scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

पाश्चात्य स्त्रीवाद

श्रीमती लता उत्तम खेडकर; प्रोफेसर डॉ. अशोक ऊ. घोळवे

Abstract

स्त्रीवाद या शब्दाची उत्पत्ती पाश्चात्य स्त्रीमुक्तीच्या विचारातून झाली आहे. फ्रान्स मधील समाजवादी तत्ववेत्ते चार्लस फाऊरीएर यांनी १८३७ मध्ये "थिअरी ऑफ फोर मुव्हमेंट्स" या पुस्तकात फेमिनिझम हा शब्द पहिल्यांदाच त्यांनी वापरला. सामाजिक प्रगतीचे तत्व आपोआपच स्त्रियांना स्वातंत्र्य देते असे त्यांचे मत होते. त्यानंतर फ्रान्समधील स्त्री मताधिकार समाजाच्या संस्थापक ह्युबटाईन ऑकलर्ट यांनी १८८० मध्ये फेमिनिझम हा शब्द वापरला असे म्हणणे स्त्रीवादी इतिहासकार नॅन्सी कांट यांचे आहे त्यानंतर फेमिनिझम ही संज्ञा पुढील दहा वर्षाच्या काळात इंग्लंडमध्ये जाऊन पोहोचली अमेरिकेत फेमिनिस्ट या संज्ञाचा उच्चार फ्रेंच स्त्रियांच्या मताधिकार चळवळीतून स्फूर्ती घेऊन मॅंडेलाईन पेलेटीएर या अमेरिकेतील समाजवादी स्त्रीवादी कार्यकर्तीने १९०६ मध्ये त्यांच्या लिहिलेल्या लेखात केला.

Full text

148 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025      1,  .  . 2 1 ,   -    ,    ,  .  2 ,      ,      ( .) .  Corresponding Author –     DOI - 10.5281/zenodo.17656934         .          "   "         .           .                                                                 .                            .                      .       .                 .          .          . "           -   "¹     ,      ,                       .                 .    IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075    ,   .  .  149     ,       .                                           .     -    -                              .       . "             "²    ,                 ,             ,             ,                  .....              ,               ,                                                        -                                 .          .       .             ,   ,         . " -              "³  -         , ,   ,         .    ,          .             .                 .          .              . . ‘   ’     '   '     IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075    ,   .  .  150    ,            ?     ?           ?       .               .                     .    ,    .  ,  ,          .                 .                ,    , , ,       .   -      .    ,  ,    .       .              .            .          .       .     ,                                .             ,              -        .             .  -       .          .   -      , , ,                    .                        .          .           .                 .           IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075    ,   .  .  151 .          .             .         .           ,         ,         ,   ,  ,  ,                .       ,      ,              .                        ,              . "                  .       ,  ,  ,        "⁴            .       ,   ,          .             .      ,      ,     ,     , ,      ,                   .            ''                      .  ,      ,              .    ,  ,                               .                  .      ,        .     ,         IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075    ,   .  .  152   .         ,      .         .             .                   .     ' '          .                                  .             .  ,   ,                .         .         .           .              .          .           .                   .                                    .                  .    .                   .      .      .        ,  ,                       . : )              . ) ,, ,                  . IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075    ,   .  .  153 )      -        .          . )      . )  -                . :           -                     .      , ,       .       ,         , ,                .  : )  ,    ,    ,   ,   )  . .  ) . ,   ,   ,  ,    .. ) .  ,   ,  ,.. ,      . . 