OLIY PEDAGOGIK TA'LIMDA TASVIRIY SAN'AT VA MUSIQA FANLARINI O'QITISHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA TENDENTSIYALAR

REPUBLICAN SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “THE ROLE OF PARENTS IN RAISING CHILDREN: MODERN PEDAGOGICAL AND PSYCHOLOGICAL APPROACHES”, OCTOBER 15-16, 2025 277 OLIY PEDAGOGIK TAʼLIMDA TASVIRIY SANʼAT VA MUSIQA FANLARINI OʼQITISHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA TENDENTSIYALAR Аdieva Bashorat Ergashovna Denov tdbirkorlik va pedagogika Institutining Maktabgacha ta’lim kafedrasi o‘qituvchisi https://doi.org/10.5281/zenodo.17544578 Аnnotatsiya. Mavzuni dolzrbligi shundaki talabalarga bugungi kunda nazariy bilim bilan birga ijodiy va innovatsion yondoshuv kerak.Pedagogika sohasini kadrlar saloxiyatini yanada rivojlanishiga mos zamonaviy texnologiyalardan foydalanish sanьat asarlarini keng maʼnoda bilishlarini onlayn va oflayn darslar jarayyoonida qӯllash maqsadga muvofiqdir. Kalit so‘zlar: Tendentsiya,innovatsiya.integrativ,animatsiya ,kompetentsiya.mulьtmediya, improvizatsiya. master-klass. Kirish. Bugungi kunda jamiyatning barcha sohalarida boʼlgani kabi oliy pedagogik taʼlim tizimida ham yangilanishlar, innovatsion yondashuvlar va axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi kuzatilmoqda. Pedagog kadrlar tayyorlash jarayonida faqat nazariy bilim emas, balki ijodiy fikrlash, estetik dunyoqarash va madaniy qadriyatlarni anglash kabi kompetentsiyalar ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Shu nuqtai nazardan, tasviriy sanʼat va musiqa fanlarini oʼqitishda zamonaviy yondashuvlar taʼlim mazmunini boyitish va talabalarning ijodiy salohiyatini rivojlantirishda muhim oʼrin tutadi. Аsosiy qism: Zamonaviy taʼlimda integrativ yondashuvTasviriy sanʼat va musiqa fanlarini oʼqitishda integratsiya tamoyili tobora dolzarb boʼlib bormoqda. Bu yondashuv orqali sanʼat, madaniyat, psixologiya va axborot texnologiyalari fanlari oʼzaro bogʼlanadi. Masalan, talabalarga musiqa va tasviriy sanʼatni birgalikda tahlil qilish orqali hissiy idrok, obrazli fikrlash va estetik zavqni rivojlantirish mumkin. Аxborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish; Zamonaviy pedagogik amaliyotda raqamli texnologiyalar, mulьtimedia vositalari va virtual muzeylardan foydalanish talabalarning qiziqishini oshiradi. Masalan, 3D grafika, animatsiya va interaktiv prezentatsiyalar orqali tasviriy sanʼat asarlarini tahlil qilish yoki onlayn musiqa platformalari orqali musiqa turlarini oʼrganish samaradorlikni oshiradi. Kompetentsiyaga asoslangan yondashuv; Hozirgi taʼlim tizimida natijaga yoʼnaltirilgan yondashuv ustuvor ahamiyatga ega. Tasviriy sanʼat va musiqa fanlarida bu yondashuv talabalarning ijodiy qobiliyatlarini amaliy faoliyat orqali namoyon etishga qaratilgan. Masalan, ularga ijodiy loyihalar, kompozitsiya yaratish, musiqa tinglash va tahlil qilish kabi vazifalar orqali mustaqil fikrlash va amaliy malaka shakllantiriladi. Ijodiy muhitni shakllantirish tendentsiyasi; Pedagogik taʼlimda ijodiy muhitni yaratish, erkin fikr va badiiy tajriba almashishga asoslangan darslar tashkil etish muhim hisoblanadi. Tasviriy sanʼatda bu — master-klasslar, REPUBLICAN SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “THE ROLE OF PARENTS IN RAISING CHILDREN: MODERN PEDAGOGICAL AND PSYCHOLOGICAL APPROACHES”, OCTOBER 15-16, 2025 278 plener ishlari, koʼrgazmalar; musiqada esa — ijro mahoratini namoyon etish, ansamblь faoliyati, improvizatsiya mashgʼulotlarida namoyon boʼladi. Ilmiy-amaliy tadqiqotlarga eʼtibor Zamonaviy tendentsiya sifatida sanʼat taʼlimi sohasida ilmiy izlanishlarning kuchayishi ham qayd etiladi. Pedagogikada “sanʼat orqali taʼlim” (art-based education) kontseptsiyasi rivojlanib, talabalarning shaxsiy tajribalari asosida ijodiy faoliyatga qiziqishini kuchaytirishda samarali usul sifatida qoʼllanilmoqda Musiqa tarbiyasini gʼoyaviy-siѐsiy jihatdan xalqning ijtimoiy tuzumiga xizmat qilishi, xorijiy mamlakatlarning oʼquv meʼѐriy hujjatlari, Yunesko qoshidagi musiqiy tarbiya, mukammal rivojlangan shaxsni rivojlantirish, musiqiy tarbiyani umumdavlat ahamiyatga ega ekanligi, АQSh va Аngliyadagi musiqa taʼlimi tizimi va darsdan tashqari toʼgaraklar, kollejlardagi oʼqish va pedagogik yoʼnalishlar musiqa oʼqituvchilarni tayѐrlanashi. Britaniya radiosi orqali olib boriladigan musiqiy eshittirishlar, Dj. Kerven tizimi, qirollik musiqa kolleji faoliyatida musiqa taʼlimiga koʼprok eʼtibor berilishi. Yaponiyada, Shveytsariyada, Vengriyada, Germaniyada musiqa taʼlimi tizimi. Goʼzallikni ulugʼlaydigan mamlakatdagi mashgʼulotlar, Yaponiyadagi muallimlarning boshlanich sinflarga eʼtibori, «Sudzuki» tizimi, Yaponiyadagi xor jamoasi, ѐsh skripkachilar orkestri, Yaponiyaning kuylovchi ovozlari, yuqori sinflardagi estetik tarbiyari va tajribalarni foydalanish xam nyaxshi natija beradi. Xulosa: Xulosa qilib aytganda, oliy pedagogik taʼlimda tasviriy sanʼat va musiqa fanlarini oʼqitishda zamonaviy yondashuvlar va tendentsiyalar — talabalarning ijodiy fikrlashi, mustaqil izlanishi va estetik dunyoqarashini rivojlantirishga xizmat qiladi. Innovatsion texnologiyalar, integratsiya va kompetentsiyaga asoslangan taʼlim modellari pedagog kadrlarni tayyorlash sifatini yangi bosqichga olib chiqadi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 'Taʼlim-tarbiya tizimini takomillashtirish toʼgʼrisida'gi qarorlari. 2. Xalqaro standartlarga asoslangan oliy taʼlim dasturlari boʼyicha metodik qoʼllanmalar. 3. Nazarov, А. 'Sanʼat taʼlimida innovatsion yondashuvlar'. – Toshkent, 2022. 4. UNESCO. Arts Education Policy Review, 2023. 5. Qurbonova, M. 'Musiqa va tasviriy sanʼatni oʼqitish metodikasi'. – TDPU, 2021.