अहिल्यानगर जिल्ह्यातील साखर उद्योगातील कामगारांचे आर्थिक-सामाजिक विश्लेषण
Abstract
अहिल्यानगर (अहमदनगर) जिल्हा महाराष्ट्रातील एक प्रमुख साखर उत्पादक प्रदेश आहे, जेथे साखर उद्योग हा अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. या संशोधन पेपरमध्ये साखर कारखान्यांमध्ये कार्यरत कामगारांच्या आर्थिक आणि सामाजिक स्थितीचे सखोल विश्लेषण करण्यात आले आहे. संशोधनासाठी २०२३-२०२४ या कालावधीत ०६ प्रमुख साखर कारखान्यांमधील ५०० कामगारांवर सर्वेक्षण करण्यात आले. आकडेवारीनुसार, कामगारांची सरासरी मासिक उत्पन्न ₹१२,००० ते ₹१८,००० इतके आहे, जे राष्ट्रीय सरासरीपेक्षा कमी आहे. सामाजिकदृष्ट्या, ६५% कामगार ग्रामीण भागातील स्थलांतरित आहेत, ज्यांना आरोग्य, शिक्षण आणि निवासाच्या समस्या भेडसावतात. प्रस्तुत तक्त्यांद्वारे आर्थिक असमानता, कामाच्या तासांचे वितरण आणि सामाजिक सुधारणांच्या शिफारशी दिल्या आहेत. हे संशोधन धोरणकर्त्यांसाठी उपयुक्त ठरेल.
Full text
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 155 - 1, . 2 1 , , .. . . . , , , . 2 , , , , . Email: [email protected] Manuscript ID: JRD -2025-171033 ISSN: 2230-9578 Volume 17 Issue 10 Pp. 155-163 October. 2025 Submitted: 19 Sept. 2025 Revised: 29 Sept. 2025 Accepted: 14 Oct. 2025 Published: 31 Oct. 2025 ( ) , . . - . , ₹ , ₹ , , . , % , , . , . . : , , , , . . , . - , , , . , . . , , , . - , , . , , . , , , . Quick Response Code: Website: https://jrdrvb.org/ DOI: Creative Commons (CC BY-NC-SA 4.0) This is an open access journal, and articles are distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International Public License, which allows others to remix, tweak, and build upon the work noncommercially, as long as appropriate credit is given and the new creations ae licensed under the idential terms. Address for correspondence: , , , .. . . . , , , . How to cite this article: , , (2025). - Journal of Research & Development, 17(10), 155-163. Original Article
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 156 . ° ’ ° ’ ° ’ ° ’ . . : , . , , . . . , ( ) , . () , ₹, , . () , % . ILO () , - , % . () , % , % . NSSO () , % . ( ) () . ( , ) .
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 157 , , . . (, ), χ² ( ),: SPSS . . : (%) (%) (%) (-) (-) (+) () () (+) : . . , , . , , . , . , , . , , . . , . , . , , . . , . , , . , .
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 158 . : (₹) () () (%) <, ,-, ,-, , ₹, ₹, ₹, : . . . , , ₹, . () () , . ₹, ₹, , . ₹, ₹, , ( ), , . ₹, , . , ₹, , ₹, . , . ₹, , , . , , . , , , . : ( % ) : . . . % % % / ( .)
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 159 , . . . . , (%) . . , . , , . , . , , . , , , . , - . , (%). . . . , , , . : / (%) (//) . . . . . : . . , . , , . , . . . , . . , . . , , . . , . . . , . , . , . , . .
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 160 ., . , , , . . : (%) (%) (%) : . . . , ., . , . ( ) . , . , . , , . . . , . , . , . , . . ., . , , . , , , . . : (%) / () : .
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 161 . , . . , . . , . “ ” . , . . , . , . . . . . , , . , . : % : . . , . . . , , . , . , . . . , . : (%) , , - + - : .
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 162 - . , ₹, , ₹, . , . , . , , . . , , , . . , , , . , . ₹, ₹, , . , ₹, , . , , . . , . . , (%), (%), (%) , % . , % , % . , % , % , % . - . , % , % , % . , , , . , , - . , . , ( ) . , (. , ) . , . . , .
Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-10| October - 2025 163 “ ”, “ ( )” . , . , , . , , . . . , , . . . . POSH (Prevention of Sexual Harassment) . , . ., , . (). - . . , ., , . (). - . , (), -. , ., , . (). - . . , . . (). - : . . . (). . . . (). . . . (). . . . (). . . . (, ). ‘ ’ . . . (). . . . (). : . . . (, ). ‘ ’ . . . (..). . . . (). . . . (, ). : ( ) . .