Boʻlajak informatika oʻqituvchilarini pedagogik faoliyatga metodik tayyorlash texnologiyalari

AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI Pedagogika, psixologiya fanlariga ixtisoslashgan ilmiy jurnal ISSN: 3060-4613 Pedagogika fanlari Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) Maxsus pedagogika Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) Ta’limda menejment Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi Ijtimoiy pedagogika Tarix fanlari Psixologiya fanlari Fizika-matematika fanlari Kimyo fanlari Biologiya fanlari Falsafa fanlari Filologiya fanlari Geografiya fanlari 13.00.00 13.00.01 13.00.02 13.00.03 13.00.04 13.00.05 13.00.06 13.00.07 13.00.08 13.00.09 07.00.00 19.00.00 01.00.00 02.00.00 03.00.00 09.00.00 10.00.00 11.00.00 2025 №11 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI VAZIRLIGI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI Elektron nashr. 310 sahifa, 4-noyabr, 2025-yil. Muassis: “Tadbirkor va ishbilarmon” MChJ Hamkorlarimiz: O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi, O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti BOSH MUHARRIR: Karimova E’zoza Gapirjanovna – O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vaziri BOSH MUHARRIR O‘RINBOSARI: Ibragimova Gulsanam Ne’matovna – Pedagogika fanlari doktori, professor TAHRIRIYAT KENGASHI A’ZOLARI Ibragimov X.I. – pedagogika fanlari doktori, akademik Shoumarov G‘.B. – psixologiya fanlari doktori, akademik Qirg‘izboyev A.K. – Тarix fanlari doktori, professor Jamoldinova O.R. – pedagogika fanlari doktori, professor Sharipov Sh.S. – pedagogika fanlari doktori, professor Shermuhammadov B.Sh. – pedagogika fanlari doktori, professor Ma’murov B.B. – pedagogika fanlari doktori, professor Madraximova F.R. – pedagogika fanlari doktori, professor Kalonov M.B. – iqtisodiyot fanlari doktori, professor Nabiyev D.X. – iqtisodiyot fanlari doktori, professor Qo‘ldoshev Q. M. – iqtisodiyot fanlari doktori, professor Ikramxanova F.I. – filologiya fanlari doktori, professor Ismagilova F.S. – psixologiya fanlari doktori, professor (Rossiya) Stoyuxina N.Yu. – psixologiya fanlari nomzodi, dotsent (Rossiya) Magauova A.S. – pedagogika fanlari doktori, professor (Qozog‘iston) Rejep O‘zyurek – psixologiya fanlari doktori, professor (Turkiya) Wookyu Cha – Koreya milliy ta’lim universiteti rektori (Koreya) Polonnikov A.A. – psixologiya fanlari nomzodi, dotsent (Belarus) Mizayeva F. O. – Pedagogika fanlari doktori, dotsent Baybayeva M.X. – pedagogika fanlari doktori, professor Muxsiyeva A.T. – pedagogika fanlari doktori, professor Aliyev B. – falsafa fanlari doktori, professor G‘afurov D. O. – falsafa fanlari doktori (Phd) Shomurodov R.T. – iqtisodiyot fanlari nomzodi (PhD), dotsent Mirzayeva F. O. – pedagogika fanlari doktori (DSc), dotsent Jalilova S.X. – psixologiya fanlari nomzodi (PhD), dotsent Bafayev M.M. – psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Usmonova D.I. – Samarqand iqtisodiyot va servis institute dotsenti Saifnazarov I. – falsafa fanlari doktori, professor Nematov Sh.E. – pedagogika fanlari nomzodi (PhD) Tillashayxova X.A. – psixologiya fanlari nomzodi (PhD), dotsent Yuldasheva F.I. – pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD),dotsent Doniyorov S. M. –“Yangi O‘zbekiston” va “Pravda Vostoka” gazetalari tahririyati DM bosh muharriri, O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan jurnalist, filologiya fanlari nomzodi (PhD) Yuldasheva D.B. – filologiya fanlari bo‘yicha falsafa (PhD) doktori, dotsent Tangriyev A. T. – Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti kafedra professori Ashurov R. R. – psixologiya fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Panjiyev M. A. – Qashqadaryo viloyati Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari Xudayberganov N. A. – Xorazm Ma'mun akademiyasi Tabiiy fanlar bo‘limining katta ilmiy xodimi, biologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali 26.09.2023-yildan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan №С-5669363 reyestr raqami tartibi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Litsenziya raqami: №136361 EDITOR-IN-CHIEF: Karimova E’zoza Gapirzhanovna – Minister of Perschool and School Education of the Republic of Uzbekistan DEPUTY EDITOR-IN-CHIEF: Ibragimova Gulsanam Ne’matovna – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor EDITORIAL BOARD MEMBERS: Ibragimov X.I. – Doctor of Pedagogical Sciences, Academician Shoumarov G‘. B. – Doctor of Psychological Sciences, Academician Qirg‘izboyev A. K. – Doctor of Historical Sciences, Professor Jamoldinova O.R. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Sharipov Sh.S. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Shermuhammadov B.Sh. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Ma’murov B.B. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Madraximova F.R. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Kalonov M.B. – Doctor of Economic Sciences, Professor Nabiyev D.X. – Doctor of Economic Sciences, Professor Koldoshev K. M. – Doctor of Economic Sciences, Professor Ikramxanova F.I. – Doctor of Philological Sciences, Professor Ismagilova F.S. – Doctor of Psychological Sciences, Professor (Russia) Stoyuxina N.Yu. – Candidate of Psychological Sciences (PhD), Associate Professor (Russia) Magauova A.S. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor (Kazakhstan) Rejep O‘zyurek – Doctor of Psychological Sciences, Professor (Turkey) Wookyu Cha – President of the National University of Education, Korea (South Korea) Polonnikov A.A. – Candidate of Psychological Sciences (PhD), Associate Professor (Belarus) Mizayeva F. O. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Baybayeva M.X. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Muxsiyeva A.T. – Doctor of Pedagogical Sciences, Professor Aliyev B. – Doctor of philosophy, professor Gafurov D. O. – Doctor of Philosophy (PhD) Shomurodov R.T. – Candidate of Economic Sciences (PhD), Associate Professor Mirzayeva F. O. – Doctor of Pedagogical Sciences (DSc), Associate Professor Jalilova S.X. – Candidate of Psychological Sciences (PhD), Associate Professor Bafayev M.M. – Doctor of Philosophy in Psychological Sciences (PhD), Associate Professor Usmonova D.I. – Associate Professor, Samarkand Institute of Economics and Service Saifnazarov I. – Doctor of philosophy, professor Nematov Sh.E. – Candidate of Pedagogical Sciences (PhD) Tillashayxova X.A. – Candidate of Psychological Sciences (PhD), Associate Professor Yuldasheva F.I. – Doctor of Philosophy in Pedagogical Sciences (PhD), Associate Professor Doniyorov S. M. – Editor-in-Chief of the Editorial Board of the newspapers "Yangi Uzbekiston" and "Pravda Vostoka", Honored Journalist of the Republic of Uzbekistan, Candidate of Philological Sciences (PhD) Yuldasheva D.B. – Doctor of Philosophy (PhD) in Philological Sciences, Associate Professor Tangriyev A.T. – is a professor of Tashkent State University of Economics Ashurov R. R. – Doctor of Philosophy (PhD) in Psychology, Associate Professor Panjiyev M. A. – First Deputy Head of the Department of Preschool and School Education of the Kashkadarya Region Khudaiberganov N. A. – Senior Researcher of the Department of Natural Sciences of the Khorezm Mamun Academy, Doctor of Philosophy (PhD) in Biological Sciences “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasining quyidagi qarorlariga asosan pedagogika va psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) hamda fan doktori (DSc) ilmiy darajasiga talabgorlarning dissertatsiyalaridagi asosiy ilmiy natijalarni chop etish uchun milliy ilmiy nashrlar ro‘yxatiga kiritilgan: Pedagogika fanlari bo‘yicha: OAK Kengashi tavsiyasi (26.08.2024-y., №11-05-4381/01) asosida: • Ekspert kengashi (29.10.2024-y., №10) • Rayosat qarori (31.10.2024-y., №363/5) Psixologiya fanlari bo‘yicha: Toshkent davlat pedagogika universiteti murojaatiga asosan OAK tavsiyasi (24.04.2025-y., №11-05-2566/01): • Ekspert kengashi (25.05.2025-y., №10) • Rayosat qarori (08.05.2025-y., №370/5) AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 4 2025-yil, noyabr, 11-son MUNDARIJA Oilaning maktabgacha yoshdagi bolalar estetik tarbiyasidagi o‘rni ..............................................................24 Abdullayeva Ma’sudaxon Abdubannayevna Boʻlajak informatika oʻqituvchilarini pedagogik faoliyatga metodik tayyorlash texnologiyalari ......................27 Abdubannoyeva Muxlisaxon Iqboljon qizi, Abdullayev Alibek Qodiraliyevich Oliy ta’lim muassasalarida bulutli xizmatlardan foydalanish zaruriyati .........................................................30 Abdullayev Alibek Qodiraliyevich, Turdaliyeva Muslimaxon Jahongir qizi Raqamli texnologiyalar yordamida fortepiano chalishni o‘rgatish metodikasi ..............................................34 Abduvaxobova Nilufar Abdumannon qizi Maktabda fizika fanini o‘qitishda innovatsion yondashuv .............................................................................38 Alinazarova Mahfuza Tasavvufdagi “komil inson” konsepsiyasining hozirgi ta’lim tizimida shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv sifatida talqini ..........................................................................................43 Aqilxonov Saidolimxon Abdurashid o‘g‘li Tabiiy-ilmiy savodxonlikni shakllantirish omillari va pedagogik shart-sharoitlar ............................................48 Choriyeva Gulbaxor Shotemirovna Robototexnika fanini o‘qitishda axborot texnologiyalaridan foydalanib mustaqil ta’limni tashkil etish .......... 53 Elmonov Sirojiddin Mamadiyarovich Xalqaro baholash dasturlarida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qish savodxonligini baholash bo‘yicha jahon tajribasi ...............................................................................58 Ergasheva S. T. Boshlang‘ich ta’limda tabiiy fanlar orqali o‘quvchilarning kognitiv salohiyatini rivojlantirish .........................61 Eshmamatova Dilnoza Jovli qizi Maktabgacha yoshdagi bolalarning aqliy salohiyatini oshirishda tarbiyachi mahorati .................................. 64 Karimova Gulzodaxon Marufjon qizi Bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishni takomillashtirish .......68 Hojikarimova Gulasal Tadjialiyevna Xorijiy talabalarga o‘zbek tilini o‘rgatishda elektron platformalar yaratish ....................................................71 Jo‘rayeva Matluba Bo‘lajak o‘qituvchilar uchun raqamli ta’lim muhitini modellashtirish va uning samaradorlik omillari .............74 Komilova Z. X. O‘qituvchi kasbiy faoliyatida muloqot madaniyati .........................................................................................80 M. Yu. Mahkamova Psixologiya fanini o‘qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va talabalarda tahliliy fikrlashni shakllantirish masalalari ..................................................................................86 Madazizova Dilfuza Raxmatullayevna Integrating Listening and Speaking Skills in ESP (English for Specific Purposes) Classes ......................... 90 Madina Tilavova Bolalarni maktabga tayyorlash jarayonida neyropedagogik yondashuvlar ...................................................94 N. O. Saidova Tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida radiologiya fanini o‘qitishda raqamli texnologiyalarning metodologik roli..................................................................................................99 Nazarova Gulchexra Shuxratdjonovna Ijodkorlik tushunchasining mohiyati va uning ta’limdagi roli .........................................................................103 Ochilova Dilbar Isroilovna Alaliyani boshqa nutqiy nuqsonlar bilan farqli xarakteristikasi ......................................................................108 Oripova Zilola Ingliz tilini o‘qitishda suggestopediya metodini joriy etishning samaradorligi ...............................................113 Pulatova Sitora Abdurazzoq qizi Oliy ta‘lim muassasalari menejerlarining kasbiy-boshqaruv kompetentligi tushunchasi va uning tarkibiy qismlari ...................................................................................................................................118 Qarshiboyev Sharof Egamnazarovich Koordinatsion qobiliyatlarni rivojlantirishning yosh badmintonchilar texnik-taktik tayyorgarligiga ta’siri .......122 Qurbanova Ilmira Alisher qizi AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 5 2025-yil, noyabr, 11-son Blended Learning .........................................................................................................................................125 Quvandikova Xadicha Fizika darslarida zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish ...........................................................129 Raxmanov Valijon Turdaliyevich, O‘razaliyev Alijon Xasan o‘g‘li “Qurilish jarayonlari texnologiyasi” fanida loyihalash kompetentligining tarkibiy tuzilmasi va uni raqamli ta’limga moslashtirish.................................................................................................................135 Raxmonova Nazokat Umaraliyevna Vitagen texnologiyalar asosida talabalar mediamentalitetini rivojlantirishda sun’iy intellekt (AI) dasturlaridan foydalanishning tahliliy modeli ..................................................................140 Rustamova Nodira Rustamovna Talabalarda kooperativ ta’lim asosida motivatsiyani rivojlantirish usullari ....................................................145 Sitora Toshmatova STEAM yondashuvi asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida kreativ kompetensiyani shakllantirishning zaruriyati ..........................................................................................................................149 Tashibekova Munojat Xoshimovna Musiqa ta’limining pedagogik asoslari va metodik tizimi ..............................................................................153 Toshpulatova Saida Kuzibaevna Texnologiya fanini o‘qitishda eng samarali metodlardan foydalanish ...........................................................158 Turdiyeva Shahzoda Eshdavlat qizi Enhancing University Students’ Self-Directed Learning Through Edtech Tools ...........................................161 Ulasheva Lobar Fanlararo loyiha ishlarini tashkil etish orqali o‘quvchilarning dizayn fikrlash salohiyatini oshirish ................ 164 Valiyeva Nargiza Athamboyevna Alohida ta’lim ehtiyojiga ega o‘quvchilarning kasbiy faoliyatga tayyorlashning pedagogik-psixologik asoslari.......................................................................................................................169 Xakimova Sarvinoz Sharifjon qizi Sun’iy intellekt asosida yaratilgan ta’lim platformalari: samaradorlik tahlili va pedagogik yondashuvlar ......173 Xanbabayev Xakimjon Ikramovich, Erkinov Jasurbek Hasanjon o‘g‘li Tasavvufdagi “muhosaba” va “tafakkur” amallarining o‘z-o‘zini refleksiya metodlari sifatida qo‘llanilishi .....176 Xoshimov Nuriddin Mamadaliyevich Milliy sport va ommaviy o‘yinlarning badiiy-estetik ahamiyati .......................................................................182 Yaxyayeva Sojida Abdurahimovna Ota-ona mehrining bola psixologiyasiga ta’siri .............................................................................................185 Yulchiyeva Shohsanam Dilshod qizi Nutq rivojlаnishi orqаdа qolgаn bolаlаrdа qo‘llаnilаdigаn innovаtsion usullаri sаmаrаdorligi ......................189 Аhmedovа Nаrgizа Muzаffаrovnа Факторы, сдерживающие развитие науки в контексте требований к диссертационным работам ....... 193 Зайналов Жахонгир Расулович, Нурмухамедов Аббос Мамадалиевич, Шадманов Камолиддин Кажакджанович, Самигова Нодира Хамидуллаевна Структура и стратегии развития предметных компетенций ....................................................................197 Наимова Мафтунабону Файзулложоновна Психологическая консультация: современная практика, задачи и перспективы развития ..................203 Раупова Шохида Ахроровна Подготовка будущих педагогов к инклюзивному обучению детей с ограниченными возможностями здоровья: задачи и перспективы ......................................................207 Сайфутдинова Насиба Нурматовна Формирование иноязычной грамотности у курсантов военных вузов: социально-психологические факторы.......................................................................................................211 Сулейманова Нилуфар Камиловна O‘qituvchi shaxsiy kompetensiyasining mohiyati va pedagogik faoliyatdagi o‘rni ........................................214 Abdiraxmonova Guliston Muzaffar qizi Bolalarda axloqiy qadriyatlarni shakllantirish jarayonining milliy va umuminsoniy tamoyillari ......................218 Abdumutalipova Gulshodaxon Nurbek qizi Fuqarolik jamiyatida huquqiy madaniyat va uni rivojlantirish jarayonlari ......................................................221 Abdusalimova Shaxnoza Quduratullayevna Taʼlim menejmenti tizimida o‘qituvchining nutq madaniyatini rivojlantirish strategiyalari ..............................224 Abduxalilova Iroda Nozimxonovna AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 6 2025-yil, noyabr, 11-son O‘zbekistonda yoshlarni ijtimoiy-pedagogik hamkorlikda tarbiyalashda “Uzluksiz ma’naviy tarbiya konsepsiyasi”ning ustuvor vazifalari ..................................................................229 Abirova Umida Nazarovna Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini inklyuziv ta’lim sharoitida differensiyalashtirilgan dars mashg‘ulotlarini tashkil etishga o‘rgatish (kompetentligini shakllantirish/rivojlantirish) usullari.....................232 Adhamova Diyora Sanjar qizi Musobaqa faoliyati samaradorligini oshirishda sambochilarning energiya sarfi va tiklanish mexanizmlari tahliliy .......................................................................................................................239 Tangriyev Abdukarim Tovashevich Aksiologik yondashuv asosida bo‘lajak jismoniy tarbiya o‘qituvchilarining harakat faolligini takomillashtirishning ijtimoiy-pedagogik zaruriyati ........................................................................................244 Hafizov Shahriyor Shavkatovich Bo‘lajak tarbiyachilarning transversal: tanqidiy va innovatsion fikrlash kompetensiyalari ............................248 Jaloliddinova Maftunaxon Mahmudjon qizi Axborotning gnoseologik mohiyati ................................................................................................................ 256 Kamolova Munojatxon Jaloldinovna Maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish yo‘llari ..........................................................................259 Mamatova Aziza Bo‘riboyevna Akademik litseylarda kimyo fanini o‘qitishda raqamli ta’lim texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari .... 262 Maxamadiyev Sharofiddin Jumaboyevich Pedagogik oliy ta’limda talabalarning kasbiy ijtimoiylashuvini korporativ madaniyat asosida rivojlantirish metodikasi.................................................................................267 Maxkamova Dilafruz Aliyevna Bo‘lajak o‘qituvchilar uchun xorijiy tillarni o‘qitishda lingvomadaniy yondashuv ...........................................271 Normamatova Kamola Gulmamat qizi O‘zbek tili izohli lug‘atida iboralarning grammatik tavsifi (bosh komponentli iboralar misolida) ....................274 S. Sh. Azamatova Oila instituti va gender tenglikni ta’minlashning ijtimoiy-huquqiy muammolari .............................................277 Salayeva Aziza Muhammatmurot qizi Gender yondashuv asosida talaba-qizlarda tanqidiy fikrlashni rivojlantirishning namunaviy mezonlari .......282 Xolova Mohigul Shavkatovna Pedagogika yo‘nalishi talabalari huquqiy savodxonligini rivojlantirish metodlarini takomillashtirish .............287 Xudoyberganov Atham Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida leksik komponentlikni TRIZ texnologiyasi yordamida rivojlantirish ............291 Zokirova Sohiba Muxtoraliyevna, Fayzullayeva Nazokat Uchqun qizi Цифровизация и трансформация образования как социально-педагогическое явление ....................295 Кадирова Наргиза Азаматовна Методика формирования креативного мышления у студентов-филологов на основе проблемно-ориентированных заданий (на материале английского языка) .........................298 Мамырбаева Дина Структура и стратегии развития предметных компетенций ....................................................................304 Наимова Мафтунабону Файзулложоновна AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI 27 MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ 2025-yil, noyabr, 11-son BOʻLAJAK INFORMATIKA OʻQITUVCHILARINI PEDAGOGIK FAOLIYATGA METODIK TAYYORLASH TEXNOLOGIYALARI Abdubannoyeva Muxlisaxon Iqboljon qizi 70610105-Ta’limda axborot texnologiyalari mutaxassisligi 2-kurs magistranti Abdullayev Alibek Qodiraliyevich Qo‘qon DU dotsenti, pedagogika fanlari doktori DSC Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy axborot jamiyati sharoitida bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini pedagogik faoliyatga metodik tayyorlashning ilmiy-nazariy asoslari va amaliy texnologiyalari tahlil qilingan. Tadqiqotda metodik tayyorlashning pedagogik-psixologik tamoyillari, metodik kompetentlik tarkibiy qismlari, loyihaviy ta’lim, holatlar usuli, kollaborativ ta’lim kabi zamonaviy texnologiyalar tahlili amalga oshirilgan. Shuningdek, raqamli texnologiyalar asosida metodik tayyorlashning yangi yo‘nalishlari, sun’iy intellektning metodik tayyorlashdagi roli va ahamiyati o‘rganilgan. Maqolada bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini metodik tayyorlash sifatini oshirish yo‘nalishlari taklif etilgan bo‘lib, ularning amaliyotga joriy etilishi natijasida ta’lim sifatining oshishi kutilmoqda. Kalit so‘zlar: informatika o‘qituvchilari, mobil metodik tizim, raqamli savodxonlik, zamonaviy ta’lim texnologiyalari, ta’lim jarayoni, innovatsion yondashuvlar, o‘qituvchilarni tayyorlash. Abstract: This article analyzes the scientific-theoretical foundations and practical technologies of methodological training of future computer science teachers for pedagogical activity in the conditions of the modern information society. The study examines the pedagogical and psychological principles of methodological training, the components of methodological competence, project-based learning, case studies, and modern technologies such as collaborative learning. In addition, new directions of methodological training based on digital technologies, as well as the role and importance of artificial intelligence in methodological preparation, are explored. The article proposes directions for improving the quality of methodological training of future computer science teachers, the implementation of which is expected to enhance the quality of education. Key words: computer science teachers, mobile methodological system, digital literacy, modern educational technologies, educational process, innovative approaches, teacher training. Аннотация: В статье анализируются научно-теоретические основы и практические технологии методической подготовки будущих учителей информатики к педагогической деятельности в условиях современного информационного общества. В исследовании анализируются педагогические и психологические принципы методической подготовки, компоненты методической компетентности, проектное обучение, кейс-стади, а также современные технологии, такие как обучение в сотрудничестве. Также рассматриваются новые направления методической подготовки, основанные на цифровых технологиях, роль и значение искусственного интеллекта в методической подготовке. В статье предлагаются направления повышения качества методической подготовки будущих учителей информатики, внедрение которых в практику позволит повысить качество образования. Ключевые слова: учителя информатики, мобильная методическая система, цифровая грамотность, современные образовательные технологии, образовательный процесс, инновационные подходы, подготовка учителей. KIRISH Zamonaviy axborot jamiyatida raqamli transformatsiya jarayonlari barcha sohalarni, shu jumladan ta’lim tizimini ham chuqur qamrab olmoqda. Informatika fani maktab ta’lim dasturining strategik ahamiyatga ega bo‘lgan tarkibiy qismiga aylanib, raqamli texnologiyalar asosida qurilayotgan yangi iqtisodiyot va jamiyat uchun zarur bo‘lgan kadrlar tayyorlashning muhim vositasi hisoblanadi. Shu bilan birga, bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini sifatli tayyorlash, ularni nafaqat fan mazmuni, balki pedagogik mahorat va metodik kompetentlik bilan qurollantirish dolzarb muammo sifatida namoyon bo‘lmoqda. So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasida ta’lim sohasida olib borilayotgan islohotlar, xususan, “Raqamli O‘zbekiston-2030” strategiyasi va “Yangi O‘zbekis- AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI 2025-yil, noyabr, 11-son 28 MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ tonning o‘sib kelayotgan avlodi” konsepsiyasi bo‘lajak o‘qituvchilarni tayyorlashga bo‘lgan talablarni sezilarli darajada oshirdi. Ayniqsa, informatika o‘qituvchilari raqamli asr talablariga javob bera oladigan, zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalarni puxta egallagan, metodik jihatdan tayyor mutaxassislar bo‘lishlari zarur. Ushbu maqolaning maqsadi – bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini pedagogik faoliyatga metodik tayyorlashning zamonaviy texnologiyalarini taklif etish va ularning samaradorligini oshirish yo‘nalishlarini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy ta’lim jarayoniga qo‘yilayotgan yangi talablar, raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi hamda informatika fanining uzluksiz ravishda yangilanishi bilan bog‘liq. MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI Hozirgi vaqtda bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini metodik tayyorlash masalalari bir qator tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilmoqda. M. To‘rayeva o‘z tadqiqotlarida o‘qituvchining metodik kompetentligi tushunchasini chuqur yoritib bergan bo‘lsa, Sh. Shodmonova informatika o‘qituvchisini kasbiy faoliyatga tayyorlashning pedagogik asoslarini tahlil qilgan [2; 4]. Xalqaro miqyosda D. H. Jonassen muammoli ta’lim muhitlarini loyihalash masalalarini, S. Papert esa bolalarda kompyuter orqali kreativ fikrlashni shakllantirish usullarini o‘rgangan [3; 9]. O‘zbekistonlik tadqiqotchi B. Qodirov zamonaviy axborot texnologiyalari asosida o‘qituvchilarni tayyorlash masalalarini, A. Abdurahmonov esa raqamli iqtisodiyot sharoitida informatika ta’limining yangi yo‘nalishlari va metodik yondashuvlarini tahlil qilgan [5; 6]. S. S. G‘ulyamov o‘qituvchilarni raqamli pedagogikaga tayyorlash texnologiyalari haqida qamrovli ma’lumotlar bergan [8]. Yuqoridagi adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini metodik tayyorlashning nazariy asoslari ancha o‘rganilgan bo‘lsa-da, amaliy texnologiyalar va ularning zamonaviy ta’lim jarayoniga tatbiq etilishi masalasi dolzarb ahamiyatini saqlab qolmoqda. Shuningdek, sun’iy intellekt, katta ma’lumotlar (big data) va bulutli texnologiyalar kabi sohalarning rivojlanishi metodik tayyorlash mazmunini yangilashni taqozo etmoqda. TADQIQOT METODOLOGIYASI Tadqiqotning metodologik asosini sistemali, faoliyatga yo‘naltirilgan va shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlar tashkil etadi. Tadqiqot jarayonida nazariy tahlil, qiyosiy tahlil, modellashtirish hamda umumlashtirish kabi usullardan foydalanilgan. Maqolada bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini metodik tayyorlash texnologiyalarini takomillashtirishning ilmiy-uslubiy jihatlari asoslab berilgan. TAHLIL VA NATIJALAR Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini metodik tayyorlashda quyidagi zamonaviy texnologiyalarni qo‘llash samarali hisoblanadi: • Loyihaviy ta’lim texnologiyalari – bo‘lajak o‘qituvchilarga real pedagogik muammolarni mustaqil hal etish, dasturiy mahsulotlar yaratish, o‘quv loyihalarini ishlab chiqish va amalga oshirish imkoniyatini beradi [3]. Ushbu texnologiya talabalarning kreativlik qobiliyatini rivojlantirish, izlanish faoliyatini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. Masalan, “Maktabda sun’iy intellekt asoslarini o‘rgatish metodikasi” yoki “Robototexnika asoslarini o‘qitishning interfaol usullari” kabi loyihalar orqali talabalar nafaqat nazariy bilimlarni, balki amaliy ko‘nikmalarni ham egallaydilar. • Holatlar usuli (Case study) – bo‘lajak informatika o‘qituvchilariga real pedagogik vaziyatlarni tahlil qilish va ularni hal etish yo‘llarini topish imkonini yaratadi [4]. Ushbu usul yordamida talabalar murakkab pedagogik muammolarga turli yechimlarni topish, o‘z fikrlarini asoslash, muqobil variantlarni muhokama qilish ko‘nikmasini hosil qiladilar. Informatika o‘qitish metodikasi sohasida bu usulni darsda kompyuter dasturlarini o‘rgatishda duch kelinadigan qiyinchiliklarni, o‘quvchilarning dasturlash tillarini o‘zlashtirishdagi individual qiyinchiliklarini tahlil etishda qo‘llash mumkin. • Kollaborativ ta’lim texnologiyalari – guruh bo‘lib ishlash, birgalikda muammolarni hal etish va o‘zaro fikr almashish asosida amalga oshiriladi. “Aqliy xarita” (Mind Mapping) usuli kabi kollaborativ ta’lim shakllari talabalarga murakkab metodik mavzularni tizimli shaklda ifodalash, ular o‘rtasidagi bog‘liqliklarni aniq ko‘rsatish imkoniyatini beradi. Bu esa bo‘lajak o‘qituvchilarning jamoaviy ish ko‘nikmalarini rivojlantirish, kollektiv fikrlash va o‘zaro hamkorlik qilish qobiliyatlarini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. • Raqamli texnologiyalar asosida metodik tayyorlash – zamonaviy sharoitda ayniqsa dolzarb yo‘nalish hisoblanadi. Virtual ta’lim muhitlari (Moodle, Google Classroom), bulutli texnologiyalar hamda interfaol ta’lim vositalari (interfaol doskalar, onlayn test tizimlari, virtual laboratoriyalar) yordamida dars jarayonini AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI 29 MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ 2025-yil, noyabr, 11-son modellash tirish bo‘lajak o‘qituvchilarning metodik ko‘nikmalarini shakllantirishda yuqori samaradorlik beradi [5]. Sun’iy intellekt texnologiyalari – bo‘lajak informatika o‘qituvchilarining individual qobiliyat va ehtiyojlariga mos metodik tayyorlikni tashkil etish imkonini yaratadi. Adaptiv o‘quv platformalari talabalarning metodik topshiriqlarni bajarish tezligi va sifatini tahlil qilib, ularga mos tavsiyalar hamda qo‘shimcha materiallarni taklif etadi. Tadqiqot davomida bo‘lajak informatika o‘qituvchilarining metodik tayyorligi mazmunini quyidagi yo‘nalishlarda yangilash taklif etildi [6]: • sun’iy intellekt asoslarini o‘qitish metodikasi; • kiberxavfsizlik asoslarini o‘rgatish metodikasi; • ma’lumotlar tahlili asoslarini o‘qitish metodikasi; • bulutli texnologiyalar va iot asoslarini o‘rgatish metodikasi. Amaliy tayyorgarlikni kuchaytirish bo‘yicha takliflar: • pedagogik amaliyotni intensivlashtirish va maktablarda uzluksiz amaliyotni tashkil etish; • tajribali o‘qituvchilar rahbarligida mentorlik tizimini joriy etish; • zamonaviy ta’lim texnologiyalari bilan jihozlangan metodik laboratoriyalarni yaratish. XULOSA Tadqiqot natijalari asosida quyidagi xulosalarga kelindi: bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini metodik tayyorlash zamonaviy axborot jamiyati talablariga muvofiq tarzda takomillashtirilishi zarur. Bunda loyihaviy ta’lim, holatlar usuli va kollaborativ ta’lim kabi interfaol texnologiyalardan samarali foydalanish muhim ahamiyatga ega. Raqamli texnologiyalar, xususan AKT va sun’iy intellekt asosida metodik tayyorlash samaradorligini oshirish imkoniyatlari kengaytirilishi lozim. Adaptiv o‘quv platformalari, virtual ta’lim muhitlari va bulutli texnologiyalar bo‘lajak o‘qituvchilarning individual ehtiyojlariga mos tayyorlanishini tashkil etishga yordam beradi. Metodik tayyorlash mazmunini sun’iy intellekt, kiberxavfsizlik, ma’lumotlar tahlili, bulutli texnologiyalar hamda IoT (Internet of Things) kabi zamonaviy yo‘nalishlar bilan boyitish talab etiladi. Amaliy tayyorgarlikni kuchaytirish, mentorlik tizimini joriy etish va metodik laboratoriyalarni yaratish orqali bo‘lajak o‘qituvchilarning amaliy ko‘nikmalarini shakllantirish samaradorligini oshirish mumkin. Bo‘lajak informatika o‘qituvchilarini metodik tayyorlash sifatini monitoring qilish tizimi nazariy bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, kreativlik va refleksiya darajasi asosida shakllantirilishi maqsadga muvofiqdir. Taklif etilayotgan yondashuv va texnologiyalarni amaliyotga joriy etish bo‘lajak informatika o‘qituvchilarining metodik kompetentligini sezilarli darajada oshiradi. Natijada ular raqamli asr talablariga javob bera oladigan, mustaqil fikrlaydigan hamda ijodiy yondashuvga ega mutaxassislar sifatida shakllanadilar. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. Педагогика: энциклопедия. / Туз. Ж. Ғ. Йўлдошев, С. А. Қудратов. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2021. – 480 б. 2. To‘rayeva, M. (2020). O‘qituvchining metodik kompetentligi: nazariya va amaliyot. Xalq ta’limi jurnali, №4, 45–49-betlar. 3. Jonassen, D. H. (2019). Learning to Solve Problems: A Handbook for Designing Problem-Solving Learning Environments. Routledge. – 466 p. 4. Shodmonova, Sh. (2022). Informatika o‘qituvchisini kasbiy faoliyatga tayyorlashning pedagogik asoslari. Pedagogika fanlari doktori dissertatsiyasi. Toshkent. – 245 b. 5. Qodirov, B. (2021). Zamonaviy axborot texnologiyalari asosida o‘qituvchilarni tayyorlash. Ta’lim va innovatsiyalar jurnali, №2, 32–37-betlar. 6. Abdurahmonov, A. (2023). Raqamli iqtisodiyot sharoitida informatika ta’limi: yangi yo‘nalishlar va metodik yondashuvlar. Maktab va hayot jurnali, №1, 12–16-betlar. 7. Azizxo‘jayeva, N. (2019). Pedagogik ta’lim sifatini monitoring qilish tizimi. TDPU ilmiy-uslubiy jurnali, №3, 18–23-betlar. 8. G‘ulomov, S. S. (2022). O‘qituvchilarni raqamli pedagogikaga tayyorlash texnologiyalari. Toshkent: Fan. – 320 b. 9. Papert, S. (2020). Mindstorms: Children, Computers, and Powerful Ideas. Basic Books. – 288 p. 10. Yusupov, O. (2021). Informatika o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi. – 415 b.