ONA TILI DARSLARIDA HUSNIXAT DAQIQLARINI TASHKIL ETISH

490 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz ONA TILI DARSLARIDA HUSNIXAT DAQIQLARINI TASHKIL ETISH Meliyeva Dilfuza O‘ralovna Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti o‘qituvchisi Tursunova Iroda Xujaqulovna Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Pedagogika fakulteti Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi 4-bosqich talabasi https://doi.org/10.5281/zenodo.17366689 Annotatsiya: ushbu maqolada ona tili darslarida husnixat daqiqalarini tashkil etishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Boshlang‘ich ta’limda chiroyli yozuvni shakllantirish, yozma nutqni rivojlantirish, o‘quvchilarda estetik did va diqqatni oshirish jarayonida husnixat daqiqalarining o‘rni yoritilgan. Shuningdek, dars jarayonida husnixat daqiqalarini samarali tashkil etishning innovatsion metodlari, shakllari va vositalari tavsiya etilgan. Kalit so‘zlar: ona tili, husnixat daqiqasi, yozuv, diqqat, chiroyli yozuv, estetik tarbiya, metodika, boshlang‘ich ta’lim. Аннотация : В статье анализируются теоретические и практические основы организации минут каллиграфии на уроках родного языка. Рассматриваются методы формирования красивого почерка, развитие письменной речи, внимания и эстетического восприятия у младших школьников. Ключевые слова: родной язык, каллиграфия, почерк, внимание, письменная речь, эстетика, методика, начальное образование. Annotation :The article analyzes the theoretical and practical aspects of organizing calligraphy minutes in native language lessons. It focuses on developing students’ handwriting skills, written speech, aesthetic taste, and attention through systematic calligraphy practice. Keywords: native language, calligraphy, handwriting, attention, aesthetic education, methodology, primary education. Boshlang‘ich sinflarda ona tili darslari o‘quvchilarning nutq madaniyatini, imlo ko‘nikmalarini, yozuv malakasini shakllantirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Shu jarayonda husnixat daqiqalari muhim o‘rin tutadi. Chunki ular o‘quvchilarning chiroyli, aniq va toza yozish ko‘nikmasini mustahkamlaydi, e’tiborini jamlaydi va yozuv jarayonini madaniy faoliyat sifatida idrok etishga yordam beradi. Husnixat daqiqalari darsning qisqa, ammo samarali qismi bo‘lib, u o‘quvchilarning yozuvdagi xatolarini to‘g‘rilash, qo‘l harakatlarini rivojlantirish va yozma nutqni yaxshilash uchun xizmat qiladi. Husnixat daqiqalari — bu o‘quvchilarning yozuv malakasini takomillashtirishga qaratilgan qisqa mashg‘ulot bo‘lib, u har bir ona tili darsining tarkibiy qismi hisoblanadi. Asosiy maqsad: • O‘quvchilarda chiroyli yozuv ko‘nikmalarini shakllantirish; • Yozuvdagi aniqlik, izchillik, tartibni mustahkamlash; • Diqqat va sabrni oshirish; • O‘quvchilarning estetik didini tarbiyalash. Husnixat daqiqalari o‘quvchilarni yozuvga nisbatan mas’uliyatli munosabatda bo‘lishga, o‘z ishini nazorat qilishga o‘rgatadi. 491 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz Ona tili darslarida husnixat daqiqalari o‘quv jarayonining kirish yoki yakunlovchi bosqichida o‘tkaziladi. Ularning asosiy vazifasi — darsda o‘rganilgan so‘z va iboralarni yozma shaklda mustahkamlash, imlo me’yorlarini amaliy mashqlar orqali o‘rganishdir. Masalan: • Yangi mavzuda o‘rganilgan harfni chiroyli yozish; • So‘zlarni ma’no jihatidan tahlil qilib yozish; • Yozuvdagi xatolarni tahlil qilish va to‘g‘rilash; • Yozuv jadalligini oshirish mashqlari. Husnixat daqiqalarini tashkil etishda o‘qituvchi quyidagi metodik talablarni inobatga oladi: 1. Mashqning maqsadi aniq bo‘lishi; 2. O‘quvchi yozuvining oldingi xatolari tahlil qilinishi; 3. Ko‘rgazmali vositalardan (namuna yozuvlar, plakatlar) foydalanilishi; 4. Yozuv mashqlari qisqa, ammo mazmunli bo‘lishi; 5. O‘quvchi mustaqil va ijodiy yondasha olishi. Husnixat daqiqalarini o‘tkazishning bosqichlari 1. Tayyorlov bosqichi: yozuv qurollari tayyorlanadi, daftar tekis joylashtiriladi, o‘quvchilarning to‘g‘ri o‘tirish holati tekshiriladi. 2. Namoyish bosqichi: o‘qituvchi harfni yoki so‘zni doskada chiroyli yozib ko‘rsatadi. 3. Amaliy bosqich: o‘quvchilar yozuvni takrorlaydi, harf elementlarini tahlil qiladi. 4. Tahlil bosqichi: eng yaxshi yozuv namunasi ko‘rsatiladi, xatolar muhokama qilinadi. Zamonaviy darslarda quyidagi innovatsion yondashuvlardan foydalanish samarali hisoblanadi: • Klaster – so‘z yoki harf atrofida ma’no tarmoqlari yaratish; • Loyiha metodi – “Chiroyli yozuv daftarim” loyihasi orqali o‘quvchi ijodini rivojlantirish; • Axborot texnologiyalari – raqamli doska, grafik planshetlar orqali yozuvni tahlil qilish; • STEAM yondashuvi – chiroyli yozuvni ilm, san’at va texnologiya bilan uyg‘unlashtirish. Husnixat daqiqalari nafaqat yozuv, balki shaxs tarbiyasida ham muhim rol o‘ynaydi. O‘quvchilar: • Diqqat, mehnatsevarlik, intizomni o‘rganadilar; • Go‘zallikka intilish hissi shakllanadi; • O‘z ishini tartibli bajarish odatiga ega bo‘ladilar; • Milliy yozuv madaniyatini qadrlashni o‘rganadilar. Xulosa qilib aytganda, ona tili darslarida husnixat daqiqalarini tashkil etish — bu o‘quvchilarning yozuv madaniyatini shakllantirish, imloviy savodxonligini oshirish va estetik didini rivojlantirishning eng samarali yo‘lidir. Bunday daqiqalar orqali o‘quvchi chiroyli yozuvga intiladi, fikrini yozma shaklda to‘liq ifodalay oladi va o‘z yozuviga mas’uliyat bilan yondashadi. Shuningdek, husnixat daqiqalari o‘qituvchiga o‘quvchilar yozuvini nazorat qilish, xatolarni aniqlash va individual yondashuvni yo‘lga qo‘yish imkonini beradi. 492 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz References: 1. Abdullayeva, M. (2023). Boshlang‘ich ta’limda ona tili darslarini integratsiyalash usullari. Toshkent: TDPU. 2. Amonov, Sh. (2021). Yozuv madaniyati va husnixat metodikasi. Samarqand: SamDU. 3. Karimova, G. (2022). Boshlang‘ich ta’limda innovatsion metodlar. Toshkent: Fan. 4. Meliyeva, D. O. (2025). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining mustaqil ishlash ko‘nikmalarini innovatsion yondashuv asosida takomillashtirish mexanizmi. Inter education & global study, (2), 320–328. 5. Мелиева, Д. (2024). Bоshlang‘ich sinf о‘quvchilarining mustaqil ishlash qоbiliyatini rivоjlantirishning davlat miqyоsidagi ahamiyati. Журнал универсальных научных исследований, 2(5), 1106–1108. 6. Sodiqova, N. (2020). Yozuvga o‘rgatishning gigienik va metodik talablari. Termiz: TDPI. 7. Yuldasheva, D. (2023). Ona tili darslarida interfaol metodlar. Buxoro: BDU.