भारताच्या पर्यावरणीय इतिहासात आदिवासी समुदायाचे योगदान
Abstract
मानव आणि निसर्ग यांचा संबंध प्राचीन काळापासून अगदी घट्ट राहिला आहे. भारतासारख्या विविधतेने नटलेल्या देशात आदिवासी समाजाने या निसर्गाशी आपुलकीचे नाते जोडले आहे. त्यांच्या जीवनपद्धतीत जंगल, नद्या, डोंगर, प्राणी आणि वनस्पती यांना केवळ उपजीविकेचे साधन न मानता ते देवतास्वरूप मानले गेले आहे. आदिवासी समाजाने आपल्या परंपरा, श्रद्धा, रूढी आणि सांस्कृतिक जीवनातून पर्यावरणाचे रक्षण करण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यामुळे भारताच्या पर्यावरणीय इतिहासाचा अभ्यास करताना आदिवासी समाजाचे योगदान हे अनन्यसाधारण व प्रेरणादायी मानले जाते.
Full text
268 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025 . 1, . . 2 , , , , . Corresponding Author – . DOI - 10.5281/zenodo.17662146 : . . , , , . , , . . (Keyward): , , / , , , , , , , , , , , . : . . , . “”, “” “” . , , , - .“ ” . , , . , , . . , ( ) . .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . , . . 269 : . , , , . . , . - – , , , , . . – () . . , . – ; . – . – . – . : (, ) - . . (, ) . . ( , ) , .“ , , ” . (, , ) , , . . , . . . . : . , . . (Shifting Cultivation): , , . . : , , . . (Mixed Cropping): , , , , ,
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . , . . 270 . . . : . - . : . . : . . , . , , . . , . , . : . . , , . , , . “ .” . . : 1. : - . 2. , - , 3. - . 4. : , , - 5. : - . 6. - . .