TASVIRIY SAN'AT FANLARIDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARNING TA'LIM JARAYONIGA TA'SIRI VA ULARNING AMALIY AHAMIYATI

INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 79 TASVIRIY SANʼAT FANLARIDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARNING TAʼLIM JARAYONIGA TAʼSIRI VA ULARNING AMALIY AHAMIYATI Bayramova Sabila Chirchiq davlat pedagogika universiteti Tasviriy san’at va muhandislik grafikasi yo‘nalishi 1-kurs talabasi https://doi.org/10.5281/zenodo.17400041 Annotatsiya. Ushbu maqolada tasviriy sanʼat fanini oʻqitishda zamonaviy raqamli texnologiyalar, xususan, grafik dasturlardan foydalanishning pedagogik va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Mavzu boʻyicha mahalliy va xalqaro ilmiy adabiyotlar tahliliga asoslangan holda, yangi texnologiyalarning oʻquvchilar va talabalar ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishdagi oʻrni va taʼsirchanligi yoritilgan. Maqolada sanʼat taʼlimiga raqamli vositalarni joriy etish orqali oʻquvchilarning motivatsiyasini oshirish, ularni zamon talablariga mos kadrlar sifatida shakllantirish yoʻllari koʻrsatib berilgan. Kalit soʻzlar: raqamli taʼlim, tasviriy sanʼat, grafik dasturlar, ijodiy koʻnikma, texnologiya, innovatsiya. Аннотация. Тезис глубоко анализирует роль изобразительного искусства в воспитании личности и общества. Рассматриваются виды искусства (восприятие реальности, рисование с натуры, художественное конструирование и моделирование, рисование по теме, анализ произведений искусства, беседы), его историческое развитие, воспитательное значение, возможности в цифровой среде и политика Президента по цифровизации образования. Цитаты из источников подчеркивают духовное, эстетическое и социальное влияние искусства. Изучается значение цифрового искусства, виртуальных галерей и программ с открытым кодом (Krita, Sketchbook) в образовании. Предлагаются 5 инициативных проектов для расширения школьных программ. Ключевые слова: изобразительное искусство, воспитание общества, воспитание личности, цифровое искусство, эстетическое воспитание, виртуальные галереи, Krita, Sketchbook, цифровизация образования. Abstract. This thesis provides an in-depth analysis of the role of fine arts in individual and societal upbringing. It explores art types (perception of reality, drawing from life, artistic construction-modeling, drawing by theme, analysis of artworks, conversation lessons), historical development, educational significance, digital environment opportunities, and the President’s policy on education digitalization. Citations highlight the spiritual, aesthetic, and social impact of art. The importance of digital art, virtual galleries, and open-source tools (Krita, Sketchbook) in education is examined. Five Initiative projects are proposed to expand school curricula. Keywords: fine arts, societal upbringing, individual upbringing, digital art, aesthetic education, virtual galleries, Krita, Sketchbook, education digitalization. Bugungi tez oʻzgaruvchan raqamli davrda taʼlim tizimini modernizatsiya qilish, xususan, turli fanlarni oʻqitishda zamonaviy texnologiyalardan samarali foydalanish dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining taʼlim sohasiga qaratayotgan alohida INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 80 eʼtibori va bu boradagi qator farmon va qarorlari ushbu jarayon uchun mustahkam zamin yaratmoqda. Xususan, "Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida"gi Farmon (2022-yil 28-yanvar, PF-60-son) hamda "Oʻzbekiston-2030" strategiyasida taʼlimni tubdan isloh qilish, raqamli texnologiyalarni barcha sohalarga joriy etish orqali inson kapitalini rivojlantirishga ustuvor ahamiyat berilgan. [1]. Tasviriy sanʼat ham bu jarayondan chetda qolgani yoʻq. Anʼanaviy usullar bilan bir qatorda, raqamli vositalar va texnologiyalarni qoʻllash oʻquvchilarning ijodiy salohiyatini ochish, ularning qiziqishlarini oshirish va zamonaviy talablarga javob beradigan malakalarni shakllantirish uchun keng imkoniyatlar yaratmoqda. Bu, oʻz navbatida, davlatimiz tomonidan belgilangan islohotlar yoʻnalishiga toʻliq mos keladi. Bu mavzu boʻyicha ilmiy tadqiqotlar faol olib borilmoqda. Xususan, ilmiy rahbarimiz A.Sh. Abdumajitov oʻzining ilmiy ishlarida tasviriy sanʼat darslarida grafik dasturlardan foydalanishning dolzarbligini alohida taʼkidlaydi [2, 4]. Uning tadqiqotlarida CorelDraw, Krita, MediBang, InfinitePainter kabi dasturlar orqali rasm chizishni oʻrgatish usullari bayon etilgan. Bu usullar anʼanaviy texnikalarga nisbatan oʻquvchilarning darslarga boʻlgan qiziqishini sezilarli darajada oshiradi. Xalqaro miqyosdagi tadqiqotlar ham bu tendensiyani tasdiqlaydi. "Influence of Modern Digital Technologies on Fine Arts" (2023) [7] maqolasida raqamli texnologiyalarning rassomlar ijodiy jarayonlariga taʼsiri, yangi texnikalar va uslublarning paydo boʻlishi koʻrib chiqilgan. "New technologies in arts - paradigms and contexts reflected in the literature and practice related to the visual arts" (2024) [8] maqolasi esa taʼlimda texnologik oʻzgarishlarni keng qamrovli tahlil qilib, oʻqituvchilardan zamonaviy pedagogik yondashuvlarni talab qilishini koʻrsatib beradi. Shu bilan birga, M. K. Akimova va V. T. Kozlova kabi olimlar oʻquvchilarning aqliy rivojlanishini toʻgʻrilashda psixologik yondashuvlar muhimligini taʼkidlagan [3], bu esa darslarga zamonaviy usullarni joriy etish orqali oʻquvchilarning oʻziga boʻlgan ishonchini oshirishga yordam beradi. Tasviriy sanʼat taʼlimida zamonaviy texnologiyalarni qoʻllash quyidagi muhim afzalliklarni beradi: Raqamli vositalar orqali ijodiy erkinlik: Talabalar turli xil ranglar, choʻtkalar va effektlarni cheksiz sinab koʻrish imkoniyatiga ega boʻladilar, bu esa ularning ijodiy izlanishlarini ragʻbatlantiradi. Innovatsion koʻnikmalarni rivojlantirish: Grafik dasturlarda ishlash koʻnikmalari bugungi kunda vizual sanʼat, dizayn, animatsiya va kompyuter grafikasining muhim qismi hisoblanadi. Bu koʻnikmalar talabalarga kelajakda raqamli sohaga oid kasblarni egallash uchun mustahkam poydevor yaratadi [2]. Oʻqitish samaradorligini oshirish: Oʻqituvchilar grafik dasturlar yordamida mashgʻulotlar uchun vizual materiallar tayyorlashi, jarayonni tahrirlashi va xatolarni tezkorlik bilan tuzatishi mumkin. Bu esa darslarning mazmunini boyitadi. Oʻquvchilar motivatsiyasini oshirish: Zamonaviy texnologiyalar yoshlar uchun qiziqarli va ularga tanish boʻlgan vositalar boʻlib, bu ularning tasviriy sanʼatga boʻlgan qiziqishini oshiradi [5]. Zamonaviy texnologiyalarni tasviriy sanʼat faniga integratsiya qilish bugungi kunning ajralmas talabidir. Bu nafaqat taʼlim jarayonini modernizatsiya qiladi, balki talabalarda zamon INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 81 talabiga javob beradigan ijodiy va kasbiy koʻnikmalarni shakllantiradi. Grafik dasturlar yordamida olib borilgan mashgʻulotlar talabalarning oʻziga boʻlgan ishonchini oshirib, ularga zamonaviy sanʼat sohasida muvaffaqiyatli ijodiy faoliyat olib borish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Bu, oʻz navbatida, Oʻzbekistonning taʼlim sohasidagi strategik maqsadlariga erishishga xizmat qiladi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabr, № UP-6079-son qarori “Digital Uzbekistan - 2030” strategiyasi to‘g‘risida. https://lex.uz/docs/5005022. 2. Abdumajitov, A. Sh. (2023). Grafik dasturlar orqali oʻquvchilarga rasm chizishni oʻrgatish. Journal of new century innovations, 27(4), 113-117. 3. Oʻgʻli, A. S. A. (2023). TASVIRIY SANʼAT MASHGʻULOTLARIDA GRAFIK DASTURLAR VOSITASIDA TASVIR ISHLASHNING DOLZARBLIGI VA AHAMIYATI. Science and innovation, 2(Special Issue 10), 19-23. 4. Akimova, M.K., & Kozlova, V.T. (2000). Psychological correction of the mental development of schoolchildren. Textbook. M.: Academy. 5. Abdumajitov, A. Sh., Tasviriy san'at mashg'ulotlarida talabalarni kompyuter grafikasi asosida tasvirlashga oʻrgatishning pedagogik imkoniyatlari. 6. Madaminov, N., Ma'murov, A., & Soliev, O. (2021). TECHNOLOGIES OF TEACHING FINE ARTS WITH MODERN METHODS. European Scholar Journal (ESJ), 2(9), 160164. 7. Raqamli taʼlimning zamonaviy tendensiyalari va ularni taʼlim-tarbiya jarayoniga tadbiq qilish yoʻllari. (2023). Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari toʻplami. Toshkent. 8. Al-Sadiq, A., & Al-Amir, F. (2023). Influence of Modern Digital Technologies on Fine Arts. 9. Rybicka, J., & Wyrzykowska, L. (2024). New technologies in arts - paradigms and contexts reflected in the literature and practice related to the visual arts.