बिरसा मुंडा आदिवासी चळवळीचा समाजशास्त्रीय अभ्यास
Abstract
बिरसा मुंडा हे भारतीय आदिवासी समाजाचे फार मोठे विचारवंत होते. त्याचे सामाजिक कार्य आदिवासी समाजाच्या दृष्टीकोनातून महत्वाचे होते. त्याच्या कार्याला उजाळा मिळावा म्हणून बिरसा मुंडा आदिवासी चळवळ आदिवासी समाजात सुरू करण्यात आले. आदिवासी चळवळ हा विषय समाजशास्त्राचे दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा अभ्यास विषय मानला जातो. समाजशास्त्राच्या अभ्यासासाठी जे अनेक विषय रूढ आहेत. त्यापैकी हा विषय महत्वपूर्ण मानला जातो. मनात वळवळ झाल्या शिवाय समाजात चळवळ उभी राहू शकत नाही. हे त्रीकालबाधीत सत्य नाकारता येत नाही. म्हणूनच याविषयाचे महत्त्व परंपरागत काळापासून ते सद्य स्थितीपर्यंत टिकून आहे.
Full text
154 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025 . . .. .. , . Corresponding Author – . . DOI - 10.5281/zenodo.17656968 : . . . . . . . . . : . , , , , , . . , ‚ , .‛ , ‚ , , .‛ . . . : . , , , , , , . . .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . . 155 . . . . , , , . . . , . : . . 1. . 2. , , , . 3. , 4. . 5. , . 6. . .. 1976 . . : . . . .. 1886 . . . . . . . . . .. 1890 . . . . . , .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . . 156 . . . . .. 1890 .. 1907 . . . . . . . .. 1895 . . . . .. 1897 ‘‘ ’ . - . . . . .. 1899 . . . . 09 1900 . ‘‘ ‛ .. 1907 . . : .. 1899 . 60 . 1) : , . . 2) : , . . . . 3) : . . , . 4) : , .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . . 157 . : . - 1) : . . . 2) .. 1908 : . . 1908 . . . 3) : .. 1902 .. 1980 . . . . . 4) : . . . . . 5) : - . - . . . . . . 6) : . . . : . . 1) . . . . .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . . 158 2) . , . , . . 3) . . 4) . . . 5) 16 1989 . . . : , . . . : 1) , , , , . 2) , , , . 3) , , , , ... .. . 4) .. . , , , . 5) .. . , . 6) .. , , , . 7) .. , .