Espainiako sektore farmazeutikoaren analisi ekonomiko-finantzarioa

GRADU BIKOITZA: ENPRESEN ADMINISTRAZIO ETA ZUZENDARITZA + ZUZENBIDEA 2024-2025 IKASTURTEA GRADU AMAIERAKO LANA ESPAINIAKO SEKTORE FARMAZEUTIKOAREN ANALISI EKONOMIKO-FINANTZARIOA. EGILEA: AMAIA IGLESIAS HOLGADO TUTOREA: BLANCA AROSA DE LA TORRE Bilbon, 2025eko ekainak 20 AURKIBIDEA 1. SARRERA.............................................................................................................................4 2. SEKTORE FARMAZEUTIKOAREN ANALISIA...........................................................5 2.1. Sektore farmazeutikoaren inguruko datu esanguratsuenak...........................................5 2.2. Sektore farmazeutikoaren berezitasuna: Gastu publikoaren garrantzia........................ 9 2.3. COVID-19-ren eraginak sektore farmazeutikoan....................................................... 11 3. AUKERATUTAKO ENPRESEN AURKEZPENA.........................................................13 3.1. Pfizer S.L.U.................................................................................................................13 3.2. Janssen Cilag SA.........................................................................................................13 3.3. Cofares S.Coop. Farmaceutica Española.................................................................... 14 4. METODOLOGIA.............................................................................................................. 15 5. ANALISI EKONOMIKO-FINANTZARIOA................................................................. 15 5.1. Enpresen egituraren analisia........................................................................................16 5.1.1. Ondare analisia: Inbertsio-egituraren analisia....................................................16 5.1.2. Ondare analisia: Finantzaketa-egituraren analisia..............................................27 5.2. Enpresaren finantza-orekaren analisia.........................................................................37 5.2.1. Errotazio fondoa.................................................................................................38 5.2.2. Errotazio fondoaren beharren aldaketaren analisia............................................ 40 5.3. Enpresaren finantza-egonkortasunaren analisia.......................................................... 70 5.3.1. Epe laburreko kaudimen eta likideziaren analisia..............................................70 5.3.2. Kaudimen totalaren analisia............................................................................... 77 5.3.3. Finantza autonomiaren analisia..........................................................................78 5.4. Enpresa hazkundearen analisia....................................................................................83 5.4.1. Galdu irabazi kontuaren analisia........................................................................ 83 5.4.2. Politiken analisia................................................................................................ 98 5.5. Enpresen errentagarritasunaren analisia.................................................................... 111 5.5.1. Errentagarritasun ekonomikoa..........................................................................111 5.5.2. Errentagarritasun finantzarioa.......................................................................... 115 5.6. Enpresen diru-fluxuen egoera orrien analisia............................................................122 6. ONDORIOAK.................................................................................................................. 132 7. BIBLIOGRAFIA..............................................................................................................137 8. ERANSKINAK.................................................................................................................138 1 GRAFIKOEN AURKIBIDEA 1. Grafikoa: Espainiako farmazia-enpresen fakturazioa 2012-2022 urteen bitartean, miloi eurotan........................................................................................................................................6 2. Grafikoa: Produktu farmazeutikoen esportazioen bilakaera Espainian 2010-2023 urteen bitartean, milio dolarretan.......................................................................................................... 7 3. Grafikoa: Produktu farmazeutikoen inportazioen bilakaera Espainian 2010-2023 urteen bitartean, mila milioi dolarretan................................................................................................. 8 4. Grafikoa: Sendagaien eta farmazia-produktuen merkataritza Europan, 2002-2023 urteen bitartean, bilioi eurotan.............................................................................................................. 9 5. Grafikoa: Gastu farmazeutikoak BPG-ean eta Gastu Publiko Totalean duen pisua, ehunekotan................................................................................................................................11 6. Grafikoa: Pfizer-en inbertsio egitura 2020-2023 bitartean...................................................16 7. Grafikoa: Janssen-en inbertsio egitura 2020-2023 bitartean................................................20 8. Grafikoa: Cofares-en inbertsio egitura 2020-2023 bitartean................................................23 9. Grafikoa: Pfizer-en finantza egitura 2020-2023 bitartean....................................................27 10. Grafikoa: Janssen-en finantza egitura 2020-2023 bitartean...............................................30 11. Grafikoa: Cofares-en finantza egitura 2020-2023 bitartean...............................................34 12. Grafikoa: Pfizer-en emaitzen eboluzioa 2020-2023 urteen bitartean.................................84 13. Grafikoa: Janssen-en emaitzen eboluzioa 2020-2023 urteen bitartean..............................89 14. Grafikoa: Cofares-en emaitzen eboluzioa 2020-2023 urteen bitartean..............................94 TAULEN AURKIBIDEA 1. Taula: Pfizer-en balantze laburtua (Aktiboa) 2020-2023 bitartean...................................... 17 2. Taula: Janssen-en balantze laburtua (Aktiboa) 2020-2023 bitartean................................... 21 3. Taula: Cofares-en balantze laburtua (Aktiboa) 2020-2023 bitartean................................... 24 4. Taula: Pfizer-en balantze laburtua (Pasiboa+OG) 2020-2023 bitartean...............................28 5. Taula: Janssen-en balantze laburtua (Pasiboa+OG) 2020-2023 bitartean............................31 6. Taula: Cofares-en balantze laburtua (Pasiboa+OG) 2020-2023 bitartean............................34 7. Taula: Pfizer-en errotazio fondoa 2020-2023 urteen bitartean.............................................38 8. Taula: Janssen-en errotazio fondoa 2020-2023 urteen bitartean..........................................39 9. Taula: Cofares-en errotazio fondoa 2020-2023 urteen bitartean..........................................39 10. Taula: Pfizer-en errotazio fondoaren aldakuntzaren eskema..............................................41 11. Taula: Janssen-en errotazio fondoaren aldakuntzaren eskema...........................................52 12. Taula: Cofares-en errotazio fondoaren aldakuntzaren eskema...........................................61 13. Taula: Epe laburreko kaudimen ratioaren kalkulua............................................................71 14. Taula: Likidezia ratioaren kalkulua....................................................................................72 15. Taula: Erabilgarritasun ratioaren kalkulua......................................................................... 74 16. Taula: Kaudimen Totalaren ratioaren kalkulua.................................................................. 77 17. Taula: Finantza autonomia ratioaren kalkulua................................................................... 79 2 18. Taula: Kapital iraunkorren osakera ratioaren kalkulua...................................................... 80 19. Taula: Zorpetze ratioaren kalkulua.....................................................................................82 20. Taula: Pfizer-en merkataritza marjin gordinaren kalkulua.................................................99 21. Taula: Pfizer-en merkataritza marjin gordinaren aldaketen kalkulua.................................99 22. Taula: Janssen-en merkataritza marjin gordinaren kalkulua............................................ 101 23. Taula: Janssen-en merkataritza marjin gordinaren aldaketen kalkulua............................101 24. Taula: Cofares-en merkataritza marjin gordinaren kalkulua............................................103 25. Taula: Cofares-en merkataritza marjin gordinaren aldaketen kalkulua............................103 26. Taula: Pfizer-en pertsonal politika....................................................................................105 27. Taula: Janssen-en pertsonal politika.................................................................................106 28. Taula: Cofares-en pertsonal politika.................................................................................107 29. Taula: Pfizer-en politika finantzarioa............................................................................... 109 30. Taula: Janssen-en politika finantzarioa............................................................................ 109 31. Taula: Cofares-en politika finantzarioa............................................................................ 110 32. Taula: Pfizer-en errentagarritasun ekonomikoaren kalkulua............................................112 33. Taula: Janssen-en errentagarritasun ekonomikoaren kalkulua......................................... 113 34. Taula: Cofares-en errentagarritasun ekonomikoaren kalkulua.........................................114 35. Taula: Pfizer-en errentagarritasun finantzarioaren kalkulua............................................ 116 36. Taula: Janssen-en errentagarritasun finantzarioaren kalkulua..........................................118 37. Taula: Cofares-en errentagarritasun finantzarioaren kalkulua......................................... 120 38. Taula: Pfizer-en diru-fluxuen egoera orria....................................................................... 123 39. Taula: Pfizer-en sortutako baliabideen analisia................................................................125 40. Taula: Janssen-en diru-fluxuen egoera orria.................................................................... 126 41. Taula: Janssen-en sortutako baliabideen analisia............................................................. 128 42. Taula: Cofares-en diru-fluxuen egoera orria.................................................................... 129 43. Taula: Cofares-en sortutako baliabideen analisia.............................................................131 3 1. SARRERA. Hurrengo orrietan zehar, Espainiako sektore farmazeutikoaren parte diren hiru enpresen analisi ekonomiko-finantzarioa burutu egingo da. Hain zuzen ere, analisia aurrera eramateko aukeratutako enpresak Pfizer SLU, Janssen Cilag SA eta Cofares S.Coop. izan dira, hala, euren urteko kontuetatik eratorritako informazioaren bitartez sektore farmazeutikoaren adierazle diren datuen analisia burutuko da. Zentsu honetan, bereziki interesgarria da aipatzea analisia 2020-2023 urteetako datuetan oinarrituz burutuko dela, COVID-19-aren ondoriozko pandemiak zein horren amaierak sektore farmazeutikoan izandako eragina zein izan den aztertzeko aukera zabaltzen duena. Gai hau aukeratu izan da kontabilitate analisia irakasgaia burutu ostean, arlo honek lan oso eta sakon bat burutzeko aukera eskaintzen zuela uste izan delako. Modu honetan lan interesgarri bat burutzeaz gain kontabilitateko kontzeptuak finkatu ahal izateko aukera paregabetzat jo da. Zehazki sektore farmazeutikoa aukeratu izan da COVID-19-aren ondoriozko pandemiak sektore honetan izan zuen eragina ezberdina izan daitekeela uste delako, izan ere, sektore gehienentzat pandemia mehatxu argi bat izan zen bitartean sektore farmazeutikoarentzat aukera gisa planteatu litzateke. Hala, lan honen bitartez sektore farmazeutikoarengan pandemiak zer nolako eragina izan zuen aztertu ahal izango dugu. Pandemiaren eragina modu argiagoan aztertu ahal izateko COVID-aren aukako txertoa garatu zuten bi enpresa aukeratu dira eta txertorik garatu ez zuen beste bat, haien arteko ezberdintasunak ere aztertu ahal izateko. Lanaren egiturari dagokionez, lehenik eta behin sektore farmazeutikoaren aurkezpen txiki bat burutuko da, sektorearen datu esanguratsuenei aipamen eginez zein pandemiak sektorean planteatutako erronka nagusiei erreferentzia eginez. Jarraitzeko, lanean zehar aztertuko diren enpresen aurkezpena burutuko da, haietako bakoitza ezagutu ahal izateko. Ondoren lana aurrera eramateko jarraitutako metodologia azalduko da. Behin, atal hauen ostean, enpresen analisi ekonomiko-finantzarioa burutuko da, lanaren erdigunea dena. Analisia aurrera eramateko puntuz-puntu aldagai ezberdinetan jarriko da arreta, hala, enpresen egitura, finantza-oreka, finantza-egonkortasuna, hazkundea, errentagarritasuna eta diru fluxuen egoera orria aztertuko dira. Lanarekin bukatzeko, landutako atal guztien ondorio nagusienak bilduko dira. 4 2. SEKTORE FARMAZEUTIKOAREN ANALISIA. Hasteko, aukeratutako enpresen analisian barneratu baino lehen, ezinbestekoa suertatzen da aztertuko den sektorearen aurkezpen bat burutzea. Hala, puntu honetan zehar aztergai dugun sektore farmazeutikoaren inguruko datu esanguratsuenak bilduko dira, sektorearen testuinguru orokor bat eskuratu nahian. Era berean, COVID-19-aren ondoriozko pandemiak sektorean izandako eraginei aipamen egingo zaie, sektore honetan pandemiaren ondoriozko krisiak izan zuen hedadura ezagutu nahian. 2.1. Sektore farmazeutikoaren inguruko datu esanguratsuenak. Industria farmazeutikoa, gaixotasun ezberdinak sendatzeko edota saihesteko helburuarekin, sendagarriak diren produktu kimikoak ekoizteaz zein merkaturatzeaz arduratzen den sektorea da. Hain zuzen ere, sektorearen helburu nagusia pertsonen osasuna eta bizi-kalitatea hobetzen duten sendagarriak ikertzea eta garatzea litzateke, ondoren horiek merkatuan zehar zabaltzeko. Testuinguru horretan, agerikoa da sektorean berebiziko garrantzia eskuratzen dutela I+G arloan burututako ikerketek, tratamendu berritzaile eta hobetuak eskuratu nahian. Hala, sektorearen barne, ikerketa eta garapenean ez ezik, produktuen ekoizpenean zein merkaturatzean espezializatutako enpresa ezberdinak topa ditzakegu. Sektore farmazeutikoak Espainiar ekonomian duen eragina ulertzeko, kontuan izan beharko dugu sektoreak 25.000 miloi euro baino gehiagoko fakturazioa izan zuela 2023. urtean zehar, azken urteetako altuena, horrek agerian uzten duelarik sektore farmazeutikoak Espainiar ekonomian duen pisua. Hain zuzen ere, modu zuzen zein zeharkako batean, sektoreak 27.000 miloi euro baino gehiagoko balio erantsia sortzen lagundu zuen urte horretan, Espainiako BPG-ren %1,9-a inguru suposatzen duena1. 1 Afi. (2025). Contribución socioeconómica de los medicamentos y de la industria farmacéutica en España, 46-49 or. 5 1. Grafikoa: Espainiako farmazia-enpresen fakturazioa 2012-2022 urteen bitartean, miloi eurotan. Iturria: Elaborazio propioa Statista-ko datuetan oinarrituz. Aurreko grafikoan (1. Grafikoa) sektore farmazeutikoan jarduten duten enpresen fakturazioaren eboluzioa ikus dezakegu 2012-2022 urteetan zehar. Ikus daitekeen moduan, adierazten diren hamar urteetan zehar sektorearen fakturazioak goranzko joera argia jarraitu izan du, 2012. urtetik 2022. urtera fakturazioak ia 10 miloi euroko igoera jasan duelarik. Aipagarria da sektorearen fakturazioak hazkunde nabariena topatu duela 2021-2022 urteen bitartean, horren atzean topa dezakegun arrazoi argiena COVID-19-aren ondoriozko pandemia litzatekeelarik. Izan ere, agerikoa den moduan, pandemian produktu farmazeutikoen kontsumoa nabarmenki handitu egin zen, txertaketa-kanpainek industria farmazeutikoaren hazkundea ere bultzatu zutelarik. Horretaz gain, sektoreak ekonomian duen inpaktua neurtzeko industria farmazeutikoak sortutako lanpostuei erreparatu beharko diegu. Hala, Gizarte Segurantzaren afiliazio datuen arabera, sektoreak modu zuzenean 60.000 mila lanpostu baino gehiago sortu zituen 2023an. Zenbaki horri sektore farmazeutikoak zeharka eragindako lanpostuak gehituz gero, guztira 242.000 lanpostu inguru mantentzen dituela ondoriozta dezakegu, 2023an lan-merkatuan zeuden langileen %1,2-a suposatzen duena2. Aldez aurretik aurreratu den bezala, sektore farmazeutikoaren kasuan berebiziko garrantzia du ikerketa eta garapenean (I+G) egindako inbertsioak. Izan ere, sendagai zein tratamendu berrien garapenerako ezinbestekoa suertatzen da baliabide ekonomiko handiak 2 Afi. (2025). Contribución socioeconómica de los medicamentos y de la industria farmacéutica en España, 46-49 or. 6 ikerkuntzara bideratzea. Hala, 2022. urtean sektore farmazeutikoko hamar enpresatik zortzik I+G-n inbertitu zuten, guztira 1.400 milioi euro baino gehiagoko inbertsio metatua burutu zutelarik. Datu hauek suposatzen dute sektore farmazeutikoa ikerketara baliabide absolutu gehien bideratzen dituen bigarren industria jarduera dela, Espainiako I+G arloko inbertsio osoaren %18aren arduraduna delarik. Sektorearen inguruko datu esanguratsuenekin bukatzeko, azken urteotako esportazio zein inportazioei erreparatzea komenigarria litzakete, izan ere, horien bitartez sektorearen eboluzioa zein izan den ere ezagutu dezakegu. 2. Grafikoa: Produktu farmazeutikoen esportazioen bilakaera Espainian 2010-2023 urteen bitartean, milio dolarretan. Iturria: Elaborazio propioa Statista-ko datuetan oinarrituz. Goiko grafikoan (2. Grafikoa) Espainiatik atzerrira burututako produktu farmazeutikoen esportazioen balioaren bilakaera adierazten da, 2010 eta 2023 urteen bitartean. Ikus daitekeen bezala, 2010 eta 2020 urteen bitartean produktu farmazeutikoen esportazioetatik eratorritako diru sarrerek hazkunde motela izan zuten, zenbait gorabehera hauteman daitezkeelarik. Aldiz, 2021. urtetik aurrera argi ikus daiteke hazkundea modu nabariago batean ematen hasten dela, esportazioen maila altuena 2022. urtean ematen delarik. Hain zuzen ere, 2022. urtean 28.000 miloi dolar baino gehiagoko fakturazioa lortu zen sektoreko produktuen esportazioari esker. Dena den, 2023. urtean ez ziren esportazio maila altu horiek mantendu eta esportazioen balioa %22-an murriztu egin zen. Berriz ere, grafikoan adierazten diren datuak COVID-19-aren ondoriozko pandemiarekin erlaziona ditzakegu, agerikoa baita pandemiak zerikusi argia izan zuela esportazio mailen hazkundean. 7 3. Grafikoa: Produktu farmazeutikoen inportazioen bilakaera Espainian 2010-2023 urteen bitartean, mila milioi dolarretan. Iturria: Elaborazio propioa Statista-ko datuetan oinarrituz. Aldiz, goiko grafiko honetan (3. Grafikoa) atzerritik Espainiara burututako produktu farmazeutikoen inportazioen eboluzioa azaltzen da, berriz ere 2010 eta 2023 urteen artean. Aurreko kasuan bezala, 2010 eta 2020 urteen bitartean hazkundea oso motela izan dela ikus dezakegu, gorabehera askorekin urteetan zehar. Hala, 2021. urtean produktu farmazeutikoen inportazioak haren balio maximoa topatu zuen 24.000 milioi dolarreko balioarekin. Hurrengo bi urteetan, inportazioak nahiko altu mantendu arren, 2021-eko datuekin konparatuz gero inportazioak pixkat jaitsi egin direla ikus daiteke. Azken honek ere, erlazioa izan dezake pandemiaren momentu kritikoenetan sektoreak izandako gorakadarekin. Behin Espainiako produktu farmazeutikoen esportazio zein inportazioak aztertuta, interesgarria suertatzen da zenbateko horiek Europar herrialdeetako batezbestekoarekin konparatzea. Horretarako hurrengo grafikoan (4. Grafikoa) ikus dezakegu zein izan den Europar herrialdeen eboluzioa inportazio zein esportazioetan, baita horien arteko balantzea zein izan den ere. Esportazioei dagokienez, identifika daiteke Espainiaren kasuan ematen zen tendentzia errepikatzen dela, 2022. urtean esportazioek euren balio maximoa lortu zutelarik. Horren ostean, ikus dezakegu nola Europa mailan esportazioek jaitsiera nabaria jasan zuten 2023. urtean. Aldiz, inportazioen kasuan Europa mailan izandako hazkundea askoz motelagoa izan dela hauteman daiteke, gorabeherak egon arren inportazioen maila nahiko berdintsua mantentzen delarik. Dena den, grafikoak agerian uzten du Europa mailan produktu farmazeutikoen esportazioa inportazioa baino askoz altuago dela. Espainiaren kasuan azken 8 4. METODOLOGIA. Hurrengo orrietan zehar burutuko den analisi ekonomiko-finantzarioa aurrera eramateko beharrezkoak izan diren datuak, orokorrean, SABI datu basetik eskuratu izan dira. Hala ere, Janssen Cilag SA eta Cofares S.Coop. Farmaceutica Española enpresen kasuan 2021-2023 urteen bitarteko memoriak ere kontsultatu egin dira, beharrezkoa izan den kasuetan informazioa osatzeko helburuarekin. Lan hau aurrera eramateko berebiziko garrantzia izan dute hiru enpresen urteko kontuek, hala, egoera balantzea, galdu-irabazi orria eta diru-fluxuen egoera orria lan honen oinarri nagusiak izan dira. Datu base zein memorietatik eratorritako datu horietan oinarrituz, enpresen analisi ekonomiko zein finantzarioa burutzeko beharrezkoak izan diren kalkulu zein ratioak burutu dira10. Era berean, informazioa modu argiagoan aurkezteko helburuarekin taula zein grafiko ezberdinak barneratu dira lanean zehar, ulergarritasuna errazteko nahiarekin. Analisiaren puntu bakoitzean tresna ezberdinak erabili izan dira enpresen arteko konparaketa egin ahal izateko. Hala, enpresen inbertsio zein finantza egituren analisia burutzerakoan enpresen balantzea izan da euskarri nagusia, bertan partida bakoitzaren balio horizontal zein erlatiboak kalkulatu direlarik. Finantza-orekaren analisirako enpresetako bakoitzaren errotazio fondoa kalkulatu izan da, aztertutako urteetan zehar azken honek jasandako aldaketak identifikatu ahal izateko. Aldiz, enpresen finantza egonkortasunaren analisirako epe laburreko zein epe luzeko ratio ezberdinak kalkulatu izan dira, enpresen kaudimena zein likidezia ezagutu ahal izateko. Jarraitzeko enpresen hazkundearen analisirako galdu irabazi kontua hartu da oinarritzat, enpresek lortutako emaitzen konparaketa egin ahal izateko. Era berean, emaitzetan emandako aldaketak ulertzeko politika ezberdinen analisia burutu da. Bestetik, enpresen errentagarritasunaren analisirako ratio ezberdinak kalkulatu izan dira, ikuspuntu ekonomiko eta finantzario batetik. Azkenik, enpresen diruzaintzan emandako aldaketak identifikatzeko diru-fluxuen egoera orrien analisia burutu izan da. 5. ANALISI EKONOMIKO-FINANTZARIOA. Lanean zehar aztertuko den sektorea zein aukeratutako enpresen aurkezpen laburra burutu ostean, lanaren mamia den analisi ekonomiko-finantzarioan murgildu gaitezke. 10 Hurrengo estekaren bitartez lanean zehar burututako kalkulu guztiak zein taula osoak biltzen dituen excel-a dago eskuragarri: Link-a 15 Horretarako hurrengo orrietan zehar aukeratutako enpresen egoera ekonomikoei erreparatuko zaie, banan-banan aldagai ezberdinei arreta jarriz. 5.1. Enpresen egituraren analisia. Lehenik eta behin, enpresa bakoitzaren egituraren analisia burutuko da, inbertsio-egiturari zein finantzaketa-egiturari erreparatuz. Analisi honen bitartez enpresek burututako inbertsioak ezagutu ahal izango ditugu, era berean, inbertsio horien finantzaketa iturriak zeintzuk izan diren ere aztertu ahal izango dugu. Honako analisi hau burutzeko enpresetako bakoitzaren egoera balantzea izango dugu oinarri, balantzeko partidek aztergai ditugun urteetan zehar izandako bilakaera ikertuz. 5.1.1. Ondare analisia: Inbertsio-egituraren analisia. Hasteko, enpresetako bakoitzaren inbertsio-egiturari erreparatuko diogu, horretarako enpresa bakoitzaren aktiboa aztertuz. Bertan enpresek epe luze (aktibo ez korrontea) zein laburrean (aktibo korrontea) burututako inbertsioen analisia gauzatuko da. 6. Grafikoa: Pfizer-en inbertsio egitura 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Aurreko grafikoan Pfizer enpresaren inbertsio-egiturak 2020 eta 2023. urteen bitartean izandako bilakaera adierazten da. Bertan argi ikus dezakegu Pfizer-en kasuan epe laburrean burututako inbertsioek epe luzekoek baino pisu askoz handiagoa dutela, inbertsio gehiena enpresaren aktibo zirkulatzailera bideratzen dela ondoriozta daitekeelarik. Hala, esan dezakegu inbertitutako 100€ bakoitzeko 2020. urtean 84,10€ epe laburreko inbertsioetara 16 bideratu zela, zenbateko hori haziz joan delarik, 2021. urtean 87,24€-koa, 2022an 86,02€-koa eta bukatzeko, 2023an 90,32€-koa izatera iritsiz. Aldiz, 2020. urtean inbertitutako 100€ bakoitzeko, soilik 15,90€ bideratu ziren ibilgetura, epe luzeko inbertsioak baxuagoak izaten jarraitu dutelarik hurrengo urteetan, 12,76€-koak 2021ean, 13,98€-koak 2022an eta 9,68€-koak 2023-n. Beraz, orokorrean esan dezakegu Pfizer-ek inbertsio egitura nahiko egonkorra mantendu duela aztertutako urteetan zehar, non epe laburreko inbertsioen garrantzia handituz joan den. 1. Taula: Pfizer-en balantze laburtua (Aktiboa) 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Balantzean ikus daitekeen bezala Pfizer-en inbertsio totala urtez urte haziz joan izan da, oinarritzat 2020. urtea hartuz ikus dezakegu urte horretan aktibo totalaren balioa 419.672.000€-koa izan zela. Aldez aurretik aipatu den bezala, aztertutako urte guztietan zehar epe laburreko inbertsioen nagusitasuna nabaria da, hain zuzen ere, 2020. urtearen kasuan epe laburreko inbertsioek 352.929.000€-ko balioa izatera iritsi ziren. Azken hauen barne zenbateko handiena izakinetan burututako inbertsioen eskutik etorri izan zen, 181.509.000€-rekin inbertsio totalaren %43,25-a suposatu zuena. Horren atzetik, aipagarria da urte horretan zordun komertzialek eta kobratzeko beste kontu batzuek izandako garrantzia, 170.682.000€-ko balioa izatera iritsi baitziren (totalaren %40,67-a). Epe luzeko inbertsioei dagokienez, esan bezala, zenbateko askoz txikiago bat suposatu zuten, 66.743.000€ zehazki. Inbertsiorik esanguratsuenak ibilgetu ukiezinari (26.807.000€) eta ibilgetu materialari (21.013.000€) bideratutakoak izan ziren, hala ere, inbertsio totalarekiko soilik %6,39 eta %5,01-a suposatu zuten, hurrenez hurren. Ibilgetu ukiezinaren barne merkataritza fondoaren pisua azpimarratu beharra dago, 23.927.000€-ko balioarekin inbertsio totalaren %5,7-a izan 17 zena. Aldiz, ibilgetu materialaren kasuan partidarik esanguratsuena lurra eta eraikuntzei dagokiena izan zen, 18.481.000€-ko inbertsioarekin (totalaren %4,40-a). 2021. urtean Pfizer-en inbertsio totalek %34,89-ko hazkundea jasan zuten 566.084.000€-ko balioa izatera iritsiz. Aktiboak jasandako igoera hau epe luzeko zein epe laburreko inbertsioen gorakadaren eskutik etorri zen, izan ere, biek euren balioa handitua ikusi zuten aurreko urtearekin konparatuz gero. Epe laburreko inbertsioek %39,92-ko hazkundea izan zuten, 493.832.000€-ko inbertsioa suposatu zutelarik. Hazkunde hau bereziki bi partiden eskutik etorri izan zen, alde batetik, zordun komertzialek 326.812.000€-ko balioa eskuratu zuten, %91,47-ko hazkundea suposatzen duena, bestetik, eskudirua eta bestelako aktibo likido baliokideek, izugarrizko hazkundea jaso izan zuten (%271,82-koa aurreko urtearekiko) 2.283.000€-ko inbertsiora iritsiz. Hala ere, aipatzekoa da izakinetan burututako inbertsioa aurreko urtearekiko %9,35 murriztu egin zela, 165.545.000€-ra jaitsiz. Epe luzeko inbertsioetara igaroz, haietan burututako inbertsioa %8,25 hazi egin zen 2021ean, 72.252.000€-tara iritsiz. Balio erlatiboei erreparatuz gero, ikus dezakegu epe luzeko inbertsioek 2020. urtean %15,90 suposatzen zuten bitartean, 2021. urtean %12,76-a suposatzen dutela, honek aditzera ematen du epe luzean burututako inbertsioak handitu arren, epe laburrean burututako inbertsioak are gehiago handitu zirela. Ondorioz, epe luzeko inbertsioek izandako gorakada hori ez da haren balio erlatiboetan islatzen. Hain zuzen ere, hazkunde hori zerga geroratuen aktiboen eskutik etorri zen, partida honek euren balioan %41,87-ko hazkundea jasan baitzuen, 25.856.000€-ko inbertsioarekin. Aitzitik, ibilgetu ukiezinean burututako inbertsioek %16,67-ko murrizketa pairatu zuten, partidarik garrantzitsuena izateari utziz. Hurrengo urtean, 2022an, enpresaren inbertsioak berriz ere egin zuen gora 668.005.000€-koa izatera iritsiz, honek %59,17-ko hazkundea suposatzen du oinarri urtearekiko eta %18-ko hazkundea aurreko urtearekiko. Inbertsio totalaren hazkundea epe laburreko zein epe luzeko baliabideen gorakadaren ondorio dela ikus dezakegu, nahiz eta epe laburreko baliabideen nagusitasuna mantendu egiten den. Hain zuzen ere, epe laburreko baliabideen balio absolutua 574.590.000€-ra igo egin zen, 2020 urtearekiko %62,81 hazkundea suposatzen duena eta %16,35-koa 2021 urtearekiko. Hazkunde hau bereziki taldeko enpresa eta elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioen igoeraren ondorio zuzena dela baieztatu dezakegu, izan ere, 2021ean partida horretara bideratutako inbertsioa hutsa izan zen, aldiz, 2022an 159.406.000€-ko inbertsioa biltzen du partida horrek. Gainerako 18 partida nagusienetan, orokorrean, murrizketak hauteman ditzakegu, hala, izakinen balioan %11,69-ko murrizketa antzeman daiteke 2021 urtearekiko eta %18,13-ko murrizketa zordun komertzialetan. Bestetik, epe luzeko inbertsioetan %29,29-ko igoera sumatu daiteke 2021 urtearekiko, %39,96koa, aldiz, 2020. urtea oinarritzat hartuz gero, 93.415.000€-ko balio absolutua suposatzen duena. Epe luzeko inbertsioen gorakadaren atzean epe luzeko finantza inbertsioen igoera egongo legoke, euren balioa nabarmenki handitu baita 27.685.000€-koa izanik (kontuan izanda partida horren balioa 2021ean 436.000€-koa zela). Gainerako epe luzeko inbertsioek jaitsiera txiki bat jasan dute aurreko urtearekin konparatuz, ibilgetu ukiezinak jasandako jaitsiera nabariena izanik (%20,01-koa). Aztergai dugun azken urtean, 2023an, aktibo totalak berriz ere egin zuen gora 789.258.000€-ko baliora iritsiz. Honek %18,15-eko hazkundea suposatzen du aurreko urtearekiko eta %88,07-ko hazkundea 2020. urtearekiko. Inbertsioen hazkunde hau epe laburreko inbertsioen gorakadaren ondorio izan da, epe luzeko baliabideetan egindako inbertsioek behera egin baitute. Esan bezala, aktibo korrontearen kasuan %24,06-ko gorakada hauteman daiteke aurreko urtearekiko konparatuz gero, 712.824.000€-ko inbertsioa suposatzen duena. Hazkunderik nabarienak taldeko enpresa eta elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioetan, aurreko urtearekiko %41,27-ko hazkundearekin (225.200.000€ balio absolutuan), eta epe laburreko finantza inbertsioetan hauteman daitezke, aipatutako azken partida honetan lehenengo aldiz burutzen delarik 4.648.000€-ko inbertsioa. Horretaz gain, modu apalago batean baldin bada ere, izakin zein zordun komertzialetan burututako inbertsioetan ere hazkundea nabari daiteke. Esan bezala, aktibo ez korrontearen kasuan murrizketa bat ikus dezakegu aurreko urtearekiko konparatuz gero, hain zuzen ere, %18,18-koa. Dena den balio absolutua 76.434.000€-koa izanda, honek oinarri urtearekiko %14,52-ko hazkundea suposatzen du. Partida bakoitzari erreparatuz gero, ikus dezakegu taldeko enpresetan eta elkartuetan burututako epe luzeko inbertsioak alde batera utzita, hauek konstante mantentzen baitira urte guztietan zehar, gainerako partida guztiek murrizketak jasan dituztela 2022. urteko balioekin konparatuz gero. Jaitsiera nabariena epe luzeko finantza inbertsioetan eman da, haren balioak %40,91-ko murrizteka jasaten baitu, 16.459.000€-ra iritsiz. Horren atzetik ibilgetu ukiezinak pairatutako beherakada aipatu beharra dago, %25-eko jaitsierarekin 13.402.000€-ko inbertsiora iristen dena. Laburbilduz, Pfizer-en inbertsio egitura nahiko egonkor mantendu dela baieztatu dezakegu, non aktibo korrontearen, hau da, epe laburreko inbertsioen garrantzia agerikoa den. 19 Aztergai ditugun urteetan zehar gehien hazi den partida taldeko enpresa eta elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioena litzateke 2020an 14.000€-koa izatetik 2023an 225.200.000€-koa izatera igarotzen dena. Aldiz, gehien txikitu den partida ibilgetu ukiezinarena litzateke, haren balioa erdira murriztua ikusi baitu, 26.807.000€-tik 13.402.000€-ra, 2023an haren minimora iritsiz. 7. Grafikoa: Janssen-en inbertsio egitura 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Janssen-en inbertsio egituraren kasuan, 7. grafikoan ikus daitekeen bezala, berriro ere agerikoa suertatzen da epe laburreko inbertsioen garrantzia. Pfizer enpresarekin gertatzen zen bezala, aktibo zirkulatzailean burututako inbertsioa ibilgetuan burututakoa baino askoz handiagoa suertatzen da. Hala, 2020. urtean inbertitutako 100€-ko 88,57€ epe laburreko inbertsioetara bideratu ziren, epe luzeko inbertsioetara soilik 11,43€ bideratuz. 2021. urtean aktibo zirkulatzailearen pisua pixkat gehiago handitu egin zen 100€ bakoitzeko 89,19€ bertara zuzendu zirelarik, ibilgetura soilik 10,81€ bideratuz. Aldiz, 2022. urtean tendentzia aldatu eta epe laburreko inbertsioek pisua galtzen hasten direla ikus dezakegu, inbertitutako 100€-ko 84,35€ bideratuz haietara eta 15,65€ epe luzeko inbertsioetara. Tendentzia hau 2023. urtean errepikatzen da, aktibo zirkulatzailera inbertitutako 100€ bakoitzeko 81,06€ bideratuz, eta aldiz, ibilgetura 18,94€-ra zuzenduz. Beraz, aztergai ditugun urteotan egitura nahiko egonkor mantendu arren identifika dezakegu nola azken bi urteotan epe luzeko inbertsioek garrantzia pixkat gehiago eskuratzen duten. 20 2. Taula: Janssen-en balantze laburtua (Aktiboa) 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Janssen enpresaren inbertsio egiturak izandako bilakaera xehetasun gehiagorekin aztertu ahal izateko goiko balantze laburtuari erreparatuko diogu, bertan 2020-2023 urteen bitartean enpresak burututako inbertsio ezberdinen balioa adierazten da. Hasteko, 2020. urteari dagokionez, aktibo totalean burututako inbertsioa 453.944.000€-koa izan zela esan dezakegu. Aldez aurretik adierazi den bezala, urte horretan epe laburrean burututako inbertsioek epe luzekoek baino askoz pisu handiagoa izan zuten. Hain zuzen ere, enpresak 402.079.000€ bideratu zituen epe laburreko inbertsioetara, diru gehiena zordun komertzialetara (183.817.000€, inbertsio totalaren %40,49-a) eta taldeko enpresa eta elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioetara (143.120.000€, totalaren %31,53-a) zuzenduz. Aldiz, epe luzeko inbertsioetara soilik 51.865.000€ bideratu ziren, partidarik esanguratsuenak ibilgetu materialarena (23.036.000€) eta zerga geroratuen aktiboarena (27.294.000€) izanik. Hala ere, partida hauek, hurrenez hurren, inbertsio totalaren %5,07 eta %6,01 suposatu zuten soilik, agerian utziz epe luzeko inbertsioen garrantzia txikia. Ibilgetu materialaren kasuan partidarik esanguratsuena lurra eta eraikuntzena izan zen, 14.549.000€-ko inbertsioa bildu zuelarik. Hurrengo urtean, 2021ean, aktibo totalaren balioak %14,89 egin zuen gora, 521.534.000€-ra iritsiz. Inbertsio egitura berdin mantendu zen, epe laburrean burututako inbertsioak altuagoak izaten jarraituz, oraingoan 465.137.000€-koak. Honek suposatzen du aktibo zirkulatzaileak %15,68-ko gorakada jasan zuela, horren arrazoi nagusiena epe laburreko partida gehienen hazkundea izanik. Izan ere, eskudirua eta bestelako aktibo likido baliokideak kenduta, haren balioak %67,61-ko murrizketa jasan baitzuen, gainerako partida nagusiek hazkunde nabaria jasan zuten. Hala, taldeko enpresa eta elkartuetan buruturiko epe 21 laburreko inbertsioak %71,69 hazi ziren, 245.729.000€-ko baliora iritsiz, ia inbertsio totalaren erdia (zehazki %47,12). Epe laburreko periodifikatzeek ere %65,94-ko hazkundea izan zuten, hala ere, euren balio absolutua 1.218.000€-koa izanik, soilik inbertsio totalaren %0,23-a suposatzen zuten. Izakinekin, antzeko gauza gertatzen da, aurreko urtearekiko gorakada handia jasan arren, zenbaki erlatiboetan inbertsioaren %0,10 soilik adierazten zuten. Epe luzeko inbertsioei dagokienez, %8,74-ko gorakada hauteman daiteke ere, 56.397.000€-ko balio absolutura iritsiz. Higiezinetako inbertsioek (%11,24 jaitsiera) zein epe luzeko finantza inbertsioek (%0,94 jaitsiera) euren balioa murriztu arren, gainerako partiden gorakadak epe luzeko inbertsioen hazkundea eragin zuen. Hain zuzen ere, ibilgetu ukiezinak %46,51-ko hazkundea jasan zuen, 126.000€-ko balioa iritsiz, bestetik, ibilgetu materialak %8,43-ko hazkundea jasan zuen 24.978.000€-ra iritsiz. Aldez aurretik adierazi den bezala, 2022. urtean Janssen enpresaren tendentzia pixkat aldatu egin zen. Hasteko, ikus dezakegu aktibo totalak %11,9-ko murrizketa pairatu zuela 2021eko balioarekin konparatuz gero, aldiz, oinarri urtearekiko konparatuz %1,21-eko hazkundea jasan zuen, 2022ko balio absolutua 459.552.000€-koa izanik. Inbertsio totalaren jaitsiera hau epe laburreko baliabideen eskutik etorri izan zen, hauen balioa 387.551.000€-ra murriztu baitzen (%16,68-ko jaitsiera 2021 urtearekiko). Zordun komertzialen partida (277.565.000€) eta eskudiruaren partida (27.444.000-ko) kenduta, hauek euren balioa handituta ikusi baitzuten, gainerakoek 2022. urtean beherakada handia jasan zuten. Alde batetik, taldeko enpresa eta elkartuetan burututako inbertsioa %66,64 murriztu zen, 81.985.000€-ra jaitsiz; bestetik, izakinetan burututako inbertsioa zerora murriztu egin zen. Azken hau, izakinen balioa zero izatea, deigarria suertatzen da, hala ere, Janssen-en 2023-ko memoriara joz gero, ikus dezakegu bertan azaltzen dela 2014. urtean enpresak bere izakinak talde multinazionaleko konpainia elkartuei saltzeari ekin ziola, ondorioz, data horretatik aurrera enpresak ez du izakinik bere jabetzan. Hala, itxiera datan balantzean ager daitekeen izakinen zenbatekoa (2020 eta 2021. urteen kasua adibidez), itxiera momentuan mugimenduan zeuden izakinei dagokie, salmenta baldintzengatik sozietateari dagozkionak azken bezeroak izakin horiek jasotzen dituen momentura arte. Epe luzeko baliabideetan, aldiz, aurreko urtearekiko hazkundea eman zela nabari dezakegu, %27,49-koa, hain zuzen ere, 71.901.000€-ra iritsiz. Epe luzeko inbertsioen hazkunde hau bereziki zerga geroratuen aktiboen eskutik etorri izan zen, hauek %48,47-ko hazkundea jasan baitzuten, 44.513.000€-ra iritsiz. 22 Bukatzeko, aztergai dugun azken urteari dagokionez, 2023-an aktibo totala berriz ere jaitsi egin zen 438.099.000€-ko inbertsiora iritsiz, honek %4,65-eko jaitsiera suposatu zuen 2022 urtearekiko eta %3,49-koa 2020 urtearekiko. Epe laburreko inbertsioek berriz ere egin zuten behera 355.138.000€-ra jaitsiz, aurreko urtearekiko %8,36-ko murrizketa suposatzen duena. Murrizketa honen atzean taldeko enpresa eta elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioak zerora murriztu izana legoke, izan ere, gainerako kontuek hazkunde txikiak nabari izan zituzten. Hala, zordun komertzialetan %17,08-ko hazkundea eman zen, epe laburreko periodifikatzeetan %194,79-koa eta eskudiruan %3,95-ekoa, kasu guztietan datuak 2022. urtekoekin konparatuz gero. Aktibo ez korronteari, hau da, epe luzeko inbertsioei dagokienez, aurreko urteko tendentziarekin jarraituz, 82.961.000€-ra hazi ziren. Hazkunde hau bereziki zerga geroratuen aktiboen eskutik etorri izan zen, 56.362.000€-ra iritsiz, %26,62-ko hazkundea suposatzen duena. Kasu honetan interesgarria suertatzen da aipatzea, epe luzeko baliabideek aztertutako lau urteotan zehar hazkunde argi bat izan dutela, izan ere, 2023. urteko datuak %59,96-ko hazkundea suposatzen du 2020. urteko datuekiko. Laburbilduz, Janssen-en kasuan berriz ere ikus dezakegu nola inbertsio egitura nahiko egonkor mantentzen den, urte guztietan epe laburreko baliabideek epe luzekoek baino pisu altuagoa mantentzen dutelarik. Dena den, azken urteotan epe luzeko baliabideen pisua handituz joan den bitartean epe laburreko baliabideena jaitsiz joan izan da. Honen atzean zerga geroratuen aktiboek izandako hazkundea legoke, eta bestetik, izakinen eta taldeko enpresa zein elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioak zerora murriztu izana. 8. Grafikoa: Cofares-en inbertsio egitura 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. 23 Azkenik, Cofares enpresaren inbertsio egiturari erreparatuko diogu, berriz ere, 2020 eta 2023 urteen bitartean. Aurreko bi enpresekin gertatzen zen bezala, oraingoan ere epe laburreko inbertsioen nagusitasuna nabaria da, urte guztietan zehar inbertsio totalaren %80 baino gehiago suposatzen duelarik aktibo zirkulatzaileak. Hain zuzen ere, 2020. urtean inbertitutako 100€ bakoitzeko 85,03€ epe laburreko baliabideetara bideratu ziren, 14,97€ zuzenduz epe luzeko inbertsioetara. 2021. urtean aktibo zirkulatzaileak pisu pixkat galdu zuen inbertitutako 100€ bakoitzeko 83,95€ zuzenduz epe laburreko inbertsioetara, aldiz, ibilgetura 16,05€ bideratu zituzten. 2022. urtean Cofares-en inbertsio egitura 2020. urteko balioetara hurbildu zen berriz ere, hala, inbertitutako 100€ bakoitzeko 85,69€ bideratu ziren epe laburreko inbertsioetara eta 14,31€ epe luzeko inbertsioetara. Bukatzeko, 2023. urtean inbertsio egitura 2021. urtekoaren antzekoa izatera bueltatu zen, epe laburreko inbertsioetara 100€ bakoitzeko 83,37€ zuzenduz eta ibilgetura 16,63€. Beraz, agerikoa da inbertsio egitura oso egonkor mantentzen dela, non aldaketa txiki batzuk eman arren, epe luze eta laburreko balioak antzeko tarte batean mantentzen diren. 3. Taula: Cofares-en balantze laburtua (Aktiboa) 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Balantze laburtuari begira ikus dezakegu Cofares enpresaren inbertsio totala aurreko bi enpresena baino askoz altuagoa dela, hain zuzen ere, enpresaren aktibo totalak 2020. urtean 1.681.060.353€-ko balioa izan zuen. Inbertsio horren zatirik handiena, %85,03-a, epe laburreko baliabideetara bideratu zen, 1.429.414.374€ zehatz mehatz. Horren barne, partidarik esanguratsuena zordun komertzialena izan zen, bertara 471.383.957€ bideratu zirelarik, inbertsio totalaren %28,04-a suposatzen duena. Horren atzetik, hurrenez hurren, izakinetan (totalaren %22,66-a), taldeko enpresa eta elkartuetan (totalaren %16,61-a) eta eskudiruan (totalaren %15,93-a) burututako inbertsioak dira aipagarrienak. Aldiz, epe luzeko 24 totalaren %75,64-a izan zen, ondorioz, barne finantzaketak soilik finantzaketa totalaren %24,36-a estali zuen. 2021. urtean kanpo finantzaketak modu apalean egin zuen gora, totalaren %76,43-a izatera iritsiz, horrek barne finantzaketa %23,56-ra jaistea eragin zuelarik. Aldiz, 2022. urtean tendentzia aldatu egin zela ikus dezakegu, kanpo finantzaketak jaitsiera txiki bat jasan zuelarik %73,70-ra murriztuz, honek barne finantzaketaren hazkunde bat suposatu zuen finantzaketa totalaren %26,40 izanik. Bukatzeko, 2023-an aurreko urtean hasitako tendentziari jarraipena eman zitzaion eta kanpo finantzaketak are gehiago egin zuen behera %66,34-ra jaitsiz. Ondorioz, barne finantzaketak aztertutako urteetako baliorik altuena eskuratu zuen, finantzaketa totalaren %33,66-a barne baliabideen bitartez burutzea suposatu zuena. 5. Taula: Janssen-en balantze laburtua (Pasiboa+OG) 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Balantzeko datu zehatzei erreparatuz gero, ikus dezakegu 2020. urtean finantzaketa totala 453.944.000€-koa izan zela. Barne baliabideen bitartez finantzaketa totalaren %24,36-a estali izan zen, honek 110.582.000€ finantzaketa suposatu zuelarik. Barne finantzaketaren zenbateko hori gehien bat ekitaldiko emaitzaren eta erreserben eskutik etorri izan zen, 57.638.000€ eta 48.540.000€ bildu baitzituzten hurrenez hurren. Epe luzeko kanpo baliabideei dagokienez, finantzaketa totalaren %4,77-a suposatu zuten, 21.666.000€ hain zuzen ere. Horren barne epe luzeko hornidurak zein epe luzeko zorrak ezberdin ditzakegu, finantzaketa totalaren %3,06-a eta %1,71-a adierazten dutelarik. Hala ere, esan bezala, finantzaketa gehiena epe laburreko kanpo baliabideetatik etorri izan zen, finantzaketa totalaren %70,87-a izan zena (321.693.000€). Finantzaketa gehiena (%69,97-a) hartzekodun 31 komertzial eta ordaintzeko beste kontu batzuetatik etorri zela ikus dezakegu, kontzeptu horren bitartez 317.624.000€ finantzatu zirelarik. 2021. urtean finantzaketa totalak %14,89 egin zuen gora 521.534.000€-ra iritsiz. Zenbateko horretatik 122.885.000€ (%23,56-a) barne finantzaketaren bitartez finantzatu ziren, aurreko urtearekiko %11,12-ko hazkundea adierazten duena. Hazkunde hau ekitaldiko emaitzak izandako gorakadaren ondorio izan zen, 72.378.000€-ra igo baitzen %25,57 haziz. Enpresaren kapitala konstante mantendu zen, baina erreserba zein jasotako subentzioetan beherakadak ematearen ondorioz, barne baliabideen balio erlatiboan ez da hazkunderik hautematen. Pasibo ez korrontean, hau da, epe luzeko kanpo baliabideetan, %3,14-ko jaitsiera eman izan zen, finantzaketa iturri hau 20.985.000€-ra murriztuz (totalaren %4,02-a). Honako hau epe luzeko horniduren beherakadaren ondorio izan zen, hauen balioa 12.597.000€-ra murriztu baitzen. Hala, finantzaketa gehiena berriz ere epe laburreko kanpo baliabideen eskutik etorri zen finantzaketa totalaren %72,41-a suposatuz (377.664.000€). Epe laburreko partida guztien balioek gora egin zuten, hornidurek zein zorrek euren balioetan %42,66-ko eta %16,57-ko hazkundea izan zutelarik. Dena den, partidarik esanguratsuena oraindik ere hartzekodun komertzialena izaten jarraitu zuen, 372.223.000€-rekin finantzaketa totalaren %71,37-a suposatu zuena. Hartzekodun komertzialen barne, partidarik esanguratsuena “hornitzaileak, taldeko enpresa eta elkartuak” izenekoa izan zen, 212.844.000€-ko balioarekin. Partida honen zenbateko handia ulertzeko gogoratu beharko dugu aldez aurretik inbertsio analisian izakinen inguruan aipatutakoa, izan ere, Janssen-ek ez du bere jabetzan izakinik taldeko enpresen bitartez hornitzen delarik, azken partida honen garrantzia agerian uzten duena. Hurrengo urtean, 2022-an, aldaketa txiki batzuk eman ziren enpresaren finantza egituran. Hasteko aipatu beharra dago finantzaketa totala aurreko urtearekiko %11,90 jaitsi zela, 459.452.000€-ra murriztuz. Finantzaketa totalaren murrizketa honek barne baliabideen balio erlatiboetan hazkunde apal bat ematea eragin zuen, %26,30-era igoz. Hala ere, balio absolutuetan barne finantzaketak behera egin zuen 120.841.000€-ra jaitsiz. Izan ere, kapitala eta ekitaldiko emaitzaren partidak kenduta, gainerako partidek murrizketa handiak jasan zituzten, argiena subentzioen %57,52-ko beherakada izanda. Epe luzeko kanpo baliabideetan aurreko urtearekiko %2,19-ko hazkundea eman zen, 21.444.000€-ra iritsiz. Hazkunde hau epe luzeko horniduren gorakadaren eskutik etorri izan zen %11,14-koa izan zena eta epe luzeko zorren beherakadaren efektuak estali zituena. Bukatzeko, epe laburreko kanpo 32 baliabideetan beherakada nabari bat hauteman dezakegu bai balio absolutu zein erlatiboetan. Balio absolutuetan finantzaketa 317.167.000€-ra jaitsi egin zen (%16,02-ko jaitsiera), balio erlatiboetan finantzaketa totalaren %69,03-a izatea suposatu zuena. Epe laburreko finantza iturri guztiek jasan zituzten murrizketak, nabarienak hornidurek, zorrek eta hartzekodun komertzialek izandako beherakadak izanik. Aztergai dugun azken urtean, 2023an, finantzaketa totalak berriz ere egin zuen behera 438.099.000€-ra jaitsiz. Hala ere, barne finantzaketan hazkunde argi bat hauteman dezakegu, %22,03-koa hain zuzen ere, finantzaketa iturri honen balioa 147.466.000€-koa izatea eragin zuena (totalaren %33,66). Barne baliabideen hazkundea erreserben gorakadaren ondorio izan zen, hauen balioa %76,77 handitu baitzen 76.994.000€-ra iritsiz. Erreserben gorakadak ekitaldiko emaitza zein subentzioen beherakaden efektua estaltzea lortu zuela azpimarratu beharra dago. Epe luzeko kanpo finantzaketaren balioa %1,66-an jaitsi izan zen, 21.088.000€-ra jaitsiz. Beherakada hau epe luzeko zorren jaitsieraren ondorio izan zen, hauen balioa %13,58 murriztu baitzen. Dena den, balio erlatiboetan epe luzeko kanpo finantzaketaren balioak hazkunde txiki bat izan zuen %4,81-era igoz, honen arrazoia epe laburreko kanpo finantzaketak izandako jaitsiera handia legoke. Esan bezala, epe laburreko kanpo finantzaketak %15,01-ko beherakada pairatu zuen, finantzaketa iturri hau 269.545.000€-ra murriztuz. Jaitsiera hau hartzekodun komertzialen ondorioz eman zen, partida horren balioa %28,75 murriztu baitzen 312.722.000€-tik 222.805.000€-ra jaitsiz. Gainerako epe laburreko partiden balioa handitu arren, horien hazkundea ez zen nahikoa izan hartzekodun komertzialen efektu negatiboa ezabatzeko. Laburbilduz, Janssen-en finantza egitura nahiko egonkor mantendu dela esan genezake non urte guztiotan zehar kanpo finantzaketaren nagusitasuna argia izan den. Pfizer-ekin gertatzen zen bezala kanpo finantzaketa gehiena epe laburrera du Janssen-ek ere, epe luzeko kanpo finantzaketaren balioa oso txikia delarik. Urtez urtez finantzaketa totala jaitsiz joan den ahala, ikusi ahal izan dugu nola barne finantzaketaren pisua hasiz joan den, tendentzia hau guztiz agerikoa izanik 2023. urtean. Honek, Janssen-en finantzaketa ereduan aldaketak burutzen ari direla adierazi dezake. 33 11. Grafikoa: Cofares-en finantza egitura 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Bukatzeko, Cofares-en finantza egiturari erreparatuko diogu, aurreko bi kasuetan bezala kanpo finantzaketan oinarritzen dena, oraingoan kanpo finantzaketaren balio erlatiboa are handiagoa izanda gainera. Izan ere, ikus dezakegu nola barne finantzaketa nahiko konstante mantentzen den, urte guztietan zehar %16-tik behera kokatuz. Hasteko, 2020. urtean barne finantzaketak totalaren %14,56-a suposatu zuen, aldiz, kanpo finantzaketak %85,44-a, epe luze eta laburreko baliabideen bitartez. Hurrengo urtean, egitura oso antzeko mantendu zen, barne baliabideen bitartez finantzaketaren %14,70-a eskuratuz eta kanpo baliabideen bitartez %85,30-a. 2022-an finantza egitura nahiko antzeko mantendu arren barne finantzaketan jaitsiera txiki bat eman zen %13,70-a jaitsiz, aldiz, kanpo finantzaketa %86,30-era igo egin zen. Aztergai dugun azken urtean, barne finantzaketak gora egin zuen, %15,80-ra igoz, eta kanpo finantzaketa aldiz, %84,20-ra jaitsi zen. 6. Taula: Cofares-en balantze laburtua (Pasiboa+OG) 2020-2023 bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. 34 Balantzeari begira ikus dezakegu nola Cofares-en kasuan finantzaketa totala aurreko bi enpresena baino askoz handiagoa den, 2020. urtean 1.681.060.353€-ra iritsiz. Finantzaketa horretatik 244.785.368€ barne baliabideen bitartez lortu ziren, totalaren %14,56-a hain zuzen ere. Bertan partidarik esanguratsuena kapitalari dagokiona izan zen 180.216.558€ bildu zituelarik (totalaren %19,72-a), horren atzetik erreserben pisua aipatu beharra dago 59.816.318€-rekin. Kanpo finantzaketari dagokionez, epe luzeko baliabideen bitartez, Cofares-ek 171.007.298€ bildu zituen, finantzaketa totalaren %10,17-a suposatzen duena. Epe luzeko baliabide horien artean taldeko enpresa eta elkartuekin izandako zorren pisua azpimarratu beharra dago, finantzaketa totalaren %9,32-a izan baitziren 156.621.918€-rekin. Hala ere, aurreko enpresekin gertatzen zen bezala finantzaketa gehiena epe laburreko kanpo baliabideen bitartez eskuratu zen, zehazki, finantzaketa totalaren %75,27-a eskuratu zen modu honetan. Epe laburreko baliabide hauetan bi partida azpimarratu beharko ditugu, alde batetik, taldeko enpresa eta elkartuekin izandako zorrena, finantzaketaren %54,79-a izan zena (920.981.084€), eta bestetik, hartzekodun komertzialena, finantzaketaren %19,83-arekin (333.328.024€). 2021. urtean finantzaketa totalak %1,68-an egin zuen gora 1.709.253.707€-ra iritsiz. Hazkunde hau, alde batetik, barne finantzaketaren eskutik etorri izan zen, honek haren balioa %2,66-an ikus baitzuen handitua, 251.294.171€-ra iritsiz. Gorakada honen atzean kapitalaren zein erreserben zenbatekoen hazkundeak egon ziren, hurrenez hurren, %2,18-ko eta %6,03-ko hazkundea izan baitzuten. Modu honetan kapitalari esker 184.138.083€ finantzatu ahal izan ziren eta erreserben eskutik 63.424.289€. Epe luzeko kanpo baliabideetan, aldiz, beherakada txiki bat hauteman dezakegu, hain zuzen ere, %19,94-koa, 136.911.275€-ko finantzaketara jaitsiz. Zerga geroratuen pasiboak kenduta, gainerako epe luzeko baliabideek euren balioa murriztua ikusi zuten, finantzaketa iturri honen beherakada ekarri zuena. Hala, beherakada argiena epe luzeko zorretan eman zen, balioa %67,6-an murriztuz (4.362.582€). Epe laburreko kanpo baliabideetan gorakada txiki bat eman zen, %4,41-ekoa izan zena, 1.321.048.261€-ra igoz. Partidarik esanguratsuena taldeko enpresa eta elkartuekin izandako epe laburreko zorrena izaten jarraitu zuen 966.940.476€-ko balioarekin (totalaren %56,57-a), honek, %4,99-ko hazkunde jasan zuelarik. Aipatzekoa epe laburreko zorrek %47,55-eko hazkundea izan zutela, 10.979.982€-ra iritsiz. 35 Hurrengo urtean, 2022-an, finantzaketa totalak berriz ere egin zuen gora 1.922.465.514€-ra igoz (%12,47-ko hazkundea aurreko urtearekiko). Tendentzia berdinarekin jarraituz, barne finantzaketak hazkunde txiki bat izan zuen %4,79-koa, hain zuzen ere, 263.332.394€-ra igoz. Ekitaldiko emaitza kenduta, honek haren balioa %12,23-an murriztua ikusi baitzuen, gainerako baliabide propioek euren balioa handitua ikusi zuten. Hala, kapitala 195.239.331€-ra igo egin zen eta erreserben partida 64.813.691€-ra. Epe luzeko kanpo baliabideetan berriz ere murrizketa txiki bat eman zen %13,65-ekoa, 118.216.789€-ko balioarekin utziz (totalaren %6,15). Jaitsiera hau epe luzeko zorren eta taldeko enpresa zein elkartuekin izandako zorren beherakadaren ondorio izan zen, hurrenez hurren, %37,23-koa eta %15,45-koa izan zirenak. Hala, nahiz eta epe luzeko horniduren balioa modu argian handitu izan honako hau ez zen nahikoa izan gainerako partiden beherakada gainditzeko. Azkenik, epe laburreko kanpo baliabideek berriz ere finantzaketaren zenbateko handiena adierazten jarraitu zuten, %80,15-a zehatz mehatz (1.540.916.331€). Honako hau hartzekodun komertzialek zein taldeko enpresa eta elkartuekin izandako epe laburreko zorren gorakadaren ondorio izan zen. Hala, taldeko enpresa eta elkartuekin izandako zorrek finantzaketa totalaren %55,51-a suposatu zuten 1.067.101.438€-ko finantzaketa adieraziz. Aztergai dugun azken urtean, 2023an, Cofares-en finantzaketa totalak %7,32-ko murrizketa jasan zuen, 1.781.690.676€-ko baliora jaitsiz. Jaitsiera hau kanpo baliabideen beherakadaren ondorioz izan zen, barne finantzaketa izanik hazkundea pairatu zuen iturri bakarra. Hala, barne baliabideen bitartez 281.470.656€ finantzatu ziren, finantzaketa totalaren %15,80-a suposatzen duena. Beraz, ikus dezakegu balio erlatiboetan hazkunde txiki bat ematen dela kanpo finantzaketaren beherakadaren ondorio dena. Barne baliabideen hazkunde hau fondo propioen partida ia guztietan islatzen dela ikus dezakegu, partidarik nabariena kapitalarena izaten jarraitu zuelarik (207.563.691€). Esan bezala, epe luzeko kanpo baliabideetan murrizketa eman zen, hain zuzen ere, %19-koa (95.759.747€). Epe luzeko zorren balioa nabarmenki handitu zen arren, hazkunde hori ez zen nahikoa izan taldeko enpresekin izandako zorren beherakada gainditzeko eta ondorioz epe luzeko baliabideetan aipatutako murrizketa eman zen. Epe laburreko kanpo finantzaketan gauza bera gertatu zela esan genezake, finantzaketa iturri honek %8,86-ko murrizketa jasan baitzuen, finantzaketa totalaren %78,83-a izatera igaroz. Kasu honetan epe laburreko zorren gorakada (25.442.498€-ra iritsi zena) ez zen nahikoa izan taldeko enpresekiko zorren beherakada (%6,94-koa) eta hartzekodun komertzialen beherakada (%18,58) gainditzeko. 36 Laburbilduz, aurreko bi enpresetan bezala, Cofares-en kasuan ere kanpo finantzaketak du pisu handiena. Gainera, enpresaren finantza egitura nahiko egonkorra dela esan dezakegu, urteak igaro ahal aldaketa handirik ematen ez baita. Kanpo finantzaketaren kasuan, berriz ere, epe laburreko baliabideen nagusitasuna argia da, epe luzeko baliabideek finantzaketa totalaren zenbateko txiki bat adierazten dutelarik. Behin hiru enpresen finantza egiturei erreparatu ostean, esan dezakegu hirurek komunean dutela kanpo finantzaketaren nagusitasuna, nahiz eta ezberdintasun argiak topatu portzentai bertikaletan. Janssen eta bereziki Pfizer-en kasuan barne baliabide eta kanpo baliabideen arteko ezberdintasuna ez da hainbesterakoa, aldiz, Cofares-en kasuan barne baliabideen zenbatekoa nabarmenki txikiagoa suertatzen da. Honako hau interesgarria suertatzen da, izan ere, Cofares da finantzaketa handiena duen enpresa eta era berean kanpo finantzaketara gehien jotzen duen enpresa ere bada. Dena den, kasu guztietan baieztatu dezakegu kanpo finantzaketa orokorrean epe laburrera burutzen dutela, epe luzeko kanpo baliabideen zenbatekoa oso baxua baita enpresa guztien kasuan. 5.2. Enpresaren finantza-orekaren analisia. Orain arte, enpresen inbertsio zein finantza egiturak aztertzerakoan, balantzea ikuspuntu bertikal batetik aztertu izan dugu, hala ere, analisi oso bat burutzeko balantzea modu horizontal batean ere aztertzea beharrezkoa suertatzen da. Ikuspuntu horizontal honetatik abiatuz bi enpresa-ziklo ezberdin ditzakegu, epe luzeko zikloa eta epe laburreko zikloa, aldi berean eta modu errepikatuan ematen direnak. Epe luzeko zikloan enpresak aktibo ez korrontean islatutako inbertsioak burutzen ditu, kapital iraunkorren (ondare garbia eta pasibo ez korrontean) bitartez finantzatzen direnak. Epe luzeko zikloak hainbat ekitaldi behar ditu behin osatu ahal izateko. Aldiz, epe laburreko zikloan, enpresak epe laburreko inbertsioak burutzen ditu aktibo korrontean biltzen direnak, era berean, inbertsio hauek finantzatzeko epe laburreko finantzaketa erabiltzen da, pasibo korrontea, hain zuzen ere. Bigarren ziklo hau behin baino gehiagotan osatzen da ekitaldi batean zehar. Enpresa zikloen definizioa abiapuntutzat harturik, gutxieneko oreka finantzarioaren araua ondorioztatzen da. Horren arabera, enpresak inbertsio jakin bat finantzatzeko erabiltzen 37 dituen kapitalak enpresaren barne mantendu behar dira gutxienez inbertsioaren iraupenaren adinako denbora. Hau da, erabilitako finantzaketaren galdagarritasun epeak, inbertsioaren likidezia berreskuratzeko epearen antzekoa izan beharko du oreka finantzarioa mantentzeko. Honek suposatzen duelarik epe luzeko inbertsioak epe luzeko baliabideen bitartez finantzatu beharko liratekeela eta epe laburreko inbertsioak, aldiz, epe laburreko baliabideen bitartez. Hala ere, errealitatean arau hau jarraitzea nahiko zaila suertatzen da, bereziki epe laburreko finantzaketa mugatuagoa izaten delako. Horregatik enpresek segurtasun margen bat sortu ohi dute errotazio fondo gisa ezagutzen dena. Errotazio fondoaren bitartez, epe luzeko inbertsioak finantzatzeko erabiltzen ez den epe luzeko kapitalen zenbatekoa epe laburreko inbertsioak finantzatzeko erabili egiten da. Hurrengo atalean, hain zuzen ere, aztergai ditugun hiru enpresen errotazio fondoei erreparatuko diegu. 5.2.1. Errotazio fondoa. Esan bezala, atal honetan 2020-2023 urteen bitarteko errotazio fondoei erreparatuko diegu. Horretarako, hiru enpresen errotazio fondoen kalkulua burutu izan da, bai epe laburretik zein epe luzetik. 7. Taula: Pfizer-en errotazio fondoa 2020-2023 urteen bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Pfizer enpresaren kasuan argi ikus dezakegu nola aztertutako urte guztietan zehar errotazio fondo positibo bat duen. Honek adierazi egiten du epe laburrean burututako inbertsioa epe laburreko finantzaketa baino handiagoa dela, hau da, enpresaren aktibo korrontea pasibo korrontea baino handiagoa dela. Ondorioz, epe laburrean behar finantzario bat sortzen da, epe laburreko finantzaketa ez delako nahikoa inbertsioa estaltzeko. Aldiz, epe luzeko inbertsioa epe luzeko finantzaketa baino askoz txikiagoa da, epe luzean finantza soberakina ematen dela agerian utziz. Hala, epe laburreko behar finantzarioak epe luzeko 38 finantza soberakinekin estali beharko dira, kapital iraunkorren bitartez epe laburreko inbertsioaren zati bat finantzatzea suposatzen duena. Hain zuzen ere, 2020. urtean epe luzeko finantza soberakina 100.877.000€-koa izan zen, epe laburreko inbertsiora bideratu zena. Urteak igaro ahala, epe laburreko behar finantzario hori handituz joan dela ikus dezakegu, 2021. urtean 157.214.000€-ra, 2022. urtean 218.525.000€-ra eta 2023. urtean 325.377.000€-ra iritsiz. Hala, urte guztietan zehar epe luzeko finantzaketak laguntza eman behar izan dio epe laburreko inbertsioari. 8. Taula: Janssen-en errotazio fondoa 2020-2023 urteen bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Janssen-en kasuan berriz ere urte guztietan zehar errotazio fondo positibo baten aurrean topatzen gara. Beraz, aurreko kasuan bezala, epe laburrean behar finantzario bat topatzen dugu (AK>PK), aldiz, epe luzean finantza soberakina ematen da (AEK<KI). Ondorioz, epe laburreko inbertsioaren zati bat kapital iraunkorren bitartez finantzatu beharko da, epe laburreko finantzaketak ez baitu epe laburreko inbertsioa estaltzen. Kasu honetan, 2020. urtean epe laburreko behar finantzarioa 80.386.000€-koa izan zen, zenbateko hori epe luzeko finantzaketaren bitartez estaltzeko beharra sortuz. 2021. urtean epe laburreko behar finantzarioak 87.473.000€-ra gora egin zuen, 2022. urtean 70.284.000€-ra jaitsiz eta bukatzeko, 2023. urtean 85.593.000€-ra igoz. 9. Taula: Cofares-en errotazio fondoa 2020-2023 urteen bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. 39 Bukatzeko, Cofares enpresari erreparatuko diogu, berriro ere, errotazio fondo positibo baten aurrean kokatzen gaituenak. Aurreko bi kasuetan gertatzen zen bezala, honek suposatu egiten du aktibo korrontean egindako inbertsioa pasibo korrontearen bidez lortutako finantzaketa baino handiagoa dela. Ondorioz, epe laburrean sortutako behar finantzario hori estaltzeko kapital iraunkorren bitartez finantzatu beharko da aktibo korrontearen zati bat, epe luzean finantza soberakina baitago. Hala, urteak igaro ahala ikus dezakegu epe laburreko behar finantzarioa murriztuz doala, 2020. urtean 164.146.687€-koa izatetik 2023. urtean 80.954.584€-koa izatera igarotzen baita. Bitartean, 2021-ean 113.906.306€-koa izanik eta 2022-an 106.454.397€-koa, hain zuzen ere. Hiru enpresen errotazio fondoen azterketa laburra burutu ostean, argi ikus dezakegu hiru enpresetan eredu bera errepikatzen dela, hirurek baitute errotazio fondo positibo bat. Gainera, aipatzekoa da hiru enpresetan errotazio fondoa positibo mantentzen dela aztertutako urte guztietan zehar, enpresen finantza ereduan egonkortasun argi bat ematen dela adierazten duenak. Hala, hiru enpresek epe laburrean behar finantzario bat dutela baiezta dezakegu, Pfizer izanik behar handiena duen enpresa. 5.2.2. Errotazio fondoaren beharren aldaketaren analisia. Behin enpresa bakoitzaren errotazio fondoa aurkeztuta, errotazio fondo horiek jasandako aldaketei erreparatu beharko diegu. Horretarako errotazio fondoaren aldakuntzaren eskema erabiliko dugu, bertan modu errazago batean identifika daitezkeelarik ekitaldiz ekitaldi emandako aldaketak. Hain zuzen ere, errotazio fondoaren aldakuntzaren eskemari esker ustiapenarekin lotutako aldaketak baita ustiapenetik kanpo emandakoak identifikatu ahal izango ditugu. Ustiapenean emandako aldaketen jatorria hobeto ulertzeko, enpresa komertzialen aurrean gauden heinean (produktuen merkataritzan oinarritzen direnak), biltegiratze-salmenta, ordainketa eta kobrantza azpiekitaldiek izandako eragina aztertuko da. Modu honetan, izakinetan, bezeroetan zein hornitzaileetan emandako mugimenduen atzean dauden arrazoiak zeintzuk diren ezagutu ahal izango ditugu. 40 handitzea lortu duelako, aldi berean hornitzaileetatik eskuratutako finantzaketa handituz. Aipatzekoa da, aurreko urtean ez bezala, 2022an Pfizer-ek d3-a luzatzea lortu zuela, hornitzaileengan duen negoziazio boterea hobetu zuela aditzera ematen duenak, beraz, enpresaren jarraitutako politika perfektua suertatzen da. Ondorioz, 2022. urtean zehar, ustiapenean, 241.240.000€-ko erabilgarritasun finantzarioa eskuratu zuen Pfizer-ek. Honek adierazten du 2021. urtean ustiapenaren ondorioz izandako behar finantzarioak 2022an izandakoak baino altuagoak izan zirela, hala ere, 2022an oraindik ere ustiapenean 157.297.000€-ko behar finantzarioak izan zituen Pfizer-ek. Beharren aldaketa hau alde batetik, izakinen zein bezeroen jaitsieraren ondorio izan zen, eta bestetik, hornitzaileen finantzaketaren hazkundearen ondorio. Hala, enpresaren egoera ona dela esan dezakegu, behar finantzarioak jaistea lortu duelako aktibitate bolumenenean hazkundea izan duen bitartean. Ustiapenetik kanpo, bestelako aktibo korrienteen zenbatekoa 161.051.000€-tan hazi egin zen, behar finantzarioak zenbateko horretan haztea eraginez. Hazkunde handi honen atzean 2022. urtean taldeko enpresa eta elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioen gorakada egongo legoke, 159.406.000€-koa izan zena. Bestelako pasibo korrienteei dagokienez, euren balioa 141.686.000€-tan jaitsi egin zela ikus dezakegu, ustiapen kanpoko erabilgarritasun finantzarioa zenbateko horretan murriztea eragin zuena. Ustiapen kanpoko finantzaketaren jaitsiera hau bereziki taldeko enpresa eta elkartuekiko zorren beherakadaren ondorio izan zela ondoriozta dezakegu. Laburbilduz, 2022. urtean ustiapenetik kanpo Pfizer-ek behar finantzario gehiago eskuratu zituen, ustiapen kanpoko inbertsioak finantzaketa baino handiagoak izan zirelako. Hain zuzen ere, ustiapenetik kanpo 302.737.000€-ko behar finantzarioak izan zituen Pfizer-ek 2022an zehar, kontuan izanik inbertsioa handitu egin zela eta finantzaketa murriztu. Ondorioz, 2022. urtean zehar Pfizer-ek haren behar finantzarioak handitu zituen. Izan ere, nahiz eta ustiapenetik 241.240.000€-ko erabilgarritasuna eskuratu, hura ez zen nahikoa izan ustiapen kanpotik sortutako behar finantzarioak estaltzeko, esan bezala, 302.737.000€-koak izan zirenak. Beraz, azkenean, 61.497.000€-ko behar finantzarioa izan zuen Pfizer-ek 2022. urtean zehar. Azken honi diruzaintzatik eratorritako behar finantzarioak ere gehitu behar zaizkiolarik, 2.097.000€-koak izan zirenak, aurreko urtekoak baino 186.000€ baxuagoak, beraz diruzaintzatik eratorritako beharrak murriztea lortu zuen Pfizer-ek. 47 Guztira, Pfizer-en errotazio fondoa 2022. urtean 61.311.000€-tan hazi egin zen, aurreko urtearekiko behar finantzarioen hazkunde bat adierazten duena. Zehazki, 218.525.000€-ko baliora iritsi zen errotazio fondoa. Behar finantzarioen hazkunde hau, bereziki ustiapen kanpotik etorri izan zen, aktibo korrienteen hazkundea nabaria izan zelako eta aldi berean, pasibo korrienteek beherakada handia jasan zutelako. Ondorioz, ustiapen kanpotik behar finantzarioak eskuratu zituen Pfizer-ek, errotazio fondoa handitzea eragin zutenak. 2023. urtean Pfizer enpresaren behar finantzarioek gora egiten jarraitu zuten, 325.377.000€-ra iritsiz. Honek 106.852.000€-ko gorakada suposatzen du enpresaren behar finantzarioetan, honen atzean hurrengo arrazoiak topa ditzakegu: Izakinen balioak 31.292.000€-ko hazkundea jasan zuen aztergai dugun urtean, 176.606.000€-ko baliora iritsiz. Honek inbertsioan hazkunde bat suposatzen duen heinean, ustiapeneko behar finantzarioak haztea eragiten du eta horrekin batera errotazio fondoa haztea ere. Hazkunde hau biltegiratze azpiekitaldiaren (d1) edota salmenten kostuaren gorakadaren ondorio izan daiteke. Biltegiratze-salmenta azpiekitaldiari (d1) erreparatuz gero, ikus dezakegu 2022-tik 2023-ra modu argian hazi egin zela, 35,86 egunekoa izatetik 112,80 egunekoa izatera iritsiz. Biltegiratze fasean emandako hazkunde honek izakinen balioa haztea eragiten du, ustiapeneko behar finantzarioak handiagoak izatea eragiten duena. Hazkunde hau orokorrean ez da batere komenigarria, izan ere, politika egokiena biltegiratze fasea ahalik eta laburrena izatea litzateke. Biltegiratze fasearen luzapenak adierazi egiten du izakinak denbora gehiago mantentzen direla biltegian, salgaiak saltzeko denbora luzatu egiten baita eta honek kostuak handitzea suposa dezake. Horregatik, enpresa saiatu beharko litzateke fase honen iraupena murrizten, horretarako beherapenak edo eskaintzak eskainiz. Biltegiratze fase honen luzapena, berriz ere, pandemiarekin erlaziona dezakegu, haren amaierarekin, hain zuzen ere. 2023. urtean COVID kasuen beherakadarekin, txertoen zein bestelako sendagaien eskaria jaitsi egin zen, ondorioz pentsa genezake Pfizer-en kasuan eskariaren beherakada horrek produktuen biltegiratze fasea luzatzea eragin zuela. Salmenten kostuari dagokionez, murrizketa handi bat eman zela ikus dezakegu, 2022an 1.458.979.000€-koak izatetik, 2023an 563.646.000€-koa izatera igaroz. Honako hau osatzeko salmenta garbiei erreparatu beharko diegu, kasu honetan ikus dezakegu hauek ere murrizketa argia jasan izan zutela 1.685.612.000€-tik 751.259.000€-ra jaitsiz. Salmenten kostuaren zein salmenten beherakadak agerian uzten dute enpresaren aktibitate bolumena nabarmenki jaitsi egin zela 2023an, 48 enpresak barne baliabide gutxiago izatea eragingo zuenak. Beraz, nahiz eta salmenten kostuaren beherakadak izakinen balioa jaitsi eta ondorioz behar finantzarioen jaitsiera bat suposatu, honako egoera hau ez da batere egokia. Hala, agerikoa da izakinen balioaren gorakada d1-aren hazkundearen eskutik etorri izan zela, behar finantzarioak handitzea eraginez. 2023. urtean zehar enpresaren egoera asko okertu zela ikus dezakegu, izan ere, izakinen hazkundeak behar finantzarioak handitu zituen, baina salmentak jaistearen ondorioz aktibitate bolumena murriztu zenez, enpresak barne baliabide gutxiago izango ditu finantza beharrei aurre egiteko. Beraz, Pfizer-ek politika guztiz ezberdina jarraitu beharko luke egoera honi aurre egiteko. Pentsa genezake salmenten jaitsiera hau COVID-19-ren ondoriozko pandemiaren amaierarekin erlazioa izan dezakeela, izan ere, 2023. urterako jadanik txertaketa ez zen derrigorrezkoa, eta horrek Pfizer-en diru sarrera zein aktibitatean eragin negatibo bat izan zezakeen. Bezeroei dagokienez, euren balioa 39.879.000€-tan hazi zen, behar finantzarioak zein errotazio fondoa zenbateko horretan ere haztea eragin zuena. Aldaketa hau kobrantza azpiekitaldiaren (d2) edota salmenta garbien aldaketaren ondorio izan daiteke. Kobrantza azpiekitaldia (d2) 2022an 56,60 egunekoa izan zen, aldiz, 2023an 146,11 egunekoa izatera igaro zen. Kobrantza fasearen luzapenak bezeroen balioaren igoera suposatzen du, behar finantzarioen hazkundea dakarrena. Honako hau positiboa den zehazteko salmenta garbiei erreparatu beharko diegu, kasu honetan beherakada handia jaso zutela ikus dezakegularik. Hain zuzen ere, 2022an 1.685.612.000€-koak izatetik 2023an 751.259.000€-koak izatera igaro ziren. Salmenten jaitsiera honek aditzera ematen du enpresaren aktibitate bolumena nabarmenki jaitsi egin zela, eta hori nahiz eta behar finantzarioak murriztu ez da politika egokia. Beraz, agerikoa den moduan bezeroen zenbatekoaren igoera d2 fasea luzatu izanaren ondorio izan zen. Honek argi uzten du enpresaren egoera ez zela batere ona izan 2023. urtean zehar, izan ere, kobro fasearen luzapenak aditzera ematen du enpresak denbora luzeagoa itxaron beharko duela bezeroei kobratzeko. Gainera horri enpresaren aktibitate bolumena jaitsi izana gehitu behar zaio, beraz, enpresak zailtasunak izango ditu behar finantzarioei aurre egiteko barne baliabide gutxiago izango dituelako. Izakinekin gertatzen zen bezala egoera hau ez da batere desiragarria eta pandemiaren amaierarekin erlazionatu dezakegu. Hala, zirkulatzaileko finantzaketa behar gordinetan 71.171.000€-ko hazkundea eman zen, guztira 481.514.000€-ko beharrak izan zituelarik enpresak. Gehikuntza hau izakin zein bezeroen eskutik etorri izan zen, hain zuzen ere, d1 eta d2 faseen hazkundearen ondorio. 49 Kontuan izan beharko dugu behar finantzarioen hazkunde hau aktibitate bolumenaren beherakada bati lotuta etorri zela, beraz Pfizer-en egoera ez da batere egokia, arazoak izan ditzakeelako behar finantzarioak estaltzeko. Beraz, honek agerian uzten du 2023. urtean Pfizer-en egoera guztiz aldatu egin zela. Hornitzaileen finantzaketari dagokionez, 2022. urtetik 2023. urtera 3.259.000€-ko hazkundea eman zela ikus dezakegu. Honek behar finantzarioak murriztea eta era berean errotazio fondoaren murrizketa suposatzen du. Hornitzaileetan emandako aldaketa hau ordainketa azpiekitaldiari (d3) lotuta ager daiteke edota erosketei lotuta. Ordainketa azpiekitaldia (d3) 2022. urtean 63,27 egunekoa izan zen, aldiz, 2023. urtean 155,09 egunera igo zen. Agerikoa denez, honek ordainketa fasearen luzapen argi bat suposatzen du, hornitzaileei ordaintzeko duen epea luzeagoa dela aditzera ematen duena. Beraz, d3-a handitu ahala enpresaren finantzaketa handiagoa izango da, hornitzaileen zenbatekoa handituz. Horrek enpresaren erabilgarritasuna handitzen duenez behar finantzarioak eta errotazio fondoa murriztea eragiten du. Erosketa garbiei dagokienez euren balioa nabarmenki jaitsi zela ikus dezakegu, 2022an 1.430.748.000€-koak izan baitziren eta, aldiz, 2023an 594.938.000€-koak izan ziren. Honek hornitzaileen zenbatekoa murrizten du, behar finantzarioak eta errotazio fondoa handitzea suposatzen duena. Erosketen jaitsiera hau salmenten jaitsierarekin erlazionatu behar dugu, enpresaren aktibitate bolumena murriztu egin zela aditzera ematen duena. Era berean, gogoratu behar dugu 2023an Pfizer-en biltegiratze fasea asko luzatu egin zela, ondorioz logikoa da egoera horren aurrean erosketak murriztu izana. Beraz, enpresaren egoera desegokia izaten jarraitzen du, izan ere, aktibitate bolumenaren murrizketak behar finantzarioei aurre egiteko baliabide gutxiago izatea suposatzen du. Hala ere, jarraitutako ordainketa politikari dagokionez, positiboa izan zela esan dezakegu, izan ere, askoz gutxiago erosi zuen enpresak eta gainera hornitzaileei beranduago ordaintzea lortu zuen. Azken honek, berriz ere agerian uzten du nola enpresak haren hornitzaileekiko negoziazio boterea handitu duen. Ondorioz, ustiapen guztia kontuan izanik, ustiapeneko errotazio fondoaren beharretan 67.912.000€-ko hazkundea eman zela ikus dezakegu. Beraz, ustiapenean zehar 2023. urtean behar finantzarioek gora egin zuten, horren arrazoi nagusia bezero zein izakinetan emandako gorakada izanik. Nahiz eta hornitzaileen finantzaketa handitu hura ez zen nahikoa izan ustiapeneko beharrei aurre egiteko. Egoera hau kezkagarria suertatzen da, izan ere, 50 enpresaren aktibitate bolumenak behera egin duenez zailtasunak izan ditzake behar finantzarioei aurre egiteko. Ustiapenetik kanpo, bestelako aktibo korrienteetan 68.189.000€-ko gorakada eman zen, behar finantzarioak zenbateko horretan handituz. Hazkunde hau taldeko enpresa eta elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioak handitu izanaren ondorio izan zen. Bestetik, bestelako pasibo korrienteen balioa 28.123.000€-tan hazi egin zen, bereziki bezeroen aurrerakinek eraginda. Ondorioz, ustiapenetik kanpo inbertsioa zein finantzaketa hazi egin ziren, hala ere, inbertsioen hazkundea nabariagoa izanik ustiapenetik kanpo behar finantzarioak eskuratu zituen Pfizer-ek. Ustiapen zein ustiapen kanpoko egoerak kontuan izanik, 2023an enpresak haren behar finantzarioak 107.978.000€-tan handitu zituen. Gainera, diruzaintzatik ere 971.000€-ko behar finantzarioak eskuratu zituen, aurreko urtekoak baino 1.126.000€ baxuagoak izan zirenak, diruzaintzatik eratorritako behar finantzarioak murriztuz. Laburbilduz, 2023. urtean zehar Pfizer-en errotazio fondoak 106.852.000€-ko hazkundea jasan zuen, 325.377.000€-ko baliora iritsiz. Honek behar finantzarioen hazkunde handi bat suposatu zuen, bereziki izakinen zein bezeroen gorakadaren eskutik etorri zena, nahiz eta ustiapenetik kanpo behar finantzarioek ere gora egin zuten. Aurreko urteetan ez bezala, 2023. urtean Pfizer-ek jarraitutako politika ez zen batere egokia izan, behar finantzarioak nabarmenki handitu zirelako, haren negozio bolumenak jaitsiera bat somatu zuen bitartean. Beraz, horrela jarraituz gero Pfizer-ek arazoak izan ahal ditzake behar finantzarioei aurre egiteko. 2021 eta 2022 urteen bitartean Pfizer-en aktibitate bolumena etengabe haziz joan izan da, eta horrek behar finantzarioen hazkundea suposatu arren, barne baliabideen hazkunde bati lotuta zetorrenez ez zuen arazorik suposatzen. Aldiz, 2023. urtean enpresaren egoerak guztiz aldatu egiten du eta aktibitate bolumen zein salmentetan beherakada argia hauteman daiteke, ziurrenik pandemiaren amaierarekin lotuta. Hala, Pfizer-ek haren negozio politikan aldaketak burutu beharko lituzke behar finantzarioak murriztuz eta haren erabilgarritasun finantzarioa handituz. 51 11. Taula: Janssen-en errotazio fondoaren aldakuntzaren eskema. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Jarraitzeko, Janssen enpresaren errotazio fondoak pairatutako aldaketei erreparatuko diegu. Horretarako, lehenik eta behin, aipamen labur bat egingo diogu 2020. urtean enpresak izandako errotazio fondoaren banaketari, urte horretan enpresaren epe laburreko behar finantzarioak 80.386.000€-koak izan zirela kontuan izanda. Behar horien zenbateko handiena bezeroen eskutik etorri izan zen, hain zuzen ere, 164.941.000€. Aldiz, izakinen eskutik soilik 145.000€-ko behar finantzarioak izan zituen enpresak. Hornitzaileen finantzaketari esker Janssen-ek 131.105.000€-ko erabilgarritasun finantzarioa eskuratu zuen, ustiapeneko errotazio fondoaren beharrak 33.981.000€-koak izatea eragin zuena. Ustiapenetik kanpo, enpresak 162.730.000€-ko behar finantzarioak eskuratu zituen bestelako aktibo korrienteen ondorioz, era berean, bestelako pasibo korrienteei esker 190.588.000€-ko erabilgarritasuna eskuratu zuen. Hala, ustiapenetik kanpo lortutako erabilgarritasunari esker errotazio fondoaren beharrak 6.123.000€-ak izan ziren. Dena den, diruzaintzak eragindako behar finantzarioak direla eta, errotazio fondoaren balioa 74.263.000€-tan igo zen, 80.386.000€-ko baliora iritsiz. Errotazio fondoak jasandako aldaketen analisiarekin jarraitu baino lehen, Janssen enpresak izakinen inguruan duen politika bereziari aipamen egin beharko diogu, honek gure analisian eragina izango baitu. Izan ere, inbertsio egitura aztertzean aurreratu den bezala, 2014. urtean Janssen-ek bere izakinak talde multinazionaleko enpresa elkartuei saltzeari ekin zion, ondorioz, data horretatik aurrera Janssen-ek ez ditu izakinak bere jabetzan mantentzen. Hala, bere balantzean agertzen diren izakinen balioak itxiera momentuan mugimenduan zeuden izakinei egiten die erreferentzia, enpresaren eskuetan daudenak azken bezeroari iritsi arte. Honek aditzera ematen du Janssen-en kasuan biltegiratze fasearen eraginak aztertzea ez 52 duela zentsurik, izan ere, ondoriozta dezakegu enpresak erosten duena zuzenean saltzen duela, bere biltegian izakinik mantendu gabe. Horregatik, Janssen-en errotazio fondoaren analisia burutzerakoan ez zaio aipamenik egingo izakinen aldakuntzari, alde batetik, izakinek ez dutelako suposatzen behar finantzario handirik (azken urteetan zehar zero hain zuzen ere), eta bestetik, biltegiratze azpiekitaldiaren (d1) analisiak ez duelako bat egiten enpresak izakinen inguruan jarraitutako politikarekin. Behin izakinen inguruan ematen den berezitasuna argituta, aztergai ditugun urteetan zehar Janssen-en errotazio fondoak pairatutako aldaketei erreparatu ahal diegu. Hala, 2021. urtean Janssen-en behar finantzarioak 7.087.000€-tan hazi egin zirela esan dezakegu, 87.473.000€-ra iritsiz. Errotazio fondoaren aldaketa honen atzean hurrengo arrazoiak topa ditzakegu: Bezeroen balioari dagokionez, euren balioa 6.601.000€-tan hazi zen, behar finantzarioak zein errotazio fondoa zenbateko horretan ere haztea eragin zuena. Bezeroetan emandako gorakada honen atzean kobrantza azpiekitaldiaren (d2) edota salmenta garbien aldakuntzak egon daitezke. Kobrantza azpiekitaldiari (d2) dagokionez, 2020. urtean 60,01 egunekoa izan zen bitartean, 2021. urtean 49,34 egunetara jaitsi egin zen. Kobrantza fasearen murrizketak bezeroen zenbatekoaren murrizketa eragiten du, behar finantzarioak txikitzen baititu. Beraz, agerikoa da bezeroen zenbatekoaren hazkundea salmenten gorakadaren ondorio izan zela. Izan ere, salmentak 989.465.000€-koak izatetik 1.251.670.000€-koak izatera igaro ziren. Salmenten hazkundeak behar finantzarioak handitu egiten ditu, horrekin batera errotazio fondoa ere handituz. Hala ere, honako hau oso positiboa da enpresaren aktibitate bolumena handitu egin dela adierazten duelako. Ondorioz, enpresak jarraitutako politika oso egokia izan zela esan dezakegu, izan ere, haren aktibitate bolumena haztea lortu izan du, salmenten gorakadan islatzen dena. Gainera, kobrantza azpiekitaldia murriztea lortu du, fase hau ahalik eta laburrena izatea komenigarria delarik. Orokorrean, zirkulatzaileko finantzaketa behar gordinetan (ZFBG) 6.964.000€-ko hazkundea eman zen, 171.050.000€-ko beharrak izatea suposatu zuena. Aztertu berri dugun bezala, aldaketa hau bereziki bezeroen eskutik etorri izan zen, salmentak handitzearen ondorioz horiei loturiko behar finantzarioak handitu baitziren. Hazkunde hau enpresaren aktibitate bolumena handitzearen ondorio izan den heinean, Janssen-en egoera egokia dela 53 esan dezakegu. Izan ere, enpresak barne baliabide gehiago lortuko ditu eta ondorioz ez du arazorik izango behar handiago horiek estaltzeko. Hornitzaileetatik eskuratutako erabilgarritasunari dagokionez, 2021. urtean zehar 81.739.000€-tan hazi egin zen, 212.844.000€-ra iritsiz. Hornitzaileen erabilgarritasunaren hazkundeak ustiapeneko behar finantzarioen beherakada suposatzen du, errotazio fondoa murriztea eragiten duena. Hazkunde hau ordainketa azpiekitaldiaren (d3) ondorio edota erosketen ondorio izan daiteke. Ordainketa azpiekitaldia 2020. urtean 59,84 egunekoa izan zen, aldiz, 2021ean 75,64 egunekoa izatera igaro zen. Ordainketa azpiekitaldiaren hazkundeak hornitzaileen balioa haztea eragiten du, behar finantzarioak zein errotazio fondoa murriztuz. Ordainketa fasea luzatu izana positiboa de enpresarentzat, izan ere, epe luzeagoa izango du hornitzaileei ordaintzeko eta horrek erabilgarritasun finantzario handiagoa eskaintzen dio enpresari. Erosketei dagokienez, 2020. urtetik 2021. urtera 224.188.000€ hazkundea eman zen haietan, berriz ere, hornitzaileen balioa handitzea eragin zuenak. Erosketetan emandako hazkunde hau salmentekin erlazionatu beharko dugu, azken hauetan ere hazkunde argi bat eman zela ikus dezakegularik. Erosketen zein salmenten hazkundeak aditzera ematen du enpresaren aktibitate bolumena handitu egin dela, beraz, 2021. urtean zehar enpresak politika egokia jarraitu zuela ondoriozta dezakegu. Hala, agerikoa da kasu honetan hornitzaileen hazkundea bi aldagaien hazkundearen ondorio izan zela, ordainketa fasearen eta erosketen ondorio alegia. Ondorioz, 2021. urtean zehar ustiapenetik Janssen-ek 74.775.000€-ko erabilgarritasun finantzarioa eskuratu zuen, aurreko urtearekin konparatuz gero. Honek aditzera ematen du urte horretan zehar eskuratutako finantzaketa inbertsioa baino altuagoa izan zela. Hala, Janssen-ek jarraitutako politika egokia izan zela esan dezakegu, kobro fasea laburtu eta ordainketa fasea luzatzea lortu zuelako; gainera egoera ere bikaina izan zen enpresaren aktibitate bolumena hazi egin baitzen. Ustiapenetik kanpo, bestelako aktibo korrienteen balioak 106.303.000€-ko hazkundea jasan zuen, 269.033.000€-ko behar finantzarioak sortuz. Hazkunde hau bereziki taldeko enpresa eta elkartuetan burututako epe laburreko inbertsioetan emandako gorakadaren ondorio izan zen. Era berean, bestelako pasibo korrienteetan 25.768.000€-ko murrizketa eman zen, ustiapenetik kanpo lortutako erabilgarritasuna 164.820.000€-ra murriztuz. 54 Ondorioz, ustiapenetik kanpo Janssen-ek behar finantzarioak eskuratu zituen, inbertsioa handitu eta finantzaketa murriztu egin zelako. Hala, ustiapeneko eta ustiapen kanpoko balioak kontuan izanda, 2021. urtean Janssen-en behar finantzarioak 57.296.000€-tan hazi egin ziren. Beraz, agerikoa da 2021. urtean zehar enpresak askoz behar finantzario gehiago eskuratu zituela, bereziki ustiapenetik kanpotik etorri zirelarik behar horiek. Ondorioz, nahiz eta ustiapenetik erabilgarritasun finantzarioa eskuratu izan, erabilgarritasun hori ez zen nahikoa izan ustiapen kanpoko beharrak estaltzeko. Horretaz gain, aipatutako behar finantzarioei diruzaintzaren ondorioz sortutakoak gehitu behar zaizkio 24.054.000€-koak izan zirenak, aurreko urtekoak baino 50.296.000€ baxuagoak izanda behar finantzarioa murrizten lagundu zutenak. Guztira, 2021. urtean Janssen-en errotazio fondoak 7.087.000€-ko hazkundea jasan izan zuen, 87.473.000€-ra iritsiz. Agerikoa den moduan, urte horretan zehar enpresaren behar finantzarioek gora egin zuten, behar horiek bereziki ustiapenetik kanpo eman zirelarik. Hala, nahiz eta ustiapenetik erabilgarritasun finantzarioa lortu izan, hura ez zen nahikoa izan ustiapen kanpoko beharrei aurre egiteko. 2022. urtean zehar Janssen-ek 17.089.000€-ko erabilgarritasun finantzarioa eskuratu zuen, behar finantzarioak 70.384.000€-ra murriztu zirelarik. Errotazio fondoaren mugimendu honen atzean hurrengo arrazoiak topa ditzakegu: 2022an bezeroen balioa 92.024.000€-tan hazi egin zen, horrek behar finantzarioen zein errotazio fondoaren hazkunde bat suposatzen duelarik. Aldaketa hau kobrantza azpiekitaldiaren (d2) edota salmenten hazkundearen ondorio izan daiteke. Kobrantza azpiekitaldiari dagokionez, 49,34 egunetik 72,99 egunera igo egin zela ikus dezakegu, 23 eguneko hazkunde baten aurrean kokatzen gaituenak. Fase honen luzapenak ustiapeneko behar finantzarioak hazi egitea eragiten du, errotazio fondoaren hazkundea ere eraginez. Honako hau positiboa edo negatiboa den zehazteko salmentei erreparatzea beharrezkoa suertatzen da. Janssen-en kasuan 2022. urtean salmentek gora egin zuten 1.299.969.000€-ko baliora iritsiz. Honek aktibitate bolumenaren hazkunde bat adierazten duenez, nahiz eta behar finantzarioak handitu egoera guztiz positiboa da enpresaren barne baliabideak handitzen direlako. Beraz, agerikoa da bezeroen hazkundea kobrantza fasearen zein salmenten hazkundearen eskutik etorri zela. Salmenten igoera argi bat eman den heinean kobrantza 55 fasea luzatu izana ez da guztiz negatiboa, hala ere, komenigarria litzateke hura laburtzen saiatzea. Zenbait kasutan fase hau kudeatzea zaila suertatu daiteke, izan ere, gehiegi laburtuz gero bezeroak galtzea ekar lezake, horregatik, Janssen-en kasua ez da guztiz larria. Dena den, esan bezala, gomendio moduan Janssen-ek bezeroekiko negoziazio boterea hobetu beharko luke eta d2 fasea laburtzen saiatu. Ondorioz, zirkulatzaileko finantzaketa behar gordinetan (ZFBG) aurreko urtearekiko 91.516.000€-ko hazkundea eman zen, ustiapeneko behar finantzarioak 263.566.000€-koak izan zirelarik. Hazkunde hau bezeroetatik eratorritako inbertsioaren ondorio izan zen, beharrak modu nabarmenean haztea eragin zuenak. Esan bezala, beharren hazkundea aktibitate bolumenaren hazkundeari lotuta eman denez, egoera ona dela esan dezakegu. Hornitzaileetatik eskuratutako finantzaketari dagokionez, 2022. urtean zehar 5.876.000€-tan murriztu egin zen. Murrizketa honek enpresaren erabilgarritasun finantzarioa murriztu egin zuen, ustiapeneko beharrak haztea eragin eginez eta ondorioz, errotazio fondoa handituz. Hornitzaileen finantzaketaren beherakadaren atzean ordainketa azpiekitaldia (d3) edo erosketak egon daitezke. Ordainketa azpiekitaldia 75,64 egunekoa izatetik 69,49 egunekoa izatera igaro zen, murrizketa txiki bat eman dela agerian geratzen delarik. Ordainketa fasearen murrizketak behar finantzarioen hazkundea eragiten du, eta ondorioz errotazio fondoaren hazkundea ere. d3-aren murrizketa hau ez da batere komenigarria, izan ere, hobe litzateke hura ahalik eta luzeen mantentzea modu honetan finantzaketa handiagoa izateko. Beraz, Janssen-ek hornitzaileekiko negoziazio boterea galdu duela pentsa dezakegu. Erosketei dagokienez, 1.012.947.000€-koak izatetik 1.072.165.000€-koak izatera igaro ziren, honek hornitzaileen balioa handitzea eragiten duelarik. Erosketen hazkunde hau salmenten hazkundearekin erlazionatu beharko dugu, enpresaren aktibitate bolumena hazi egin dela aditzera ematen duenak, beraz egoera positiboa da. Hala, agerikoa den moduan hornitzaileen balioaren murrizketa ordainketa azpiekitaldia laburtu izanaren ondorio izan zen. Hau esanda, Janssen-en politika ez dela guztiz egokia esan dezakegu, izan ere, gehiago erosi duen arren erosketa horiek lehenago ordaindu beharko ditu, hornitzaileekiko negoziazio botere gutxi duela agerian utziz. Beraz, egoera hobetzeko d3-a luzatzen saiatu beharko luke, modu honetan enpresaren finantzaketa hobetuz. Hala, ustiapen osoan zehar Janssen-en errotazio fondoak aldaketa positibo bat pairatu zuen. Hain zuzen ere, 97.392.000€ handiagoak izan ziren 2022. urteko ustiapenean zehar 56 positiboa suertatzen da enpresarentzat, izan ere, enpresak haren aktibitate bolumena haztea lortu zuen, behar finantzarioak txikitzearekin batera. Honek aditzera ematen du enpresak jarraitutako kudeaketa politikak egokiak izan zirela. Hornitzaileen finantzaketa 2021. urtean zehar 6.974.532€-tan handitu egin zen, enpresaren erabilgarritasun finantzarioaren ere handituz, eta ondorioz, errotazio fondoa txikituz. Ordainketa azpiekitaldia (d3) 33,76 egunekoa izatetik 34,92 egunekoa izatera igaro zen, hazkunde oso txiki bat eman zela adierazten duenak. Ordainketa azpiekitaldiaren luzapenak hornitzaileen balioa handitu egiten du, ustiapeneko behar finantzarioak murriztuz. Beraz, epe hau luzatzea positiboa suertatzen da enpresarentzat, hala ere, kasu honetan esan beharra dago fasearen luzapena oso txikia izan zela, nahiko konstante mantendu zelarik. Enpresarentzat hobe izango litzateke epe hori ahalik eta gehien luzatzea, finantzaketa handiagoa eskuratu ahal izateko, beraz, Cofares-ek hornitzaileekiko duen negoziazio boterea hobetu behar luke. Erosketa garbiei dagokienez, 3.385.572.206€-tik 3.345.209.294€-ra murriztu egin ziren, hornitzaileen balioa murriztea eraginez. Erosketen murrizketa hau kezkagarria suertatzen den erabakitzeko salmenten zenbatekoari erreparatu beharko diegu. Hala, 2021. urtean zehar salmentak hazi egin zirenez, erosketen beherakada ez da kezkagarria suertatzen. Izan ere, honek aditzera ematen du enpresa biltegiko izakinak saltzen aritu dela, d1-ren murrizketan islatzen dena. Beraz, honako egoera hau enpresarentzat positiboa dela esan dezakegu, gutxiago erosiz gehiago saltzea lortu duelako. Ondorioz, agerikoa da hornitzaileen balioaren hazkundea d3-aren gorakadaren ondorio izan zela. Ondorioz, ustiapenetik 2021. urtean zehar Cofares-ek 41.700.472€-ko erabilgarritasun finantzarioa eskuratu zuen. Izan ere, ikusi berri dugun bezala 2021ean izakin zein bezeroetatik eratorritako behar finantzarioak murrizteaz gain, hornitzaileengandik eskuratutako erabilgarritasuna handitu egin zen. Erabilgarritasun handia lortu arren, ustiapeneko beharrak oraindik ere 476.762.926€ izan ziren. Hala ere, enpresaren egoera egokia dela esan dezakegu, izan ere, behar finantzarioak murriztea lortu du aktibitate bolumena hazi den ahala. Ustiapenetik kanpo, bestelako aktibo korrienteek 28.483.024€-ko gorakada jasan zuten, behar finantzarioen hazkunde bat suposatuz. Gorakada hau bereziki epe laburreko finantza inbertsioen hazkundetik etorri izan zen, taldeko enpresetan burututako inbertsioek ere hazkundea jasan zutelarik. Bestelako pasibo korrienteetatik eratorritako finantzaketa ere 63 hazi egin zen, 48.806.042€-tan hain zuzen ere, enpresaren erabilgarritasuna handituz. Honen atzean taldeko enpresa eta elkartuekiko epe laburreko zorren gorakada topatzen dugu. Beraz, ustiapenetik kanpo Cofares-ek erabilgarritasun finantzarioa eskuratu zuen, finantzaketa inbertsioak baino handiagoa izan zelako. Hala, ustiapeneko eta ustiapen kanpoko egoerak kontuan izanda 2021. urtean zehar Cofares-ek 62.023.490€-ko erabilgarritasun gehigarria eskuratu zuen, guztira 165.682.640€ erabilgarritasunera iritziz. Diruzaintzatik eratorritako beharrak 11.783.109€-tan hazi egin arren, behar horiek lortutako erabilgarritasunarekin estali zituen enpresak, oraindik ere 50.24.381€-ko soberakina izan zuelarik. Laburbilduz, 2021. urtean zehar Cofares-en errotazio fondoa 50.240.381€-tan murriztu zen, ekitaldian lortutako erabilgarritasunari esker. Esan bezala, erabilgarritasun hau ustiapenetik zein ustiapen kanpotik etorri izan zen, orokorrean inbertsioen murrizketa eman zelako eta finantzaketaren hazkundea. 2022. urtean zehar Cofares-en behar finantzarioak 7.452.909€-tan murriztu egin ziren, errotazio fondoa 106.454.397€-ra jaitsi zelarik. Ekitaldian eskuratutako erabilgarritasun finantzarioa hurrengo mugimenduetan du jatorri: Izakinen ondorioz ustiapeneko behar finantzarioak 39.834.933€-tan hazi egin ziren, honek errotazio fondoa haztea eragiten duelarik. Hazkunde honen atzean biltegiratze-salmenta fasearen (d1) luzapena egon litzateke, hain zuzen ere, kasu honetan 2022ean 38,81 eguneko izatetik 40,63 egunekoa izatera igaro zelarik. Hazkunde txiki honek izakinen balioa handitu egiten du, bertatik eratorritako behar finantzarioak ere handituz. Biltegiratze fasea haztea printzipioz ez da positiboa, komenigarriena hura laburtzen saiatzea delako, horrela biltegi kostuak murriztuz. Beraz, printzipio enpresak jarraitutako politika ez da guztiz egokia, hala ere, egia da luzapena soilik bi egun ingurukoa izan dela, nahiko txikia alegia. Orokorrean Cofares-ek haren biltegiratze fasea nahiko konstante mantendu izan duela hauteman dezakegu, hala, komenigarriena fasea murriztea izan arren egoera ez dela guztiz larria esan dezakegu. Bestetik, izakinen hazkundea salmenten kostuaren aldaketaren ondorio ere izan daiteke, 2022. urtean 202.293.832€-tan hazi zena. Salmenten kostuari lorturik salmenta garbien zenbatekoak izandako garapena kontuan izan beharko dugu, 2022. urtean zehar salmentak nabarmenki hazi zirela identifika dezakegularik. Ondorioz, nahiz eta 64 salmenten kostuaren hazkundeak behar finantzarioak ere handitu, honako hau aktibitate bolumenaren hazkunde bati lotuta agertzen denez enpresaren egoera ona dela esan dezakegu. Beraz, agerikoa da izakinen balioaren hazkundea bi aldagaien hazkundearen ondorio izan zela. Orokorrean enpresak jarraitutako politika positiboa dela esan dezakegu, aktibitate bolumena haztea lortu duelako barne baliabide gehiago sortuz, hala ere, haren biltegiratze fasea murrizten saiatu beharko luke. Bezeroetatik eratorritako behar finantzarioetan ere hazkunde nabaria eman zen, hain zuzen ere, 90.589.320€-koa. Hazkunde honen atzean, alde batetik kobrantza azpiekitaldiaren luzapena topatzen dugu 2021ean 44,72 egunekoa izatetik 2022an 50,82 egunekoa izatera igaro zena. Kobrantza fasearen luzapena, printzipioz, ez da guztiz positiboa suertatzen, enpresari ahalik eta azkarren kobratzea komeni zaiolako. Hala ere, kasu honetan fasearen luzapena salmenta garbien gorakadarekin batera eman denez egoera ez da guztiz kezkagarria. Esan bezala, 2022an salmenta garbiak 218.280.508€-tan hazi ziren, honek ere bezeroetatik eratorritako behar finantzarioak haztea eragiten duelarik. Hala, salmenten hazkundeak enpresaren aktibitate bolumena hazi egin dela aditzera ematen du, enpresak barne baliabide gehiago izango dituelarik beharrei aurre egiteko. Enpresaren egoera ona izan arren, komenigarria litzateke bezeroekiko negoziazio botere hobetzea eta kobrantza fasea murrizten saiatzea. Hala ere, pentsa genezake kobrantza fasearen luzapen honek salmentak bultzatzeko estrategia bati erantzuten diola, bezeroei erraztasunak emanez erosketak sustatzea bilatzen duena. Hala, 2022. urtean zehar zirkulatzaileko finantzaketa behar gordinetan 130.424.253€-ko hazkundea eman izan zen, behar finantzarioak 931.696.139€-koak izan zirelarik. Kasu honetan hazkunde hau izakin zein bezeroen eskutik etorri zen, biek eragin zutelarik errotazio fondoa haztea. Enpresaren aktibitate bolumena hazi egin zen heinean, enpresaren egoera ona dela esan dezakegu, barne baliabide gehiago dituelako beharrei aurre egiteko. Hala ere, komenigarria litzateke enpresarentzat d1 zein d2 faseak laburtzen saiatzea, modu horretan kostuak murriztuz. Hornitzaileen finantzaketa 2022. urtean zehar 127.043.119€-tan hazi egin zen, enpresak erabilgarritasun handia eskuratu zuela adierazten duenak. Honen atzean ordainketa azpiekitaldiak edota erosketa garbiek jasandako aldaketak egon daitezke. Ordainketa azpiekitaldia (d3) 34,92 egunetik 46,12 egunekoa izatera igaro zen 2022an zehar, honek 65 hornitzaileen zenbatekoa handitzen duelarik, behar finantzarioak murriztuz. Beraz, ordainketa fasea luzatu izana guztiz egokia suertatzen da enpresarentzat, erabilgarritasun finantzario handiagoa eskaintzen baitio. Erosketa garbiei dagokienez, 179.379.489€-ko hazkundea jasan zuten, berriz ere, honek hornitzaileen balioa handitzen duelarik. Kontuan izanik erosketen hazkundea salmenta garbien gorakada bati loturik eman zela, enpresaren egoera positiboa dela esan dezakegu, haren aktibitate bolumena hazi egin dela aditzera ematen baitu. Orokorrean enpresak politika egokia jarraitu duela esan dezakegu, izan ere, aktibitate bolumena handitzeaz gain hornitzaileekiko duen negoziazio boterea ere hobetu du. Ondorioz, 2022ko ustiapenean zehar Cofares-ek 3.381.134€-ko behar finantzarioak eskuratu zituen. Nahiz eta hornitzaileetatik eskuratutako finantzaketa handitu, hura ez zen nahikoa izan bezero zein izakinetatik eratorritako behar gehigarriak gainditzeko, ondorioz ustiapenetik behar finantzarioak izan zituen enpresak. Dena den, beharren hazkundea aktibitate bolumenaren hazkundearekin batera etorri zirenez, enpresak ez luke arazorik izan behar horiei aurre egiteko, izan ere, barne baliabide gehiago ere izango ditu. Ustiapenetik kanpo, bestelako aktibo korrienteen balioa 18.694.215€-tan murriztu egin zen, behar finantzarioak zenbateko horretan murriztea eragin zuenak. Murrizketa hau bereziki epe laburreko finantza inbertsioen zenbatekoa nabarmenki murriztu izanaren ondorio suertatu zen. Aldiz, bestelako pasibo korrienteetatik eratorritako erabilgarritasuna 92.824.951€-tan handitu egin zen, taldeko enpresa eta elkartuekiko epe luzeko zorrek jasandako hazkundearen ondorioz. Beraz, ustiapenetik kanpo 111.519.166€-ko erabilgarritasuna eskuratu zuen Cofares-ek, inbertsioak murriztu eta finantzaketa handitu egin baitzen. Ondorioz, ustiapen zein ustiapen kanpoko egoerak kontuan izanda Cofares-ek 108.138.032€-ko erabilgarritasuna eskuratu zuen 2022an zehar. Izan ere, ustiapen kanpotik eman zen erabilgarritasunaren hazkundeari esker ustiapenetik eskuratutako behar finantzarioak estali ahal izan zituen enpresak. Hala, 2022an 273.820.672€-ko erabilgarritasunarekin bukatu zuen enpresak, zenbateko horri diruzaintzatik eratorritako beharrak gehitu behar zaizkiolarik. Hain zuzen ere, 2022an zehar diruzaintzaren behar finantzarioek 100.686.123€ko hazkundea jasan zuten, 380.275.069€-koak izatera iritsiz. 66 Beraz, guztira 2022an Cofares-en errotazio fondoak 106.454.397€-ko balioa eskuratu zuen, ekitaldian zehar 7.451.909€-ko erabilgarritasuna eskuratu zuelarik. Esan bezala, urtean zehar eskuratutako erabilgarritasuna ustiapen kanpotik etorri zen, eta horri esker ustiapenetik zein diruzaintzatik eratorritako beharrak estali ahal izan zituen enpresak, oraindik ere 7.451.909€ soberakina izan zuelarik. 2023. urtean Cofares enpresaren behar finantzarioek berriz ere egin zuten behera, 25.499.813€ beherakada jasan zutelarik. Ekitaldian eskuratutako erabilgarritasun finantzario horren jatorria hurrengo aldagaietan topa dezakegu: Izakinen balioari dagokionez, 19.895.860€-ko gorakada jasan zuela ikus dezakegu, ustiapeneko behar finantzarioak haztea eragiten duena. Honen atzean biltegiratze azpiekitaldia (d1) edo salmenten kostuaren aldaketa egon daiteke. Biltegiratze fasea 40,63 egunekoa izatetik 41,27 egunekoa izatera igaro zen, hazkunde txiki bat eman zelarik. Aldez aurretik aipatu den bezala, Cofares-en kasuan biltegiratze fasea nahiko konstante mantentzen da aztertutako urte guztietan zehar, beti 40 egunen inguruan mugitzen delarik. Egokiena biltegiratze fasea ahalik eta laburrena izatea litzateke, hala ere, kasu honetan hazkundea soilik egun batekoa izanda ezin dezakegu esan egoera kezkagarria dela. Pfizer-en kasuan gertatzen ez zen bezala Cofares-ek nahiko egonkor mantentzen du bere biltegiratze fasea, beraz ondoriozta dezakegu Cofares-ek pandemiak eragindako eskari aldaketei aurre egiten jakin izan duela, Pfizer-en kasuan eskari aldaketek eragin handiago izan dutelarik haren biltegiratze fasean. Salmenten kostuari dagokionez, 2022an 3.566.221.091€-koa izatetik 2023an 3.684.950.759€-koa izatera igaro zen, hazkunde argi bat eman zela adierazten duenak. Honako hau salmenta garbien gorakada argi baten eskutik eman izan zen, izan ere, salmentak 121.031.514€-tan hazi egin ziren. Ondorioz salmenten kostuaren hazkundean nahiz eta behar finantzarioak handitu, salmenten hazkundearekin batera eman zenez enpresaren egoera ona dela esan dezakegu. Izan ere, enpresaren aktibitate bolumena hazi izanaren adierazle suertatzen da, enpresak barne baliabide gehiago izatea suposatzen duena. Beraz, agerikoa da izakinen hazkundea d1 zein salmenten kostuaren hazkundearen ondorio izan zela, behar finantzarioak handitzea eragin zuena. Nahiz eta biltegiratze fasea murriztea komenigarria litzatekeen, enpresaren egoera ona dela esan dezakegu, izan ere, haren aktibitate bolumena hazten jarraitu izan du. 67 Bezeroen balioa 32.601.405€-tan murriztu egin zen, ustiapeneko behar finantzarioak murriztea eragiten duena. Honako hau kobrantza azpiekitaldia murriztu izanaren ondorio litzateke, izan ere, 2022an 50,82 egunekoa izatetik 2023an 46,19 egunekoa izatera igaro zen. Kobrantza azpiekitaldia murriztu izana kasu honetan oso positiboa suertatzen da, kontuan izanik 2023an Cofares-en salmentak nabarmenki hazi egin zirela. Hain zuzen ere, salmentak 3.748.887.745€-koak izatetik 3.869.919.259€-koak izatera igaro ziren, honek aditzera ematen duelarik enpresaren aktibitate bolumena nabarmenki handitu egin zela. Beraz, agerikoa da enpresak jarraitutako politika perfektua suertatzen dela kobrantza fasea murriztea lortu baitu aktibitate bolumena hazi egin den ahala, ondorioz enpresak barne baliabide gehiago izango ditu. Ondorioz, ikus dezakegu nola Pfizer zein Janssen-en kasuetan ez bezala, Cofares-en kasuan pandemiaren amaierak ez zuela negozio bolumenarentzat arazo bat suposatu, Cofares-ek salmentak handitzea lortu baitzuen beste biek ez bezala. Hasieran aipatutakoa gogoraraziz, Janssen eta Pfizer-ek COVID 19-ren aurkako txertoak ekoiztu zituzten, Cofares-ek aldiz, ez zuen halakorik ekoiztu. Pentsa genezake honako hau izan daitekeela salmenten aldaketaren atzean egon daitekeen arrazoia, izan ere, txertoen banaketan aritu ziren enpresek modu argiagoan somatu ahal izan zuten pandemiaren amaiera. Hala, zirkulatzaileko finantzaketa behar gordinak 12.075.545€-tan murriztu ziren, 918.990.594€-koak izatera igaro zirelarik. Murrizketa hau bezeroetatik eratorritako finantza erabilgarritasunaren ondorio izan zen, kobrantza fasea murriztu izanaren ondorio izan zena. Orokorrean enpresaren egoera paregabea dela esan dezakegu, izan ere, haren aktibitate bolumena handitu egin du barne baliabide gehiago sortuz. Hornitzaileen finantzaketa 2023. urtean zehar 81.572.181€-tan jaitsi egin zen, 369.979.898€-ra murriztuz. Honek behar finantzarioen hazkunde bat suposatu zuen, enpresaren erabilgarritasun finantzarioa murriztu zelarik. Murrizketa honen atzean ordainketa azpiekitaldiaren aldaketa edota erosketen aldaketa egon daiteke. Ordainketa azpiekitaldia (d3) 10 egunetan txikitu egin zen, 46,12 egunetik 36,33 egunera murriztuz. Ordainketa azpiekitaldia murrizteak hornitzaileen balioa txikitzen du, ustiapeneko beharrak haztea eraginez. Honako hau ez da batere positiboa, izan ere, ordainketa fasea ahalik eta luzeena izatea komeni da, enpresaren finantzaketa hobeagoa izan dadin. Erosketa garbiei dagokienez, 3.524.588.783€-koak izatetik 3.666.234.435€-koak izatera igaro ziren. Erosketen hazkundeak hornitzaileen zenbatekoa handitzen duenez, ustiapeneko behar finantzarioen zein errotazio fondoaren murrizketa eragiten du. Dena den, erosketen hazkunde hau salmenten 68 hazkundearekin batera eman denez, egoera positiboa dela esan dezakegu. Izan ere, honek aktibitate bolumenaren hazkundea suposatzen du, barne baliabide gehiago sortuz. Beraz, enpresak jarraitutako politika egokia den arren, hornitzaileekiko duen negoziazio boterea hobetzen saiatu beharko luke, d3-a luzatuz. Hau esanda, ustiapeneko behar finantzarioak 68.866.636€-tan handitu egin ziren, 549.010.696€-ra iritsiz. Nahiz eta bezeroetatik erabilgarritasun finantzarioa eskuratu hura ez zen nahikoa izan hornitzaileetatik eratorritako behar gehigarriei aurre egiteko. Esan bezala, enpresaren aktibitate bolumena handitu egin denez, enpresaren egoera ez da kezkagarria, barne baliabide nahikoak dituelako beharrei aurre egiteko. Ustiapenetik kanpo, bestelako aktibo korrienteen balioa 60.984.891€-tan hazi egin zen, behar finantzarioak zenbateko horretan ere handituz. Hazkunde honen atzean taldeko enpresa zein elkartuetan burututako inbertsioetan eta epe laburreko finantza inbertsioetan egondako gorakada topa dezakegu. Aldiz, bestelako pasibo korrienteetatik eratorritako finantzaketa 54.883.877€-tan murriztu zen, taldeko enpresa zein elkartuekiko zorrak zein bestelako hartzekodunekiko zorrak murriztearen ondorioz. Hala, ustiapenetik kanpo behar finantzario handiak eskuratu zituen Cofares-ek, inbertsioa hazi eta finantzaketa jaistearen ondorioz. Ustiapen zein ustiapen kanpoko egoerak kontuan izanik, 2023. urtean zehar Cofares-en behar finantzarioak 184.735.404€-tan hazi egin ziren. Hala ere, oraindik ere 89.085.268€-ko erabilgarritasuna izatea lortu zuen enpresak. Azken honi diruzaintzatik eratorritako behar finantzarioak gehitu behar zaizkio, 170.039.852€-koak izan zirenak. Hain zuzen ere, honek adierazi egiten du aurreko urtearekin konparatuz gero diruzaintzatik 210.235.069€-ko erabilgarritasuna eskuratu zuela, inbertsioa nabarmenki murriztu zelako. Laburbilduz, 2023. urtean zehar Cofares-ek 25.499.813€-ko erabilgarritasuna eskuratu zuen, diruzaintzaren murrizketatik eman zena, eta ondorioz errotazio fondoaren balioa 80.954.584€-ra murriztu zen. Honek behar finantzarioen murrizketa argi bat suposatzen du, bereziki diruzaintzak jasandako murrizketaren ondorio izan zena. Cofares-ek jarraitutako politikari dagokionez, egokia izan dela esan dezakegu, izan ere, enpresak haren aktibitate bolumena are gehiago handitzea lortu du, horrek enpresaren barne baliabideak hobetzen dituelarik. 69 Cofares-en kasuan, aldez aurretik aipatu den bezala, pandemiaren eraginak ez ziren beste enpresetan bezain argiak izan. Hala, beste bi enpresen egoera 2023. urtean nabarmenki txarrera egiten zuten bitartean, Cofares-en kasuan salmentek gora egiten jarraitu zuten enpresaren aktibitate bolumena ere handituz. Beraz, agerikoa da Cofares-ek jarraitutako politika guztiz egokia izan dela, urtero haren behar finantzarioak egokitzea lortu duelarik. Pentsa genezake Cofares-en kasuan haren aktibitatea agian ez zela hain lotuta egon COVID-aren ondoriozko pandemiarekin, eta ondorioz, pandemiaren amaierak ez zuela hainbeste eraginik izan enpresarengan. Aldiz, beste bi enpresek baliabide asko bideratu zituztenez txertaketa kanpainei, hauen amaieran horietatik eratorritako sarrerak jaistean enpresen aktibitate bolumena ere jaitsi egin zen. 5.3. Enpresaren finantza-egonkortasunaren analisia. Hurrengo atal honetan zehar aztergai ditugun enpresen finantza egonkortasuna aztertuko da, hau da, enpresetako bakoitzak haren baliabideekin zorrei aurre egiteko duen gaitasuna aztertuko da. Analisi hau burutzeko ratio ezberdinei erreparatu beharko diegu, enpresa bakoitzaren egoera ezagutu ahal izateko. 5.3.1. Epe laburreko kaudimen eta likideziaren analisia. Hasteko, enpresek epe laburrean duten kaudimena zein likidezia nolakoa den aztertuko dugu, epe laburreko aktiboen bitartez epe laburreko zorrei aurre egiteko duten gaitasuna nolakoa den ikusteko. Honako hau zehazteko hurrengo ratioen analisia burutuko da: epe laburreko kaudimen ratioa, likidezia ratioa eta erabilgarritasun ratioa. a) Epe laburreko kaudimen ratioa. Ratio honen bitartez, enpresa batek epe laburreko zor eta obligazioen galdagarritasunari aurre egiteko duen gaitasuna neurtzen da. Orokorrean, modu teorikoan, ratio honen balioa egokia dela esaten da [1,8-2] tartearen bitartean kokatzen denean. Hurrengo taulan aztergai ditugun enpresen ratioaren balioak ikus ditzakegu: 70 13. Taula: Epe laburreko kaudimen ratioaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Pfizer-en kasuan, ikus dezakegu nola aztergai ditugun urte guztietan zehar enpresa kaudimenduna den, izan ere, ratioaren balioa 1 baino altuagoa da. Honek adierazi egiten du enpresak epe laburreko zorrei aurre egiteko epe laburreko nahiko ondasun eta eskubide dituela. Hain zuzen ere, 2020. urtean epe laburreko zorren 100€ bakoitzeko 140€ ditu inbertituta epe laburreko ondasun eta eskubideetan zor horiei aurre egiteko. Egia da ratioa ez dela balio optimoetara iristen, hala ere, behintzat baliabide nahiko ditu epe laburreko zorrei aurre egiteko. Hurrengo urtean, 2021ean, ratioa nahiko antzeko mantentzen da, epe laburreko zorren 100€ bakoitzeko 146,7€ dituelarik epe laburreko ondasun eta eskubideetan. 2022an ratioak gora egiten jarraitzen duela ikus dezakegu, epe laburreko ondasun eta eskubideetan 161,4€ dituelarik epe laburreko zorren 100€ bakoitzeko. Aztergai dugun azken urtean, 2023an, ratioa haren balio optimora iristen da, enpresak epe laburreko zorren 100€ bakoitzeko 184€ dituelarik epe laburreko ondasun eta eskubideetan. Beraz, ratio honi begira enpresa kaudimenduna dela esateaz gain, haren egoera urteak igaro ahal hobetuz joan dela esan dezakegu, urtez urte balio optimoetara hurbilduz joan baita. Janssen-en kasuan ere, enpresa kaudimenduna dela esan dezakegu, urte guztietan zehar ratioaren balioa 1-ren gainetik kokatzen baita. Beraz, printzipioz enpresak epe laburrean nahiko ondasun zein eskubide ditu epe laburreko zorrei aurre egiteko. 2020-2022 urteen bitartean ratioa nahiko konstante mantentzen dela ikus dezakegu, gorabehera txiki batzuk ematen direlarik. Hala, urte horietan zehar epe laburreko zorren 100€ bakoitzeko 122-125€ inguru ditu inbertituta epe laburreko ondasun eta eskubideetan, zorrei aurre egiteko aukera ematen diona. 2023. urtean enpresaren kaudimena hobetu egiten da 131,8€ dituelarik ondasun eta eskubideetan epe laburreko zorrei aurre egiteko. Hala ere, esan beharra dago, enpresaren kaudimena hobetu arren, oraindik ere ez dela balio optimoetara iristen. Bukatzeko Cofares-en kasuari dagokionez, berriz ere, urte guztietan zehar ratioa 1 baino altuagoa dela ikus dezakegu, enpresa printzipioz kaudimenduna dela adierazten duena. 71 2020. urtean enpresak epe laburreko zorren 100€-ko 113€ ditu epe laburreko ondasun eta eskubideetan zor horiei aurre egiteko, beraz tarte nahiko estua izan arren printzipioz zorrei aurre egiteko beharrezkoak diren baliabideak ditu enpresak. Hala ere, hurrengo urteetan enpresaren kaudimenak txarrera egiten duela ikus dezakegu, 2021ean 108,6€, 2022an 106,9€ eta 2023an 105,8€ dituelarik epe laburreko ondasunetan epe laburreko zorren 100€ bakoitzeko. Honek adierazi egiten du enpresa kaudimenduna izan arren, balio optimoetatik oso urrun dagoela eta enpresa oreka finantzariora iristeko arriskuan dagoela, non aktibo korrontea eta pasibo korrontea berdinak diren. Hiru enpresen egoerak konparatuz gero, agerikoa da kaudimenari dagokionez Pfizer dela egoera onena duen enpresa. Izan ere, balio optimoetara hurbiltzen den enpresa bakarra da. Aldiz, egoera kezkagarriena Cofares-ena litzateke, haren kaudimenak urteak igaro ahala txarrera egiten baitu, Janssen-en kaudimenak 2023an gora egitea lortzen duen bitartean. b) Likidezia ratioa. Ratio honek, haren izenak adierazten duen bezala, enpresa batek duen likidezia neurtzen du. Hau da, enpresak modu azkar batean likido bihur daitezkeen zenbat ondasun eta eskubide dituen epe laburreko zorrei aurre egiteko adierazten digu. Ratio honen kalkulurako, izakinen zenbatekoa ezabatzen da, likidezia gutxien duen zirkulatzailea izateagatik, eta epe laburreko kaudimen ratioarekiko ematen den ezberdintasuna aztertzen da. Teorikoki ratio honen balio optimoa [0,8-1] tartean kokatzen da. 14. Taula: Likidezia ratioaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Pfizer-en kasuan, epe laburreko kaudimenarekin gertatzen zen bezala enpresaren likidezia urtez urte hobetzen doala ikus dezakegu. Hala, 2020an epe laburreko zorren 100€ bakoitzeko likido azkar bihurtu daitezkeen ondasun eta eskubideetan soilik 68€ zituen zor horiei aurre egiteko. Agerikoa denez, balio hau ez da aipatutako balio optimoetara iristen, beraz, enpresak likidezia arazoak zituela esan beharko dugu. Epe laburreko kaudimen 72 handiago aurkeztuko du enpresak, finantza autonomia indizea ere altuagoa izango delarik. Beraz, ratioa ahalik eta handiagoa izan hobe, orokorrean 0,5 balioaren inguruan kokatzea gomendatzen delarik. 17. Taula: Finantza autonomia ratioaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Hasteko, Pfizer-en kasuan ikus dezakegu nola haren finantza autonomiak 2022-ra arte goranzko joera bat jarraitu izan duen, 2023. urtean tendentzia guztiz aldatzen delarik. Hala, 2020. urtean enpresak aktiboan zituen 100€ bakoitzeko 37,5€ baliabide propioen bitartez finantzatzen zituen. Hurrengo urteetan jasandako gorakadaren ondorioz, 2022. urtean finantza autonomia nabarmenki haztea lortu zuen aktiboaren 100€ bakoitzeko 41,7€ finantzatzen zituelarik baliabide propioen bitartez. Nahiz eta gomendatzen den balio optimora ez iritsi 2022. urtean enpresaren finantza autonomiaren egoera nahiko ona zela esan beharra dago, izan ere, ia aktibo totalaren erdia barne baliabideen bitartez finantzatzea lortu zuen. Hala ere, esan bezala, 2023an egoera hau aldatu egin zen enpresaren finantza autonomia berriz murriztu zelarik, ondorioz aktiboaren 100€-ko 39,8€ baliabide propioen bitartez finantzatzera igaro zen. Azken urtean ratioa murriztu egin zela ikusita, pentsa genezake pandemiaren amaierak eraginda, Pfizer-en finantza autonomia pixkat baxua dela esan genezake. Janssen-en kasuan enpresaren finantza autonomia nahiko egonkor mantendu zen 2020-2022 urteen bitartean, ondoren 2023. urtean gorakada argi bat pairatu zuelarik. Aztertutako lehenengo hiru urteetan zehar enpresaren finantza autonomia %23-26 bitartean mantendu izan zen, gorabehera txikiak jasan zituelarik. Honek adierazi egiten du aktiboaren zati gehiena hirugarrenen finantzaketaren bitartez finantzatzen dela, baliabide propioen bitartez zati txikiago bat estaltzen delarik. Hala ere, 2023. urtean inbertsioa jaitsi eta baliabide propioak haztearen ondorioz, enpresaren finantza autonomia hobetu egin zen, aktiboaren 100€ bakoitzeko 33,7€ baliabide propioen bitartez finantzatu zirelarik. Nahiz eta kanpo finantzaketa handiagoa izaten jarraitu baliabide propioen hobekuntza honek enpresaren autonomia hobetu zuen. 79 Azkenik, ikus dezakegu Cofares-en egoera dela larriena, haren finantza autonomia bereziki txikia suertatzen baita. Aztertutako urte guztietan zehar enpresaren finantza autonomia nahiko konstante mantentzen da, %15-etik igo gabe. Agerikoa da ratioak datu bereziki baxuak aurkezten dituela 2022an aktiboaren 100€ bakoitzeko soilik 13,7€ finantzatu zirelarik baliabide propioekin. Aldiz, daturik altuena 2023an eman zen, aktiboaren 100€-ko 15,8€ finantzatu zituelarik barne baliabideekin. Datu hauek adierazten dute Cofares-ek menpekotasun handia duela hirugarrenekiko, barne baliabideekin inbertsioaren zati oso txiki bat estaltzen duelarik. Beraz, enpresaren finantza autonomia nahiko okerra izan arren azken urtean behintzat pixkat hobetu dela esan dezakegu. Ratio honen analisiaren ostean esan dezakegu Pfizer dela hirugarrenekiko independentzia handiena duen enpresa, aldiz, Cofares litzateke gehien zorpetutako enpresa. Honek bat egiten du kaudimenaren analisian lortutako emaitzekin, bertan ere Pfizer-ek zuelarik egoera onena eta Cofares-ek desegokiena. Dena den, esan beharra dago hiru enpresek autonomia finantzario desegokia aurkezten dutela. b) Kapital iraunkorren osakera ratioa. Ratio honek aukera ematen digu ikusteko epe luzetik sortutako finantzaketa osotik zein ehuneko datorren hartzekodunetatik. Hala, ratioaren balioa zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa izango da galdagarria den epe luzeko finantzaketaren pisua. Horregatik, finantza autonomiaren ikuspuntutik, ratio hau ahalik eta txikiena izatea komeni da, % 50eko edo hortik beherako ehunekoa gomendatzen delarik. 18. Taula: Kapital iraunkorren osakera ratioaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Pfizer-en kasuan kapital iraunkorren osakera ratioak argi erakusten du nola enpresak epe luzeko hartzekodunekiko menpekotasun txikia duen. Izan ere, 2020. urtean epe luzeko finantzaketa totalaren %6-a soilik etorri zen hartzekodunetatik, 2021ean zenbatekoa %2,7-ra jaitsi zelarekin. Honek aditzera ematen du epe luzean behintzat, enpresaren baliabide 80 propioak hirugarrenenak baino altuagoak izan zirela urte horietan, honek enpresak epe luzean finantza autonomia handia duela erakusten duelarik. 2022an nahiz eta ratioa hazi egin oraindik ere epe luzeko finantzaketa totalaren soilik %10,6-a suposatzen zuten kanpo baliabideek. 2023. urtean goranzko tendentziak jarraitu egin zuen ratioak %21,9 balioa eskuratu zuelarik. Nahiz eta azken urteotan ratioaren balioa handitu oraindik ere %50-etik behera mantentzen dela ikus dezakegu, barne baliabideen nagusitasuna mantentzen dela agerian geratzen baita. Beraz, agerikoa da Pfizer-ek epe luzean hirugarrenekiko menpekotasun txikia mantendu duela, epe luzean baliabide propioetatik eskuratzen duelarik finantzaketa gehien. Janssen-en kasuan aztertutako urte guztietan zehar ehunekoa nahiko konstante mantendu dela ikus dezakegu. Hala, ratioaren baliorik altuena 2020. urtean eman zen epe luzeko finantzaketa totalaren %16,4-a finantzatu zelarik hirugarrenen bitartez. Aldiz, ratioaren baliorik onena 2023. urtean topatzen dugu, bitarteko urteetan gorabehera ezberdinak eman ostean ratioa %12,5-ean kokatu zelarik. Agerikoa denez urte guztietan zehar ratioa gomendatutako balioen azpitik mantendu zen, aditzera ematen duenak epe luzean baliabide propioek kanpo baliabideek baino garrantzia gehiago dutela enpresaren barne. Azkenik, Cofares-en kasuan urteak igaro ahala ratioak hobera egin duela ikus dezakegu. Hala, 2020. urtean ratioaren balio txarrena topatzen dugu epe luzeko finantzaketaren %41,1-a hirugarrenen finantzaketak estali zuelarik. Nahiz eta gomendatutako %50-eko balioarekin azpitik kokatu, mugara nabarmenki hurbiltzen dela ikus dezakegu, hartzekodunekiko menpekotasun handiagoa izatea suposatzen duenak. Hala ere, esan bezala, ratioaren balioa hobetuz joan zen 2021ena %35,3-ra jaitsiz, 2020an %31-ra eta bukatzeko 2023an %25,4-ra jaitsiz. Honek aditzera ematen du urteak igaro ahala Cofares-ek epe luzeko hartzekodunetatik datorren finantzaketa murriztuz joan dela, baliabide propioek garrantzia eskuratuz joan direlarik. Orokorrean kapital iraunkorren osakera ratiotik eratorritako emaitzen bat egiten dute finantza autonomia ratiotik eratorritako emaitzekin. Hala, Cofares-en kasuan guztiz argi gelditzen da hirugarrenekiko duen menpekotasuna, finantza autonomia baxuena duen enpresa baita. Pfizer eta Janssen-en kasuetan finantza autonomia altuagoa izanik, ere betetzen da kapital iraunkorren osakera ratioa baxuagoa izatea. 81 c) Zorpetze ratioa. Zorpetze ratioak adierazi egiten du zein den kanpo baliabideei dagokien finantzaketaren proportzioa akziodunei dagokienarekin konparatuz. Beraz, horren bitartez enpresaren eredu finantzarioa zehaztu dezakegu, ea kanpo edo barne baliabideetan oinarritzen den. Finantza autonomiaren ikuspuntutik ratioa ahalik eta txikiena izatea komeni da, horrek enpresak finantza autonomia handiago duela adierazten baitu. 19. Taula: Zorpetze ratioaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Pfizer enpresaren kasuan ikus dezakegu haren zorpetze ratioa nahiko konstante mantentzen dela, hala, urte guztietan 1-etik gora kokatzen denez agerian geratzen da enpresak kanpo finantzaketara jotzeko beharra izan duela. Ratio honek adierazi egiten du, adibidez, 2020. urtean baliabide propioen bitartez lortutako finantzaketaren 100€ bakoitzeko, hirugarrenengandik 166,4€ eskuratu zituela. Beraz, enpresak kanpo baliabideetara jotzeko beharra du finantzaketa lortzeko, enpresaren finantza autonomia murrizten duena. Hala ere, 2023an enpresaren zorpetzea murriztu zela ikus dezakegu %151,5-era murriztuz. Beraz, nahiz eta ratioa murriztu, oraindik altua den heinean egoera ez da bereziki ona. Janssen-en kasuan 2020. urtean baliabide propioen bitartez eskuratutako finantzaketaren 100€ bakoitzeko hirugarrenengandik 310,5€ eskuratu zituen. Zenbateko honek, nahiko altua izanik, agerian uzten du enpresak hirugarrenekiko duen menpekotasuna altua zela. Hala ere, aipatzekoa da enpresa zorpetze ratio hori murriztuz joan dela, 2023. urtean zorpetze ratioa %197,1-ekoa izatera iritsiz. Zorpetzearen jaitsiera hau ondare garbiaren hazkundearen eta enpresaren pasiboaren murrizketaren ondorio izan zen, kanpo finantzaketara jotzeko beharra murriztu zuelarik enpresak. Beraz, enpresak hirugarrenekiko menpekotasuna duen arren positiboa da menpekotasun hori murriztuz joatea lortu izana. Honako hau enpresaren kaudimenarekin erlaziona dezakegu, enpresaren zorpetzeak behera egin duen ahala kaudimena hobetuz joan baita. 82 Azkenik, Cofares enpresaren kasuan haren zorpetzea oso altua suertatzen dela ikus dezakegu. Hain zuzen ere, 2020. urtean zorpetze ratioa %586,7-an kokatu zen, enpresak kanpo baliabideetara jotzeko tendentzia argia duela agerian utziz. Honek aditzera ematen du enpresak haren finantzaketa gehiena kanpo baliabideetatik eskuratzen duela, barne baliabideen zenbatekoa nabarmenki baxuagoa izanik. 2022an enpresaren zorpetzea haren maximora iritsi zen %630,1-era iritsiz, honen ostean 2023an enpresak zorpetze ratioa murriztea lortu zuen %533-ra. Beraz, aztertutako azken urtean baliabide propioen bidez eskuratutako finantzaketaren 100€ bakoitzeko, hirugarrenen finantzaketaren bitartez 533€ eskuratu zituen enpresak. Kasu honetan barne eta kanpo finantzaketaren arteko ezberdintasuna guztiz agerikoa suertatzen da, enpresak finantza autonomia txikia eta hirugarrenekiko menpekotasun handia duela aditzera ematen duelarik. Behin hiru ratioak aztertuta baieztatu dezakegu, hiru enpresen artean Cofares dela finantza autonomia gutxien duen enpresa. Izan ere, bera da zorpetzera gehien jotzen duen enpresa eta proportzioan barne baliabide gutxien dituenak. Aldiz, Pfizer litzateke egoerarik onena duen enpresa, argi geratu baita zorpetzera gutxien jotzen duen enpresa dela. Janssen-en kasuan kapital iraunkorren osakera ratioaren bitartez haren epe luzeko egoera hain kezkagarria ez dela ondorioztatu arren, zorpetze ratioak agerian utzi du ikuspuntu global batetik enpresaren egoera ez dela hain ona. 5.4. Enpresa hazkundearen analisia. Analisi ekonomiko-finantzarioarekin jarraitzeko, hurrengo atalean zehar enpresek jasandako hazkundeari erreparatuko diogu. Orokorrean enpresa baten hazkundea, enpresak ekitaldi ezberdinetan zehar lortutako ekitaldiko emaitzen menpe egoten da, modu zuzen edo zeharkako batean. Horregatik, enpresen hazkundea nolakoa izan den aztertzeko galdu-irabazi kontuaz baliatuko gara, horren bitartez ekitaldiko emaitzak jasandako aldaketak identifikatu ahal izateko. Era berean, enpresaren emaitzengan eragiten duten politika ezberdinen analisia ere burutuko da. 5.4.1. Galdu irabazi kontuaren analisia. Esan bezala, enpresa hazkundearen analisiari hasiera emateko, lehenik eta behin enpresen galdu irabaziei erreparatuko diegu. Modu honetan urteak igaro ahala ekitaldiko emaitzetan emandako eboluzioa nolakoa izan den ikusi ahal izango dugu. 83 12. Grafikoa: Pfizer-en emaitzen eboluzioa 2020-2023 urteen bitartean. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Goiko grafikoan, Pfizer enpresak 2020-2023 urteen bitartean izandako emaitza ezberdinen garapena nolakoa izan den ikus dezakegu. Bertan, aipagarria suertatzen den lehenengo datua, aztertutako urte guztietan zehar enpresak ekitaldiko emaitza positiboa izan duela litzateke. Hain zuzen ere, 2020. urtean 17.246.000€- ko irabaziak izan zituen enpresak, honek adierazten duelarik saldutako 100€ bakoitzeko 2,67€ irabazi zituela enpresak ekitaldi bukaeran. Hau da, behin gastu guztiei aurre egin ostean 2,67€ geratu zitzaizkion libre nahi bezala kudeatzeko. Mozkin hauek enpresak ustiapenetik eskuratu zituela identifika dezakegu, izan ere, enpresaren ustiapeneko emaitza ere positiboa izan zen, 25.100.000€-koa, hain zuzen ere. Kontuan izan beharko dugu salmentez gain, ustiapeneko bestelako sarreretatik saldutako 100€ bakoitzeko 8,48€ gehiago irabazi zituela enpresak. Ondorioz, ustiapeneko gastuak estali ostean, saldutako 100€-ko 3,89€-ko mozkina lortu zuela enpresak ustiapenean. Ustiapeneko gastu ezberdinei dagokienez, agerikoa den moduan, gasturik esanguratsuena salmenten kostuari dagokiona izan zen. Hala, saldutako 100€ bakoitzeko enpresak 79,04€ salmenten kostuek eragindako gastuak estaltzera bideratu zituen. Honek suposatzen du merkataritza marjin gordina 20,96€-koa izan zela, hau da, salmenten kostuak estali ostean 20,96€ izan zituen aske Pfizer-ek bestelako gastuak estaltzeko. Bestelako gastu 84 horien artean, pertsonal gastuak aipatu beharko ditugu, izan ere, horietara enpresak 14,94€ bideratu zituen. Emaitza finantzarioari dagokionez, negatiboa izan zela ikus dezakegu, -232.000€-koa hain zuzen ere. Hala ere, honako hau ez da kezkagarria suertatzen, izan ere, salmenten 100€ bakoitzeko soilik 0,04€-ko gastua suposatu zuten. Emaitza honen atzean topatzen dugu gastu finantzarioak sarrera finantzarioak baino altuagoak izan zirela eta ondorioz sarrerek ez zituztela gastuak estali. Hala ere, esan bezala, gastu finantzarioak salmenten ehuneko txiki bat suposatzen duten heinean, ez du garrantzia handirik. 2021. urtean ekitaldiko emaitza nabarmenki handitu egin zen, 60.092.000€-tara iritsiz, honek aurreko urtearekiko %248,44-ko hazkundea suposatzen duelarik. Hazkunde honek ekitaldiko emaitzaren balio erlatiboa ere haztea eragin zuen %3,94-ra igoz, beraz, saldutako 100€ bakoitzeko Pfizer-ek 3,94€ irabazi zituen ekitaldi amaieran. Hazkunde horren arrazoiak topatzeko ustiapenean emandako aldaketei erreparatu beharko diegu. Hasteko, salmentak %136,26-an hazi zirela ikus dezakegu, 1.525.588.000€ eskuratu zituelarik enpresak salmenta garbien bitartez. Agerikoa denez, salmenten hazkundeak salmenten kostua ere haztea eragin zuen, kasu honetan salmenten kostua %160,32-an hazi egin zen, salmentek baino hazkunde handiagoa izan zuelarik. Ondorioz, nahiz eta balio absolutuetan merkataritza marjin gordinak %45,54-ko hazkundea jasan, balio erlatiboetan haren balioa %12,91-era jaitsi egin zen, honen arrazoia salmenten kostua salmenten gainetik hazi izana litzateke. Beraz, saldutako 100€ bakoitzeko enpresak 87,09€ bideratu behar izan zituen salmenten kostuak estaltzeko, merkataritza marjin gordina, hau da, enpresari bestelako gastuei aurre egiteko libre geratzen zaion zenbatekoa, 12,91€-ra murriztu zelarik. Ustiapeneko bestelako sarrerei dagokionez, hauek ere euren balio absolutua handitua ikusi zuten %5,67 batean. Hala ere, salmenten zenbatekoaren azpitik hazi zirenez, euren balio erlatiboa jaitsi egin zen, salmenten 100€-ko 3,79€ gehiago irabazi zituelarik enpresak bestelako sarreren bitartez. Era berean, pertsonal gastuekin gauza bera gertatu zen, nahiz eta %10,53-ko hazkunde jasan, enpresak soilik salmenten 100€-ko 6,99€ bideratu behar izan zituen gastu hauek estaltzeko, salmenten hazkundea nabariagoa izatearen ondorioz. Hala, ustiapeneko emaitza modu argian hazi egin zen 83.801.000€-ra iritsiz, honek aditzera ematen 85 du ustiapeneko gastu guztiak estali ostean salmenten 100€ bakoitzeko 5,49€ irabazi zituela enpresak ustiapenetik. Emaitza finantzarioari dagokionez, honako hau hazi egin zela esan dezakegu, izan ere, 2021ean zehar negatibotasuna galdu egin zuen -182.000€-ra igoz. Honen atzean, bereziki, gastu finantzarioak %63,73-an murriztu zirela aipatu beharra dago. Ondorioz, salmenten 100€ bakoitzeko enpresak soilik 0,01€ bideratu behar izan zituen gastu finantzarioei aurre egiteko. Beraz, agerikoa da ekitaldiko emaitzaren hazkundearen atzean ustiapeneko emaitzaren hazkundea zein emaitza finantzarioaren hazkundea egon zirela. Hala, mozkinen gaineko zerga ordaintzeko salmenten 100€-ko 1,54€ bideratu ostean, Pfizer-i 3,94€ geratu zitzaizkion libre nahi bezala kudeatzeko. 2022. urtean ekitaldi amaieran Pfizer-ek mozkinak izaten jarraitu zuen, hala ere, kasu honetan aurreko urtearekiko konparatuz gero mozkinak %18,2-an murriztu egin ziren, 49.158.000€-ra jaitsiz. Ondorioz, salmenten 100€ bakoitzeko ekitaldi amaieran 2,92€ irabaztera igaro zen, jaitsiera argi bat suposatzen duena. Honen atzean topatzen dugu ustiapeneko emaitza ere murriztu egin zela, %18,1-ean hain zuzen ere, 68.630.000€-ra jaitsiz. Beraz, ikus dezakegu ekitaldiko emaitzak eta ustiapeneko emaitzak antzeko jaitsiera somatu zutela, ekitaldiko emaitzaren murrizketa ustiapenetik etorri zela adierazten duenak. Hala ere, ikus dezakegu ustiapeneko emaitzaren murrizketa ez zela salmenten eskutik etorri, izan ere, salmenta garbiak aurreko urtearekiko %10,49-an hazi ziren, 1.685.612.000€-ko baliora iritsiz. Aurreko urtean bezala, salmenten hazkundeak salmenten kostuaren gorakada suposatu zuen, oraingoan salmenten kostua %9,81ean hazi zen, salmenten hazkundearen azpitik. Ondorioz, saldutako 100€ bakoitzeko enpresak 86,55€ bideratu zituen salmenten kostuak estaltzeko. Hala, salmenten kostua estali ostean, merkataritza marjin gordinaren balioa 226.663.000€-koa izan zen, balio erlatiboetan honek suposatzen du salmenten 100€ bakoitzeko salmenten kostuak eragindako gastuen ostean 13,45€ geratu zitzaizkiola libre enpresari. Beraz, agerikoa da ustiapeneko emaitzaren murrizketa bestelako gastuen hazkundearen ondorio izan zela. Nahiz eta ustiapeneko bestelako sarreren eskutik salmenten 100€ bakoitzeko 3,70€ irabazi, bestelako gastuen hazkundea nabariagoa izan zen. Hala, pertsonal gastuetan %38,38 hazkundea eman zela ikus dezakegu, salmenten 100€ bakoitzeko 86 8,75€ bideratu zituelarik enpresak horietara. Era berean, ustiapeneko bestelako gastuetan eta ibilgetuaren amortizazio gastuan, hurrenez hurren, %10,84-ko eta %9,03-ko hazkundeak eman ziren. Gastuen hazkunde honek ustiapeneko emaitzaren murrizketa suposatu zuen eta ondorioz, 2022an salmenten 100€ bakoitzeko 4,07€-ko irabazia lortu zuen enpresak ustiapenean. Emaitza finantzarioari dagokionez, honek hazkunde argi bat izan zuela ikus dezakegu, izan ere, balio negatiboa izatetik balio positiboa izatera igaro zen, 587.000€-koa hain zuzen ere. Honen arrazoi nagusia 2022an enpresaren sarrera finantzarioak 1.402.000€-koak izan zirela litzateke, aurreko urteetan euren balioa zerokoa zen bitartean. Beraz, nahiz eta gastu finantzarioak ere handitu sarreren hazkundea nabariagoa izanda, emaitza finantzario positiboa izan zuen enpresak, salmenten 100€-ko 0,03€-ko irabazi finantzarioak lortuz. Beraz agerikoa da ekitaldiko emaitzaren murrizketa ustiapenean izan zuela jatorria, emaitza finantzarioak hazkundea jasan baitzuen. Hala, balio erlatiboetan mozkinen gaineko zergara 1,19€ bideratu ostean, Pfizer-i 2,92€ geratu zitzaizkion libre. Azkenik, 2023. urtean ekitaldiko emaitzak berriz ere egin zuen behera, oraindik ere positibo mantenduz. Kasu honetan, ekitaldiko emaitzak aurreko urtearekiko %39,98-ko murrizketa jasan izan zuen 29.503.000€-ko baliora jaitsiz. Honek suposatu egiten du salmenten 100€ bakoitzeko Pfizer-ek 2023an 3,93€ irabazi zituela ekitaldi amaiera, beraz, nahiz eta balio absolutuetan ekitaldiko emaitza murriztu balio erlatiboetan irabazia hazi egin zela ikus dezakegu. Ekitaldiko emaitzaren murrizketa hau ustiapeneko emaitzaren murrizketaren ondorio izan zela ikus dezakegu, izan ere, azken honek %45,36-ko murrizketa jasan izan zuen. Beraz, kasu honetan ustiapeneko emaitzaren murrizketa ekitaldiko emaitzaren murrizketa baino nabariagoa izan zela ikus dezakegu, emaitza finantzarioak ekitaldiko emaitza hainbeste jaistea ekidin zuela ondorioztatzera eramaten gaituenak. Ustiapeneko emaitzaren murrizketa salmenten murrizketaren eskutik etorri izan zen, hauen balioa %55,43-an murriztu baitzen, 751.259.000€ baliora jaitsiz. Aurreko ataletan azaldu den moduan, salmenten jaitsiera hau pandemiaren amaierarekin erlaziona dezakegu. Salmenten jaitsiera honek salmenten kostuaren murrizketa argi bat eragin zuen, %61,37-koa hain zuzen ere, beraz, salmenten murrizketaren gainetik jaitsi egin zen salmenten kostua. Honek eragin zuen salmenten 100€ bakoitzeko enpresak 75,03€ bideratu behar izan zituela salmenten kostuak estaltzeko. 87 Merkataritza marjin gordinari dagokionez, haren balio absolutua 187.613.000€-ra jaitsi egin zen, hala ere, salmenten kostua salmenten gainetik jaitsi egin zenez, horrek eragin zuen balio erlatiboetan merkataritza marjin gordinaren balioa haztea. Hala, salmenten kostuak estali ostean salmenten 100€ bakoitzeko 24,97€ geratu zitzaizkion libre enpresari. Ustiapeneko bestelako sarreretatik salmenten 100€-ko 5,53€ irabazi zituen enpresak, gorakada bat suposatzen duena. Hala ere, enpresak diru gehiago bideratu behar izan zuen bestelako gastuei aurre egiteko. Pertsonal gastuetan adibidez, nahiz eta %24,52-eko murrizketa jasan, salmentek baino murrizketa txikiagoa pairatu zutenez euren balio erlatibo hazi egin zen eta Pfizer-ek 14,82€ bideratu behar izan zituen gastu horiei aurre egiteko. Ustiapeneko bestelako gastuek, aldiz, %12,54-ko hazkundea jasan zutenez, enpresak 10,06€ bideratu behar izan zituen horiei aurre egiteko. Ondorioz ustiapeneko emaitza murriztu egin zen, esan bezala, %45,36 batean. Hala ere, honen murrizketa salmentena baino apalagoa izanda balio erlatiboetan salmenten 100€-ko 4,99€ izan zituen libre enpresak ustiapeneko gastuei aurre egin ostean, aurreko urtean baino zenbateko handiagoa. Azkenik, emaitza finantzarioari dagokionez honek hazkunde nabari bat izan zuela ikus dezakegu, 5.128.000€-ko baliora iritsi zelarik. Honen atzean dauden arrazoiak, alde batetik, gastu finantzarioak zerora murriztu zirela, eta bestetik, sarrera finantzarioek hazkunde argi bat izan zutela lirateke. Gastu finantzarioak zerokoak izatearen arrazoia urte horretan hartzekodun komertzial ez korronteen pisua oso handia izan zela litzateke, komertzialak izatean kosturik sortu ez zituztelarik. Ondorioz, sarrera finantzarioek bultzatuta salmenten 100€-ko 0,68€-ko irabazi finantzarioak izan zituen enpresak. Beraz, agerikoa da ekitaldiko emaitzaren murrizketa ustiapenetik etorri zela, hala ere, ekitaldiko emaitzaren murrizketa salmentena baino apalagoa izan zenez zenbaki bertikalei begira enpresaren irabaziak handiagoak izan ziren. Hain zuzen ere, 2022-ko ekitaldi amaiera Pfizer-ek salmenten 100€-ko 2,92€ irabazten zituen, aldiz, 2023an 3,93 irabaztera igaro da. Laburbilduz, ikus dezakegu Pfizer-en ekitaldiko eta ustiapeneko emaitzek garapen nahiko antzekoa jarraitu zutela, 2021ean topatu zutelarik biek punturik altuena. Urte horretatik aurrera bi emaitzek beheranzko joera bati hasiera eman zioten, hala ere, 2023. urteko balioak 2020. urtekoak baino altuagoak izan ziren. 2021an enpresak izandako irabazi altuak pandemiarekin erlaziona ditzakegu, era berean, 2023ko beherakada ere pandemiarekin erlaziona daiteke, haren amaierarekin hain zuzen ere. Emaitza finantzarioari dagokionez, 88 emaitza 8.647.748€-koa izan zen, enpresak ustiapenetik salmenten 100€ bakoitzeko 0,25€ irabazi zituelarik. Emaitza finantzarioari dagokionez, enpresaren sarrera finantzarioak 5.759.717€-koak izan ziren, aldiz, gastu finantzarioak 8.648.672€-koak izan ziren. Ondorioz, 2020-ko emaitza finantzarioa negatiboa izan zen (-2.889.054€), enpresak salmenten 100€-ko 0,08€ bideratu bear izan zituelarik gastu horiek estaltzeko. Hala, mozkinen gaineko zerga estali ostean enpresaren ekitaldiko emaitza, esan bezala, 4.721.327€-koa izan zen. 2021. urtean ekitaldiko emaitza %21,62 batean murriztu egin zen, 3.700.634€ baliora jaitsiz. Ondorioz, salmenten 100€ bakoitzeko 0,10€ irabazi zituen enpresak ekitaldi amaieran, aurreko urtearekiko beherakada bat adierazten duenak. Ekitaldiko emaitzaren murrizketaren atzean ustiapeneko emaitzaren murrizketa topatzen dugu, %12,73 batean murriztu zena 7.546.549€-ra jaitsiz. Hala ere, ustiapeneko emaitzaren murrizketa ez zen salmenten eskutik etorri, izan ere, salmenta garbiek %0,19-ko hazkundea jasan zuten, 3.530.607.237€-ra iritsiz. Salmentekin batera, salmenten kostuak %0,18-ko hazkundea jasan zuen, enpresak salmenten 100€ bakoitzeko 95,28€ bideratu behar izan zituelarik salmenten kostuak estaltzeko. Hala, merkataritza marjin gordinak %0,47-ko hazkundea pairatu zuen 166.579.978€-ko baliora iritsiz, salmenten 100€ bakoitzeko 4,72€ bestelako gastuei aurre egiteko libre geratu zitzaizkiolarik enpresari. Beraz, ondoriozta dezakegu ustiapeneko emaitzaren murrizketa bestelako gastuen hazkundetik etorri zela. Hala, hazkunde argiena ustiapeneko bestelako gastuetan topatzen dugu, %8,29-koa, ondorioz gastu horiek estaltzera salmenten 100€ bakoitzeko 4,08€ bideratu behar izan zituen enpresak. Ustiapeneko bestelako sarrerek, nahiz eta hazkunde handia pairatu, horietatik soilik salmenten 100€ bakoitzeko 0,47€ irabaztea lortu zuen enpresak. Ondorioz, gastuen hazkundeak ustiapeneko emaitzaren murrizketa suposatu zuen, esan bezala, %12,73-ko jaitsiera pairatu ostean ustiapenean salmenten 100€ bakoitzeko 0,21€ irabaztera igaro zelarik enpresa. Dena den, kasu honetan ekitaldiko emaitzaren murrizketa emaitza finantzarioa are negatiboagoa bihurtu izanaren ondorio ere izan zen, -3.278.005€-ko balioa hartu zuelarik. Honen atzean sarrera finantzarioak %14,59 batean murriztu izana topatzen dugu, gastu finantzarioak soilik %5,22 batean murriztu zirelarik. Ondorioz, gastuen murrizketa apalagoa 95 izanda, enpresak emaitza finantzario negatiboagoa lortu zuen, salmenten 100€ bakoitzeko 0,09€ bideratu behar izan zituelarik galera finantzarioei aurre egiteko. Hala, ustiapeneko emaitzaren eta emaitza finantzarioaren ondorioz, ekitaldiko emaitza %21,62 batean murriztu egin zen, salmenten 100€ bakoitzeko 0,10€ geratu zitzaizkiolarik libre enpresari. 2022. urtean ekitaldiko emaitza berriz ere murriztu egin zen, oraingoan aurreko urtearekiko %12,23-ko murrizketa jasan zuelarik. Ondorioz, haren balioa 3.248.207€-ra jaitsi egin zen, salmenten 100€ bakoitzeko 0,09€ irabazi zituelarik, aurreko urtean baino pixkat gutxiago. Ekitaldiko emaitzaren murrizketa ustiapeneko emaitza ere murriztu izanaren ondorio izan zen, azken honek haren balioa %6,05 batean murriztu zuelarik. Hala ere, kasu honetan ustiapeneko emaitzaren murrizketa ez zen salmenten murrizketa batetik etorri, salmenta garbiak %6,18 batean hazi baitziren 3.748.887.745€ iritsiz. Salmenten kostua ia zenbateko berdinean handitu egin zen, %6,01 batean hain zuzen ere, saldutako 100€ bakoitzeko enpresak 95,13€ bideratu behar izan zituelarik horiek estaltzeko. Ondorioz, 2022. urteko merkataritza marjin gordinak %9,66-ko hazkundea jasan zuen, salmenten 100€ bakoitzeko 4,87€ gertu zitzaizkiolarik libre enpresari salmenten kostuak estali ostean. Beraz, salmentak salmenten kostuen gainetik hazi zirenez, merkataritza marjin handiagoa izatea lortu zuen enpresak. Ondorioz, ustiapeneko emaitzaren murrizketa ustiapeneko bestelako gastuen eskutik etorri zela agerikoa suertatzen da. Hain zuzen ere, bestelako gastuek %24,20-ko hazkundea jasan zuten, enpresak horiek estaltzera salmenten 100€-ko 4,77€ bideratu behar izan zituelarik. Hala, nahiz eta ustiapeneko bestelako sarreretatik, salmenten 100€ bakoitzeko 0,92€ irabaztea lortu zuen enpresak, sarrera horiek ez ziren nahikoak izan gastuei aurre egiteko. Beraz, ustiapeneko emaitzak %6,05-eko murrizketa jasan zuen, 7.090.210€ baliora jaitsiz, salmenten 100€ bakoitzeko 0,19€ irabazi zituelarik enpresak ustiapenetik. Emaitza finantzarioari dagokionez, honek hazkundea pairatu zuela ikus dezakegu, izan ere, 2022an zehar negatibotasuna galdu egin zuen -2.541.447€-ra igoz. Honen atzean bi arrazoi topa ditzakegu, alde batetik, sarrera finantzarioak %13,12 batean hazi egin ziren, salmenten 100€ bakoitzeko enpresak 0,15€ irabazi zituelarik horiei esker. Bestetik, gastu finantzarioak %1,12 batean murriztu ziren, horietara enpresak salmenten 100€ bakoitzeko 96 0,22€ bideratu behar izan zituelarik. Horretaz gain, mozkinen gaineko zergaren zenbateko handitu egin zen -1.300.556€-ra iritsiz. Ondorioz, ustiapeneko emaitzaren murrizketaren eta mozkinen gaineko zergaren hazkundearen ondorioz, ekitaldiko emaitzaren balioa 3.248.207€-ra jaitsi egin zen, enpresak salmenten 100€-ko 0,09€ irabazi zituelarik, aurreko urtean baino pixkat gutxiago. Azkenik, 2023. urtean ekitaldiko emaitzak hazkunde txiki bat pairatu zuen, %6,01-koa hain zuzen ere, 3.443.403€-ko baliora iritsiz. Hala ere, hazkundea hain txikia izanda oraindik ere salmenten 100€ bakoitzeko 0,09€-ko irabaziak izaten jarraitu zuen. Ustiapeneko emaitza, aldiz, 2023. urtean %59,15 batean murriztu egin zen, 3.534.682€-ko baliora jaitsiz, beraz, agerikoa da ekitaldiko emaitzaren hazkundea ez zela ustiapenetik etorri. Dena den, salmenta garbiek gora egiten jarraitu zuten %3,23-ko hazkundearekin 3.869.919.259€-ko baliora iritsiz. Salmentekin batera salmenten kostua ere handitu egin zen, oraingoan salmenten gainetik haziz %3,33 batean. Ondorioz, salmenten 100€ bakoitzeko 95,22€ bideratu behar izan zituen enpresak salmenten kostua estaltzeko. Hala, merkataritza marjin gordina zenbaki absolutuetan %1,26-an hazi egin zen, baina salmenten kostua salmenten gainetik hazi zenez, balio erlatiboetan salmenten 100€ bakoitzeko 4,78€ libre izatera igaro zen enpresa. Beraz, ustiapeneko emaitzaren murrizketa bestelako gastuetatik etorri zela agerikoa suertatzen da. Hain zuzen ere, ustiapeneko bestelako gastuen pisua aipatu beharra dago, %12,72-ko hazkundea jasan ostean 201.416.346€-ko baliora iritsi baitziren. Ondorioz, salmenten 100€ bakoitzeko 5,20€ bideratu behar izan zituen horietara enpresak. Horien atzetik, pertsonal gastuetara 0,66€ bideratu zituen enpresak, hauen zenbatekoa aurreko urtearekiko %14,94-an murriztu baitzen. Hala ere, aipatu beharra dago ustiapeneko bestelako sarrerek %29,81-eko hazkundea jasan zutela, ondorioz, horietatik salmenten 100€ bakoitzeko enpresak 1,18€-ko mozkinak eskuratu zituen. Ustiapeneko bestelako gastu eta sarreretan emandako aldaketek eraginda, ustiapeneko emaitza 3.534.682€-ko baliora murriztu egin zen, salmenten 100€ bakoitzeko ustiapeneko gastuei aurre egin ostean 0,09€ geratu zitzaizkiolarik libre enpresari. Emaitza finantzarioari dagokionez, honek hazkunde argia jasan zuela ikus dezakegu, izan ere, negatiboa izatetik positiboa izatera igaro zen, hain zuzen ere, 632.869€-koa. Honen 97 arrazoia sarrera finantzarioak gastu finantzarioen gainetik hazi zirela litzateke. Izan ere, sarrerek %107,64-ko hazkundea jasan izan zuten, salmenten 100€ bakoitzeko 0,31€-ko irabaziak suposatuz. Aldiz, gastu finantzarioek %39,74-ko hazkundea pairatu zuten, salmenten 100€ bakoitzeko 0,29€-ko gastuak suposatuz. Ondorioz, emaitza finantzarioak hazkunde argia jasan zuen, Cofares-ek salmenten 100€ bakoitzeko 0,02€-ko irabaziak izatera igaro zelarik. Aldaketa honi eta mozkinen gaineko zergak jasandako murrizketari esker, 2023. urteko Cofares-en ekitaldiko emaitza 3.443.403€-ko baliora iritsi zen, salmenten 100€ bakoitzeko 0,09€-ko irabaziak izan zituelarik. Laburbilduz, Cofares enpresak beste bi enpresek jarraitutako tendentzia guztiz ezberdina jarraitu izan duela ikus dezakegu. Izan ere, Janssen eta Pfizer-ek 2020. urtean izandako ekitaldiko emaitzak hobetzea lortu zuten bitartean, Cofares-entzat 2020-ko ekitaldiko emaitza izan zen onena. Hala ere, salmenta garbiei erreparatuz gero Cofares izan da enpresa bakarra urte guztietan zehar salmentak handitzea lortzen. Dena den, salmenta kostu altuenak dituen enpresa ere bada, urte guztietan %95-inguru mantentzen direlarik. Balio erlatiboei begira, hiru enpresen egoerak konparatuz, esan dezakegu Janssen dela salmenten 100€ bakoitzeko irabazi handiena izatea lortzen duena, Cofares-en egoera bereziki harrigarria izanda, izan ere, salmenta handienak dituen enpresa izan arren horietatik irabazi gutxien lortzen dituen enpresa da. 5.4.2. Politiken analisia. Lehenago aurreratu den bezala, ekitaldiko emaitzarengan eragiten duten aldagaien eboluzioa hobeto ulertu ahal izateko, enpresak kudeatzen dituen politikei erreparatuko diegu. Hain zuzen ere, hiru dira aztergai izango ditugun politikak: politika komertziala, pertsonal politika eta politika finantzarioa. a) Politika komertziala. Politika honen bitartez, merkataritza marjin gordinak izandako eboluzioa aztertzen da, marjinak jasan dituen aldaketak zerk eragin dituen aztertuz. Horretarako, kontuan izan beharko dugu merkataritza marjin gordinaren aldaketen atzean enpresaren salmenta bolumenaren aldaketa edo salmenta bakoitzean aplikatutako marjinaren aldaketa egon daitezkeela. 98 20. Taula: Pfizer-en merkataritza marjin gordinaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Hasteko, Pfizer enpresak jarraitutako politika komertzialari erreparatuko diogu. Horretarako goiko taulan Pfizer-en merkataritza marjin gordinak izandako eboluzioa ikus dezakegu, horren arabera marjin positiboa izan du enpresak aztertutako urte guztietan zehar. 21. Taula: Pfizer-en merkataritza marjin gordinaren aldaketen kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. 2020-2021 urteen bitartean merkataritza marjin gordinak 61.643.000€-ko hazkundea izan zuen. Hazkunde horren jatorria zein den ezagutzeko salmentek jasandako aldaketa zein marjin portzentualak jasandako aldaketa aztertu beharko ditugu. Salmentei dagokienez, ikus dezakegu urte batetik bestera hauek handitu egin zirela. Ondorioz, Pfizer-ek 2020-ko marjin portzentuala konstante mantendu izan balu, 184.439.652€ gehiago irabaziko lituzke 2021. urtean salmentak hazi egin zirelako. Hala ere, ikus dezakegu merkataritza marjinak ez zuela hazkunde hain handia izan, horrek adierazten duelarik marjin portzentualaren aldaketaren ondorioz enpresak dirua galdu egin zuela. Hain zuzen ere, Pfizer-ek 2021-eko salmentekin 122.796.652€ galdu zituen salmenta bakoitzean aplikatutako marjina murriztu zuelako. Izan ere, marjin portzentuala 0,2096-tik 0,1291-ra jaitsi egin zen, murrizketa horrek merkataritza marjin gordinean eragin zuelarik. Marjin portzentualaren murrizketa honen atzean salmenten hazkundeak salmenten kostua ere haztea eragin zuela topatzen dugu, enpresak salmenten kostuak jasandako hazkundea ezin izan zuelarik produktuetara pasatu eta ondorioz bere marjinera pasatu zuen, hura txikituz. Hala, ikus dezakegu salmenten kostua balio absolutu zein erlatiboetan handitu egin zela, aldiz, merkataritza marjin gordina balio absolutuetan hazi 99 arren, balio erlatiboetan txikitu egin zen. Hain zuzen ere, balio horizontalei begira ikus dezakegu salmenten kostua %60,32-an handitu egin zela, merkataritza marjin gordinaren hazkundea soilik %45,54-koa izan zelarik. Esan bezala, honek adierazi egiten du salmenten kostuaren hazkundea ez zuela produktura pasatu eta enpresak berak jasan behar izan zuela. Beraz, politika ez da guztiz egokia marjin portzentuala txikitu egin zelako. Hala ere, marjinaren txikitzeak salmentak haztea eragin zuen, salmenta bolumenean sortutako gehikuntzak marjinaren murrizketaren efektu negatiboa estali zuelarik. Ondorioz, nahiz eta politika desegokia izan egoera ez da txarra, salmenten kostua estali zelako eta salmentei esker gehiago irabazi zuelako. 2022. urtean merkataritza marjin gordina berriz ere hazi egin zen, oraingoan 29.634.000€-ko hazkundea jasan zuelarik. Salmentei dagokienez, hauek berriz ere hazkunde argi bat pairatu zuten, ondorioz, enpresak 2021-eko marjin portzentuala konstante mantendu izan balu 20.663.880€ gehiago irabaziko lituzke 2022-an salmentak hazi egin zirelako. Hala ere, merkataritza marjin gordinaren hazkundea handiagoa izan zela ikus dezakegu, marjin portzentualaren aldaketak horretan ere eragin zuela adierazten duenak. Hain zuzen ere, Pfizer-ek 2022. urteko salmentekin 8.970.120€ gehiago irabazi zituen salmenta bakoitzean aplikatutako marjin portzentuala 0,1291-tik 0,1344-ra hazi egin zelako. Honek agerian uzten du jarraitutako politika guztiz egokia izan dela, salmentak handitzea zein salmenta bakoitzean aplikatutako marjina handitzea lortu baitu enpresak. Aipatu beharra dago, kasu honetan salmenten hazkundeak eragindako kostuen gehikuntza produktura pasatzea lortu duela enpresak, salmenten kostuaren balio erlatiboaren jaitsieran adierazten dena. Beraz, agerikoa da politika egokienaren aurrean kokatzen garela, marjina zein salmentak handitzeaz gain, salmenten kostuaren hazkundea produktura pasatzea lortu baitu enpresak. Azkenik, 2023. urtean, merkataritza marjin gordinak murrizketa bat pairatu zuela ikus dezakegu, 39.020.000€-ko murrizketa, hain zuzen ere. Honen atzean, alde batetik, salmenta garbiak murriztu egin zirela topatzen dugu. Ondorioz, Pfizer-ek 2022-ko marjin portzentuala konstante mantendu izan balu 125.625.128€ gutxiago irabaziko lituzke salmenten jaitsieraren ondorioz. Hala ere, agerikoa da merkataritza marjin gordinaren murrizketa ez zela hainbesterakoa izan, ondorioz, marjin portzentualaren aldaketaren eraginak aztertu beharko ditugu. Kasu honetan, 2023. urteko salmentekin Pfizer-ek 86.605.128€ gehiago irabazi zituen salmenta bakoitzean aplikatutako marjin portzentuala hazi egin zelako. Hain zuzen ere, marjin portzentuala 0,1344-koa izatetik 0,2497-koa izatera 100 igaro zen. Beraz, enpresak jarraitutako politika komertziala egokia izan zela esan dezakegu, marjin portzentuala handitzea lortu zuelako. Hala ere, gehikuntza horrek salmentak txikitzea eragin zuen, merkataritza marjin gordina txikitzea eragin zuena. Ondorioz, politika egokia izan arren, egoera ez da ona, marjin portzentualaren hazkundeak salmentak jaistea eragin baitu eta horrek merkataritza marjin gordinaren murrizketa suposatu dio enpresari. 22. Taula: Janssen-en merkataritza marjin gordinaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Jarraitzeko, Janssen enpresaren merkataritza marjin gordinak jasandako aldaketei erreparatuko diegu, enpresak jarraitutako merkataritza politika nolakoa izan den zehazteko. Taulan ikusi daitekeen bezala urte guztietan zehar Janssen-ek merkataritza marjin gordin positiboa izan du. 23. Taula: Janssen-en merkataritza marjin gordinaren aldaketen kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. 2021. urtean merkataritza marjin gordinak 38.017.000€-ko hazkundea pairatu izan zuen aurreko urtearekiko konparatuz gero. Alde batetik, ikus dezakegu salmentek hazkunde argi bat pairatu zutela, ondorioz, Janssen-ek 2020-ko marjin portzentuala konstante mantendu izan balu 53.186.436€ gehiago irabaziko lituzke, 2021ean salmentak handitu egin baitziren. Hala ere, merkataritza marjin gordinaren hazkundea ez zenez hainbesterakoa izan ondoriozta dezakegu marjin portzentualaren aldaketak eragin negatibo bat sortu zuela. Hain zuzen ere, 2021. urteko salmentekin enpresak 15.169.436€ galdu zituen salmenta bakoitzari aplikatutako marjin portzentuala murriztu zuelako. Zehazki, marjin portzentuala 0,2028-koa izatetik 0,1907-koa izatera igaro zen. Marjin portzentualaren murrizketa hau salmenten kostuaren 101 hazkundeak eragin zuen, izan ere, salmentak haztean salmenten kostua ere hazi egin zen, baina enpresak ezin izan zuen kostuen hazkunde hori produktura pasatu eta ondorioz marjin portzentualera pasatu zen, hura txikituz. Honako hau salmenten kostuen balio absolutu zein erlatiboei begira ikus dezakegu, izan ere, biak handitu egin ziren; merkataritza marjin gordinaren kasuan, nahiz eta balio absolutuetan hazi, balio erlatiboetan murriztu egin zen bitartean. Horretaz gain, balio horizontalei begira modu argian ikus dezakegu nola salmenten kostua %28,42-an handitu zen bitartean, merkataritza marjin gordinaren hazkundea soilik %18,94-koa izan zen. Beraz, marjin portzentuala murriztu egin zen heinean politika ez da guztiz egokia, hala ere, marjinaren txikitzeak salmentak haztea eragin zuenez egoera ez da guztiz txarra. Izan ere, salmenta bolumenaren gehikuntzarekin salmenten kostua estali ahal izan zen. 2021-2022 urteen bitartean, merkataritza marjin gordina 10.919.000€-tan murriztu egin zen. Salmentei dagokienez, ikus dezakegu hauek urte batetik bestera handitu egin zirela. Hala, enpresak 2021. urteko marjina konstante mantendu izan balu 9.211.759€ gehiago irabaziko lituzke salmentak handitzearen ondorioz. Dena den, kasu honetan merkataritza marjin gordina murriztu egin zela ikus dezakegu, beraz, agerikoa da marjin pontzentualaren aldaketak eragin negatibo bat izan zuela. Hain zuzen ere, Janssen-ek 2022. urteko salmentekin 20.130.759€ galdu zituen salmenta bakoitzean aplikatutako marjin portzentuala 0,1907-tik 0,1752-ra jaitsi zelako. Aurreko urtean bezala, marjin portzentualaren hazkundeak aditzera ematen du salmenten kostuaren hazkundea ez zela produktura pasatu eta ondorioz marjin portzentuala murriztu egin zen. Hala ere, kasu honetan, nahiz eta marjinaren murrizketak salmentak haztea eragin, salmenten hazkunde hori ez zen nahikoa izan marjin portzentualaren murrizketak eragindako galerak estaltzeko, horregatik merkataritza marjin gordina murriztu egin zen. Beraz, politika desegokia izateaz gain, enpresaren egoera ere kezkagarria suertatzen da. Azkenik, 2023. urtean merkataritza marjin gordina 15.601.000€-tan murriztu egin zen. Honen atzean ikus dezakegu urte batetik bestera salmentak murriztu egin zirela. Ondorioz, Janssen-ek 2022. urteko marjina konstante mantendu izan balu 2.460.868€ galduko lituzke salmentak murriztu egin zirelako. Hala ere, kasu honetan merkataritza marjin gordinak jasandako murrizketa are handiagoa izan zen, beraz, marjin portzentualaren aldaketari erreparatu beharko diogu. Honi dagokionez, 2023. urteko salmentekin enpresak 13.140.132€ galdu egin zituen salmenta bakoitzean aplikatutako marjin portzentuala murriztu 102 egin zelako, 0,1752-ekoa izatetik 0,1650-koa izatera igaroz. Beraz, agerikoa da merkataritza marjin gordinaren murrizketa bi faktoreen ondorio izan zela. Hala, politika komertzial txar baten aurrean kokatzen gara, izan ere, marjin portzentuala murriztu egin da eta horrekin batera salmentak ere. Balio horizontalei begira ikus dezakegu nahiz eta salmentak %1,08-an murriztu, salmenten kostua %0,15-ean handitu egin zela. Honek adierazten du salmenten kostuaren parte handiagoa jasaten ari dela enpresa, hura produktura pasa gabe, politika komertzial txarra hortik datorkiola. 24. Taula: Cofares-en merkataritza marjin gordinaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Bukatzeko, Cofares enpresaren merkataritza politika aztertuko dugu. Kasu honetan ere, enpresak urte guztietan zehar merkataritza marjin gordin positiboa izan du, dena den bertan emandako aldaketei erreparatu beharko diegu. 25. Taula: Cofares-en merkataritza marjin gordinaren aldaketen kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. 2020-2021 urteen bitartean merkataritza marjin gordinak 787.471€-ko hazkundea jasan izan zuen. Honen atzean salmentek hazkunde bat jasan zutela ikus dezakegu, ondorioz enpresak 2020. urteko marjina konstante mantendu izan balu 322.758€ gehiago irabaziko lituzke 2021ean salmentak handitu izanaren ondorioz. Hala ere, merkataritza marjin gordinaren hazkundea handiagoa izan zela ikus dezakegu, marjin portzentualaren aldaketak horretan ere eragin zuela agerian uzten duenak. Hain zuzen ere, Cofares-ek 2021. urteko 103 salmentekin 464.713€ gehiago irabazi zituen salmenta bakoitzean aplikatutako marjin portzentuala 0,0470-tik 0,0471-ra igo zelako. Beraz, agerikoa da merkataritza marjin gordinaren hazkundea bi faktoreen eskutik etorri zela, honako hau politika on baten adierazle delarik. Izan ere, enpresak salmentak handitzea zein salmenta bakoitzean aplikatutako marjina handitzea lortu zuen. Gainera, salmenten kostuaren balio erlatiboa jaitsi egin zen hainean, ondoriozta dezakegu enpresak salmenten hazkundeak eragindako kostuen gehikuntza produktuen preziora pasatzea lortu zuela. Hala, enpresa egoerarik onenean kokatzen da salmenta bakoitzean aplikatutako marjina handitu du eta gainera salmentak ere handitu ditu. Honek adierazi egiten du politika ez ezik egoera ere oso ona dela. 2022. urtean merkataritza marjin gordina berriz ere hazi egin zen, 16.086.676€-tan hain zuzen ere. Salmentei dagokienez, hauek berriz ere hazi egin zirela ikus dezakegu, ondorioz Cofares-ek 2021. urteko marjin portzentuala konstante mantendu izan balu, 10.298.000€ gehiago irabaziko lituzke 2022-an salmentak hazi egin zirelako. Beraz, agerikoa da marjin portzentualaren aldaketak merkataritza marjinaren hazkundean ere eragin zuela. Hala, enpresak 2022. urteko salmentekin 5.787.835€ gehiago irabazi zituen salmenta bakoitzean aplikatutako marjina 0,0471-tik 0,0487-ra igo zelako. Honako hau, aurreko urtean bezala politika komertzial positibo baten adibidea da. Izan ere, salmentak gora egin zuten, salmenten kostua ere handituz, baina enpresak salmenten kostuaren gehikuntza produktuen preziora pasatzea lortu zuen, salmenta bakoitzean aplikatzen den marjin portzentuala handituz. Azkenik, 2023. urtean merkataritza marjin gordina 2.301.846€-tan hazi egin zen. Hazkunde horren atzean, ikus dezakegu urte batetik bestera salmentak handitu egin zirela. Ondorioz, Cofares-ek 2022-ko marjin portzentuala mantendu izan balu 5.897.328€ gehiago irabaziko lituzke 2023an salmentak handitu egin zirelako. Dena den, ikus dezakegu merkataritza marjin gordinaren hazkundea ez zela hainbesterakoa izan, horrek adierazten duelarik marjin portzentualaren aldaketak efektu negatibo bat izan zuela. Hain zuzen ere, Cofares-ek 2023. urteko salmentekin 3.595.482€ galdu zituen salmenta bakoitzean aplikatutako marjin portzentuala 0,0487-tik 0,0477-ra jaitsi egin zelako. Honen atzean topatzen dugu salmenten hazkundeak salmenten kostuen igoera eragin zuela, egoera horretan enpresak ezin izan zuen kostuen gehikuntza hori produktuen prezioetara pasatu eta horrek marjin portzentualaren murrizketa suposatu zuen. Beraz, ez gaude politika guztiz egoki baten aurrean, izan ere, egokiena marjin portzentuala haztea litzateke, eta kasu honetan murriztu 104 jaitsiera txiki bat pairatu zuelarik. Hala ere, 2023. urtean zorren kostu efektiboak berriz egin zuen pixkat gora %0,7-an kokatu zelarik. Laburbilduz, aztertutako ratioen arabera hiru enpresetan gastu finantzarioek oso eragin txikia dute galdu irabaziarengan. Pfizer eta Cofares enpresen kasuetan sarrera finantzarioek ere garrantzia txikia suposatzen dute, aldiz, Janssen-en kasuan sarrera finantzarioek galdu irabazian nolabaiteko eragina dutela ikus dezakegu. 5.5. Enpresen errentagarritasunaren analisia. Esku artean daukagun analisia ahalik eta osoena izan dadin, enpresen errentagarritasuna nolakoa den aztertu beharko dugu. Honako hau bereziki garrantzitsua suertatzen da ez soilik enpresarentzat, baizik eta interesa duten hirugarrenentzat ere, haien artean akziodunentzat. Errentagarritasunaren analisia ikuspuntu bikoitz batetik burutzen da, horregatik lehenik eta behin errentagarritasun ekonomikoari erreparatuko diogu, eta jarraitzeko, errentagarritasun finantzarioari. 5.5.1. Errentagarritasun ekonomikoa. Errentagarritasun ekonomikoak burututako inbertsioekin eta enpresak dituen baliabideekin, etekinak lortzeko enpresak duen gaitasuna neurtzen du. Beraz, enpresaren zuzendari edo kudeatzaileen efikazia neurtzen du, enpresak hauen eskuetan jarritako baliabideen kudeaketa ona egin duten zehaztuz. Errentagarritasun ekonomikoaren bitartez alde batera uzten dira enpresaren izaera finantzarioarekin erlazionatutako alderdiak, soilik enpresaren izaera ekonomikoan zentratuz. Hala, errentagarritasun ekonomikoaren kalkulurako ROI (Return on Investment) ratioa erabiliko da, enpresaren aktibo totala eta ekitaldiko emaitza erlazionatzen dituenak. Gure kasuan ROI-aren kalkulurako BAII-a erabiliko dugu, ekitaldiko emaitza gordina alegia, interesen eta mozkinen gaineko zergaren eragina kenduta. Izan ere, enpresen arteko konparaketak burutzerakoan honako hau suertatzen da egokiena. 111 32. Taula: Pfizer-en errentagarritasun ekonomikoaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Orokorrean, Pfizer enpresaren errentagarritasun ekonomikoak 2020-2023 urteen bitartean hainbat gorabehera jasan zituela ikus dezakegu. Hala, enpresak 2021. urtean izan zuen haren errentagarritasun ekonomiko altuena, urte horretatik aurrera beheranzko tendentzia batean murgildu zelarik. Ondorioz, 2023. urteko errentagarritasun ekonomikoa 2020. urtekoa baino txarragoa izan zen. Aldaketa hauen jatorria zehazteko, marjinari eta errotazioari erreparatu beharko diegu. 2020. urtean, Pfizer-en errentagarritasun ekonomikoa %6,11-koa izan zen, honek aditzera ematen duelarik aktibo totalaren 100€ bakoitzeko 6,11€ irabazi zituela. 2021ean enpresaren errentagarritasunak gora egin zuen %14,82-ra, aktibo totalaren 100€ bakoitzeko 14,82€ irabazi zituelarik enpresak. Hazkunde honen atzean marjina zein errotazioaren hazkundeak egon zirela ikus dezakegu. Marjinari dagokionez, %3,97-koa izatetik %5,50-ekoa izatera igaro zen, salmenten 100€ bakoitzeko 3,97€ irabaztetik 5,50€ irabaztera igaro zela adierazten duenak. Era berean, errotazioa ere hazi egin zela ikus dezakegu, inbertsioaren euro bakoitzeko 1,54€-ko salmentak izatetik 2,69€-ko salmentak izatera igaro baitzen enpresa. Hala, ondoriozta dezakegu errentagarritasun ekonomikoaren hazkundea ekitaldiko emaitzaren (BAII) hazkunde argiak bultzatu zuela, aldi berean, salmentak eta aktiboa ere hazi zirelarik. 2022an Pfizer-en errentagarritasun ekonomikoak behera egin zuen %10,52-ra jaitsiz, ondorioz, enpresak aktibo totalaren 100€ bakoitzeko 10,52€ irabaziak izan zituen, aurreko urtearekiko beherakada bat suposatzen duena. Murrizketa hau marjina zein errotazioaren eskutik eman izan zen, biak murriztu baitziren. Marjina %4,17-ra murriztu egin zen, saldutako 100€ bakoitzeko 4,17€ irabaztera igaro zelarik, aurreko urtean 5,50€ irabazten zituenean. Errotazioari dagokionez, inbertitutako euro bakoitzeko 2,52€-ko salmentak izatera 112 igaro zen, murrizketa txiki bat ere suposatzen duena. Kasu honetan, esan dezakegu ekitaldiko emaitzaren murrizketa izan zela errentagarritasuna txikitzearen eragilea. Azkenik, 2023. urtean enpresaren errentagarritasunak behera egiten jarraitu zuen, %5,40-ra jaitsiz. Agerikoa denez honako hau murrizketa nabaria da, aktibo totalaren 100€ bakoitzeko lortutako irabaziak ia erdira murriztu baitziren aurreko urtearekin konparatuz gero. Oraingoan, errentagarritasunaren murrizketa errotazioaren jaitsieraren ondorio izan zen, marjina handitu egin baitzen. Hain zuzen, errotazioa 0,95-ra murriztu egin zen, inbertitutako euro bakoitzeko lortutako salmentak nabarmenki murriztu zirela adierazten duenak. Honen arrazoia litzateke, ekitaldiko emaitza eta salmentak murriztu egin ziren bitartean aktibo totalak gora egiten jarraitu egin zuela. 33. Taula: Janssen-en errentagarritasun ekonomikoaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Janssen-en kasuan nabarmentzekoa da haren errentagarritasun ekonomikoa 2020-2023 urteen bitartean oso konstante mantendu izan dela. Aldaketa txikiak eman arren enpresak ROI-a %14-aren inguruan mantentzea lortu izan du. Dena den, aipatzekoa da enpresak 2023. urtean 2020an baino errentagarritasun ekonomiko hobea izatea lortu zuela. 2020. urtean enpresaren errentagarritasun ekonomikoa %13,52-koa izan zen, enpresak aktibo totalaren 100€ bakoitzeko 13,52€ irabazi zituelarik. Hurrengo urtean Janssen-en errentagarritasunak hazkunde bat pairatu zuen %14,61-era igoz. Hazkunde honen atzean errotazioaren hazkundea egon zela ikus dezkagu, izan ere, marjinak murrizketa txiki bat jasan zuen. Hain zuzen ere, marjina %6,20-koa izatetik %6,09-koa izatera igaro zen, salmenten 100€ bakoitzeko 6,2€ irabaztetik 6,09€ irabaztera igaro zelarik. Aldiz, errotazioak gora egin zuen 2021ean inbertitutako euro bakoitzeko 2,40€-ko salmentak izan zituelarik, 2020an 2,18€-koak izan ziren bitartean. 113 2022an enpresaren errentagarritasun ekonomikoak hazkunde txiki bat izan zuen %14,78-ra igo zelarik. Ondorioz, aktibo totalaren 100€ bakoitzeko enpresa 14,78€ irabaztera igaro zen, esan bezala, honek irabazien gorakada txiki bat suposatu zuen. Aurreko urtean bezala, oraingoan ere marjinak behera egiten jarraitu izan zuen, errotazioak, aldiz, goranzko tendentziarekin jarraitu zuen. Hala, marjina %5,22-ra murriztu egin zen, errotazioa 2,83-ra igo egin zen bitartean. 2023an Janssen-en errentagarritasunak murrizketa bat pairatu izan zuen, hala ere, oraindik ere 2020. urteko balioaren gainetik mantendu zen. Hain zuzen ere, 2023an errentagarritasun ekonomikoa %14,52-koa izan zen, aktibo totalaren 100€-ko 14,52-ko irabaziak izan zituelarik enpresak. Aurreko urteetan bezala, marjinak behera egiten jarraitu zuen, errotazioak hazkunde txiki bat izan zuen bitartean. Hala, ondoriozta dezakegu azken urte honetan marjinaren murrizketa errotazioaren hazkundea baino nabariagoa izan zela eta horrek eragin zuela errentagarritasun ekonomikoaren murrizketa. Zehazki marjina %4,95-era murriztu egin zen, salmenten 100€ bakoizteko 4,95€ irabazi zituelarik enpresak. Aldiz, errotazioari dagokionez, inbertitutako euro bakoitzeko 2,94€-ko salmentak izatera igaro zen. 34. Taula: Cofares-en errentagarritasun ekonomikoaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Cofares-en kasuan, ikus dezakegu enpresak aurkezten duen errentagarritasun ekonomikoa oso baxua suertatzen dela, aztertutako urte guztietan zehar %1-aren azpitik mantentzen delarik. Honako hau enpresaren marjina bereziki baxua izatearen eskutik dator, ondorioz, errotazioa da balio altuagoetan kokatzen den aldagai bakarra. Aztertutako lehenengo urtean, 2020an, errentagarritasun ekonomikoa %0,86-koa izan zen, aktibo totalaren 100€ bakoitzeko enpresak soilik 0,86€ irabazi zituela adierazten duenak. 2021ean enpresaren errentagarritasun ekonomikoak murrizketa txiki bat izan zuen %0,73-ra murriztu zelarik. Murrizketa hau marjina zein errotazioaren jaitsieren ondorio izan zen. 114 Marjina, %0,86-ko izatetik 0,73-koa izatera igaro zen, salmenten 100€ bakoitzeko enpresa 0,86€ irabaztetik 0,73€ irabaztera igaro zela adierazten duenak. Era berean, errotazioak ere murrizketa txiki bat pairatu zuen, hala, inbertsioen euro bakoitzeko 2,10€-ko salmentak izatetik 2,07€-ko salmentak izatera igaro zen. Ondoriozta dezakegu, kasu honetan errentagarritasun galera ekitaldiko emaitzaren (BAII) murrizketatik etorri zela. 2022an errentagarritasun ekonomikoak berriz ere behera egin zuen, %0,66-ra murriztuz. Murrizketa hau berriz ere marjina zein errotazioaren ondorio izan zen, biak murriztu baitziren. Marjinaren jaitsiera oso txikia izan zen %0,35-etik %0,34-ra murriztu zen hain zuzen ere. Errotazioaren murrizketa pixkat nabariagoa izan zen, hala inbertitutako euro bakoitzeko 2,07€- salmentak izatetik 1,95€-koak izatera igaro zen. Azkenik, 2023. urtean Cofares-en errentagarritasunak gora egin zuen, 2020. urteko balioa gaindituz. Hain zuzen ere, %0,87-ko errentagarritasuna izan zuen, aktibo totalaren 100€ bakoitzeko 0,87€-ko irabaziak izan zituelarik. Hobekuntza hau marjina zein errotazioaren eskutik etorri izan zen, biak hobetu baitziren. Marijna %0,40-ra hazi egin zen, salmenten 100€ bakoitzeko 0,40€ irabaziak izan zituelarik enpresak. Era berean, errotazioa 2,17-ra handitu egin zen, inbertitutako euro bakoitzetik Cofares-ek 2,17€-ko salmentak izan zituela adierazten duenak. Beraz, errentagarritasunaren hobekuntza hau ekitaldiko emaitzaren zein salmenten hazkundearen eskutik etorri zela ondoriozta dezakegu. Hiru enpresen egoerak aztertu ostean agerikoa da Janssen-ek duela errentagarritasun ekonomikorik onena, eta ondorioz, haren baliabideen kudeaketarik onena egiten ari den enpresa ere bada. Aldiz, Cofares-en egoera bereziki kezkagarria suertatzen da haren errentagarritasun ekonomikoa oso baxua baita, nahiz eta aktibo zein salmenta handienak dituen enpresa izan, agerikoa da ez duela baliabideen kudeaketa egokia egiten errentagarritasun txikiena lortzen duen enpresa baita. Pfizer-en kasuari dagokionez 2023. urtean haren errentagarritasunak nabarmenki egiten duela behera ikus dezakegu, pandemiaren amaierarekin erlaziona dezakeguna. 5.5.2. Errentagarritasun finantzarioa. Errentagarritasun finantzarioa edo ROE (Return on Equity) enpresaren finantza egituraren errentagarritasuna aztertzeaz arduratzen da. Haren bitartez, kostuaren ikuspuntutik, enpresarentzat egokiena suertatzen den eredu finantzarioa zein den zehaztu dezakegu, 115 baliabide propioen edo zorpetzearen artean aukeratuz. Ondorioz, kalkulu honek berebiziko garrantzia du akziodunentzat, enpresan inbertitzearen inguruko erabakiak hartu ahal izateko, zein enpresarentzat, finantza ereduaren egoera ezagutzeko. Analisi hau burutzeko hiru ratio nagusiei erreparatu beharko diegu: Baliabide propioen errentagarritasunari (r1), errentagarritasun finantzario osoari (r2) eta zorraren kostu efektiboari (r3). Kalkuluak burutzeko, hiru enpresen kasuan, %28-ko zerga tasa aplikatuko da konparaketa zuzena egin ahal izateko. 35. Taula: Pfizer-en errentagarritasun finantzarioaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Aztergai dugun lehenengo urtean, 2020an, Pfizer-en apalankamendu finantzarioa positiboa izan zen, r2>r3 izatearen ondorioz. Honek adierazi egiten du, zorraren kostu efektiboa (r3) baliabide propioen errentagarritasuna (r1) baino txikiagoa dela, ondorioz, hartzekodunek hartzen ez duten errentagarritasunaren zatia akziodunek hartzen dute (r1>r2>r3). Enpresaren helburua baliabide propioen errentagarritasuna (r1) handitzea den heinean, Pfizer-ek hurrengo gomendioak jarraitu beharko lituzke. Alde batetik, enpresaren errentagarritasun finantzario osoa (r2) handitzen saiatu beharko litzateke, horretarako marjina edo errotazioa handituz. Bestetik, apalankamendu positibo baten aurrean kokatzen garen heinean, enpresak zorpetzera jo beharko luke finantza iturri merkeena suertatzen delako. Kasu honetan, zorpetzera jotzea gomendagarria suertatzen da enpresaren kaudimen totala 1,601-ekoa delako, orokorrean balio egokia 1,5-etik gorakoa kontsideratzen delarik. Beraz, printzipioz enpresak ez luke arriskurik hartuko zorpetzera jo ezkero. 2021. urtean, r1-a nabarmenki handitu egin zela ikus dezakegu, %10,95-etik %26,91-ra haziz. Hazkunde honen atzean ikus dezakegu enpresak aurreko urtean komentatutako gomendioak jarraitu dituela. Hasteko, enpresak r2-a handitzea lortu izan du, 116 errentagarritasun finantzario osoa %16,49-ra hazi egin den heinean. Horretaz gain, gomendatu zitzaion bezala zorpetzera jo egin du enpresak, haren zorpetze ratioa %41,47-tik %63,80-ra hazi egin baita. Beraz, agerikoa da enpresak haren pasiboa nabarmenki handitu egin duela gomendatu egin zitzaion bezala. Gainera, zorraren kostu efektiboa (r3) %0,87-tik %0,15-era jaitsi egin zela esan beharra dago. Hala, r1-aren hazkundea komentatutako gomendioen ondorio izan zela ikus dezakegu, enpresak haren helburua lortu egin zuelarik. Ondorioz, 2021ean enpresaren apalankamendua positiboa izaten jarraitu zuen (r2>r3), hartzekodunek hartu ez zuten errentagarritasuna akziodunek eraman zutelarik. Aurreko urteko egoera berdinean kokatzen garen heinean, enpresak r1-a handitzen jarraitu dezan gomendio berdinak jarraitu beharko lituzke. Alde betetik, r2-a handitu beharko luke, errotazioa edo marjina handituz. Bestetik, haren kaudimen totala ona izaten jarraitzen duenez (1,651) enpresak berriz ere zorpetzera jo beharko luke. 2022. urtean ikus dezakegu r1-a murriztu egin zela, %26,91-tik %17,64-ra jaitsiz. Murrizketa hau nondik datorren zehazteko aurreko urtean emandako gomendioak bete dituen aztertu beharko dugu. Lehenik eta behin, ikus dezakegu r2-a, gutxi baldin bada ere, handitzea lortu zuela enpresak %16,49-tik %16,75-era igoz. Beraz, hazkundea minimoa izan arren enpresak lehenengo gomendioa bete zuela esan dezakegu. Bigarrenik, enpresaren zorpetzeari dagokionez, honek murrizketa handi bat jasan zuela ikus dezakegu %63,80-koa izatetik %6,96-koa izatera igaro baitzen. Gainera, nahiz eta zorpetzea murriztu, zorraren kostu efektiboa %3,94-ra hazi egin zen. Ondorioz, agerikoa da enpresak ez duela gomendatutako bigarren jarraibidea bete, ez duelarik zorpetzera jo, izan ere, pasiboa murriztu eta baliabide propioak handitu egin zituen. Hala, emandako bi gomendioetatik bakarra bete zuen enpresak, hori ez zelarik nahikoa izan r1-a handitzeko. Dena den, 2022-ko apalankamendua positiboa izaten jarraitu zuen, oraindik ere r2>r3 erregela bete baitzen. Berriz ere, apalankamendu positibo baten aurrean egonda r1-a hobetzeko enpresak r2-a handitu eta zorpetzera jo beharko luke. r2-a handitzeko, enpresak haren errotazioa edo haren marjina handitu beharko lituzke. Zorpetzeari dagokionez, gomendagarria suertatzen da finantza iturri merkeena izaten jarraitzen duelako. Beraz, enpresaren kaudimen totala ona den heinean enpresak haren pasiboen zenbatekoa handitu beharko luke. Azkenik 2023. urtean, Pfizer-en r1-a berriz ere murriztu egin zen %9,4-ra jaitsiz. Kasu honetan, ondoren aztertuko den bezala, ikus dezakegu enpresak ez zituela proposatutako gomendioak jarraitu. Alde batetik, r2-a handitu beharrean, hura nabarmenki 117 murriztu egin zuen %16,75-etik %9,07-ra jaitsiz. Bestetik, zorpetzera jo beharrean baliabide propioak handitzen jarraitu izan zuen, zorpetze ratioa %6,96-tik %3,67-ra murriztea eragin zuena. Honi lotuta, aipatu beharra dago gastu finantzarioak 0-ra murriztu egin zirela, zorraren kostu efektiboa nulua izatea eragin zuena. Beraz, esan bezala, emandako gomendioetatik ez zuen bat ere bete, baliabide propioen errentagarritasuna murriztea eragin zuena. Hala eta guztiz ere, enpresaren apalankamendua positiboa izaten jarraitu zuen (r2>r3), hartzekodunek hartu ez zuten errentagarritasuna akziodunek hartu zutelarik. Ondorioz, helburua r1-a handitzea izanda, enpresak aurreko urteetan emandako gomendio berdinak jarraitu beharko lituzke. Alde batetik, enpresaren errentagarritasun finantzario osoa (r2) hobetzen saiatu beharko litzateke, errotazioa edo marjina handitzearen bitartez. Bestetik, enpresaren kaudimena 1,5-etik gorakoa izaten jarraitzen duenez, 1,66-koa hain zuzen ere, Pfizer-ek zorpetzera jo beharko luke hori delako finantza iturri merkeena. 36. Taula: Janssen-en errentagarritasun finantzarioaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Janssen-en kasuan, 2020an, apalankamendu finantzarioa positiboa izan zen, r2>r3 izatearen ondorioz. Beraz, esan dezakegu zorraren kostu efektiboa (r3) baliabide propioen errentagarritasuna (r1) baino txikiagoa izan zela, hala, hartzekodunek hartu ez zuten errentagarritasunaren zatia akziodunek hartu izan zuten. Egoera honetan enpresak baliabide propioen errentagarritasuna (r1) handitu nahi baldin badu hurrengo jarraibideak jarraitu beharko lituzke. Alde batetik, enpresak r2-a handitu beharko luke, horretarako marjina zein errotazioa handituz. Bestetik, apalankamendua positiboa denez, enpresak zorpetzera jo beharko luke finantza iturri merkeena izateagatik. Hala ere, enpresaren kaudimen totalari erreparatuz gero, ikus dezakegu honen balioa gomendatutako 1,5-aren azpitik mantentzen dela, 1,322-an hain zuzen ere. Ondorioz, egoera honetan ezin zaio enpresari zorpetzea gomendatu, izan ere, haren kaudimena ona ez den heinean gehiago zorpetzeak enpresaren 118 porrota ekar dezake. Beraz, nahiz eta garestiagoa izan baliabide propioak erabili beharko ditu Janssen-ek. 2021. urtean, baliabide propioen errentagarritasuna (r1) pixkat handitu egin zen, %52,12-tik %58,90-ra haziz. Honen arrazoia enpresak r2-a handitu egin zuela litzateke, haren errentagarritasun finantzario osoa %48,11-tik %54,42-ra hazi egin baitzen. Era berean, haren kaudimena txarra zenez, ikus dezakegu enpresak zorpetzera jo beharrean baliabide propioak erabili izan dituela, eta ondorioz haren zorpetze ratioa %8,36-tik %8,25-era murriztu egin zen. Horrek zorraren kostu efektiboa ere pixkat murriztea eragin zuelarik. Beraz, agerikoa da Janssen-ek eman zitzaizkion jarraibideak bete egin zituela, r2-aren hazkundeak r1-a handitu zuelarik. Ondorioz, 2021ean enpresaren apalankamendua positiboa izaten jarraitu zuen, r2>r3 mantendu zelarik. Aurreko urteko egoera berdinean egonda enpresak r1-a handitzeko gomendio berdinak jarraitu beharko lituzke. Hala, r2-a handitzen jarraitu beharko luke, marjina edo errotazioa handituz. Horretaz gain, printzipioz zorpetzera jotzea gomendatu beharko genioke, merkagoa suertatzen baita, hala ere, enpresaren kaudimen totala oraindik ere txarra izaten jarraitzen duenez (1,357) enpresak baliabide propioetara jo beharko du berriro ere. 2022an, Janssen-en r1-a berriz ere handitu egin zen %58,9-tik %60,77-ra igoz. Honen atzean ikus dezakegu enpresaren errentagarritasun finantzario osoa (r2) handitu egin zela, %56,64-ra iritsiz. Era berean, enpresaren zorpetze ratioa murriztu egin zela ere ikus dezakegu %7,30-era jaitsiz, izan ere, pasibo galdagarria zein baliabide propioak murriztu arren, pasiboaren jaitsiera baliabide propioena baino nabariagoa izan zen. Era berean zorraren kostu efektiboa nulua izatera arte jaitsi egin zen. Beraz, enpresak aurreko urtean emandako bi gomendioak jarraitu zituela ikus dezakegu. Hortaz, hurrengo urtean r1-a handitzen jarraitzeko aurreko bi urteetako gomendio berdinak jarraitu beharko lituzke. Alde batetik, r2-a handitu beharko luke marjina edo errotazioaren bitartez. Bestetik, enpresaren kaudimena txarra izaten jarraitzen duen heinean, ezin du zorpetzera jo, beraz, berriz ere baliabide propioak erabili beharko ditu enpresak. Azkenik, 2023. urtean, Janssen-en r1-a nabarmenki murriztu egin zen %60,77-tik %45,32-ra jaitsiz. Murrizketa honen arrazoia zein izan den aztertzeko enpresak aurreko urteko gomendioak jarraitu dituen aztertu beharko dugu. Alde batetik, ikus dezakegu r2-a nabarmenki murriztu egin zela, marjina murriztu izanaren ondorioz, beraz aldagai honi 119 dagokionez Janssen-ek ez zuen jarraitu emandako gomendioa. Bestetik, zorpetze ratioak hazkunde nabaria jasan zuela ikus dezakegu, %7,30-etik %33,96-ra igoz. Honek adierazi egiten du enpresak baliabide propioetara jo beharrean zorpetzera jo egin zuela, pasibo galdagarriaren hazkunde argian adierazten dena. Era berean, zorpetzearen igoerak zorraren kostu efektiboa (r3) %0,33-ra haztea eragin zuen. Beraz, zorpetzeari dagokionez ere enpresak emandako gomendioa bete ez duela ikus dezakegu. Hala, esan bezala, emandako gomendioetatik ez zuen bat ere bete, baliabide propioen errentagarritasuna murriztea eragin zuena. Dena den enpresaren apalankamendua positibo mantendu egin zen (r2>r3), ondorioz r1 handitu ahal izateko enpresak hurrengo gomendioak jarraitu beharko lituzke. Alde batetik, enpresaren errentagarritasun finantzario osoa (r2) hobetzen saiatu beharko litzateke, errotazioa edo marjina handituz. Bestetik, 2023. urtean enpresaren kaudimena hobetu egin denez (1,507) enpresak zorpetzera jo beharko luke, hura delako finantza iturri merkeena. 37. Taula: Cofares-en errentagarritasun finantzarioaren kalkulua. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Bukatzeko, Cofares-i dagokionez, 2020an enpresak apalankamendu finantzario positiboa izan zuela ikus dezakegu. Aurreko enpresen kasuetan bezala r2>r3 izan zen, hala ere, oraingoan bien arteko ezberdintasuna oso txikia izan zela aipatu beharra dago. Dena den, egoera honetan hartzekodunek hartu ez zuten errentagarritasunaren zatia akziodunek hartu zuten. Testuinguru honetan, baliabide propioen errentagarritasuna (r1) handitzeko hurrengo gomendioak jarraitu beharko lituzke Cofares-ek. Alde batetik, enpresak r2-a handitu beharko luke, horretarako marjina zein errotazioa handituz. Bestetik, apalankamendua positiboa denez, orokorrean enpresak zorpetzera jo beharko luke finantza iturri merkeena izateagatik. Hala ere, kasu honetan enpresaren kaudimen totala 1,170-koa denez, 1,5-aren azpitik, gomendioa ezin daiteke izan gehiago zorpetzea, horrek enpresaren porrota ekar dezakeelako. Beraz, nahiz eta garestiagoa izan baliabide propioetara jo beharko du Cofares-ek. 120 eta. Inbertsio-jardueretako diru fluxuei (IJDF) dagokienez, hauek negatiboak izan ziren 87.502.000€-ko beharrak eragin zituztelarik. Behar horiek bereziki taldeko enpresa eta elkartuetan buruturiko inbertsioetatik etorri izan ziren, enpresak ibilgetuan ere inbertitu zuelarik. Bukatzeko, finantzaketa jardueretako diru fluxuak (FJDF), negatiboak ere izan ziren, -31.016.000€-koak. Negatibotasun hau, bereziki, enpresak akziodunei banatutako dibidenduetatik etorri izan zen. Beraz, esan dezakegu ustiapeneko jardueretatik eratorrirako diru fluxuei esker, enpresak inbertsio zein finantzaketa diru fluxuen beharrak estali ahal izan zituela. Egoera hau ikusita badirudi 2020. urtean Janssen heldutasun fase batean zegoela, inbertsioak finantzatzeko edota dibidenduak banatzeko diruzaintza erabiltzen duelarik. 2021. urtean, diruzaintzak 50.209.000€-ko murrizketa pairatu izan zuen. Dena den, ustiapen-jardueretako diru fluxuak positiboak izaten jarraitu zuten (117.957.000€), ekitaldiko emaitza ere positibo mantendu zen bezala (76.167.000€). Emaitzen doikuntzek positibotasun hau 1.193.000€-tan murriztu egin zuten, berriz ere, sarrera ez monetarioen doikuntzen ondorioz. Kapital korrontearen aldakuntzek ere diruzaintza 52.291.000€-tan handitu egin zuten, efektu positibo hori hartzekodunen ordainketak atzeratzetik etorri zelarik hein handi batean. Aldiz, ustiapeneko bestelako diru fluxuek diruzaintza murriztea eragin zuten, -9.308.000€-ko balioa izan zutelarik. Murrizketa hau gehien bat mozkinen gaineko zergaren ondorio izan zen. Inbertsio jardueretako diru fluxuak (IJDF) 2021ean negatiboak izan ziren, diruzaintzaren beharrak 107.157.000€ haztea eragin zutelarik. Honako hau enpresak egindako inbertsioen ondorio izan zen, bereziki taldeko enpresa eta elkartuetan inbertitu zuelarik. Bukatzeko, finantzaketa jardueretako diru fluxuak (FJDF) negatiboak izan ziren, enpresak 60.000.000€-ko dibidenduak banatu izanaren ondorioz. Hala, UJDF-tik eratorritako sarrerak ez ziren nahikoak izan IJDF eta FJDF-etatik eratorritako diruzaintzaren beharrei aurre egiteko eta ondorioz diruzaintzaren balioa murriztu egin zen. Aurreko urtean bezala heldutasun fase batean mantendu zen Janssen 2021ean. Hurrengo urtean, 2022an, diruzaintzaren balioa 3.390.000€-tan hazi egin zen. Ekitaldiko emaitza 67.915.000€-koa izan arren, ustiapen jardueratik eratorriko diru fluxuak (UJDF) negatiboak izan ziren, -81.459.000€-koak hain zuzen ere. Izan ere, emaitzen doikuntzen ondorioz diruzaintza 1.103.000€-tan murriztu egin zen, bereziki sarrera finantzarioen doikuntzek bultzaturik. Kapital korrontearen aldakuntza ere negatiboa izan zen, alde batetik enpresak 92.442.000€-ko zordunen kobrantzak atzeratu egin zituelako, eta bestetik, hartzekodunei 59.673.000€-ko ordainketa egin zielako. Aldiz, ustiapen jardueretako 127 bestelako diru fluxuetatik diruzaintzaren zenbatekoa 1.903.000€-tan hazi egin zen, bereziki, interesen kobrantzek bultzaturik. Inbertsio jardueretako diru fluxua (IJDF) positiboa izan zen, diruzaintza 159.931.000€-tan hazi egin zelarik. Positibotasun hau taldeko enpresa eta elkartuetan egindako desinbertsioen kobrantzen ondorio zuzena izan zen. Azkenik, finantzaketa jardueretako diru fluxuak (FJDF), negatiboak izan ziren, -75.460.000€-koak, enpresak banatutako dibidenduen ondorioz. Hala, IJDF positiboek UJDF negatiboak zein FJDF negatiboak estali zituzten, diruzaintzaren hazkundea posible eginez. Honek adierazi egiten du enpresa likidazio fase batean dagoela, aktiboak salduz erabilgarritasun arazoei aurre eginez. Azkenik, 2023. urtean Janssen-en diruzaintza 1.083.000€-tan handitu egin zen. Hala ere, aurreko urtean bezala UJDF-ak negatiboak izan ziren, -81.551.000€-koak. Nahiz eta ekitaldiko emaitza 63.383.000€-koa izan, zenbateko hori emaitzen doikuntzen ondorioz 6.523.000€-tan murriztu egin zen. Era berean, kapital doikuntzek 146.126.000€-ko murrizketa suposatu zuten, hartzekodunei burututako ordainketek eta zordunen atzerapenek eraginda. Dena den, interesen kobrantzei esker ustiapen jardueretako bestelako diru fluxuetatik 8.715.000€-tan handitu zen diruzaintza. Inbertsio jardueretako diru fluxua (IJDF) 119.314.000€-koa izan zen, berriz ere taldeko enpresa eta elkartuetan burututako desinbertsioen kobrantzek eraginda. Bukatzeko, finantzaketa jardueretako diru fluxuak (FJDF) -37.825.000€-ko balioa izan zuen, enpresak dibidenduak banatu izanaren ondorioz. Beraz, berriz ere enpresa likidazio fase batean egon zela esan dezakegu. 41. Taula: Janssen-en sortutako baliabideen analisia. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Janssen-en kasuan, 2020 eta 2021. urteetan enpresa likidezia nahikoko egoera batean kokatu zen (UJDF>0 eta SB>0). Honako egoera hau positiboa suertatzen da enpresarentzat haren jardueratik barne baliabideak lortzen ari delako eta gainera kobrantza eta ordainketa politika egokiei esker baliabide horiek diruzaintzan bihurtzen ari direlako. Enpresa egoera hau mantentzen saiatu beharko litzateke, hala ere, ikus dezakegu kasu honetan ez duela helburu hori lortu. Izan ere, 2022 eta 2023. urteetan enpresa likidezia ezaren ardura egoerara 128 igaro da. Honen atzean ikus dezakegu 2021. urtetik 2022. urtera kobrantza azpiekitaldia (d2) 24 egunetan handitu egin zela, ordainketa fasea (d3) 6 egunetan murriztu zelarik. Beraz, bi politikek txarrera egin zutela ikus dezakegu, 2023. urtean nabariagoa izan zelarik politiken okertze hori. Likidezia ezaren ardurak adierazi egiten du nahiz eta enpresaren jarduerak baliabideak sortzen jarraitu izan, enpresak ez dituela baliabide horiek diruzaintzan bihurtu kobrantza-ordainketa politika desegokien ondorioz. Beraz, enpresa politika horiek hobetzen saiatu beharko litzateke ustiapenean burututako kudeaketa mantenduz. 42. Taula: Cofares-en diru-fluxuen egoera orria. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Cofares enpresari dagokionez, 2020. urtean, haren diruzaintza 61.638.705€-tan handitu egin zen. Haren ekitaldiko emaitza 5.758.694€-koa izan arren, ustiapen jardueretatik eratorritako diru fluxuak -50.819.292-ko balioa izan zuten. Emaitzen doikuntzei esker enpresaren diruzaintza handitu egin zen, narriadurengatiko balio zuzenketek zein gastu finantzarioen doikuntzek eraginda. Hala, ere kapital korrontearen aldakuntzek -59.871.860€-ko murrizketa suposatu egin zuten. Honen atzean ikus dezakegu enpresak izakinetan inbertsio handia egiteaz gain, zordunen kobrantzak atzeratu egin zituela, horrek diruzaintza murriztea eragin zuelarik. Ustiapeneko bestelako diru fluxuek ere diruzaintza murriztu egin zuten 3.897.712.€-tan, mozkinen gaineko zergak eta interesen ordainketak bultzaturik. Bestetik, inbertsio-jardueretako diru fluxuak (IJDF) positiboak izan ziren, 11.696.517€-koak hain zuzen ere. Honen arrazoia desinbertsioetatik lortutako kobrantzak 129 inbertsio berrien ordainketak baino handiagoak izan zirela litzateke. Bukatzeko, finantzaketa jardueretako diru fluxuak (FJDF), 100.761.525€-koak izan ziren, diruzaintza haztea eragin zuenak. Positibotasun hau enpresek zorren jaulkipenetik eskuratu zuen. Hala, IJDF-etatik eta bereziki FJDF-etatik eskuratutako zenbatekoari esker UJDF-ak sortutako beharrak estali ahal izan zituen enpresak, diruzaintzaren hazkundea bultzatuz. Beraz, 2020an enpresa berregituratze fase batean zegoela esan dezakegu, enpresak ustiapeneko galerak desinbertsio eta zorpetzearen bidez estali zituelarik. 2021. urtean, Cofares-en diruzaintza 11.783.109€-tan hazi egin zen. UJDF-ak positiboak izan ziren, bertatik diruzaintzak 10.997.034€ eskuratu zituelarik. Izan ere, zerga aurreko ekitaldiko emaitza 4.268.494€-koa izan zen, emaitzen doikuntzen ondorioz 11.654.243€-tan hazi egin zelarik. Hazkunde hau berriz ere gastu ez monetarioen zein narriaduragatiko balio zuzenketen doikuntzen ondorio izan zen. Dena den, kapital korrontearen aldakuntzek zenbateko hori murriztu egin zuten, zordunen kobrantzen atzerapenek eta bestelako aktibo korrienteek eraginda. Era berean, ustiapeneko bestelako diru fluxuek berriz ere diruzaintza murriztea eragin zuten, enpresak burututako interesen ordainketa handia dela eta. Inbertsio jardueretako diru fluxuak (IJDF) 2021ean negatiboak izan ziren, diruzaintzaren beharrak 18.671.011€ haztea eragin zutelarik. Honen arrazoia litzateke urte horretan enpresak inbertsioak burutu egin zituela, bereziki, taldeko enpresa eta elkartuetan. Bukatzeko, finantzaketa jardueretako diru fluxuak (FJDF) positiboak izan ziren (19.457.422€), enpresak zorpetzera jotzen jarraitu baitzuen. Ondorioz, ustiapen zein finantza jardueretatik lortutako diru sarrerek inbertsio jardueren negatibotasuna estali ahal izan zuten, diruzaintza handitzea eraginez. Beraz, enpresa hazkuntza fase batean dagoela esan dezakegu, inbertsioen finantzaketa bereziki zorpetzearen bitartez eta ustiapeneko laguntzarekin estaltzen duelarik. 2022. urtean, enpresaren diruzaintzak berriz ere egin zuen gora, oraingoan 100.686.123€-tan haziz. Nahiz eta zerga aurreko ekitaldiko emaitza 4.548.763€-koa izan, ustiapen jardueretako diru fluxuak negatiboak izan ziren -18.935.296€-koak hain zuzen ere. Emaitzen doikuntzek eragin positiboa izan zuten, 16.631.715€-ko hazkundea suposatu zutelarik narriaduragatiko balio zuzenketen doikuntzek bultzaturik. Aldiz, kapital korrontearen aldakuntzek diruzaintzaren 36.942.505€-ko murrizketa suposatu zuen, bereziki izakinetan egindako inbertsioaren eta zordunen kobrantzen atzerapenaren ondorioz. Azkenik, interesen ordainketa dela eta, ustiapen jardueretako bestelako diru fluxuetatik 3.173.269€-ko 130 murrizketa jaso zuen UJDF-ak. Inbertsio jardueretako diru fluxua (IJDF) positiboa izan zen, diruzaintza 39.343.117€-tan hazi egin zelarik. Positibotasun hau bestelako aktiboetan egindako desinbertsioen kobrantzen ondorio zuzena izan zen. Azkenik, finantzaketa jardueretako diru fluxuak (FJDF), positiboak izan ziren 80.278.710€-koak. Izan ere, Cofares-ek taldeko enpresa eta elkartuekiko zorrak jaulkitzen jarraitu izan zuen. Hala, IJDF eta FJDF-ei esker ustiapenetik eskuratutako beharrak estali ahal izan zituen enpresak. Beraz, enpresa berregituratze fase batera bueltatu zela ikus dezakegu, ustiapeneko galerak desinbertsio eta zorpetzearen bitartez estaliz. Azkenik, 2023. urtean Cofares-en diruzaintzak 210.235.217€-ko murrizketa pairatu izan zuen. Izan ere, UJDF-ak negatiboak izan ziren, -131.798.437€-koak. Ekitaldiko emaitza 4.167.551€-koa izan zen, eta doikuntzei esker 4.669.415€-ko hazkundea pairatu izan zuen. Hala ere, enpresaren diruzaintzak 140.730.399€-ko murrizketa pairatu zuen kapital korrontearen aldakuntzen ondorioz. Izan ere, nahiz eta zordunen kobrantzak jaso diru gehiago inbertitu behar izan zuen hartzekodunen ordainketetan. Ustiapeneko bestelako diru fluxuetatik 94.996€ lortu zituen, interesen kobrantza interesen ordainketa baino handiagoa izan zelako. Inbertsio jardueretako diru fluxua (IJDF) -21.679.335€-koa izan zen, enpresak taldeko enpresa zein ibilgetuan burututako inbertsioen ondorioz. Bukatzeko, finantzaketa jardueretako diru fluxuak (FJDF) -56.757.233€-ko balioa izan zuen, zorren itzulketa eta amortizazioek eraginda. Beraz, diru fluxu guztiak negatiboak izanda agerikoa da enpresaren egoera ez dela batere ona, likidezia galera handi batera hurbiltzen baita. 43. Taula: Cofares-en sortutako baliabideen analisia. Iturria: Elaborazio propioa Sabi-ko datuetan oinarrituz. Cofares-en egoera pixkat kezkagarriagoa dela ikus dezakegu, izan ere, 2021. urtea kenduta, gainerako urte guztietan likidezia ezaren ardura egoeran dagoela ikus dezakegu. Beraz, enpresak urte gehienetan kobrantza eta ordainketa politika desegokiak jarraitu dituela ondoriozta dezakegu, horrek ustiapen jardueratik sortutako baliabideak diruzaintzara ez igarotzea eragin duelarik. Hala, ikus dezakegu nola 2021. urtean kobrantza azpiekitaldia aurreko urtearekiko konparatuz gero laburtu egiten zen, 2022. urtean berriz ere hazi egin 131 zelarik. Aldiz, ordainketa azpiekitaldia 2021. eta 2022. urteetan luzatu arren, 2023an nabarmenki murriztu egin zen. Beraz, enpresak ustiapeneko kudeaketa mantenduz kobrantza eta ordainketa politikak hobetzen saiatu beharko litzateke, modu horretan likidezia egoerara igaroz 2021. urtean egin zuen bezala. 6. ONDORIOAK. Behin aztergai izan ditugun hiru enpresen 2020-2023 urteen bitarteko analisi ekonomiko-finantzarioa burutu ondoren azken atal honetan analisitik eratorritako ondorio nagusiak bildu egingo dira. Enpresen inbertsio egiturari dagokionez, ikus dezakegu hiru enpresek antzeko egitura aurkezten dutela, kasu guztietan aktibo korrontearen pisua aktibo ez korrontearena baino nabarmenki handiagoa suertatzen delarik. Hiru enpresen inbertsio egiturak antzekoak izan arren, aipatu beharra dago Cofares enpresaren inbertsio totala Pfizer eta Janssen enpresena baino askoz altuagoa dela, bereziki diruzaintzaren pisuan topa ditzakegularik enpresen arteko ezberdintasun argienak. Finantza egiturari dagokionez, hiru enpresen kasuan kanpo finantzaketaren nagusitasuna ematen da, hala ere, oraingoan enpresen egiturek zenbait ezberdintasun aurkezten dituzte haien artean. Pfizer-en kasuan baliabide propioen garrantzia beste bi enpresetan baino nabarmenki handiagoa da, barne eta kanpo finantzaketaren arteko oreka batera iristera gehien hurbiltzen den enpresa izanik. Janssen-en kasuan kanpo finantzaketak Pfizer-enak baino pisu handiagoa lortzen duela ikus dezakegu, hala ere, Cofares enpresa da kanpo finantzaketara gehien jotzen duen enpresa. Hala, Cofares da finantzaketa handiena duen enpresa, finantzaketaren zati handiena kanpo baliabideetatik datorkiolarik. Dena den, hiru enpresek komunean dute epe laburreko kanpo finantzaketaren nagusitasuna agerikoa dela epe luzeko kanpo finantzaketaren aurrean. Enpresen errotazio fondoei begira, ondoriozta dezakegu enpresa guztiek errotazio fondo positibo bat aurkezten dutela aztertutako urte guztietan zehar. Hala, hiru enpresen kasuetan epe laburreko inbertsioa epe laburreko finantzaketa baino altuagoa da, ondorioz epe laburreko behar finantzarioei aurre egiteko epe luzeko finantza soberakina erabili beharko dute enpresek. Esan bezala, errotazio fondoa positibo mantendu denez urte guztietan zehar, hiru enpresek finantza eredu egonkor bat dutela esan dezakegu, hirurek argi dutelarik euren finantza egitura nolakoa den. 132 Enpresen epe laburreko likideziari dagokionez, Janssen litzateke egoerarik onena aurkezten duen enpresa, bera baita epe laburreko zorrei aurre egiteko likido bihurtu daitezkeen ondasun eta baliabide gehien dituen enpresa. Pfizer-en likidezia 2020. urtean kezkagarria izan arren, hurrengo urteetan hobekuntza argia jasan zuela ikus dezakegu. Aldiz, Cofares-en kasuan haren likideziak txarrera egin duela ikus dezakegu, azken urtean likidezia nahikorik aurkezten ez duelarik. Kaudimenari dagokionez, ikus dezakegu hiru enpresek kaudimen total hobea aurkezten dutela epe laburreko kaudimena baino. Hain zuzen ere, epe laburrean Pfizer da kaudimenduna izatera iristen den enpresa bakarra. Aldiz, kaudimen totalari erreparatuz gero bai Pfizer bai Janssen balio optimoetara iristea lortzen dute, Pfizer-en kaudimen hobeena izaten jarraitzen duelarik. Testuinguru honetan Cofares enpresaren egoera da larriena, izan ere, kaudimengabea suertatzen da aipatutako bi ratioen arabera. Aldez aurretik aipatu den moduan Cofares da kanpo finantzaketara gehien jotzen duen enpresa, hala, ikus dezakegu erabaki horrek haren kaudimenean eragin egin duela. Azken honi loturik enpresek duten finantza autonomiari erreparatu beharko diogu, enpresen zorpetze ratioarekin harremana duena. Finantza autonomiari dagokionez hiru enpresen kasuan nahiko baxua dela ikus dezakegu, finantza egituran ikusi denez gehienbat kanpo baliabideen bitartez finantzatzearen ondorio dena. Hala, hiru enpresek hirugarrenekiko menpekotasuna izan arren, Pfizer litzateke independentzia gehien duena, aldiz, Cofares da hirugarrenekiko menpekotasun handiena duena. Honako hau zorpetze ratioren bitartez ere agerikoa bihurtzen da, Cofares delarik gehien zorpetuta dagoen enpresa. Alderdi hauek aztertuta enpresek izandako hazkundearen inguruko ondorioetara igaro gaitezke, euren emaitzetatik atera daitezken konklusioak azalduz. Hala, ikus dezakegu enpresen ekitaldiko emaitzek eboluzio ezberdina jarraitu izan dutela. Pfizer-en kasuan enpresaren ekitaldiko emaitzak 2021. urtean egin zuen tope, urte horretatik aurrera mozkinek beheranzko tendentzia bat jarraitu zutelarik, murrizketa hori guztiz nabaria izanik 2023. urtean. Janssen-en kasuan ekitaldiko emaitzak jasandako gorabeherak ez ziren Pfizer-enak bezain nabariak izan, hala ere, ikus dezakegu nola Janssen-en ustiapeneko emaitzak bai erakusten duen Pfizer enpresarenaren eboluzio berdina, 2021. urtean topera iritziz eta 2023an nabarmenki murriztuz. Aldiz, Cofares-en emaitzek eboluzio guztiz ezberdina jarraitu izan 133 zuten, enpresa honek 2020. urtean lortu baitzuen emaitzarik altuena, urte horretan bertan beheranzko tendentzia bati hasiera emanez. Hala, ikus dezakegu COVID-19-aren aurkako txertoa ekoitzi zuten enpresetan (Pfizer eta Janssen), ustiapeneko emaitzaren eboluzioa ia berdina izan dela, pandemiari loturiko produktuen eskaeraren gorabeherek modu antzeko batean eragin egin ziela aditzera ematen duenak. Enpresen arteko ezberdintasun hau agerikoa egiten da politika komertzialari erreparatuz gero. Izan ere, bertan ikus dezakegu nola Cofares-en salmentek urtez urte haziz joaten diren bitartean, Pfizer eta Janssen enpresen kasuan biek salmenten beherakada bat somatzen dute 2023.urtean, Pfizer-en kasuan bereziki nabarmena izanik murrizketa hori. Hala ere, ezberdintasunak ez dira hor bukatzen Pfizer eta Janssen enpresen salmenten kostu erlatiboa Cofares-ena baino baxuagoa dela ere ikus dezakegulako. Horrek Cofares-en merkataritza marjin portzentuala askoz txikiagoa izatea eragin zuena. Beraz, berriz ere ezberdinak topa ditzakegu COVID-aren aurkako farmako zuzenak ekoitzi zituzten enpresen eta horrelakorik ekoitzi ez zituen enpresaren artean. Emaitza hauek errentagarritasun ekonomikoaren ikuspuntutik aztertuta, ondoriozta dezakegu Janssen dela baliabideen kudeaketarik onena egin duen enpresa, errentagarritasun ekonomiko altuena lortzen duen enpresa baita. Gainera, aipatzekoa da haren errentagarritasuna oso konstante mantentzea lortu duela. Pfizer-en kasuan azken hau ez da holan izan eta 2023. urtean errentagarritasun galera nabaria pairatu zuen. Cofares-en kasuan, aldiz, errentagarritasuna ez da batere egokia aztertutako urte guztietan zehar, baliabideen kudeaketa okerra burutzen ari dela adierazten duenak. Akziodunen ikuspuntutik Janssen da ere errentagarritasun altuena eskaintzen duen enpresa, Cofares-ek errentagarritasun oso txikia eskaintzen dien bitartean. Laburbilduz, agerikoa da Cofares dela egoera kezkagarrienean kokatzen den enpresa. Ikusi ahal izan den moduan, kaudimen zein likidezia txarrenak dituen enpresa baita, seguruenik kanpo baliabideen gehiegizko erabilera batek eraginda. Horretaz gain, nahiz eta salmenta bolumen handiena duen enpresa izan ikus dezakegu kudeaketa desegoki baten ondorioz horrek ez duela eragin haren ekitaldiko emaitza altuena izatea, guztiz kontrakoa hain zuzen ere. Honako hau guztiz agerikoa izanik enpresaren errentagarritasun txarrari begira. Pfizer eta Janssen enpresen kasuetan ikus dezakegu enpresek elkarren arteko antzekotasun gehiago dituztela, bai inbertsio zein finantza egituretan baita emaitzen 134 eboluzioan ere. Hala ere, ikus dezakegu Pfizer-ek kaudimen hobeagoa aurkezten duen bitartean Janssen-ek errentagarritasun altuagoa eskaintzen duela. Lanari amaiera emateko, enpresek garapen jasangarriko helburuen (GJH) alde burututako ekintzei aipamen egitea interesgarria suertatzen da. Horretarako enpresen webguneak kontsultatu egin dira, arlo honetan hartutako konpromesuak zeintzuk izan diren ikusi ahal izateko. Pfizer-en kasuan enpresak adierazi egiten du modu zuzenean lan egiten duela hurrengo GJH-en lorpenean: 3. Osasuna eta ongizatea, 5. Genero berdintasuna, 8. Lan duina eta hazkunde ekonomikoa, 9. Industria, berrikuntza eta azpiegitura, 12. Ekoizpen eta kontsumo arduratsua eta 17. Itunak helburuak lortzeko. Agerikoa denez, negozioaren izaera kontuan izanik kasu honetan helbururik garrantzitsuena hirugarrena litzateke, enpresak pertsonen osasuna hobetzen duten sendagaien ikerketa eta garapenean lan egiten baitu. Cofares enpresak ere modu zuzenean adierazten du zein GJH-etan lan egiten duen nagusienak 3. Osasuna eta ongizatea, 13. Klima babesteko ekintza eta 17. Itunak helburuak lortzeko helburuak izanik. Bigarren maila batean 8. Lan duina eta hazkunde ekonomikoa eta 10. Desberdintasunak murriztea helburuekin ere lan egiten duelarik. Hala, osasuna guztiontzat irisgarria izatea erdian egonda enpresak klima zaintzeko zein berdintasuna sustatzeko politiken alde egiten du enpresak. Janssen-en kasuan ez da topatu aipamen zuzenik GJH-ei dagokienez, hala ere, enpresak haren erantzukizunaren inguruko adierazpen bat du haren webgunean. Bertan, adierazten duenaren arabera enpresak gehien bat 3. Osasuna eta ongizatea helburuaren alde egiten du, pertsonen osasuna hobetzearen alde egiten duelarik. Horretaz gain enpresak planetarekiko konpromesua ere azpimarratzen 13. Klima babesteko ekintza helburuarekin lotu daitekeena. Hala ere, onartu beharra dago gaur egun zaila dela ezberdintzea noiz enpresak benetan GJH-en alde lan egiten ari diren edota soilik euren irudia hobetzeko estrategia gisa erabiltzen dituzten. Adibidez, Pfizer-en kasuan ikus dezakegu nola ekoizpen eta kontsumo arduratsu baten alde egiten duen (12. helburua), ekonomia zirkularreko eredu bat sustatuz eta hondakinak gutxitzeko kanpainien alde eginez. Dena den, enpresaren balantzera jo ezkero ikus dezakegu 2023. urtean enpresak berotegi-efektuko gasak isurtzeko eskubideengatiko hornidurak izan dituen, gas horiek isurtzen dituzten enpresentzat kontabilitate betebehar bat dena. Beraz, honek zalantzan jartzen du ea zein puntutara arte jarduten duen enpresak GJH-en alde. Era berean, Cofares-ek desberdintasunak murriztearen alde lan egiten duela adierazten du haren webgunean. Hala ere, haren memoria kontsultatuz gero ikus dezakegu 135 2023. urtean zituen 451 langileetatik soilik 125 emakumeak zirela, gizonek langileriaren %72,28-a suposatu zutelarik. Beraz, kasu honetan ere kontraesanak topa ditzakegu, enpresaren sinesgarritasuna kaltetzen duenak. Janssen-en kasuan neurri guztiz zehatzak aurkezten ez dituenez zailagoa suertatzen da kontraesan hauek topatzea, esan bezala, ez baitie GJH-ei aipamen zuzenik egiten. Hau esanda, agerikoa da gaur egun GJH-en aipamena zein horiei loturiko neurriak nolabait enpresentzat euren irudia hobetzeko betebehar bat bihurtu direla. Bukatzeko, lan hau aurrera eramateko limitazioen artean Pfizer enpresaren memoria topatzeko ezintasuna azpimarratu beharko nuke. Zenbait kasutan informazioa osatzea edo datu zehatzagoak lortzea zailagoa izatea eragin duenak. Bestetik, lana bestelako norabideetan hedatzearen inguruan, interesgarria izango litzateke modu sakonago batean enpresek GJH-en inguruan egindako lana zein izan den aztertzea, benetan aurrera eramandako politikei erreparatuz, datu horiek topatzea zaila suertatu daitekeen arren. 136 JANSSEN ENPRESAREN BALANTZEA 2023 2022 2021 2020 A) AKTIBO EZ KORRONTEA 82.961.000 71.901.000 56.397.000 51.865.000 I. Ibilgetu ukiezina 79.000 90.000 126.000 86.000 5. Aplikazio informatikoak 79.000 90.000 126.000 86.000 II. Ibilgetu materiala 25.481.000 26.123.000 24.978.000 23.036.000 1. Lurrak eta eraikuntzak 13.983.000 14.187.000 14.311.000 14.549.000 2. Instalazio teknikoak eta bestelako ibilgetu materiala 9.983.000 10.891.000 9.687.000 7.554.000 3. Bidean den ibilgetua eta aurrerakinak 1.515.000 1.045.000 980.000 933.000 III. Higiezinetako inbertsioak 802.000 938.000 1.074.000 1.210.000 2. Eraikuntzak 802.000 938.000 1.074.000 1.210.000 IV. Epe luzeko inbertsioak taldeko enpresa eta elkartuetan 27.000 27.000 27.000 27.000 1. Ondare tresnak 27.000 27.000 27.000 27.000 V. Epe luzeko finantza inbertsioak 210.000 210.000 210.000 212.000 2. Entitateentzako kredituak 0 0 0 2.000 5. Bestelako aktibo finantzarioak 210.000 210.000 210.000 210.000 VI. Zerga geroratuen aktiboak 56.362.000 44.513.000 29.982.000 27.294.000 B) AKTIBO KORRONTEA 355.138.000 387.551.000 465.137.000 402.079.000 II. Izakinak 0 0 508.000 145.000 1. Merkataritzakoak 0 0 508.000 145.000 III. Zordun komertzialak eta kobratzeko beste kontu batzuk 324.969.000 277.565.000 193.628.000 183.817.000 1. Bezeroak salmentengatik eta zerbitzu-emateengatik 277.705.000 231.538.000 141.960.000 141.804.000 2. Bezeroak, taldeko enpresak eta elkartuak. 33.685.000 32.028.000 29.582.000 23.137.000 3. Hainbat zordun 301.000 304.000 22.000 1.373.000 4. Pertsonala 29.000 406.000 141.000 863.000 5. Zerga korrontearen aktiboak 11.102.000 11.150.000 19.655.000 13.806.000 6. Administrazio publikoekiko bestelako kredituak 2.147.000 2.139.000 2.268.000 2.834.000 IV. Epe laburreko inbertsioak taldeko enpresa eta elkartuetan 0 81.985.000 245.729.000 143.120.000 2. Enpresentzako kredituak 0 81.985.000 245.729.000 143.120.000 VI. Epe laburreko periodifikatzeak 1.642.000 557.000 1.218.000 734.000 VII. Eskudirua eta bestelako aktibo likido baliokideak 28.527.000 27.444.000 24.054.000 74.263.000 1. Diruzaintza 28.527.000 27.444.000 24.054.000 74.263.000 AKTIBO TOTALA 438.099.000 459.452.000 521.534.000 453.944.000 143 2023 2022 2021 2020 A) ONDARE GARBIA 147.466.000 120.841.000 122.885.000 110.585.000 A - 1) FONDO PROPIOAK 147.322.000 120.485.000 122.047.000 109.669.000 I. Kapitala 3.491.000 3.491.000 3.491.000 3.491.000 1. Kapital eskrituratua 3.491.000 3.491.000 3.491.000 3.491.000 III. Erreserbak 76.994.000 43.556.000 46.178.000 48.540.000 1. Legezko erreserbak 698.000 698.000 698.000 698.000 2. Bestelako erreserbak 76.296.000 42.858.000 45.480.000 47.842.000 VII. Ekitaldiko emaitza 66.837.000 73.438.000 72.378.000 57.638.000 A - 3) Jasotako subentzio, donazio eta legatuak 144.000 356.000 838.000 916.000 B) PASIBO EZ KORRONTEA 21.088.000 21.444.000 20.985.000 21.666.000 I. Epe luzeko hornidurak 14.655.000 14.000.000 12.597.000 13.905.000 1. Langileentzako epe luzeko prestazioengatiko betebeharrak 8.996.000 8.217.000 6.593.000 8.168.000 4. Bestelako hornidurak 5.659.000 5.783.000 6.004.000 5.737.000 II. Epe luzeko zorrak 6.433.000 7.444.000 8.388.000 7.761.000 5. Bestelako pasibo finantzarioak 6.433.000 7.444.000 8.388.000 7.761.000 C) PASIBO KORRONTEA 269.545.000 317.167.000 377.664.000 321.693.000 II. Epe laburreko hornidurak 3.088.000 3.064.000 3.695.000 2.590.000 2. Bestelako hornidurak 3.088.000 3.064.000 3.695.000 2.590.000 III. Epe laburreko zorrak 4.284.000 1.361.000 1.724.000 1.479.000 5. Bestelako pasibo finantzarioak 4.284.000 1.361.000 1.724.000 1.479.000 IV. Epe laburreko zorrak taldeko enpresa eta elkartuekin 39.368.000 20.000 22.000 0 V. Hartzekodun komertzialak eta ordaintzeko beste kontu batzuk 222.805.000 312.722.000 372.223.000 317.624.000 2. Hornitzaileak, taldeko enpresa eta elkartuak 108.352.000 206.968.000 212.844.000 131.105.000 3. Hainbat hartzekodun 83.221.000 88.667.000 142.942.000 168.602.000 4. Pertsonala (Ordaintzeko dauden lansariak) 15.735.000 10.483.000 11.648.000 12.115.000 5. Zerga korrontearen pasiboak 8.290.000 0 0 0 6. Administrazio publikoekiko bestelako zorrak 7.207.000 6.604.000 4.789.000 5.802.000 ONDARE GARBIA ETA PASIBOA GUZTIRA (A+B+C) 438.099.000 459.452.000 521.534.000 453.944.000 144 JANSSEN ENPRESAREN GALDU IRABAZIA 2023 2022 2021 2020 A) ERAGIKETA JARRAITUAK 1. Negozio zifaren zenbateko garbia 1.285.926.000 1.299.969.000 1.251.670.000 989.465.000 a) Salmentak 1.285.926.000 1.299.969.000 1.251.670.000 989.465.000 4. Hornikuntzak -1.073.723.000 -1.072.165.000 -1.012.947.000 -788.759.000 a) Salgaien kontsumoa -1.073.723.000 -1.072.165.000 -1.012.947.000 -788.759.000 5. Ustiapeneko bestelako sarrerak 102.376.000 105.153.000 89.853.000 69.219.000 a) Sarrera osagarriak eta kudeaketa arrunteko beste batzuk 102.113.000 104.306.000 89.193.000 67.880.000 b) Ekitaldiko emaitzan sartutako ustiapen-dirulaguntzak 263.000 847.000 660.000 1.339.000 6. Pertsonal gastuak -130.495.000 -120.744.000 -106.620.000 -101.710.000 a) Soldatak, lansariak eta antzekoak -106.205.000 -99.320.000 -87.535.000 -84.538.000 b) Karga sozialak -24.290.000 -21.424.000 -19.085.000 -17.172.000 7. Ustiapeneko bestelako gastuak -126.982.000 -144.330.000 -145.972.000 -107.957.000 a) Kanpo zerbitzuak -126.621.000 -143.963.000 -145.987.000 -107.027.000 b) Tributuak -512.000 -591.000 -335.000 -447.000 c) Merkataritza-eragiketen ondoriozko horniduren galerak, narriadura eta aldaketak 151.000 224.000 350.000 -483.000 8. Ibilgetuaren amortizazioa -2.819.000 -2.826.000 -2.724.000 -2.453.000 11. Ibilgetuaren narriadura eta besterentzeen emaitza 11.000 -12.000 62.000 108.000 b) Besterentzeen eta bestelakoen emaitzak 11.000 -12.000 62.000 108.000 13. Beste emaitza batzuk 172.000 0 0 0 A1) USTIAPENEKO EMAITZA 54.466.000 65.045.000 73.322.000 57.913.000 14. Sarrera finantzarioak 8.999.000 2.492.000 2.992.000 3.413.000 b) Balore negoziagarriak eta beste finantza-tresna batzuk 8.999.000 2.492.000 2.992.000 3.413.000 a.i) Taldeko enpresa eta elkartuetan 2.734.000 5.2000 0 0 b.i) Hirugarrenenak 6.265.000 2.487.000 2.992.000 3.413.000 15. Gastu finantzarioak -227.000 0 -10.000 -13.000 a) Taldeko enpresekiko eta elkartuekiko zorrengatik -227.000 0 0 0 b) Hirugarrenekiko zorrengatik 0 0 -10.000 -13.000 17. Kanbio diferentziak 145.000 378.000 -137.000 27.000 A2) EMAITZA FINANTZARIOA 8.917.000 2.870.000 2.845.000 3.427.000 A3) ZERGA AURREKO EMAITZA 63.383.000 67.915.000 76.167.000 61.340.000 20. Mozkinen gaineko zergak 3.454.000 5.523.000 -3.789.000 -3.702.000 145 A4) ERAGIKETA JARRAITUEN EKITALDIKO EMAITZA 66.837.000 73.438.000 72.378.000 57.638.000 A5) EKITALDIKO EMAITZA 66.837.000 73.438.000 72.378.000 57.638.000 JANSSEN ENPRESAREN DIRU-FLUXUEN EGOERA ORRIA 2023 2022 2021 2020 A) USTIAPEN-JARDUERETARAKO DIRU FLUXUAK 1. Ekitaldiko zerga aurreko emaitza 63.383.000 67.915.000 76.167.000 61.340.000 2. Emaitzen doikuntzak -6.523.000 -1.103.000 -1.193.000 -1.938.000 a) Ibilgetuaren amortizazioa (+) 2.819.000 2.826.000 2.724.000 2.453.000 b) Narriaduragatiko balio-zuzenketak (+/-) -151.000 -224.000 0 0 d) dirulaguntzen egozpena (-) -263.000 -847.000 -660.000 -1.339.000 e) Ibilgetuaren bajen eta besterentzeen emaitzak (+/-) -11.000 12.000 -62.000 -108.000 g) Sarrera finantzarioak (-) -8.999.000 -2.492.000 -2.992.000 -3.413.000 h) Gastu finantzarioak (+) 227.000 0 10.000 13.000 i) Kanbio diferentziak (+/-) -145.000 -378.000 137.000 -27.000 k) Bestelako sarrera eta gastuak (-/+) 0 0 -350.000 483.000 3. Kapital korrontearen aldakuntzak -146.126.00 0 -150.174.00 0 52.291.000 134.556.00 0 a) Izakinak (+/-) 0 508.000 -363.000 769.000 b) Zordunak eta kobratzeko beste kontu batzuk (+/-) -47.301.000 -92.442.000 -3.612.000 128.676.00 0 c) Bestelako aktibo korronteak (+/-) -1.085.000 661.000 -484.000 329.000 d) Hartzekodunak eta ordaintzeko beste kontu batzuk (+/-) -98.419.000 -59.673.000 56.951.000 5.291.000 e) Bestelako pasibo korronteak (+/-) 0 0 -203.000 0 f) Bestelako aktibo eta pasibo ez korronteak (+/-) 679.000 772.000 2.000 -509.000 4. Ustiapen-jardueretako bestelako diru-fluxuak 8.715.000 1.903.000 -9.308.000 -13.627.000 a) Interesen ordainketa (-) -227.000 0 -10.000 -13.000 c) Interesen kobrantza (+) 8.999.000 2.492.000 2.992.000 3.413.000 d) Mozkinen gaineko zergaren kobrantzak (ordainketak) (+/-) -57.000 -589.000 -12.290.000 -17.027.000 5. Ustiapen-jardueretako diru-fluxuak -80.551.000 -81.459.000 117.957.000 180.331.00 0 B) INBERTSIO-JARDUERETAKO DIRU FLUXUAK 6. Inbertsioen ordainketa (-) -2.041.000 -4.080.000 -107.224.000 -87.502.000 a) Taldeko enpresa eta elkartuak 0 0 -102.587.000 -85.258.000 146 b) Ibilgetu ukiezina -20.000 -3.000 -76.000 -71.000 c) Ibilgetu materiala -2.021.000 -4.077.000 -4.561.000 -2.173.000 7. Desinbertsioen kobrantzak (+) 121.355.000 164.011.000 67.000 0 a) Taldeko enpresa eta elkartuak 121.333.000 163.742.000 0 0 c) Ibilgetu materiala 22.000 269.000 67.000 0 8. Inbertsio-jardueretako diru-fluxuak 119.314.000 159.931.000 -107.157.000 -87.502.000 C) FINANTZAKETA-JARDUERETAKO DIRU-FLUXUAK 9. Ondare tresnen kobrantzak eta ordainketak 263.000 847.000 0 0 c) Ondare propioko tresnak eskuratzea (-) 0 0 0 0 e) Jasotako dirulaguntzak, dohaintzak eta legatuak (+) 263.000 847.000 0 0 10. Pasibo finantzarioko tresen kobrantzak eta ordainketak 1.912.000 -1.307.000 -872.000 -1.016.000 a) Jaulkipena 1.912.000 0 0 0 2. Kreditu erakundeekiko zorrak (+) 1.912.000 0 0 0 b) Itzulketa eta amortizazioa 0 -1.307.000 -872.000 -1.016.000 2. Kreditu erakundeekiko zorrena (-) 0 0 -872.000 -1.016.000 5. Bestelako zorrena (-) 0 -1.307.000 0 0 11. Dibidendu-ordainketak eta bestelako ondare tresnen ordainsariak -40.000.000 0 -60.000.000 -30.000.000 a) Dibidenduak (-) -40.000.000 -75.000.000 -60.000.000 -30.000.000 12. Finantzaketa-jardueretako diru fluxuak -37.825.000 -75.460.000 -60.872.000 -31.016.000 D) KANBIO-TASEN ALDAKUNTZEN ERAGINA 145.000 378.000 -137.000 27.000 ESKUDIRUAREN EDO BALIOKIDEEN GEHIKUNTZA/GUTXITZE GARBIA 1.083.000 3.390.000 -50.209.000 61.840.000 Eskudirua edo baliokideak ekitaldi hasieran 27.444.000 24.054.000 74.263.000 12.423.000 Eskudirua edo baliokideak ekitaldi itxieran 28.527.000 27.444.000 24.054.000 74.263.000 147 COFARES ENPRESAREN BALANTZEA 2023 2022 2021 2020 A) AKTIBO EZ KORRONTEA 296.275.819 275.094.786 274.299.140 251.645.979 I. Ibilgetu ukiezina 1.088.813 919.045 900.330 866.255 3. Patenteak, lizentziak markak eta antzekoak 330.146 383.169 442.429 393.114 5. Aplikazio informatikoak 221.976 230.567 421.530 473.141 9. Bestelako ibilgetu ukiezina 536.691 305.309 36.371 0 II. Ibilgetu materiala 15.007.183 15.327.352 15.547.808 16.415.179 1. Lurrak eta eraikuntzak 6.954.986 7.083.061 7.314.206 7.578.863 2. Instalazio teknikoak eta bestelako ibilgetu materiala 6.873.126 6.393.373 7.434.462 8.365.335 3. Bidean den ibilgetua eta aurrerakinak 1.179.071 1.850.918 799.140 470.981 IV. Epe luzeko inbertsioak taldeko enpresa eta elkartuetan 263.206.284 243.598.451 245.506.416 224.114.003 1. Ondare tresnak 45.661.402 45.661.402 45.661.402 45.661.402 2. Entitateentzako kredituak 217.544.882 197.937.049 199.845.014 178.452.601 V. Epe luzeko finantza inbertsioak 15.644.184 14.189.222 10.112.978 8.181.107 2. Entitateentzako kredituak 40.375 35.710 20.666 10.795 3. Zorra adierazten duten baloreak 360.116 360.116 360.116 360.116 5. Bestelako aktibo finantzarioak 15.243.693 13.793.396 9.732.196 7.810.196 VI. Zerga geroratuen aktiboak 1.329.355 1.060.716 2.231.608 2.069.435 B) AKTIBO KORRONTEA 1.485.414.857 1.647.370.728 1.434.954.567 1.429.414.374 II. Izakinak 422.418.848 402.522.988 362.688.055 380.937.698 1. Merkataritzakoak 420.844.775 400.984.375 361.229.223 379.630.767 2. Lehengaiak eta beste hornikuntza batzuk 1.574.073 1.538.613 1.458.832 1.306.931 III. Zordun komertzialak eta kobratzeko beste kontu batzuk 515.741.024 548.113.646 459.700.669 471.383.957 1. Bezeroak salmentengatik eta zerbitzu-emateengatik 31.566.440 38.331.037 19.792.665 31.685.169 2. Bezeroak, taldeko enpresak eta elkartuak. 465.005.306 490.842.114 418.791.166 423.374.959 3. Hainbat zordun 8.138.346 9.000.526 10.177.235 5.707.917 4. Pertsonala 75.688 25.298 80.402 31.892 5. Zerga korrontearen aktiboak 999.622 926.605 1.098.877 1.517.453 6. Administrazio publikoekiko bestelako kredituak 1.871.021 437.729 1.109.128 778.770 7. Akziodunak galdatutako ordainketengatik 8.084.601 8.550.337 8.651.196 8.287.797 IV. Epe laburreko inbertsioak taldeko enpresa eta elkartuetan 357.047.442 316.329.628 287.846.128 279.181.630 2. Entitateentzako kredituak 0 26.990.505 25.047.374 32.249.892 5. Bestelako aktibo finantzarioak 331.807.816 289.339.123 262.798.754 246.931.738 148 6. Bestelako inbertsioak 25.239.626 0 0 0 V. Epe laburreko finantza inbertsioak 20.023.069 1.298 45.019.908 30.012.950 1. Ondare tresnak 269 269 269 269 5. Bestelako aktibo finantzarioak 20.022.800 1.029 45.019.639 30.012.681 VI. Epe laburreko periodifikatzeak 144.622 128.099 110.861 92.302 VII. Eskudirua eta bestelako aktibo likido baliokideak 170.039.852 380.275.069 279.588.946 267.805.837 1. Diruzaintza 170.039.852 380.275.069 279.588.946 267.805.837 AKTIBO TOTALA 1.781.690.676 1.922.465.514 1.709.253.707 1.681.060.353 2023 2022 2021 2020 A) ONDARE GARBIA 281.470.656 263.332.394 251.294.171 244.785.368 A - 1) FONDO PROPIOAK 281.470.656 263.332.394 251.294.171 244.785.368 I. Kapitala 207.563.691 195.239.331 184.138.083 180.216.558 1. Kapital eskrituratua 207.563.691 195.239.331 184.138.083 180.216.558 III. Erreserbak 70.432.397 64.813.691 63.424.289 59.816.318 1. Legezko erreserbak 30.084.631 24.609.175 26.021.686 23.922.977 2. Bestelako erreserbak 40.347.766 40.204.516 37.402.603 35.893.341 V. Aurreko ekitaldietako emaitzak 31.165 31.165 31.165 31.165 VII. Ekitaldiko emaitza 3.443.403 3.248.207 3.700.634 4.721.327 B) PASIBO EZ KORRONTEA 95.759.747 118.216.789 136.911.275 171.007.298 I. Epe luzeko hornidurak 2.305.030 4.111.746 840.893 917.500 1. Langileentzako epe luzeko prestazioengatiko betebeharrak 0 1.647.231 204.530 917.500 4. Bestelako hornidurak 2.305.030 2.464.515 636.363 0 II. Epe luzeko zorrak 21.353.168 2.738.246 4.362.582 13.464.673 2. Kreditu erakundeekiko zorrak 21.219.320 2.593.570 4.188.693 13.273.298 3. Finantza errentamenduengatiko zorrak 0 0 6.438 19.219 5. Bestelako pasibo finantzarioak 133.848 144.676 167.451 172.156 III. Epe luzeko zorrak taldeko enpresa eta elkartuekin 72.095.788 111.361.046 131.703.334 156.621.918 IV. Zerga geroratuen pasiboak 5.761 5.751 4.466 3.207 C) PASIBO KORRONTEA 1.404.460.273 1.540.916.331 1.321.048.261 1.265.267.687 II. Epe laburreko hornidurak 1.289.797 1.333.081 1.398.256 2.368.235 2. Bestelako hornidurak 1.289.797 1.333.081 1.398.256 2.368.235 III. Epe laburreko zorrak 25.442.498 1.809.822 10.979.982 7.441.481 2. Kreditu erakundeekiko zorrak 25.270.270 1.631.384 10.814.985 7.302.929 149 3. Finantza errentamenduengatiko zorrak 0 6.438 12.781 12.654 5. Bestelako pasibo finantzarioak 172.228 172.000 152.216 125.898 IV. Epe laburreko zorrak taldeko enpresa eta elkartuekin 993.026.905 1.067.101.438 966.940.476 920.981.084 V. Hartzekodun komertzialak eta ordaintzeko beste kontu batzuk 383.203.134 470.671.990 340.879.401 333.328.024 1. Hornitzaileak 329.067.707 394.879.015 305.095.094 305.155.114 2. Hornitzaileak, taldeko enpresa eta elkartuak 40.912.191 56.673.064 19.413.866 12.379.314 3. Hainbat hartzekodun 4.343.164 11.074.136 6.673.036 5.363.737 4. Pertsonala (Ordaintzeko dauden lansariak) 3.990.967 2.912.380 3.309.335 2.383.341 5. Zerga korrontearen pasiboak 0 562.000 1.238.122 750.694 6. Administrazio publikoekiko bestelako zorrak 4.889.105 3.179.329 5.149.948 7.295.824 7. Bezeroen aurrerakinak 0 1.374.066 0 0 VI. Epe laburreko periodifikatzeak 1.497.939 0 850.146 1.148.863 ONDARE GARBIA ETA PASIBOA GUZTIRA (A+B+C) 1.781.690.676 1.922.465.514 1.709.253.707 1.681.060.353 COFARES ENPRESAREN GALDU IRABAZIA 2023 2022 2021 2020 A) ERAGIKETA JARRAITUAK 1. Negozio-zifraren zenbateko garbia 3.869.919.259 3.748.887.745 3.530.607.237 3.523.747.355 a) Salmentak 3.869.919.259 3.748.887.745 3.530.607.237 3.523.747.355 4. Hornikuntzak -3.684.950.759 -3.566.221.091 -3.364.027.259 -3.357.954.848 a) Salgaien kontsumoa -3.685.143.249 -3.564.343.935 -3.363.610.838 -3.357.076.676 b) Lehengaien eta bestelako gai kontsumigarrien kontsumoa -487.850 -433.153 -263.686 -546.002 c) Beste enpresa batzuek egindako lanak -271.246 -190.558 -20.213 -222.920 d) Salgaien, lehengaien eta bestelako hornikuntzen narriadura 951.586 -1.253.445 -132.522 -109.250 5. Ustiapeneko bestelako sarrerak 45.758.318 35.250.075 16.680.491 4.601.322 a) Sarrera osagarriak eta kudeaketa arrunteko beste batzuk 45.720.977 35.220.045 16.643.621 4.540.239 b) Ekitaldiko emaitzan sartutako ustiapen-dirulaguntzak 37.341 30.030 36.870 61.083 6. Pertsonal gastuak -25.625.153 -30.127.222 -29.683.205 -29.483.538 a) Soldatak, lansariak eta antzekoak -19.176.965 -23.726.814 -23.693.298 -22.232.445 b) Karga sozialak -6.412.456 -6.370.576 -6.224.628 -6.052.165 c) Hornidurak -35.732 -29.832 234.721 -1.198.928 150 7. Ustiapeneko bestelako gastuak -201.416.346 -178.694.064 -143.872.843 -132.856.320 a) Kanpo zerbitzuak -196.923.810 -166.517.425 -135.673.474 -127.166.109 b) Tributuak -730.468 -593.358 -709.826 -933.223 c) Merkataritza-eragiketen ondoriozko horniduren galerak, narriadura eta aldaketak -3.762.068 -11.583.281 -7.489.543 -4.756.988 8. Ibilgetuaren amortizazioa -1.680.412 -1.765.824 -1.933.531 -2.112.422 11. Ibilgetuaren narriadura eta besterentzeen emaitza 1.721.900 0 300 2.905.212 b) Besterentzeen eta bestelakoen emaitzak 1.721.900 0 300 2.905.212 13. Beste emaitza batzuk -192.125 -239.409 -224.641 -199.013 A1) USTIAPENEKO EMAITZA 3.534.682 7.090.210 7.546.549 8.647.748 14. Sarrera finantzarioak 11.959.667 5.564.594 4.919.320 5.759.717 b) Balore negoziagarriak eta beste finantza-tresna batzuk 11.959.667 5.564.594 4.919.320 5.759.717 a.i) Taldeko enpresa eta elkartuetan 0 5.503.811 106.527 5.692.123 b.i) Hirugarrenenak 11.959.667 60.783 4.812.793 67.594 15. Gastu finantzarioak -11.326.586 -8.105.634 -8.197.039 -8.648.672 a) Taldeko enpresekiko eta elkartuekiko zorrengatik 0 -1.264.450 0 -7.613.607 b) Hirugarrenekiko zorrengatik -11.326.586 -6.841.184 -1.373.081 -1.035.065 c) Hornidurak eguneratzeagatik 0 0 -6.823.958 0 17. Kanbio diferentziak -212 -407 -336 -99 A2) EMAITZA FINANTZARIOA 632.869 -2.541.447 -3.278.055 -2.889.054 A3) ZERGA AURREKO EMAITZA 4.167.551 4.548.763 4.268.494 5.758.694 20. Mozkinen gaineko zergak -724.148 -1.300.556 -567.860 -1.037.367 A4) ERAGIKETA JARRAITUEN EKITALDIKO EMAITZA 3.443.403 3.248.207 3.700.634 4.721.327 A5) EKITALDIKO EMAITZA 3.443.403 3.248.207 3.700.634 4.721.327 151 COFARES ENPRESAREN DIRU-FLUXUEN EGOERA ORRIA 2023 2022 2021 2020 A) USTIAPEN-JARDUERETARAKO DIRU FLUXUAK 1. Ekitaldiko zerga aurreko emaitza 4.167.551 4.548.763 4.268.494 5.758.694 2. Emaitzen doikuntzak 4.669.415 16.631.715 11.654.243 7.191.586 a) Ibilgetuaren amortizazioa (+) 1.680.412 1.765.824 1.933.531 2.112.422 b) Narriaduragatiko balio-zuzenketak (+/-) 4.729.257 11.583.281 7.489.543 4.756.988 c) Horniduren aldakuntza (+/-) 614.515 741.163 -1.046.586 338.334 e) Ibilgetuaren bajen eta besterentzeen emaitzak (+/-) -1.721.900 0 -300 -2.905.212 g) Sarrera finantzarioak (-) -11.959.667 -5.564.594 -4.919.320 -5.759.717 h) Gastu finantzarioak (+) 11.326.586 8.105.634 8.197.039 8.648.672 i) Kanbio diferentziak (+/-) 212 407 336 99 3. Kapital korrontearen aldakuntzak -140.730.399 -36.942.505 -2.135.412 -59.871.860 a) Izakinak (+/-) -20.863.049 -39.834.933 18.249.643 -28.382.837 b) Zordunak eta kobratzeko beste kontu batzuk (+/-) 28.610.554 -87.743.113 -11.264.712 -32.097.154 c) Bestelako aktibo korronteak (+/-) -62.506.987 -26.557.607 -15.885.575 -18.922.522 d) Hartzekodunak eta ordaintzeko beste kontu batzuk (+/-) -86.094.790 0 7.063.949 19.504.994 e) Bestelako pasibo korronteak (+/-) 123.873 116.669.228 -298.717 25.659 f) Bestelako aktibo eta pasibo ez korronteak (+/-) 0 523.920 0 0 4. Ustiapen-jardueretako bestelako diru-fluxuak 94.996 -3.173.269 -2.790.291 -3.897.712 a) Interesen ordainketa (-) -11.326.586 -8.105.634 -8.197.039 -8.648.673 c) Interesen kobrantza (+) 11.959.667 5.564.594 4.919.320 5.759.717 d) Mozkinen gaineko zergaren kobrantzak (ordainketak) (+/-) -538.085 -632.229 487.428 -1.008.756 5. Ustiapen-jardueretako diru-fluxuak -131.798.437 -18.935.296 10.997.034 -50.819.292 B) INBERTSIO-JARDUERETAKO DIRU FLUXUAK 6. Inbertsioen ordainketa (-) -23.333.202 -5.653.127 -31.929.611 -26.670.667 a) Taldeko enpresa eta elkartuak -17.856.954 -35.166 -21.392.413 -20.764.017 b) Ibilgetu ukiezina -415.636 -275.734 -292.899 -410.991 c) Ibilgetu materiala -1.142.475 -1.288.349 -822.885 -1.571.378 h) Beste aktiboak -3.918.137 -4.053.878 -9.421.414 -3.924.281 7. Desinbertsioen kobrantzak (+) 1.653.867 44.996.244 13.258.600 38.367.238 c) Ibilgetu materiala 1.653.867 0 0 25.000.000 h) Beste aktiboak 0 44.996.244 13.258.600 13.367.238 8. Inbertsio-jardueretako diru-fluxuak -21.679.335 39.343.117 -18.671.011 11.696.571 C) FINANTZAKETA-JARDUERETAKO DIRU-FLUXUAK 152