Ευρωπαϊκός Φάκελος Μουσικής. Μια δημιουργική προσέγγιση της εκμάθησης των γλωσσών. Εκπαιδευτικός Φάκελος Μαθητή

ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επιμελητές Karen M. Ludke, University of Edinburgh, Institute for Music in Human and Social Development – Σκωτία Hanna Weinmann, Fachhochschule Nordwestschweiz, Pädagogische Hochschule – Ελβετία Συγγραφική Ομάδα Peter Carle, Margarete Dinkelaker και Adelheid Kramer, Landesinstitut für Schulsport, Schulkunst und Schulmusik Ludwigsburg – Γερμανία Patricia Driscoll, David Wheway, Vikki Schulze και Jonathan Barnes, Canterbury Christ Church University, Faculty of Education – Ηνωμένο Βασίλειο Μαρία Αργυρίου και Παναγιώτης Καμπύλης, Ένωση Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης – Ελλάδα Kaarina Marjanen, University of Helsinki, Koulutus-ja kehittämiskeskus Palmenia, Centre for Continuing Education – Φινλανδία Karen M. Ludke και Katie Overy, University of Edinburgh, Institute for Music in Human and Social Development – Σκωτία Marina Cap-Bun και Iliana Velescu, Ovidius University of Constanta, Romanian Language and Literature and Faculty of Arts – Ρουμανία Albert Casals Ibáñez και Laia Viladot Vallverdú, Universitat Autònoma de Barcelona, Faculty of Sciences of Education – Καταλονία Maria del Mar Suárez Vilagran, Universitat de Barcelona – Καταλονία Jörg-U. Keßler, Robert Lang και Jürgen Mertens, Pädagogische Hochschule Ludwigsburg Institut für Sprachen – Γερμανία Isabelle Aliaga και Martine Dreyfus, Institut Universitaire de Formation des Maîtres de Montpellier – Γαλλία Υποστηρικτικός Εταίρος Brigitte Bechter, Markus Cslovjecsek και Françoise Hänggi, Fachhochschule Nordwestschweiz, Pädagogische Hochschule – Ελβετία Hanna Weinmann, Pädagogische Hochschule Zürich – Ελβετία Μετάφραση - Επιμέλεια Ελληνικού κειμένου Αργυρίου Μαρία, Καμπόλης Δημήτρης, Σινάνογλου Δημήτρης, Τασούλα Αθηνά Εικονογράφηση: Μικρού Ελπινίκη Τεχνική Επιμέλεια: Αποστολάκη Μαρία, Μπομπότας Αγοράκης Copyright © ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Πρώτη Έκδοση: Σεπτέμβριος 2012 ISBN: 978-618-80405-0-2 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η ολική, μερική ή περιληπτική αναπαραγωγή και μετάδοση έστω και μιας σελίδας του παρόντος βιβλίου, κατά παράφραση ή διασκευή με οποιονδήποτε τρόπο (μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό κ.λπ. – Ν.2121/93, άρθρο 51). Η απαγόρευση αυτή ισχύει και για τις δημόσιες υπηρεσίες, βιβλιοθήκες, οργανισμούς κ.λπ. (άρθρο 18). Οι παραβάτες διώκονται (άρθρο 13) και τους επιβάλλονται κατάσχεση, αστικές και ποινικές κυρώσεις σύμφωνα με το νόμο (άρθρα 64-66). Η Μουσική κι Εγώ Η Μουσική μέσα μου A 1 Αααααααα!! Ήχοι που μπορώ να κάνω με τη φωνή μου Περπατώ - Κτυπώ παλαμάκια Η Μουσική κι Εγώ Ήχοι που μπορώ να κάνω με το σώμα μου Η Μουσική μέσα μου A 2 Η Μουσική κι Εγώ A 3 Κιθάρα - Κουδουνάκι - Καζού Τα μουσικά μου όργανα Αυτή είναι η Μουσική μου Η Μουσική κι Εγώ A 4 Τραγουδώ με την οικογένεια και τους φίλους μου Αυτή είναι η Μουσική μου Η Μουσική κι Εγώ A 5 Οι χοροί μου Αυτή είναι η Μουσική μου Η Μουσική κι Εγώ A 6 Οι ρυθμοί και τα μουσικοκινητικά παιχνίδια μου Αυτή είναι η Μουσική μου Η Μουσική κι Εγώ A 7 Η αγαπημένη μου μουσική Αυτή είναι η Μουσική μου Η Μουσική κι Εγώ Ήχοι που μπορώ να κάνω με το σώμα μου Η Μουσική μέσα μου Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Τα παιδιά μπορούν να εξερευνήσουν τους φυσικούς ήχους του σώματός τους παρατηρώντας το πώς και πότε αυτοί μεταβάλλονται (π.χ. ο χτύπος της καρδιάς και η αναπνοή έχουν άλλο ρυθμό όταν κάποιος κάθεται ή ξαπλώνει και τελείως διαφορετικό ρυθμό μετά από έντονο χορό ή τρέξιμο). Επίσης μπορούν να ηχογραφήσουν διάφορους ήχους (μεμονωμένους ή και σε μικρά σύνολα) που να τους έχουν παραγάγει με τα χέρια, τα πόδια, τη μύτη ή το στόμα τους και στη συνέχεια να προσπαθήσουν να τους περιγράψουν (π.χ. να σχολιάσουν το ύψος, το τέμπο, τον παλμό και τον ρυθμό τους). Ακόμα μπορούν να προβληματιστούν πάνω στο πόσο εύκολα ή δύσκολα παραγάγουν καθένα από αυτούς τους ήχους καθώς και στο πώς μπορούν οι διάφοροι ήχοι να συνδυαστούν σε ηχητικά σχήματα μεταξύ τους. Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να παρατηρήσουν πόσο διαφορετικά χρησιμοποιούνται οι ήχοι του σώματος σε διάφορες περιοχές του κόσμου για να συνοδεύσουν οι άνθρωποι τη μουσική, τα τραγούδια και τους χορούς του τόπου τους. Μπορούν, επίσης, να αναζητήσουν διάφορες χρήσεις των ήχων του σώματος στον τόπο καταγωγής τους. Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Το Σώμα ως κρουστό όργανο, Ρυθμική απαγγελία, Χορός και κίνηση, Μουσική Εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση, Μουσική ακρόαση. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση, Συζήτηση για τη Μουσική. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Bim Bam, Miss Mary Mac, Body Percussion, I΄ve got no spots. A 2 Περπατώ - Κτυπώ παλαμάκια Τα μουσικά μου όργανα Η Μουσική κι Εγώ Αυτή είναι η Μουσική μου Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Τα παιδιά μπορούν να φτιάξουν μία λίστα (με φωτογραφίες, σχέδια ή απλά λέξεις) με όλα τα όργανα που έχουν στο σπίτι ή και στο σχολείο τους (π.χ. ένα πιάνο, μία σφυρίχτρα, ένα ηλεκτρονικό μουσικό όργανο, ένα “μουσικό παιχνίδι” ή κάποιο «επινοημένο» μουσικό όργανο). Επίσης, μπορούν να εξερευνήσουν και να περιγράψουν διάφο-ρους ήχους που μπορούν να παραχθούν από τα παραπάνω όργανα (για παράδειγμα ένα glissando στο πιάνο ή το αρμόνιο). Ακόμα μπορούν να συμπεριλάβουν σε ένα DVD ή έναν Ηλεκτρονικό Φάκελο (e-portfolio: Ο Μουσικός Θησαυρός μου) ηχογραφήσεις ή βίντεο με χαρακτηριστικές εκτελέσεις συγκεκριμένων μουσικών οργάνων από επαγγελματίες μουσικούς ή/και από τους ίδιους τους μαθητές Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά μπορούν σταδιακά να δημιουργήσουν μία συλλογή με μουσικά όργανα από διάφορους πολιτισμούς και χώρες του κόσμου διερευνώντας για παράδειγμα ποια όργανα είναι περισσότερο διαδεδομένα και γιατί. Μπορούν επίσης να αναζητήσουν πληροφορίες για την προέλευση και εξέλιξη των μουσικών οργάνων της κουλτούρας/περιοχής/χώρας τους και να δημιουργήσουν σχετικές παρουσιάσεις, άρθρα κ.λπ. Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Μουσική Δεξιοτεχνία, Μουσική ακρόαση, Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση, Χρήση ΤΠΕ. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση, Συζήτηση για τη Μουσική. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Paper Kazoo, 'Junk' Percussion, Fish and Chips: Rhythm Layers, Audio Recording Manipulation and Composition. A 3 Κιθάρα - Κουδουνάκι - Καζού Τραγουδώ με την οικογένεια και τους φίλους μου Η Μουσική κι Εγώ Αυτή είναι η Μουσική μου Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Τα παιδιά μπορούν να βρουν και να μοιραστούν με τους συμμαθητές τους αγαπημένα σύγχρονα ή παραδοσιακά τραγούδια από την περιοχή καταγωγής τους, δημιουργώντας σταδιακά μία συλλογή τραγουδιών από διάφορες χώρες ή περιοχές. Μπορούν να αναστοχαστούν πάνω στις ακουστικές τους δεξιότητες αλλά και να τις βελτιώσουν μέσα από τα νέα ακούσματα, τους νέους ήχους, τις λέξεις, τις μελωδίες και τους ρυθμούς τους οποίους φέρνουν στην τάξη ο δάσκαλος και οι συμμαθητές τους. Ακόμα μπορούν να αναζητήσουν και να εντοπίσουν κοινά στοιχεία ανάμεσα στα τραγούδια που ακούν με την οικογένεια και τους φίλους τους και σε αυτά που έχουν διδαχθεί στο σχολείο. Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πο-λιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά μπορούν να εντοπίσουν και να περιγράψουν ομοιότητες και διαφορές στα τραγουδιστικά στιλ και την ενορχήστρωση της μουσικής διαφόρων χωρών και πολιτισμών (π.χ. νανουρίσματα, τζαζ, ποπ μουσική). Επίσης, μπορούν να προβληματιστούν πάνω στο ποια είδη τραγουδιού ήταν/είναι δημοφιλή σε μία κουλτούρα σε διαφορετικές εποχές και σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Μουσική διεύθυνση και διδασκαλία, Ρυθμική απαγγελία, Τραγούδι, Μουσική ακρόαση. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Εκτέλεση, Μουσική Ακρόαση. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: 2 kleine Wölfe, Voici ma main/fingers family, 10 fat sausages, Nuages. A 4 Οι χοροί μου Η Μουσική κι Εγώ Αυτή είναι η Μουσική μου Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Προσπαθήστε να βρείτε έναν χορό (κυκλικό, αυτοσχεδιαστικό, γραμμικό κ.λπ.) του πολιτισμού που σας ενδιαφέρει. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να εξερευνήσουν το στιλ και τα βασικά βήματα μιας ποικιλίας χορών (π.χ. μοντέρνος χορός, αστικός χορός, breaking dance, expressive dance, τζαζ, jive, country, φλαμέγκο, βαλς, μενουέτο, foxtrot, ρούμπα, κάποιος μεσαιωνικός χορός). Τα παιδιά μπορούν να χορογραφήσουν ένα τραγούδι ή μια μελωδία για να το παρουσιάσουν στην τάξη ή για να το διδάξουν σε κάποιους άλλους μαθητές. Αν η χορογραφία βιντεοσκοπηθεί μπορεί να συμπεριληφθεί σε ένα DVD που θα περιέχει μια ποικιλία αγαπημένων χορών (ως κομμάτι του «Μουσικού μου Θησαυρού»). Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να δημιουργήσουν μια συλλογή παραδοσιακών και μοντέρνων χορών από διάφορες χώρες ή περιοχές, μαζί με φωτογραφίες που απεικονίζουν χορευτές και τις στολές τους. Τα παιδιά μπορούν ακόμα να αναζητήσουν τις ρίζες των παραδοσιακών χορών της χώρας τους, ανακαλύπτοντας και δάνεια από άλλες περιοχές. Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Χορός και κίνηση, Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση, Μουσική διεύθυνση και διδασκαλία. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση, Συζήτηση για τη Μουσική. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Morning has come, If you're happy and you know it, Brise-pied, Picca picca, Dupa unu, vine doi. A 5 Οι ρυθμοί και τα μουσικοκινητικά παιχνίδια μου Η Μουσική κι Εγώ Αυτή είναι η Μουσική μου Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να βρουν (από βιβλία, συμμαθητές ή το διαδίκτυο) και να μάθουν κάποια παιχνίδια με παλαμάκια. Ζητήστε τους να εξερευνήσουν ρυθμικά σχήματα που μπορούν να δημιουργήσουν χρησιμοποιώντας διάφορα μουσικά όργανα αλλά και καθημερινά αντικείμενα (π.χ. ντραμς, μαγειρικά σκεύη κ.α). Δώστε τους την ευκαιρία να δημιουργήσουν τις δικές τους κινήσεις για να συνοδεύσουν απλά τραγούδια της χώρας τους, ή ακόμα και να μετατρέψουν αγαπημένα τους τραγούδια σε παιχνίδια με παλαμάκια. Τα επινοημένα παιχνίδια ή οι κινήσεις μπορούν να παρουσιαστούν στην τάξη και να ηχογραφηθούν ή μαγνητοσκοπηθούν (η καταγραφή να συμπεριληφθεί σε ένα DVD ως μέρος του «Μουσικού μου Θησαυρού»). Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Φτιάξτε μια συλλογή με ρυθμικά και μουσικοκινητικά παιχνίδια από διάφορες χώρες και εντοπίστε ομοιότητες και διαφορές με τα αντίστοιχα παιχνίδια που παίζετε στη χώρα σας. Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Χορός και κίνηση, Το Σώμα ως κρουστό όργανο, Ρυθμική απαγγελία, Μουσική δεξιοτεχνία, Τραγούδι, Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού:: Μουσική Εκτέλεση, Μουσική, Δημιουργία, Συζήτηση για τη Μουσική. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Bombella, Who stole my chickens?, Speak with a rhythm, TAK TAK, Fish and Chips: Rhythm layers, Argumentative! A 6 Η αγαπημένη μου μουσική Η Μουσική κι Εγώ Αυτή είναι η Μουσική μου Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να συγκεντρώσουν διάφορους ήχους, ρυθμούς, μελωδίες, τραγούδια και εκτελέσεις με μουσικά όργανα που τους αρέσουν. Τα παιδιά μπορούν να χρησιμοποιήσουν διάφορους τρόπους για να κατηγοριοποιήσουν την αγαπημένη τους μουσική ανάλογα με το είδος της μουσικής, τη χώρα προέλευσης, το συνθέτη κ.ο.κ. Ακόμα μπορούν να προβληματιστούν γύρω από τις προσωπικές μουσικές τους προτιμήσεις και να τις συγκρίνουν με τις προτιμήσεις των συμμαθητών τους. Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να αναλογιστούν τις ομοιότητες και τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα ηχητικά σχήματα, τους ρυθμούς, τα μουσικά είδη και τα μουσικά όργανα στα διάφορα μέρη του κόσμου. Επίσης, μπορούν να προβληματιστούν για το πόσο δημοφιλή μπορούν να είναι διάφορα είδη μουσικής στην περιοχή τους σε σχέση με άλλες χώρες, κουλτούρες και περιοχές. Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Μουσική ακρόαση, Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση μουσικής, Μουσική Εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Συζήτηση για τη Μουσική. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Sound walk project, Music categorisation. A 7 Το μουσικό μου ποτάμι Η Μουσική κι Εγώ Αυτή είναι η Μουσική μου Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Δημιουργήστε ευκαιρίες ώστε τα παιδιά να αντιληφθούν, να κατανοήσουν και να εκφράσουν διάφορα είδη και στιλ φωνητικής και οργανικής μουσικής. Εξοικειώστε τα παιδιά με γνωστούς τραγουδιστές, οργανοπαίκτες, συγκροτήματα, χορευτές και διευθυντές ορχήστρας. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να παρακολουθούν μουσικά γεγονότα όπως συναυλίες, παραστάσεις, φεστιβάλ του δρόμου και ρεσιτάλ, που θα τα βοηθήσουν να εξερευνήσουν τα διαφορετικά είδη μουσικής (π.χ. από διαφορετικά ιστορικά και πολιτισμικά πλαίσια) και να αναπτύξουν τις προσωπικές προτιμήσεις και τα προσωπικά τους ενδιαφέροντα. Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Οργανώστε μία μουσική δράση ή μία μουσική παράσταση με τραγούδια και μελωδίες από όλον τον κόσμο, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα μουσικά όργανα και παραδοσιακές στολές. Τα παιδιά μπορούν να προτείνουν μουσικά έργα που σχετίζονται με τις πολιτισμικές τους αναφορές. Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Μουσική ακρόαση, Τραγούδι, Το Σώμα ως κρουστό όργανο, Μουσική δεξιοτεχνία, Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Εκτέλεση, Συζήτηση για τη Μουσική. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Musician Biography, Music Categorisation. A 8 Ήχοι του περιβάλλοντος μου Η Μουσική κι Εγώ Οι ήχοι που με περιβάλλουν Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να εξασκούν με κάθε ευκαιρία την ενεργητική τους ακρόαση συγκεντρώνοντας την προσοχή τους στους ήχους του εσωτε-ρικού και του εξωτερικού τους περιβάλλοντος (π.χ. στο δρόμο, στο σχολείο, στην τάξη, στο εσωτερικό του σώματός τους). Τα παιδιά μπορούν να δημιουργήσουν τα δικά τους «ηχοτοπία» και να τα ηχογραφήσουν σε ένα CD (ως κομμάτι του «Μουσικού τους Θησαυρού»). Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά μπορούν να συλλέξουν ήχους που παράγονται σε διαφορετικά μέρη (π.χ. από ένα αστικό περιβάλλον και από ένα επαρχιακό) ή για διαφορετικούς σκοπούς (π.χ. σειρήνες, καμπάνες εκκλησίας). Επίσης, μπορούν να αναλογιστούν τα είδη των ήχων που μπορεί να είναι ίδια σε πολλά μέρη (όπως π.χ. ο ήχος της βροχής) αλλά και εκείνα που μπορεί να απαντώνται μόνο στο μέρος όπου κατοικούν. Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Μουσική ακρόαση, Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση μουσικής, Χρήση ΤΠΕ. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Εκτέλεση. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Audio recording manipulation and composition, Sound walk project. A 9 Διάφοροι τρόποι καταγραφής των ήχων Η Μουσική κι Εγώ Οι ήχοι που με περιβάλλουν Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Δώστε την ευκαιρία στα παιδιά να εκφράσουν εικαστικά τις εικόνες που τους δημιουργούνται κατά την ακρόαση επιλεγμένων μουσικών έργων. Χρησιμοποιώντας τα παιδιά τα δικά τους σύμβολα, σχήματα και χρώματα για να καταγράφουν τη μουσική, μπορεί να τα βοηθήσει στο να θυμούνται πιο εύκολα τα συναισθήματα που βιώνουν κατά τη διάρκεια μιας μουσικής εμπειρίας. Καθώς θα παρατηρούν τις ιδέες των άλλων παιδιών για την καταγραφή της μουσικής, θα συνειδητοποιήσουν πόσοι πολλοί και διαφορετικοί τρόποι υπάρχουν να ακούς αλλά και να συμβολίζεις την ίδια μουσική. Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να ανακαλύψουν και να συγκρίνουν τα σημάδια που χρησιμοποιούνται σε διάφορες χώρες για να συμβολίσουν οι άνθρωποι σημαντικά στοιχεία της μουσικής, όπως είναι οι νότες και τα ακόρντα (π.χ. A, B, C, D, E, F, G σε αντίθεση με τα Do, re, mi, fa, sol, la, ti, A major σε αντίθεση με το A+, κ.λπ.). Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση μουσικής, Μουσική ακρόαση. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Εκτέλεση. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Story Trails, TAK TAK, Symbol compositions. A 10 Τα μουσικά μου αρχεία στον υπολογιστή Η Μουσική κι Εγώ Οι ήχοι που με περιβάλλουν Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση και τον αναστοχασμό: Τα παιδιά μπορούν να κατηγοριοποιήσουν/αρχειοθετήσουν στον υπολογιστή ηχογραφημένα αποσπάσματα μουσικής δικά τους ή προεπιλεγμένα από τον εκπαιδευτικό και να τους δώσουν ονόματα ανάλογα με το θέμα ή το στιλ τους (κάποια αποσπάσματα μπορεί να ανήκουν σε περισσότερες από μία κατηγορίες). Επίσης, μπορούν να επεξεργαστούν διάφορους ηχογραφημένους ήχους χρησιμοποιώντας το κατάλληλο λογισμικό αποθηκεύοντας κατάλληλα τις δημιουργίες τους (ως WAV, MP3 κ.λπ.) στην ηλεκτρονική τους «ηχοτράπεζα». Μπορούν ακόμα να χρησιμοποιήσουν κατάλληλα λογισμικά για να εντάξουν κείμενο, εικόνες ή βίντεο στις μουσικές τους δημιουργίες. Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να μοιραστούν και να συγκρίνουν τις δημιουργίες τους με συνομηλίκους από άλλα σχολεία (για παράδειγμα με μία τάξη σε κάποια άλλη χώρα μέσω του eΤwinning). Επίσης, μπορούν να συγκρίνουν τα ονόματα που έχουν δώσει στα ηχητικά τους αρχεία με τα αντίστοιχα ονόματα σε άλλες γλώσσες (π.χ. “στοιχειωμένο σπίτι”, “haunted house”, “maison hantée”, “Spukhaus”). Οι καρτέλες στο Μουσικό μου Ημερολόγιο: Χρήση ΤΠΕ, Μουσική ακρόαση, Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση, Το Σώμα ως κρουστό όργανο, Μουσική δεξιοτεχνία, Τραγούδι. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Εκτέλεση, Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Audio recording manipulation and composition, Using a picture, Sound Walk, Junk Percussion, Mood Music. A 11 Νερό - Ζώα - Τρομακτικοί ήχοι Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 1.4 Ρυθμική απαγγελία Ας παίξουμε με το ρυθμό χρησιμοποιώντας τη φωνή μας Ας μιλήσουμε σαν μια μηχανή ή ένα ρομπότ (μονότονα, στακάτο, με παλμό…) Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 1.5 Ρυθμική απαγγελία Ας παίξουμε με το ρυθμό χρησιμοποιώντας τη φωνή μας Ας διαβάσουμε μια ρυθμική παράσταση (μουσική σημειογραφία, έγγραφο κείμενο, σημειογραφία σε συλλαβές…) Ας γιορτάσουμε όλους τους ήχους των γλωσσών που γνωρίζουμε Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Ρυθμική απαγγελία Ας παίξουμε με το ρυθμό χρησιμοποιώντας τη φωνή μας Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να χρησιμοποιούν τις φωνές τους ώστε να εξερευνούν τους διαφορετικούς ήχους της γλώσσας που αναπαράγουν. Μπορούν να παίξουν με την ένταση και τη διάρκεια φωνηέντων και συμφώνων (π.χ. μιλώντας ή ψιθυρίζοντας, αναπαράγοντας τον ήχο για πολύ ώρα). Μπορούν να βρουν τρόπους αναπαράστασης των ήχων με ποικίλους τρόπους (π.χ. γράφοντας σύμβολα σε χαρτί ή στον υπολογιστή). Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά ακούν και μιμούνται ήχους από διαφορετικές γλώσσες. Σχετίζουν τους καινούργιους ήχους με οικείους ήχους από τη δική τους γλώσσα. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική δημιουργία, Μουσική ακρόαση, Μουσική εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Μουσική ακρόαση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση, Ανάγνωση, Γραφή. Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι κάθε γλώσσα έχει ήχους που μοιάζουν αλλά και διαφέρουν από ήχους άλλων γλωσσών. Μπορούν να προβληματιστούν για τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε τους ήχους της γλώσσας μας (π.χ. όταν είμαστε μωρά). Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Speak with a Rhythm, Audio recording manipulation and composition. Στρατηγικές Μάθησης: Τα παιδιά θα πρέπει να κατανοήσουν ότι μαθαίνουμε πιο εύκολα με δραστηριότητες που μας δημιουργούν μια ευχάριστη και παιγνιώδη διάθεση. B 1.1 Ας προφέρουμε γλωσσοδέτες σε διαφορετικές γλώσσες Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Ρυθμική απαγγελία Ας παίξουμε με το ρυθμό χρησιμοποιώντας τη φωνή μας Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο γράφονται και προφέρονται γλωσσοδέτες σε άλλες/ξένες γλώσσες. Τα παροτρύνουμε να συγκρίνουν γλωσσοδέτες της μητρικής τους γλώσσας και να σκεφτούν τι κάνει τους γλωσσοδέτες αυτούς «περίεργους» στην προφορά τους και αστείους. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: The tip top fish and chip shop, We're going on a bear hunt. Στρατηγικές Μάθησης: Τα παιδιά θα πρέπει να κατανοήσουν ότι η επανάληψη, ειδικότερα όταν τραγουδούν ή ψέλνουν, μπορεί να ενισχύσει τη μάθηση. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά ακούν προσεκτικά την προφορά και μιμούνται τους ήχους των λέξεων ενός γλωσσοδέτη (που είναι) σε μια διαφορετική γλώσσα. Μπορούν να ακούν τον (επι)τονισμό των γλωσσοδετών και να επαναλαμβάνουν αργά τους γλωσσοδέτες της γλώσσας εκμάθησης. Μπορούν να δημιουργούν τους δικούς τους γλωσσοδέτες. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση, Γραφή. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Μπορούν να απαγγέλουν γλωσσοδέτες απο διαφορετικές γλώσσες χρησιμοποιώντας διάφορα ρυθμικά σχήματα. Τα παιδιά μπορούν να απαγγέλουν μελωδικά γλωσσοδέτες σε διαφορετικές γλώσσες. B 1.2 Ας ραπάρουμε (ελεύθερος αυτοσχεδιασμός, αναπαραγωγή, ανάγνωση, βιωματική μάθηση, μίμηση…) Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Ρυθμική απαγγελία Ας παίξουμε με το ρυθμό χρησιμοποιώντας τη φωνή μας Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να εξερευνήσουν την έκταση και την ποικιλία της ραπ μουσικής σε διαφορετικές γλώσσες και να εξετάσουν τους διαφορετικούς ρυθμούς και τον τονισμό των λέξεων σε κάθε μια από αυτές σε σύγκριση με τη δική τους γλώσσα. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Straight rap rhythm, Move to the body, TAK TAK: Rap. Στρατηγικές Μάθησης: Τα παιδιά μπορούν να μοιραστούν διαφορετικούς τρόπους αποστήθισης ραπ λέξεων και φράσεων με την υπόλοιπη τάξη. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να αναγνωρίζουν λέξεις-κλειδιά που έχουν μάθει ακούγοντας στίχους από ραπ μουσική στη «νέα» τους γλώσσα. Μπορούν να εξασκηθούν λέγοντας νέες λέξεις σε αργό ρυθμό, φροντίζοντας να χρησιμοποιούν την κατάλληλη προφορά. Μπορούν να συνθέσουν τη δική τους ραπ. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση, Ανάγνωση, Γλωσσική ευαισθητοποίηση, Γραφή. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να ακούν raps - ρυθμικά σχήματα και να χτυπούν τα χέρια τους ή να χτυπούν ελαφρά (με τα χέρια) το ρυθμό ή να χτυπούν μόνο στο ρυθμό συγκεκριμένων μουσικών φράσεων. Μπορούν να μιμηθούν και να αναπαράγουν raps - ρυθμικά σχήματα ακολουθώντας ένα ρυθμικό πρότυπο. Μπορούν να αυτοσχεδιάζουν ελεύθερα ώστε να δημιουργούν τα δικά τους raps - ρυθμικά σχήματα. B 1.3 Ας μιλήσουμε σαν μια μηχανή ή ένα ρομπότ (μονότονα, στακάτο, με παλμό…) Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Ρυθμική απαγγελία Ας παίξουμε με το ρυθμό χρησιμοποιώντας τη φωνή μας Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να βρουν παραδείγματα από φωνή ρομπότ ή μηχανής μέσα από ταινίες που έχουν μεταγλωτιστεί/υποτιτλιστεί σε άλλες γλώσσες (π.χ. Wall-E, R2D2 in Star Wars). Τα ρωτάμε, πώς οι ιδέες αυτές για τον τρόπο που τα ρομπότ μιλούν στις ταινίες διαφέρουν από τον τρόπο που ηχούν οι μηχανές στην πραγματική ζωή. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Recipe for Making Music, Fish and Chips: Rhythm layers, Lupo della Ore. Στρατηγικές Μάθησης: Τα παιδιά θα πρέπει να κατανοήσουν ότι η επανάληψη ενισχύει τη μάθηση. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά ακολουθούν απλές οδηγίες που δίνονται στη νέα τους γλώσσα μέσα από ένα ρομπότ ή τη φωνή μιας μηχανής. Μιμούνται και επαναλαμβάνουν τις οδηγίες της μηχανής δημιουργώντας το δικό τους τρόπο ομιλίας, όπως μιλάει ένα ρομπότ. Τα παιδιά δίνουν απλές οδηγίες και κάνουν ερωτήσεις για τις οδηγίες που δίνουν. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να ανακαλύπτουν λέξεις και ρυθμούς λέγοντας/προφέροντας φράσεις με διαφορετικούς τρόπους (π.χ. σε έναν τόνο, στακάτο, με παλμό). Μπορούν να εξερευνούν το ρυθμό μέσα από τη γλώσσα, παρατηρώντας και συζητώντας το αποτέλεσμα που έχει η μη τήρηση του φυσικού ρυθμού και τονισμού. Μπορούν να συζητήσουν αν ο ρυθμός ή η ομιλία μιας προφορικής φράσης είναι περισσότερο σημαντική ή όχι. B 1.4 Ας διαβάσουμε μια ρυθμική παράσταση (μουσική σημειογραφία, έγγραφο κείμενο, σημειογραφία σε συλλαβές…) Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Ρυθμική απαγγελία Ας παίξουμε με το ρυθμό χρησιμοποιώντας τη φωνή μας Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να παρατηρήσουν και να συζητήσουν τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικές ρυθμικές και μουσικές σημειώσεις/παρτιτούρες μοιάζουν με και διαφοροποιούνται από αλφάβητα και συστήματα γραφής που χρησιμοποιούνται για διαφορετικές γλώσσες. Τα παιδιά μπορούν να προβληματιστούν εάν αναπαρίσταται/συμβολίζεται ο ρυθμός στο αλφάβητο της δικής τους γλώσσας. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: TAK TAK, Symbol Compositions. Στρατηγικές Μάθησης: Τα παιδιά θα πρέπει να κατανοήσουν ότι η ανάγνωση ή η γραφή ενός μηνύματος ενισχύει τη μάθηση. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να διαβάσουν τις δικές τους ρυθμικές σημειώσεις χρησιμοποιώντας σωστή προφορά. Μπορούν να γράψουν μια εισαγωγή ή να δώσουν μια απλή εξήγηση για τη σημειογραφία με τους ρυθμούς χρησιμοποιώντας τη νέα τους γλώσσα. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση, Ανάγνωση, Γραφή, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά ερμηνεύουν διαφορετικές σημειογραφίες και τις παίζουν με ακρίβεια. Μπορούν να βάζουν διαφορετικούς ρυθμούς μαζί, τον έναν μετά τον άλλο ή σε μοτίβα (σε σειρά). Μπορούν να δημιουργήσουν τις δικές τους ρυθμικές σημειογραφίες παίζοντας το κομμάτι τους μέσα στην αίθουσα. B 1.5 Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 2.1 Τραγούδι Ας τραγουδήσουμε Ας τραγουδήσουμε κι ας μιμηθούμε διαφορετικές φωνές ή μουσικά στυλ (έχοντας ακούσει ηχογραφήσεις ή karaoke) Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 2.2 Τραγούδι Ας τραγουδήσουμε Ας τραγουδήσουμε σε διαφορετικούς τόνους ή ηχοχρώματα (ψηλά, χαμηλά, απαλά, ευγενικά, δυνατά…) Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 2.3 Τραγούδι Ας τραγουδήσουμε Ας τραγουδήσουμε ένα τραγούδι σε διαφορετική γλώσσα Ας τραγουδήσουμε ένα τραγούδι που συνδυάζει αρμονικά πολλές φωνές Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Τραγούδι Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να βρουν και να μάθουν πολυφωνικές (μουσικές) φόρμες από διάφορες χώρες/κουλτούρες (π.χ. Κορσική, Ελλάδα, χώρα των Βάσκων). Τα προτρέπουμε να βρουν παραδείγματα από το δικό τους πολιτισμό/τη δική τους κουλτούρα. Ενδεικτικές Δραστηριότητες: “Singing-Tips for Teachers”, The Orchestra Song, Instrumentenquodlibet. Στρατηγικές Μάθησης: Τα παιδιά θα πρέπει να κατανοήσουν ότι ο καθορισμός μικρών και εφικτών στόχων είναι βασική προϋπόθεση για μια αποτελεσματική μάθηση. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μαθαίνουν τμηματικά τους στίχους ενός τραγουδιού στην ξένη γλώσσα. Μπορούν να συζητούν δημιουργικούς τρόπους ευκολότερης σύνθεσης ενός τραγουδιού που τραγουδιέται κρατώντας σταθερά το ρυθμό και τις φωνές. Μπορούν να βρουν και να τραγουδήσουν το ίδιο τραγούδι σε διαφορετικές γλώσσες συγκρίνοντας τους στίχους. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Δημιουργία, Μουσική Ακρόαση, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Προφορική παραγωγή λόγου, Προφορική αλληλεπίδραση, Μεσολάβηση, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ας τραγουδήσουμε Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να μάθουν κάθε μέρος ενός τραγουδιού και να συγκρίνουν πώς ακούγονται τα μέρη του ξεχωριστά. Μπορούν να ακούν μια ηχογραφημένη εκτέλεση όσο ακολουθούν/διαβάζουν τη σημειογραφία (παρτιτούρα) για να κατανοούν καλύτερα τη μουσική. Μπορούν να την εκτελούν δίνοντας έμφαση σε κάποιες φωνές χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους (π.χ. δυναμικές). B 2.5 Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 3.1 Ας δημιουργήσουμε διαφορετικούς ήχους με τα χέρια και τα πόδια μας Το Σώμα ως κρουστό όργανο Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 3.2 Το Σώμα ως κρουστό όργανο Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Ας δημιουργήσουμε ρυθμικά μοτίβα χρησιμοποιώντας το σώμα μας ως μουσικό όργανο σε ομάδα ή με σολίστες Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 3.3 Το Σώμα ως κρουστό όργανο Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Ας φτιάξουμε ρυθμικά μοτίβα και ας τα παίξουμε με διαφορετικές ταχύτητες Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 3.4 Το Σώμα ως κρουστό όργανο Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Ας επαναλάβουμε ομαδικά ή με συνοδεία ένα ρυθμικό μοτίβο Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 3.5 Το Σώμα ως κρουστό όργανο Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Ας περπατήσουμε με διαφορετικούς τρόπους και ρυθμούς Ας δημιουργήσουμε διαφορετικούς ήχους με τα χέρια και τα πόδια μας Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να ανακαλύψουν ήχους που κάνουν οι άνθρωποι με τα χέρια και τα πόδια τους όταν χορεύουν ή εκτελούν μουσική. Ζητάμε από τα παιδιά να σκεφτούν τη διαφορετική σημασία/λειτουργία που έχουν αυτοί οι ήχοι στο πλαίσιο διαφόρων μουσικών πολιτισμών όπως για παράδειγμα στο Ανδαλουσιανό Φλαμένγκο. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Body percussion, Story trails, Using a wellknown story, Creating graphic scores. Στρατηγικές Μάθησης: Βοηθάμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι οι ήχοι, οι κινήσεις και οι εικόνες που συνδυάζονται αρμονικά απομνημονεύονται πιο αποτελεσματικά. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να δώσουν το κατάλληλο τίτλο σε κάθε ήχο που παράγουν με τα χέρια και τα πόδια τους σε διάφορες γλώσσες. Τα παιδιά μπορούν να ακολουθήσουν οδηγίες για την δημιουργία ήχων σε διάφορες γλώσσες. Τα παιδιά μπορούν να περιγράψουν πώς να κάνουν ήχους χρησιμοποιώντας για παράδειγμα ουσιαστικά για διάφορα μέρη του σώματος, ρήματα και επιρρήματα κ.λπ. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά εξερευνούν ήχους που μπορούν να παράγουν με τα χέρια και τα πόδια τους. Τα παιδιά εξερευνούν τις δυνατότητες καταγραφής ή/και ηχογράφησης των ήχων που δημιούργησαν. Τα παιδιά πειραματίζονται με τη δημιουργία και την εκτέλεση μουσικών ακολουθιών, χρησιμοποιώντας δικά τους σύμβολα ή μουσική σημειογραφία. B 3.1 Το Σώμα ως κρουστό όργανο Ας δημιουργήσουμε ρυθμικά μοτίβα χρησιμοποιώντας το σώμα μας ως μουσικό όργανο σε ομάδα ή με σολίστες Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Προτρέπουμε τα παιδιά να βρουν πληροφορίες σχετικά με την ιστορία και τον πολιτισμό των χωρών που μελετούμε. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να ανακαλύψουν διαφορετικές εκδοχές παιχνιδιών με ήχους του σώματος όπως παιχνίδια με παλαμάκια, ρωτώντας ακόμα και συγγενικά τους πρόσωπα. Μπορούν να εμπλουτίσουν τα παιχνίδια αυτά με τραγούδια και κινήσεις. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Body Percussion, Story Trails. Στρατηγικές Μάθησης: Δίνουμε στα παιδιά να καταλάβουν ότι η χρήση μοτίβων (ρυθμικών κ.λπ.) μας βοηθάει να οργανώνουμε τις πληροφορίες και να μαθαίνουμε πιο γρήγορα, εύκολα και αποτελεσματικά. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να δημιουργήσουν ήχους με την φωνή τους οι οποίοι να συνδυάζονται με τους ήχους που παράγουν με το σώμα τους. Μπορούν, επίσης να μάθουν παιχνίδια με παλαμάκια και ρυθμούς χρησιμοποιώντας την καινούρια γλώσσα. Μπορούν να δημιουργήσουν ηχηρές κινήσεις ώστε να συνοδεύουν απλά τραγούδια άλλων πολιτισμών. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να εξερευνήσουν ήχους που παράγονται χρησιμοποιώντας μέρη του σώματος τους (χτυπώντας τα ως τύμπανο, τρίβοντας, κουνώντας, κ.λπ). Τα παιδιά μπορούν δουλεύοντας σε ομάδες, να δημιουργήσουν μικρά ρυθμικά μοτίβα και να τα παρουσιάσουν στις άλλες ομάδες. Εκτελούν ταυτόχρονα διαφορετικά ρυθμικά μοτίβα σε ζευγάρια ή ομάδες. B 3.2 Το Σώμα ως κρουστό όργανο Ας φτιάξουμε ρυθμικά μοτίβα και ας τα παίξουμε με διαφορετικές ταχύτητες Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά μπορούν να μάθουν ρυθμικά μοτίβα τα οποία είναι κοινά στην παραδοσιακή μουσική διαφόρων χωρών (π.χ. 3/4 ή 6/8 με την χρήση των ρυθμών ενός αρμονίου οι οποίοι μπορούν να αποτελέσουν ένα καλό σημείο εκκίνησης). Με αυτό τον τρόπο μπορούν να καταλάβουν ποια στοιχεία από τα παραπάνω είναι κοινά στην δική τους κουλτούρα. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: La ballade des chiffres, Bingo, Who stole my chickens? Στρατηγικές Μάθησης: Βοηθήστε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι συνδυάζοντας κατάλληλα λέξεις και κινήσεις ενισχύουμε τη δυνατότητα απομνημόνευσης. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους μαθαίνοντας λέξεις που αναφέρονται σε αριθμούς, διαφορετικά tempo αλλά και σχετικούς όρους. Μπορούν να δημιουργήσουν έναν δικό τους ρυθμό και να τον εμπλουτίσουν με λέξεις τις οποίες δανείζονται από μια γνωστή τους φράση ή κάποιο ποίημα που τους δίνει ο δάσκαλός τους ή ακόμα και δικούς τους λεκτικούς συνδυασμούς. Μπορούν να παίξουν ένα παιχνίδι που να δίνει έμφαση σε συγκεκριμένους ήχους (π.χ Bingo). Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Λεξιλόγιο, Ακρόαση και κατανόηση, Προφορά, Άρθρωση, Ανάγνωση και γραφή. Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να κατανοήσουν διαφορετικούς ρυθμούς με τη βοήθεια των κινήσεων του σώματος. Μπορούν να ανακαλύψουν ρυθμικά μοτίβα μετρώντας ταυτόχρονα αριθμούς (4,3,6 κ.λπ.). Μπορούν να δημιουργήσουν απλά και σύνθετα μέτρα αλλάζοντας τα ρυθμικά μοτίβα (π.χ. από ένα μέτρο των 4/4 σε ένα μέτρο των 3/4 κ.λπ.). B 3.3 Το Σώμα ως κρουστό όργανο Ας επαναλάβουμε ομαδικά ή με συνοδεία ένα ρυθμικό μοτίβο Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά μπορούν να ψάξουν φράσεις ή τραγούδια συγκεκριμένης κουλτούρας με σκοπό να συνδυάσουν μουσική και κίνηση. Τα παιδιά μπορούν να ανακαλύψουν παρόμοια τραγούδια τα οποία προέρχονται από το δικό τους πολιτισμικό υπόβαθρο. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Ce n'est pas compliqué,We're going on a bear hunt. Στρατηγικές Μάθησης: Βοηθούμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι η συνεργασία σε μικρές ομάδες μπορεί να τα βοηθήσει να αναπτύξουν σημαντικές δεξιότητες (συνεργασίας, επικοινωνίας κ.λπ.). Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να συνδυάσουν κάθε κίνηση της ακολουθίας που δημιούργησαν με λέξεις/φράσεις ώστε να μπορούν να συγχρονίζονται με τον ρυθμό. Σε ομάδες μπορούν να ανακαλύψουν ήχους, συλλαβές ή λέξεις στην καινούρια γλώσσα που να περιγράφουν κάθε κίνηση στην κινητική ακολουθία που προτείνουν. Μπορούν να απαγγείλουν μια φράση ή πρόταση χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες κινήσεις για συγκεκριμένες λέξεις (π.χ. “χοροπήδημα” όταν προφέρουν ένα ουσιαστικό, “άλμα” όταν προφέρουν ένα ρήμα). Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Προφορική διάδραση και μεσολάβηση, Αντίληψη και διαφοροποίηση, Γραφή. Φτιάχνουμε ήχους χρησιμοποιώτας το σώμα μας Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να δημιουργήσουν μια ακολουθία με κινήσεις αξιοποιώντας ένα αγαπημένο τους τραγούδι. Μπορούν να διδάξουν, ατομικά ή ομαδικά, τις ακολουθίες που δημιούργησαν στους συμμαθητές τους. Μπορούν να καταγράψουν ή/και να ηχογραφήσουν τις ακολουθίες που δημιούργησαν. B 3.4 Το Σώμα ως κρουστό όργανο Ας δημιουργήσουμε διαφορετικούς/αλλιώτικους ήχους με καθημερινά υλικά, κρουστά ή μελωδικά όργανα… Ας παίξουμε μουσικά όργανα Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική δεξιοτεχνία Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να ανακαλύψουν μουσικούς ήχους που δημιουργούν άνθρωποι από άλλες κουλτούρες/πολιτισμούς χρησιμοποιώντας καθημερινά υλικά και πώς τους μεταχειρίζονται δημιουργικά (π.χ. beat-boxing). Προτρέπουμε τα παιδιά να βρουν παρόμοιους ήχους από τη δική τους χώρα (καταγωγής) ή άλλο πολιτισμικό υπόβαθρο. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Symbol Compositions, Paper Kazoo, 'Junk' Percussion, Sound Walk project. Στρατηγικές Εκμάθησης: Κάνουμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι παράγοντας και επινοώντας ήχους μπορούν να υποστηρίξουν τη μαθησιακή διαδικασία. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά περιγράφουν πώς μπορούν να δημιουργούν ήχους χρησιμοποιώντας λέξεις από τη μητρική και τη «νέα» (επίκτητη) τους γλώσσα. Μπορούν να ονοματίζουν/κατονομάζουν κάθε ήχο χρησιμοποιώντας πολλές λέξεις καθώς και μια λέξη από τη «νέα» τους γλώσσα ώστε να αναπαριστούν τον εκάστοτε ήχο στις προτάσεις τους. Μπορούν να εκφράζουν απόψεις για τις ηχητικές ακολουθίες/σειρές, αν τους αρέσουν ή όχι και γιατί. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να εξερευνούν τους διάφορους ήχους που δημιουργούν χρησιμοποιώντας καθημερινά υλικά και (μουσικά) όργανα. Μπορούν να συνδυάζουν τους ήχους τους ώστε να δημιουργούν απλές ακολουθίες/σειρές. Μπορούν να βρίσκουν τρόπους οργάνωσης και ηχογράφησης των ηχητικών τους ακολουθιών/σειρών (π.χ. φτιάχνοντας εικόνες, διαγράμματα, συμβολικές αναπαραστάσεις). B 4.1 Ας δημιουργήσουμε έναν σταθερό παλμό μαζί με διαφορετικά υλικά ή όργανα, με ένα μουσικό σύνολο ή με σολίστες Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική δεξιοτεχνία Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να βρουν παραδείγματα από κάποιον άλλο πολιτισμό ή χώρα που χρησιμοποιεί ένα σταθερό ρυθμό/παλμό σε καθημερινές δραστηριότητες/πρακτικές (π.χ. κωπηλασία) και ποιά υλικά ή (μουσικά) όργανα χρησιμοποιούνται για την παραγωγή του. Τα ρωτάμε να σκεφτούν παρόμοια παραδείγματα από την περιοχή τους. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Fish and Chips: Rhythm layers, Pass the Stone, Using a Picture. Στρατηγικές Εκμάθησης: Κάνουμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι η επανάληψη μπορεί να υποστηρίξει τη μαθησιακή διαδικασία. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά (μπορούν να) μετρούν τους αριθμούς κάθε παραγόμενου ρυθμού/παλμού, χρησιμοποιώντας τη «νέα» τους γλώσσα (π.χ. 1-2 ή 1-2-3), χωρίς να επιταχύνουν. Κάθε παιδί ξεχωριστά διαβάζει δυνατά ένα μικρό κείμενο/απόσπασμα στη νέα γλώσσα, όσο τα υπόλοιπα παιδιά της τάξης κρατούν ένα ρυθμό με τα μουσικά τους όργανα. Μπορούν να πειραματιστούν με φράσεις που ταιριάζουν στο ρυθμό/παλμό (π.χ. για το 1-2-3 λένε: -Γειά σου τι κάνεις;-Είμαι καλά, σ' ευχαριστώ). Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ας παίξουμε μουσικά όργανα Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να βρουν παραδείγματα ενός σταθερού παλμού/ρυθμού μέσα στην αίθουσα (π.χ. χτύπος ρολογιού, χτύπος καρδιάς). Παράγουν ένα σταθερό παλμό χρησιμοποιώντας καθημερινά υλικά ή/και μουσικά όργανα τάξης. Οι σολίστες μπορούν να παίξουν ή να αυτοσχεδιάσουν μικρές σειρές/προτάσεις με τα μουσικά τους όργανα όσο τα υπόλοιπα παιδιά κρατούν έναν σταθερό ρυθμό με τα όργανά τους. B 4.2 Ας παίξουμε με διαφορετικά υλικά, κρουστά, ή μελωδικά όργανα σε ένα μουσικό σύνολο ή με σολίστες Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική δεξιοτεχνία Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να βρουν ένα μουσικό όργανο από έναν άλλο πολιτισμό, να το παρουσιάσουν στην τάξη και να εξηγήσουν γιατί το επέλεξαν. Θα μπορούσαν επίσης να κάνουν το ίδιο με ένα όργανο προερχόμενο από την κουλτούρα της δικής τους χώρας και να επισημάνουν ομοιότητες και διαφορές. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Symbol Compositions, Paper Kazoo, Argumentative!, Seasoning, Picca picca. Στρατηγικές Εκμάθησης: Τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν ότι η μουσική πράξη μέσα σε ένα σύνολο μπορεί να υποστηρίξει τη μάθηση και τη συνεργασία. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να δώσουν έναν τίτλο στη μουσική τους χρησιμοποιώντας την «καινούργια» τους γλώσσα, ή μεταφράζοντας τον τίτλο της μουσικής τους παρτιτούρας στη μητρική τους γλώσσα. Μπορούν να συζητήσουν στη μητρική τους γλώσσα τον τρόπο με τον οποίο αισθάνθηκαν μαθαίνοντας τη μουσική εκτέλεση ως σύνολο. Τι πήγε καλά και τι θα μπορούσε να βελτιωθεί την επόμενη φορά. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ας παίξουμε μουσικά όργανα Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά πειραματίζονται στο συνδυασμό υλικών, κρουστών και μελωδικών (μουσικών) οργάνων που ταιριάζουν μεταξύ τους, ή χρησιμοποιούν μια υπάρχουσα παρτιτούρα. Μπορούν να παίζουν μικρά μουσικά κομμάτια που εμπεριέχουν σόλο ή «τούτι» . Μπορούν να ανακαλύπτουν διαφορετικούς τρόπους ηχογράφησης των εκτελέσεών τους (π.χ. σύμβολα, διαγράμματα, ηχογραφήσεις ηχητικές ή βίντεο). B 4.3 Ας επαναλάβουμε μια πρόταση χρησιμοποιώντας διαφορετικά/ πρωτότυπα υλικά ή μελωδικά όργανα σε σύνολο ή σόλο Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική δεξιοτεχνία Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να βρουν ένα μουσικό κομμάτι από άλλο πολιτισμό/κουλτούρα ή χώρα με καθαρό μελωδικό ή ρυθμικό πρότυπο/μοντέλο. Τα παροτρύνουμε να βρουν/εντοπίσουν ένα παρόμοιο μουσικό κομμάτι από τη δική τους χώρα ή το δικό τους πολιτισμό. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Symbol Compositions, Picca Picca, Irish are coming, Paper Kazoo, Body Percussion. Στρατηγικές Εκμάθησης: Τα παιδιά να κατανοήσουν ότι βρίσκοντας και χρησιμοποιώντας πρότυπα/μοτίβα μπορούν να υποστηρίξουν τη μαθησιακή διαδικασία. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να βρουν μια φράση ή ένα μοτίβο λέξεων/πρότυπο λέξεων της μητρικής ή της «νέας» τους γλώσσας που αντιστοιχεί/ταιριάζει σε κάθε μουσική πρόταση. Μπορούν να χρησιμοποιούν λέξεις από την «νέα» τους γλώσσα ώστε να δημιουργούν και να παίζουν μια μουσική σύνθεση που συνδυάζει λέξεις από διαφορετικά μοτίβα/ πρότυπα. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ας παίξουμε μουσικά όργανα Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά ακούν μια φράση (προφορικά) και βρίσκουν τρόπους αναπαράστασης του ρυθμού ή του μελωδικού της περιγράμματος κάνοντας χρήση των μουσικών τους οργάνων. Μπορούν να αναπτύξουν μια μουσική συζήτηση μιμούμενα τον τονισμό/επιτονισμό του λόγου. Μπορούν να πειραματιστούν στην εύρεση δικών τους πρότυπων προτάσεων με στόχο να παίξουν σόλο ή να διδάξουν σε άλλα παιδιά μέσω καλέσματος και ανταπόκρισης (ερώτησης-απάντησης). B 4.4 Ας παίξουν διαφορετικά μουσικά σύνολα ή σολίστες διαφορετικά μουσικά κομμάτια με τα μουσικά τους όργανα Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική δεξιοτεχνία Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να βρουν ένα ορχηστρικό κομμάτι από κάποια άλλη γεωγραφική περιοχή με πολλαπλά μέρη, παρουσιάζοντάς το στην αίθουσα και εξηγώντας γιατί τους αρέσει. Τα παροτρύνουμε να κάνουν το ίδιο με ένα μουσικό κομμάτι από τη δική τους χώρα ή το δικό τους πολιτισμό εντοπίζοντας ομοιότητες και διαφορές. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Here comes the postman, Irish are coming, Paper Kazoo. Στρατηγικές Εκμάθησης: Τα παιδιά να κατανοήσουν ότι χωρίζοντας ένα πρότυπο/ τραγούδι σε μικρότερα κομμάτια μπορούν να ενισχύσουν την απομνημόνευση. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να επιλέξουν λίγα επίθετα ή να γράψουν μια πρόταση στη «νέα» τους γλώσσα ώστε να περιγράψουν πώς αισθάνθηκαν κατά τη διάρκεια της εξάσκησης και εκτέλεσης της μουσικής. Μπορούν να προβληματιστούν στη μητρική τους γλώσσα για τα οφέλη και τις προκλήσεις που συνδέονται με την ομαδική εργασία. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ομιλία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ας παίξουμε μουσικά όργανα Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά επιλέγουν και εξασκούν τα μουσικά τους μέρη/ αποσπάσματα μέσα από μια παρτιτούρα (μουσική σημειογραφία ή γραφική παρτιτούρα). Μπορούν να εξασκούν το δικό τους (μουσικό) κομμάτι τόσο ατομικά όσο και σε σύνολο ώστε να μαθαίνουν ένα-ένα τα σημεία καλά, πριν τα τοποθετήσουν όλα μαζί. Μπορούν να ηχογραφήσουν, να ακούσουν ξανά και να αναλύσουν τις εκτελέσεις τους υπό το πρίσμα - τι θα μπορούσαν να βελτιώσουν την επόμενη φορά. B 4.5 Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Χορός και κίνηση Ας χορέψουμε και κινηθούμε Ας κινηθούμε σαν… (αρκούδα, μια γάτα που κοιμάται, ένα φύλλο, ένα δέντρο σε μια καταιγίδα) B 5.1 Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Χορός και κίνηση Ας χορέψουμε και κινηθούμε B 5.2 Ας συνδυάσουμε ένα παραμύθι (ή ένα ποίημα) με κινήσεις ή ας συζητήσουμε επικοινωνώντας με κινήσεις του σώματος Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Χορός και κίνηση Ας χορέψουμε και κινηθούμε B 5.3 Ας κινήσουμε διάφορα σημεία του σώματος με ποικίλους τρόπους ενώ ακούμε το ρυθμικό κτύπο ενός αντικειμένου (το ζωηρό κτύπο μιας μπάλας, κάποιον να κάνει σκοινάκι, κάνοντας ταχυδακτυλουργικά τρυκ) Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Χορός και κίνηση Ας χορέψουμε και κινηθούμε B 5.4 Ας περπατήσουμε, κινηθούμε, χοροπηδήσουμε, χορέψουμε σε διάφορους σχηματισμούς ή σε διαφορετικές κατευθύνσεις ενώ ακούμε μουσική ή κάποιο τραγούδι Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Χορός και κίνηση Ας χορέψουμε και κινηθούμε B 5.5 Ας μάθουμε χορούς από διάφορες χώρες (εκφραστικούς χορούς, παραδοσιακούς χορούς, τζαζ, φλαμένγκο, foxtrot, τανγκό, ρούμπα, salsa) Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 6.2 Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Ας φτιάξουμε μια παραλλαγή ενός γνωστού τραγουδιού Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 6.3 Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Ας δημιουργήσουμε και ας χορέψουμε ένα δικό μας χορό Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 6.4 Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Ας δημιουργήσουμε μια σειρά από ήχους που μπορούμε να κάνουμε με το στόμα και άλλα μέρη του σώματός μας Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 6.5 Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Ας δημιουργήσουμε ένα ρυθμικό μοτίβο ή μια μελωδία και ας παίξουμε χρησιμοποιώντας διάφορα αυτοσχέδια, κρουστά ή μελωδικά όργανα Ας διηγηθούμε μια ιστορία με ήχους, φωνές ή μελωδίες που έχουμε δημιουργήσει Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Ευκαιρίες για γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά κατανοούν πώς ο τόνος και η ένταση της φωνής είναι πολύ σημαντικά στοιχεία επικοινωνίας και κατανόησης. Τα παιδιά εξασκούνται στο να διαβάζουν μικρά αποσπάσματα χρησιμοποιώντας διαφορετικές φωνές ενώ, ταυτόχρονα, άλλα παιδιά αυτοσχεδιάζουν με κινήσεις προσπαθώντας να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Τα παιδιά χρησιμοποιούν ρήματα για να συνδέσουν, να περιγράψουν και να αποδώσουν συναισθήματα. Ευκαιρίες για μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να φτιάξουν ένα “ρεπερτόριο” από ήχων που μπορούν να παράγουν με τη φωνή και το σώμα τους. Είναι σε θέση να εκφράσουν συναισθήματα και διαθέσεις επιλέγοντας την κατάλληλη μουσική. Είναι σε θέση να επιλέγουν κατάλληλους ήχους για να συνοδεύουν μια ιστορία (δική τους, άλλων μαθητών κ.λπ.) χρησιμοποιώντας μουσικά όργανα, τεχνολογία, ηχογόνα αντικείμενα κ.ο.κ. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Αντίληψη και διαφοροποίηση, Προφορική παραγωγή λόγου, Διαπολιτισμική Ευαισθητοποίηση. Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Δίνουμε στα παιδιά να καταλάβουν ότι κάθε πολιτισμός έχει τα δικά του ιδιαίτερα ακούσματα, τις δικές του λεκτικές εκφράσεις, τα δικά του ήθη και έθιμα. Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι οι διαφορετικές ερμηνείες που δίνονται για εκφάνσεις διαφόρων πολιτισμών, προϋπάρχουν ως εμπειρίες και ως ακουστικά ερεθίσματα πολύ πριν την γέννηση κάθε ανθρώπου στο οικείο πολιτισμικό του περιβάλλον και γι΄ αυτό το λόγο θα πρέπει να γίνονται σεβαστές και αποδεκτές. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Storying from Sound, Junk Percussion, A cat Rhyme, The Wizard of Oz Story, Story Trails. Στρατηγικές Μάθησης: Βοηθάμε τα παιδιά να καταλάβουν ότι τα ίδια ερεθίσματα (ακουστικά ή λεκτικά) μπορούν να μας προκαλέσουν τελείως διαφορετικές σκέψεις και συναισθήματα. B 6.1 Ας φτιάξουμε μια παραλλαγή ενός γνωστού τραγουδιού Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να μάθουν να αναγνωρίζουν τραγούδια και γλώσσες από πολιτισμούς που μελετούμε με βάση τυπικά χαρακτηριστικά τους. Μαθαίνοντας κάποιο χαρακτηριστικό τραγούδι είναι σε θέση να αναγνωρίζουν μελωδικά, αρμονικά και ρυθμικά στοιχεία από το μουσικό πολιτισμό που μελετούμε. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: ΤΑΚ ΤΑΚ, Rap, Cat Song. Στρατηγικές Μάθησης: Δίνουμε στα παιδιά να καταλάβουν ότι μαθαίνοντας καινούργιες λέξεις με βιωματικό τρόπο, ενισχύουμε τη δυνατότητα απομνημόνευσης. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Εκτέλεση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Ακρόαση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Αντίληψη και διαφοροποίηση, Προφορική διάδραση, Ακρόαση και κατανόηση, Διαπολιτισμική Ευαισθητοποίηση. Ευκαιρίες για γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά συζητούν και συγκρίνουν λέξεις που τους έχουν κάνει εντύπωση από το οικείο περιβάλλον τους. Τα παιδιά βάζουν δικούς τους στίχους (στη μητρική ή/και μια ξένη γλώσσα) σε ένα αγαπημένο τους τραγούδι ή μελωδία. Μπορούν να συνθέσουν ένα δικό τους τραγούδι στην γλώσσα που μαθαίνουν και να το παρουσιάσουν με μαριονέτες - παιχνίδια, με μουσικά όργανα ή με τη χρήση της τεχνολογίας. Ευκαιρίες για μουσική μάθηση: Τα παιδιά ανακαλύπτουν τραγούδια μέσα από το παιχνίδι (π.χ. αλλάζοντας τους ρυθμούς, τις μελωδίες ή τις λέξεις). Τα παιδιά δημιουργούν παραλλαγές γνωστών τους τραγουδιών “παίζοντας” με τον ρυθμό την μελωδία, το tempo, την τονικότητα, τους στίχους κ.λπ. Μπορούν, συνδυάζοντας μουσικές ιδέες από διάφορα τραγούδια να δημιουργήσουν νέες μουσικές συνθέσεις. B 6.2 Ας δημιουργήσουμε και ας χορέψουμε ένα δικό μας χορό Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να φανταστούν κινήσεις/βήματα χορού, ρυθμούς ή ανάλογη μουσική, συνδυάζοντάς τα με γλωσσικές εκφράσεις της κουλτούρας/γλώσσας που μελετούμε. Συγκρίνουν κατά πόσο είναι εύκολο να χορεύουν ή να παίζουν μουσική αξιοποιώντας γλωσσικούς ιδιωματισμούς που είναι κοινοί με άλλες γλώσσες. Μουσικές ΕκπαιδευτικέςΔραστηριότητες: Music and movement, Cats, Scramble. Στρατηγικές Μάθησης: Βοηθάμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι η βαθιά αναπνοή και η χαλάρωση βοηθούν τις κινητικές δραστηριότητες. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Λεξιλόγιο, Αντίληψη και διαφοροποίηση, Προφορική διάδραση, Διαπολιτισμική Ευαισθητοποίηση. Ευκαιρίες για γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να δημιουργήσουν και να παρουσιάσουν στην τάξη μια ιστορία ή να αποδώσουν ένα ρόλο σε ζευγάρια. Δίνοντας σημασία στο ρυθμό και στη δομή του λόγου, τα παιδιά είναι σε θέση να χρησιμοποιήσουν κινήσεις στις θέσεις κάποιων λέξεων. Μπορούν να συζητήσουν για το πώς αισθάνονται όταν παρουσιάζουν μια ιστορία χρησιμοποιώντας λόγια σε σχέση με το πώς αισθάνονται όταν την παρουσιάζουν με κινήσεις. Ευκαιρίες για μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να δημιουργήσουν ένα χορό που να ταιριάζει σε ένα συγκεκριμένο μουσικό κομμάτι αποφασίζοντας από κοινού τις κινήσεις. Μέσα από συζήτηση μπορούν να αναπτύξουν ανάλογο λεξιλόγιο το οποίο συνδέεται με χορευτικά βήματα - κινήσεις και χορογραφίες. Είναι σε θέση να μάθουν τον χορό και να τον χορέψουν χωρίς λεκτικές οδηγίες. B 6.3 Ας δημιουργήσουμε μια σειρά από ήχους που μπορούμε να κάνουμε με το στόμα και άλλα μέρη του σώματός μας Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να φτιάξουν “τράπεζες ήχων” με ήχους και μουσικές από διάφορους μουσικούς πολιτισμούς. Αυτού του είδους οι τράπεζες ήχων μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα το δικό τους μουσικό πολιτισμό και τα ηχοτοπία της. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Audio recording manipulation and composition, ΤΑΚ ΤΑΚ, Soundscapes. Στρατηγικές Μάθησης: Δίνουμε στα παιδιά να καταλάβουν ότι η χρήση εικόνων και συμβόλων ενισχύουν τη δυνατότητα απομνημόνευσης. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Αντίληψη και διαφοροποίηση, Άρθρωση, Προφορά, Ομιλία. Ευκαιρίες για γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν, χρησιμοποιώντας το σώμα τους ως κρουστό όργανο, να αποδώσουν ρυθμικά φράσεις της γλώσσας που μαθαίνουν. Σε μικρές ομάδες μπορούν να φτιάξουν και να πειραματιστούν με ένα ραπ τραγούδι χρησιμοποιώντας λέξεις και φράσεις που θα δανειστούν από μια ξένη γλώσσα. Μπορούν να αποδώσουν τα solo μέρη ενός ραπ τραγουδιού, εστιάζοντας στο πώς οι ήχοι συνδυάζονται αρμονικά μεταξύ τους. Ευκαιρίες για μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να εξερευνήσουν και να παρουσιάσουν ήχους δημιουργώντας σύμβολα (π.χ. εικόνες ή ζωγραφιές) για να βοηθήσουν τη μνήμη τους. Χρησιμοποιώντας τα σύμβολα που έφτιαξαν μπορούν να δημιουργήσουν επαναλαμβανόμενα ρυθμικά και μελωδικά σχήματα αλλά και μεγαλύτερες συνθέσεις. Ακούγοντας μουσικές συνθέσεις είναι σε θέση να αναπτύξουν δημιουργικά τη φαντασία τους. B 6.4 Ας δημιουργήσουμε ένα ρυθμικό μοτίβο ή μια μελωδία και ας παίξουμε χρησιμοποιώντας διάφορα αυτοσχέδια, κρουστά ή μελωδικά όργανα Εξερευνούμε, αυτοσχεδιάζουμε και συνθέτουμε..... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική εξερεύνηση, αυτοσχεδιασμός και σύνθεση Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να κάνουν μια έρευνα σχετικά με τους πολιτισμούς που χρησιμοποιούν πεντατονικές μουσικές σκάλες και μουσικά όργανα. Έτσι μπορούν να μάθουν περισσότερα σχετικά με παραδοσιακά μουσικά όργανα και τις μουσικές σκάλες της κουλτούρας τους. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Paper Kazoo, Straight rap rhythm. Στρατηγικές Μάθησης: Βοηθάμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι τα παραδείγματα όπως και η επανάληψη, βοηθούν στην αποτελεσματική μάθηση. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ομιλία. Ευκαιρίες για γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά είναι σε θέση να μάθουν ένα ρυθμό χρησιμοποιώντας κατάλληλες λέξεις ή/και φράσεις από την μητρική ή μια ξένη γλώσσα. Μπορούν να δημιουργήσουν στίχους προσαρμοσμένους σε δοσμένες μελωδίες ή ρυθμικά σχήματα. Μπορούν να αυτοσχεδιάσουν με “ραπαρίσματα” σε διάφορους ρυθμούς (ατομικά ή ομαδικά). Ευκαιρίες για μουσική μάθηση: Τα παιδιά δοκιμάζουν καινούριους τονικούς συνδυασμούς συνθέτοντας απλές επαναλαμβανόμενες μελωδίες (π.χ. μια πεντατονική σκάλα σε ένα κουρδισμένο κρουστό χρησιμοποιώντας μόνο τις νότες ΝΤΟ -ΡΕΜΙΣΟΛΛΑ). Μπορούν να εκτελέσουν τις μουσικές τους δημιουργίες solo ή ως μέλη μιας μουσικής ομάδας. Συνδυάζουν μικρότερα μουσικά κομμάτια με σκοπό να δημιουργήσουν μια μεγαλύτερη μουσική σύνθεση. B 6.5 Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 7.1 Μουσική ακρόαση Ας ακούσουμε ήχους και μουσική Ας εξερευνήσουμε τους ήχους που μπορούν να κάνουν διάφορα αντικείμενα Ας αναγνωρίσουμε ήχους από το περιβάλλον μας Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική ακρόαση Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να παρακολουθήσουν σύντομα videos για τη φύση στην ξένη γλώσσα τα οποία περιέχουν διαφορετικούς περιβαλλοντικούς ήχους και να συζητήσουν τις εντυπώσεις τους, να εντοπίσουν ομοιότητες και διαφορές με την περιοχή ή τη χώρα τους κ.ο.κ. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Sound walk project, Savvo-seasons!, Tall Trees, Die vier Jahreszeiten, Seasoning. Στρατηγικές Μάθησης: Τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι μαθαίνουμε πιο εύκολα και ουσιαστικά όταν κάνουμε οι ίδιοι κάτι παρά όταν απλά ακούμε ή διαβάζουμε για αυτό. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να δώσουν όνομα σε ήχους από το περιβάλλον τους χρησιμοποιώντας τόσο τη μητρική όσο και την ξένη γλώσσα. Στη μητρική γλώσσα τους, συζητούν πώς οι ήχοι αλλάζουν ανάλογα με την εποχή. Μπορούν να φτιάξουν ένα ποίημα ή μια σύντομη ιστορία στη γλώσσα που μαθαίνουν, χρησιμοποιώντας νέο λεξιλόγιο για να περιγράψουν έναν ορισμένο ήχο. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Λεξιλόγιο, Ακρόαση, Ομιλία, Γραφή, Γλωσσική ευαισθητοποίηση. Ας ακούσουμε ήχους και μουσική Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά ακροώνται διάφορους ήχους (φυσικούς ήχους, ήχους της πόλης, ήχους της ημέρας και της νύχτας, ήχους του νερού, των ζώων, των καιρικών φαινομένων, ανθρώπινους ήχους). Προσδιορίζουν τις πηγές των ήχων (π.χ. βροχοπτώσεις, αέρας, βροντή). Σε μικρές ομάδες μπορούν να δημιουργήσουν τις δικές τους καταγραφές ήχων και να ζητήσουν από τις άλλες ομάδες να μαντέψουν ποιους ήχους κατέγραψαν. B 7.3 Ας αναγνωρίσουμε και ας ονομάσουμε τους ήχους των οργάνων που ακούμε σε ένα μουσικό κομμάτι Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική ακρόαση Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να αναγνωρίσουν τα μουσικά όργανα στα παραδοσιακά τραγούδια που ακούν και να συγκεντρώσουν πληροφορίες. Μπορούν να συγκρίνουν τις πληροφορίες τους με ανάλογες πληροφορίες για μουσικά όργανα της χώρας τους. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Scramble, Mood Music, Wizard of Oz story, Using a picture, Pictures at an Exhibition. Στρατηγικές Εκμάθησης: Βοηθάμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι μαθαίνουμε μέσα από τα λάθη μας και ότι δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε και να μάθουμε αν φοβόμαστε να κάνουμε λάθη. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να περιγράψουν ήχους διαφορετικών οργάνων στη μητρική τους γλώσσα. Μπορούν να δώσουν όνομα σε διάφορα μουσικά όργανα στη γλώσσα που μαθαίνουν. Μπορούν να δημιουργήσουν flash cards με εικόνες και λέξεις στη γλώσσα που μαθαίνουν και να τις παρουσιάζουν ανάλογα με το όργανο που ακούνε σε ένα μουσικό κομμάτι. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση, Δημιουργία, Γλωσσική ευαισθητοποίηση, Προφορικός λόγος. Ας ακούσουμε ήχους και μουσική Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά ακούνε σύντομα μουσικά αποσπάσματα και προσπαθούν να αναγνωρίζουν διαφορετικά όργανα και φωνές. Επιχειρούν να απεικονίσουν τον τρόπο με τον οποίο τα μουσικά όργανα και οι φωνές χρησιμοποιούνται, μεταφέροντας τη διάθεση ή τα συναισθήματα των εκτελεστών. Διευρύνουν τη μουσική τους γνώση συνδέοντας το μουσικό λεξιλόγιο με τους ήχους. B 7.4 Ας αναγνωρίσουμε διάφορες μουσικές φόρμες, μουσικά στυλ και μουσικά αποσπάσματα Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Μουσική ακρόαση Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνετε τα παιδιά να εξερευνήσουν διαφορετικά μουσικά στυλ στη γλώσσα που μαθαίνουν εστιάζοντας στις πολιτιστικές τους επιλογές (π.χ. ιταλικές καντσονέτες). Ζητήστε από τα παιδιά να προσδιορίσουν για ποιο λόγο προτιμούν τα συγκεκριμένα στυλ σε σχέση με το πολιτιστικό πλαίσιο στο οποίο αυτά εντάσσονται και το οποίο ίσως διέπεται από συγκεκριμένα τοπικά χαρακτηριστικά. Ενδεικτικές Δραστηριότητες: Music Categorisation, Scramble, Wimoweh. Στρατηγικές Εκμάθησης: Η εργασία σε μικρές ομάδες βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν νέες δεξιότητες όπως της επικοινωνίας, της συνεργασίας, της επιχειρηματολογίας κ.λπ. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να περιγράψουν τις διαφορές μεταξύ των διάφορων μορφών της μουσικής στη μητρική τους γλώσσα. Μπορούν να μάθουν καινούργιες λέξεις για διάφορα μουσικά στυλ, φόρμες και άλλα μουσικά στοιχεία στην καινούργια γλώσσα. Μπορούν να φτιάξουν μια λίστα με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός μουσικού στυλ στη γλώσσα που μαθαίνουν και να συγκρίνουν τις σημειώσεις τους με εκείνες μιας άλλης ομάδας. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση, Προφορική διάδραση, Διαπολιτισμική Ευαισθητοποίηση, Παραγωγή γραπτού λόγου. Ας ακούσουμε ήχους και μουσική Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Σε ομάδες, τα παιδιά ακούνε μουσικά αποσπάσματα (π.χ. Γωνιά Μουσικής Ακρόασης) συζητώντας και σημειώνοντας το ύφος, το στυλ, τη δομή ή τα χαρακτηριστικά που αναγνωρίζουν σε κάθε μουσικό κομμάτι. Είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τις μουσικές φόρμες και τα στυλ των αποσπασμάτων που ακούν. Μπορούν να εντάξουν τα μουσικά αποσπάσματα που ακούν στην χρονική περίοδο και τον πολιτισμό που ανήκουν. B 7.5 Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 8.1 Ας ζωγραφίσουμε, γράψουμε και διαβάσουμε μουσική Επιλέγουμε χρώματα, εικόνες ή σύμβολα για ήχους Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση της μουσικής Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 8.2 Ας ζωγραφίσουμε, γράψουμε και διαβάσουμε μουσική Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση της μουσικής Ας ζωγραφίσουμε μια εικόνα καθώς ακούμε ένα τραγούδι ή ένα μουσικό κομμάτι Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 8.3 Ας ζωγραφίσουμε, γράψουμε και διαβάσουμε μουσική Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση της μουσικής Ας επιλέξουμε σύμβολα για τους ήχους για να δημιουργήσουμε την δική μας μουσική σημειογραφία Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 8.4 Ας ζωγραφίσουμε, γράψουμε και διαβάσουμε μουσική Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση της μουσικής Επιλέξτε μια λέξη, έναν τίτλο, μια πρόταση, ή μια ιστορία που περιγράφουν έναν ήχο ή ένα μουσικό κομμάτι Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 8.5 Ας ζωγραφίσουμε, γράψουμε και διαβάσουμε μουσική Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση της μουσικής Διαλέξτε μια εικόνα που ταιριάζει με έναν ήχο ή ένα κομμάτι μουσικής Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση της μουσικής Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά για κάθε ήχο που ακούν τον ταιριάζουν με ένα χρώμα, όπου μπορούν να πουν τη λέξη σε διαφορετικές γλώσσες και να απεικονίσουν τις ομοιότητες και τις διαφορές που παρατηρούν. Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να συγκρίνουν τα αγαπημένα τους χρώματα με τους ήχους ή τις λέξεις από διαφορετικές γλώσσες (πως ακούγεται το «κόκκινο»;). Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Symbol Compositions, Witch Watch (Halloween), TAK TAK. Στρατηγικές Μάθησης: Οι εικόνες σύνδεσης με τους ήχους μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά που έχουν ένα οπτικό ύφος εκμάθησης. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να ονομάσουν τα χρώματα, τα σύμβολα ή τις εικόνες που επέλεξαν και να συνδυάσουν τις λέξεις για να φτιάξουν σύντομες φράσεις στη γλώσσα - στόχο. Μπορούν να εξηγήσουν την επιλογή τους για την αντιστοίχηση των ήχων με συγκεκριμένα σύμβολα, χρώματα και εικόνες (π.χ. διάλεξα το ανοιχτό πράσινο στην αρχή γιατί η μουσική ξεκινάει μαλακά). Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Δημιουργία, Μουσική Εκτέλεση, Μουσική Ακρόαση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Προφορική διάδραση και μεσολάβηση, Αντίληψη και διαφοροποίηση, Γραφή. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να ακούσουν ήχους ή αποσπάσματα μουσικής και να τα εκφράσουν με τα κατάλληλα χρώματα, εικόνες ή σύμβολα. Μπορούν να δημιουργήσουν μια σύντομη σύνθεση χρησιμοποιώντας τα χρώματα, τα σύμβολα ή τις εικόνες τους. Μπορούν να εκτελέσουν τις συνθέσεις άλλων παιδιών και να συζητήσουν ποια “απεικόνιση” τους αρέσει καθώς και να προτείνουν πιθανές αλλαγές. B 8.1 Επιλέγουμε χρώματα, εικόνες ή σύμβολα για ήχους Ας ζωγραφίσουμε, γράψουμε και διαβάσουμε μουσική Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Απεικόνιση, καταγραφή και ανάγνωση της μουσικής Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά μπορούν να ακούσουν τη μουσική και τα τραγούδια από τις διαφορετικές χώρες και να προβληματιστούν σχετικά με τις συναισθηματικές αντιδράσεις τους. Μπορούν να σκεφτούν τη μουσική από τον πολιτισμό τους που τους προκαλεί μια παρόμοια διάθεση όταν την ακούνε. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Symbol Compositions, TAK TAK, Cat Song. Στρατηγικές Μάθησης: Βοηθάμε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι οι ήχοι μπορούν να παρουσιαστούν ξεχωριστά με χρώματα ή με εικόνες. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να περιγράψουν και να μιλήσουν για τις εικόνες τους στη μητρική τους γλώσσα χρησιμοποιώντας προθέσεις. Μπορούν να μοιραστούν και να παρουσιάσουν τις εικόνες τους και με την υποστήριξη του δασκάλου και των συνομήλικών τους μπορούν να επεκτείνουν τις περιγραφές τους. Χρησιμοποιώντας την εικόνα τους ως ερέθισμα, τα παιδιά μπορούν να δημιουργήσουν μια σύντομη ιστορία. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Εκτέλεση, Μουσική Ακρόαση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Γραφή, Προφορική διάδραση και μεσολάβηση, Ακρόαση. Ας ζωγραφίσουμε, γράψουμε και διαβάσουμε μουσική Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να εξερευνήσουν τις αντιδράσεις τους στη μουσική μέσω των εικαστικών τεχνών (π.χ. πινελιές, χρώματα, μοτίβα). Μπορούν να συζητήσουν τις διανοητικές εικόνες που προκαλούνται από ένα τραγούδι ή ένα κομμάτι της μουσικής. Μπορούν να παραγούν σχέδια ή έργα ζωγραφικής για να αντιπροσωπεύσουν τη μουσική, και να τα συγκρίνουν με αντίστοιχα έργα συμμαθητών τους η/και γνωστών καλλιτεχνών για ομοιότητες και διαφορές. B 8.2 Ας ζωγραφίσουμε μια εικόνα καθώς ακούμε ένα τραγούδι ή ένα μουσικό κομμάτι Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 9.4 Ας χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία Χρήση ΤΠΕ Ας δημιουργήσουμε τη μουσική επένδυση για μια παρουσίαση, ένα μικρό δρώμενο κ.λπ. Το Μουσικό μου Ημερολόγιο B 9.5 Ας χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία Χρήση ΤΠΕ Ας δημιουργήσουμε υπότιτλους για ένα μουσικό βίντεο ή μια σειρά από φωτογραφίες ενός συγκροτήματος από άλλη χώρα Ας ηχογραφήσουμε και ας αναπαράγουμε ήχους και μουσική χρησιμοποιώντας ένα κινητό τηλέφωνο, ένα mp3 player/recorder, ένα laptop…. Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά σκέφτονται τυπικούς ήχους και αναγνωρίζουν τη διαφορετικότητά τους στις διάφορες εκφάνσεις τους (π.χ. ο ήχος μίας καμπάνας στην τυπική μορφή του και ο ίδιος σε περίπτωση γιορτής). Τα παιδιά μοιράζονται παραδείγματα ήχων που συνδέονται με εθνικές ή τοπικές εορτές της περιοχής τους. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Sound walk project, Audio recording manipulation and composition. Στρατηγικές Μάθησης: Να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά ότι μαθαίνουμε όχι μόνο μέσα στο σχολείο αλλά και έξω από αυτό. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν τα όμοια και διαφορετικά φωνήματα σε δύο ή περισσότερες γλώσσες. Εξασκούνται στην προφορά λέξεων και στη διαδοχή των ήχων τους σε διαφορετικές γλώσσες. Έχουν τη δυνατότητα να αναπαράγουν μόνο τα σύμφωνα ή μόνο τα φωνήεντα μιας λέξης και να ζητήσουν από τα υπόλοιπα παιδιά να την αναγνωρίσουν. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Συζήτηση για τη Μουσική, Μουσική Δημιουργία. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Προφορά και Άρθρωση, Γλωσσική Ευαισθητοποίηση, Εκφορά Προφορικού λόγου. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να ηχογραφήσουν μέσω Η/Υ μια μεγάλη ποικιλία ήχων και στη συνέχεια να τους «οπτικοποιήσουν» και να τους μελετήσουν μέσω των κατάλληλων λογισμικών. Αναπτύσσουν ακουστικές δεξιότητες και νέες μεθόδους περιγραφής ήχων. Έχουν τη δυνατότητα να αναπαράγουν ήχους φωνητικά ή ορχηστρικά. B 9.1 Χρήση ΤΠΕ Ας χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία Ας τροποποιήσουμε τους ήχους και την μουσική χρησιμοποιώντας τον υπολογιστή Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθάρρυνση των παιδιών για δημιουργία ενός φακέλου με ήχους ή ηχητικά εφέ που είναι αποθηκευμένα στο Διαδίκτυο τα οποία μπορούν να μοιραστούν με ένα συνεργαζόμενο σχολείο από άλλη περιοχή ή χώρα. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Audio recording manipulation and composition, Tempo Tamper, Story Trails. Στρατηγικές Μάθησης: Να κατανοήσουν τα παιδιά στο ότι αν δουλεύουν με σύστημα και καλή οργάνωση μαθαίνουν ευκολότερα και πιο ουσιαστικά. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να μορφοποιήσουν και να προσθέσουν εφέ σε λέξεις ή στίχους τραγουδιών στη γλώσσα τους (μητρική ή καθομιλουμένη) (π.χ. γρήγορη, αργή, με αναστροφή, κ.λπ.). Μπορούν να βρουν όρους σύγκρισης για ηχητικά εφέ στην καθομιλουμένη τους γλώσσα (ψηλότερα, γρηγορότερα). Τα ηχητικά τους εφέ μπορούν να τους εμπνεύσουν με θέματα για έκθεση στην γλώσσα τους. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Mουσική Δημιουργία, Συζήτηση για τη Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και Κατανόηση, Αποδοχή και Διαφορετικότητα, Έκθεση. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν ικανότητες ψηφιακής διαχείρισης και εγγραφής ήχων. Μπορούν να αποκτήσουν γνώσεις μουσικής ορολογίας τροποποιώντας βασικά χαρακτηριστικά των ήχων όπως το ηχόχρωμα και η οξύτητα Μπορούν να αναπτύξουν και να ονομάσουν μια ποικιλία ψηφιακών και αναλογικών (π.χ. ο ήχος της βροχής, ο ήχος από ένα synthesizer). B 9.2 Χρήση ΤΠΕ Ας χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία Ας συνθέσουμε μουσική μέσω υπολογιστή... Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά ενθαρρύνονται να μοιραστούν συνθέσεις με σχολεία άλλων χώρων ή να συνθέσουν ένα μουσικό κομμάτι το οποίο να αποτυπώνει στοιχεία από ένα συγκεκριμένο τόπο. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Audio recording manipulation and composition, Sound walk project, Story Trails. Στρατηγικές Μάθησης: Αναλύοντας ένα σύνολο (π.χ. μια μουσική σύνθεση) στα επιμέρους συστατικά του μπορούμε να τα κατανοήσουμε και απομνημονεύσουμε καλύτερα. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να συνθέσουν μικρά κομμάτια για να αποτυπώσουν μια λέξη, φράση ή συναίσθημα σε οποιαδήποτε γλώσσα (π.χ. καταρράχτης, σπηλιά, ταξίδι με τρένο). Έχουν τη δυνατότητα να συνθέσουν κομμάτια με αφορμή κάποιο ποίημα ή μια ιστορία στη γλώσσα τους. Έχουν τη δυνατότητα να ενσωματώσουν λέξεις και φράσεις της γλώσσας τους στις συνθέσεις τους. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Ακρόαση, Συζήτηση για τη Μουσική, Μουσική Δημιουργία. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Λεξιλόγιο, Ακουστική και Κατανόηση, Αντιλήψεις και Διαφοροποιήσεις τους Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά ανακαλύπτουν διάφορους τρόπους οργάνωσης των ήχων με στόχο τη δημιουργία ολοκληρωμένων συνθέσεων. Έχουν τη δυνατότητα να ενσωματώσουν στις συνθέσεις τους ηχογραφημένες λέξεις ή στίχους για να τονίσουν πώς η μουσική μπορεί να εμπνεύσει ή να αποτυπώσει ένα συναίσθημα, ένα γεγονός ή μια ιστορία. Έχουν τη δυνατότητα να συνθέσουν μουσική με αφορμή κάποιο ποίημα ή ιστορία, να παίρνουν αποφάσεις και να καθορίζουν πότε το κομμάτι έχει ολοκληρωθεί. B 9.3 Χρήση ΤΠΕ Ας χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία Ας δημιουργήσουμε τη μουσική επένδυση για μια παρουσίαση, ένα μικρό δρώμενο κ.λπ. Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να κατανοήσουν ήθη και έθιμα διαφορετικών πολιτισμών καθώς μοιραζόμαστε μουσικές συνθέσεις συνοδείας μοιραζόμενοι με συνεργαζόμενα σχολεία από άλλη χώρα. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Audio recording manipulation, Tempo Tamper, Using a Picture, Story Trails. Στρατηγικές Μάθησης: Να ευαισθητοποιηθούν τα παιδιά στο ότι η χρήση των κατάλληλων εικόνων βοηθά στην κατανόηση και απομνημόνευση. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να περιγράψουν τι συμβαίνει στην ταινία. Μπορούν να βρουν λέξεις για να περιγράψουν τα στοιχεία της ταινίας σε ένα άλλο άτομο. Μπορούν να περιγράψουν το απόσπασμα της ταινίας σε κάποιον άλλο χρησιμοποιώντας την καθομιλουμένη τους γλώσσα, σημειώνοντας λέξεις και φράσεις από ένα λεξικό. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Συζήτηση για τη Μουσική, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Ακρόαση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Λεξιλόγιο, Προφορική Επικοινωνία, Έκθεση. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να επιλέξουν (ή να συνθέσουν) την κατάλληλη μουσική επένδυση (σε σχέση με τους χαρακτήρες, τις κινήσεις και τα συναισθήματα) π.χ. για ένα μικρό δρώμενο. Μπορούν να αναπτύξουν ηχητικά εφέ και μουσικές συνθέσεις χρησιμοποιώντας ηχητικές αλληλουχίες, ρυθμικά σχήματα, μελωδίες, απλές ενορχηστρώσεις κ.λπ. B 9.4 Χρήση ΤΠΕ Ας χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία Ας δημιουργήσουμε υπότιτλους για ένα μουσικό βίντεο ή μια σειρά από φωτογραφίες ενός συγκροτήματος από άλλη χώρα Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Τα παιδιά μπορούν να μοιραστούν τα βίντεο με υπότιτλους με παιδιά άλλων χωρών ή περιοχών και να ανατροφοδοτηθούν για τις πολυμεσικές τους εργασίες. Μπορούν να αποτυπώσουν την αξία των υπότιτλων για την κατανόηση ενός μηνύματος ή στίχων τραγουδιών στην μητρική τους γλώσσα. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Audio recording manipulation and composition, Tempo Tamper, Story Trails. Στρατηγικές Μάθησης: Να ευαισθητοποιηθούν τα παιδιά στο ότι η κριτική ανατροφοδότηση μιας εργασίας είναι μια πολύτιμη και πολύπλευρη μαθησιακή εμπειρία. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να διαλέξουν ένα συγκρότημα ή ένα βίντεο με μουσική και να συζητήσουν ποιες λέξεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν για τους υπότιτλους. Χρησιμοποιώντας ένα λεξικό μπορούν να γράψουν τις λέξεις αφού ερευνήσουν για το συγκρότημα ή ακούγοντας το τραγούδι αρκετές φορές. Μπορούν να ελέγξουν τους στίχους ερευνώντας online και να δημιουργήσουν υπότιτλους για το βίντεο ή τη σειρά φωτογραφιών χρησιμοποιώντας κάποιο λογισμικό. Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Συζήτηση για τη Μουσική, Μουσική Δημιουργία, Μουσική Ακρόαση. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Ακρόαση και κατανόηση, Ανάγνωση, Έκθεση. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά μπορούν να παρουσιάσουν βίντεο ή μια σειρά από εικόνες (π.χ. παρουσίαση PowerPoint, Photostory 3, Movie Maker, iMovie).  Μπορούν να διαλέξουν ή να αποτυπώσουν την σειρά των εικόνων και να συνθέσουν ένα αρχείο ήχου για να συνοδεύσει την οπτική παρουσίαση. Μπορούν να συνδυάσουν μουσική με εικόνες δημιουργώντας μια πολυμεσική εφαρμογή. B 9.5 Χρήση ΤΠΕ Ας χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Ας διδάξουμε ο ένας τον άλλον και ας διευθύνουμε μουσική B 10.1 Μουσική διεύθυνση και διδασκαλία Ας διδάξουμε έναν καινούργιο ρυθμό χρησιμοποιώντας ήχους που μπορούμε να κάνουμε με το σώμα μας Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Ας διδάξουμε ο ένας τον άλλον και ας διευθύνουμε μουσική B 10.2 Μουσική διεύθυνση και διδασκαλία Ας διδάξουμε κάποιον ένα καινούργιο τραγούδι ή μια μουσική σύνθεση Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Ας διδάξουμε ο ένας τον άλλον και ας διευθύνουμε μουσική B 10.3 Μουσική διεύθυνση και διδασκαλία Ας διδάξουμε σε κάποιον ένα καινούργιο μουσικό παιχνίδι, μια κίνηση ή έναν χορό Ας μετατρέψουμε μια τάξη σε ένα κύκλο από τύμπανα Το Μουσικό μου Ημερολόγιο Επεκτάσεις με στόχο την (δια-)πολιτισμική ευαισθητοποίηση: Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να παρακολουθήσουν βίντεο ομάδων με τύμπανα που ανήκουν σε άλλους μουσικούς πολιτισμούς, παρατηρώντας τις ομοιότητες και τις διαφορές τους (π.χ. διεύθυνση της ομάδας, παρουσίαση δρώμενων, συμμετοχή με κινήσεις του σώματος). Στην συνέχεια μπορούν να συζητήσουν πάνω στα βίντεο σχετικά με τις ομοιότητες / διαφορές που παρουσιάζει η δική τους ομάδα. Μουσικές Εκπαιδευτικές Δραστηριότητες: Drum Circle. Στρατηγικές Μάθησης: Δίνουμε στα παιδιά να καταλάβουν ότι ο αναστοχασμός επάνω σε μια δραστηριότητα που έκαναν είναι μια πολυδιάστατη μαθησιακή εμπειρία. Ευκαιρίες για Γλωσσική μάθηση: Τα παιδιά αποφασίζουν αν το σημείο “αλλαγής” θα πρέπει να είναι μια χαρακτηριστική φράση ή κάποιος συγκεκριμένος μορφασμός. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν εκφράσεις, μορφασμούς, κινήσεις του σώματος ή απλές οδηγίες στην γλώσσα που μαθαίνουν ώστε να είναι σε θέση να εκφράσουν τις προθέσεις τους στην ομάδα. Μπορούν να περιγράψουν τις εμπειρίες τους είτε ως συμμετέχοντες είτε ως ”αρχηγοί” της ομάδας των τυμπάνων (π.χ. με γραπτά κείμενα). Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού: Μουσική Εκτέλεση, Μουσική Δημιουργία, Συζήτηση για την Μουσική. Ευρωπαϊκό Portfolio Γλωσσών: Λεξιλόγιο, Διαπολιτισμική ευαισθητοποίηση, Προφορική διάδραση, Παραγωγή γραπτού λόγου. Ευκαιρίες για Μουσική μάθηση: Τα παιδιά αποφασίζουν κάθε φορά ποιος ορίζεται ως “αρχηγός” μιας δραστηριότητας, καθορίζοντας πώς και πότε αλλάζει ο “αρχηγός” της ομάδας. Ακολουθούν τις κινήσεις μιας μαριονέτας ή ενός μαλακού παιχνιδιού και πειραματίζονται με το tempo και το ρυθμό. Αποφασίζουν τον τρόπο “εκκίνησης” και “παύσης” μιας δραστηριότητας όπως, επίσης, προσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει το tempo και οι δυναμικές. B 10.5 Μουσική διεύθυνση και διδασκαλία Ας διδάξουμε ο ένας τον άλλον και ας διευθύνουμε μουσική ISBN: 978-618-80405-0-2