O'ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA XIZMATLAR SOXASINI RIVOJLANTIRISH YO'LLARI

Results of National Scientific Research International Journal 2025 Volume 4| Issue 9 SJIF5.8, Researchbib 10.7 ISSN: 2181-3639 https://academicresearch.ru/index.php/inrnsr/index 62 Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida xizmatlar sohasining iqtisodiy taraqqiyotdagi o‘rni, so‘nggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar hamda ushbu sohani rivojlantirishning istiqbollari tahlil qilinadi. Xizmatlar sektorini kengaytirish yo‘llari, innovatsion yondashuvlar va raqamli iqtisodiyotning ta’siri yoritilgan. Kalit so‘zlar: xizmatlar sohasi, iqtisodiy o‘sish, innovatsiya, raqamli iqtisodiyot, bandlik, islohotlar. Abstract: This article analyzes the role of the services sector in economic development in the Republic of Uzbekistan, the reforms implemented in recent years, and the prospects for the development of this sector. Ways to expand the services sector, innovative approaches, and the impact of the digital economy are highlighted. Keywords: services sector, economic growth, innovation, digital economy, employment, reforms. Аннотация: В статье анализируется роль сферы услуг в экономическом развитии Республики Узбекистан, реформы, реализованные в последние годы, и перспективы развития этой сферы. Рассматриваются пути расширения сферы услуг, инновационные подходы и влияние цифровой экономики. Ключевые слова: сфера услуг, экономический рост, инновации, цифровая экономика, занятость, реформы. O'ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA XIZMATLAR SOXASINI RIVOJLANTIRISH YO'LLARI Vannobova Gulhayo Toxirjon qizi Namangan davlat texnika universiteti Results of National Scientific Research International Journal 2025 Volume 4| Issue 9 SJIF5.8, Researchbib 10.7 ISSN: 2181-3639 https://academicresearch.ru/index.php/inrnsr/index 63 KIRISH So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasida xizmatlar sohasini rivojlantirish davlat iqtisodiy siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Jahon tajribasi shuni ko‘rsatadiki, xizmatlar sohasi yalpi ichki mahsulot (YaIM)da katta ulushni egallagan mamlakatlarda iqtisodiy barqarorlik yuqori bo‘ladi. Shu bois O‘zbekiston ham ushbu sohani modernizatsiya qilish, yangi xizmat turlarini joriy etish va xizmatlar eksportini kengaytirishga alohida e’tibor qaratmoqda. ASOSIY QISM 1. Xizmatlar sohasining iqtisodiyotdagi o‘rni Hozirda xizmatlar sohasi mamlakat YaIMining qariyb 40–45 foizini tashkil etadi. So‘nggi yillarda transport, aloqa, moliya, ta’lim, sog‘liqni saqlash, turizm, axborot texnologiyalari va boshqa yo‘nalishlarda xizmatlar hajmi sezilarli darajada ortdi. Ayniqsa, raqamli xizmatlar va elektron tijorat bozori jadal rivojlanmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Xizmatlar sohasini rivojlantirishni jadallashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorlariga muvofiq, 2020–2030 yillar uchun xizmatlar sohasini kengaytirish konsepsiyasi ishlab chiqildi. 2. Xizmatlar sohasini rivojlantirishda islohotlarning o‘rni Islohotlarning asosiy yo‘nalishlari quyidagilardan iborat:  kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash;  turizm, axborot texnologiyalari, logistika va moliyaviy xizmatlarni modernizatsiya qilish;  hududlarda xizmat ko‘rsatish infratuzilmasini rivojlantirish;  xizmatlar eksportini rag‘batlantirish. So‘nggi yillarda “raqamli iqtisodiyot” konsepsiyasi doirasida “Elektron hukumat”, “my.gov.uz”, “Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali” kabi tizimlar joriy etildi. Bu esa davlat va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlarda xizmatlar sifatini sezilarli darajada yaxshiladi. 3. Xizmatlar sohasining asosiy muammolari Results of National Scientific Research International Journal 2025 Volume 4| Issue 9 SJIF5.8, Researchbib 10.7 ISSN: 2181-3639 https://academicresearch.ru/index.php/inrnsr/index 64 Xizmatlar sohasida hali ham bir qator tizimli muammolar mavjud:  xizmatlar sifati va raqobatbardoshligi pastligi;  kadrlar malakasining yetarli emasligi;  ayrim hududlarda xizmatlar infratuzilmasining sust rivojlanganligi;  raqamli texnologiyalardan foydalanish darajasining pastligi. 4. Rivojlantirish yo‘llari va takliflar Xizmatlar sohasini yanada rivojlantirish uchun quyidagi choralarni amalga oshirish maqsadga muvofiq: 1. Innovatsion texnologiyalarni keng joriy etish, ayniqsa IT-xizmatlar, “startap”lar va “freelance” platformalarini qo‘llab-quvvatlash. 2. Kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish, xizmatlar yo‘nalishida kasbiy ta’lim markazlarini ko‘paytirish. 3. Hududlarda infratuzilmani yaxshilash, yangi servis markazlari, turizm obyektlari va transport xizmatlarini tashkil etish. 4. Xizmatlar eksportini rag‘batlantirish orqali xalqaro bozorga chiqish imkoniyatlarini kengaytirish. 5. Raqamli xizmatlarni ommalashtirish — elektron to‘lov tizimlari, onlaynkonsalting va masofaviy ta’lim xizmatlarini rivojlantirish. Xizmatlar sohasi zamonaviy iqtisodiyotning muhim tarkibiy qismi bo‘lib, mamlakatda ish o‘rinlari yaratish, aholi daromadlarini oshirish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda katta rol o‘ynaydi. O‘zbekistonda bu sohani rivojlantirishga qaratilgan chora-tadbirlar so‘nggi yillarda sezilarli darajada kuchaytirildi. Hozirgi holat va rivojlanish dinamikasi Prezident qarorlariga ko‘ra, 2025-yilda xizmatlar hajmini 15 foizga oshirish, 3 million kishini daromadli mehnat bilan ta’minlash va 52,2 mingta yangi xizmat ko‘rsatish obyektlarini tashkil etish maqsad qilingan. 2021–2023-yillarda esa Results of National Scientific Research International Journal 2025 Volume 4| Issue 9 SJIF5.8, Researchbib 10.7 ISSN: 2181-3639 https://academicresearch.ru/index.php/inrnsr/index 65 xizmatlar ko‘rsatish hajmi 20 foizga o‘sdi, bu esa sektorning iqtisodiy salohiyatini tasdiqlaydi. Rivojlantirish yo‘llari 1. Hududiy yondashuvlar  Har bir viloyatning demografik va iqtisodiy xususiyatlariga mos xizmat turlarini rivojlantirish.  Chekka hududlarda mobil xizmatlar va elektron platformalarni joriy etish. 2. Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash  Xizmat ko‘rsatish sohasidagi tadbirkorlik subyektlariga imtiyozli kreditlar ajratish.  Soliq yengilliklari va infratuzilma imtiyozlari orqali kichik biznesni rag‘batlantirish. 3. Raqamli transformatsiya  Elektron xizmatlar (e-services) va onlayn platformalarni kengaytirish.  Sun’iy intellekt va avtomatlashtirish texnologiyalarini xizmat ko‘rsatish jarayonlariga joriy etish. 4. Kadrlar tayyorlash  Xizmatlar sohasiga mos kasb-hunar ta’limi dasturlarini ishlab chiqish.  Xalqaro tajriba asosida malaka oshirish kurslarini tashkil etish. 5. Turizm va madaniy xizmatlar  Ichki va tashqi turizmni rivojlantirish orqali mehmonxona, transport, ekskursiya xizmatlarini kengaytirish.  Madaniy meros obyektlari atrofida xizmatlar klasterlarini yaratish. Kutilayotgan natijalar  Yangi ish o‘rinlari sonining ko‘payishi.  Aholi daromadlarining oshishi va ijtimoiy barqarorlik.  Mahalliy va xorijiy investitsiyalarni jalb qilish orqali xizmatlar eksportining oshishi. Results of National Scientific Research International Journal 2025 Volume 4| Issue 9 SJIF5.8, Researchbib 10.7 ISSN: 2181-3639 https://academicresearch.ru/index.php/inrnsr/index 66 XULOSA O‘zbekiston Respublikasida xizmatlar sohasining rivojlanishi mamlakat iqtisodiy barqarorligi, aholining bandligi va turmush darajasini oshirishda muhim omil hisoblanadi. Ushbu sohada olib borilayotgan islohotlar natijasida yangi ish o‘rinlari yaratilmoqda, innovatsion xizmatlar paydo bo‘lmoqda va iqtisodiyotning diversifikatsiyasi ta’minlanmoqda. Kelgusida xizmatlar sektorini modernizatsiya qilish va raqamlashtirish orqali O‘zbekistonning global raqobatbardoshligi yanada oshadi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-maydagi PF–134-son Farmoni “Xizmatlar sohasini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. 2. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari, 2024-yil. 3. Karimov, A. “Xizmatlar iqtisodiyoti va uning rivojlanish omillari”. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2023. 4. World Bank. Service Sector Development in Uzbekistan: Opportunities and Challenges, 2023.