ROBOTOTEXNIKA ORQALI O'QUVCHILARNING MUAMMOLARNI HAL QILISH KO'NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH

“INTERNATIONAL CONFERENCE ON INNOVATIVE DEVELOPMENT OF EDUCATION” 2025/1 172 DOI: https://10.5281/zenodo.17476653 ROBOTOTEXNIKA ORQALI O‘QUVCHILARNING MUAMMOLARNI HAL QILISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH Unarboyev Nursulton Tohirjon o‘g‘li Yangi Namangan tumani 86-maktab informatika fani o‘qituvchisi E-mail: unarboyev0[email protected]u ANNOTATSIYA Mazkur tezisda robototexnika vositasida o‘quvchilarning muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishning pedagogic asoslari o‘rganiladi. Kalit so‘zlar: Robototexnika, STEM, tanqidiy fikrlash, algoritmik fikrlash, refleksiya. ABSTRACT This thesis examines the pedagogical foundations of developing students’ problem-solving skills through robotics. Keywords: Robotics, STEM, critical thinking, algorithmic thinking, reflection. KIRISH Zamonaviy ta’lim tizimi o‘quvchilarning nafaqat bilim olishi, balki real hayotiy muammolarni hal qilish, tanqidiy fikrlash va ijodiy yondashuv ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilgan. Bu jarayonda robototexnika fanlararo integratsiyani ta’minlovchi, amaliy va interaktiv ta’lim vositasi sifatida alohida o‘rin tutadi. Ayniqsa, STEM yondashuvi asosida robototexnika o‘quvchilarning texnik tafakkurini, jamoaviy ishlash qobiliyatini va muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishda samarali platforma bo‘lib xizmat qiladi. “INTERNATIONAL CONFERENCE ON INNOVATIVE DEVELOPMENT OF EDUCATION” 2025/1 173 Robototexnika mashg‘ulotlari orqali o‘quvchilar o‘z bilimlarini amaliyotda sinab ko‘rishadi, qurilma yaratish, dasturlash, sinovdan o‘tkazish va takomillashtirish jarayonlarida faol ishtirok etadilar. Bu esa ularning muammoga nisbatan tizimli yondashuvini, sabr-toqatini va reflektiv fikrlashini shakllantiradi. Shuningdek, robototexnika o‘quvchilarda “xatolik – bu o‘rganish imkoniyati” degan konstruktiv fikrni rivojlantiradi. Robototexnika – bu fanlararo ta’lim vositasi bo‘lib, o‘quvchilarni quyidagi jihatlar orqali muammolarni hal qilishga jalb qiladi: • Sensorlar va aktuatorlar bilan ishlash: muhitni aniqlash, harakatni boshqarish; • Dasturlash: algoritmik fikrlash, xatolikni aniqlash va tuzatish; • Qurilma dizayni: ijodiy yondashuv, texnik muammolarni hal qilish; • Sinov va refleksiya: natijani baholash, xatolikdan o‘rganish. Bu muammolarni hal qilish orqali o‘quvchilarda bir nechta ko‘nikmalar rivojlanadi: Ko‘nikma Robototexnika orqali rivojlanirish usuli Tanqidiy fikrlash Koddagi hatolikni aniqlash va tahlil qilish Ijodiy yondashuv Qurilma dizaynini o‘zgartirish, yangi yechimlar topish Algoritmik fikrlash Harakat ketma-ketligini tuzish Jamoaviy ishlash Guruhda loyiha bajarish Refleksiya Natijani baholash Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, muammoli ta’lim, loyiha asosida o‘qitish va konstruktiv yondashuv elementlarini o‘z ichiga olgan robototexnika mashg‘ulotlari o‘quvchilarning fikrlash darajasini sezilarli darajada oshiradi. O‘quvchilar xatolikdan o‘rganish, refleksiya qilish va jamoaviy ishlash orqali o‘z bilimlarini chuqurlashtiradilar. Shu asosda ta’lim jarayoniga robototexnika vositalarini integratsiyalash, o‘qituvchilarni metodik jihatdan tayyorlash va o‘quvchilarga tanlov asosida yechim topish imkoniyatini berish tavsiya etiladi. Bu yondashuv nafaqat texnik ko‘nikmalarni, balki hayotiy muammolarga nisbatan tizimli fikrlashni ham rivojlantiradi. “INTERNATIONAL CONFERENCE ON INNOVATIVE DEVELOPMENT OF EDUCATION” 2025/1 174 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI: (REFERENCES) 1. UzEduTech – Robototexnika maktablari uchun metodik qo‘llanma (2022). Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi 2. Turaev, M. (2019). "Robototexnika ta’limda: Innovatsion usullar". Toshkent: O‘zbekiston Ta’lim Akademiyasi nashri. 3. Russell, S., & Norvig, P. (2021). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th Edition) 4. Dhanajay V. Gadre, “Programming and Customizing The AVR Microcontroller”, 2000.