GAMIFIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI ORQALI BO'LAJAK INGLIZ TILI O'QITUVCHILARINING O'QUV MOTIVATSIYASINI OSHIRISH USULLARI
Abstract
Mazkur maqolada bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining o‘quv motivatsiyasini oshirishda gamifikatsiya texnologiyalarining o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Ta’lim jarayoniga o‘yin elementlarini joriy etish orqali talabalarning darsga bo‘lgan qiziqishi, ishtiroki va mustaqil fikrlash faolligi ortishi ilmiy asoslar bilan izohlanadi. Shuningdek, maqolada gamifikatsiya vositalarining ta’lim jarayonidagi samaradorligi, talabalarning tadqiqotchilik kompetensiyasini shakllantirishdagi roli ham yoritilgan. Natijada, o‘yin mexanizmlaridan foydalanish orqali innovatsion ta’lim muhiti yaratish imkoniyatlari asoslab berilgan.
Full text
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 759 GAMIFIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI ORQALI BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINING O‘QUV MOTIVATSIYASINI OSHIRISH USULLARI Nabixonova Masturaxon Ibrohimxon qizi Namangan davlat pedagogika instituti talabasi [email protected] Annotatsiya:Mazkur maqolada bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining o‘quv motivatsiyasini oshirishda gamifikatsiya texnologiyalarining o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Ta’lim jarayoniga o‘yin elementlarini joriy etish orqali talabalarning darsga bo‘lgan qiziqishi, ishtiroki va mustaqil fikrlash faolligi ortishi ilmiy asoslar bilan izohlanadi. Shuningdek, maqolada gamifikatsiya vositalarining ta’lim jarayonidagi samaradorligi, talabalarning tadqiqotchilik kompetensiyasini shakllantirishdagi roli ham yoritilgan. Natijada, o‘yin mexanizmlaridan foydalanish orqali innovatsion ta’lim muhiti yaratish imkoniyatlari asoslab berilgan. Kalit so‘zlar: gamifikatsiya, motivatsiya, innovatsion texnologiyalar, raqamli ta’lim, o‘quv jarayoni, tadqiqotchilik kompetensiyasi, interaktiv yondashuv, kreativ fikrlash. Аннотация:В статье рассматривается роль и значение геймификационных технологий в повышении учебной мотивации будущих преподавателей английского языка. Обосновано, что использование игровых элементов в образовательном процессе способствует развитию исследовательской компетенции студентов, повышению интереса к занятиям и формированию инновационного подхода к обучению. Ключевые слова: геймификация, мотивация, инновационные технологии, цифровое образование, учебный процесс, исследовательская компетенция, интерактивный подход, креативное мышление. Annotation:This article examines the role and significance of gamification technologies in enhancing the learning motivation of future English language teachers. It explains how the integration of game elements into the educational process increases student engagement, fosters creativity, and supports the development of research competence. The paper emphasizes that gamified learning environments can effectively promote innovation and motivation in teacher training. Key words: gamification, motivation, innovative technology, digital education, learning process, research competence, interactive approach, creative thinking. KIRISH Hozirgi davrda ta’lim tizimi tobora raqamli va interfaol shaklga o‘tmoqda. Bu jarayonda o‘quvchilar va talabalar faolligini oshirish, ularni ta’lim jarayonining faol ishtirokchisiga aylantirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilari uchun o‘quv motivatsiyasini shakllantirish va uni yuqori darajada ushlab turish — ularning kelajakdagi
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 760 pedagogik faoliyat samaradorligini belgilovchi omil hisoblanadi [1]. Shu nuqtai nazardan, gamifikatsiya texnologiyalarini ta’lim jarayoniga joriy etish dolzarb masalaga aylandi. Gamifikatsiya (lotincha “game” – o‘yin so‘zidan) – bu o‘yin elementlarini o‘quv faoliyatiga integratsiya qilish orqali talabalarni rag‘batlantirish, ularning raqobat, muvaffaqiyat va yutuq hissini uyg‘otishga asoslangan metodik yondashuvdir. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, o‘yin mexanizmlari orqali o‘qitilayotgan talabalar an’anaviy usulda ta’lim olayotganlarga nisbatan darsda faolroq ishtirok etadi, bilimni yaxshiroq o‘zlashtiradi va o‘z fikrini mustaqil ifodalash ko‘nikmalarini tezroq rivojlantiradi [2]. ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODLAR Gamifikatsiya texnologiyalarining ta’limdagi ahamiyati ko‘plab xorijiy va mahalliy tadqiqotlarda o‘rganilgan. Masalan, Deterding va boshqalar (2011) gamifikatsiyani “o‘yin elementlarining o‘yin bo‘lmagan kontekstlarga tatbiqi” sifatida ta’riflab, uning motivatsion mexanizmlarini aniqlab bergan [3]. O‘zbekiston olimlari, jumladan, G‘aniyeva (2022) esa ingliz tili o‘qitishda interaktiv texnologiyalar, xususan, gamifikatsiyaning dars samaradorligini oshirishdagi rolini o‘rganib, bu usul talabalarda ijodiy fikrlash va mustaqil o‘rganish ko‘nikmalarini shakllantirishini ta’kidlagan [4]. Tadqiqot davomida tahliliy, taqqoslash va kuzatish metodlaridan foydalanildi. Shuningdek, o‘quv jarayonida “Kahoot!”, “Quizizz”, “Wordwall”, “ClassDojo” kabi onlayn platformalar asosida o‘tkazilgan mashg‘ulotlar natijalari tahlil qilindi. NATIJALAR VA MUHOKAMA Gamifikatsiya elementlarini ingliz tili ta’limiga tatbiq etish orqali talabalar faol ishtirok etuvchi, raqobatbardosh va qiziqarli muhit yaratiladi. Bunday darslarda o‘quvchilar baholashni o‘yin shaklida qabul qilgani sababli stress kamayadi, mustaqil fikrlash esa ortadi. Talabalar orasida o‘tkazilgan so‘rov natijalari shuni ko‘rsatdiki, gamifikatsiyalangan mashg‘ulotlarda qatnashganlarning 82 foizi darsdan ko‘proq zavq olayotganini, 76 foizi esa o‘z bilimini mustaqil ravishda to‘ldirishga intilayotganini bildirgan. Bu texnologiya shuningdek bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining tadqiqotchilik kompetensiyasiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi, chunki o‘yin asosidagi topshiriqlar ularni tahlil, muammoli vaziyatni hal qilish, yechim ishlab chiqish kabi faol jarayonlarga jalb etadi [5]. XULOSA Xulosa qilib aytganda, gamifikatsiya texnologiyalarini ingliz tili o‘qituvchilari tayyorlov jarayoniga tatbiq etish talabalarning o‘quv motivatsiyasini sezilarli darajada oshiradi. Bu texnologiyalar ta’lim jarayonini interfaol, qiziqarli va natijador qiladi. Eng muhimi, ular kelajak o‘qituvchilarda raqamli va kommunikativ kompetensiyalarni, shuningdek, mustaqil tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. ADABIYOTLAR RO‘YXATI: 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi. – T., 2020.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 761 2. Karimova, D. (2021). Interfaol metodlar orqali talabalarda o‘quv motivatsiyasini shakllantirish. – T.: TDPU nashriyoti. 3. Deterding, S., Dixon, D., Khaled, R., & Nacke, L. (2011). From Game Design Elements to Gamefulness: Defining “Gamification.” Proceedings of the 15th International Academic MindTrek Conference. 4. G‘aniyeva, M. (2022). Ingliz tili darslarida gamifikatsiya texnologiyalaridan foydalanish samaradorligi. – “Ta’lim va innovatsiya” jurnali, №3. 5. Ziyayeva, N. (2023). Raqamli o‘qitish texnologiyalarining ta’lim sifati va motivatsiyaga ta’siri. – T.: Nizomiy nomidagi TDPU.