O'TKIR HOSHIMOV

Vol.2 №11 (2025). November “NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI” www.innovativepublication.uz 116 O‘TKIR HOSHIMOV Navoiy innovatsiyalar universiteti Filologiya va tillarni oʻqitish: rus tili kunduzgi taʼlim yoʻnalishi 2kurs 2 guruh talabasi Toshpoʻlatova Marjona Annotasiya Ushbu maqolada O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi” romani o‘tgan asrning ijtimoiy hayoti, insoniy qadriyatlar va ma’naviyat mavzusiga bag‘ishlangan chuqur falsafiy asardir. Asarda oddiy xalqning taqdiri, hayot sinovlari, mehr-shafqat, vijdon va halollik kabi insoniy fazilatlar yoritiladi. Asarning bosh qahramoni Robiya obrazi orqali ayolning sabr-toqati, ornomusi va hayot oldidagi mas’uliyati ko‘rsatilgan.Roman voqealari urushdan keyingi davrda kechadi, unda jamiyatdagi adolatsizlik, riyo va ikkiyuzlamachilikka qarshi yozuvchining keskin munosabati seziladi. Muallif hayotning “ikki eshigi” — tug‘ilish va o‘lim oralig‘idagi inson hayotining ma’nosi, qilgan ishlarining izlari haqida o‘ylashga undaydi.Asar o‘zbek adabiyotining eng yirik ijtimoiy-psixologik romanlaridan biri bo‘lib, o‘quvchini insoniylik, mehr-oqibat va halollik haqida chuqur mulohaza yuritadi. Аннотация В данной статье рассматривается роман О‘ткира Хошимова «Меж двух дверей», глубокое философское произведение, посвящённое социальной жизни прошлого века, человеческим ценностям и духовности. В произведении освещается судьба простого народа, жизненные испытания, такие человеческие качества, как сострадание, совесть и честность. Через образ главной героини Робии показаны терпение женщины, её честь и ответственность перед жизнью. События романа происходят в послевоенный период, в нём чувствуется резкое отношение писателя к несправедливости, лицемерию и двуличию в обществе. Автор побуждает задуматься о «двух дверях» жизни — о рождении и смерти, о смысле человеческой жизни и следах, оставленных после своих поступков. Произведение является одним из крупнейших социально-психологических романов узбекской литературы, заставляя читателя глубоко размышлять о человечности, сострадании и честности. Annotation This article discusses Otkir Hoshimov’s novel “Between Two Doors”, a profound philosophical work devoted to the social life of the past century, human values, and spirituality. The novel highlights the fate of ordinary people, life’s trials, and human virtues such as compas, conscience, and honesty. Through the character of the protagonist Robiya, the patience of women, their honor, and responsibility toward life are depicted. The events of the novel take place in the post-war period, reflecting the author’s strong stance against Vol.2 №11 (2025). November “NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI” www.innovativepublication.uz 117 injustice, hypocrisy, and duplicity in society. The author encourages readers to reflect on the “two doors” of life—birth and death—and the meaning of human life and the traces left by one’s actions. The work is one of the most significant socio-psychological novels in Uzbek literature, prompting readers to deeply contemplate humanity, compassion, and hones. Kalit soʻzlar: O‘tkir Hoshimov, ijtimoiy hayot, insoniy qadriyatlar, ma’naviyat, urushdan keyingi davr, adolatsizlik, sabr-toqat, vijdon, halollik, ayol obrazi. “Ikki eshik orasi“ romanidagi Orif oqsoqol, Husan Duma, Komil tabib kabi obrazlarni yoritib bergan. Ayniqsa, Orif oqsoqol obrazi romanga koʻrk bagʻishlaydi. Uning insonparvarligi, odamlar orasida qozongan obroʻ-eʼtibori, eng ogʻir damlarda qiyinchiliklarni yengib oʻtishga kuch topishi bilan oʻquvchi xotirasiga muhrlanadi. U donishmand, tajribali, hayotning achchiq-chuchugini tatib koʻrgan oʻzbek qariyalariga oʻxshab har bir ishda tashabbuskorlikni oʻz qoʻliga oladi. Shu bilan birga asarda Robiya ismli ayol qahramon ham mavjud. O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi” romani — inson hayoti, vijdon, halollik va mehroqibat haqida yozilgan eng chuqur ma’noli asarlardan biridir. Bu roman har bir o‘quvchini o‘z hayotiga, o‘z vijdoniga qarashga majbur qiladi.Muallif hayotni ikki eshik orasiga — tug‘ilish va o‘lim oralig‘iga qiyoslab, inson umrining qisqaligini, ammo bu qisqa umrda qilinadigan ishlarning abadiy iz qoldirishini chuqur falsafiy tilda tasvirlaydi. Asarning bosh qahramoni Robiya opa — oddiy, ammo ruhiy olami boy, halol va sabrli ayol. U hayotda hayotida vijdon eng katta mezon;halollik vaqtincha emas, abadiy qadriyat;mehr va kechirimlilikinsonni ulug‘ qiladi;hayotda eng muhimi — oriyat bilan yashash.losa:jasorat madh qilingan. Nikoh kechasini ertasigayoq kuyovini jangga jo'natib, o'zlarikelinlik liboslarini ish kiyimiga almashtirib og'ir va mashaqqatli mehnatlari, ota o'rnigaketmon ko'tarib dalaga chiqqan go'daklar, o'g'li o'rniga yer chopgan chol-u kampirlarko‘p sinovlarga duch keladi, biroq hech qachon insoniyligini yo‘qotmaydi. Shu orqali yozuvchi ayolko'z o'ngingizda paydo bo'ladi. Siz ularning ovozini eshitasiz. Ularning qaddini tikobrazida butun xalqning sabr-toqati va ezguligini ifodalaydi.Roman o‘quvchiga shuni o‘rgatadi:inson ushlab turgan kuch g'alabaga ishonch edi. Urush yillarida chol-kampirlar ko'zlari Xulosa sifatida shuni aytishim mumkinki, asarda urush va urushdan keying yelkasida ko'targan, o'zi yemay barchasini jangchilar og'ziga tutgan fidoyi dehqonlar yillardagi qishloq hayoti, urushning jamiki og'irliklarini, marhumlarini Azamat nigoron bo'lib jigargo'dshalarini tonggacha duo qilib chiqqanlari ko'z oldingizga keladi... Shu o'rinda ijodkorning mashhur jumlasini aytmoqchiman "Hamisha bir orzu bilan yashayman. Shunaqa kitob yozsangki, uni o'qigan kitobxon hamma narsani unutsa, asar qahramonlari hayoti bilan yashasa. Kitobni o'qib bo'lgan kuni kechasi bilan uxlolmay, to'lg'onib chiqsa. Oradan yillar o'tib asarni qo'liga qayta olganida tag'in hayajonlansa, yangi Vol.2 №11 (2025). November “NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI” www.innovativepublication.uz 118 ma'nolar topsa. Eng katta orzuyim shu... " deb yozadi sevimli adibimiz, O'zbekiston xalq yozuvchisi O'tkir Hoshimov. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR: 1. Hoshimov, O'. (2009). Sakkizinchi mo'jiza. Toshkent. 2. Boltaboyev, H. (2011). El sevgan adib. Toshkent. 3. Dusenboyev, O. "Ikki eshik orasi" romani haqid. 4. Sharafiddinov, O. "Ikki eshik orasi" romani haqida 5. Ahmad, Said. "Ikki eshik orasi" romani haqida 6. Холикова, Н. (2020). Узбек мумтоз адабиётида хотин-кизлар образининг бадиий тадрижи.