BO'LAJAK TEXNOLOGIYA FANI O'QITUVCHILARINI KASBIY FAOLIYATGA TAYYORLASHDA XALQARO BAHOLASH DASTURLARIGA ASOSLANGAN MOBIL ILOVALARDAN FOYDALANISH METODIKASI

ACTIVE RESEARCHER SCIENTIFIC JOURNAL activeresearcher.com December, 2025 volume 2 issue 12 38 DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.17867515 BO‘LAJAK TEXNOLOGIYA FANI O‘QITUVCHILARINI KASBIY FAOLIYATGA TAYYORLASHDA XALQARO BAHOLASH DASTURLARIGA ASOSLANGAN MOBIL ILOVALARDAN FOYDALANISH METODIKASI Sadriddinov Behruzjon Sabriddin o‘g‘li Buxoro davlat pedagogika instituti 7TEX-24-guruh magistranti ANNOTATSIYA Bo‘lajak texnologiya fani o‘qituvchilarini kasbiy faoliyatga tayyorlash jarayonida xalqaro baholash dasturlariga asoslangan mobil ilovalardan samarali foydalanish, talabalarni zamonaviy texnologiyalar vositasida kasbiy tayyorgarligini oshirish, ularning xalqaro standartlarga mos kompetensiyalarini rivojlantirishdan imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi. Kalit so‘zlar: Texnologiya, kasbiy tayyorgarlik, xalqaro baholash dasturlari, mobil ilovalar, raqamli ta’lim, pedagogik kompetensiya, metodika, o‘qitish texnologiyalari. Bugungi kunda ta’lim tizimi oldida turgan asosiy vazifalardan biri – zamonaviy texnologiyalarni o‘quv jarayoniga samarali integratsiya qilish va o‘qituvchilarning raqamli kompetensiyalarini rivojlantirishdir. Xalqaro baholash dasturlari talabalarning tanqidiy fikrlashi, muammoli vaziyatlarni hal etish va amalda qo‘llash ko‘nikmalarini baholaydi. Shu bois bo‘lajak texnologiya fani o‘qituvchilarini tayyorlashda ushbu dasturlarning metodologiyasini chuqur o‘rganish va ularni mobil ilovalar orqali amaliyotga tatbiq etish dolzarb ahamiyat kasb etadi. ACTIVE RESEARCHER SCIENTIFIC JOURNAL activeresearcher.com December, 2025 volume 2 issue 12 39 PISA yondashuvi. PISA dasturi talabalarning bilimlarini emas, balki bilimlardan amaliy foydalanish salohiyatini o‘lchaydi. Texnologiya fani kontekstida bu — talabalarning texnik masalalarni hal etish, ijodiy loyihalar yaratish va real hayotiy muammolarni texnologik yechimlar orqali hal etish qobiliyatini anglatadi. TIMSS yondashuvi. TIMSS baholash tizimi ta’limdagi konseptual bilimlar va metodik strategiyalarni aniqlaydi. Texnologiya ta’limida bu talabalarning fizika, kimyo, informatika bilan integratsiyalashgan bilimlarini tahlil qilish, modellashtirish va ishlab chiqish faoliyatini rivojlantiradi. Mobil ta’lim — bu ta’lim jarayonini moslashuvchan, interaktiv va individual qilish imkonini beruvchi modeldir. Mobil ilovalar: ✓ talabani o‘rganish jarayonida faol ishtirok etishga undaydi; ✓ har qanday joyda va vaqtda bilim olish imkonini yaratadi; ✓ o‘qituvchiga o‘quv jarayonini monitoring qilish, baholash va tahlil qilish imkonini beradi. Texnologiya fani yo‘nalishida quyidagi mobil ilovalar samarali hisoblanadi: ➢ Tinkercad, AutoCAD mobile – 3D loyihalash va modellashtirish uchun; ➢ Phet Simulations, GeoGebra – ilmiy tajribalar va hisoblashlarni vizuallashtirish uchun; ➢ Kahoot, Quizizz, PISA-style app – o‘quvchilarning kompetensiyasini interaktiv baholash uchun; ➢ Google Classroom, Moodle mobile – masofaviy ta’lim va onlayn topshiriqlarni boshqarish uchun. Xalqaro baholash dasturlariga asoslangan mobil ta’lim metodikasi quyidagi bosqichlar asosida amalga oshiriladi: 1. Tahlil bosqichi • O‘qituvchi nomzodlarga xalqaro baholash tizimlarining mezonlari, topshiriqlari va baholash tamoyillari o‘rgatiladi. • Mobil ilovalarning didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. 2. Loyihalash bosqichi ACTIVE RESEARCHER SCIENTIFIC JOURNAL activeresearcher.com December, 2025 volume 2 issue 12 40 • PISA yoki TIMSS tipidagi muammoli topshiriqlarni mobil platformalarda ishlab chiqish (masalan, “Tinkercad”da real muhandislik loyihasi yaratish). • Guruhli interaktiv mashg‘ulotlar tashkil etish. 3. Amaliy bosqich • Mobil ilovalar orqali dars ssenariylari, testlar va simulyatsiyalar yaratish. • Natijalarni onlayn baholash va tahlil qilish. 4. Refleksiya bosqichi • Talabalarning o‘z faoliyati ustidan tahliliy hisobot tayyorlashi. • O‘zaro tajriba almashish, PISA uslubidagi muammoli topshiriqlarni tahlil qilish. Xalqaro baholash dasturlariga asoslangan mobil ta’lim metodikasi bo‘lajak texnologiya fani o‘qituvchilarini zamonaviy kasbiy faoliyatga tayyorlashning samarali mexanizmidir. U nafaqat ularning bilim va ko‘nikmalarini chuqurlashtiradi, balki: • global ta’lim standartlariga mos kompetensiyalarni shakllantiradi; • raqamli pedagogika tamoyillarini amaliyotga joriy etadi; • o‘qituvchi nomzodlarning mustaqil, ijodiy va tanqidiy fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi. Komponent Mazmuni Kutilayotgan natija Maqsadli O‘qituvchining raqamli, muammoli va innovatsion fikrlash ko‘nikmasini rivojlantirish Kompetensiyaga asoslangan tayyorgarlik Mazmuniy PISA, TIMSS topshiriqlari asosida tuzilgan mashg‘ulotlar Global ta’lim standartlariga moslik Texnologik Mobil ilovalardan foydalangan dars modellarini ishlab chiqish Amaliy, interaktiv o‘qitish Nazoratbaholash Mobil testlar, elektron portfolio, refleksiya O‘qituvchining o‘zini baholash madaniyatini shakllantirish ACTIVE RESEARCHER SCIENTIFIC JOURNAL activeresearcher.com December, 2025 volume 2 issue 12 41 Innovatsion yondashuvlar hamda mobil ilovalar, virtual va kengaytirilgan reallik, 3D modellashtirish, sun’iy intellektga asoslangan shaxsiylashtirilgan ta’lim tizimlari va animatsiyalashgan o‘quv materiallari, bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodiy va texnologik savodxonligini oshirishda muhim vosita hisoblanadi. Bu esa ularning kelgusidagi pedagogik faoliyatida zamonaviy o‘qitish metodlarini qo‘llash imkoniyatlarini kengaytiradi. Kelajakda multimedia texnologiyalarining ta’lim jarayoniga integratsiyalashuvini yanada kengaytirish, ushbu texnologiyalarning didaktik imkoniyatlarini chuqur o‘rganish va o‘quv dasturlarini takomillashtirish zamonaviy ta’limning ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qoladi. Shu sababli, texnologiya fanlarini o‘qitishda innovatsion vositalardan foydalanish raqobatbardosh, ijodkor va zamonaviy pedagoglarni tayyorlashda muhim omil hisoblanadi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. Rasulova A, Turayev X. Bo‘lajak texnologiya fani o‘qituvchilarining kasbiyijodiy kompetentligini shakllantirishda multimedia texnologiyalarining innovatsion yondashuvlari va metodik imkoniyatlari. INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “CHALLENGES AND SOLUTIONS IN THE INTEGRATION OF DIGITAL TECHNOLOGIES INTO THE GRAPHIC EDUCATION PROCESS”, APRIL 14, 2025. 2. Atabayeva X. Bo‘lajak texnologiya fani o‘qituvchilarini pisabaholash dasturi orqali kasbiy-pedagogik faoliyatga moslashishning pedagogik shart-sharoitlari. CENTRAL ASIAN JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCH AND MANAGEMENT STUDIES. August 25, 2024. 3. Sayidova M, Isaqova I, Tursinova M, Ergasheva S, Taniyeva M. Bo‘lajak texnologiya o‘qituvchisining texnologik ta’limidagi raqamli texnologiyalar. INTERNATIONAL SCIENTIFIC-PRACTICAL CONFERENCE INNOVATIVE DEVELOPMENT OF SCIENCE AND EDUCATION: NEW APPROACH AND RESEARCH OCTOBER 5, 2024. ACTIVE RESEARCHER SCIENTIFIC JOURNAL activeresearcher.com December, 2025 volume 2 issue 12 42 4. Tursunboyeva Sh. XALQARO BAHOLASHNING BUGUNGI KUNDAGI YUTUQ VA KAMCHILIKLARI. Namangan davlat pedagogika instituti “Ta’lim va taraqqiyot” ilmiy-uslubiy jurnali 2024-yil 4-son.