BANK SOHASIDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA: FINTECH YECHIMLARI VA MIJOZLARGA XIZMAT KOʻRSATISH INNOVATSIYALARI

№ 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 1 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL № 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 2 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL ELEKTRON NASHR. 31 OKTABR, 2025-YIL JURNALNING MAQSADI Tadbirkorlik-biznes faoliyatini tashkil etishning marketing asoslarini, yoʻnalishlari, еchimlari, vositalarini yaratish va rivojlantirish ALOQA UCHUN MAʼLUMOTLAR TEL: (97) 783-84-64 VEB-SAYT www.marketingjournal.uz ELEKTRON POCHTA: [email protected] TELEGRAM BOT: @marketinjournalbot TELEGRAM KANAL: https://t.me/tdiumarketingjournal MUASSIS “Tadbirkor va ishbilarmon” MCHJ JURNALNING ILMIYLIGI Marketing jurnali Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi rayosatining 2024-yil 04-oktabrdagi 332/5 sonli qarori bilan milliy ilmiy nashrlar roʻyxatiga kiritilgan INDEKSATSIYA BOSH MUHARRIR Xakimov Ziyodulla Axmadoviсh, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent; BOSH MUHARRIR OʻRINBOSARI: Yusupov Muxamadamin, iqtisodiyot fanlari nomzodi, professor; TAHRIR HAYʼATI: Abduraxmanova Gulnora Kalandarovna, i.f.d., prof., TDIU, Ilmiy ishlar va innovatsiyalar boʻyicha prorektori; Ergashxodjayeva Shaxnoza Djasurovna, i.f.d., prof., TDIU, “Marketing” kafedrasi mudiri; Soliyev Axmadjon Soliyevich, i.f.d., NamDTU, “Marketing” kafedrasi professori; Ikramov Murad Akramovich, i.f.d., TDIU “Marketing” kafedrasi professori; Tursunov Boburjon Ortiqmirzayevich, i.f.d., prof., TDIU, Iqtisodiy xavfsizlik kafedrasi mudiri,Xalqaro statistika instituti kengashi doimiy aʼzosi; Zarova Elena Viktorovna, i.f.d., G.V.Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universiteti professori, Xalqaro statistika instituti kengashi doimiy aʼzosi Akramov Tohir Abdirahmonovich, i.f.d., TDIU, “Marketing” kafedrasi professori; Ostonaqulova Gulsaraxon Muhammadyoqub qizi, i.f.d., TDIU, “Marketing” kafedrasi professori; Samadov Asqarjon Mishomovich, i.f.n., TDIU, “Marketing” kafedrasi professori; Shamshiyeva Nargizaxon Nosirxoʻja qizi, i.f.n., dots., TDIU Kengash kotibi; Sobirov Azizbek Avazbekovich, PhD., TDIU, “Marketing” kafedrasi dotsenti; Sadikov Shoxrux Shuxratovich, PhD, dots., TIU, Departament boshligʻi; Musyeva Shoira Azimovna, i.f.n., SamISI, “Marketing” kafedrasi professori; Kaxramonov Xurshidjon Shuxrat oʻgʻli, PhD., TDIU, “Marketing” kafedrasi dotsenti; Djurabayev Otabek Djurabayevich, i.f.d., TDIU, “Innovatsion menejment” kafedrasi dotsenti; Karimova Shirin Zoxid qizi, PhD, TDIU, “Axborot texnologiyalari” kafedrasi katta oʻqituvchisi; Mullabayev Baxtiyarjon Bulturbaevich, DSc., NamDTU, “Menejment” kafedra mudiri, dotsent; Fayzullayev Javlonbek Sultonovich, DSc., TDIU, “Yashil iqtisodiyot” kafedrasi dotsenti; Aliyev Yashnarjon Egamberdiyevich, DSc., TDIU, “Iqtisodiy va moliyaviy xavfsizlik” kafedrasi professori; Bobojonov Azizjon Babaxanovich, DSc, TDIU, “Raqamli iqtisodiyot” kafedrasi dotsenti Allayarov Shamsiddin Amanullayevich, DSc, prof., TDIU, “Savdo ishi” kafedrasi mudiri Jumaev Olimjon Sadulloevich, DSc, Raqobat siyosati va isteʼmolchilar huquqlari tadqiqotlari markazi direktori; Maxamadjanov Akbar Maxamadaliyevich, PhD., TDIU, Raqamli iqtisodiyot va axborot texnologiyalari fakulteti dekan muovini Eshov Mansur Poʻlatovich, i.f.d., prof., Alfraganus universiteti Oʻquv ishlari boʻyicha prorektor; Abduvaxidov Abdumalik Maxkamovich, i.f.d., TDIU, “Turizm va servis” kafedrasi professori; Kucharov Abrorjon Sobirjanovich, TDIU, “Biznes boshqaruvi va logistika” kafedrasi professori Tuychiyev Alisher Jurayevich, Alfraganus University “Iqtisodiyot” fakulteti dekani, professor; Nazarova Raʼno Rustamovna, TDIU, “Yashil” iqtisodiyot kafedrasi mudiri, Iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Usmonov Bunyod Aktam oʻgʻli, PhD , TDIU, Moliyaviy tahlil kafedrasi v.b.dotsenti; Dehqonov Burxon Rustamovich, PhD., TDIU, Ilmiy tadqiqot faoliyatini tashkil etish boʻlimi bosh mutaxassisi; Turobova Hulkar Rustamovna, PhD., BuxDU, Yashil iqtisodiyot va agrobiznes kafedrasi dotsenti; Boltaev Umidjon Talant oʻgʻli, i.f.f.d., PhD., Toshkent arxitektura qurilish instituti “Iqtisodiyot va koʻchmas mulkni boshqarish” kafedrasi dotsenti; Bayxonov Bahodirjon Tursunbayevich, i.f.n., DSc, NamDTU, “Menejment” kafedrasi dotsenti; Pardayev Sherzod Xolmurodovich, i.f.f.d., PhD., TDIU, “Yashil iqtisodiyot va barqaror biznes” kafedrasi dotsenti; Beknazarov Behzod Baxtiyor oʻgʻli, PhD., Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali “Yashil iqtisodiyot va barqaror biznes” kafedrasi dotsent v.b. Elektron nashr 541 sahifa. Eʼlon qilishga 2025-yil 31-oktabrda ruxsat etildi 2025-YIL OKTABR № 10-SON № 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 3 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL M U N D A R I J A MINTAQALAR RIVOJLANISHINING IMIJ YARATISHGA ASOSLAGAN NAZARIYALARI............... 7 Duschanov Alisher Sherzod oʻgʻli ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ ТУРИЗМА В УСЛОВИЯХ ИЗМЕНЕНИЯ КЛИМАТА: СЕЗОННОСТЬ И МИНИМИЗАЦИЯ ЕГО НЕГАТИВНОГО ВЛИЯНИЯ ............................................................................ 14 Муминов Нозим Гаффарович, Қодирзода Фазлиддин Садриддин, Гусейнов Хафиз Фехруз Оглу, Хубони Сорбон OʻZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSION PORTFELNI BOSHQARISHNING SAMARALI TIZIMINI JORIY ETISH .............................................................................................................. 21 Madrimov Shuhrat Bahodir oʻgʻli OʻZBEKISTONDA TERICHILIK SANOATINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI ............................ 28 Kadirova Maraljan Matyakubovna TIKUV-TRIKOTAJ KORXONALARIDA MARKETING FAOLIYATI NATIJADORLIGI VA UNI SAMARALI BOSHQARISH ................................................................................................................................ 38 Muminov Dilmurod Toʻxtasinovich OʻZBEKISTONDA ALKOGOL VA TAMAKI MAHSULOTLARI UCHUN AKSIZ SOLIGʻI BIRXILLASHTIRILGAN STAVKALARINING SANOAT KOʻRSATKICHLARIGA TAʼSIRI ............... 45 Pulatov Dilshod Xaqberdiyevich, Mamatkulov Salimjon Raxmonkulovich, Xujamuradov Abrorbek Roʻzimurat oʻgʻli, Otabekov Otajon Gʻayrat oʻgʻli, Abdiyev Mansur Musurmonovich SANOAT INFRATUZILMASINING ASOSIY KOMPONENTLARI VA ULARNI BOSHQARISH HAMDA OPTIMALLASHTIRISH MEXANIZMLARI ................................................................................................... 51 Rasulov Jamshid Karimovich OʻZBEKISTONDA BIG DATA VA SUNʼIY INTELLEKT (AI) YORDAMIDA TOʻQIMACHILIK KORXONALARINI BARQAROR RIVOJLANTIRISH .................................................................................. 59 Rustambekov Djasur Askarovich THE ROLE OF AGRICULTURE IN THE ECONOMY OF OUR COUNTRY ............................................. 66 Saurova Inobat Ikramovna, Kadirbergenova Shaydo Umirbekovna OʻZBEKISTON QATTIQ CHIQINDILARNI QAYTA ISHLASH KORXONALARIDA INNOVATSION MENEJMENT STRATEGIYALARIDAN FOYDALANISH ........................................................................... 73 Temirov Azizbek Voit oʻgʻli UZUMCHILIK SOHASIDA IQTISODIY SAMARADORLIKNI SHAKLLANTIRUVCHI OMILLAR VA ULARNING TAHLILI ......................................................................................................................................... 87 Tursunov Toʻlqin Joʻraqulovich TADBIRKORLIK FAOLIYATIDA INNOVATSION BOSHQARUV USULLARIDAN FOYDALANISH .................................................................................................................................................. 98 Ubaydullayev Lutfulla Xabibullayevich KREATIV IQTISODIYOTNI VUJUDGA KELISHI VA RIVOJLANISHINING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI .............................................................................................................................................. 104 Ismailov Azizbek Ruzimaxammatovich OʻZBEKISTON HUDUDLARINING IJTIMOIY-IQTISODIY TABAQALANISH DARAJASI TAHLIL QILISHNING USLUBIY ASOSLARINI TAKOMILLASHTIRISH ............................................................. 111 Ibragimov Bahrom Bahodirovich IPAKCHILIK KORXONALARDA INNOVATSION FAOLIYATNI BOSHQARISH JARAYONINI RIVOJLANTIRISH MODELLARINI ISHLAB CHIQISH ........................................................................... 117 Aliyeva Nodiraxon Abdumalikovna KICHIK BIZNES SUBYEKTLARI FAOLIYATIDA IQTISODIY RESURSLARDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH ................................................................................................................... 124 Alimov Muxammadbobur Ibragimjonovich № 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 4 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL ВНЕДРЕНИЕ ТЕХНОЛОГИЙ «УМНОГО ГОРОДА» В УПРАВЛЕНИЕ ЖИЛИЩНОКОММУНАЛЬНЫМ ХОЗЯЙСТВОМ .......................................................................................................... 131 Кахрамонов Хуршиджон Шухрат угли КОНЦЕПТУАЛЬНЫЕ ОСНОВЫ СТРАТЕГИЧЕСКОГО УПРАВЛЕНИЯ ИННОВАЦИОННЫМ РАЗВИТИЕМ СТРОИТЕЛЬНЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ .................................................................................. 141 Ортикхужаева Юлдуз Азатовна OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGINI TAʼMINLASHDA QISHLOQ XOʻJALIGI MAHSULOTLAR BOZORINI RIVOJLANTIRISH USTUVOR MASALALARI ...................................................................... 151 Aliev Yashnarjon Egamberdievich RESURS TEJAMKOR QURILISH MATERIALLARI ISHLAB CHIQARISHNING IQTISODIY ASOSLARI VA TARMOQ SAMARADORLIGI............................................................................................. 157 Allasugirov Nurmuxammed Baxtiyarovich TOʻQIMACHILIK KORXONALARINING ASSORTIMENT SIYOSATI VA UNI BOSHQARISHGA ILMIY YONDASHUVLAR ................................................................................................................................ 163 Boboxoʻjayev Baxtiyor Nazirxoʻjayevich QURILISH SАNОАTІ ІNVЕSTІTSІОN JОZІBАDОRⅼІGІNІ SHАKLLАNTІRІSHNІNG MОHІYАTІ VА SHАRT-SHАRОІTⅼАRІ ..................................................................................................................................... 170 Boltayev Umidjon Talant o‘g‘li UMUMIY OVQATLANISH KORXONALARIDA MASHINAVIY OʻRGANISH USULLARI ORQALI TALABNI TAHLIL QILISHGA USLUBIY YONDASHULAR..................................................................... 182 Sharibaev Rasuljon Nosir oʻgʻli, Muxitdinov Shuhrat Ziyavitdinovich, Ibragimov Isroil Usmanovich ТЕОРЕТИКО-МЕТОДОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ФОРМИРОВАНИЯ МАКРОЭКОНОМИЧЕСКОЙ МОДЕЛИ СТРАТЕГИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ РЕГИОНА ............... 189 Ахмедов Камолхон, Исраилов Рустамбек Ибрагимович TADBIRKORLIK SUBYEKTLARIDA INVESTITSIYALARDAN UNUMLI FOYDALANISHNING NAZARIY ASOSLARI ....................................................................................................................................... 198 Isakov Axmadali Esanbaevich KORXONALAR EKSPORT SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH YO‘NALISHLARI ................................................................ 207 Karrieva Yakutjan Karimovna СРАВНИТЕЛЬНАЯ ОЦЕНКА РЕЗУЛЬТАТИВНОСТИ ЭКОНОМИЧЕСКИХ СИСТЕМ ПО ПОКАЗАТЕЛЯМ УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ ....................................................................................... 214 Ахмедов Камолхон, Исраилов Рустамбек Ибрагимович FRANCHAYZING VA KLASTER YONDASHUVI SHAROITIDA UMUMIY OVQATLANISH KORXONALARINI RIVOJLANTIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMI ...................... 225 Sharibaev Rasuljon Nosir o‘gʻli, Muxitdinov Shuhrat Ziyavitdinovich, Ibragimov Isroil Usmanovich ELEKTRON TIJORATDA SUNʼIY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI ....................................................................................................................................................... 231 Shaislamova Muazzamxon Raximxodjaevna PAXTA-TOʻQIMACHILIK KLASTERLARINI HUDUDIY RIVOJLANTIRISH MODELLARI VA MEZONLARI ...................................................................................................................................................... 238 Sharipov Rasulbek Siddiqovich PARKENT TUMANIDA OLTIN BEL TOGʻ KURORTINI RIVOJLANTIRISHNING MARKETING STRATEGIYALARI ........................................................................................................................................... 246 Ashurov Abdulaziz Rustamovich, Ishmuratov Baxodir Xusanovich, Mahmudov Ziyoviddin Shamsiddinovich, Fatema Nabizada Javid MINTAQADA KLASTERLARNI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY MODELLARNI QOʻLLASH MASALALARI .................................................................................................................................................... 260 Kadirov Sanʼat Yuldashevich AGROKLASTERLARNING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH KOʻRSATKICHLARINI BAHOLASH......................................................................................................................................................... 266 Oʻrinboyev Ulugʻbek Otabekovich № 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 5 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA BIZNES MODELLARINING RIVOJLANISH BOSQICHLARI ................................................................................................................................................... 273 Saatova Lolakhon Ergashevna HUDUDLARNI IJTIMOIY-IQTISODIY RIVOJLANISHIGA OMILLAR TAʼSIRINI BAHOLASH .... 281 Salayeva Lobar Ulugʻbek qizi RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA SANOAT KORXONALARINING BARQARORLIGINI TAʼMINLASH OMILLARI .......................................................................................... 290 Toʻrayev Sardorbek Toʻrayevich MINTAQA IQTISODIY SALOHIYATINI OSHIRISHNING ILMIY-NAZARIY JIHATLARI ............... 297 Turayev Ogʻabek Kaxramonovich TRANSFORMATSION IQTISODIY RIVOJLANISHDA SHAHAR BOSHQARUVINING YANGI MODELI SIFATIDA URGANCH TAJRIBASI ............................................................................................... 305 Radjapov Bunyod Madirimovich AKSIYADORLIK JAMIYATLARINING MOLIYAVIY PUL OQIMLARI VA STRATEGIK MARKETING INTEGRATSIYASI .................................................................................................................. 312 Masharipova Shahlo Adambaevna EKSPORT FAOLIYATINI DIVERSIFIKATSIYA QILISH JARAYONIDA MOLIYAVIY MEXANIZMLARNI OPTIMALLASHTIRISH YOʻNALISHLARI ............................................................. 320 To‘rayeva Yulduz Shamsiddin qizi KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA RAQAMLI MARKETING TEXNOLOGIYALARINI JORIY ETISH JARAYONIDA INNOVATSION YONDASHUVLARNI TAKOMILLASHTIRISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI ............................................................................................................... 328 Tursunxoʻjayeva Gulnoza Jamoliddin qizi OLIY TАʻLIM VА MEHNАT BОZОRI INTEGRАTSIYАSI АSОSIDА YUQОRI MАLАKАLI KАDRLАR BILАN TАʻMINLАSHNING АSОSIY YОʻNАLISHLАRI ............................................................................ 336 Haqqulov Fazliddin Faxriddinovich SUNʼIY INTELLEKT VA ANALITIK PLATFORMALAR YORDAMIDA RAQAMLI MARKETING SAMARADORLIGINI OSHIRISH YOʻLLARI. ............................................................................................. 345 Amonov Mirzohid Tuymuratovich BARQAROR MAHALLANI REJALASHTIRISHDA AQLLI MAHALLA TIZIMI IMKONIYATLARI ............................................................................................................................................. 356 Qulmatova Sayyora Safarovna OLIY TALIMGA TALABALARNI JALB ETISHНИНГ RAQAMLI MARKETING VOSITALARI ..... 362 Isamuxametov Shukurullo Asatullayevich BANK MENEJMENTIDA MIJOZLAR BILAN MUNOSABATLARNI BOSHQARISH (CRM) TIZIMINING SAMARADORLIGINI OSHIRISH MEXANIZMLARI ........................................................ 369 Kuliev Naim Xalimovich OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA OLIY TAʼLIM TASHKILOTLARINING IJTIMOIY TARMOQLARDAGI REYTINGINI BAHOLASHGA YONDASHUVLAR ................................................ 382 Maxmudov Faxriddin Umarovich MINTAQAVIY XIZMATLAR SOHASIDA INSON KAPITALINI RIVOJLANTIRISH VA MENEJMENT SIFATINING OʻZARO BOGʻLIQLIGI ........................................................................................................... 388 Maxmudova Nozimaxon Baxriddinxonovna FRANCHAYZING BRENDLARI UCHUN “BRENDBUK” KONSEPSIYASINING ILMIY ASOSLARI VA AMALIY NATIJALARI ..................................................................................................................................... 399 Xodjayev Anvar Rasulovich MINTAQA IQTISODIY SALOHIYATINI OSHIRISHNING ILMIY-NAZARIY JIHATLARI ............... 410 Turayev Ogʻabek QISHLOQ XOʻJALIGI MAHSULOTLARI BOZORIDA DIVERSIFIKATSIYA STRATEGIYASINING RAQOBATBARDOSHLIKKA TAʼSIRI .......................................................................................................... 418 Xudayberganov Jasur Baxodirovich № 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 6 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL XOʻJALIK YURITUVCHI SUBYEKTLARNING TASHQI SAVDO FAOLIYATIGA BANKLAR TOMONIDAN HISOB-KITOB XIZMATI KOʻRSATISH AMALIYOTINI TAKOMILLASHTIRISH .. 427 Ibodullayeva Maʻrifat Toʻlqin qizi TО‘QIMACHILIK KORXONALARIDA MEXNAT RESURSLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGI ............................................................................................................................................ 436 Yusupova Dildora Turadjanovna, Musayev Shavkatjon Kayumjonovich OʻZBEKISTONDA IQTISODIY ISLOHOTLAR SHAROITIDA SOLIQ SIYOSATINI TAKOMILLASHTIRISH ................................................................................................................................... 441 Jumayev Shuxrat IMPROVING CONSUMER RIGHTS PROTECTION MECHANISMS IN UZBEKISTAN’S AUTOMOBILE DELIVERY SYSTEM: LEGAL FRAMEWORKS AND DIGITAL TRANSFORMATION DIRECTIONS ...................................................................................................................................................... 450 Raupov Abdurahmon Ilhomovich АНАЛИЗ ВЛИЯНИЯ КРЕАТИВНОЙ ИНДУСТРИИ НА ТУРИСТИЧЕСКИЙ РЫНОК КАРАКАЛПАКСТАНА .................................................................................................................................... 457 Хошимова Камилла Навфал қизи ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARINI OPTIMALLASHTIRISHDA LEAN MENEJMENT TAMOYILLARI .................................................................................................................................................. 473 Bakayeva Mohira Axrorovna TURIZMDA RAQAMLI MARKETING STRATEGIYALARINING AMALIY SAMARADORLIGINI TAHLIL QILISH ................................................................................................................................................ 484 Zufarov Akmal Gulamiddinovich MAHSULOT TANNARXIGA KIRITILADIGAN XARAJATLARI VA ULARNI OPTIMALLASHTIRISH ................................................................................................................................... 498 Djumanov Sayitmurod Alimbekovich DIGITAL TRANSFORMATION OF BANK ASSET MANAGEMENT: LESSONS FROM THE EU DIGITAL FINANCE STRATEGY FOR UZBEKISTAN (JEAN MONNET MODULE) ............................ 505 Shirinova Shokhsanam ЗЕЛЕНОЕ ФИНАНСИРОВАНИЕ В ЗЕЛЕНОЙ ЭКОНОМИКЕ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА ............. 511 С. Х. Халиков СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ ТРАНСПОРТНЫХ УСЛУГ: ТЕНДЕНЦИИ, СТРУКТУРА И ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ (ОПЫТ УЗБЕКИСТАНА) ........................................................................ 518 Кайыбеков Парахат Конысбаевич BANK SOHASIDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA: FINTECH YECHIMLARI VA MIJOZLARGA XIZMAT KOʻRSATISH INNOVATSIYALARI.............................................................................................. 525 Rasulov Nuriddin Abdullayevich, Axmedova Nodira Abdurashid qizi UZUM YETISHTIRUVCHI KICHIK VA OʻRTA KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI VA INVESTITSION JOZIBADORLIGINI OSHIRISH UCHUN INNOVATSION RAQAMLI MARKETING STRATEGIYALARI ........................................................................................................................................... 530 Usmonova Diyora Mahmud qizi № 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 525 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL BANK SOHASIDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA: FINTECH YECHIMLARI VA MIJOZLARGA XIZMAT KOʻRSATISH INNOVATSIYALARI Rasulov Nuriddin Abdullayevich Toshkent amaliy fanlar universiteti “Bank va moliya” kafedrasi mudiri. PhD. Axmedova Nodira Abdurashid qizi Toshkent amaliy fanlar universiteti 4 bosqich talabasi E-mail: [email protected] Annotatsiya Raqamli transformatsiya (RT) zamonaviy bank tizimining raqobatbardoshligi va barqaror rivojlanishini taʼminlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ushbu maqolada bank sohasidagi RT jarayonlari, xususan, Fintech yechimlarining integratsiyasi va ularning mijozlarga xizmat koʻrsatish sifatiga taʼsiri tahlil qilinadi. Tadqiqot mobil bankchilik, ochiq bankchilik (Open Banking) standartlari, shuningdek, sunʼiy intellekt (SI) asosidagi shaxsiylashtirilgan takliflar kabi innovatsion mexanizmlarni oʻrganadi. Maqolada RT ning operatsion samaradorlikni oshirish, xarajatlarni optimallashtirish va mijozlar tajribasini (Customer Experience) tubdan yaxshilashdagi roli koʻrsatilgan. Xulosa qilib aytganda, ushbu innovatsiyalarni oʻzlashtirish banklarning kelajakdagi muvaffaqiyati uchun strategik zarurat hisoblanadi. Kalit soʻzlar: Raqamli transformatsiya, Bank sohasi, Fintech, Mijozlarga xizmat koʻrsatish, Innovatsiya, Mobil bankchilik, Ochiq bankchilik (Open Banking). Аннотация Цифровая трансформация (ЦТ) имеет решающее значение для обеспечения конкурентоспособности и устойчивого развития современной банковской системы. В данной статье анализируются процессы ЦТ в банковском секторе, в частности, интеграция решений Fintech и их влияние на качество обслуживания клиентов. В исследовании рассматриваются такие инновационные механизмы, как мобильный банкинг, стандарты открытого банкинга (Open Banking), а также персонализированные предложения на основе искусственного интеллекта (ИИ). В статье показана роль ЦТ в повышении операционной эффективности, оптимизации затрат и кардинальном улучшении клиентского опыта (Customer Experience). В заключение делается вывод, что освоение этих инноваций является стратегической необходимостью для будущего успеха банков. Ключевые слова: Цифровая трансформация, Банковский сектор, Финтех, Обслуживание клиентов, Инновации, Мобильный банкинг, Открытый банкинг (Open Banking). Abstract Digital Transformation (DT) plays a crucial role in ensuring the competitiveness and sustainable development of the modern banking system. This article analyzes the DT processes within the banking sector, specifically the integration of Fintech solutions № 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 526 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL and their impact on the quality of customer service. The research examines innovative mechanisms such as mobile banking, Open Banking standards, and personalized offers based on Artificial Intelligence (AI). The article demonstrates the role of DT in increasing operational efficiency, optimizing costs, and fundamentally improving the Customer Experience. In conclusion, adopting these innovations is a strategic necessity for the future success of banks. Keywords: Digital Transformation, Banking Sector, Fintech, Customer Service, Innovation, Mobile Banking, Open Banking. KIRISH XXI asr iqtisodiyoti, ayniqsa moliya sohasi, misli koʻrilmagan texnologik inqilob davrini boshidan kechirmoqda. Ushbu davrning asosiy harakatlantiruvchi kuchi – bu Raqamli Transformatsiya (RT). Bank sohasi har doim innovatsiyalarga ochiq boʻlgan boʻlsa-da, soʻnggi oʻn yillikda texnologiya, xususan, Fintech (Moliyaviy Texnologiyalar) kompaniyalari tufayli yuzaga kelgan oʻzgarishlar anʼanaviy bank modelining poydevorini tubdan oʻzgartirmoqda. Global miqyosda mijozlarning xizmatlarga boʻlgan talablari keskin oʻzgardi. Bugungi mijozlar bank operatsiyalarining tez, shaffof, 24/7 rejimida va shaxsiylashtirilgan boʻlishini kutishadi. Bu talablar sharoitida, banklar uchun shunchaki mavjud texnologiyalarni joriy etish emas, balki butun operatsion modelni, madaniyatni va mijozlar bilan munosabat strategiyasini qayta koʻrib chiqish strategik zaruratga aylandi. Raqamli transformatsiya banklarga nafaqat operatsion xarajatlarni optimallashtirish va samaradorlikni oshirish imkonini beradi, balki eng muhimi, ular uchun yangi raqobat maydonini ochadi. Fintech yechimlari – mobil ilovalar, blokcheyn, sunʼiy intellekt (SI) va katta maʼlumotlar tahlili (Big Data) – anʼanaviy banklarga oʻz mijozlariga misli koʻrilmagan darajada qulaylik va yuqori sifatli xizmat koʻrsatishga yordam beradi. Ushbu ishning maqsadi bank sohasidagi raqamli transformatsiya jarayonlarining mohiyatini ochib berish, Fintech yechimlarining bank xizmatlariga integratsiyalashuvi natijasida yuzaga kelayotgan asosiy innovatsiyalarni tahlil qilish hamda ushbu oʻzgarishlarning mijozlarga xizmat koʻrsatish sifatiga va banklarning kelajakdagi strategik rivojlanishiga taʼsirini baholashdan iborat. Biz mobil bankchilikning kengayishi, ochiq bankchilik (Open Banking) standartlarining joriy etilishi va SI asosidagi shaxsiylashtirilgan moliyaviy maslahat xizmatlari kabi muhim yoʻnalishlarga alohida eʼtibor qaratamiz. ADABIYOTLAR SHARHI Tadqiqotning nazariy asosi xalqaro miqyosdagi yetakchi ilmiy jurnallar, xususan, "Journal of Financial Services Research", "Journal of Banking & Finance", shuningdek, McKinsey, Gartner, Deloitte kabi nufuzli konsalting kompaniyalarining hisobotlari, Jahon Banki va Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasining moliya texnologiyalari boʻyicha nashrlari asosida shakllantirildi. Tahlil 2018-2024 yillar oraligʻidagi eng dolzarb maʼlumotlarga qaratilgan boʻlib, quyidagi kalit soʻzlar boʻyicha izlash olib № 10-SON OKTABR, 2025-YIL WWW.MARKETINGJOURNAL.UZ 527 ILMIY, AMALIY VA OMMABOP JURNAL borildi: Digital Banking, Fintech Integration, Open Banking, AI in Finance, Customer Experience in Banking, Digital Transformation Strategy. Bankning raqamli ekotizimi yaxlit tizim sifatida koʻrib chiqildi. Transformatsiya jarayonini tahlil qilishda tizimli yondashuv qoʻllanilib, unda Fintech yechimlari (masalan, toʻlov tizimlari, kredit skoring) bankning ichki jarayonlari (back-office) va mijozlar bilan aloqa kanallari (front-office) bilan qanday bogʻlanishi modellashtirildi. Bu yondashuv transformatsiyaning har bir bosqichida yuzaga keladigan sinergik effektlarni va potentsial xatarlarni (masalan, kiberxavfsizlik xatarlari) baholashga imkon berdi. Ayrim innovatsion yechimlarning samaradorligini chuqur oʻrganish maqsadida muvaffaqiyatli keys stadilaridan foydalanildi. Masalan, SI asosidagi kredit skoring tizimini joriy etgan bankning kredit portfeli sifati oʻzgarishi yoki Open Banking standartlarini birinchilardan boʻlib qabul qilgan bankning bozor ulushidagi oʻsish dinamikasi tahlil qilindi. Ushbu kompleks metodologiya asosida oʻtkazilgan tadqiqot, bank sohasidagi raqamli transformatsiyaning nazariy asoslarini amaliy misollar bilan mustahkamlab, innovatsion yechimlarning bank faoliyatiga taʼsirini har tomonlama va obyektiv baholash imkonini beradi. METODOLOGIYA Ushbu tadqiqot bank sohasidagi raqamli transformatsiya va Fintech yechimlarining integratsiyasini tahlil qilishga qaratilgan boʻlib, asosan sifatli (qualitative) va tahliliy (analytical) metodologiyalarga asoslanadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi innovatsiyalarning nazariy asoslarini oʻrganish va ularning amaliy natijalarini baholash boʻlganligi sababli, empirik maʼlumotlarni yigʻish oʻrniga, chuqur adabiyot tahlili (Literature Review) va tizimli yondashuv (Systematic Approach) qoʻllaniladi. TAHLIL VA NATIJALAR Bank sohasidagi raqamli transformatsiyaning (RT) muvaffaqiyatli amalga oshirilishi koʻp omilli innovatsion yechimlarning sinxron integratsiyasiga bogʻliq ekani aniqlangan. Tadqiqot natijalari asosida, mobil bankchilik, ochiq bankchilik (Open Banking) va sunʼiy intellekt asosidagi xizmatlarning banklarning xizmat sifati va strategik oʻsishiga qanday taʼsir koʻrsatayotgani aniqlab berildi. Mobil bankchilik komponentining tahlili shuni koʻrsatdiki, ushbu xizmatlar orqali tranzaksion xarajatlar keskin kamaygan boʻlib, ayniqsa chakana mijozlar segmentida operatsion tezlik va qulaylik sezilarli darajada oshgan. Bank mobil ilovalarining funksionallik darajasi va foydalanuvchi interfeysining intuitivligi mijozlar sodiqligiga bevosita taʼsir koʻrsatayotgani qayd etildi. Bu holat banklar orasida raqamli qulaylik raqobat mezoniga aylanganini koʻrsatmoqda. Ochiq bankchilik (Open Banking) yondoshuvi orqali kolaboratsion modelga oʻtgan banklar oʻz mijoz bazasini kengaytirishga muvaffaq boʻlgan. Tahlilga jalb qilingan hollarda, ochiq API texnologiyalari asosida mustaqil Fintech platformalari bilan hamkorlik qilgan banklar tomonidan taklif etilgan integratsiyalashgan xizmatlar, xususan, uchinchi tomon toʻlov ilovalari va shaxsiy byudjet boshqaruvi vositalari