TASVIRIY SAN'ATDA SUNIY INTELEKTNING O'RNI

INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 221 TASVIRIY SAN’ATDA SUNIY INTELEKTNING O‘RNI 1Rajabova Laylo O‘tkir qizi, 2Kenjayeva Marjona Sardorbek qizi, 3Qalandarova Marjona Inomjon qizi 1San’atshunoslik fakulteti “Tasviriy san’at va dizayn” kafedrasi o‘qituvchisi 2,3Dizayn:Libos va gazlamalar yo‘nalishi 1 – bosqich talabasi https://doi.org/10.5281/zenodo.17403395 Annotatsiya. Ushbu maqola sun’iy intellektning tasviriy san’atdagi o‘rni va ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Raqamli texnologiyalar yordamida san’at asarlarini yaratish, ijodiy jarayonga ta’siri hamda mualliflik va estetik masalalar tahlil etiladi. Sun’iy intellekt san’atda yangi yo‘nalishlar ochayotganiga e’tibor qaratiladi. Kalit so‘zlar:sun’iy intellekt, tasviriy san’at, raqamli san’at, ijodiy jarayon, mualliflik huquqi, estetik tahlil Аннотация. В статье рассматриваются роль и значение искусственного интеллекта в изобразительном искусстве. Анализируется создание произведений искусства с использованием цифровых технологий, их влияние на творческий процесс, а также вопросы авторства и эстетики. Особое внимание уделяется тому, что искусственный интеллект открывает новые направления в искусстве. Ключевые слова: искусственный интеллект, изобразительное искусство, цифровое искусство, творческий процесс, авторское право, эстетический анализ Abstract. This article examines the role and significance of artificial intelligence in the visual arts. The creation of works of art using digital technologies, their impact on the creative process, and issues of authorship and aesthetics are analyzed. Attention is paid to the fact that artificial intelligence is opening up new directions in art. Keywords: artificial intelligence, visual arts, digital art, creative process, copyright, aesthetic analysis Bugungi kunda san’at va dizayn sohasi jadal rivojlanmoqda. Raqamli texnalogiyalar xususan , suniy intellekt bu jarayonda muhim o‘rin egallamoqda . An’anaviy tasviriy san’at asarlari inson ijodkorligi va mahorati asosida yaratilgan bo‘lsa zamonaviy davirda suniy intelekt sanatkor va dizaynerlarga yangi imkoniyatlar eshigini ochmoqda . Avvalo suniy intelekt yordamida san’at asrlarini yaratish ularni tahlil qilish va yangi yangi g‘oyalar ishlab chiqish osonlashmoqda. Masalan neyron tarmoqlar yordamida mashhur rassomlar uslublarining avtomati ko‘rganib yangi ijodiy asarlar yaratish mumkin . Bu esa rassomlar va dizaynerlarga tajriba qilish o‘z g‘oyalarini keng aytish imkoniyatini beradi. Mazkur maqola sun’iy intellekt texnologiyalarining tasviriy san’at sohasiga kirib kelishi, uning ijodiy jarayonlarga ta’siri va imkoniyatlari tahlil qilinadi. Bugungi kunda raqamli san’at, generativ algoritmlar va neyrotarmoqlar orqali Sun’iy intellekt rassomlarga nafaqat yangi g‘oyalarni yaratishda, balki ularni vizual ifodalashda ham yordam bermoqda. Tadqiqotda sun’iy intellekt yordamida yaratilgan san’at asarlarining estetik qiymati, mualliflik huquqi, etik muammolar, shuningdek, an’anaviy va raqamli san’at o‘rtasidagi chegaralar yoritiladi. Ishda, INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 222 shuningdek, dunyo va O‘zbekiston tajribasida Sun’iy intellekt asosida yaratilgan san’at loyihalari tahlil qilinib, kelajakda bu texnologiyaning san’atda tutadigan o‘rni haqida xulosalar berilgan. Dizayn sohasida esa suniy intelekt grafika dizayn, brending, interyer va modaga oid loyihalarda samarali vosita bo‘lib xizmat qilomoqda. Maxsus dasturlar orqali logotip yaratish , ranglar uyg‘unligni tanlash ,3D modellar ishlab chiqish ancha tez va sifatli bajarilmoqda. Shuningdek suniy intelekt san’at asarlarini saqlash va restavaratsiya qilish jarayonlarida ham qo‘llanmoqda.Masalan qadimiy rasimlarning yo‘qolib ketgan qisimlarini tiklash, eskirgan rasmlarni asl holatiga keltirishda suniy intelekt texnalogiyasi katta yordam beradi. Suniy intelekt odatiy dizayn yechimlaridan tashqariga chiqib kutilmagan rang uyg‘unliklari, shakl kompazitsiyalari yoki uslublarni taklif qiladi. Bu dizaynerga yangi ilhom beradi va ijodiy doirasini kengaytiradi. Dizayn faqat chiroyli ko‘rinish emas balki qulaylik va tasirchanlikdir. Suniy intelekt yordamida ranglar psixalogiyasi foydalanuvchi reaksiyasi va vizual samaradorlik avtomatik tahlil qilindi. Bu esa dizayn sifatini oshiradi. Talabalar grafik dastularni o‘rganishda suniy intelekt yordamchi vosita sifatida ishlatilmoqda. Masalan oddiy chizma berilsa suniy intelekt uni profesional ko‘rishda yuklab beradi. Bu orqali talaba xatolarini tezroq anglab o‘z mahoratini oshiradi. Fikrlarni umumlashtirsak suniy intelekt ong yaratiqlari san’at asarlari bilan bir yo‘nalishda harakat qiladi, shu bilan birga ular badiiy ijod mahsuli emas takroriy ishlamaydi.[ Ong yaratiqlari ] bu inson tafakuri xayoli tushunchalari ichki tasavvurlari orqali paydo bo‘ladigan ma’noviy mahsulotlardir. Masalan orzular,g‘oyalar, tushunchalar, nazariy fikrlardir. Xulosa qilib aytganda, Ong yaratiqlari san’atga yaqin, ammo san’at emas; ular ijod mahsuli emas, balki ongda tug‘ilib o‘tib ketadigan, qayta ishlab bo‘lmaydigan hodisalardir. Xulosa sifatida shuni ayta olamanki, rassomchilik va dizayn - insoniyat madaniyatining ajralmas qismi.U nafaqat estetik zavq bag‘ishlaydi, balki jamiyat taraqiyotini ,odamlarning fikirlash tarzini ham shakillantiradi. Bugunki kunda san’at texnalogiya bilan uyg‘unlashib ,yangi imkoniyatlar ochmoqda. Har bir yosh ijodkor o‘z asarlari orqali jamiyatga tasir ko‘rsatishi go‘zallik va ma’no ulashishi mumkin . Shu bois rassomchilik va dizayn sohasini o‘rganish , unga mehr qo‘yish - bu kelajakni chiroyli qilishga qo‘yilgan ulkan hissa demakdir. Zamonaviy rassomchilik va dizayn sohasida O‘zbekiston ijodkorlari uchun imkoniyatlar kengaymoqda.Milliy meros, matolar, hunarmadchillik texnikalari, ramzlar bular dizaynerlarning ishida nafaqat modaning dekoratif elementi balki ma’no , identitet ,tarixiy ildiz bo‘lib qolmoqda. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. Mirsoatova, L. (2023, December). PEDAGOGIK TA’LIM INNOVATSION KLASTERI HAMKORLIGI. In INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE on the topic:“Priority areas for ensuring the continuity of fine art education: problems and solutions” (Vol. 1, No. 01). 2. Мирсоатова, Л. Ў. (2023). Интеграция Средств Компьютерной Графики В Образовательные Стандарты И Курсы Развития Навыков Самостоятельного Обучения. Diversity Research: Journal of Analysis and Trends, 1(8), 72-76. 3. Султанов ХЭ, Бойназарова НХ, Бердиев ДА, Мирсоатова ЛЎ, Маматкаримова МТ. Кластер ҳамкорлигида ижодий фаолиятни ташкил этишнинг ўқувчилар маънавийахлоқий тарбиясидаги аҳамияти. Yangi o ‘zbekistondа pedаgogik tа’lim innovаtsion INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 223 klаsterini rivojlаntirish istiqbollаri” mаvzusidаgi xаlqаro ilmiy-аmаliy аnjumаn mаteriаllаri/may. 2022 May 20:613-20. 4. Mirsoatova, L. (2022). USE OF INNOVATIVE METHODS IN THE DEVELOPMENT OF STUDENTS’CREATIVE ABILITIES. CURRENT RESEARCH JOURNAL OF PEDAGOGICS, 3(01), 45-49. 5. Султанов, Х. Э., & Мирсоатова, Л. У. (2021). МЕХAНИЗМ ИННOВAЦИOННOЙ ДЕЯТЕЛЬНOCТИ В CФЕPЕ НЕПPЕPЫВНOГO OБPAЗOВAНИЯ. Academic research in educational sciences, 2(5), 1240-1247. 6. 6.Baymetov, B. B., & Misoatova, L. (2021). DEVELOPMENT OF CREATIVITY AND IMAGINATION OF SCHOOLCHILDREN IN FINE ARTS CLASSES. CURRENT RESEARCH JOURNAL OF PHILOLOGICAL SCIENCES, 2(05), 55-61. 7. Baymetov, L. M. B. B. (2020). Theory and methods of depicting the human body in higher pedagogical education. 2020/11" Science and Education. Scientific Journal, 1(8), 467-475. 8. Baymetov, B., & Sharipjonov, M. (2021). OLIY PEDAGOGIK TA’LIMDA TALABALARGA INSON QIYOFASINI AMALIY TASVIRLASH JARAYONIDA IJODIY KOMPYETYENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH. Academic Research in Educational Sciences, 2(3), 1066-1070.