KICHIK BIZNESNING BARQAROR IQTISODIY RIVOJLANISHINI TA'MINLASHDA SAMARALI OMILLARDAN FOYDALANISH NAZARIYASI

№11№11 noyabrnoyabr ISSN: 3060-463X 20252025 Elektron nashr, 500 sahifa. 2025-yil, noyabr Bosh muharrir: Zokirova Nodira Kalandarovna, iqtisodiyot fanlari doktori, DSc, professor Bosh muharrir o‘rinbosari: Shakarov Zafar G‘afforovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori, PhD, dotsent Tahrir hay’ati: Abduraхmanov Kalandar Xodjayevich, O‘z FA akademigi, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Sharipov Kongratbay Avezimbetovich, texnika fanlari doktori, professor Maxkamov Baxtiyor Shuxratovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Abduraxmanova Gulnora Kalandarovna, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Shaumarov Said Sanatovich, texnika fanlari doktori, professor Turayev Bahodir Xatamovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Nasimov Dilmurod Abdulloyevich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Allayeva Gulchexra Jalgasovna, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Arabov Nurali Uralovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Maxmudov Odiljon Xolmirzayevich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Xamrayeva Sayyora Nasimovna, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Bobonazarova Jamila Xolmurodovna, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Irmatova Aziza Baxromovna, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Bo‘taboyev Mahammadjon To‘ychiyevich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor Shamshiyeva Nargizaxon Nosirxuja kizi, iqtisodiyot fanlari doktori, professor, Xolmuxamedov Muhsinjon Murodullayevich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Xodjayeva Nodiraxon Abdurashidovna, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Amanov Otabek Amankulovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Toxirov Jaloliddin Ochil o‘g‘li, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Qurbonov Samandar Pulatovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Zikriyoyev Aziz Sadulloyevich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Tabayev Azamat Zaripbayevich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Sxay Lana Aleksandrovna, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Ismoilova Gulnora Fayzullayevna, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Djumaniyazov Umrbek Ilxamovich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Kasimova Nargiza Sabitdjanovna, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Kalanova Moxigul Baxritdinovna, dotsent Ashurzoda Luiza Muxtarovna, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Sharipov Sardor Begmaxmat o‘g‘li, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Sharipov Botirali Roxataliyevich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, professor Tursunov Ulug‘bek Sativoldiyevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), dotsent Bauyetdinov Majit Janizaqovich, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti dotsenti, PhD Botirov Bozorbek Musurmon o‘g‘li, Texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Sultonov Shavkatjon Abdullayevich, Kimyo fanlari doktori, (DSc) Joʻraeva Malohat Muhammadovna, filologiya fanlari doktori (DSc), professor. 05.01.00 – Axborot texnologiyalari, boshqaruv va kompyuter grafikasi 05.01.01 – Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va video texnologiyalari 05.01.02 – Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotni qayta ishlash 05.01.03 – Informatikaning nazariy asoslari 05.01.04 – Hisoblash mashinalari, majmualari va kompyuter tarmoqla rining matematik va dasturiy ta’minoti 05.01.05 – Axborotlarni himoyalash usullari va tizimlari. Axborot xavfsizligi 05.01.06 – Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari 05.01.07 – Matematik modellashtirish 05.01.11 – Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt 05.02.00 – Mashinasozlik va mashinashunoslik 05.02.08 – Yer usti majmualari va uchish apparatlari 05.03.02 – Metrologiya va metrologiya ta’minoti 05.04.01 – Telekommunikasiya va kompyuter tizimlari, telekommunikasiya tarmoqlari va qurilmalari. Axborotlarni taqsimlash 05.05.03 – Yorugʻlik texnikasi. Maxsus yoritish texnologiyasi 05.05.05 – Issiqlik texnikasining nazariy asoslari 05.05.06 – Qayta tiklanadigan energiya turlari asosidagi energiya qurilmalari 05.06.01 – Toʻqimachilik va yengil sanoat ishlab chiqarishlari materialshunosligi 05.08.03 – Temir yoʻl transportini ishlatish 05.09.01 – Qurilish konstruksiyalari, bino va inshootlar 05.09.04 – Suv ta’minoti. Kanalizatsiya. Suv havzalarini muhofazalovchi qurilish tizimlari 10.00.06 – Qiyosiy adabiyotshunoslik, chog‘ishtirma tilshunoslik va tarjimashunoslik 10.00.04 – Yevropa, Amerika va Avstraliya xalqlari tili va adabiyoti 08.00.01 – Iqtisodiyot nazariyasi 08.00.02 – Makroiqtisodiyot 08.00.03 – Sanoat iqtisodiyoti 08.00.04 – Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti 08.00.05 – Xizmat ko‘rsatish tarmoqlari iqtisodiyoti 08.00.06 – Ekonometrika va statistika 08.00.07 – Moliya, pul muomalasi va kredit 08.00.08 – Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit 08.00.09 – Jahon iqtisodiyoti 08.00.10 – Demografiya. Mehnat iqtisodiyoti 08.00.11 – Marketing 08.00.12 – Mintaqaviy iqtisodiyot 08.00.13 – Menejment 08.00.14 – Iqtisodiyotda axborot tizimlari va texnologiyalari 08.00.15 – Tadbirkorlik va kichik biznes iqtisodiyoti 08.00.16 – Raqamli iqtisodiyot va xalqaro raqamli integratsiya 08.00.17 – Turizm va mehmonxona faoliyati Maʼlumot uchun, ОАК Rayosatining 2024-yil 28-avgustdagi 360/5-son qarori bilan “Dissertatsiyalar asosiy ilmiy natijalarini chop etishga tavsiya etilgan milliy ilmiy nashrlar ro‘yxati”ga texnika va iqtisodiyot fanlari bo‘yicha “Muhandislik va iqtisodiyot” jurnali ro‘yxatga kiritilgan. Muassis: “Tadbirkor va ishbilarmon” MChJ Hamkorlarimiz: 1. Toshkent shahridagi G.V.Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universiteti 2. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti 3. Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” milliy tadqiqot universiteti 4. Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti 5. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti 6. Toshkent davlat transport universiteti 7. Toshkent arxitektura-qurilish universiteti 8. Toshkent kimyo-texnologiya universiteti 9. Jizzax politexnika instituti MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT 2025-yil, noyabr. № 11-son 4 MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS JAHONDA KREATIV IQTISODIYOTNING RIVOJLANISHINING UMUMIY GLOBAL TENDENSIYALARI .......................................................................................................................................12 Ismailov Azizbek Ruzimaxammatovich CHORVACHILIK MAHSULOTLARI ISHLAB CHIQARISH VA EKSPORT SALOHIYATINI OSHIRISHDA BOZOR INFRATUZILMASINI RIVOJLANTIRISHNING IQTISODIY OMILLARI .......................................... 22 Soxadaliyev Abdurashid Mamadaliyevich XORIJIY INVESTITSIYALAR VA IQTISODIY O‘SISH O‘RTASIDAGI O‘ZARO TA’SIR ................................30 Madraximova Irodaxon Sherzodbek qizi O‘ZBEKISTON SHAROITIDA XIZMATLAR EKSPORTINING IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI .................... 35 Sultonov Shodiyor Abduxalilovich, Karshiyeva Charos Mamasoliyevna QASHQADARYO VILOYATIDA ОLIY TА’LIM VА MEHNАT BОZОRI INTEGRАTSIYАSI АSОSIDА YUQОRI MАLАKАLI KАDRLАR TАYYОRLАSHNING HОZIRGI HОLАTI ................................................... 41 Haqqulov Fazliddin Faxriddinovich SOLIQ MA’MURCHILIGIDA XALQARO TAJRIBA ASOSIDA SAMARADORLIKNI OSHIRISH .................... 48 Xodjimatov Xamidullo Mamirjonovich TIJORAT BANKLARI KREDIT PORTFELNI SAMARALI BOSHQARISH: MUAMMO VA TAKLIFLAR ......... 53 Yusupov Shaxzod Maxmatmurodovich KICHIK BIZNES VA TADBIRKORLIKNING RIVOJLANISHIGA TAʼSIR ETUVCHI ASOSIY OMILLAR VA IQTISODI SAMARADORLIGI TAHLILI.................................................................................................... 59 Axatova Shahnoza SANOATNING “DRAYVER” SOHALARINI RIVOJLANTIRISH ....................................................................63 Mamurjonova Ruxshonabegim Farxodovna РОЛЬ КРЕАТИВНОЙ ИНДУСТРИИ В РЕГИОНАЛЬНОМ РАЗВИТИИ КАРАКАЛПАКСТАНА .................69 Хошимова Камилла Навфал қизи РОЛЬ ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО КАПИТАЛА В ПОВЫШЕНИИ КОНКУРЕНТОСПОСОБНОСТИ ОРГАНИЗАЦИЙ В УСЛОВИЯХ ГЛОБАЛИЗАЦИИ ....................................................................................79 Тожиева Шахноза Бобомуратовна, Расулова Дилфуза Валиевна АНАЛИЗ ФИНАНСОВОГО СОСТОЯНИЯ ПРЕДПРИЯТИЯ ......................................................................86 Файзиев Умуркул Шухратович TIKUV-TRIKOTAJ KORXONALARDA MARKETING FAOLIYATIDA ISTEMOLCHILARNI MOTIVATSIYALASH MASALALARI .............................................................................................................97 Jalilov Jamshid G‘anijonovich СТАНДАРТЫ КАЧЕСТВА КАК ФАКТОР ПОВЫШЕНИЯ КОНКУРЕНТОСПОСОБНОСТИ ПИЩЕВОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ .............................................................................................................103 Ўролова Севара Бехзод қизи BANKLARDA KAPITAL YETARLILIGI VA LIKVIDLIKNI AUDITORLIK BAHOLASH USULLARINI TAKOMILLASHTIRISH ...........................................................................................................109 Narziyev Hayotjon Azamatovich NATIJAVIYLIKKA YO‘NALTIRILGAN BudjetLASHTIRISH ORQALI FISKAL SAMARADORLIKNI OSHIRISH MASALALARI.............................................................................................................................115 Allakuliyev Akmal Baltayevich AUDITORLIK XULOSALARIDA AUDITORLARNING PROFESSIONAL MULOHAZALARNING ASOSLILIGINI ANIQLASH AHAMIYATI .......................................................................................................120 Parpiyev Jaxongir Ilxomjonovich YASHIL IQTISODIYOTDA YASHIL MOLIYALASHTIRISH: NAZARIY VA AMALIYOT UYGʻUNLIGI ........... 126 Xalikov S. X. MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT2025-yil, noyabr. № 11-son 5 MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS TURISTIK KORXONALARDA BREND KAPITALINI BAHOLASH ................................................................ 131 Zufarov Akmal Gulamiddinovich AYOLLAR ISH BILAN BANDLIGINI OSHIRISHDA KASANACHILIKNING AHAMIYATI .............................. 141 Eshqobulova Charos O‘roq qizi ПРАВОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ ИНВЕСТИЦИОННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН .............................................................................................................................................. 148 Алимова Дилафруз O‘ZBEKISTON UZUMCHILIK KORXONALARINING EKSPORT MARKETING STRATEGIYALARINI TAKOMILLASHTIRISHDA YASHIL INNOVATSIYALAR VA TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI ..................... 153 Usmonova Diyora Mahmud qizi RAQAMLI MOLIYAVIY XIZMATLAR TRANSFORMATSIYASI SHAROITIDA SOLIQ BOSHQARUVI SAMARADORLIGINI OSHIRISH ISTIQBOLLARI ........................................................................................ 161 Radjabov Umurzoq Ablakulovich ЦИФРОВАЯ ТРАНСФОРМАЦИЯ ЭНЕРГЕТИЧЕСКОГО СЕКТОРА РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН: РОЛЬ ИНФОРМАЦИОННО-КОММУНИКАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ПОВЫШЕНИИ ЭФФЕКТИВНОСТИ ЭНЕРГЕТИКИ ............................................................................................................165 Аллаева Г.Ж. THE IMPORTANCE OF STRESS TESTING AND ITS IMPLEMENTATION IN COMMERCIAL BANKS OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN ........................................................................................................169 Mamatova Sevara MINTAQADA SANOAT KORXONALARI SALOHIYATI VA RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHNING INNOVATSION KO‘RSATKICHLARI ................................................................................. 175 Nabiyev G‘ulom Abdisalomovich IJTIMOIY SOHA INVESTISIYA LOYIHALARINI DAVLAT–XUSUSIY SHERIKLIK ASOSIDA MOLIYALASHTIRISHDA RISKLARNI BOSHQARISHNING XORIJ TAJRIBALARI ..................................... 185 Ergashev Axmadjon Maxmudjon o‘g‘li YASHIL BANK MAHSULOTLARIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH ISTIQBOLLARI .......... 189 Mahmudov Ulugʻbek Davronovich KICHIK BIZNESDA XUSUSIY VA UMUMIY AXBOROT TIZIMLARI INTEGRATSIYASI .............................. 193 Navruz-zoda Layli Baxtiyorovna O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIGA TO‘G‘RIDAN-TO‘G‘RI XORIJIY INVESTITSIYALARNI JALB QILISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI ................................................................. 197 Mamatkulova Nadira Maxkamovna JAHON AMALIYOTIDA TASHABBUSLI BUDJETLASHTIRISHNING KONSEPTUAL YOʻNALISHLARI...........................................................................................................................................203 Xamidov Xabibullo Xikmatulla oʻgʻli РАЗВИТИЕ УПРАВЛЕНЧЕСКОГО УЧЁТА В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВИЗАЦИИ МАЛОГО БИЗНЕСА КАК ФАКТОР ПЕРЕХОДА К “ЗЕЛЁНОЙ” ЭКОНОМИКЕ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН.......................... 210 Бозорова Озода Рахимовна TEMIRBETON KO‘RRIKLARDAGI BURDALANGIN BETONDAN OLINGAN CHAQIQ TOSHNI KOMPLEKS TADQIQOT QILISH..................................................................................................................222 Salixanov Saidxon Salixanovich, Kenjayev Temurbek Olimjonovich KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIKDA YASHIRIN IQTISODIYOTNI ANIQLASH USULLARI VA SOF FOYDA KO‘RSATKICHIDA AKS ETISH YO‘LLARI ...................................................... 226 Mavlyanov Muzaffar Yusupovich MAMLAKATIMIZ BANKLARIDA FOIZ RISKILARI MUAMMOLARI VA ILMIY-TAHLILI ............................... 230 Isakov.J.Ya QISHLOQ XO‘JALIGI MAHSULOTLARINI EKSPORTGA YO‘NALTIRISHDA IQTISODIY BARQARORLIK TUSHUNCHASINING NAZARIY ASOSLARI VA BAHOLASH MEZONLARI .................... 238 Faxriddinov Bahriddin MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT 2025-yil, noyabr. № 11-son 6 MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS TOʻQIMACHILIK SANOATIDA SUNʼIY VA KIMYOVIY TOLALARNING IQTISODIY AFZALLIKLARI .......... 243 Raximov Furqat Jalolovich BUXORO VILOYATIDA CHARM-POYABZAL TARMOG‘I RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH STRATEGIYASI ............................................................................................................................................249 Rahmonov Xurshid Xayriddinovich, Atoyeva Mehrigiyo Ilhom qizi KORXONALARDA BUXGALTERIYA HISOBI VA UNI YURITISH TARTIBINI TAKOMILLASHTIRISH ......... 254 M.I.Murodova SOLIQ SIYOSATI ORQALI AHOLI DAROMADLARINI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI ......... 258 Uzoqov Suhrobjon Do‘smat o‘g‘li INNOVATSION VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA LOGISTIK XIZMATLAR KORXONALARINING IQTISODIY SAMARADORLIGI TAHLILI...................................................................264 Xalimov Javlonbek Shaxriyorovich O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA SOLIQ TIZIMIDA RAQAMLASHTIRISHNI TAKOMILLASHTIRISH ORQALI SOLIQLARNI UNDIRISHNING METODOLOGIK MUAMMOLARI ................................................ 271 Muxammadov Nodir Karimovich KICHIK BIZNES SUBYEKTLARI FAOLIYATIDA EKSPORTBOP MAHSULOTLAR ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARINI TAKOMILLASHTIRISH ORQALI SAMARADORLIKNI OSHIRISH ............ 277 Boymirzayev Zokirjon Mashrabboyevich IQTISODIYOT VA TA’LIM BOSHQARUVI: O‘ZBEKISTONDA TA’LIM BRENDINGI UCHUN IQTISODIY JIHATLAR .................................................................................................................................. 282 Dilfuza Shokirova OLIY TA’LIM SOHASIDA DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIK TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH ....................... 291 Raximjonova Shohsanam Baxodirovna O‘ZBEKISTON BANKLARIDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYANI INSON KAPITALI RIVOJI BILAN UYG‘UNLASHTIRISH: INSTITUTSIONAL YONDASHUV ............................................................................ 295 Xushvaqtov Nodirbek Nomoz oʻgʻli SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA MOLIYAVIY STRESS-TEST TIZIMINI YARATISH METODOLOGIYASI ..................................................................................................................................... 299 Zaynutdinov Ismoil Samariddin o‘g‘li HOZIRGI SHAROITDA BANK FAOLIYATIDA RISKLARNI BOSHQARISH TIZIMINING INSTITUTSIONAL MEXANIZMLARI ............................................................................................................ 303 Malikova Dilrabo Muminovna, Shakarova Kumush Faxriddin qizi ENSURING SECURITY IN THE DIGITAL WORLD: HOW THE INSURANCE INDUSTRY CAN COUNTER CYBERATTACKS ......................................................................................................................308 D.D. Omonova JAHON SAVDO TASHKILOTIGA A’ZO BO‘LISH JARAYONIDA BYUDJET–SOLIQ SIYOSATINI ISLOH QILISH MASALALARI ......................................................................................................................314 Hojiakbar Zaynabidinov SILINDRSIMON KAMERADA QATLAMLI CHIGITLAR AYLANMA HARAKATINING TAHLILI ..................... 319 Noʻmonov Mirjalol Abdumalik oʻgʻli IPAKCHILIK KLASTERLARI ASOSIDA TARMOQNI O‘RTA MUDDATLI RIVOJLAN TIRISH STRATEGIYASI ............................................................................................................................................325 Xudoykulov Mamarasul Radjabovich INNOVATSION IQTISODIYOT SHAROITIDA UZOQ MUDDATLI AKTIVLAR HISOBINI TAKOMILLASHTIRISH .................................................................................................................................332 Shermamatov Sirojiddan Xaydarovich O‘ZBEKISTONDA TURIZM IQTISODIYOTINING RAQAMLI MARKETING ORQALI RIVOJLANISH YO‘LLARI......................................................................................................................................................335 Egamberdiyev Muzaffar РОЛЬ ЦИФРОВЫХ РЕШЕНИЙ В РЕАЛИЗАЦИИ ПРОЕКТА «БЕЗОПАСНЫЙ ГОРОД» ........................ 339 Иминов Акбаржон Одилжонович MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT2025-yil, noyabr. № 11-son 7 MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS IQTISODIY TIZIM VA INSON QADRIYATI: KAPITALIZM VA GUMANIZM O‘RTASIDA ............................... 345 Raxmatullayev Sarvar Nazar o‘g‘li, Abdukarimova Muborak Sharaf qizi, Madrakhimova R. G. O‘ZBEKISTONDA QULAY INVESTITSIYA MUHITINI SHAKLLANTIRISH VA INVESTITSIYALAR JALB ETISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH ............................................................................350 Yusupov Muxiddin Soatovich KONSOLIDATSIYALASHGAN MOLIYAVIY HISOBOT MA’LUMOTLARINI TAHLIL QILISH MASALALARI ............................................................................................................................................... 358 Avazov Ilhom Ravshanovich YANGI TUZILISHLI IKKI QATLAMLI TRIKOTAJ TO‘QIMALARINI OLISH USULLARI ................................ 363 S. Saparova, M. Musaeva, M.Mirsadikov, M.Mukimov KVANT MUHITIDA AXBOROTNI HIMOYALASHGA XIZMAT QILUVCHI MULTIPLEKSER TUZILMASI ...................................................................................................................................................370 Safoyev Nuriddin Najmiddin o‘g‘li ERKIN IQTISODIY HUDUDLAR: KO‘P QATLAMLI IQTISODIY MEXANIZMLAR, INNOVATSION INFRATUZILMA VA INSTITUTSIONAL UYG‘UNLIKNING KONSEPTUAL TAHLILI .................................... 377 Kuziev Ravshan Ramazonovich SANOAT HAMKORLIGINING ILG‘OR TAJRIBALARI VA ULARNI O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIGA INTEGRATSIYA QILISH YO‘LLARI ................................................................................ 385 Boyturayev Olimjon Urayimovich DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIK ASOSIDA KICHIK BIZNESNI RIVOJLANTIRISH MASALALARI ............. 392 Akbarov Gʻayratjon Neʼmadjonovich QORAQALPOG‘ISTON RESPUBLIKASI QO‘NG‘IROT TUMANIDA YILQICHILIK VA TUYACHILIKNI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARINI ARIMA MODELI ASOSIDA PROGNOZLASH ................................... 396 Sabit Gabbarov Nietali’evich MAKTABGACHA TA’LIM MUASSALARIDA AUTSORSING FAOLIYATINI MOLIYALASHTIRISHDA ILG‘OR XORIJIY TAJRIBALAR .................................................................................................................... 402 Xamidov Anis Choriyevich NЕXUS BЕTWЕЕN RЕNЕWАBLЕ ЕNЕRGY USЕ АND GDP GRОWTH ІN UZBЕKІSTАN ....................... 407 Xalimjonov Nurbek Ulug‘bek o‘g‘li, Toxirov Shodiyor Zafar o‘g‘li, Jumamuratov Sultanbek Ilyasovich MOLIYAVIY SALOHIYATNI OSHIRISHDA XORIJIY INVESTITSIYALARNI JALB QILISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI ............................................................................... 415 Akishova Shaxnoza Davlet qizi O‘ZBEKISTON O‘RMON XO‘JALIGIDA INNOVASION MOLIYALASHTIRISH: NORMATIV TAYANCH, BOZOR INSTRUMENTLARI VA EKOTIZIM XIZMATLARI ........................................................................... 420 Mamatqulova Muxlisaxon Mamirjanovna SERVIS IQTISODIYOTIDA ISH BILAN BANDLIK SHAKLLARI TRANSFORMATSIYASINI TADBIQ QILISHGA METODOLOGIK YONDASHUV .................................................................................................425 Abdusaidov Akmal Abduvaliyevich O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIDA TURIZMNING O‘RNI VA RIVOJLANISH TENDENSIYALARI ................ 431 Kuymuratova Matlubaxon Abdimanabovna МЕТОДОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ «ЗЕЛЁНОГО» ФИНАНСИРОВАНИЯ В БАНКОВСКОМ СЕКТОРЕ........................................................................................................................436 Мирдовидов Бахтиер Кобилович MILLIY IQTISODIYOT UCHUN INVESTITSIYA RESURSI SIFATIDA UY XO‘JALIKLARI JAMG‘ARMALARINI RIVOJLANTIRISH ..................................................................................................443 Bayxonov Baxodirjon Tursunbayevich AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TIZIMLARI HIMOYA VOSITALARINI SUN’IY INTELLEKT BILAN INTEGRATSIYALASH MUAMMOLARI ......................................................................................... 448 Bozorov Suhrobjon Mumin o‘g‘li MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT 2025-yil, noyabr. № 11-son 8 MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS SANOAT KORXONALARIDА KPI TIZIMINI JORIY QILISHNI TАKОMILLАЅHTIRIЅHNING NАZАRIУ АЅОЅLАRI .................................................................................................................................453 Tursunov Orifali Samandarovich IQTISODIY BARQARORLIKGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR VA ULARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI ........................................................................................................................................457 Abdullayeva Sevaraxon Xasanovna ZARAFSHON MINTAQASI HUDUDLARIDA XIZMAT KOʻRSATISH SOHALARI OʻRTASIDAGI MUTANOSIBLIKNI TAʼMINLASH ISTIQBOLLARI .......................................................... 463 Murtazayev Isabek Bazarbayevich YUQORI SAMARALI PAXTA TOZALAGICHDA MAYDA IFLOSLIKLARNI AJRATISH JARAYONINI TAKOMILLASHTIRISH VA UNING OPTIMAL PARAMETRLARINI MATEMATIK MODELLASHTIRISH ASOSIDA ANIQLASH...................................................................... 471 Mirzakarimov Mirsharoffiddin Mirzaabdurahimovich MAHSULOTLAR RAQAMLI PASPORTI EKOTIZIMI VA UNI SHAKLLANTIRISH OMILLARI .............. 478 Avloqulova Sadoqat Sobirjon qizi ВЛИЯНИЕ РАЗЛИЧНЫХ МОЮЩИХ СРЕДСТВ И МЕТОДОВ НА ПОКАЗАТЕЛИ КАЧЕСТВА НАТУРАЛЬНЫХ ШЕРСТЯНЫХ ВОЛОКОН ........................................................................ 484 Собиров ДаниёрХолмуродович СТРУКТУРНАЯ МОДЕЛЬ ЦИФРОВОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ ПЕДАГОГОВ В СОВРЕМЕННОМ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ ПРОСТРАНСТВЕ............................................................. 490 Киличева Феруза Бешимовна KICHIK BIZNESNING BARQAROR IQTISODIY RIVOJLANISHINI TA’MINLASHDA SAMARALI OMILLARDAN FOYDALANISH NAZARIYASI ..................................................................... 495 Imomnazarov Xurshid Ozodbekovich, Zakirova Gulnora Mirzaliyevna MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT 495 2025-yil, noyabr. № 11-son KICHIK BIZNESNING BARQAROR IQTISODIY RIVOJLANISHINI TA’MINLASHDA SAMARALI OMILLARDAN FOYDALANISH NAZARIYASI Imomnazarov Xurshid Ozodbekovich NamDTU tayanch doktoranti Email: [email protected] Zakirova Gulnora Mirzaliyevna NamDTU Iqtisodiyot kafedrasi katta o‘qituvchisi Annotatsiya. Mazkur maqolada kichik biznesning barqaror iqtisodiy rivojlanishida ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy omillar tahlil qilinadi. Shu bilan birga ushbu omillardan samarali foydalanish nazariyasi ilmiy jihatdan asoslanadi va milliy iqtisodiyotda kichik biznesning rolini kuchaytirish bo‘yicha takliflar beriladi. Kalit so‘zlar: kichik biznes, innovatsiya, samarali omillar, barqaror rivojlanish, biznes subyektlari. Abstract. This article analyzes the main factors influencing the sustainable economic development of small businesses. At the same time, the theory of effective use of these factors is scientifically substantiated and proposals are made to strengthen the role of small businesses in the national economy. Keywords: small business, innovation, effective factors, sustainable development, business entities. Аннотация. В статье анализируются ключевые факторы, влияющие на устойчивое экономическое развитие малого бизнеса. Научно обоснована теория эффективного использования данных факторов, а также представлены предложения по усилению роли малого бизнеса в национальной экономике. Ключевые слова: малый бизнес, инновации, эффективные факторы, устойчивое развитие, бизнес-субъекты. KIRISH Kichik biznes milliy iqtisodiyotning muhim tarkibiy qismi bo‘lib, u yangi ish o‘rinlarini yaratish, aholi bandligini oshirish va mahalliy resurslardan unumli foydalanish orqali mamlakat iqtisodiy barqarorligini ta’minlashda muhim o‘rin tutadi. Jahon amaliyotida ham kichik va o‘rta biznes subyektlarining ulushi yuqori bo‘lib, ular iqtisodiy o‘sishni ta’minlovchi drayver sifatida qaraladi [2]. Fikrimizcha, milliy iqtisodiyot taraqqiyotida kichik biznesning bir qator bajaradigan vazifalari mavjud boʻlib, ular iqtisodiy barqarorlikni ta’minlaydi. Shu bilan birga bandlik va raqobatbardoshlikni ta’minlovchi asosiy kuchlardan biridir. Darhaqiqat, kichik biznes milliy iqtisodiyotning “harakatlantiruvchi kuchi” bo‘lib, uning asosiy vazifalari – bandlik yaratish, raqobatni kuchaytirish, innovatsiyalarni rivojlantirish hamda hududiy iqtisodiyotni qo‘llabquvvatlash – mamlakat taraqqiyotida beqiyos ahamiyatga ega (1-rasm).