MAKTAB O'QUVCHILARINING TA'LIM JARAYONIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 2, Noyabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 273 MAKTAB O‘QUVCHILARINING TA’LIM JARAYONIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI Orolova Dildora Muxtor qizi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetining Jizzax filiali talabasi [email protected], +998950329506 Ilmiy rahbar: Sindorov Lutfulla Kurolovich Mirzo Ulug‘bek nomidagi O’zbekiston Milliy universitetining Jizzax filiali dotsenti, [email protected] +99893-3751882 Ilmiy rahbar: Babakulov Bekzod Mirzo Ulug‘bek nomidagi O’zbekiston Milliy universitetining Jizzax filiali Kafedra rahbar:[email protected] +998990947299 Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekiston ta’lim tizimida axborot texnologiyalarining joriy etilishi, xususan, edumaktab.uz platformasining maktab o‘quvchilari, o‘qituvchilar va otaonalar faoliyatidagi o‘rni yoritilgan. Maqolada zamonaviy o‘qitish uslublarining an’anaviy ta’lim shakllaridan farqi, texnologiyalarning o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, savodxonlik va o‘qishga qiziqishni rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tomonidan yoshlar ta’limiga yaratilayotgan sharoitlar ta’kidlanib, raqamli ta’limning mamlakat kelajagi uchun strategik ahamiyati ko‘rsatib o‘tilgan. Kalit so‘zlar: axborot texnologiyalari, ta’lim tizimi, edumaktab.uz, raqamli ta’lim, o‘quvchi faolligi, zamonaviy o‘qitish, mustaqil fikrlash, maktab islohotlari. В данной статье рассматривается внедрение информационных технологий в систему образования Узбекистана, в частности роль платформы edumaktab.uz в деятельности школьников, учителей и родителей. В работе анализируются различия между традиционными и современными методами обучения, а также влияние цифровых технологий на развитие самостоятельного мышления, грамотности и интереса к учебе у учащихся. Кроме того, подчеркивается внимание Президента Шавката Мирзиёева к созданию современных условий для образования молодежи и отмечается стратегическое значение цифрового обучения для будущего страны. Ключевые слова:информационные технологии, система образования, edumaktab.uz, цифровое обучение, активность учащихся, современные методы преподавания, самостоятельное мышление, Шавкат Мирзиёев, школьные реформы. KIRISH ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 2, Noyabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 274 XXI asrda axborot texnologiyalari inson hayotining ajralmas qismiga aylandi. Bugungi kunda nafaqat oliy ta’lim, balki umumta’lim maktablarida ham o‘quv jarayonlari texnologik yechimlar asosida tashkil etilmoqda. Maktab o‘quvchilari turli elektron platformalar, onlayn darsliklar va raqamli vositalardan samarali foydalanish orqali o‘z bilimlarini mustahkamlab borishmoqda[1.17]. O‘zbekiston ta’lim tizimida edumaktab.uz platformasining joriy etilishi bu borada muhim qadam bo‘ldi. Ushbu tizim orqali ota-onalar farzandlarining baholari, davomatlari va darslardagi faolligini onlayn tarzda kuzatish imkoniga ega bo‘ldilar. O‘quvchilar esa ushbu platforma yordamida o‘z dars jadvallarini, uyga vazifalarini va elektron darsliklarni istalgan joydan ko‘rishlari mumkin. Raqamli texnologiyalar ta’lim jarayonini yanada samarali, shaffof va qulay shaklga keltirdi. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev ham yoshlar uchun zamonaviy ta’lim imkoniyatlarini yaratish zarurligini alohida ta’kidlab, maktabni inson hayotining eng muhim bosqichi sifatida e’tirof etganlar. Shu bois bugungi o‘quvchi texnologiyadan faqat foydalanuvchi emas, balki uni o‘z hayotiga tatbiq eta oluvchi, zamon bilan hamnafas, raqamli tafakkurga ega yosh avlod sifatida shakllanmoqda[2.307]. Edumaktab.uz platformasining o‘quv jarayoniga ta’siri: Bugungi raqamli davrda nafaqat kattalar, balki maktab o‘quvchilari ham axborot texnologiyalaridan faol va samarali foydalanmoqda. Ilgari o‘quv jarayonlari an’anaviy shaklda, ya’ni doska, bo‘r va kundaliklar yordamida amalga oshirilgan bo‘lsa, hozirgi kunda zamonaviy texnik vositalar va raqamli platformalar ta’limning ajralmas bo‘lagiga aylandi. O‘zbekiston ta’lim tizimida edumaktab.uz platformasining joriy etilishi bu yo‘nalishda muhim burilish yasadi. Mazkur tizim o‘qituvchi, o‘quvchi va ota-onalar o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqdi. Har bir ota-onaga maktab tomonidan maxsus login va parol taqdim etilib, ular ushbu platforma orqali farzandlarining baholari, davomatlari hamda darslardagi faolligini onlayn tarzda kuzatish imkoniga ega bo‘ldilar. Bu esa ta’lim jarayonida shaffoflikni ta’minlash, o‘quvchilarning mas’uliyatini oshirish hamda otaonalarning ta’lim jarayonidagi ishtirokini kuchaytirish imkonini berdi[3.702]. Zamonaviy maktablarda o‘quv xonalari keng, shinam va texnik jihozlar bilan boyitilgan. Har bir xonada elektron doskalar, monitorlar va raqamli dars vositalari mavjud. O‘quvchilar edumaktab.uz platformasi orqali o‘z dars jadvallarini, uyga vazifalarni, elektron darsliklarni va turli qo‘shimcha materiallarni istalgan joydan ko‘rishlari mumkin. 1-sinfdan 11-sinfgacha bo‘lgan barcha o‘quvchilar mazkur tizimdan foydalanish imkoniyatiga ega[4.201]. Bundan tashqari, o‘quvchilar planshet, noutbuk yoki telefon orqali istalgan kitoblarini o‘qish, onlayn darslarga qatnashish, masofaviy o‘qish imkoniyatiga ega bo‘lishmoqda. Bu esa ularning mustaqil fikrlash, savodxonlikni oshirish va o‘qishga bo‘lgan qiziqishini rivojlantiradi. An’anaviy ta’lim bilan hozirgi raqamli ta’lim o‘rtasida katta farq mavjud. Ilgari o‘qituvchilar baholarni jurnal va kundaliklarda qayd etgan, dars jarayonida doskaga bo‘r bilan yozib tushuntirgan bo‘lsalar, bugungi kunda bu jarayon to‘liq elektron shaklga o‘tdi[5.173]. Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida mamlakatimizda ta’lim tizimining raqamlashtirilishi bo‘yicha katta islohotlar amalga oshirilmoqda. Davlatimiz rahbari 2025-yil 1-sentyabr kuni yangi o‘quv yili munosabati bilan so‘zlagan nutqida shunday degan edi: ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 2, Noyabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 275 “Aziz o‘quvchilar, muhtaram ustozlar! Sizlarni yangi o‘quv yili boshlanishi bilan chin qalbimdan tabriklayman. Bugungi kunda yurtimizda har bir bola zamonaviy sharoitlarda ta’lim olishi uchun barcha imkoniyatlar yaratilmoqda. Har bir o‘quvchi o‘z orzulariga yetishi uchun faqat bitta yo‘lni tanlashi kerak — bu yo‘l bilim va mehnat yo‘lidir. Maktab — bu inson hayotining eng muhim bosqichi. Shu dargohda siz nafaqat o‘qishni, balki hayotni, insoniylikni, vatanparvarlikni o‘rganasiz. Aziz bolajonlar, sizlar yangi O‘zbekistonning porloq kelajagisiz. Har biringizning yutug‘ingiz — xalqimizning g‘ururi.” Bu so‘zlar bugungi yosh avlodga, ayniqsa, raqamli ta’lim imkoniyatlaridan to‘liq foydalanayotgan maktab o‘quvchilariga katta ilhom manbai bo‘lib xizmat qiladi. Shunday qilib, edumaktab.uz platformasi O‘zbekiston ta’lim tizimida raqamli o‘zgarishlarning yorqin namunasi sifatida ta’lim samaradorligini oshirishda muhim o‘rin tutmoqda[6.15soni]. XULOSA Xulosa qilib aytganda, XXI asrda ta’lim tizimida axborot texnologiyalarining joriy etilishi o‘quv jarayonini yangi bosqichga olib chiqdi. Bugungi kunda maktab o‘quvchilari edumaktab.uz kabi raqamli platformalar orqali dars jadvalini, baholarini, uyga vazifalarini va o‘quv materiallarini onlayn kuzatish imkoniga ega bo‘ldilar. Bu esa o‘quvchilarni mustaqil fikrlash, zamonaviy bilimlarni egallash va texnologik savodxonlikni oshirishga undamoqda[7.677]. Shuningdek, ota-onalar ham farzandlarining ta’lim jarayonidagi faolligini masofadan turib nazorat qilish imkoniyatiga ega bo‘lib, bu ta’limda ochiqlik va shaffoflikni ta’minlamoqda. O‘qituvchilar esa elektron tizimlar orqali o‘quv jarayonini yanada qulay va samarali tashkil etish imkoniga ega bo‘ldilar. Demak, axborot texnologiyalarining ta’lim sohasiga keng joriy etilishi mamlakatimizda raqamli ta’lim infratuzilmasini mustahkamlash, yosh avlodni zamonaviy dunyo talablariga mos bilim va ko‘nikmalar bilan qurollantirish yo‘lidagi muhim qadamlardan biridir[8.91]. Foydalangan adabiyotlar: 1. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008. – 176 b. 2. Porter M.E. Competitive Strategy: Techniques for Analyzing Industries and Competitors. – New York: Free Press, 1980. – 396 b. 3. Kotler P., Keller K.L. Marketing Management. – 15th ed. – Pearson Education, 2016. – 832 b. 4. Mintzberg H., Ahlstrand B., Lampel J. Strategy Safari: A Guided Tour Through the Wilds of Strategic Management. – 2nd ed. – New York: Free Press, 2009. – 406 b. 5. Qodirov A., To‘xtayev S. Biznes rejalashtirish va menejment asoslari. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2019. – 284 b. 6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti PQ–3777-son qarori. “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida.” 7. Robbins S.P., Coulter M. Management. – 14th ed. – Pearson Education, 2018. – 720 b. 8. Qahhorov B. Strategik boshqaruv asoslari. – Toshkent: TDIU nashriyoti, 2020. – 312 b.