BOSHLANG 'ICH TA'LIM SIFATINI OSHIRISHDA INSONPARVARLIK VA IJTIMOIY-IQTISODIY SOHALARDAGI PEDAGOGIK SALOHIYAT TATBIQI

709 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz BOSHLANG ‘ICH TA’LIM SIFATINI OSHIRISHDA INSONPARVARLIK VA IJTIMOIY-IQTISODIY SOHALARDAGI PEDAGOGIK SALOHIYAT TATBIQI Yaxshiboyeva Shaxnoza Denov tadbirkorlik va pedagogika institutI Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi 5-kurs talabasi https://doi.org/10.5281/zenodo.17374857 Annotatsiya: Ushbu maqolada ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida insonparvarlik tuyg‘ularini shakllantirishning pedagogik va psixologik omillari shaxs rivojlanishidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada ma’naviy-axloqiy tarbiyaning dolzarbligi va uni boshlang‘ich ta’lim bosqichidan boshlash zarurligi asoslab berilgan Kalit so'zlar: 2020 yil 17 dekabrdagi “O’zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining o‘ttiz yillik bayramiga tayyorgarlik ko‘rish va uni yuqori saviyada o‘tkazish to‘g‘risida”gi qarori ijrosini ta’minlash, xalqimiz necha yuz yillik tarixi davomida orzu qilgan, mamlakatimiz hayoti va taqdirida tub burilish yasagan, tom ma’nodagi buyuk, olamshumul voqea — O’zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligi e’lon qilinganining o‘ttiz yilligini munosib nishonlash maqsadida mamlakatimizda “Yangi O’zbekistonda erkin va farovon yashaylik!” g‘oyasini o‘zida mujassam etgan tashkiliy-amaliy, ma’naviy-ma’rifiy hamda targ‘ibottashviqot tadbirlari tashkil etildi. Shu munosabat bilan o‘tkazilgan tantanali yig‘ilishda Prezidentimiz ulug‘vor rejalar, yangidan yangi beqiyos bunyodkorlik ishlari, olamshumul maqsadlar ro‘yobi haqida so‘z ochdi. oshlang'ich ta'lim sifatini oshirishda insonparvarlik va ijtimoiy-iqtisodiy sohalardagi pedagogik salohiyatni tatbiq etish deganda, har bir o'quvchi shaxsiyatini rivojlantirish, uning ijodiy salohiyatini ro'yobga chiqarish, shuningdek, ta'lim-tarbiya jarayonini jamoat va iqtisodiy hayotga chuqurroq bog'lash tushuniladi. Bu, birinchi navbatda, o'quvchiga bo'lgan hurmat, uning individual ehtiyojlarini hisobga olish, o'qitishning yangi, samarali usullarini yaratish hamda ta'limni ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotga xizmat qiladigan qilib tashkil etishni nazarda tutadi. Kirish: Tadqiqotning asosiy maqsadi — boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida insonparvarlik fazilatlarini shakllantirishda pedagogik va psixologik omillarning o‘rni aniqlash, shaxsda ijtimoiy faollik, ijobiy emotsiyalar, axloqiy qadriyatlarni anglashni rivojlantirish nson taraqqiyoti, tafakkur erkinligi, barkamol insonni tarbiyalash,farzandlarimiz bizga nisbatan aqqliroq, bilimdonroq, kuchliroq, erkinroq va baxtliroq bo`lsin, degan g`oyalar, ularni amalga oshirish yuzasidan qilinayotgan ulkan bunyodkorlik va tashkilotchilik ishlari O`zbekistonda barpo etilayotgan yangi jamiyatning insonparvarlik maqsadini yaqqol ko`rsatib turibdi. afakkur erkinligi, uni eski mafkura asoratidan xoli etish, eng ilg`or milliy va umuminsoniy qadriyatlarni rivojlantirish hisobiga unga ijodkorlik ruhini bag`ishlash ma’naviy-ma’rifiy tarbiyaning eng dolzarb muammolaridan, ustuvor yo`nalishlaridan biri sifatida belgilandi. Bugungi kunda mamlakatimizda amalgam oshirilayotgan ta`limni isloh qilish, uning yangi davlat standartlarini yaratish, tarbiyaning asoslarini qayta ko`rib chiqish ham jamiyatni demokratlashtirish jarayonlari ham oxir oqibatda inson kamoloti uchun zarur asoslarni yaratishga qaratilgandir. Mamlakatimizda ta’lim tizimini tubdan isloh qilish jarayoni o‘sib kelayotgan yosh avlodning rivojlanish davrlari xususiyatidan kelib chiqib, ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil. 710 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz Adabiyotlar tahlili va metodologiya: tadqiqotda psixologik tahlil, kuzatuv, taqqoslash, tarixiy-pedagogik tahlil metodlaridan, shuningdek amaldagi qonunchilik hujjatlari va pedagogik adabiyotlardan foydalanilgan. Natijalar: tahlillar shuni ko‘rsatdiki, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida insonparvarlik histuyg‘ularini shakllantirishda yoshga oid xususiyatlar, ta’lim subyektlarining o‘zaro munosabatlari va emotsional ta’sirning ahamiyati yuqori. O‘yin, ko‘rgazmali, og‘zaki usullar va hamkorlik asosida olib borilgan tarbiya ijobiy natijalar beradi. Muhokama: Kelajagi bo‘lgan avlodni tarbiyalash nozik, nihoyatda katta diqqat-e’tiborni talab qiladigan, ichki ziddiyatli jarayondir. Shunday ekan, o'qituvchi o'quvchi yoki talabaning shakllanish jarayonini zo'r havas va sinchkovlik bilan kuzatishi lozim. Xulosa: insonparvarlik xis-tuyg‘ularini shakllantirish boshlang‘ich ta’lim bosqichida boshlanishi kerak bo‘lgan uzluksiz jarayondir. Bu jarayonda o‘quvchilarning psixologik va ijtimoiy rivojlanishiga mos keladigan pedagogik yondashuvlar qo‘llanishi zarur. References: 1. Murodova, M. F., Sattorova, F., & Jumayeva, Z. M. (2025). Bolalar mehribonlik uylarida amalga oshirilayotgan taʼlim va tarbiya jarayonlari. Shokh library. 2. Jumayeva, Z., Choriyeva, D., & Berdimurodova, M. (2024). Yangi Oʻzbekistonda imkoniyati cheklangan bolalar bilan olib borilayotgan ijtimoiy-pedagogik jarayonlarning mazmun va mohiyati. молодые ученые, 2(36), 78-81. 3. Jumayeva, Z. (2022, october). Yoshlarni milliy tarbiya asosida tarbiyalash. in archive of conferences (pp. 9-19).bo’lajak o’qituvchilarda innovatsion pedagogik-faoliyatni shakllantirishning nazariy asoslari 4. Jumayeva, Z., Abdullayeva, Z., & Abdullayeva, N. (2024). Imkoniyati cheklangan bolalar bilan olib boriladigan ijtimoiy pedagogik faoliyat. молодые ученые, 2(36), 135-138. 5. Jummayeva, Z., Salomova, U., & Joʻrayeva, K. (2024). Yangi Oʻzbekistonda imkoniyati cheklangan bolalar bilan olib boriladigan ijtimoiy pedagogik faoliyat mazmun va mohiyati. молодые ученые, 2(37), 27-30.