MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA TA'LIM OLISH KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TA'LIM TEXNOLOGIYALARINING SAMARADORLIGI

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 1821 MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA TAʼLIM OLISH KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TAʼLIM TEXNOLOGIYALARINING SAMARADORLIGI Andijon davlat pedagogika instituti Ta’lim va tarbiya nazariyasi (maktabgacha ta’lim) magistranti Qamchibekova Roziyaxon Xasanboy qizi Annotatsiya: Ushbu maqolada raqamli taʼlim texnologiyalaridan foydalanishning maktabgacha yoshdagi bolalarda taʼlim olish kompetensiyalarini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Tadqiqotda interaktiv o‘yinlar, multimediali taqdimotlar, raqamli dars platformalari va virtual muhitlarning taʼsiri o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, raqamli vositalar bolalarda bilish faoliyati, mustaqil fikrlash va o‘rganishga motivatsiyani sezilarli darajada oshiradi. Kalit so‘zlar: raqamli texnologiyalar, maktabgacha taʼlim, kompetensiya, interaktiv o‘yin, motivatsiya. Аннотация. В данной статье проанализирована роль использования цифровых образовательных технологий в развитии учебных компетенций у детей дошкольного возраста. В исследовании изучено влияние интерактивных игр, мультимедийных презентаций, цифровых учебных платформ и виртуальной среды. Результаты показывают, что цифровые инструменты значительно повышают познавательную активность, самостоятельное мышление и мотивацию к обучению у детей. Ключевые слова: цифровые технологии, дошкольное образование, компетенция, интерактивные игры, мотивация. Annotation. This article analyzes the role of using digital learning technologies in developing learning competencies among preschool children. The study examines the impact of interactive games, multimedia presentations, digital learning platforms, and virtual environments. The results show that digital tools significantly enhance children's cognitive activity, independent thinking, and motivation to learn. Keywords: digital technologies, preschool education, competence, interactive games, motivation. So‘nggi yillarda raqamli texnologiyalar taʼlim tizimining ajralmas qismiga aylandi. Ayniqsa, maktabgacha taʼlimda raqamli vositalardan samarali foydalanish bolalarda o‘qishga bo‘lgan qiziqish, mustaqil fikrlash, va muammolarni hal qilish kompetensiyalarini rivojlantiradi. Maktabgacha yosh bolaning asosiy o‘ziga xos jihati — o‘yin orqali o‘rganishdir. Shu bois raqamli o‘yin texnologiyalarini to‘g‘ri tanlash bolaning kognitiv, emotsional va ijtimoiy rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Mazkur tadqiqotning maqsadi — maktabgacha yoshdagi bolalarning taʼlim olish kompetensiyalarini rivojlantirishda raqamli taʼlim texnologiyalarining samaradorligini aniqlashdir. ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 1822 Tadqiqot 2024-yil davomida Toshkent shahridagi 3 ta maktabgacha taʼlim tashkilotida olib borildi. 5–6 yoshli 60 nafar bola (tajriba guruhi — 30, nazorat guruhi — 30) jalb etildi. Tajriba guruhi dars jarayonlarida quyidagi raqamli texnologiyalardan foydalandi: “ABC Kids”, “Khan Academy Kids” kabi o‘quv ilovalari; Interaktiv taxtalar orqali video-mashg‘ulotlar; Virtual rasmlar va audio hikoyalar. Baholash mezonlari sifatida quyidagi kompetensiyalar o‘lchandi: 1. Bilish faoliyati (savol-javoblar orqali) 2. Mustaqil topshiriq bajarish darajasi 3. O‘rganishga bo‘lgan motivatsiya (psixologik kuzatuv orqali) ma’lumotlar tahlili uchun deskriptiv statistika va taqqoslama tahlil usullari qo‘llanildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, raqamli texnologiyalar asosida o‘qitilgan bolalarda quyidagi o‘sish kuzatildi: Bilish faoliyatida 32% yaxshilanish; Mustaqil topshiriqlarni bajarish darajasida 28% o‘sish; O‘rganishga bo‘lgan motivatsiyada 40% ortish. Nazorat guruhida esa o‘zgarishlar 10–12% atrofida bo‘ldi. Bolalar raqamli vositalar orqali o‘rganish jarayonini “qiziqarli”, “o‘yinli”, “esda qolarli” deb baholadilar. Tarbiyachilar esa bu usul bolalarni faol ishtirokchi sifatida shakllantirishini ta’kidlashdi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, raqamli taʼlim texnologiyalari nafaqat o‘quv jarayonini jonlantiradi, balki bola shaxsining kompleks rivojlanishiga ham xizmat qiladi. Raqamli vositalar orqali o‘qitish bolalarga quyidagi imkoniyatlarni beradi: O‘z fikrini erkin ifoda etish; Vizual va audio ma’lumotlarni birgalikda qabul qilish; Xatolardan o‘rganish (feedback tizimi orqali). Biroq, texnologiyadan haddan tashqari foydalanish diqqatni chalg‘itishi mumkinligi sababli, pedagoglar balansni saqlash, ya’ni raqamli va an’anaviy usullarni uyg‘unlashtirishni tavsiya etadilar. Xulosa o‘rnida shuni aytishimiz mumkinki tadqiqot natijalariga ko‘ra, raqamli taʼlim texnologiyalaridan oqilona foydalanish maktabgacha yoshdagi bolalarda: o‘rganishga bo‘lgan qiziqishni kuchaytiradi; ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 1823 bilish kompetensiyalarini rivojlantiradi; mustaqil fikrlash va muloqot qobiliyatini oshiradi. Shuning uchun raqamli vositalarni pedagogik maqsadga yo‘naltirilgan holda qo‘llash maktabgacha ta’lim tizimida zamonaviy yondashuv sifatida e’tirof etilishi lozim. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR: 1. Hasanov B., (2023). Raqamli pedagogika va maktabgacha ta’limda innovatsion yondashuvlar. Toshkent: Fan nashriyoti. 2. UNESCO (2022). Digital Learning in Early Childhood Education: Global Report. Paris. 3. Karimova M., (2024). Maktabgacha yoshdagi bolalar psixologiyasi. Toshkent: O‘zbekiston pedagogika universiteti nashriyoti. 4. OECD (2021). Early Learning and Digital Competence: Framework and Practice.