ЗАМАНАУИ КӨРКЕМ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚТАҒЫ МӘДЕНИ ҚҰНДЫЛЫҚТАРДЫҢ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ

INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 1362 ӘОЖ 304:7.077 ЗАМАНАУИ КӨРКЕМ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚТАҒЫ МӘДЕНИ ҚҰНДЫЛЫҚТАРДЫҢ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ Умралиева Л.М1, Бизакова Б.М2, Умиралиев М.М3, Жолдасбекова Г.Д4, Ибрагимова П,Т5 Аға оқытушы1, Аға оқытушы 2, Аға оқытушы 3, Аға оқытушы 4, Аға оқытушы5 https://doi.org/10.5281/zenodo.17448555 Андатпа. Бұл мақалада заманауи көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың өзгеру, жаңғыру және трансформациялану үрдістері қарастырылған. Әлемдік жаһандану, цифрландыру және ақпараттық қоғам жағдайында дәстүрлі мәдени мұралар жаңа көркемдік формалармен тоғысып, тың мәнге ие болуда. Заманауи суретшілер мен дизайнерлер дәстүрлі бейнелеу әдістерін, ұлттық өрнектерді, тарихи сюжеттерді жаңа технологиялар арқылы қайта өңдеп, оларды заманауи өнер тілінде қайта қалыптастыруы сипатталған. Мақалада дәстүр мен жаңашылдықтың өзара байланысы, мәдени мұраның сақталуы мен сонымен қатар қайта интерпретациялануының рөлі айқындалады. Сонымен бірге қазіргі көркем шығармашылық қоғамдағы рухани құндылықтарды жаңғыртып қана қоймай, жаһандық мәдениетпен үндесетін жаңа құндылықтарды қалыптастыруға ықпал ететіні көрсетілген. Кілттік сөздер: заманауи көркем шығармашылық, мәдени құндылықтар, трансформация, дәстүр, жаңашылдық, жаһандану. Резюме. в статье рассматриваются тенденции изменения, возрождения и трансформации культурных ценностей в современном художественном творчестве. В условиях мировой глобализации, цифровизации и информационного общества традиционное культурное наследие переплетается с новыми художественными формами и приобретает новое значение. Описано, как современные художники и дизайнеры перерабатывают традиционные методы изображения, национальные узоры, исторические сюжеты с помощью новых технологий и переформулируют их на языке современного искусства. В статье раскрывается взаимосвязь традиции и новизны, роль сохранения, а также переосмысления культурного наследия. Вместе с тем показано, что современное художественное творчество не только воспроизводит духовные ценности в обществе, но и способствует формированию новых ценностей, созвучных глобальной культуре. Ключевые слова: современное художественное творчество, культурные ценности, трансформация, традиции, инновации, глобализация. Summary. This article examines the trends of change, revival and transformation of cultural values in contemporary artistic creation. In the context of global globalization, digitalization and the information society, traditional cultural heritage is intertwined with new artistic forms and acquires a new meaning. It describes how modern artists and designers recycle traditional methods of image, national patterns, historical subjects using new technologies and reformulate them in the language of modern art. The article reveals the INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 1363 relationship between tradition and novelty, the role of preservation, as well as reinterpretation of cultural heritage. At the same time, it is shown that modern artistic creativity not only reproduces spiritual values in society, but also contributes to the formation of new values consonant with global culture. Keywords: contemporary art, cultural values, transformation, traditions, innovations, globalization. Кіріспе XXI ғасырдағы жаһандану, технологиялық даму және мәдениеттердің өзара ықпалы көркем шығармашылық саласына үлкен өзгерістер әкелді. Бұл өзгерістер дәстүрлі мәдени құндылықтардың жаңа қырынан қайта қаралуына, олардың заманауи өнер туындыларында жаңаша бейнеленуіне мүмкіндік туғызды. Қазіргі заманда мәдениет пен өнер қоғамның рухани дамуындағы ең басты құндылықтардың бірі болып отыр. Жаһандану дәуірінде түрлі мәдениеттердің өзара ықпалы, ақпараттық технологиялардың дамуы және жаңа өнер түрлерінің пайда болуы дәстүрлі құндылықтардың мәнін қайта қарауға әкелді. Соның нәтижесінде көркем шығармашылық саласында мәдени құндылықтар трансформацияға ұшырап, жаңаша сипат алуда. Заманауи көркем шығармашылық тек эстетикалық немесе көркемдік мақсатпен шектелмей, қоғамдағы әлеуметтік, философиялық және этикалық мәселелерді де қозғайды. Өнердің түрлі бағыттары - бейнелеу, сән, сәулет, медиа және цифрлық арт түрлері -мәдениетаралық диалог пен рухани сабақтастықты жаңаша тұрғыда дамытудың маңызды құралына айналды. Сондықтан қазіргі көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың трансформациясын зерттеу - дәстүр мен жаңашылдықтың, ұлттық пен ғаламдықтың өзара байланысын түсінуге, сонымен бірге заманауи мәдени үрдістердің рухани мағынасын ашуға мүмкіндік береді. Негізгі бөлім Заманауи көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың трансформациясы - бұл дәстүрлі өнер мұрасының заманауи бағыттармен тоғысып, жаңа мазмұн мен формада қайта бейнеленуі. Ол бір жағынан халықтың тарихи жадын, рухани мұрасын сақтауға бағытталса, екінші жағынан инновациялық тәсілдер арқылы қазіргі қоғамға бейімделіп отыр. Сондықтан осы тақырып аясында дәстүр мен жаңашылдықтың үйлесімі, цифрлық технологиялардың ықпалы, ұлттық құндылықтардың әлемдік өнер кеңістігіне интеграциялануы қарастырылады. Дәстүр мен жаңашылдықтың тоғысуы - қазақтың дәстүрлі қолөнері (кілем тоқу, зергерлік, кесте, ағаш және сүйек ою) қазіргі заманда дизайнерлік бағыттармен біріктіріліп, интерьер, сән индустриясы, архитектурада қолданыс табуда. Ұлттық ою-өрнектер цифрлық графика, сәндік киім үлгілері, заманауи мүсіндер мен арт-объектілерде жаңа мәнге ие болуда. Кез келген халықтың мәдениеті оның дәстүрлі құндылықтарына негізделеді. Алайда уақыт өткен сайын қоғам дамып, жаңа өнер формалары қалыптасады. Яғни дәстүр мен жаңашылдықтың тоғысуы мәдениет пен көркем шығармашылықтағы ең басты үрдіске айналады. Дәстүрдің маңызы - халықтың тарихи жадын, рухани құндылықтарын сақтайды; ұлттық өнердің ерекшелігін айқындайды; мәдени сабақтастықты қамтамасыз етеді; INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 1364 Жаңашылдықтың рөлі - қоғам талабына сай жаңа стильдер, формалар мен технологияларды әкеледі; дәстүрлі өнерді заманауи көркемдік тілде қайта бейнелейді; жаһандану жағдайында ұлттық мәдениетті әлемге танытуға мүмкіндік береді; Дәстүр мен жаңашылдықтың тоғысу мысалдары: Оларға ✓ Сән өнері: Қазақтың ұлттық ою-өрнектері заманауи киім үлгілерінде, аксессуарларда кең қолданыс табуда. ✓ Сәулет: Ежелгі қазақ киіз үйінің формасы қазіргі архитектуралық жобаларда (мәдени орталықтар, музейлер, сахна ғимараттары) қайта бейнеленуде. ✓ Қолөнер: Зергерлік пен ағаш ою шеберлері дәстүрлі әдістерді сақтай отырып, жаңа материалдар мен технологияларды қолдануда. ✓ Бейнелеу өнері: Ұлттық тақырыптар заманауи бағыттарда (абстракция, инсталляция, цифрлық өнер) орындалып келеді. Сонымен дәстүр мен жаңашылдықтың тоғысуы – бұл қарама-қайшылық емес, қайтадан жаңа құндылықтарды тудыратын шығармашылық синтез болып табылады. Ол ұлттық мәдениеттің заманауи өмірде сақталуына, дамуына және әлемдік өркениетпен үндесуіне жол ашады. Заманауи көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың жаһандану ықпалы - бұл XXI ғасыр, ақпарат пен технология ғасыры. Осы дәуірдің ең басты ерекшелігі, жаһандану құбылысының қоғам өмірінің барлық саласына терең енуі. Жаһандану үрдісі мәдениет пен өнерді де айналып өткен жоқ. Яғни әлем халықтарының рухани құндылықтары, эстетикалық талғамы, шығармашылық көзқарастары өзара тоғысып, заманауи көркем шығармашылықта жаңа бағыттар мен формаларды тудырады. Жаһандану дәстүрлі мәдениет пен өнердің даму үдерісіне екі түрлі әсер етті: Позитивті тұрғыдан, ол мәдениеттер арасындағы диалог пен өзара ықпалдастықты арттырды. Әртүрлі елдердің суретшілері, дизайнерлері мен сәулетшілері ортақ көрмелер мен жобаларда бірлесе жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болды; Негативті тұрғыдан, жаһандану бірегей ұлттық стильдердің жойылуына, батыстық мәдени үлгілердің үстемдігіне алып келді. Нәтижесінде, дәстүр мен жаңашылдықтың тоғысында жаңа мәдени кодтар қалыптасып, ұлттық өнердің мәні қайта қарастырылада. Ал заманауи көркем шығармашылықтағы трансформация - заманауи өнерде (сурет, мүсін, дизайн, инсталляция, перформанс, цифрлық арт) мәдени құндылықтар жаңа формада бейнеленеді. Суретшілер мен дизайнерлер ұлттық ою-өрнек, миф, салт-дәстүр элементтерін заманауи формада қайта жаңғыртады. Мысалы, қазақтың киіз үй құрылымынан немесе ою-өрнегінен шабыт алып, оны заманауи сәулет пен интерьерде қолдану - мәдени трансформацияның жарқын көрінісі. Цифрлық технологиялар арқылы көркем туындылар виртуалды кеңістікке көшіп, көрерменмен жаңа форматта байланыс орнатады. Жаһанданудың шығармашылыққа әсері - жаһандану көркем шығармашылықта идеялар мен стильдердің синтезін туындатты. Әлемдік мәдени ағындар бір-біріне әсер етіп, гибридті өнер түрлері пайда болды (мысалы, этнофутуризм, кибер-арт, нео-дизайн). Бұл үрдіс авторларды жаңа тіл, жаңа форма, жаңа мағына іздеуге итермеледі. Дегенмен, жаһандану жағдайында ұлттық мәдени өзіндік ерекшелікті сақтау - басты міндеттердің бірі болып қала береді. INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 1365 Технология және көркем шығармашылықтың тоғысуызаманауи өнер дәстүрлі кескіндеме, мүсін, графика сияқты түрлерден шығып, цифрлық және интерактивті бағыттарға бет алды. Мысалы: ✓ Сандық кескіндеме (digital painting) - компьютерлік графика бағдарламалары арқылы жаңа көркем стильдер қалыптастырады. ✓ 3D модельдеу және анимация – сәулет, дизайн және кино өнерінде шығармашылық ойды кеңейтіп, көрерменмен жаңа форматта байланыс орнатуға мүмкіндік береді. ✓ Виртуалды (VR) және толықтырылған шындық (AR) - көркем туындыны тек көру емес, оны «сезіну» тәжірибесін ұсынады. Мәдени құндылықтардың трансформациясы технологияның әсерінен мәдени құндылықтар жаңа мазмұнға ие болды: Олар, дәстүр мен жаңашылдықтың синтезі: ұлттық ою-өрнек, символика цифрлық форматта қайта бейнеленіп, жаңа мағына алады. Қолжетімділік: өнердің цифрлануы арқылы көркем мұралар кең аудиторияға таралып, мәдени білім жаһандық деңгейде қолжетімді болды. Авторлық пен түпнұсқалық ұғымының өзгеруі: NFT (non-fungible token) сияқты технологиялар цифрлық өнердің меншік құқығын бекітудің жаңа тәсілін әкелді. Технологияның шығармашылық процестегі рөлітехнология тек құрал ғана емес, шығармашылық процестің белсенді қатысушысына айналды. ✓ Көркем ойды бейнелеуде жасанды интеллект (AI) жаңа эстетикалық шешімдер ұсынады. ✓ Интерактивті медиа өнері көрерменді туындының бір бөлігіне айналдырады, бұл мәдени коммуникацияның жаңа формасын тудырады. ✓ Онлайн-платформалар суретшілерге өз еңбегін әлемдік деңгейде көрсетуге мүмкіндік берді. Заманауи көркем шығармашылықтағы технологияның рөлі - мәдени құндылықтарды жаңаша түсіндіру мен оларды жаңа формада ұсыну. Технология дәстүрлі өнер мен мәдениетті жоймайды, керісінше, оны кеңейтіп, жаңа контекстте өмір сүруге мүмкіндік береді. Осылайша, мәдени трансформация - адам мен технология арасындағы шығармашылық диалогтың нәтижесі. Құндылықтардың трансформациясы - бүгінгі жаһандану және технологиялық прогресс дәуірінде мәдениет пен өнер саласында үлкен өзгерістер жүруде. Заманауи көркем шығармашылық дәстүрлі мәдени құндылықтарды жаңа тұрғыдан пайымдап, оларды замана талабына сай түрлендіруде. Осы құбылыс мәдени құндылықтардың трансформациясы деп аталады. Бұл - тек эстетикалық емес, сонымен қатар әлеуметтік, рухани және дүниетанымдық өзгерістердің айнасы. Мәдени құндылықтардың трансформация ұғымы - ТРАНСФОРМАЦИЯ латын тілінен аударғанда өзгеру, түрлену дегенді білдіреді. Мәдени құндылықтардың трансформациясы - қоғамның дамуы мен ғылыми-технологиялық прогрестің әсерінен дәстүрлі мәдени ұстанымдар мен эстетикалық идеалдардың жаңа мазмұнға ие болуы. Бұл процесс: мәдени нормалар мен дәстүрлердің жаңаша интерпретациялануына; рухани құндылықтардың жаңа формада көрінуіне; көркем ойлаудың жаңа бағыттарының пайда болуына әкеледі. INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 1366 Заманауи көркем шығармашылықтағы құндылықтардың өзгерісізаманауи өнер дәстүрлі мазмұн мен формадан алыстап, экспериментке, концептуализмге, инновацияға бет алды. Осы бағыттарда құндылықтардың жаңа жүйесі қалыптасуда: ✓ Дәстүрлі өнердің символдары заманауи қоғамда мәдени брендке айналуда. ✓ Көркем шығармашылық ұлттық идентификацияны сақтаумен қатар, жаһандық мәдени ортаға бейімделіп отыр. Құндылықтардың мәні өзгеріп, олар эстетикалық, тәрбиелік қана емес, сонымен бірге әлеуметтік-коммуникативтік құралға айналуда. Дәстүрлі өнердегі құндылықтар Заманауи өнердегі жаңа құндылықтар Әсемдік пен үйлесім Идея мен ойдың басым болуы Рухани мазмұн, символика Тұлғалық көзқарас, авторлық интерпретация Ұлттық дәстүрге сүйену Глобалдық мәдени байланыстар Шынайылық пен табиғилық Виртуалдық, цифрлық бейнелер Технология мен жаһандану әсері - кұндылықтардың өзгерісіне технология мен жаһандану ерекше ықпал етеді: ✓ Цифрлық мәдениет өнерді жаһандық деңгейге шығарып, ұлттық шекараларды жойды. ✓ Интернет пен әлеуметтік медиа шығармашылықтың жаңа ортаға – виртуалды кеңістікке ауысуына себеп болды. ✓ Жасанды интеллект, 3D модельдеу, видеоарт, интерактивті инсталляциялар сияқты бағыттар көркемдік құндылықтардың табиғатын өзгертті. Осының нәтижесінде көркем шығармашылық тек эстетикалық акт қана емес, мәдени коммуникацияның, әлеуметтік пікірталастың, идея алмасудың құралына айналды. Рухани және ұлттық құндылықтардың жаңа қырынан көрінуі -трансформация дәстүрлі құндылықтарды жою емес, оларды жаңа мәнде қайта жаңғырту болып табылады. Мысалы: қазақтың ұлттық ою-өрнектері мен мифологиялық бейнелері заманауи графикада, цифрлық артта жаңа стильде бейнеленеді; дәстүрлі музыка элементтері электронды музыкамен үйлесіп, мәдени синтез туғызады; ұлттық болмыс пен жаһандық эстетика тоғысып, жаңа мәдени код қалыптастырады. Зерттеу әдістері мен материалдары Заманауи көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың трансформациясы тақырыбы негізінде бойынша зерттеу жүргізу барысында келесі ғылыми әдістер қолданылды: 1. Теориялық-талдау әдісі – мәдениеттану, өнертану және философия салаларындағы ғылыми еңбектер мен тұжырымдамаларды зерделеу арқылы заманауи көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың мәнін ашу. 2. Салыстырмалы талдау әдісі – дәстүрлі және заманауи көркем шығармашылықтағы құндылықтар жүйесін салыстырып, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын айқындау. 3. Көркем-эстетикалық талдау әдісі – өнер туындыларының мазмұны мен көркемдік ерекшеліктерін талдау арқылы мәдени трансформацияның нақты көріністерін анықтау. 4. Әлеуметтік-мәдени талдау әдісі – жаһандану, цифрландыру және әлеуметтік өзгерістердің мәдени құндылықтарға ықпалын қарастыру. INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 1367 5. Интерпретациялық әдіс – заманауи өнердегі идеялық және символдық мәндерді түсіндіру, олардың мәдени контекстін ашу. Зерттеудің негізін келесі материалдар құрады: • Заманауи отандық және шетелдік суретшілердің, дизайнерлердің, сәулетшілердің шығармалары; • Көркем көрмелер мен арт-жобалардағы туындылар (заманауи медиа-өнер, инсталляциялар, перформанстар, цифрлық шығармалар); • Мәдениеттану, эстетика және өнер философиясына арналған ғылыми еңбектер, монографиялар мен мақалалар; • Қазақстандағы және шетелдегі заманауи өнер тенденцияларын сипаттайтын каталогтар, альбомдар, интернет-платформалар мен музей қорларының деректері. Осы әдістер мен материалдар заманауи көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың өзгеру заңдылықтарын, олардың қоғам мен мәдениет дамуындағы рөлін жан-жақты талдауға мүмкіндік бердік. Зерттеу нәтижелері Заманауи көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың трансформациясын зерттеу барысында бірнеше маңызды нәтижелер анықталды: 1. Дәстүр мен жаңашылдықтың сабақтастығы - зерттеу нәтижелері көрсеткендей, қазіргі заман суретшілері мен дизайнерлері ұлттық мәдени мұра элементтерін заманауи формада қайта өңдеп, жаңа мазмұн береді. Мысалы, дәстүрлі ою-өрнектер мен мифологиялық бейнелер заманауи арт-инсталляциялар мен цифрлық өнерде жиі қолданылады. Бұл мәдени сабақтастықтың үзілмей, жаңа эстетикалық деңгейде жалғасып жатқанын дәлелдейді. 2. Технологияның шығармашылық үдерістегі рөліцифрлық технологиялар, 3Dмодельдеу, виртуалды және кеңейтілген шындық (VR/AR) сияқты құралдар қазіргі көркем шығармашылықтың ажырамас бөлігіне айналды. Бұл үрдіс мәдени құндылықтардың тек материалдық емес, сонымен қатар виртуалды кеңістікте де өмір сүруіне мүмкіндік берді. 3. Мәдениеттердің тоғысуы мен гибридтілік құбылысыжаһандану нәтижесінде әртүрлі мәдениеттердің өзара ықпалы артты. Қазіргі заманғы өнер туындыларында батыстық және шығыстық, дәстүрлі және заманауи, этникалық және урбанистік элементтердің синтезі байқалады. Бұл мәдени гибридтілік заманауи шығармашылықтың басты сипаттарының біріне айналды. 4. Құндылықтық бағдарлардың өзгеруізерттеу барысында анықталғандай, қазіргі өнерде жеке тұлғаның өзін-өзі тануы, экологиялық сана, әлеуметтік әділеттілік және инклюзивтілік секілді жаңа құндылықтар басымдыққа ие болды. Бұл көркем шығармашылықтың әлеуметтік жауапкершілік пен мәдени сананы дамытудағы маңызды рөлін айқындайды. 5. Эстетикалық тілдің трансформациясызаманауи көркем шығармашылық дәстүрлі форма мен мазмұннан бас тартып, концептуалдық, символдық және эксперименттік бағыттарға бет бұрды. Бұл жаңа эстетикалық тіл арқылы суретшілер мәдени құндылықтарды өз заманының рухына сай жаңаша түсіндіруде. ҚОРЫТЫНДЫ INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE ON “MODERN APPROACHES AND TRENDS IN TEACHING FINE ARTS, DRAFTSMANSHIP AND MUSIC IN HIGHER PEDAGOGICAL EDUCATION” OCTOBER 22-23, 2025 1368 Заманауи көркем шығармашылықтағы мәдени құндылықтардың трансформациясы — қазіргі мәдени даму үдерісінің маңызды әрі күрделі құбылысы. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, XXI ғасырдағы өнер тек эстетикалық форма емес, сонымен қатар әлеуметтік, рухани және технологиялық өзгерістердің көрінісі болып табылады. Бүгінгі көркем шығармашылықта дәстүр мен жаңашылдықтың үйлесімі ерекше орын алады. Ұлттық мәдени мұра элементтері жаңа көркемдік тіл арқылы қайта жаңғырып, заманауи бағыттармен тоғысады. Бұл үрдіс мәдени сабақтастықты сақтап қана қоймай, оның мазмұнын байытып, жаңа рухани кеңістік қалыптастырады. Технологияның дамуы өнердің формасы мен тәсілін түбегейлі өзгертті: цифрлық, медиа және интерактивті өнер түрлері мәдени құндылықтарды жаңа деңгейде бейнелеуге мүмкіндік беріп отыр. Сонымен қатар, заманауи көркем шығармашылықта тұлғалық еркіндік, әлеуметтік әділеттілік, экологиялық және рухани сана сияқты жаңа құндылықтық бағыттар айқындалуда. Қорыта айтқанда, заманауи көркем шығармашылық мәдени құндылықтардың үздіксіз эволюциясын, олардың қоғам өміріндегі маңыздылығы мен мәнінің қайта пайымдалуын бейнелейді. Бұл құбылыс адамзат мәдениетінің дамуына серпін беріп, дәстүр мен инновацияның өзара байланысын нығайтуда шешуші рөл атқарады. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 1. Әбдіғапбарова А. Мәдениет және өркениет: теориялық негіздер. – Алматы: «Қазақ университеті». 2019.- 128 б. 2. Нысанбаев Ә. Қазіргі заман мәдениетінің философиясы. -Алматы: «Ғылым». 2018.-56 б. 3. Құдайбергенова, Д. Заманауи өнер және мәдени трансформациялар. – Астана: «Еуразия ұлттық университеті баспасы». 2021.-87 б. 4. Хасанова Л. Көркем шығармашылықтағы дәстүр мен жаңашылдықтың өзара байланысы. – Алматы: «Өнер». 2020.-121 б. 5. Hall. S. Cultural Identity and Diaspora. – London: «Routledge». 1997.-88 б. 6. Bauman, Z. Culture in a Liquid Modern World. – Cambridge: «Polity Press». 2011.-23 б. 7. Appadurai, A. Modernity at Large: Cultural Dimensions of Globalization. – Minneapolis: «University of Minnesota Press». 1996.-65 б. 8. Бек, У. Жаһандану және мәдени кеңістік. – Астана: «Фолиант». 2022.-59 б.