ELEKTRON DARSLIK YARATISHDA QO'LLANILADIGAN WEB-DASTURLAR

Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 17–to’plam 2025 y. 103 ELEKTRON DARSLIK YARATISHDA QO‘LLANILADIGAN WEBDASTURLAR Osiyo Xalqaro universistet Ta’limda Axborot Texnologiyalari yo’nalishi 1-kurs magistirantura talabasi Ergashova Sarvinoz Shovkatovna Annotatsiya Ushbu maqolada elektron darslik yaratish jarayonida qo‘llaniladigan zamonaviy veb-dasturlar, ularning texnik va pedagogik imkoniyatlari hamda ta’lim jarayonidagi ahamiyati tahlil etiladi. Darslikni yaratish, tahrirlash, interaktiv elementlar qo‘shish, dizaynni loyihalash va kontentni onlayn tarqatishga imkon beruvchi asosiy platformalar ko‘rib chiqiladi. Аннотация В данной статье анализируются современные вебприложения, используемые при создании электронных учебников, их технические и педагогические возможности, а также их роль в образовательном процессе. Рассматриваются основные платформы, которые позволяют создавать, редактировать, оформлять и распространять электронные учебные материалы, включая текст, изображения, видео, интерактивные элементы и тестовые задания. Annotation: This article analyzes modern web applications used for creating electronic textbooks, their technical and pedagogical features, as well as their importance in the educational process. The main platforms that enable the creation, editing, design, and distribution of digital learning materials—such as text, images, videos, interactive elements, and assessments—are examined. Kalit so‘zlar:elektron darslik; veb-dasturlar; raqamli ta’lim; interaktiv kontent; onlayn platformalar; H5P; Canva; Google Sites. Ключевые слова: электронный учебник; веб-приложения; цифровое образование; интерактивный контент; онлайн-платформы; H5P; Canva; Google Sites. Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 17–to’plam 2025 y. 104 1. Keywords:electronic textbook; web applications; digital education; interactive content; online platforms; H5P; Canva; Google Sites. Kirish. Raqamli ta’limning rivojlanishi o‘qituvchilardan o‘quv jarayoniga zamonaviy metodlar va innovatsion vositalarni joriy etishni talab qilmoqda. Elektron darsliklar bu matn, rasm, interaktiv modullar, testlar, video va audio materiallarni o‘z ichiga olgan raqamli o‘quv resurslaridir. Bugungi kunda elektron darsliklar yaratishda ko‘plab veb-dasturlar va platformalar qo‘llanilmoqda. Ular yordamida o‘qituvchilar texnik bilimga ega bo‘lmagan holda ham sifatli elektron darslik tayyorlay oladilar.Elektron darslik yaratishda qo‘llaniladigan asosan webdasturlardan foydalananiladi bu darslikning hamma joyda daxlsiz foydalanish mumkinligini taminlaydi. Google Sites.Google Sites — bepul va qulay darslik yaratish vositasidir. Imkoniyatlari:  sahifalar yaratish va struktura tuzish;  rasm, video, Google Docs, Google Slides qo‘shish;  o‘zgarishlarni avtomatik saqlash;  mobil qurilmalarga mos dizayn. O‘qituvchilar uchun sodda interfeys taqdim etadi va darslikni havola orqali ulashish oson. Canva.Canva — grafik dizayn vositasi bo‘lib, elektron darsliklarni chiroyli ko‘rinishda tayyorlashda juda qo‘l keladi. Imkoniyatlari:  dizayni tayyor shablonlar;  PDF formatda eksport qilish;  interaktiv sahifalar yaratish;  video va animatsiya qo‘shish. Canva darslikning vizual sifatini oshirishda eng qulay vosita hisoblanadi. Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 17–to’plam 2025 y. 105 . LearningApps.org. Bu platforma interaktiv topshiriqlar yaratish imkonini beradi. Tayyor darslikka interaktiv mashqlar qo‘shish uchun juda mos. Yaratish mumkin bo‘lgan mashqlar:  testlar,  moslashtirish (matching),  krossvordlar,  tartiblash mashqlari,  interaktiv kartochkalar. 4. Moodle LMS.Elektron darsliklarni kurs shaklida joylashtirish uchun ishlatiladi. Asosiy afzalliklari:  modulga asoslangan struktura;  video va PDF qo‘shish;  testlar yaratish;  foydalanuvchi faoliyatini tahlil qilish;  baholash tizimi. Ko‘plab universitetlar aynan Moodle orqali elektron darsliklar joylaydi. 5. BookCreator.Onlayn kitob yaratishga mo‘ljallangan oson platforma. Imkoniyatlari:  matn, rasm, audio, video qo‘shish;a  elektron kitobni 3D ko‘rinishda o‘qish;  PDF yoki ePub formatiga eksport qilish. Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari uchun juda qulay. 6. Edpuzzle.Interaktiv video darslik yaratish imkonini beradi. Xususiyatlari:  videoni kesish;  test savollarini ichiga joylash;  o‘quvchining videoni ko‘rish faoliyatini kuzatish. Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 17–to’plam 2025 y. 106 Video asosidagi elektron darsliklar uchun samarali vosita. 7. H5P.H5P — bu HTML5 asosidagi interaktiv kontent yaratish vositasi. Yaratish mumkin bo‘lgan elementlar:  interaktiv video,  drag-and-drop mashqlar,  testlar,  slayderlar,  virtual flash-kartalar. H5P ni Moodle, WordPress yoki saytga o‘rnatish mumkin. Elektron darslik yaratish uchun avvalo oldimizga maqsad va yaratish bosqichlarini qo’yib olishimiz kerak. 1. Mavzu va maqsadni aniqlash → Darslik kim uchun mo‘ljallanganligini belgilash. 2. Kontentni yig‘ish va tartiblash → Matn, rasm, video, tajribalar, mashqlar. 3. Platformani tanlash → Canva, Google Sites, H5P, BookCreator va boshqalar. 4. Dizayn va interaktiv elementlar yaratish → Rasm, animatsiya, test, video qo‘shish. 5. Sinovdan o‘tkazish → O‘quvchi yoki hamkasblar orqali test qilish. 6. Nashr qilish va ulashish → Havola, PDF, LMS orqali tarqatish. Xulosa Elektron darslik yaratish jarayonida qo‘llaniladigan veb-dasturlar o‘qituvchilarga o‘quv jarayonini yanada interaktiv, zamonaviy va samarali tashkil etishga yordam beradi. Google Sites, Canva, H5P, LearningApps va boshqa platformalar yordamida har bir pedagog texnik qiyinchiliksiz sifatli o‘quv resursini yaratishi mumkin. Zamonaviy ta’lim jarayonida elektron darsliklar o‘quv Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 17–to’plam 2025 y. 107 motivatsiyasini oshiradi, mustaqil o‘rganishni qo‘llab-quvvatlaydi va ta’limning raqamli ekotizimini rivojlantiradi. 2. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 1. Qodirov, A. “Raqamli ta’lim texnologiyalari va ularning qo‘llanilishi.” – Toshkent: Fan, 2022. 2. Karimova, M. “Elektron o‘quv materiallarini yaratishning pedagogik asoslari.” — O‘zbekiston pedagogika jurnali, 2021. 3. Musayev, B. “Interaktiv ta’lim platformalaridan foydalanish tajribasi.” — Ta’lim va innovatsiya, 2020. 4. Horton, W. E-Learning by Design. Wiley Publishing, 2012. 5. Bates, A. W. Teaching in a Digital Age: Guidelines for Designing Teaching and Learning. B.C. Campus, 2019. 6. Anderson, T. (Ed.) The Theory and Practice of Online Learning. AU Press, 2014. 7. “H5P Documentation.” — https://h5p.org/ (H5P interaktiv ta’lim kontenti yaratuvchi platforma bo‘yicha rasmiy manba). 8. “Canva for Education.” — https://www.canva.com/ (Elektron darslik dizayni va taqdimot yaratish bo‘yicha rasmiy manba). 9. Google for Education. “Creating Learning Materials with Google Sites.” — https://sites.google.com/ 10. Roblyer, M. D., & Hughes, J. Integrating Educational Technology into Teaching. Pearson, 2018.