TA'LIM JARAYONIDA INNOVATSION DUNYOQARASHNI SHAKLLANTIRISH

531 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz TAʼLIM JARAYONIDA INNOVATSION DUNYOQARASHNI SHAKLLANTIRISH Soatova Dilorom Tohir qizi Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti sirtqi boʻlimi 1-bt-s-21-guruhi talabasi [email protected] https://doi.org/10.5281/zenodo.17368627 ANNOTASIYA Mazkur maqolada taʼlim jarayonida innovatsion dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va zamonaviy taʼlimdagi oʻrni keng yoritilgan. Shuningdek, innovatsion dunyoqarashni shakllantirishning samarali metodlari, o‘qituvchining o‘rni hamda yoshlar ongida ijodiy va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish yo‘llari tahlil etiladi. Ta’lim tizimida innovatsion yondashuvning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotdagi ahamiyati, zamonaviy axborotkommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning afzalliklari ham keng ko‘rib chiqiladi. Kalit so‘zlar: innovatsiya, innovatsion dunyoqarash, taʼlim jarayoni, kreativlik, raqamli texnologiyalar, interfaol metodlar, startap, kompetensiya. ABSTRACT In this article, the concept of an innovative worldview in the educational process, its essence, and its role in modern education are widely covered. In addition, effective methods of shaping an innovative worldview, the role of the teacher, as well as ways of developing creative and critical thinking in the minds of young people are analyzed. The significance of an innovative approach in the education system for socio-economic development and the advantages of using modern information and communication technologies are also thoroughly examined. Keywords: innovation, innovative worldview, educational process, creativity, digital technologies, interactive methods, startup, competence. АННОТАЦИЯ В данной статье широко освещаются понятие инновационного мировоззрения в образовательном процессе, его сущность и роль в современном образовании. Кроме того, анализируются эффективные методы формирования инновационного мировоззрения, роль учителя, а также пути развития творческого и критического мышления у молодежи. Также подробно рассматриваются значение инновационного подхода в системе образования для социально-экономического развития и преимущества использования современных информационно-коммуникационных технологий. Ключевые слова: инновация, инновационное мировоззрение, образовательный процесс, креативность, цифровые технологии, интерактивные методы, стартап, компетенция. Kirish Bugungi globallashuv, raqamli transformatsiya va ilmiy-texnik taraqqiyot sharoitida taʼlim tizimi oldida turgan eng muhim vazifalardan biri – yosh avlodda innovatsion dunyoqarashni shakllantirishdir. XXI asrda bilimlar jamiyatining rivojlanishi, sun’iy intellekt va axborot texnologiyalarining tez sur’atlar bilan kirib kelishi inson kapitaliga yangi talablarni qo‘ymoqda. Endilikda faqatgina an’anaviy bilimlarga ega bo‘lish kifoya qilmaydi, balki ushbu 532 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz bilimlarni amalda qo‘llash, yangilik yaratish, ijodiy fikr yuritish va muammolarga noodatiy yechim topish qobiliyatiga ega bo‘lish talab etiladi. Innovatsion dunyoqarashni shakllantirish masalasi bugungi kunda nafaqat ta’lim tizimi, balki jamiyat va davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasida qabul qilingan “Yangi O‘zbekiston – taraqqiyot strategiyasi”, shuningdek, Prezident farmon va qarorlarida ta’lim tizimida innovatsion yondashuvni rivojlantirish, raqamli texnologiyalarni keng tatbiq etish, ijodiy fikrlovchi yoshlarni qo‘llab-quvvatlash masalalari alohida ta’kidlangan [1]. Innovatsion dunyoqarash tushunchasi va uning mohiyati “Innovatsiya” tushunchasi lotincha innovatio — “yangilanish” so‘zidan kelib chiqqan bo‘lib, yangicha qarash, yangicha yondashuv, o‘zgarishlarni qabul qilish va ularga moslashishni anglatadi. “Innovatsion dunyoqarash” esa insonning yangilikka intilishi, mavjud bilimlarni amaliyotda samarali qo‘llashi, o‘z fikrini ijodiy tarzda ifoda eta olishi, shuningdek, doimiy o‘rganishga tayyorligini bildiradi [2]. Innovatsion dunyoqarash shaxsning quyidagi sifatlarini shakllantiradi: • Mustaqil va tanqidiy fikrlash qobiliyati; • Kreativlik va ijodkorlik; • Zamonaviy texnologiyalarni o‘zlashtirishga ochiqlik; • Muammolarga noodatiy yondashish va tezkor qaror qabul qilish; • Kelajak kasblariga moslashuvchanlik. Taʼlim jarayonida innovatsion dunyoqarashning ahamiyati Innovatsion dunyoqarash ta’lim jarayonida bir necha muhim funksiyalarni bajaradi: 1. Bilimlarni amaliyotga tatbiq etish imkonini yaratadi. 2. Mustaqil qaror qabul qilishga o‘rgatadi. 3. Kreativ tafakkurni rivojlantiradi. 4. Jamiyat taraqqiyotiga hissa qo‘shadi. Innovatsion dunyoqarashni shakllantirish usullari Ta’lim jarayonida innovatsion dunyoqarashni shakllantirish uchun turli metodlar va texnologiyalar qo‘llanadi: - Interfaol metodlar. - Raqamli texnologiyalar. - Ijodiy muhit yaratish. - Amaliy loyihalar. - Tanqidiy fikrlash mashqlari. O‘qituvchining o‘rni Innovatsion dunyoqarashni shakllantirishda o‘qituvchi markaziy o‘rin egallaydi. U nafaqat bilim beruvchi, balki yo‘lboshchi, mentor va motivator vazifasini ham bajaradi. O‘qituvchidan innovatsion metodlarni qo‘llash, zamonaviy texnologiyalarni bilish va qo‘llash, o‘quvchilarni ijodiy fikrlashga yo‘naltirish talab etiladi [3]. Xulosa Xulosa qilib aytganda, ta’lim jarayonida innovatsion dunyoqarashni shakllantirish – bu zamon talabi. Innovatsion dunyoqarash yoshlarni shunchaki bilim egasi emas, balki kreativ, mustaqil, yangilikka intiluvchi va jamiyat taraqqiyotida faol ishtirok etuvchi shaxslarga 533 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz aylantiradi. Buning uchun ta’lim tizimida zamonaviy texnologiyalarni keng tatbiq etish, interfaol metodlardan foydalanish, ijodiy muhit yaratish, o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlash muhimdir. References: 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari va farmonlari. – Toshkent, 2020–2023. 2. To‘raqulov, M. Pedagogik innovatsiyalar nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019. 3. Qodirova, N. Ta’lim jarayonida kreativ tafakkurni rivojlantirish metodlari. – Toshkent: TDPU nashriyoti, 2022. 4. UNESCO. Education for Innovation and Sustainable Development. – Paris, 2021. 5. OECD. The Future of Education and Skills: Education 2030. – Paris, 2020.