Tibbiy ta'limda interaktiv simulyatorlardan foydalanishning didaktik imkoniyatlari

AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI Pedagogika, psixologiya fanlariga ixtisoslashgan ilmiy jurnal ISSN: 3060-4613 Pedagogika fanlari Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) Maxsus pedagogika Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) Ta’limda menejment Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi Ijtimoiy pedagogika Tarix fanlari Psixologiya fanlari Fizika-matematika fanlari Kimyo fanlari Biologiya fanlari Falsafa fanlari Filologiya fanlari Geografiya fanlari 13.00.00 13.00.01 13.00.02 13.00.03 13.00.04 13.00.05 13.00.06 13.00.07 13.00.08 13.00.09 07.00.00 19.00.00 01.00.00 02.00.00 03.00.00 09.00.00 10.00.00 11.00.00 2025 №10 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI VAZIRLIGI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI Elektron nashr. 1658 sahifa, 3-oktyabr, 2025-yil. Muassis: “Tadbirkor va ishbilarmon” MChJ Hamkorlarimiz: O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi, O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti BOSH MUHARRIR: Karimova E’zoza Gapirjanovna – O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vaziri BOSH MUHARRIR O‘RINBOSARI: Ibragimova Gulsanam Ne’matovna – Pedagogika fanlari doktori, professor TAHRIRIYAT KENGASHI A’ZOLARI Ibragimov X.I. – pedagogika fanlari doktori, akademik Shoumarov G‘.B. – psixologiya fanlari doktori, akademik Qirg‘izboyev A.K. – Тarix fanlari doktori, professor Jamoldinova O.R. – pedagogika fanlari doktori, professor Sharipov Sh.S. – pedagogika fanlari doktori, professor Shermuhammadov B.Sh. – pedagogika fanlari doktori, professor Ma’murov B.B. – pedagogika fanlari doktori, professor Madraximova F.R. – pedagogika fanlari doktori, professor Kalonov M.B. – iqtisodiyot fanlari doktori, professor Nabiyev D.X. – iqtisodiyot fanlari doktori, professor Qo‘ldoshev Q. M. – iqtisodiyot fanlari doktori, professor Ikramxanova F.I. – filologiya fanlari doktori, professor Ismagilova F.S. – psixologiya fanlari doktori, professor (Rossiya) Stoyuxina N.Yu. – psixologiya fanlari nomzodi, dotsent (Rossiya) Magauova A.S. – pedagogika fanlari doktori, professor (Qozog‘iston) Rejep O‘zyurek – psixologiya fanlari doktori, professor (Turkiya) Wookyu Cha – Koreya milliy ta’lim universiteti rektori (Koreya) Polonnikov A.A. – psixologiya fanlari nomzodi, dotsent (Belarus) Mizayeva F. O. – Pedagogika fanlari doktori, dotsent Baybayeva M.X. – pedagogika fanlari doktori, professor Muxsiyeva A.T. – pedagogika fanlari doktori, professor Aliyev B. – falsafa fanlari doktori, professor G‘afurov D. O. – falsafa fanlari doktori (Phd) Shomurodov R.T. – iqtisodiyot fanlari nomzodi (PhD), dotsent Mirzayeva F. O. – pedagogika fanlari doktori (DSc), dotsent Jalilova S.X. – psixologiya fanlari nomzodi (PhD), dotsent Bafayev M.M. – psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Usmonova D.I. – Samarqand iqtisodiyot va servis institute dotsenti Saifnazarov I. – falsafa fanlari doktori, professor Nematov Sh.E. – pedagogika fanlari nomzodi (PhD) Tillashayxova X.A. – psixologiya fanlari nomzodi (PhD), dotsent Yuldasheva F.I. – pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD),dotsent Doniyorov S. M. –“Yangi O‘zbekiston” va “Pravda Vostoka” gazetalari tahririyati DM bosh muharriri, O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan jurnalist, filologiya fanlari nomzodi (PhD) Yuldasheva D.B. – filologiya fanlari bo‘yicha falsafa (PhD) doktori, dotsent Tangriyev A. T. – Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti kafedra professori Ashurov R. R. – psixologiya fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Panjiyev M. A. – Qashqadaryo viloyati Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari Xudayberganov N. A. – Xorazm Ma'mun akademiyasi Tabiiy fanlar bo‘limining katta ilmiy xodimi, biologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali 26.09.2023-yildan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan №С-5669363 reyestr raqami tartibi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Litsenziya raqami: №136361 EDITOR-IN-CHIEF: Karimova E’zoza Gapirzhanovna – Minister of Perschool and School Education of the Republic of Uzbekistan DEPUTY EDITOR-IN-CHIEF: Ibragimova Gulsanam Ne’matovna – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor EDITORIAL BOARD MEMBERS: Ibragimov X.I. – Doctor of Pedagogical Sciences, Academician Shoumarov G‘. B. – Doctor of Psychological Sciences, Academician Qirg‘izboyev A. K. – Doctor of Historical Sciences, Professor Jamoldinova O.R. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Sharipov Sh.S. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Shermuhammadov B.Sh. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Ma’murov B.B. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Madraximova F.R. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Kalonov M.B. – Doctor of Economic Sciences, Professor Nabiyev D.X. – Doctor of Economic Sciences, Professor Koldoshev K. M. – Doctor of Economic Sciences, Professor Ikramxanova F.I. – Doctor of Philological Sciences, Professor Ismagilova F.S. – Doctor of Psychological Sciences, Professor (Russia) Stoyuxina N.Yu. – Candidate of Psychological Sciences (PhD), Associate Professor (Russia) Magauova A.S. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor (Kazakhstan) Rejep O‘zyurek – Doctor of Psychological Sciences, Professor (Turkey) Wookyu Cha – President of the National University of Education, Korea (South Korea) Polonnikov A.A. – Candidate of Psychological Sciences (PhD), Associate Professor (Belarus) Mizayeva F. O. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Baybayeva M.X. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Muxsiyeva A.T. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Aliyev B. – Doctor of philosophy, professor Gafurov D. O. – Doctor of Philosophy (PhD) Shomurodov R.T. – Candidate of Economic Sciences (PhD), Associate Professor Mirzayeva F. O. – Doctor of Pedagogical Sciences (DSc), Associate Professor Jalilova S.X. – Candidate of Psychological Sciences (PhD), Associate Professor Bafayev M.M. – Doctor of Philosophy in Psychological Sciences (PhD), Associate Professor Usmonova D.I. – Associate Professor, Samarkand Institute of Economics and Service Saifnazarov I. – Doctor of philosophy, professor Nematov Sh.E. – Candidate of Pedagogical Sciences (PhD) Tillashayxova X.A. – Candidate of Psychological Sciences (PhD), Associate Professor Yuldasheva F.I. – Doctor of Philosophy in Pedagogical Sciences (PhD), Associate Professor Doniyorov S. M. – Editor-in-Chief of the Editorial Board of the newspapers "Yangi Uzbekiston" and "Pravda Vostoka", Honored Journalist of the Republic of Uzbekistan, Candidate of Philological Sciences (PhD) Yuldasheva D.B. – Doctor of Philosophy (PhD) in Philological Sciences, Associate Professor Tangriyev A.T. – is a professor of Tashkent State University of Economics Ashurov R. R. – Doctor of Philosophy (PhD) in Psychology, Associate Professor Panjiyev M. A. – First Deputy Head of the Department of Preschool and School Education of the Kashkadarya Region Khudaiberganov N. A. – Senior Researcher of the Department of Natural Sciences of the Khorezm Mamun Academy, Doctor of Philosophy (PhD) in Biological Sciences “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasining quyidagi qarorlariga asosan pedagogika va psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) hamda fan doktori (DSc) ilmiy darajasiga talabgorlarning dissertatsiyalaridagi asosiy ilmiy natijalarni chop etish uchun milliy ilmiy nashrlar ro‘yxatiga kiritilgan: Pedagogika fanlari bo‘yicha: OAK Kengashi tavsiyasi (26.08.2024-y., №11-05-4381/01) asosida: • Ekspert kengashi (29.10.2024-y., №10) • Rayosat qarori (31.10.2024-y., №363/5) Psixologiya fanlari bo‘yicha: Toshkent davlat pedagogika universiteti murojaatiga asosan OAK tavsiyasi (24.04.2025-y., №11-05-2566/01): • Ekspert kengashi (25.05.2025-y., №10) • Rayosat qarori (08.05.2025-y., №370/5) AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 4 2025-yil, oktyabr, 10-son MUNDARIJA The Use of Innovative Pedagogical Technologies in the Development of Critical Thinking ........................ 16 Gulnar Atakhanova Orinbaevna Current Aspects of Designing and Implementing Extracurricular Educational Activities at the Primary General Education Level....................................................................................... 20 Amankosova Dinara Gabitovna Maktabgacha ta’lim tizimida tarbiyachi shaxsiyati va kasbiy mahorati shakllanishining nazariy asoslari .... 24 Axmadaliyeva Moxlaroy To‘xtapolatovna Pedagogical Model and Stages of Teaching Subjects Through a Project-Based Approach ....................... 28 Bannayev Qosimjon Lotin tili va zamonaviy tibbiy terminologiya: tarixi, vazifasi va amaliy ahamiyati ......................................... 31 Eshmurodova Shirin Oybekovna Motor alaliyaning nonutqiy simptomatikasi .................................................................................................. 34 Isayeva Mushtariy Alisher qizi Talabalar etnomadaniy kompetentligini rivojlantirishning pedagogik-psixologik omillari ............................. 38 Isomiddinov Asliddin Baxriddin o‘g‘li Texnologiya darslarida o‘quvchilarning texnik savodxonligini robototexnika elementlari asosida rivojlantirish.................................................................................................................. 41 Jabborova Umida Fizika fanini mutaxassislik fanlari integratsiyasi asosida o‘qitishda bo‘lajak muhandislarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning ilmiy-nazariy asoslari .................................................................... 45 Xayrullayev Asliddin Isatullayevich Talaba tomonidan mutaxassislik tilini o‘zlashtirishda monologik nutqni o‘rgatishning samarali usullari masalasi haqida................................................................................................................ 51 Karimov N. M. Zamonaviy pedagog kadrlar tayyorlashda kasbiy motiv va motivatsiyaning o‘rni ....................................... 54 Melikova Elnora Shuxratovna Bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarini tayyorlashda pragmatik kompetensiyaning roli ......................................... 58 Mustafayeva Nilufar Ulashovna O‘quvchilarda iqtisodiy tafakkurni rivojlantirishning pedagogik strategiyalari .............................................. 62 Nishonova Dilafruz Computer-Based Formative Assessment: Advantages and Challenges in Teaching English to High School Students .............................................................................................. 66 Obidjonova Shokhista Bakhtiyorovna Metata’lim texnologiyalari asosida bo‘lajak maktabgacha ta’lim mutaxassislarini tayyorlash tizimini takomillashtirish.............................................................................................................. 70 Oʻrolboyeva Durdona Sayfiddin qizi Sun’iy intellekt asosidagi darslarning an’anaviy darslarga nisbatan samaradorligini qiyosiy tahlil qilish ..... 73 Rasulev Bobirjan Atxamovich Pedagogik faoliyatda pedagogning kasbiy taraqqiyoti motivatsiyasining psixologik xususiyatlari .............. 78 Rustamova Surayyo Shaxobiddinovna Innovatsion kompetentlik tushunchasi va uning ilmiy-pedagogik asoslari ................................................... 84 Soliyev Eliyor Ravshan o‘g‘li Nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalar eshituv idrokini o‘yinlar yordamida rivojlantirishning samarali usullari ..... 88 Xalilova Shahnoza Zamonaviy ta’limda kommunikativ kompetensiyaning o‘rni va ahamiyati.................................................... 92 Yaqubova Nigoraxon Ibrohimjon qizi Soliq yuki – mamlakat soliq soliq tizimining asosiy mezonidir ..................................................................... 97 Suyunov Otabek Shuxrat o‘g‘li Bo‘lajak o‘qituvchilarda kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish va takomillashtirish yo‘llari ....................... 101 Ibodova Sarvinoz Sayfilloyevna Oliy taʼlim muassasalarida gospital pedagogika fanini oʻqitishning dolzarb masalalari va uning uslubiy taʼminoti ................................................................................................................................. 106 Inogamova Dilfuza Rahmatullaevna AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 5 2025-yil, oktyabr, 10-son Chizma geometriya va kompyuter grafikasi: an’anaviy fan va zamonaviy texnologiyaning uyg‘unlashuvi . 111 Raximov А. M., Tairova N. S., Sabirova D. U., Xasanova S. T., Tashpulatov R. X. Геймификация в обучении английскому языку на начальном этапе обучения .................................... 114 Курбанова Назира Низомиддиновна Talabalarda tanqidiy va evristik fikrlashni shakllantirishda raqamli texnologiyalarning o‘rni .........................117 Adjiyev Nayrullo Nazrulloyevich Konstruktiv yondashuv asosida tabiiy fanlar (science)ni o‘qitish metodikasi ................................................122 Amirullayeva Barno Abdulhaqovna Kimyo oʻqitishda oʻquvchilarning ijodiy faoliyatini shakllantirishning tajriba-sinov natijalari ..........................126 Artiqov Maqsud Bahodirovich, Babanazarova Ayzada Omirbaevna Kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarni bilingvist sifatida shakllantirishda til oʻrganish koʻnikmalari va kompetentsiyalarining rivojlanishi .....................................................................131 Axmadjonova Gulira’no Muxtorjon qizi Talabalarning ijtimoiy kompetensiyalarini shakllantirishda kooperativ ta’limning metodik yondashuvlari .....135 Botiraliyeva Gulobar Mahamadismoil qizi Talabalarni intellektual faoliyatga tayyorlashda ijtimoiy sherikchilikning pedagogik va metodik asoslari .....139 Dilbarjonov Avazbek Ravshanbek o‘g‘li Teacher-Centered and Child-Centered Methods in Early Childhood Education: Insights From Finland and Uzbekistan .........................................................................................................143 Djaparova Gulnoza Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida “Metodik mahorat kuni” va “Metodik mahorat soati”ni tashkil etish .......150 Do‘stov Davron Zulhaydarovich Theoretical, Methodological, and Practical Factors of Differentiated Education ..........................................155 Ergash Shonazarovich Khasanov Maktabgacha yoshdagi bolalarning intellektual qobiliyatini rivojlantirishda kognitiv yondoshuv ..................160 Gulbahor Xamidova Mustaqil ta’lim – mustahkam bilim ................................................................................................................ 164 Halima Shukurova Sunatullayevna Integrating Google Classroom and Project-Based Learning for Enhanced Synchronous and Asynchronous Education ................................................................................168 Inomkhojaeva Shodiyakhon Abdukodirkhoja qizi O‘quvchilarning innovatsion fikrlash ko‘nikmalarini takomillashtirishning nazariy asoslari ...........................174 Mamadaliyev Axadjon G‘aniboyevich Hududiy rivojlanishda innovatsion yondashuvlarni strategik boshqaruvga integratsiya qilish yo‘llari ...........177 Mo‘minov Fazliddin Xusniddin o‘g‘li O‘rta yoshdagi ayollarda harakat faoliyatini rivojlantirishda milliy o‘yinlarning pedagogik ahamiyati ...........184 Mustafoyev Sherali Pedagogical and Psychological Foundations of Developing Higher-Order Thinking Skills in Students .......188 Nasimova Zarina Isomiddin kizi Pedagogik ijodkorlikning kasbiy professionallikda namoyon bo‘lish xususiyatlari ........................................193 Numonova Dildor Umurzoqovna Ko‘zi ojiz boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining kommunikativ kompetentsiyasini o‘rganishning nazariy asoslari ......................................................................................................................196 Qarshiboyev Asliddin Maktabgacha tа’lim tаshkilоtlаrida ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etish masalalari.....................................200 Qilichova Marxabo Xudayqulovna The Transformation of Existential Thought in British Literature: Iris Murdoch’s Philosophical Humanism and the Reinterpretation of Freedom .........................................................................................204 Rahmonqulova Zarnigor Nasimjon qizi Sportchilarning elektron platformalardan foydalanishning metodik tahlili .....................................................209 Saydullayev Zafar Erkinovich Adabiy ta’limda estetik tarbiya ......................................................................................................................216 Sharipov Elmurod Sa’dulla o‘g‘li O‘qituvchi-trenerning ko‘p qirrali kasbiy-pedagogik funksiyalari ...................................................................220 Sulaymonov Jaxongir Solijonovich Uzluksiz kasbiy rivojlanishda art-pedagogikaning o‘qituvchilar hissiy farovonligiga ta’siri ...........................223 Suvanova Kamola Raimqul qizi AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 6 2025-yil, oktyabr, 10-son Raqamlashtirish muhitida umumta’lim maktablarida ta’lim sifatini oshirish ..................................................226 Xamidova Komila Maxmudovna Oliy ta’limda kvest texnologiyasi yordamida fizika fanining murakkab tushunchalarini o‘zlashtirish samaradorligini oshirish metodikasi.................................................................231 Yo‘lchiyev Shaxriyor Xusanovich, O‘rinboyeva Kumushoy Sultonbek qizi Совершенствование профессиональных компетенций будущих инженеров на основе интегративного подхода ...........................................................................................................235 Умарова Гулчехра Абитовна Kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning aqliy qobiliyatining psixologik xususiyatlari ..................................238 Alanazarova Sholpan Artikbaevna, Artiqbaeva Miyassar Jumanazarovna Biologiya ta’limida innovatsion metodlarni joriy etishda ta’lim menejmentining roli ......................................241 Allayorova Maloxat Normaxmat qizi Integrating Innovative Technologies for the Enhancement of Speech and Communication Skills Among Learners With Intellectual Disabilities in Uzbekistan: Pedagogical Approaches and Developmental Outcomes ............................................................................244 Donisheva Gulruy Akhrorkulovna Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini o‘quvchilar o‘qish savodxonligini rivojlantirishga metodik jihatdan tayyorlash ..................................................................................................247 Doniyarov Mavlonbek Arabovich Kimyoviy birikmalarda bog‘lar sonini hisoblashning yangi matematik usullari ..............................................252 Ergashev Vahob Ergashevich Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining mantiqiy tafakkurini rivojlantirish pedagogik muammo sifatida .............257 G‘aniyeva Maftuna Abduaziz qizi Pedagogika oliy o‘quv yurtlarida steam fanlarini raqamli texnologiyalar asosida o‘qitishning metodik asoslari ...........................................................................................................261 Jamolova Sitora Muzaffar qizi Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining matematik tafakkurini rivojlantirishda didaktik o‘yinlar va interaktiv metodlardan foydalanish samaradorligi ..........................................................264 Mamadiyorov Jamol Zamonaviy ta’lim jarayonida talabalar mustaqil faoliyatini rivojlantirishda pedagogik yondashuvlar ............268 Mamayusupova Nafisa Abdulatifovna Para yengil atletikachilarda nayza uloqtirish texnikasini takomillashtirish uslubiyati ....................................271 Qiyomova Shohsanam Yarash qizi Difficulties in Enhancing Communicativeness of Pre-Service English Teachers .......................................... 275 Kurbonova Maftuna Fakhriddinovna, Mirzayeva Gulshan Azamatovna Principles of Teaching Basic Foreign Language Skills (EFL) .......................................................................278 Samandarova Gulsara Ismatilloyevna O‘quvchilarning innovatsion ta’lim muhitida tayanch kompetensiyalarini shakllantirishning dolzarbligi .......282 Toshpulatova Farida Radjabovna Корпоративная культура педагогов и внутренняя стабильность ДОО ...................................................286 Буранова Шохноза Абдуразаковна Развивать личностные качества учащихся на уроках географии ........................................................... 290 Шадиева Нигора Шариповна Raqamli texnologiyalar yordamida oliy ta’lim sifatini oshirishda innovatsion yondashuvlar .........................295 Baytileuova Gulnaz Quralbay qizi Yangi avlod pedagoglarini tayyorlash: kompetensiyalar va qadriyatlarning roli ............................................298 Ro‘ziboyeva Ma’mura Abdunabiyevna Astronomiya fanini o‘qitishda integrativ yondashuvdan foydalanib o‘qitishning ta’lim tizimidagi o‘rni ..........301 Barakayeva Sarvinoz To‘lqunovna Alohida e’tiborga muhtoj bolalar bilan ishlashda yangi pedagogik texnologiyalarni qo‘llash ........................ 305 Usmonov Salohiddin Dushan o‘g‘li, Namozova Sevinch Asqar qizi Ma’naviy-axloqiy sifatlarni tarbiyalashda pеdagogik qadriyatlarning ustuvorligi ...........................................310 Jumayeva Gulnara Tursunpulatovna Talabalarni maktabgacha ta’lim tashkilotlarini maqsadli boshqarishga tayyorlashning nazariy asoslari ......314 Mahmudova Zulfiya Xomitovna Pedagogical Methodology Improve Students’ Professional Mobility in Acquisition of Specialty ...................319 Khidirova Muhabbat Murodillayevna AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 7 2025-yil, oktyabr, 10-son Boshlang‘ich sinf ona tili darslarida pedagogik texnologiyalardan foydalanish ............................................322 Ismoilova Surmaxon Amonovna, Yusupova Mohinur Qoraqalpoqlarning dehqonchilik marosimlari ...............................................................................................326 Orinboyeva Go‘zal Polatovna The Complexity of Training Teaching Staff for Work in Public Schools Organized in Medical Stations in Uzbekistan ................................................................................................................. 330 Inogamova Dilfuza Rakhmatullaevna Boshlang‘ich ta’lim texnologiya fanini o‘qitishda STEM yondashuvi orqali o‘quvchilarda mustaqil va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish ...............................................................................335 Jabbarova Zuhra Omondullayevna Eshitishda nuqsoni mavjud bolalarni nutqini shakllantirish metodikasi ........................................................338 Z. N. Mamarajabova 5–7-sinf qizlarida raqamli texnologiyalar ta’sirida tarbiya jarayonining o‘ziga xosliklari ................................341 Abdurazoqova Marg‘uba Muxammad qizi Maktabgacha yoshdagi bolalarda emotsional intellektni rivojlantirish diagnostikasi: metodlar va natijalar ..345 Abduxamidova Dilorom Abdumuminovna PISA topshiriqlari asosida o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish ....................................349 Axunjanova Shirmonoy Isroiljonovna Bo‘lajak surdotarjimonlar uchun faoliyat turlarini tanlashda ko‘maklashish ..................................................354 Dehqanova Muborakxon G‘iyosiddinovna Mustaqil ta’limni tashkilllashtirishda tarjimadan foydalanish jarayonlari .......................................................357 Erkayev Elmirza Temirovich Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kasbiy faoliyat samaradorligini oshirishda kreativ va tanqidiy fikrlash kompetensiyalarining o‘rni ..................................................................................361 Jumayeva Muxlisa Shokir qizi Tasks, Exercises, and Activities in the English Classroom: Differences, Similarities, and Effective Use .....366 Qodirov Olim Odilovich Maktabgacha yoshdagi bolalarda kommunikativ kompetentlikni rivojlantirish masalalari ............................372 Safarova Mohichehra Xonzafarovna Malaka oshirish tizimida boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini tabiiy-ilmiy savodxonligini rivojlantirish masalalari..........................................................................................................376 Saidova Dilnoza Maripovna O‘zbekiston va Yaponiya dzyudo trenerlarining mashg‘ulot jarayonlarini qiyosiy tahlili ................................380 Sharipov Xabibullo Abduqahhorovich “Kompyuter lingvistikasi”ning rivojlanish tendensiyasi ..................................................................................386 Xusanboyeva Muxlisa Ikrojon qizi Педагогические технологии стратегического развития взаимного сотрудничества организаций дошкольного образования и родителей ..............................................................................392 Тухлиев Муслимбек Шерзод угли Oliy ta’limda inklyuziv ta’lim tizimini joriy etish muammolari .........................................................................397 Dilbar Nurkeldiyeva Ixtisoslashtirilgan ta’lim muasasalarida tarbiyaning o‘rni ..............................................................................401 Laylo Sharopovna Nurmuxamedova Intellektida kamchiligi bo‘lgan bolalarning ijtimoiylashuvida muloqotning shakllanish xususiyatlari ............. 405 Shahnoza Amirsaidova Aqli zaif bolalarga ta’lim jarayonida o‘yin faoliyatini shakllantirishning ahamiyati .........................................409 Ziyodullayeva E’zoza Ne’matjonovna Pedagogik texnologiyalar metodlarini tanlash va qо‘llashning umumiy mezonlari .......................................412 Abdullayeva Komila Tursunovna Didaktik o‘yinlar vositasida 2-sinf o‘quvchilarida bog‘lanishli nutq ko‘nikmalarini shakllantirishning pedagogik imkoniyatlari ...................................................................................................416 Askarova Gulayim Arislan qizi Yugurib kelib uzunlikka sakrovchilarda tezkorlikni samarali va jadal rivojlantirishni ilmiy asoslash..............420 Avazov Shukrullo Ibatovich, Nuraliyeva Oʻgʻiloy Shomurotovna, Mustafayev Ismoil Nuralioʻgʻli Boshlang‘ich sinflarda kreativ ta’limning o‘ziga xos xususiyatlari va zaruriyati.............................................425 Axmedova Mastura Jamoliddinovna Imkoniyati cheklangan o‘quvchilarda tabiatshunoslik kompetensiyasini shakllantirishning pedagogik shart-sharoitlari ...........................................................................................................................430 Azizova Dilnora AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 8 2025-yil, oktyabr, 10-son Bo‘lajak shifokorlarda tibbiy – deontologik kompetensiyalarni shakllanishida tibbiy amaliyotning ahamiyati........................................................................................................................435 Babadjanova Gulchexra Baxtiyarovna Bolaning aqliy rivojlanishini yoritadigan ko‘rsatkichlar ..................................................................................440 Bozorboyev Javlon Davlatali o‘g‘li Bo‘lajak oligofrenopedagoglarning kasbiy-metodik kompetensiyalarini rivojlantirish xususiyatlari ...............445 Daminova Maftuna Asqarali qizi Kreativ pedagogika fani va mantiqiy fikrlash kompetentligi orasidagi bog‘liqlik ............................................449 Diyora Egamberdiyeva Oilani mustahkamlovchi va ajralishiga olib keluvchi omillar .........................................................................454 Haqberdiyev Jamoliddin Abdug‘affor o‘g‘li Quality Management as a Functional and Attributive Characteristic of Modern Management ..................... 458 Jabbarbergenova Bibimaryam Amangeldievna Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining ijodiy faoliyatini rivojlantirishda pedagogik va psixologik jarayonlar ................................................................................................................................464 Mamedova Maxfuza Erkinovna Huquqiy ong va madaniyatni shakllantirishda yuridik ta’limning roli: tahlil va takliflar ..................................470 Mansurova Zilola Akromxonovna Pedagogik ta’limda klaster yondashuvi: O‘zbekiston va jahon tajribasi .......................................................474 Nafisa Tokhirova Dilshod qizi Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini rivojlantirishning nazariy-pedagogik asoslari: zamonaviy yondashuvlar va innovatsion imkoniyatlarning integratsiyasi asosida shakllanish jarayoni ................................................................................................... 478 Norqulov Lutfullo Mamarajabovich Montessori metodikasi va undagi bolalar sensomotorikasini rivojlantirishga doir tajribalar tahlili ................484 Parmonova Laylo Ilxomovna Molekulyar fizikani modellashtirish orqali o‘qitish metodikasini takomillashtirish..........................................488 Q. U. Tog‘ayeva Milliy tarbiyada raqamli vositalardan foydalanishning pedagogik imkoniyatlari ............................................493 Qoʻshnazarova Nozima Maxmutjon qizi Learning Intercultural Communication Through Social Media: the Approach of Modern Students ..............498 Raxmonqulova Feruza Akmal qizi Aqliy rivojlanishda muammolari bor maktab o‘quvchilarida geometrik tushunchalarni shakllantirishning nazariy asoslar ................................................................................................................. 502 Shodiyeva Navbaxor Xabibulla qizi Logopedning kasbiy faoliyatida deontologiya va kompentlikning roli va ahamiyati ......................................506 Temurova Gulchexra Xudoyqulovna, Isomitdinova Shaxinabonu Zavqiddin qizi STEAM ta’limida lego konstruktorlarining o‘rni va ahamiyati ........................................................................511 Toshpulatova Farida Radjabovna Diagnostikasi va reabilitatsiya qilishda eshitishida nuqsoni boʻlgan bola va ularning ota-onalari bilan bogʻliq muammolar ...............................................................................................514 Toshpulova Nodira Sultonmurod qizi Talabalarni maktabgacha ta’lim tashkiloti va ota-onalar hamkorligi o‘rtasidagi o‘zaro munosabat shakllari ........................................................................................................................... 518 Turdiqulova Luiza Zayniddinovna O‘zbekistonda ESG tamoyillarining ta’limga integratsiyasi: yutuqlar, muammolar va istiqbollari .................522 Tursunova Shahzoda Baxromovna Maktabgacha yoshdagi aqli zaif bolalarning fazoviy tasavvurlarini shakllantirish ........................................526 Xamidova Muyassar Polsaidovna Mustaqil ta’limni tashkil etishning asosiy didaktik prinsiplari.........................................................................530 Yuldashev Shukrullo Комплексная методика развития и обучения юных футболистов ..........................................................536 Ортиков Умиджон Худойбердиевич Особенности деятельности детей с нарушением зрения .......................................................................544 Юсупова Назира Integration of Music and Language: Creative Approaches to Teaching English to Music Students .............548 Akbarova Moxichexra AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 9 2025-yil, oktyabr, 10-son Ingliz tilidа yоzuv mаlаkаlаrini tаkоmillаshtirishdа bаhоlаsh metоdikаsi ......................................................553 Alimardonova Malika Botir qizi Yosh kurashchilarni jismoniy va aqliy rivojlantirishda basketbol o‘yinining ahamiyati ..................................560 Haqnazarov Qurbon Qo‘shayevich Voleybol murabbiylarining innovatsion fikrlash qobiliyatini shakllantirish usullari .........................................566 Haqqulov Akbar Abdiraupovich Sociolinguistic Competence and Intercultural Communicative Competence: Intertwining Concepts and Practical Implications .........................................................................................571 Kuchmurodova Gulnora Khatamovna Ilk qadam davlat dasturida steam ta’lim elementlaridan foydalanish imkoniyati ..........................................575 Nazarova Aziza Sohib qizi Kasbiy rivojlanish jarayonida rahbar shaxsiy sifatlarini rivojlantirishning zamonaviy yo‘nalishlari ................579 Roziqova Nazokat Alisher qizi Deontologik yondashuvning nazariy-pedagogik asoslari va uning ta’lim tizimidagi ahamiyati .....................583 Tashpulatova Nodira Olimjon qizi Kasbiy-pedagogik tayyorgarlikda fanlararo integratsiya asosida boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi o‘qituvchilarining metodik salohiyatini oshirish yo‘llari .........................................................586 Xashimova Aziza Alisherovna Природа и механизм действия биологических иммуностимуляторов на организм животных .............590 Койилова Мехринисо Джураевна Badiiy asarlar ustida ishlash jarayonida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining emotsional intellektini shakllantirish mezonlari .............................................................................................594 Jamalova Kamola Shahobiddinovna Bo‘lajak o‘qituvchilarning tanqidiy fikrlashini rivojlantirish asosida fizika o‘qitish metodikasini takomillashtirish .......................................................................................................................600 Musurmonova Shaxnoza Dilshod qizi Futbolchilarda texnik tayyorgarlikni takomillashtirishning ilmiy-metodik asoslari..........................................606 Babayev Anvarjon Axmedovich Semantik afaziya va uni bartaraf etish yo‘llari ..............................................................................................611 Umida O‘tabasarova Mexmanovna, G‘anieva Gulrux Tavakkaljon qizi Сравнительный анализ национальных видов борьбы Японии ............................................................... 616 Даминов Илхом Аширалиевич Pedagogik jarayonda kognitiv rivojlanishga ta’sir qiluvchi omillar va bu faoliyatni rivojlantiruvchi interaktiv metodlar va texnologiyalar ................................................................621 Abdiraimova Gulrux Samad qizi Aqli zaif kichik maktab yoshidagi bolalarda o‘qishni o‘zlashtirishga motivatsion tayyorlikni shakllantirish ...625 Abdunazarov Abdumutal Olimovich, Xaitboyeva Kumushxon Farxodjon qizi Psixik rivojlanishida kechikishi bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishda neyrokorreksiyali mashg‘ulotlarning ahamiyati .............................................................................................628 Akramova Xafiza Samadovna, Jumanova Mashhura Shokir qizi Pedagogik amaliyotning boʻlajak oʻqituvchilar tayyorlash tizimidagi oʻrni .....................................................632 Aliyeva Mavjudaxon Baxromjon qizi O‘zbek tili darslarida media matnlardan foydalanish usullari ........................................................................637 Allakhova Bagdagul Djoldasbayevna Media axborot vositalarining bolalar va o‘smir yoshlarga ta’siri ....................................................................640 Arobova Shohsanam Akram qizi Biologiya ta’limida tizimli-faoliyatli yondashuvning nazariy-metodologik asoslari .........................................645 Asrorova Odinaoy Otabek qizi Maktabgacha yoshdagi dizartirik bolalarning so‘z boyligini rivojlantirish yo‘llari ...........................................650 Azizova Nilyufar Mirziyadovna Ijtimoiy pedagog faoliyatida innovatsion yondashuvlar ................................................................................656 Bahriddinova Gavhar Oydinovna Taʼlim tizimida deontologik yondashuvlarning pedagogik imoniyatlari ..........................................................659 Boboxujayev Johonmirzo Umar o‘g‘li Zamonaviy ta’limda imkoniyati cheklangan bolalarga nisbatan inklyuziv yondashuv ...................................662 Djurayeva Hurshida Libos va aksessuarlar orqali milliy estetik didni shakllantirishning pedagogik mexanizmlari .......................666 Doniyorova Shahnoza Erkin qizi AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 16 2025-yil, oktyabr, 10-son Muhandislik grafikasi ta’limida raqamli transformatsiya: o‘quv jarayonini takomillashtirishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar (Cad, 3D modellashtirish, VR) roli .....................................................1281 Tadjiyeva Feruza Muxtarovna Raqamli ta’lim ekotizimi: AKT asosida axborot-ta’lim muhiti va virtual laboratoriyalarni joriy etish tajribasi .1286 Toshkentov Akmal Mamirovich Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarida chiroyli yozish texnologiyalarini rivojlantirish pedagogik muammo sifatida.........................................................................................................................1290 Usmonova Gulnoza Abdurashid qizi Теория коммуникации как методологическая основа изучения трансформации языковой нормы в эпоху цифровых медиа ...............................................................................................1294 Дилшодбеков Темур Дилшодбек угли Значение усвоения учебных материалов в процессе формирования биологических понятий у учащихся...........................................................................................................1297 У. О. Шарибаева Specifics of Teaching Professional Terminology to Students of Economic Specialties ................................1301 Хамдамов Рамзбек Мадаминжонович Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tarbiyalanuvchilarni kasbga yo‘naltirish: pedagogik yondashuvlar va amaliy tajribalar................................................................................................1306 Ahmedova Lola Abdivasi qizi Madaniyat tushunchasi va uni xorijiy til o‘qitishda o‘rganish zarurati............................................................1311 Ma’murova Farangiz Ne’matovna Grafik organayzer tushunchasining mohiyati va uning turlari .......................................................................1315 Nabijanov Yusufjon Inomiddin o‘g‘li Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kasbiy kompetensiyasini shakllantirish va rivojlantirishning ilmiy metodik asoslari.........................................................................................................1319 Xidirova Gavhar Babaqul qizi Pedagogik nizo va stress holatlarida o‘qituvchining o‘zini boshqarish malakasini shakllantirish .................1322 Razzakova Dilnoza Akramovna Kompyuter grafikasi darslarida loyihaviy yondashuvni amalga oshirishning metodik asoslari ..................... 1326 Nazarova Shahnoza Shokirovna Kichik yoshdagi o‘quvchilarda universal ta’limiy faoliyatlarni shakllantirish nazariyasi .................................1330 Abdullayev A’zimjon Abduvali o‘g‘li ART pedagogikaning tarixi va kelib chiqishi .................................................................................................1335 M. K. Abulova Dasturiy-didaktik ta’minot asosida talabalarning kiberpedagogik kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish ...................................................................................................1338 Bekchonova Shoira Bazarbayevna Bo‘lajak pedagoglarning fasilitatsion kompetentligini raqamli texnologiyalar vositasida rivojlantirish mexanizmi ................................................................................................................................1342 Eshmatova Go‘zaloy Ziyoyidin qizi Mashqalalí oqítíwdí qaraqalpaq ádebiyatí sabaǵínda qollaníwdíń abzallíqlarí ............................................1346 Jaksimova Urziya Jumabaevna Forming Primary-School Teachers’ Creative Pedagogical Culture Through Professional Reflection ...........1349 Komiljonova Dilyoraxon Professional ta’limda o‘quvchilarda tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirishning nazariy-metodik asoslari (fizika ta’limi misolida) ........................................................................................... 1352 Kosimova Yanglish Baxtiyorovna Maktabgacha yoshdagi bolalarga ta’lim-tarbiya berishda ertak terapiyasidan foydalanish .......................... 1355 Mamataliyeva Mahbuba Abduvoris qizi Oliy ta’lim muassasalarida imkoniyati cheklangan talabalarni ijtimoiy moslashtirish tizimini takomillashtirishning nazariy-pedagogik asoslari .........................................................................................1358 Nazarova Zarrina Allaberdiyevna Mantiqiy fikrlashni rivojlantirish texnologiyalari asosida pedagogik loyihalashtirish .....................................1361 Polvonova Yulduzxon Saparboyevna SMART texnologiyalar asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari kasbiy mahoratini shakllantirish modeli ........................................................................................................1364 Qipchaqova Yorqinoy Hamidjonovna Talabalarda emotsional intellektni boshqarishning ijtimoiy-psixologik usullari ..............................................1368 Rustamova Barno Abduxalilovna AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 17 2025-yil, oktyabr, 10-son Nofilologik ta’lim yo‘nalishi talabalariga chet tili o‘qitish jarayonida pragmatik kompetensiyani rivojlantirish xususiyatlari .................................................................................................... 1371 Sadirova Dinara Sadikovna The Effectiveness of Project-Based Collaborative Learning in Improving English Speaking Skills of High School Students .........................................................................................1378 Salikhova N. I., İzzetullah Zeki Jadidlarning pedagogik merosi va zamonaviy ta’limda akmeologik yondashuv integratsiyasi .....................1383 Shodiyeva Nasiba Rustamovna Serebral falajli bolalar uchun xavfsiz muhit yaratish .....................................................................................1387 Shokirova Shaxnoza Dilmurodovna Diplomatik hujjatlar bilan ishlashning pedagogik modeli ..............................................................................1391 Sobirova Shahlo Jamolovna Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini kreativ fikrlashga o‘rgatishning zamonaviy usullari .....................................1394 Suyarov Adham Begmuradovich Globalization and The Changing Role of English Teachers in Non-Native Contexts ...................................1399 Toirova Shohida Kamolovna The Role of the Literary Heritage of the Timurid Era in Shaping National Identity and Spiritual Values ......1402 Tokhliyeva Shafoat Rustam kizi Mantiqiy fikrlashni rivojlantirishning mavjud ilmiy-nazariy tavsiflari ..............................................................1405 Toshboyeva Saida Talabalarning mustaqil ish loyihasini ishlash jarayonidagi ruhiy holatlari .....................................................1408 Uzaqbaeva Venera Abatbaevna, Kubeysinova Nilufar Maxmutovna O‘qituvchilarda mantiqiy fikrlash kompetensiyasini shakllantirishning mazmuni va mexanizmlari ...............1412 Xursanova Zilola Mirzaxolmatovna Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarda ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarni shakllantirish: metod va yondashuvlar ................................................................................................................................1416 Ziyayev Adxamjon Developing Students’ Speech Skills Based on Multimodal Approach in English Teaching ..........................1419 Bultakova Mokhinur Shuhratboy qizi Kreativ yondashuv asosida talabalarni tarbiyaviy faoliyatga tayyorlashning samarali yo‘llari ......................1422 G. M. Adizova A Comparative Study of Linguistic and Cultural Expression in Uzbek and English Literary Discourse ........1426 Ismoilova Shakhnoza Ilkhomovna Fitrat asarlarida vatanparvarlik va milliy ong masalalarining talqini ..............................................................1429 Isomiddinov Yo‘ldosh Yusubboyevich Bo‘lajak tarbiyachilarni pedagogik mahoratni egallash jarayonini takomillashtirish ......................................1433 Jabborova Marifat Qodiraliyevna Umumta’lim maktablarida ijtimoiy sheriklik asosida ta’lim samaradorligini oshirish mexanizmlari ...............1436 Kumush Xamrakulova Ekologik bilimlar asosida maktabgacha yoshdagi bolalarda tabiatga qadriyatli munosabatlarni shakllantirishning tarixiy asoslarini o‘rganishda xorijiy tajribalar ...................................................................1440 Mirxamidova Maftunaxon Xusanboy qizi O‘yin nomlarining lingvomadaniy ahamiyati .................................................................................................1444 Mаtmusаyevа Muhаyyo Аzаmovnа Umumta’lim maktablarida elektroliz jarayonini o‘qitish metodikasi ...............................................................1446 O‘rinova Ozodaxon O‘ljayevna, Toshtemirov Asadbek Bo‘lajak maktabgacha ta’lim tizimi pedagoglarining ekoestetik madaniyatini rivojlantirishda ekologik ta’lim-tarbiyaning o‘rni ............................................................................................1450 Oygul Ashurova Anvarjonovna Inklyuziv ta’limda alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar majburiyat yuklatilgan shaxslar emas ................ 1453 Moʻminov Sulton Akbar oʻgʻli, Toshmurodova Muxabbat Nazaraliyevna Nogironligi bo‘lgan o‘smir bolalarni ota-onalari bilan hamkorlikda ijtimoiy hayotga moslashtirish samaradorligini oshirish ................................................................................1460 Salixova Gulnoza Maxmudovna Talabalarning o‘quv faoliyatini oʻyinli texnologiyalar asosida tashkil etishning nazariy asoslari ...................1463 Umarov Nurbek Irkinovich Maxsus maktablarda eshitishida nuqsoni bor bolalar nutqini interfaol metodlar orqali rivojlantirish ............1466 Teshaboyeva Feruza Raximovna AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 18 2025-yil, oktyabr, 10-son Media to‘garaklarini gospital ta’limda tashkil etishga oid xorijiy tajribalar tahlili ........................................... 1469 Abduraximova Nozimaxon Baxadirovna Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining intellektual ko‘nikmalarini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish tizimi ............................................................................................................. 1475 Abduraxmonova Noila Nasim qizi Raqamli transformatsiyaning mohiyati, xususiyatlari va sotsiomadaniy jarayonlarga taʼsiri ........................ 1479 Bakirov Otabek Bo‘ranovich Ingliz tilini o‘qitishda mediatexnologiya vositalarini tadbiq qilishning optimal shakl va usullari .................... 1484 Eshboyev Shoira Azamatovna Singapur, Angliya, Rossiya va O‘zbekiston o‘quv dasturlarida o‘qish savodxonligi yondashuvlari ............. 1488 Eshonkulova Hilola Rajab qizi O‘quv mashg‘ulotlarini tarbiyaviy funksiyalarini amalga oshirishda uchraydigan muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ...................................................................................................................... 1492 Fayziyeva Maftuna Ilxomovna Badiiy asarlarni o‘rganish jarayonida bolalarni bilish ko‘nikmalarini rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari .......................................................................................................................... 1496 Jaloldinova Madinaxon Xojakanovna Oliy harbiy ta’lim tizimida kursantlarning psixologik moslashuvi va shaxsiy shakllanishining psixologik omillari ................................................................................................. 1499 Kushbayev Sardor Kenjabayevich Nutqi to‘liq rivojlanmagan bolalarning so‘zlashuv nutqini rivojlantirishning samarali usullari ...................... 1502 Lola Ibragimova Bo‘lajak iqtisodchi mutaxassislar uchun mustaqil ta’limni tashkil etish modeli ............................................ 1506 Muqimova Zulxumor Ziyataliyevna 4K modeli asosida darslarni tashkil etish..................................................................................................... 1511 Nazarova Mavluda Uktamovna Ota-onalarning bolalar tarbiyasidagi masʼuliyatini oshirishda pedagogik targʻibotning oʻrni ........................ 1514 Ochilova Dilrabo Ibragimovna Tasviriy faoliyat vositasida maktabgacha yoshdagi bolalarning kombinatsion qobiliyatlarini rivojlantirish .. 1517 Raxmatova Gulobod Tuyboy qizi Muhandislik ta’limida texnologik tafakkurni rivojlantirishning zamonaviy yondashuvlari ............................. 1520 Turayeva Nargiza Nasrullayevna Logistik tizimlarda axborot kommunikatsiya texnologiyalari fanini о‘qitishda zamonaviy metodlarning oʻrni va ahamiyati................................................................................................. 1524 Ulug‘murodova Nargiza Norovna Experimental Justification and Evaluation of the Effectiveness of a Gymnastics Exercise Complex Based on a Differential Approach In The Prevention of Metabolic Syndrome and Overweight In Women of Reproductive Age ....................................................... 1528 Urazova Muborak Yuldoshevna PIRLS xalqaro tadqiqotida o‘qituvchi omilining o‘quvchilar natijasiga ta’siri ................................................ 1532 Usmonova Yulduz Abdusaid qizi Когнитивные стили обучающихся как ключевой нейропсихологический компонент ........................... 1537 Эгамбердиева Фарида Октамовна Markaziy Osiyoda dizaynning rivojlanish istiqbollari .................................................................................... 1540 Abdijalilov Abdivohid Abdihalimovich Bo‘ljajak oilaviy shifokorlarning boshqaruvchanlik kompetensiyalarini shakllantirishda didaktik imkoniyatlar .......................................................................................................... 1544 Yusupova Shaxnoza Qodirjonovna, Abduvahobova Nozima Rahmanovna Oliy ta’lim sifatining ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotga ta’siri ............................................................................. 1549 Alimova Mavluda Shuxratbekovna Bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining kasbiy malakalarini takomillashtirish metodikasi (filologiya va tillarni o‘qitish: ingliz tili yo‘nalishi misolida) ............................................................................ 1553 Axadova Shaxnoza Odiljonovna Algorithmic Filtering and Social Polarization ............................................................................................... 1556 Azizova Shodiya Utkur kizi Malaka oshirish jarayonida pedagoglarning huquqiy madaniyatni rivojlantirishmetodlari ........................... 1560 Boymirzayeva Raximaxon Xoshimjonovna AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 19 2025-yil, oktyabr, 10-son Globallashuv sharoitida oilaning an’anaviy qadriyatlari va zamonaviy tendensiyalari nisbati ..................... 1565 Ergashova Guljahon Akmal qizi Turli yoshdagi maktabgacha yoshdagi bolalarda (5–6 va 6–7 yosh) kognitiv rivojlanishni tashkil etishda o‘yin turlarini tanlashning pedagogik asoslari ...................................................................... 1569 Fozilova Odina Nabiyevna Tibbiy ta’lim talabalarining amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirishda interaktiv simulyatorlardan foydalanishning nazariy asoslari ....................................................................... 1572 Аbdullajanov Baxrom Rustamjanovich, Yakubbekova Mavluda Kozimjonovna, Isakov Qobiljon Komiljon o‘g‘li Fitrat asarlarida vatanparvarlik va milliy ong masalalarining talqini ............................................................. 1576 Isomiddinov Yo‘ldosh Yusubboyevich “Temurbeklar maktabi” o‘quvchilarinning mustaqil ishlash kompetensiyalarini elektron ta’lim resurslari vositasida rivojlantirishning samaradorlik darajasi................................................ 1580 Jumayev Javlonbek Abduqahhor o‘g‘li Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ingliz tilida og‘zaki nutqini qo‘shiqlar orqali shakllantirishning psixolingvistik masalalari ....................................................................................... 1585 Karimova Dilyora Raximjon qizi Talabalarni kasbiy faoliyatga tayyorlashni pedagogik loyihalashtirishda reflektiv yondashuvi turlari .......... 1589 Nurmanov Alisher Shaymardonovich Оliy tа’lim muаssаsаlаridа bо‘lаjаk o‘qtuvchilarni raqamli texnologiyalar vositasida kasbiy-pedagogik faoliyatga tayyorlash jarayonlarini takomillastirish .......................................................... 1591 Sh. A. Abdullayev Tibbiy ta’limda talabalar kognitiv tafakkurini rivojlantirish texnologiyalarining nazariy-metodik asoslari ...... 1594 Аbdullajanov Baxrom Rustamjanovich, Supichakov Xondamir Xamidovich, Yusupova Shaxnoza Kadirjanovna, Isakov Qobiljon Komiljon o‘g‘li O‘quvchilarda ingliz tilidagi lingvistik kompetensiyani shakllantirishda tizimli yondashuvning roli ............... 1598 Tojiyeva Anora Baxtiyorovna Inklyuziv ta’lim tushunchasi va rivojlanish bosqichlari ................................................................................. 1602 Toshboltayeva Malohatoy Valijon qizi Raqamli ta’lim muhitida o‘quvchilarning tanqidiy fikrlashini rivojlantirish ..................................................... 1605 Turobova Nilufar Umedullayevna Bo‘lajak pedagoglarda fasilitatorlik sifatlarini rivojlantirishning samaradorligi.............................................. 1610 Xamidova Sabrina Abduvahob qizi Tibbiy ta’limda interaktiv simulyatorlardan foydalanishning didaktik imkoniyatlari ....................................... 1615 Abdullajanov Baxrom Rustamjanovich, Yakubbekova Mavluda Kozimjonovna Maktabgacha yoshdagi bolalarning diologik nutqini o‘stirishda kompyuter o‘yinlarining o‘rni ..................... 1620 Yalgasheva Zilola Haziratkul qizi O‘quvchilarda kreativlik ko‘nikmalarini shakllantirish ................................................................................... 1624 Yuvashov Sherzod Ulmasovich Формирование лингвокультурной компетенции студентов-филологов в процессе изучения русского языка как неродного .................................................................................. 1628 Имомалиев Шукурулло Шухратович “Time Management” tushunchasi va oliy ta’lim muassasalari talabalarining o‘quv yutuqlari o‘rtasidagi bog‘liqlik ............................................................................................................. 1631 Sirojova Nafisa Isomiddin qizi Oilaviy shifokorlarni tayyorlashda boshqaruvchanlik kompetentsiyalarini rivojlantirish: mazmuni va turlari .. 1635 Yusupova Shahnosa Qodirjanovna, Abduvahobova Nozima Rahmonovna Birlamchi sogliqni saqlash tizimida oilaviy shifokorni tayyorlashda an’anaviy institutsional yondashuv (adabiyotlar sharhi)............................................................................................... 1639 Abduvaxobova Nozima Raxmanovna, Yusupova Shaxnoza Qodirjanovna Oila shifokorining tibbiy faoliyatining kommunikativ asoslarini rivojlantirish ................................................ 1643 Yusupova Shaxnoza Kadirjanovna, Abduvahobova Nozima Rahmanovna Oilaviy shifokorlarni tayyorlashda boshqaruv kompetensiyalarini shakllantirish (adabiyotlar sharhi) .......... 1652 Yusupova Shaxnoza Qodirjanovna, Abduvaxobova Nozima Rahmonovna AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI 1615 MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ 2025-yil, oktyabr, 10-son TIBBIY TA’LIMDA INTERAKTIV SIMULYATORLARDAN FOYDALANISHNING DIDAKTIK IMKONIYATLARI Abdullajanov Baxrom Rustamjanovich T.f.d., professor, Andijon davlat tibbiyot instituti Xirurgik kasalliklar kafedrasi professori Yakubbekova Mavluda Kozimjonovna Assistent, Andijon davlat tibbiyot instituti Gospital terapiya va endokrinologiya kafedrasi Annotatsiya: Mazkur maqolada tibbiy ta’lim tizimida interaktiv simulyatorlardan foydalanishning didaktik imkoniyatlari tahlil etilgan. Simulyatsion texnologiyalar orqali talabalarda klinik tafakkur, amaliy ko‘nikmalar hamda muammoli vaziyatlarda qaror qabul qilish qobiliyatlarini shakllantirish imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqotda interaktiv simulyatorlarning o‘quv materialini vizual, kinestetik va tajribaviy asosda o‘zlashtirishga xizmat qiluvchi pedagogik vosita sifatidagi o‘rni ko‘rsatib berilgan. Kalit so‘zlar: tibbiy ta’lim, interaktiv simulyator, didaktik imkoniyat, amaliy ko‘nikma, klinik tafakkur, ta’lim texnologiyalari, refleksiya. Abstract: This article analyzes the didactic possibilities of using interactive simulators in the medical education system. The study highlights how simulation technologies contribute to the development of clinical reasoning, practical skills, and decision-making abilities in problem-based scenarios among students. The role of interactive simulators as pedagogical tools that facilitate the assimilation of educational material through visual, kinesthetic, and experiential learning approaches is emphasized. Key words: medical education, interactive simulator, didactic potential, practical skills, clinical reasoning, educational technology, reflection. Аннотация: В данной статье проанализированы дидактические возможности использования интерактивных симуляторов в системе медицинского образования. Рассмотрено, как симуляционные технологии способствуют формированию клинического мышления, практических навыков и способности принимать решения в проблемных ситуациях у студентов. В исследовании показана роль интерактивных симуляторов как педагогического средства, обеспечивающего усвоение учебного материала на визуальной, кинестетической и практической основе. Ключевые слова: медицинское образование, интерактивный симулятор, дидактический потенциал, практические навыки, клиническое мышление, образовательные технологии, рефлексия. KIRISH XXI asr tibbiy ta’limi innovatsion yondashuvlar, texnologik vositalar va ilg‘or o‘qitish metodlarisiz tasavvur etilmaydi. Ta’lim sifatini oshirish, talabalarda real kasbiy vaziyatlarga tayyorgarlikni kuchaytirish bugungi kunda asosiy vazifalardan biri hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan qaralganda, interaktiv simulyatorlardan foydalanish o‘quv jarayoniga zamonaviy didaktik imkoniyatlarni olib kiradi. Simulyatorlar yordamida o‘quvchilar nazariy bilimlarini real klinik holatlarda sinovdan o‘tkazishlari, xatolarni xavfsiz muhitda amalga oshirib, ularni tahlil qilishlari mumkin. Bu esa talabalarning amaliy ko‘nikmalarini shakllantirish bilan birga, ularning mustaqil fikrlash, klinik qaror qabul qilish va reflektiv tahlil qilish salohiyatini rivojlantiradi. MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI Tibbiy ta’limda interaktiv simulyatorlardan foydalanish masalasi xalqaro va mahalliy tadqiqotchilar tomonidan keng o‘rganilgan. Cook, Hatala va Brydges tomonidan olib borilgan keng qamrovli metaanalizda texnologiyalar yordamida tashkil etilgan simulyatsion mashg‘ulotlarning tibbiy ta’limda o‘quv samaradorligini sezilarli darajada oshirishi ilmiy asosda isbotlangan. Mualliflar nazariy bilimlarni amaliy ko‘nikmalar bilan uyg‘unlashtirish, talabalarda klinik tafakkur va reflektiv yondashuvni shakllantirishda simulyatsion texnologiyalar muhim vosita ekanligini ta’kidlaydi. AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ 1616 2025-yil, oktyabr, 10-son O‘zbekiston olimlari ham bu yo‘nalishda qator ilmiy izlanishlar olib bormoqda. Hasanovning dissertatsiya tadqiqotida interaktiv simulyatsiya texnologiyalaridan foydalanishning samaradorligi o‘rganilib, ularning talabalarni real kasbiy faoliyatga tayyorlashdagi ahamiyati asoslab berilgan. Shu bilan birga, simulyatsion texnologiyalar talabalarda mustaqil fikrlashni, qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish va klinik muhitga yaqinlashishda samarali ta’sir ko‘rsatishi ko‘rsatib o‘tilgan. Xorijiy olimlardan Ziv, Ben-David va Ziv tomonidan olib borilgan tadqiqotlarda simulyatsion ta’lim tibbiy ta’lim tizimida nafaqat didaktik, balki etik zarurat sifatida ham talqin etiladi. Bradley esa tibbiy ta’limda simulyatsion texnologiyalarning tarixiy rivojlanishini va istiqbolli yo‘nalishlarini yoritib, ushbu yondashuvning global miqyosda ta’lim sifatini oshirishdagi o‘rnini ko‘rsatadi. Shu tariqa, ilmiy manbalar interaktiv simulyatorlardan foydalanish tibbiy ta’lim samaradorligini oshirishning dolzarb yo‘nalishi ekanligini tasdiqlaydi. TADQIQOT METODOLOGIYASI Mazkur tadqiqotda ma’lumotlar ilmiy maqolalar, dissertatsiyalar va tibbiy ta’limga oid xalqaro hamda mahalliy adabiyotlardan olindi. Asosiy manbalar sifatida Cook, Hasanov, Ziv va boshqa olimlarning ishlari tahlil qilindi. Olingan ma’lumotlar mazmuniy tahlil usuli asosida solishtirildi, umumlashtirildi va interaktiv simulyatorlarning didaktik imkoniyatlari ilmiy asosda baholandi. TAHLIL VA NATIJALAR Interaktiv simulyatorlar tibbiy ta’limning samaradorligini oshirishda quyidagi didaktik imkoniyatlarga ega: 1. Nazariya va amaliyotni integratsiyalash Simulyatorlar yordamida talabalar nazariy bilimlarini amaliy vaziyatlarda qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bu esa klinik fikrlash va amaliy malakalarni shakllantirishga yordam beradi. Simulyatorlardan foydalanishning asosiy afzalliklaridan biri nazariya va amaliyotni integratsiya qilish uchun keng imkoniyatlar yaratishidir. An’anaviy ta’limda talabalar ko‘pincha nazariy bilimlarni yaxshi o‘zlashtirsa-da, ularni amaliy vaziyatlarda qo‘llashda qiyinchiliklarga duch kelishadi. Bu muammo, ayniqsa, tibbiyot sohasida ko‘proq seziladi, chunki klinik holatlar murakkab va ko‘p qirrali bo‘lib, talabalardan tezkor qaror qabul qilish hamda o‘z bilimlarini bemor holatiga mos ravishda qo‘llash talab etiladi. Interaktiv simulyatorlar orqali talabalar nazariy bilimlarni klinik holatlarga maksimal yaqinlashtirilgan virtual muhitda qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Natijada talabalar nafaqat o‘qigan nazariy bilimlarini yaxshi tu shunadilar, balki ularni bevosita amaliy faoliyatda ham qo‘llash ko‘nikmasini rivojlantiradilar. Shu orqali simulyatorlar nazariya bilan amaliyot o‘rtasidagi an’anaviy ajralishni sezilarli darajada kamaytiradi hamda talabalarni haqiqiy klinik muhitga samarali tarzda tayyorlaydi [1]. Bundan tashqari, simulyatsion vaziyatlarda talabalar klinik fikrlash, tashxis qo‘yish va davolash jarayonlarini real vaziyatga yaqin holatda amalga oshiradilar. Bu esa ularning kelajakdagi kasbiy faoliyatlarida nazariy bilimlarini amaliyot bilan uzviy bog‘lagan holda samarali qo‘llashlariga imkoniyat yaratadi. Shunday qilib, interaktiv simulyatorlar nazariya va amaliyotni samarali integratsiyalash orqali talabalarning professional kompetentligini shakllantirishda muhim didaktik ahamiyat kasb etadi. 2. Xavfsiz o‘quv muhiti yaratish Tibbiy ta’limda interaktiv simulyatorlardan foydalanishning eng muhim jihatlaridan biri talabalar uchun xavfsiz o‘quv muhitini yaratish bilan bog‘liqdir. Tibbiyot amaliyotida talabalar yo‘l qo‘yadigan har qanday xato bemor salomatligi uchun jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin. Bu esa, o‘z navbatida, an’anaviy o‘quv jarayonida talabalarning faol va mustaqil harakat qilishini cheklaydi hamda ularni ko‘proq passiv kuzatuvchi rolida qoldiradi. Simulyatsion texnologiyalar talabalar uchun xavfsiz va nazorat qilinadigan sun’iy klinik sharoit yaratadi. Bu muhitda talabalar klinik vaziyatlarni cheksiz ko‘p marotaba qayta-qayta mashq qilish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Xato qilishdan qo‘rqmaslik va bemor sog‘lig‘iga zarar yetkazish ehtimoli bo‘lmagani sababli talabalar klinik muolajalarni bemalol va ishonch bilan bajaradilar. Buning natijasida ular nafaqat klinik vaziyatlarni chuqurroq tushunadilar, balki xatolarini tahlil qilish va ulardan to‘g‘ri xulosa chiqarish malakasini ham rivojlantiradilar [2]. Shu bilan birga, xavfsiz muhit talabalar psixologik jihatdan ham emin bo‘lishlariga, stress va bosim ostida ishlash ko‘nikmalarini asta-sekin shakllantirishlariga yordam beradi. Bu esa ularning kelajakda haqiqiy klinik sharoitlarda samarali va xatosiz faoliyat yuritishlariga asos bo‘ladi. 3. Individual yondashuvni ta’minlash Tibbiy ta’lim jarayonida interaktiv simulyatorlardan foydalanishning yana bir afzalligi individual yondashuvni ta’minlash imkoniyatining mavjudligidir. Talabalar turli xil bilim darajasi, o‘zlashtirish sur’ati, qiziqish va AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI 1617 MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ 2025-yil, oktyabr, 10-son ehtiyojlarga ega ekanligini inobatga olsak, umumiy standartlarga asoslangan an’anaviy ta’lim barcha talabalarning ehtiyojlarini to‘liq qondira olmaydi. Interaktiv simulyatorlar esa aynan shu muammoni hal qilishda samarali vosita hisoblanadi. Ularning yordamida talabalar o‘z bilim va ko‘nikmalarining boshlang‘ich darajasiga, shaxsiy qiziqishlariga va o‘zlashtirish tezligiga ko‘ra individual ta’lim vaziyatlariga duch kelish imkoniga ega bo‘ladilar. Bu esa har bir talabaga maxsus moslashtirilgan murakkablik darajasi va klinik vaziyatlarni tanlash imkoniyatini yaratadi [3]. Individual ta’lim traektoriyasini shakllantirish orqali talabalar o‘zlarining kuchli va zaif tomonlarini tezroq aniqlaydilar hamda tegishli ko‘nikmalarni rivojlantirish ustida samarali ishlay oladilar. Shuningdek, simulyatorlar yordamida har bir talabaga o‘z imkoniyatlari va qobiliyatiga mos ravishda murakkablikni bosqichma-bosqich oshirib borish imkoniyati beriladi. Bu esa ularning motivatsiyasini va ta’lim sifatini yanada oshirishga xizmat qiladi. 4. Klinik holatlar bo‘yicha qayta-qayta mashq qilish imkoniyati Interaktiv simulyatorlarning didaktik imkoniyatlari orasida murakkab klinik holatlarni qayta-qayta mashq qilish imkoniyatining mavjudligi alohida ahamiyatga ega. Tibbiy amaliyotda ba’zi holatlar kam uchraydi yoki real sharoitda ularni talabalar tomonidan takror-takror amalga oshirish imkoniyati cheklangan bo‘ladi. Bu esa talabalarni murakkab vaziyatlarga to‘liq tayyorlashni qiyinlashtiradi. Simulyatorlarning qo‘llanilishi bu muammoni samarali tarzda hal qiladi. Chunki talaba har qanday murakkab klinik holatni virtual va xavfsiz sharoitda istalgancha takrorlab, ko‘nikmalarini mukammallashtirish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Ushbu jarayon orqali talabalar amaliy ko‘nikmalarni avtomatizm darajasiga yetkazadilar, klinik fikrlash va qaror qabul qilish jarayonini puxta shakllantiradilar [4]. Qayta-qayta mashq qilish, ayniqsa, favqulodda va murakkab klinik vaziyatlarda to‘g‘ri harakat qilish refleksini rivojlantiradi. Natijada talabalarda o‘zlariga bo‘lgan ishonch ortadi, xatolar kamayadi va ularning haqiqiy klinik muhitda tez va samarali qaror qabul qilish salohiyatlari mustahkamlanadi. 5. Talabalarning xatolarini tahlil qilish va amaliy ko‘nikma hosil qilish imkoniyati Interaktiv simulyatorlardan foydalanishning yana bir muhim didaktik imkoniyati talabalar tomonidan yo‘l qo‘yilgan xatolarni qayd etish, ularni tahlil qilish va amaliy ko‘nikma hosil qilish uchun sharoit yaratish bilan bog‘liqdir. Tibbiyot sohasida xatolar odatda jiddiy oqibatlarga olib keladi, biroq ta’lim jarayonida talabalarning o‘z xatolarini tahlil qilib, ulardan saboq olishlari katta ahamiyat kasb etadi. Simulyatorlarning qo‘llanilishi orqali talabalar xato qilganda, tizim avtomatik tarzda ushbu xatoni qayd etadi va uni ko‘rib chiqish, tahlil qilish imkonini beradi. Bunda talabalar xatolarning sababini aniqlab, ulardan xulosa chiqarish va kelgusida bu xatoni takrorlamaslik uchun tegishli bilim va ko‘nikmalarni rivojlantirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar [5]. Shuningdek, simulyatorlar xatolarni vizual tarzda ko‘rsatish yoki qayta ko‘rib chiqish imkoniyatini taqdim etadi. Bu esa talabalarning refleksiv fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi hamda o‘z xatti-harakatlariga tanqidiy va tahliliy yondashuvni shakllantiradi. Xatolarni tahlil qilish va amaliy ko‘nikma hosil qilish talabalarda klinik vaziyatlarni yaxshiroq tushunish, bilim va ko‘nikmalarini yanada chuqurroq o‘zlashtirish hamda o‘z harakatlari uchun mas’uliyat hissini shakllantirish imkonini beradi. Bu jarayon talabalarni bo‘lajak kasbiy faoliyatda kamroq xato qilishga, bemor xavfsizligini ta’minlashga va professional rivojlanishga undaydi. 6. Amaliy ko‘nikmalarni avtomatik baholash imkoniyati Interaktiv simulyatorlardan foydalanish orqali amaliy ko‘nikmalarni avtomatik baholash imkoniyatining mavjudligi tibbiy ta’lim sifatini oshirishda muhim o‘rin tutadi. An’anaviy ta’lim tizimida talabalarning amaliy ko‘nikmalari odatda shifokorlar tomonidan baholanadi va bunda subyektivlik omili yuqori bo‘ladi. Oqibatda, baholash jarayonining shaffofligi va obyektivligi ta’minlanmay qolishi mumkin. Simulyatorlardan foydalanilganda esa talabalarning amaliy harakatlari maxsus algoritmlar asosida avtomatik ravishda aniq va xolis baholanadi. Bu esa har bir talabaning ko‘nikmalarini obyektiv ravishda baholash, talabalarga o‘z harakatlari haqida darhol aniq fikr olish imkoniyatini beradi. Natijada talaba o‘zining kuchli va zaif tomonlarini aniq ko‘rib, o‘z ustida ishlashi va rivojlanishi uchun yo‘nalishlarni belgilab oladi [6]. Avtomatik baholash, shuningdek, baholash jarayonidagi inson omili sababli yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan noaniqlik va adolatsizliklarni kamaytiradi. Shu bilan birga, pedagoglar uchun ham vaqt tejaladi va ular talabalar bilan individual ishlashga, shuningdek, ta’lim jarayonini yanada sifatli tashkil etishga ko‘proq vaqt ajratish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bundan tashqari, avtomatik baholash natijalari statistik jihatdan tahlil qilinishi mumkin, bu esa umumiy o‘quv jarayonining sifatini oshirish va metodik ishlarni takomillashtirishda juda foydali hisoblanadi. AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ 1618 2025-yil, oktyabr, 10-son 7. Jamoaviy ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish Tibbiyot amaliyotida samarali jamoaviy ishlash va kommunikativ ko‘nikmalarga ega bo‘lish professional faoliyatning muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Bo‘lajak shifokorlar bemorlarni samarali tashxislash, davolash hamda boshqa tibbiyot xodimlari bilan samarali hamkorlik qilish uchun ushbu ko‘nikmalarga ega bo‘lishlari zarur. Shu nuqtayi nazardan, interaktiv simulyatorlardan foydalangan holda tashkil etilgan guruhli mashg‘ulotlar talabalarning jamoaviy ishlash va muloqot qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun muhim imkoniyat yaratadi. Simulyatsion mashg‘ulotlar jarayonida talabalar klinik vaziyatlarni guruh tarkibida birgalikda tahlil qiladilar, muammolarni muhokama qiladilar, mas’uliyatlarni taqsimlaydilar va birgalikda qaror qabul qilishga o‘rganadilar. Bu orqali ular nafaqat shaxsiy bilim va ko‘nikmalarini namoyish etadilar, balki jamoaviy ish jarayonida boshqa guruh a’zolarining fikrlarini hurmat qilish, tinglash va hisobga olish kabi kommunikativ ko‘nikmalarni ham rivojlantiradilar [7]. Guruhli simulyatsiyalar talabalarni kelgusida haqiqiy klinik amaliyotda uchraydigan murakkab vaziyatlarga tayyorlaydi. Ayniqsa, favqulodda vaziyatlar va shoshilinch yordam talab qiluvchi klinik holatlarda samarali jamoaviy ishni tashkil etish, aniq va samarali kommunikatsiyani amalga oshirish talabalarga amaliy tajriba beradi. Shuningdek, jamoaviy simulyatsiyalar talabalarda liderlik qobiliyatlari, jamoaviy mas’uliyat, konfliktlarni hal qilish va birgalikda ishlash orqali umumiy maqsadga erishish ko‘nikmalarini ham shakllantiradi. Ushbu pedagogik yondashuv bo‘lajak mutaxassislarni kasbiy faoliyatlarida samarali va ishonchli harakat qilishlari uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalar bilan ta’minlaydi. 8. Stressga chidamlilik va professional mas’uliyatni shakllantirish Tibbiyot sohasida faoliyat olib borayotgan mutaxassislar uchun stressli vaziyatlarda samarali ishlash va to‘g‘ri qaror qabul qilish qobiliyati alohida ahamiyatga ega. Klinik vaziyatlar ko‘pincha kutilmagan, murakkab va yuqori mas’uliyatni talab etadi. Shu sababli bo‘lajak shifokorlarni stress sharoitida samarali faoliyat yuritishga tayyorlash zamonaviy tibbiy ta’limning muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. Interaktiv simulyatorlar aynan shu jihatdan katta afzallikka ega, chunki ular talabalar uchun haqiqiy klinik sharoitlarga juda yaqin favqulodda vaziyatlarni modellashtirish imkoniyatini beradi. Talabalar simulyatsion mashg‘ulotlar davomida stressli holatlar bilan yuzma-yuz kelib, bosim ostida tezkor va to‘g‘ri qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradilar. Shu orqali ular bosim ostida o‘zini yo‘qotmaslik, vaziyatni aniq baholash va kerakli harakatlarni amalga oshirish qobiliyatlarini shakllantiradilar. Bundan tashqari, simulyatsion muhitdagi stressli vaziyatlar talabalar uchun professional mas’uliyatni his qilishlariga ham yordam beradi. Chunki ular qaror qabul qilishdagi har bir harakatlari qanday oqibatlarga olib kelishini aniq ko‘radilar va bu orqali bemor salomatligi uchun mas’uliyatning qanchalik yuqori ekanligini anglay boshlaydilar. Stressli vaziyatlarga ko‘nikish, bosim ostida samarali faoliyat yuritish, mas’uliyatni his qilish kabi fazilatlar nafaqat talabalar kasbiy rivojlanishi, balki ular shaxsiy jihatdan shakllanishida ham muhim ahamiyat kasb etadi. 9. Mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish Tibbiyot sohasida samarali mutaxassis sifatida faoliyat yuritish uchun mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalariga ega bo‘lish juda muhim hisoblanadi. Bo‘lajak shifokorlar ko‘pincha murakkab klinik vaziyatlarda bemorning ahvolini tez va to‘g‘ri baholash, aniq tashxis qo‘yish va optimal davolash taktikasini tanlashga majbur bo‘ladilar. Bunday vaziyatlarda ular o‘zlarining nazariy bilimlari va amaliy tajribalariga tayanib mustaqil qaror qabul qilishlari zarur. Interaktiv simulyatorlar aynan shu ko‘nikmani samarali rivojlantirish uchun qulay muhit yaratadi. Simulyatsion mashg‘ulotlarda talabalar bemorning holatini mustaqil ravishda baholaydilar, zarur diagnostik muolajalarni amalga oshiradilar, mavjud ma’lumotlarni tahlil qilib, aniq tashxis qo‘yadilar hamda tegishli davolash choralarini belgilaydilar. Simulyatorlar o‘quvchilarga qaror qabul qilish jarayonida bir nechta variantlar ichidan eng samarali variantni tanlash imkoniyatini beradi. Bu jarayon davomida talabalar nazariy bilimlarni amaliy holatlarga qo‘llash, mustaqil fikrlash, o‘z harakatlariga ishonch hosil qilish, shuningdek, qabul qilgan qarorlarining oqibatlarini ko‘rish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Natijada talabalar qaror qabul qilish ko‘nikmalarini yanada mustahkamlash, klinik fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmasi simulyatsion muhitda shakllantirilgandan so‘ng talabalar haqiqiy klinik sharoitda o‘zlariga bo‘lgan ishonch bilan ishlashlari mumkin bo‘ladi. Bu esa kelgusida ularning professional faoliyatda samarali faoliyat yuritishlariga asos yaratadi. AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI 1619 MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ 2025-yil, oktyabr, 10-son XULOSA VA TAKLIFLAR Tibbiy ta’lim jarayonida interaktiv simulyatorlardan foydalanish talabalarda klinik tafakkur, amaliy ko‘nikma va mustaqil qaror qabul qilish qobiliyatlarini shakllantirishda samarali vosita ekanligi aniqlandi. Simulyatsion texnologiyalar xavfsiz va nazorat qilinadigan o‘quv muhitini yaratib, talabalarni real klinik vaziyatlarga tay - yorlaydi, xatolarni tahlil qilish va refleksiv fikrlashni rivojlantiradi. Bundan tashqari, individual yondashuvni ta’ - minlash, jamoaviy ishlash, stressga bardoshlilik va professional mas’uliyatni shakllantirish kabi ko‘nikmalarni rivojlantiradi. Shu asosda quyidagi takliflar ilgari suriladi: • tibbiy ta’limda interaktiv simulyatorlardan muntazam foydalanish tizimini yo‘lga qo‘yish; • o‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanmalar ishlab chiqish; • amaliy mashg‘ulotlarda simulyatsion texnologiyalarni kengaytirish va ularni baholash tizimini takomillashtirish. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. Cook D. A., Hatala R., Brydges R. Technology-enhanced simulation for health professions education: a systematic review and meta-analysis. // JAMA. – 2021. – Vol. 306(9). – P. 980. 2. Hasanov E. M. Tibbiy ta’limda interaktiv simulyatsiya texnologiyalarining samaradorligi. Falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. – O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti, Toshkent, 2022. – 178 b. 3. Ziv A., Ben-David S., Ziv M. Simulation Based Medical Education: an Ethical Imperative. // Academic Medicine. – 2023. – Vol. 78(8). – P. 787. 4. Петрова О. Л. Использование симуляционных технологий в подготовке врачей общей практики. Диссертация на соискание ученой степени кандидата педагогических наук. – Санкт-Петербургский государственный педиатрический медицинский университет, 2020. – 190 с. 5. Ziv A., Ben-David S., Ziv M. Simulation Based Medical Education: an Ethical Imperative. // Academic Medicine. – 2023. – Vol. 78(8). – P. 786. 6. Смирнов Д. Симуляционные методы обучения в хирургии: педагогические аспекты. Диссертация на соискание ученой степени кандидата педагогических наук. – Первый Московский государственный медицинский университет имени И. М. Сеченова, 2022. – 195 с. 7. Bradley P. The history of simulation in medical education and possible future directions. // Medical Education. – 2023. – Vol. 40(3). – P. 254. AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ 240 2025-yil, oktyabr, 10-son Pedagogika fanlari Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) Maxsus pedagogika Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) Ta’limda menejment Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi Ijtimoiy pedagogika Tarix fanlari Psixologiya fanlari Fizika-matematika fanlari Kimyo fanlari Biologiya fanlari Falsafa fanlari Filologiya fanlari Geografiya fanlari 13.00.00 13.00.01 13.00.02 13.00.03 13.00.04 13.00.05 13.00.06 13.00.07 13.00.08 13.00.09 07.00.00 19.00.00 01.00.00 02.00.00 03.00.00 09.00.00 10.00.00 11.00.00