DIGITAL READING PLATFORMS IN B1 ENGLISH LESSONS: LINGQ PLATFORMASIDAN FOYDALANISH

INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “INTEGRATION OF MODERN LINGUISTICS WITH SCIENCE, EDUCATION, AND PRACTICE IN THE PROCESS OF GLOBALIZATION: NEW APPROACHES, OPPORTUNITIES, AND CHALLENGES”, DECEMBER 4, 2025 899 DIGITAL READING PLATFORMS IN B1 ENGLISH LESSONS: LINGQ PLATFORMASIDAN FOYDALANISH Nuriddinova Nigora Burxonovna Navoiy davlat universiteti magistranti https://doi.org/10.5281/zenodo.17837078 Annotatsiya. B1 darajasidagi ingliz tili o‘quvchilarining o‘qish savodxonligini rivojlantirish chet tilini o‘rganishda muhim hisoblanadi. LingQ kabi raqamli platformalar interaktiv, moslashuvchan va o‘quvchi markazli muhit yaratib, lug‘atni oshirish, matnni tushunish va o‘quvchi mustaqilligini rivojlantirish imkonini beradi. Ushbu tadqiqot B1 sinflarida LingQ’dan foydalanish strategiyalari va metodologiyasini o‘rganadi, jumladan o‘qituvchi tomonidan joylashtirilgan matnlar, multimodal yordam va gamifikatsiya elementlari. Sifatlideskriptiv metod yordamida ma’lumotlar o‘qituvchi intervyulari, dars kuzatuvlari va hujjatlarni tahlil qilish orqali yig‘ildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, LingQ’ning o‘z matnini yuklash imkoniyati, tanilgan/tanlanmagan so‘zlarni belgilash, audio yordam va gamifikatsiya xususiyatlari B1 o‘quvchilarning o‘qish ko‘nikmalarini sezilarli darajada oshiradi. Makolada LingQ’ni samarali sinfda qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Kalit so‘zlar: Raqamli o‘qish platformalari, B1 darajasi, Ingliz tili, O‘qish savodxonligi, LingQ, Multimodal o‘quv materiallari, Gamifikatsiya, O‘quvchi markazli yondashuv, Lug‘atni rivojlantirish, O‘qituvchi tomonidan joylashtirilgan matnlar. Abstract. Developing reading literacy for B1-level English learners is a crucial aspect of foreign language education. Digital platforms such as LingQ create an interactive, flexible, and learner-centered environment, enabling vocabulary growth, text comprehension, and learner autonomy. This study investigates strategies and methodologies for using LingQ in B1 classrooms, including teacher-uploaded texts, multimodal support, and gamification elements. Using a qualitative-descriptive method, data were collected through teacher interviews, classroom observations, and document analysis. The results indicate that LingQ’s features— uploading custom texts, marking known/unknown words, audio support, and gamification— significantly enhance B1 learners’ reading skills. Recommendations for effective classroom use of LingQ are provided. Keywords: Digital reading platforms, B1 level, English language, Reading literacy, LingQ, Multimodal learning materials, Gamification, Learner-centered approach, Vocabulary development, Teacher-uploaded texts. Аннотация. Развитие навыков чтения у учащихся уровня B1 по английскому языку является важной составляющей изучения иностранного языка. Цифровые платформы, такие как LingQ, создают интерактивную, гибкую и ориентированную на ученика среду, способствуя увеличению словарного запаса, пониманию текста и развитию самостоятельности учащихся. В этом исследовании изучаются стратегии и методология использования LingQ на занятиях для уровня B1, включая тексты, загруженные преподавателем, мультимодальную поддержку и элементы геймификации. С помощью качественно-описательного метода данные собирались через интервью с учителями, наблюдения за занятиями и анализ документов. Результаты показывают, что функции LingQ — загрузка собственных текстов, отметка известных/неизвестных INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “INTEGRATION OF MODERN LINGUISTICS WITH SCIENCE, EDUCATION, AND PRACTICE IN THE PROCESS OF GLOBALIZATION: NEW APPROACHES, OPPORTUNITIES, AND CHALLENGES”, DECEMBER 4, 2025 900 слов, аудиоподдержка и геймификация — значительно повышают навыки чтения учащихся уровня B1. Предлагаются рекомендации по эффективному использованию LingQ в классе. Ключевые слова: Цифровые платформы для чтения, уровень B1, английский язык, грамотность чтения, LingQ, мультимодальные учебные материалы, геймификация, ориентированный на ученика подход, развитие словарного запаса, тексты, загруженные преподавателем. O‘qish savodxonligi zamonaviy til o‘rganishning asosiy ko‘nikmalaridan biridir, ayniqsa B1 darajasidagi o‘quvchilar uchun, ular asosiy tushunishdan murakkab o‘qish strategiyalariga o‘tmoqda. An’anaviy chop etilgan materiallar tezkor javob, shaxsiylashtirilgan o‘quv sur’ati va multimodal yordamni taqdim eta olmaydi. Raqamli o‘qish platformalari bu cheklovlarni samarali bartaraf etadi (Benson, 2011). LingQ – raqamli o‘qish va lug‘at platformasi bo‘lib, foydalanuvchi o‘z matnini import qilishi, audio bilan birga o‘qishi, tanilgan/tanlanmagan so‘zlarni belgilashi va o‘rganish jarayonini kuzatishi mumkin. B1 o‘quvchilar uchun LingQ matn tanlash va o‘quv tezligini moslashtirish imkonini beradi, bu esa mustaqil o‘qish strategiyalarini rivojlantirishda muhim (Krashen, 2004). B1 darajasidagi o‘quvchilarning o‘qish savodxonligini rivojlantirishda LingQ’dan qanday samarali foydalanish mumkinligini o‘rganish, shu jumladan o‘qituvchi joylashtirgan matnlar va multimodal yordamni integratsiyalash. O‘qish savodxonligi matnni tushunish, lug‘atni tanish, tanqidiy fikrlash va ma’lumotni yangi kontekstga qo‘llashni o‘z ichiga oladi (Grabe & Stoller, 2013). B1 o‘quvchilar tanish mavzularda asosiy g‘oyani tushunish, oddiy ma’nolarni chiqarish va argumentlarni tahlil qilish qobiliyatiga ega bo‘lishi lozim. Ammo cheklangan lug‘at va yetarli o‘qish strategiyalari yo‘qligi tushunishni qiyinlashtiradi (Alderson, 2000). Raqamli platformalar matn, audio, rasm va havolalar kabi multimodal elementlarni taqdim etadi, bu tushunishni va ma’lumotni eslab qolishni oshiradi (Paivio, 1986; Mayer, 2020). O‘qituvchi matnini yuklash imkonini beruvchi platformalar (masalan LingQ) dars mavzulari va o‘quvchi qiziqishlariga mos materiallarni taqdim etadi, bu esa motivatsiyani oshiradi. B1 darajadagi o‘quvchilar o‘qish qobiliyatini oshirishda va fan o‘qtuvchilari uchun LingQ ilovasining bir nechta foydali jihatlari mavjud. Misol qilib oladigan bo‘lsak, o‘z matnini yuklash, o‘qituvchi o‘quv jarayoniga mos matnlarni kiritadi. Ikkinchidan, audio sinxronizatsiyasi: o‘quvchilar bir vaqtning o‘zida ham tinglab va ham o‘qib borish imkoniyatini beradi. Uchinchidan, ushbu ilova lug‘atni rivojlantirishga yordam beradi, ya’ni agarda o’quvchi biror so‘zni bilmay qolsa u o‘sha vaqtning o‘zida so‘zning ustiga bosish orqli so‘z ma’nosini o‘rganishi mumkin. Progress monitoring ilova yana bir qulayliklaridan biri hisoblanadi. Bu o‘qituvchi va o‘quvchiga o‘quv faoliyatini kuzatib borish imkoniyatini beradi. Bundan tashqari, gamifikatsiya usuli streaklar, ballar va badgelar orqali o‘quvchining motivatsiyasini oshirishga ko‘maklashadi, ilovaning tekin va pullik versiyalari mavjud bo‘lib, tekin shaklida ham ancha funksiyalari ishlaydi Bir qancha afzalliklariga qaramasdan ilovaning kamchiliklari ham yo’q emas. Bepul versiyada audio va lug‘at funksiyalari cheklanganligi, yo‘naltirilmagan o‘quvchilar juda murakkab matnlarni tanlashi mumkinligi va samarali ishlashi uchun o‘qituvchidan tayyorgarlik talab qilinishini ilovaning qiyinchilik tomoni deb qarasak bo’ladi (Lai, 2021). INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “INTEGRATION OF MODERN LINGUISTICS WITH SCIENCE, EDUCATION, AND PRACTICE IN THE PROCESS OF GLOBALIZATION: NEW APPROACHES, OPPORTUNITIES, AND CHALLENGES”, DECEMBER 4, 2025 901 B1 sinflarida LingQ’ni integratsiyalash strategiyalarini o‘rganish uchun sifatli-deskriptiv tadqiqot dizayni ishlatildi. 8 ta ingliz tili o‘qituvchisi (o‘rta maktab, B1 sinflari); 42 ta B1 darajadagi 15–17 yoshli o‘quvchilar ishtirokchi sifatida qatnashdi Ma’lumotlar o‘qituvchilardan intervyu olish (matn tanlash, strategiyalar va muammolar haqida yarim strukturali savollar), darslarni kuzatish (o‘quvchilar matn va audio bilan ishlash, faoliyat va interaktivlikni kuzatish), hujjatlarni tahlil qilish (dars rejalar, raqamli o‘qish loglari va o‘quvchi progress hisoboti)orqli to‘plandi. Tematik tahlil orqali ma’lumotlar to‘rtta mavzu ostida guruhlandi: raqamli vositalar, o‘qish strategiyalari, metodologik yondashuvlar va cheklovlar. Preva post-testlar o‘quvchilarning o‘qish ko‘nikmalarini o‘lchash uchun ishlatildi. B1 o‘quvchilar uchun LingQ’ning eng samarali funksiyalari Funksiya Maqsadi Samaradorlik Bepul/Pullik O‘z matnini yuklash Darsga mos matnlar Yuqori Freemium (asosiy matn importi bepul) Audio yordam Tinglab + o‘qish Yuqori Cheklangan bepul audio Yangi so‘zlar Lug‘at kuzatuv Yuqori Freemium Gamifikatsiya Motivatsiya O‘rta Freemium Progress monitoring O‘zini nazorat qilish Yuqori Freemium LingQ bilan samarali strategiyalar 1. O‘qituvchi joylashtirgan matnlar: Syllabusga mos va B1 darajasiga mos matnlar. 2. Multimodal yordam: Audio va vizual yordam tushunishni yaxshilaydi. 3. Bosqichma-bosqich o‘qish: Pre-reading, while-reading annotation, post-reading reflection. 4. Gamifikatsiya: Leaderboards, streaks va ballar motivatsiyani oshiradi. Bir kunlik dars davomida quyidagi o‘qish konikmasini oshirish uchun quyidagi jarayonlar amalga oshirildi. 1)Pre-reading: Lug‘atni kiritish, taxmin qilish faoliyati. 2) During reading: O‘quvchilar LingQ’ga yuklangan matnni o‘qib, audio tinglaydi, tanilgan/tanlanmagan so‘zlarni belgilaydi. 3) Post-reading: Test, muhokama va qisqacha yozma refleksiya. 4.4 Preva post-test natijalari Test O‘rtacha ball Std. dev O‘sish Pre-test 57.8 6.2 — Post-test 73.6 5.4 +15.8 Natija: LingQ yordamida ishlash B1 o‘quvchilarning o‘qish tushunchasini sezilarli darajada oshirdi (p<0.05). Natijalar shuni ko‘rsatadiki, LingQ’ga o‘qituvchi tomonidan joylashtirilgan matnlar, audio va lug‘at kuzatuvi B1 o‘quvchilarning o‘qish savodxonligini sezilarli oshiradi. Multimodal yordam kognitiv yukni kamaytiradi, gamifikatsiya esa motivatsiyani oshiradi. Ammo o‘qituvchi matn tanlash va yo‘naltirishda faol ishtirok etishi kerak. Pedagogik tavsiyalar: LingQ’ni aralash ta’lim yondashuviga integratsiyalash; Dars mavzusiga mos o‘qituvchi matnini yuklash; LingQ o‘qish faoliyatini sinfdagi muhokama va yozma topshiriqlar bilan birlashtirish. Cheklovlar: Bepul versiyada audio va lug‘at cheklangan; Namuna soni kichik; aralashuv 6–8 hafta davomida; O‘qituvchi va o‘quvchilarning raqamli savodxonligi talab qilinadi. LingQ platformasi B1 darajasidagi o‘quvchilarning o‘qish savodxonligini rivojlantirish uchun mos, interaktiv va o‘quvchi markazli vositadir. O‘qituvchi tomonidan yuklangan matnlar, multimodal yordam va lug‘at kuzatuvi tushunishni va lug‘atni sezilarli darajada oshiradi. INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “INTEGRATION OF MODERN LINGUISTICS WITH SCIENCE, EDUCATION, AND PRACTICE IN THE PROCESS OF GLOBALIZATION: NEW APPROACHES, OPPORTUNITIES, AND CHALLENGES”, DECEMBER 4, 2025 902 LingQ’ni sinf amaliyotiga integratsiyalash motivatsiyani oshiradi va zamonaviy pedagogik yondashuvlarga mos keladi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. Alderson, J. C. (2000). Assessing Reading. Cambridge University Press. 2. Benson, P. (2011). Teaching and researching autonomy. Pearson. 3. Grabe, W., & Stoller, F. (2013). Teaching and Researching Reading. Routledge. 4. Krashen, S. D. (2004). The Power of Reading. Libraries Unlimited. 5. Lai, C. (2021). Technology integration in EFL classrooms. Language Learning & Technology, 25(3), 1–20. 6. Mayer, R. E. (2020). Multimedia Learning (3rd ed.). Cambridge University Press. 7. Paivio, A. (1986). Mental Representations: A Dual Coding Approach. Oxford University Press.