scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

MAKTABGACHA VA BOSHLANG'ICH TA'LIM TIZIMIDA O'QITISHNING ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARI

Djumayeva Zoxidaxon Muhammadjonovna; Yoʻldosheva Maftuna Chori qizi

Full text

553 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz MAKTABGACHA VA BOSHLANG‘ICH TA’LIM TIZIMIDA O‘QITISHNING ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARI Djumayeva Zoxidaxon Muhammadjonovna Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Boshlang‘ich ta’lim metodikasi kafedrasi o‘qituvchisi Yoʻldosheva Maftuna Chori qizi 5-BT 22 - guruh talabasi https://doi.org/10.5281/zenodo.17369184 Annotatsiya: Mazkur maqolada maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim jarayonida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashning ahamiyati, o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasi hamda o‘quvchilarda mustaqil fikrlash va ijodkorlikni shakllantirishdagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, ta’lim samaradorligini oshirishda innovatsion metodlar, interfaol usullar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ta’siri tahlil qilinadi. Kalit so‘zlar: pedagogik texnologiya, interfaol metod, kompetensiya, ijodkorlik, boshlang‘ich ta’lim, maktabgacha ta’lim. Annotasiya: This article discusses the importance of using modern pedagogical technologies in preschool and primary education, the role of the teacher in developing independent thinking and creativity in students, and the impact of innovative methods, interactive methods, and information and communication technologies on improving educational effectiveness. Keywords: pedagogical technology, interactive method, competence, creativity, primary education, preschool education. Аннотация: В статье рассматривается важность использования современных педагогических технологий в процессе дошкольного и начального образования, роль педагога в формировании самостоятельности мышления и творческих способностей учащихся. Анализируется влияние инновационных методов, интерактивных методов и информационно-коммуникационных технологий на повышение эффективности образования. Ключевые слова: педагогические технологии, интерактивный метод, компетентность, креативность, начальное образование, дошкольное образование. Bugungi globallashuv davrida ta’lim tizimi inson kapitalini rivojlantirishning asosiy omili sifatida qaralmoqda. O‘zbekiston Respublikasida “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” hamda so‘nggi yillarda qabul qilingan Davlat dasturlari pedagogik jarayonni tubdan yangilashni, zamonaviy metod va texnologiyalarni joriy etishni talab etmoqda. Ayniqsa, maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim bosqichi bola shaxsini shakllantirishda poydevor hisoblanadi. Shu bois pedagoglar o‘z faoliyatida innovatsion yondashuvlarni qo‘llashlari zarur. Maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘qitishning zamonaviy pedagogik texnologiyalarini qo‘llash jarayoni shaxsiy rivojlanishga, bola tafakkuri va dunyoqarashining kengayishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Ta’lim jarayonida qo‘llanilayotgan: - Interfaol metodlar (Aqliy hujum, Klaster, Blits-so‘rov) – o‘quvchilarda hamkorlikda ishlash, erkin fikrlashni rivojlantiradi. 554 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz - O‘yin texnologiyalari – maktabgacha yoshdagi bolalarda qiziqishni kuchaytiradi, bilimlarni oson o‘zlashtirishga yordam beradi. - Axborot texnologiyalari – elektron ta’lim resurslari va multimediali darslar o‘quvchilarni yangi bilimlarga jalb etadi. - Shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv – har bir bolaning qiziqishi, qobiliyati va rivojlanish sur’atini hisobga olib, ularni individual qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi. Bu jarayon natijasida ta’lim samaradorligi ortib, bolalarda mustaqil fikrlash, ijodiy yondashuv va muammoli vaziyatlarni hal qilish ko‘nikmalari shakllanadi. Maqolani tayyorlashda quyidagi ilmiy metodlardan foydalanildi: - Nazariy tahlil – pedagogika va psixologiya bo‘yicha ilmiy adabiyotlar o‘rganildi; - Taqqoslash metodi – an’anaviy va zamonaviy o‘qitish usullarining samaradorligi qiyoslandi; - Pedagogik kuzatish – amaliyotchi o‘qituvchilar faoliyatidan namunalar tahlil qilindi O‘tkazilgan tahlillar shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy pedagogik texnologiyalar: 1. Maktabgacha ta’limda – o‘yin texnologiyalari, STEAM yondashuvi, Montessori metodikasi, interfaol mashg‘ulotlar orqali bolalarda mustaqillik va ijodiy tafakkurni shakllantiradi. 2. Boshlang‘ich ta’limda – “Aqliy hujum”, “Klaster”, “Insert”, “Keys-stadi” kabi usullar o‘quvchilarning bilimini mustahkamlash, tanqidiy va mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. 3. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) – elektron darsliklar, multimediali taqdimotlar, onlayn platformalardan foydalanish darslarni qiziqarli va samarali qiladi. Zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytiradi. An’anaviy ta’limda o‘qituvchi bilimni tayyor holda beruvchi bo‘lsa, innovatsion texnologiyalarda u yo‘naltiruvchi va hamkor sifatida namoyon bo‘ladi. Bu esa o‘quvchilarning o‘z ustida ishlashi, o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyasini kuchaytiradi. Shu bilan birga, ayrim muammolar ham mavjud: barcha ta’lim muassasalari AKT bilan yetarli darajada ta’minlanmagan, ayrim o‘qituvchilarning zamonaviy metodlardan foydalanish ko‘nikmalari yetarli emas. Shu sababli pedagoglarning kasbiy rivojlanishiga alohida e’tibor qaratish lozim. Xulosa Maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim tizimida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llash: ta’lim samaradorligini oshiradi; o‘quvchilarni mustaqil fikrlashga o‘rgatadi; ijodkorlik va innovatsion yondashuvlarni rivojlantiradi; o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasida hamkorlikni kuchaytiradi. References: 1. MURODOVA, M. F., SATTOROVA, F., & JUMAYEVA, Z. M. (2025). BOLALAR MEHRIBONLIK UYLARIDA AMALGA OSHIRILAYOTGAN TAʼLIM VA TARBIYA JARAYONLARI. SHOKH LIBRARY. 2. Jumayeva, Z., Choriyeva, D., & Berdimurodova, M. (2024). YANGI OʻZBEKISTONDA IMKONIYATI CHEKLANGAN BOLALAR BILAN OLIB BORILAYOTGAN IJTIMOIY-PEDAGOGIK JARAYONLARNING MAZMUN VA MOHIYATI. Молодые ученые, 2(36), 78-81. 555 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz 3. Jumayeva, Z. (2022, October). YOSHLARNI MILLIY TARBIYA ASOSIDA TARBIYALASH. In Archive of Conferences (pp. 9-19).bo-lajak-o-qituvchilarda-innovatsion-pedagogikfaoliyatni-shakllantirishning-nazariy-asoslari 4. Jumayeva, Z., Abdullayeva, Z., & Abdullayeva, N. (2024). IMKONIYATI CHEKLANGAN BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN IJTIMOIY PEDAGOGIK FAOLIYAT. Молодые ученые, 2(36), 135-138. 5. Jummayeva, Z., Salomova, U., & Joʻrayeva, K. (2024). YANGI OʻZBEKISTONDA IMKONIYATI CHEKLANGAN BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN IJTIMOIY PEDAGOGIK FAOLIYAT MAZMUN VA MOHIYATI. Молодые ученые, 2(37), 27-30.