OLIY TA'LIMDA MULTIMEDIYANI QO'LLASH TAJRIBASI.

ZAMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index 3-son 10–to’plam 2025 y. Sahifa: 283 OLIY TA'LIMDA MULTIMEDIYANI QO‘LLASH TAJRIBASI. Sulaymanova Dildora Baxtiyorovna Olmaliq davlat texnika instituti. Matematika va tabiiy fanlar kafedrasi dotsenti. e-mail: [email protected] Kalit so‘zlar: Video darslar, vebinarlar, audio resurslar, 3D modellash Zamonaviy oliy ta’lim jarayonida bilimlarni yetkazishda an’anaviy metodlardan tashqari, raqamli va interaktiv vositalar orqali o‘qitish muhim o‘rin tutmoqda. Talabalarning mustaqil fikrlash, amaliy ko‘nikmalarini shakllantirish va o‘rganishga bo‘lgan qiziqishini oshirishda multimedia vositalaridan foydalanish samarali yechimlardan biri hisoblanadi. Multimedia vositalarining oliy ta’limdagi turlari, interaktiv platformalar Multimedia turi Amaliy qo‘llanishi Video darslar, vebinarlar Murakkab nazariy tushunchalarni yoritish (masalan, iqtisodiy model, fizik qonun) Interaktiv platformalar (LMS: Moodle, Google Classroom) Kurs materiallarini boshqarish, testlar, topshiriqlarni berish Virtual laboratoriyalar (STEM fanlari uchun) Biologiya, kimyo, informatika yo‘nalishlarida tajribalar o‘tkazish Audio resurslar, podkastlar Til o‘rganishda, tarixiy nutqlarni tahlil qilishda Simulyatsiya va 3D modellash Tibbiyot, muhandislik, arxitektura sohalarida vizual ko‘nikmalar berish Amaliy tajribadan ZAMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index 3-son 10–to’plam 2025 y. Sahifa: 284 Misol 1: Tibbiyot universiteti. Anatomiya fanini o‘qitishda 3D animatsion dasturlar (Visible Body, BioDigital Human) orqali inson tanasining tuzilishi ancha aniq ko‘rsatildi. Talabalar interaktiv darslar orqali o‘zlari modelni aylantrib ko‘rish, qismlarini ajratish imkoniga ega bo‘ldi. Misol 2: Texnika universiteti. Muhandislik yo‘nalishidagi talabalar uchun AutoCAD, SolidWorks dasturlari yordamida qurilma va inshootlarni virtual tarzda loyihalashga o‘rgatildi. Misol 3: Iqtisod fakulteti. Statistika darslarida Tableau, Excel va SPSS kabi interaktiv grafik vositalar orqali real ma’lumotlar asosida tahlillar bajarildi. Multimedia vositalari orqali ma’lumotlar vizual holatda talabalarga yetkazildi. Afzalliklari Muammo Tavsiya Talabalarning mustaqil ishlash ko‘nikmalarini oshiradi. Texnik vositalarning yetishmasligi Universitetslarda axborotkommunikatsiya infratuzilmasini yaxshilash Fanlararo integratsiyani osonlashtiradi. O‘qituvchilarning raqamli savodxonligi pastligi Doimiy malaka oshirish kurslarini joriy etish Masofaviy o‘qitish va gibrid ta’limda katta yordam beradi Talabalarning passivligi Multimedia vositalari asosida interaktiv baholash tizimini ishlab chiqish Ta’lim jarayonini vizual va interaktiv qiladi Akademik materialni arxivlash va takrorlash imkonini beradi ZAMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index 3-son 10–to’plam 2025 y. Sahifa: 285 Oliy ta’lim tizimida multimedia vositalarining qo‘llanilishi — bu shunchaki texnologik yangilik emas, balki pedagogik yondashuvda sifatli burilishdir. Ta’limning mazmuni, shakli va uslublari multimedia asosida takomillashmoqda. Shunday ekan, universitetlar raqamli transformatsiyani faol qo‘llab-quvvatlashi zarur. Tavsiya etiladigan vositalar:  Moodle, Google Classroom – darslarni boshqarish  Zoom, MS Teams, YouTube – video darslar  Kahoot, Mentimeter – test va interaktiv savollar  Prezi, Canva, Powtoon – interaktiv taqdimotlar Foydalanilgan adabiyotlar 1. Axmedova, M. Sh. (2020). Raqamli pedagogika asoslari. – Toshkent: TDPU nashriyoti. Oliy ta’limda AKT va multimedia texnologiyalarining o‘rni haqida. 2. Berkovich, S., & Kiryakova, G. (2018). Multimedia Technologies in Education: A Modern View.// International Journal of Cognitive Research in Science, Engineering and Education, 6(2), 75–81. 3. Mayer, R. E. (2009). Multimedia Learning (2nd Edition). – Cambridge University Press.- Multimediyani o‘rganishga psixologik yondashuv asoslari. 4. Yuldashev, A. X., & Karimov, A. Sh. (2021). Ta’limda zamonaviy pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti. 5. Clark, R. C., & Mayer, R. E. (2016). E-Learning and the Science of Instruction. – Wiley.- Elektron ta’limda multimedia vositalarini samarali qo‘llash uslublari. ZAMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index 3-son 10–to’plam 2025 y. Sahifa: 286 6. UNESCO (2020). Guidelines on Distance Learning and Multimedia Integration in Higher Education.→ https://www.unesco.org 7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ–2909-son qarori (2017). 2017– 2021 yillarda oliy ta’lim tizimini rivojlantirish strategiyasi. Raqamli ta’lim va innovatsion texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha huquqiy asos. 8. Selwyn, N. (2016). Education and Technology: Key Issues and Debates. – Bloomsbury Publishing. 9. Tashkent State Pedagogical University. (2021). Moodle platformasida ta’lim jarayonini tashkil etish bo‘yicha uslubiy qo‘llanma. 10. O‘zbekiston Milliy axborot-kutubxona markazi (2022). Multimedia vositalaridan ta’limda foydalanish bo‘yicha tavsiyalar.