scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

डॉ. विनायक संभाजी तुमराम यांच्या जीवनाचा आणि कार्याचा ऐतिहासिक अभ्यास

श्री. बालाजी परशुराम कोडापे; प्रा. डॉ. पी. एस. माहोरे

Abstract

हे संशोधन डॉ. विनायक संभाजी तुमराम यांच्या जीवनाचा आणि कार्याचा व्यापक ऐतिहासिक अभ्यास सादर करते, एक प्रख्यात विद्वान, शिक्षक आणि सामाजिक कार्यकर्ते ज्यांचे योगदान इतिहास, साहित्य आणि सांस्कृतिक संवर्धनाच्या क्षेत्रात पसरलेले आहे. या अभ्यासात त्यांच्या सुरुवातीच्या काळापासून, मजबूत सामुदायिक मूल्ये आणि शैक्षणिक उत्कृष्टतेने आकार घेतलेल्या, शिक्षक, संशोधक आणि सामाजिक न्यायाचे समर्थक म्हणून त्यांच्या प्रतिष्ठित कारकिर्दीपर्यंतचा त्यांचा प्रवास उलगडला आहे. अभिलेखागार विश्लेषण, मौखिक इतिहास आणि क्षेत्रीय तपासणीसह ऐतिहासिक संशोधन पद्धतींचा वापर करून, हा शोधनिबंध त्यांच्या विद्वत्तापूर्ण लेखन, शैक्षणिक उपक्रम आणि सांस्कृतिक प्रकल्पांचे परीक्षण करतो. स्वातंत्र्योत्तर भारतातील व्यापक ऐतिहासिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक संदर्भांमध्ये त्यांचे कार्य मांडले आहे, उपेक्षित इतिहासांचे दस्तऐवजीकरण, वारसा-आधारित शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे आणि शैक्षणिक क्षेत्रांना सामुदायिक सहभागाशी जोडण्यात त्यांची भूमिका अधोरेखित करते. निष्कर्ष त्यांच्या योगदानाचे शाश्वत महत्त्व आणि भविष्यातील शिष्यवृत्ती, शैक्षणिक सुधारणा आणि सांस्कृतिक संवर्धनासाठी त्यांची प्रासंगिकता अधोरेखित करतात.

Full text

284 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025 .          .   1, . . . . 2 1  , 2 ,   ,   , , .  Corresponding Author – .    DOI - 10.5281/zenodo.17662189 :   .            ,   ,       ,       .     ,        , ,             .  ,          ,     ,       .    ,        ,   , -             .        ,         .   ,   : .       ,                  .   -     ,         .             -    . , .   ,        -            .     ,  ,  ,      .   , .            ,        .    , IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 .   , . . . .  285          .    ,        -   ,              .           ,     ,           .             ; ,                 . .   ,    ,   -       .     ,            .     ,         ,                 .       .  ,    , .                  .     -     ,       -        ,      .  ,  ,           .  ,               .    ;   ,          .       ,        -       .  ,       . .       ,        .  ,                  .                  . ,       ,   IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 .   , . . . .  286     .      ,          .                   .  , .                      . ,       ,       .      ,          .                   .  , .                      .  : 1. .      . 2.  ,      . 3.       .   : .       , , ,    ,     ,         .    ,        ,       .          ,            .                     . , .   ,          .   ,   ,     .         ,   ,         .                             .     , .     ,    . . ( , , ),  .. ,  .. .,  ..,  ..,  ...,  .( . IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 .   , . . . .  287 .)    .                     .             .               ,          .     , .            .                  .   , ,            .      ,        .    : .             ,         .                  .     ,             .      -        ,      .    , .        ,  ,       .          ,     .   ,      ,         ,            .                  . .         .       ,   ,            .   ,              - ,        .  IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 .   , . . . .  288  ,         ,      .            ,           .          ,           .   ,    ,             .     ,                 .    : .        ,   -     .        ,  ,     ,   ,         .    ,           .  ,           .             .          ,         .                     . ,        ,          .   , .                  .      ,                .  ,            ,              .   ,      .  ,             .            IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 .   , . . . .  289       .       ,    ,             .  ,     ,          . , .         ,          .            ,                          .           ,   ,            .   : .           ,        .          ,            .    ,            .  , .              -     .          ;     ,      .          - ,           .          , .          .   -   -      ,         .  , .    ,      .                     .        ,            .         IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 .   , . . . .  290     ,      .  ,            ,                 . , .           .                    . ,       ,     ,         .  ,              ,      .                          .         .                .          , ,            .          ,            . ,                .          -     ,     .                       .   , .                .                    .               ,       . , .      ,                    .       IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 .   , . . . .  291           .    ,    ,                . : .                       .    ,        .             ,        , .                  .                  .  ,       ,                    .   -      -       ,             . ,         ,     .        ,    ,          .           ,       . , .              .              ,          .                 .          .  ,        , .                 .   ,           ,       . IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 .   , . . . .  292 , .                .            ,              .  : 1. , ..,  , .. )2014).     (10 (.   . 2. , .. )2004).   :     (2 (.    ,  . 3. , . )2019).   :  --    (5 (.   ,  . 4. ,  . )1966).   .    , . 5. , .. )1992).     .  , . 6. , .. )1996).       .     , . 7. , . )2012). "     ."    ,  39(1), . 85–102. 8. , . )1982).   :      .    . 9. , .. )2008).  :      .  , . 10. ,  . )(.    []. [ ]. 11.  . )2003).    –   .  , . 12. ,  . )2010). "  –  ."     ,  15(3), . 215–228. 13. , . )2018).      (6 (.   ,  . 14. ,   . )2018).          (6 (.   ,  .