BO'LAJAK CHET TILI O'QITUVCHILARIDA PEDAGOGIK KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYASI (UMUMIY PEDAGOGIKA FANINI O'QITISH MISOLIDA)

ILM FAN YANGILIKLARI KONFERENSIYASI NOYABR ANDIJON,2025 73 BO‘LAJAK CHET TILI O‘QITUVCHILARIDA PEDAGOGIK KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYASI (UMUMIY PEDAGOGIKA FANINI O‘QITISH MISOLIDA) Mirzaraxmonova Maftuna Ibroximjon qizi Is’hoqxon Ibrat nomidagi chet tillari instituti stajyor o‘qituvchisi Annotatsiya:Hozirgi kunda chet o‘qituvchilar tilida pedagogik kompetentligini ta'minlash va rivojlantirish metodologiyasi, zamonaviy texnologiyalarni rivojlantirish hamda umumiy pedagogika fanini o‘rganish jarayonida qo‘llanmani innovatsion usullar tahlil qiladi. , kasbiypedagogik tayyorgarlik jarayoni talabalarning nazariy bilimlari, amaliy ko‘nikmalari va refleksiv ishlab chiqarishni uyg‘unlashtirishning samarali yo‘llari yoritiladi. Kalit so‘zlar: pedagogik kompetentlik, chet tili o‘qituvchisi, innovatsion texnologiya, didaktika, umumiy pedagogika, refleksiv faoliyat, interfaol metodlar. Kirish Globallashuv va axborotlashgan jamiyat tomonidan ishlab chiqarish tizimi yangi sifat darajasiga ko‘tarilmoqda. Chet tili o‘qituvchisining kasbiy faoliyati tabiiy til bilimini yetkazib berish, balki talabalarda kommunikativ, ijtimoiy, madaniy va axloqiy kompetensiyalarni ham talab etadi. Shu bois, oliy ta'lim chetda bo‘lajak tili o‘qituvchilarini tayyorlash jarayonida pedagogik kompetentlikni rivojlantirishga yordam beradi. pedagogika fani esa bu jarayonning nazariy-metodik umumiy poydevorini tashkil qiladi. Ushbu fan orqali talabalar pedagogik faoliyatning harakatlarini, usullarini va metodlarini o‘zlashtirish, o‘qituvchi sifatida kasbiy o‘zini anglash jarayonini tanlash imkonini beradi. asosiy qism 1. Pedagogik kompetentlik tarkibiy qismi va uning shaxsiy qismlari Pedak kompetentlik — bu o‘qituvchining bilimlari, metodik ko‘p nazariy bilimlari va shaxsiy sifatlari uyg‘unligidir. Bo‘lajak chet tili o‘qituvchisi uchun kompetensiyalar muhim kasb etadi: didaktik kompetentlik – o‘qitish jarayonini rejalashtirish, interfaol metodlardan yuklash; texnika-pedagogik kompetentlik – talabaning qulay qulayliklarini olish; kommunikativ kompetentlik – til orqali samarali muloqot o‘rnatish; refleksiv kompetentlik – o‘z hosil tahlil qilish va ta hosil qilish. 2. Umumiy pedagogika fanini o‘qitishda innovatsion texnologiyalar Bo‘lajak o‘qituvchilarning kompetentligini rivojlantirishda umumiy pedagogika fanini o‘qitish o‘ziga xos texnologiyani talab qiladi. ishlab chiqarish usullarini ko‘rib chiqish: Interfaol metodlar (aqliy hujum, klaster, “Keys-stadi”, “Bumerang”) — talabalarni mustaqil fikrlashga undaydi; muammoli o‘qitish — o‘quvchining ijodiy tafakkurini shakllantiradi; Refleksiv texnologiya — talabani o‘z kuchini yuksaltirish tahlilini o‘rganadi; Loyiha asosida o‘qitish (Project-based learning) — nazariya va amaliyotni integratsiyalash qiladi. Masalan, “Taʼlimda tarbiya jarayonlari” mavzusini oʻqitishda talabalar kichikga boʻlinib, “Zamonaviy taʼlimda insonparvarlik amaliyotining amaliy ifodasi” mavzusida mini-loyiha tayyorlaydi. Bu jarayonda milliy bilim, balki ijtimoiy hamkorlik, mas'uliyat va ijodkorlik ham rivojlanadi. 3. Pedagogik kompetentlikni keyingi bosqichlari ILM FAN YANGILIKLARI KONFERENSIYASI NOYABR ANDIJON,2025 74 Bo‘laja chet tili o‘qituvchilarining pedagogik kompetentligini ta'minlash samaradorligini oshirishda amalga oshirish: 1. Motivatsion-boshlang‘ich bosqich – talabalarda o‘qituvchilik kasbiga ishlov berishni kuzatish. 2. Amaliy-tajriba bosqich – pedagogik fanlar asosida nazariy bilimni amaliyotga tadbiq etish. 3. Refleksiv-tahliy bosqich – o‘z samaradorligini tahlil qilish, xatolardan saboq chiqarish. Ush jarayonida o‘qituvchi fasilitator, ya'ni yo‘l ko‘rsatuvchi, maslahat beruvchi rolini bajarish. Bu korxona “subyekt-subyekt” modeli asosida o‘qituvchi va talaba o‘rta tenglik asosida pedagogik hamkorlikni ta' doirasida. 4. Natijadorlik va amalga oshirish mezonlari Pedagogik kompetentlikni kuzatishda mezonlarni qo‘llash mumkin: o‘qituvchilik faoliyatiga oid nazariy bilimlar darajasi; interfaol usullarni qo‘llash; kommunikativ madaniyat va muloqot mahorati; mustaqil tahlil va refleks ko‘nikmasi. Oliy ta'limda “kompetensiya asosida o‘qitish” ta'siri ostida bo‘lajak o‘qituvchilarning jismoniy bilimli, balki pedagogik nazorat yetuk shaxsiy bo‘lishini ta'minlash. Xulosa Bo‘lajak chet tili o‘qituvchilarining pedagogik kompetentligini oshirish texnologiyasi — bu uzluksiz o‘quv, amaliy va refleksiv faoliyat uyg‘unligiga barqaror tizimdir. Umumiy pedagogika fanini o‘qitish bu jarayonda markaziy o‘rinni egalaydi, chunki aynan shu orqali talaba pedagogik fikr, shaxsiy va kasbiy o‘zini anglash ko‘rinishini egallaydi. Innovatsion texnologiyalar, interfaol metodlar va refleksiv tahlilning uyg‘unligi zamonaviy ta'lim talablari darajasidagi chet tili o‘qituvchilari shakllanadi. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ta'lim sifatini yaxshilash va ilm-fanini yaxshilash to‘g‘risida”gi PQ-3775-son qarori. 2. Hasanboeva O., Yoʻldoshev J. Pedagogika . – Toshkent: Fan va texnologiya, 2022. 3. Ziyomuhammedov B. Pedagogik kompetentlik va innovatsion faoliyat . – Toshkent: TDPU nashriyoti, 2021. 4. Shapar VA Pedagogik mahorat va kompetensiya asoslari . – Moskva: Akademiya, 2019. 5. Richards JC, Farrell TSC Til o‘qituvchilari uchun kasbiy rivojlanish . - Kembrij universiteti nashriyoti, 2020. 6. Savignon SJ Kommunikativ kompetentsiya: nazariya va sinf amaliyoti . - MakGrou Xill, 2018 yil.