ISSIQLIK TARMOQLARINING NUQSONLI ISH REJIMLARIDA SANOAT OBYEKTLARINI ISSIQLIK BILAN TA'MINLASHNI TARTIBGA SOLISHDA IoT TEXNOLOGIYALARINI QO'LLASH

Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 70 DOI: https://10.5281/zenodo.17780191 ISSIQLIK TARMOQLARINING NUQSONLI ISH REJIMLARIDA SANOAT OBYEKTLARINI ISSIQLIK BILAN TA’MINLASHNI TARTIBGA SOLISHDA IoT TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH Tojiboyev Suhrobxon Ja’far o‘g‘li Qarshi davlat texnika universiteti dotsenti Eshonqulov Mansur Nasim o‘g‘li Qarshi davlat texnika universiteti dotsenti ANNOTATSIYA Ushbu maqolada issiqlik tarmoqlarining nuqsonli ish rejimlarida sanoat obyektlarini issiqlik bilan ta’minlash jarayonini samarali boshqarish uchun Internet of Things (IoT) texnologiyalarini qo‘llash imkoniyatlari ilmiy asosda o‘rganilgan. Tadqiqotning maqsadi — real vaqt rejimida ma’lumot yig‘ish, nuqsonlarni aniqlash va issiqlik tizimining ish rejimini avtomatik tartibga soluvchi IoT asosidagi adaptiv boshqaruv modelini ishlab chiqishdir. IoT tarmog‘i harorat, bosim va oqim parametrlarini o‘lchovchi sensorlar (DHT22, BMP280, ultratovushli oqim o‘lchagichlar) orqali ma’lumotlarni bulutli serverga uzatadi. Tizim MQTT protokoli asosida ThingsBoard platformasida modellashtirildi. Simulyatsiya natijalari shuni ko‘rsatdiki, IoT asosidagi adaptiv boshqaruv tizimi an’anaviy boshqaruv tizimiga nisbatan energiya sarfini 15% ga kamaytiradi, javob tezligini 43% ga oshiradi va issiqlik tebranishlarini 2–3°C dan 1°C gacha pasaytiradi. IoT tarmog‘ining ma’lumot uzatish ishonchliligi 98,7% ni tashkil etdi, kechikish (latency) esa 0,4 soniyadan oshmadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, IoT texnologiyalarini issiqlik ta’minoti tizimlariga integratsiya qilish energiya samaradorligini oshirish, avariyaviy holatlarni erta aniqlash va issiqlik tarmoqlarini masofadan boshqarish imkonini beradi. Ushbu yondashuv O‘zbekistonning energetika infratuzilmasini raqamlashtirish strategiyasi doirasida muhim texnologik yechim sifatida baholanishi mumkin. Kalit so‘zlar: IoT texnologiyasi, issiqlik tarmoqlari, adaptiv boshqaruv, energiya samaradorligi, modellashtirish, MQTT protokoli, bulutli platforma, ThingsBoard, real vaqt monitoringi, sanoat obyektlari. Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 71 АННОТАЦИЯ В данной статье исследуются возможности применения технологий Интернета вещей (IoT) для эффективного регулирования систем теплоснабжения промышленных объектов в условиях неисправных режимов работы тепловых сетей. Цель исследования заключается в разработке адаптивной модели управления на основе IoT, способной собирать данные в реальном времени, определять неисправности и автоматически корректировать параметры теплового режима. В системе использовались сенсоры температуры, давления и скорости потока (DHT22, BMP280, ультразвуковые расходомеры), подключённые к облачной платформе ThingsBoard через протокол MQTT. Математическое моделирование проводилось в среде MATLAB/Simulink. Результаты показали, что адаптивная IoT-система снижает энергопотребление на 15%, сокращает время отклика на 43% и уменьшает температурные колебания с 2–3°C до 1°C. Надёжность передачи данных составила 98,7%, при этом средняя задержка (latency) не превышала 0,4 секунды. Исследование показало, что интеграция IoT-технологий в системы теплоснабжения позволяет повысить энергоэффективность, раннее выявлять неисправности и осуществлять дистанционное управление процессом теплоснабжения. Данный подход является важным элементом стратегии цифровизации энергетической инфраструктуры Узбекистана и способствует внедрению концепции «умных» промышленных сетей. Ключевые слова: Интернет вещей, тепловые сети, адаптивное управление, энергоэффективность, моделирование, протокол MQTT, облачная платформа, ThingsBoard, мониторинг в реальном времени, промышленные объекты. ABSTRACT This paper investigates the application of Internet of Things (IoT) technologies for efficient regulation of industrial heating systems operating under faulty thermal network conditions. The main objective of the study is to develop an IoT-based adaptive control model capable of real-time data acquisition, fault detection, and automatic adjustment of system parameters. The proposed system employs temperature, pressure, and flow sensors (DHT22, BMP280, ultrasonic flow meters) connected to a cloud platform (ThingsBoard) using the MQTT protocol. A hybrid simulation was conducted in MATLAB/Simulink to evaluate the model’s performance. The simulation results demonstrated that the adaptive IoT-based control system reduces total energy consumption by 15%, shortens response time by 43%, and Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 72 decreases temperature fluctuations from 2–3°C to 1°C compared to a conventional control system. The reliability of data transmission reached 98.7%, with an average latency below 0.4 seconds. These findings confirm that integrating IoT technology into heating networks improves energy efficiency, enables early fault detection, and provides remote control capabilities for thermal regulation. The research outcomes support the development of intelligent, self-regulating industrial heating networks and contribute to Uzbekistan’s national strategy on energy digitalization and smart infrastructure modernization. Keywords: Internet of Things (IoT), thermal networks, adaptive control, energy efficiency, simulation, MQTT protocol, cloud computing, ThingsBoard, real-time monitoring, industrial heating systems. KIRISH So‘nggi yillarda sanoat obyektlarida energiya resurslarini tejash, issiqlik ta’minoti tizimlarining ishonchliligini oshirish va ularni raqamli boshqaruvga o‘tkazish dolzarb yo‘nalishlardan biriga aylandi. Issiqlik tarmoqlari ko‘plab ob’ektlarni yagona markazdan issiqlik bilan ta’minlaydi, biroq bu tizimlarda nuqsonli ish rejimlari - masalan, quvur tarmoqlaridagi issiqlik yo‘qotishlar, bosimning pasayishi, nasoslar nosozligi yoki noto‘g‘ri harorat tartibi - energiya samaradorligini sezilarli darajada pasaytiradi. An’anaviy boshqaruv usullari ko‘pincha bu jarayonlarni kech aniqlaydi, natijada issiqlik balansida katta yo‘qotishlar yuzaga keladi [1]. Issiqlik tarmoqlarining real vaqt monitoringi va uzluksiz nazorati uchun Internet of Things (IoT) texnologiyalarini qo‘llash ushbu muammoni hal etishning eng istiqbolli yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. IoT texnologiyalari orqali tizimdagi harorat, bosim, oqim tezligi kabi parametrlarni sensorlar yordamida uzluksiz o‘lchash, ma’lumotlarni bulutli serverlarda saqlash va avtomatik tahlil qilish imkoniyati yaratiladi. Bu esa nuqsonli holatlarni erta aniqlash, energetik samaradorlikni oshirish hamda issiqlik ta’minoti jarayonini masofadan boshqarish imkonini beradi. IoT texnologiyalarini energetika tizimlarida qo‘llash bo‘yicha bir qator xalqaro tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, Zhou va boshq. (2020) energiya taqsimot tizimlarida IoT asosida ishlab chiqilgan monitoring platformasi yordamida energiya yo‘qotishlarini 12% ga kamaytirishga erishgan [2]. Lee va Kim (2019) esa issiqlik tarmoqlarida IoT sensorlar tarmog‘ini ishlatib, real vaqt harorat balansini avtomatik tartibga soluvchi algoritmni taklif etgan [3]. Zhou (2022) tomonidan ishlab chiqilgan “smart heating network” modeli bulutli hisoblash va tarmoq xavfsizligi mexanizmlarini o‘z ichiga olgan. Biroq ushbu Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 73 tadqiqotlarning aksariyati nuqsonsiz, ya’ni ideal sharoitdagi issiqlik tarmoqlariga qaratilgan bo‘lib, nuqsonli ish rejimlarida (masalan, oqishlar, bosim yo‘qotishlari, sensor xatolari) IoT texnologiyalarining barqarorligi yetarlicha o‘rganilmagan. Mavjud adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, IoT texnologiyalarini issiqlik tarmoqlariga integratsiya qilish bo‘yicha ko‘plab modellar ishlab chiqilgan bo‘lsa-da, nuqsonli ish rejimlarida avtomatik tartibga solish algoritmlari to‘liq shakllantirilmagan. Shuningdek, aksariyat tadqiqotlarda simulyatsiya muhitida sensor ishonchliligi va tarmoq kechikishlari (latency) omillari hisobga olinmagan. Natijada tizim real sanoat sharoitida barqaror ishlamasligi mumkin. Demak, bu tadqiqotning asosiy ilmiy bo‘shlig‘i - nuqsonli ish holatlarida (bosim pasayishi, harorat nomuvofiqligi va oqish holatlarida) IoT asosidagi adaptiv boshqaruv tizimining modellashtirilgan tahlilini ishlab chiqish zaruratidir. Tadqiqotning asosiy maqsadi - nuqsonli ish rejimlarida sanoat obyektlarini issiqlik bilan ta’minlash jarayonini IoT texnologiyalari asosida masofadan nazorat qilish va adaptiv tartibga solish algoritmini modellashtirish hamda uning samaradorligini tahlil qilishdir. Ushbu ishning ilmiy yangiligi shundan iboratki, u nuqson holatlarini avtomatik aniqlash va real vaqt rejimida javob choralarini shakllantirishga qodir IoT asosidagi adaptiv boshqaruv modelini taklif etadi. Tadqiqotning amaliy ahamiyati - ishlab chiqilgan model yordamida issiqlik tarmoqlarida energiya tejamkorlikni oshirish, avariyaviy holatlarning oldini olish, va ekspluatatsion xarajatlarni kamaytirish imkoniyatlarini yaratishidadir. Bu yondashuv O‘zbekistonning sanoat energiya tizimlarini raqamli transformatsiya qilish strategiyasi doirasida dolzarb hisoblanadi [4]. METODLAR Tadqiqot obyekti sifatida sanoat issiqlik tarmoqlarining nuqsonli ish rejimlarida harorat va bosim parametrlarini tartibga soluvchi avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi tanlandi. Bunday tarmoqlarda issiqlik tashuvchi (suv yoki bug‘) quvurlar orqali uzatiladi, va uning harorat, bosim hamda oqim tezligi o‘zgarishi tarmoqdagi har qanday nuqson (masalan, oqish, nasos ishdan chiqishi, ventillar nosozligi) haqida bilvosita ma’lumot beradi. IoT (Internet of Things) texnologiyasi asosida ishlab chiqilgan tizimning mohiyati - distribyutiv sensorlar tarmog‘i orqali real vaqt ma’lumotlarini yig‘ish, ularni bulutli serverga uzatish va markaziy boshqaruv modulida ularni qayta ishlashdan iborat. Tizimning maqsadi - har qanday nuqson holatini erta aniqlash va issiqlik ta’minoti jarayonini avtomatik ravishda qayta muvofiqlashtirishdir. Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 74 Tadqiqotda taklif etilgan IoT asosidagi boshqaruv tizimi uch qatlamli arxitektura asosida modellashtirildi : 1.Qurilmalar (Device Layer): Harorat, bosim va oqim tezligini o‘lchovchi IoT sensorlari (DHT22, BMP280, va ultratovushli oqim sensori) tarmoqqa ulanadi. Har bir sensor lokal mikroprotsessor (masalan, ESP32) orqali ma’lumotlarni uzatadi. 2.Tarmoq (Network Layer): Ma’lumotlar Wi-Fi yoki LoRaWAN protokoli orqali IoT gateway qurilmasiga yuboriladi. Gateway esa o‘z navbatida MQTT (Message Queue Telemetry Transport) protokoli yordamida ma’lumotni bulutli serverga (ThingsBoard, Node-RED yoki AWS IoT Core) yetkazadi. 3.Ilova (Application Layer): Bulutli platformada olingan ma’lumotlar tahlil qilinadi, nuqson holatlari avtomatik aniqlanadi va boshqaruv algoritmi orqali issiqlik nasoslari, klapanlar yoki issiqlik ishlab chiqaruvchi qurilmalarga buyruqlar yuboriladi. Mazkur tuzilma orqali issiqlik tizimining har bir segmenti raqamli identifikatsiyaga ega “aqlli tugun” (smart node) sifatida ishlaydi. IoT asosidagi tartibga solish algoritmi issiqlik tarmog‘ining energiya balansi va oqim uzatish tenglamalariga asoslanadi. Har bir issiqlik iste’molchisi uchun energiya almashinuvi quyidagicha ifodalanadi: bu yerda: Qi - i-chi iste’molchining issiqlik quvvati (W), m˙i - massa sarfi (kg/s), c - issiqlik sig‘imi (J/kg·°C), Tin,i, Tout,i - kirish va chiqish haroratlari (°C). Tizimdagi umumiy issiqlik balans tenglamasi: Nuqsonli holatda issiqlik yo‘qotish Qloss sezilarli oshadi. IoT sensorlari orqali har bir tarmoq segmentining harorati Ti va bosimi Pi kuzatilib, quyidagi aniqlik mezoni orqali tarmoqning sog‘lom yoki nuqsonli holati baholanadi: Agar ΔT>ΔTkrit yoki ΔP>ΔPkrit, tizim nuqsonli ish rejimi sifatida belgilanadi va adaptiv boshqaruv algoritmi faollashadi. IoT orqali adaptiv boshqaruv algoritmi ikki bosqichdan iborat: Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 75 1.Monitoring bosqichi - IoT sensorlaridan olingan ma’lumotlar asosida nuqson aniqlanadi. 2.Tartibga solish bosqichi - aniqlangan nuqson turiga mos tarzda boshqaruv parametrlarining (oqim tezligi, nasos quvvati, ta’minot harorati) qiymatlari avtomatik yangilanadi. Algoritm quyidagi soddalashtirilgan qoidalar asosida ishlaydi: Agar ΔT > ΔTkrit bo‘lsa → nasos tezligini oshir; Agar ΔP < ΔPkrit bo‘lsa → qo‘shimcha nasosni ishga tushir; Agar T_in < Tset bo‘lsa → issiqlik manbasini faollashtir; Agar T_in > Tset bo‘lsa → klapanlarni yop; Barcha buyruqlar IoT tarmog‘i orqali real vaqt rejimida uzatiladi. Bulutli platformada ishlov berilgan ma’lumotlar asinxron tarzda yangilanadi va tizimning ishlash statistikasi vizual panelda (dashboard) aks ettiriladi. Tadqiqot MATLAB/Simulink hamda ThingsBoard IoT Platform integratsiyasi asosida o‘tkazildi. Simulyatsiya modeli quyidagi parametrlar bilan sozlandi: Parametr nomi Belgilanishi Qiymat Tashqi harorat Tout –15 ÷ +10°C Issiqlik tashuvchi harorati Tin 80°C Issiqlik sig‘imi c 4180 J/kg°C Massa sarfi m 0.45 kg/s Tarmoq uzunligi L 350 m Tarmoq yo‘qotish koeffitsienti kloss 0.12 W/m°C Simulyatsiya vaqti t 0–8 soat Simulyatsiya jarayonida tarmoqning sog‘lom va nuqsonli rejimlari solishtirildi. Nuqsonli rejimda haroratning 7°C pasayishi va bosimning 12% kamayishi holatlari modellandi. Har bir sensor 30 soniyada bitta o‘lchov yuboradi, va tizim 15 daqiqa ichida barqaror rejimga qaytish qobiliyatini ko‘rsatdi. IoT asosidagi tizim samaradorligi quyidagi asosiy ko‘rsatkichlar orqali baholandi: Harorat barqarorligi koeffitsienti (HTC): tizimning setpointga nisbatan haroratni ushlab turish aniqligi. Javob tezligi (Response Time): nuqson aniqlanganidan keyingi boshqaruv javob vaqti (sekundlarda). Energiyani tejash (η): IoT tizim joriy etilgandan keyin energiya sarfining kamayish foizi. Ma’lumot uzatish ishonchliligi (R): muvaffaqiyatli uzatilgan paketlar ulushi. Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 76 Tarmoq barqarorligi (S): bulutli platformada kechikish (latency) qiymatining o‘rtacha darajasi. Natijalarga ko‘ra, IoT asosidagi tizim an’anaviy avtomatlashtirish tizimlariga nisbatan 11–15% energiya tejamkorlik, 40% tezroq javob va 98% ma’lumot uzatish ishonchliligini ta’minladi. NATIJALAR Tadqiqot doirasida issiqlik tarmog‘ining sog‘lom va nuqsonli ish rejimlari IoT asosida modellashtirildi. Simulyatsiya MATLAB/Simulink – ThingsBoard integratsiyasi orqali amalga oshirildi. Dastlabki parametrlar tashqi harorat Tout –15°C dan +10°C gacha o‘zgaruvchi sinusoidal funksiya sifatida berildi, tarmoq uzunligi 350 metr, issiqlik tashuvchi harorati esa Tin=80°C sifatida belgilandi. Tarmoqda nuqsonli holat quyidagi tarzda modellashtirildi: 1.120-metr nuqtada quvur sathida 8% issiqlik yo‘qotish (Qloss oshirilgan). 2.Bosim pasayishi 12%. 3.Sensorlardan biri 5% kechikish bilan ma’lumot uzatgan holat. Simulyatsiya 8 soatlik davr uchun o‘tkazildi. Har 30 soniyada IoT sensorlaridan yangi o‘lchov ma’lumoti uzatilib, markaziy tahlil moduli tomonidan qayta ishlanib bordi. Simulyatsiya jarayonida ThingsBoard platformasi orqali olingan ma’lumotlar tahlili shuni ko‘rsatdiki, tizim nuqson holatini aniqlashda yuqori sezgirlikka ega bo‘ldi. Aniqlik mezoni sifatida ΔT=∣Tin−Tout∣ va ΔP=∣Pin−Pout∣ qiymatlarining normativ chegaradan oshish holatlari kuzatildi. Nuqsonli nuqta (x = 120 m) uchun haroratning 7°C pasayishi aniqlanganidan keyin tizim avtomatik ravishda adaptiv boshqaruv rejimini ishga tushirdi. Nasos tezligi 15% ga oshirildi, klapan ochilish burchagi 20% ga kengaytirildi, natijada 10 daqiqa ichida issiqlik oqimi barqarorlashdi. IoT tarmog‘idagi aniqlash kechikishi o‘rtacha 11,8 soniyani tashkil etdi, bu esa real vaqt monitoringi uchun yetarli aniqlik darajasidir. Simulyatsiya davomida har ikkala boshqaruv holati - an’anaviy tizim (IoT nazoratisiz) va IoT asosidagi adaptiv tizim - solishtirildi. Energiya sarfi quyidagi formula asosida baholandi: Natijalar quyidagi jadvalda keltirilgan: Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 77 Tizim turi Umumiy energiya sarfi (MJ) Tejamkorlik (%) An’anaviy (IoT yo‘q) 5.86 - IoT asosidagi adaptiv tizim 4.97 15.2 Bu natija shuni ko‘rsatadiki, IoT asosida ishlovchi adaptiv tizim energiya sarfini o‘rtacha 15% ga kamaytirgan. Buning sababi - tizim real vaqt rejimida issiqlik oqimini moslashtirib, ortiqcha energiya sarfini bartaraf etganidir. Tizimning ma’lumot uzatish kechikishi (latency) va paket yo‘qotish koeffitsienti ham tahlil qilindi. Sinovlar natijasida o‘rtacha kechikish 0.42 soniya, muvaffaqiyatli uzatilgan paketlar ulushi esa 98,7% ni tashkil etdi. MQTT protokoli va ThingsBoard platformasi kombinatsiyasi real vaqt monitoringi uchun optimal ishonchlilik darajasini ta’minladi. IoT tarmog‘ining barqarorligi (stability index, S) quyidagi formula orqali hisoblandi: Bu yerda Nloss - yo‘qotilgan paketlar soni, Ntotal - jami uzatilgan paketlar soni. Natijada S=0.987 (ya’ni 98,7%) qiymati olindi - bu sanoat IoT tizimlari uchun yuqori ishonchlilik ko‘rsatkichi hisoblanadi. Nuqson holatidan keyin tizimning qayta tiklanish (recovery) vaqti quyidagicha o‘lchandi: Parametr nomi An’anaviy tizim IoT adaptiv tizim Javob vaqti (sekund) 55 31 Barqarorlashish vaqti 900 s (15 daq.) 540 s (9 daq.) RMSE (harorat aniqligi) 1.68°C 0.79°C Ko‘rinib turibdiki, IoT tizimi orqali javob vaqti 43% ga qisqargan, tizim haroratni 2 barobar aniqroq ushlab turgan va umumiy barqarorlashish jarayoni 6 daqiqa tezlashgan. MUHOKAMA Olingan natijalar IoT texnologiyalarining sanoat issiqlik tarmoqlarida samarali qo‘llanishini tasdiqlaydi. Simulyatsiya orqali aniqlangan 15% energiya tejamkorlik, javob tezligining 40% ga qisqarishi, va 98% ma’lumot uzatish ishonchliligi ko‘rsatkichlari ilgari chop etilgan xalqaro tadqiqot natijalari bilan mos keladi. Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | ISSUE 15 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal November, 2025 78 Masalan, Lee va Kim (2019) IoT sensor tarmoqlarini issiqlik ta’minot tizimida qo‘llash orqali energiya sarfini 13–16% ga kamaytirish mumkinligini isbotlagan [1]. Tang va Wang (2021) esa IoT asosidagi adaptiv boshqaruv tizimida ma’lumot uzatish ishonchliligi 97% dan yuqori bo‘lishini tajribaviy jihatdan tasdiqlagan [2]. Bizning modelda olingan natijalar ushbu natijalar bilan statistik jihatdan uyg‘un, ammo muhim farqi shundaki - taklif etilgan tizim nuqsonli ish rejimlarida ham barqaror ishlash qobiliyatiga ega. Bundan tashqari, Zhou va boshq. (2020) tomonidan ishlab chiqilgan “smart thermal network” modeli ideal holatlar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, unda quvurlarda bosim yo‘qotish yoki oqish holatlari hisobga olinmagan [3]. Bizning tadqiqotda esa aynan shunday real muammolar modellashtirilgan va IoT sensorlari yordamida nuqsonlarni aniqlash va adaptiv javob shakllantirish mexanizmi ishlab chiqilgan. Bu jihat bo‘yicha maqola amaldagi ilmiy ishlardan bir pog‘ona yuqorida turadi. Olingan natijalar IoT texnologiyalarining quyidagi ustunliklarini ilmiy asosda namoyon etdi: 1. Tashqi sharoitga tez moslashish: IoT sensorlari tomonidan harorat, bosim va oqim tezligi o‘lchovlari doimiy kuzatiladi. Bu tizimga tashqi o‘zgarishlarga real vaqt rejimida moslashish imkonini beradi. 2. Energiya tejamkorlik: Harorat tebranishlari aniqlanganda tizim nasos tezligi va klapan ochilish darajasini avtomatik o‘zgartirib, ortiqcha issiqlik ishlab chiqarilishini kamaytiradi. 3. Nuqsonlarni erta aniqlash: Tarmoqdagi o‘zgarishlar 10–15 soniya ichida qayd etilib, muammo yuzaga kelishidan avval bartaraf etiladi. 4. Masofaviy boshqaruv imkoniyati: Bulutli platforma (ThingsBoard) orqali tizim holati vizual kuzatilib, buyruqlar masofadan berilishi mumkin. 5. O‘z-o‘zini moslashtirish: IoT tarmog‘i asosidagi algoritm har bir iste’molchi zonasining issiqlik yuklamasini individual hisobga olib, adaptiv tarzda sozlanadi. Ushbu afzalliklar natijasida IoT asosidagi tizimlar sanoat korxonalarining barqaror ishlashi, energiya tejash va xavfsizlik darajasini sezilarli oshiradi. Shu bilan birga, tadqiqot natijalari IoT texnologiyalarini issiqlik tarmoqlarida tatbiq etishda ayrim cheklovlar mavjudligini ham ko‘rsatdi: Algoritmik murakkablik: IoT tizimlarining real vaqt rejimida ishlashi yuqori hisoblash quvvatini talab qiladi. Bu ayrim sanoat obyektlarida texnik resurslar yetishmasligiga olib kelishi mumkin.