scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

आदिवासी महिलांचे भारतीय स्वतंत्र्य लढ्यातील योगदान - विशेष संदर्भ : राणी गाइदिंलिऊ

प्रोफेसर डॉ. प्रशांत अ. साबळे

Abstract

ब्रिटिश सत्तेच्या जोखडातून भारतमातेला मूक्त करण्यासाठी अनेक क्रांतीवीरांनी आपल्या प्राणाची आहुती देवून भारताला स्वातंत्र्य मिळवून दिले. या स्वतंत्र्यलढ्यात सर्वोच्च स्थानी असणारा अद्य समाज म्हणजे आदिवासी समाज होय. कारण ब्रिटिश सत्तेच्या विरोधात सर्वात अगोदर म्हणजे 1857 च्या बंडापूर्वी 75 वर्षे आदिवासींनी ब्रिटिश सत्तेच्या विरोधात उठाव केला होता. त्या वेळी आदिवासी समाज धनुष्यबाण, भाले ही त्यांची पारंपारिक असणारी शस्त्रे वापरून ब्रिटिशाच्या विरोधात लढत होता. या लढ्यात आदिवासी पुरूषांबरोबरच आदिवासी महिलांनी मोठ्या प्रमाणात या लढ्यात सहभाग घेतला होता. पण त्यांची दखल तात्कालीन इतिहासकार संशोधक यांनी व्यवस्थित नोंद घेतलेली नाही.

Full text

100 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025       -   :    .  .    ,    ,  ..  Corresponding Author –   .  .  DOI - 10.5281/zenodo.17656766  :                .           .        1857   75         .     ,           .             .           .                      .                      .                  1750  1785  .(1)         1792         1855    1500   .      "          .     ." (2)     .        .            .                 , " 1855         .                            "          IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   .  .  101    .   . .. 1855  1856                   .              .      .     ,       .                            .   :                       .    . 1)           . 2)       . 3)      . 4)         .   : 1)        . 2)           . 3)             . 4)        . 5)         .   :                   .                           ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,  ,                                          .            .  IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   .  .  102      ,        .     , ,  .  . , , , , , , , , , , , , , ,         .(4)            ,           .     :             .         .               .    "                            "(5) "       ,         .        .     .  ,        ."(6)      .    ,  , , ,  ,    , ,          .          "   ,            ." "          ."(7)               .          .           .                ,  , ,         .         .   ‘’    .   , , , ,          .               ,                       IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   .  .  103  .                    .         "           .                  ."(8)                .                .                  ,       "                   "           .(9)               .           ,           . "                ,            "          .(10)                      .              .    :           .      .            .             4000              .            .     ,   .       ,      ,    .      ,         .     "              10       . "      , 19  1932    ..               .       IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   .  .  104    ,          ,       17  .(11) "           |"       .       .           .                .                 .                    .                      .       .    :                  ,       .         .                                       .         .             .         .  : 1)                     . 2) ,                  . 3)          .            . 4)               .           . 5)                           . IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   .  .  105    : 1)  . ,  ,       ,   ,  ,    2023. 2) . ..  ()   2018,    ,   . .    ,   2018. 3) .  ,      -   ,       4  2025. 4)  ,    ,  ,  ,   2023. 5) .   (.)  ,      1  2025. 6)  ,    -    ,     , 2015. 7) .  ..  (.)   ,     2015. 8) .  , 1857   /         ,  2009. 9)     ,   ,    ,   , 2016. 10)  ,        :  ,   ,    2016. 11)  ,  ,       ,  - 30   1994.