scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

In processu iurisfirmae ... Didaci Chueca, Episcopi Turulensis. Solutiones dubiorum. Por el Selor Obispo de Teruel. Dubium primum.

Diego Chueca, Obispo de Teruel; Tena Bolea, Juan Antonio de

Full text

n PROCESSV IVRISFIRMAE ILLV’ SERISSIMI, ET REVERENDISSIMI D.D DIDACI CHVECA, EPISCOPI TVRVLENSIS. SOLVTIONES DVB10RVM. ]Por el Senor Obifpo de Feruel, DVBIVM PRIMVM. VJ[4 ex vifara procejfus manifeftati //- quido appareat ,Dominum Eptfcopam appellantem, poft appellationem interpofitam, non commifsijfecaufam ,pr<t[en * /*/<r commifsionem ,citaffe ve partem, «eque feci(Te intra annum vdam diligentiam,® appel itibus ad finiendum caufam appettattoms annus /». dulgeatur &ex necefaria, &euidentt caufa,btennm, :r •videtur ergo in pr&fent'utrum fufpcere lapfum primi anni ad inducendam desertionem cauj&qicqa ededarJ tionem,exiinftionemquc fuppiicatam dandam fore videtur. \"vSfFJffi Vo-iSfc '4' DVBIVM SECVNDVM. ECauxilium praberc videntur ad evitandam de /crttonem,mortemque appellationis ,requtfuiones illa fatfaNotari] scaufa per Didacum Lopezj Sepulbe da vtt Procuratorem Domini Eptfcopi,vt tradderenC appellationem interpofitam cum infectione fenten* tn>nam in proceffu Judicis dquocvfque nunc,tales di libentia nonreperiuntur adbibit&,vt exinfpeSUone fa- 61ain hac Curia legitime confiat ,&licet tn procejja jurisfirma invenianturdefectioni appellationis vitam non inferunt, quia impedimentum videtur futffe iniufhim,procefsitque a[ola voluntate agpeJIantis vgjf idea non eXcufat>cnm ipfemet proce[fu mludicis dquo ma* nifefianit per Curiam Domini Jujlitta Aragonum\»g appellans debet fumida ope nitti >&exercere litem, £5 impedimentum ciebet efje tnebitabile, vt non procedat def?rtia,ergo videtur appellantem nihil debere om - raitere,& relinquere inta£ium>vt littem exerceat ,£ 5* rewobeat impedimentum,quia is dicitur fumma openi t thqui nihil ommititfen non habet quidfaciat. ** 4«*4\*\.*.% «\^ n (»x DVBIVM TERI1VM. .*... ,.*I.\,•.,\«V\ s* * I••»'*\»'*> -i *V•Wf*i *J'^» dato, quod manifepatio fuijfet exequta ,tx /’«• inmitabdt caufa cum ac(que tdtus exeeutiottt non poterat obtinerifirma tic pendente ap^slLitiotu, j.,ad dd huiu[modi copiam facicttdammon confumisur multum tempus ipotefi concludt breuitate fumm#, hoc cfi> tjuatuor,aut [ex dieous pcjioonclufionem redditur proce[jus ludicis dquo Attuartocaufa ,&tunc debebat petere extrahere appellationem,cum inftrtioncJen* tentia Dominus Epifcopus ad commitendam cau[am, frajentandamque commifsionem,hoc minimefuit effe* cium,neque in prtmo, neque in fecundo anno,debent igitur appellantes ejje dtligentes inprimo^in fecundo di ligentt[simi,ad hoc *vt non tranfeatfeni entia in rem ito dicatam per defertionem. DVBIVMQ^ARTVM. XAndem fi et,am $•*** aProcuratore Domini Epifco psappeUano snterpofituforet ,cum appenansn ncn sntraduxit caufatn appellationis coram Judice ad quem in termino afsignato dture ,neque in illa ad hucfa£{a inuenitur aliquaprofequtio(tresJunt fere anni elap/U dte tnterpofiu appellationis) videtur dicendu poffe Fra IrernFodericum adire Iudtcemdquo, abfo metufractionis inhibitionisMumquevalerepronuntiare appella ttonetn ep defertam ,velfaltimfecundum alioshppellatio efficitur deferta ob non profequtionem interpofit aappellationis potefi vitior appellatus adire Judice, qut fmcntiam tulit, &petere.vt mandet illam execu - Itoni,citato appellante adcontradicendum ,curnon fit exeeutioni mandanda,^ tenetur appellans comparere, &docere deprofequtione,& fi non comparet ,vel non docet,potefi ad exeeuttonem deueniri, nec efi opus, quod pronuntiet ,fuper defertione ,itaque euitatur magnus circuitus.pracipubnoninterueniendo, prout in pra f enti 2•fl, . 2tia- 4 tiaram non interaenitpronuntiatio aliqua Judicis ad quem. Ai it\ PESPVESTA. LAS quaero dudas que V.S.I.ha fido fervido comuni caral fenor Obifpo.fe dirigen en fuma afundar ,efta defierta Ia apelacion ,corroborada por cfla firma, yaffi.quc cl Iucz aquo.fin ricfgo podra profeguir en la cau* fa,y execucion de fu fcntencia ,yque procede el dcclarar fore cxtin&am la inhibicion ne pendente appella* tione. La fatisfacion(porno repetirjfe goiara vnida.aunque finomirir circunftancia queimporte, rcduciendola a dos puntos principales. En el primero ,que Ia apelacion no efta defierta. En cl fcgundo.quc quando lo cftuviera, no procede la dcclaracion dei (ere extinttam, que cx ad* verfo fc infla. PVNTO PRIMERO. XA APELACION NO PVEDE DECLA- rarfe deferta ,ni el decreto de lafirma extinto* , .f -. ••f.v-. I' ••* -^ PAra que las regias de drecho, ypra&ica puedan coti *propicdad aplicarfc alas dudas. ydexen dc fer* lo.es prccifo fuponeren hccho, que laaifcrtafentcncia ,cuva execucion inhibe efta firma ,fc pronuncib ea ij.de Dczicixibrc dc 1660.de la qua! interpufo apclaciS cl fenor Obifpodc Tcrucl,<»<f Sanftifsimum. Yen 15.de Encro dcl ano figuiente ,dc 166 t. fc decreto inhibicioa oe pendente appellatione. En Ers io.de Miyode dicho ano de ifiSr. ainflantia dc ^u no ienor Obifpo.fcrequirio inftrumentalmentea Ni cosas Percz Toyuela.y Domiogo Aliaga Notarios, conio Efcrivanos.y A&uarios dei procello de comifsion de cfta caufa.para que encregaran losadtos de Ia aflerta ftntcncia ,yapelacio.n de ella ,incefpuefta por fu Sefiofia.con proterto expreffo ,no ic fuelfe caufado pcrjui* zio.y de rodo lo que podia.y devia, . Dic hos Notarios refpondieron.no podian entregar los ,i(ftos dc lcntencia.y apelacion ,arento fe les auia por cfta Corte manifcftado el procdfo.a inflantia dcl Scnor ji(po, ypaia que (e vca fuc cautdofa efta refpucfta, dcue aducrtirfe.qen p.de AbriI de dicho afio dc 6i. dichos otrnos ama cobrado de ia manifeftacio c! proccflb.dcl "° Us Fo?ls fu rrocurador.te- Enl dc Inhl MT ? a°a,io ,a En .dc Iulio dcl mifmo ano.ncndo no fc podia» co. Kgmr Ios adtos de fentcncia, yapdacion ,yque dichos Notarios co cl pretato dc la inanifcitacion (aonque Gn inndamcnto.como fc ha vifto )no qocrian entregar dichos aftos Procnrador dcl Scnor Obifpo.con las aren-' dene,as refer,das, ylccrasdc mrcoa manifdtacion. p»j rccioanrc clines Otdinario ciudadde Albarra-' 2,n ylercqnir.onrandafl-e prende, adicho.NoUrios, en fncr,a dc dictus lerre, dc manifcftacion.en rc„i,c„cia de no entregar d.chos aftos.y proccffosy annqnc rcfpodio hana lo que cuuiv. wobligacion ,no executola prifion.ni cl Scnor Obifpo pudo confeguir dichos atios, ni proceflb. ' Acconoctcndo craohnfrutolasdihgcncias(quccon tra dichos Notarios fcauianhecho ,r^cnrrib el Scnor A3Obif- Obifpo ala Curia Romana, yobtuuo Je ia Satukkd ile nucftro naui Santo Padrc Alexandro VII. rcfcriptoinhibitorio,)' euocatorio de la caufa dc la allerta p.nfion: Cp omnibus[ais incidentibus,dependetibus, &emergenti bus annexisjotoqynegotioprincipali cP potefiatecitan di, &inhibendi, &c. Pfofigue:£7 pofiquam prafentiP vigore fueritis requifui ,feu alter veficum requifitus pir nominatum R. RodericP Palafox,exaduerfo pcin • cipalem,omnefqi alios, &c, citare curetis ,prout nosfic citamus eofdern, quatenus fexaginta die pofi prafentip executione COMPAREAT ROMAS IN IVDICIO CORAM NOBIS PER SE, VEL PROCVRATOREM ,[eu Procuratores fuos leoitimes, VNA CV MOMNIBVS,ACSINGULIS ACTIS ACTITATIS UTERIS, SCRIPTV- %IS ,PRO CESSIBV S, inftrumentis ,'turibtffque, &munimentis de iufiitia iurium diduri, pgf alletraturi,alioquim ad vlteriora in caufa, &caufis husufmodiprocedemus ditiorum citatorum contumacia, [eu Alentia in aliquo non obfiante,tjjf infuper iuxtaditfa citationis formam, Fj? tenorem inhibeatis, &inhibe dopracifse' pr&cipiatis,& madetis prout nos tenore pr$ fientiP lNAl^lS\SfS,priecipimus, pe? madamus didoqi P. Roderio Palafox.exadverfoprincipali omnibufqug dlijs,&fingulis fuo quomodolibet inter cfife putatibus, in executione nomina ,£5*cognominam.ne (ub mille ducatorum auri de Camara locis pijs arbitro nofico applican ,&pro illis mandati executivi ,(JS* in turis Subfidium quo ad Reverendos 'Diis Ordinarios ,fub interdidi inereffus Ecclefu.pgf quod alias excommunicationis alifque Eccleftafitcis /ententijs cenfuris, & ,#JJ? tf patnts au deant ,feu prafumant ,nec eorum aliquis audiat,feu pr&fu mat in caufa, &cau/,s huiujmodi fic coram nobis tndecifsis pendentibus ,quiJurtfditftonis noflr&dmo verius Apoficlita Sedis vilipendiu, gj* coa templum,diAumque Illnftrifsimum Dominum Epifcopum Turulen.princip.furifqaefui pratudicium ,& gravamen q«tdqnam ATENTARE.SEV /NNO~ V vt^u,rEK SE'VEL4UVVL ,SEV ALIOS *V JlrC£ 'vel ocvlteqvobis pree, TEX-Tv ,AVTQ_VvESITO COLORE ,QVOD CVS fActpMLVER/T, id TOTVAd CPN?isffVS,ET AD P^XARVM ,ET fffu tenor > Rt,§°rCfp°"d;° ,3S ac“P«v".fi &in q/J °lc l cifco Xarc^ue Dlnmedut0*fe intimaron al D.Fra Gifco Xai que, Dean dc Albarracin ,afferto Comiffaria Apoftohco, afinlcconftaiTr r, °*rram;,n® fenor Obifpo ante fuSantidad Voi a TCptcCcntad°*l adc!anteen dichacaufa,&c >)Para<1UC D° En* fuerza de dicho feferipto .yIceras Apoftolicas ,v co„ pretextode averfclas nocificado ,cincitmdo adicho Padrc Fray Rodngo PaIafox.cn 26. de Junio dei ano proximo paflado.fe fuplico vna aflerca dcclaracio aprovando dicho rcferipto.y valicndofcdeel, por venic con Ia ciaufula: Sine prttuditio litterarum ApoQolicarnm rum,&c-<\w aviendofelcdeaplicar Ia Intel igencia pro wt de jure ,cobro cl defengano ,ydexb de profiguir ia inftancia dedieha dcclaracion. Con cftoslupucftos, fedefcubrc la inccligcncia dei primer punto.y manifiefta la fatisfaciondclasdudas, y que no procede la declaracion exadverfo fuplicada; pues aunque fea principio llano en cldrecho ,lasapelaciooes deven introducirfc, ytratarfe intra annum,vel intra biennium,quando huvo impedimento cncl ano(vt in i. dubio )cap.cumfit Romana 5. cap. ex rationi s. extra de apellat.Clementficut, 'obi GloJf.eod.tif. Autent. ei qui Appellat.C.de tempor.Appellat.VaUenfis ad tit. de Appellat. 2S.%.\i.num.\.Scaccia de Appellat, quafi. 11. &\S.num- Rojas in decif. Rota Roma, decif. 41 j. num. 1. Limitafcefta regia en cafo.queporalguna caufa juftificada.eftuvo cl apelantc impedido en cl fegundo ano, que fc lc concede tcrccr fatal ,cap.ex ratione de Appellat. poTc\ medio dc la in integram rcftitucio, de laqual no fencccfsita en et fegundo, quia datur ipfojurc Vallenfsistvbi[upra&.\i.num.\2.Scaccia de appellat, a. 15. art. .ver[Secundus feqq, fjef q. 15, num. lost.verf. Capito primum cafum. Conccdicndofe el fegundo fatal ipfo jure.es muy provablc, ypuefto en razon, no fer baftahted curfo dei primer ano,ad inducendam defertionem caufa,fi roponc la queftion Scaccia vbi fupra.num. 179-art. 8.Ydizer.Prima opinio efi, quod [ententianon tranfeat in te judtcat.am,jeu no confirmatur,per lapfum primi anni, nifilapfumfit bieniumicua aBart.Baldo, Decio, Gigan. Alex.Nebican.Fran.Ofafc.y otros muchos:Da la razon, dizicndo-.Quodex folo curfu temporis non conflat de defertionc,nifi lapfurn fit biennium, quia ante bienniit potuerunt intervenire impedimenta',es puntual dicitor Regente Se/fe derif14.2.per totam. Bicn fc ha venficado cn cl cafo concreto,cftuvo impedido cl Scnor Obifpo cl primer aiio.y que procuro con cxadtifsima diligenda fc lc entregarad a&ode apelation con infercion ac ia lententia ,yno pudo confcguirlo,aunque requiriocon proteftacioncs tan comprchcnfi oas alo» Actuarios dc la caufa.como fc ve notoriamen* te cn los ados dercquefta.cxhibidos cn cftc proceffo ,y que (e han fupucfto.y afsi gozo dei fegQdo fatal, que por filo franqueacldrccho, etiam que el impedimento dcl pruncro ano ,no aya permanecido fino vn dia ,Scaccia eappellat. quajl. i$.art. 5. »»»>.148. alii: Secundus efi, quado appellans non fuit toto primo anno impeditus fed parum puta per VNAM d/em,& femp, gens ,&fimthter concludo dari et fecundum annu w. Ant.de But. &Cardin. Alex.vbi[up.& Rrancb.fub eod.num.s6. Luego reconocicndo la tcrccra duda.pudo fer jufta la rnamfeftacion dcl procefTo.por fcrpreciifa para inftruir Ja firma ne pendente,aunqUC no fceftcndicra la iuftificaaon 6d Ucmpo,quatuor,aut fex diebus, (obnoac\ impcdiraento.vt locus effet feCundo fatali ex iam diftis. ' No turba efta razon.lo quc fc pondcra cn ,afj4 duda.dizicndo.no confia cn cl proceffo dcl Iucz aquo de ^rcqucftas hcchas por cl Scnor Obifpo 5yauncjuc fe ayan exibido cn cflc, fue cl impedimento que alcgamos injufto.originado dc la volutad dcl qtuuo obligaciondc icmoucrlc con toda vigilanda ,no omitiendo diligentia alguna,fl«M debebatfuma ope niti. a5Por- -A pPVNTO SEGVNDO. 'gVAHDO FV£RA CIERTO ESTA R TE- fterta la apelacion,no puede declararfe ' vl extin&alafirma. »"^>Ck*“ ••'*? >c,, ' •, **. \*,t- ’/^»/'Tf,*.\ »•%«» PAra la total fatisfactoo de efte punto ,baftantc por ft aquitar de raiz todas las dificulcadcs.y dudas.es pre~ ci(To rfiv ocar ala memoria los meritos con que fe prove yo cfta firma,que vitra dc juftificarfc,por obrar la apclacion entrambos efcctos,fc decreto tatnbien por divrrfas Uuhdadcs intrinfecas al procedo ,ynotorias: v7nas con* cernientes ala perfona dei Executor,quc no tuvo jurifdiccion,no aviendofe exhibido la Bula dc los primeros Executorcs.en que fe dava Ia forma de proccdcr :otras pertenedentesa Iadd Penfionifta.y otras muchas que xefultan dei procedo,dc que fe hizo tratado en las alega ciones.quc por Ia confirmacion fe cfcrivicron, yfc han de ver, aque me rcmito,por obiar proligidad. Principio elcmental es, que no pueden cxccutarfe las fcntcncias notoria mente nulas.aunque fean tres confor nes, Carrotms excepiJ+4. * Jf R tcft.p.l-C4p-9.num.Z2.Scaccia di appella q. \g.remed.u foocl.4..a nutn. 2$. y otros que cita Suelvesconfij.ntt- 39c5* 20 v-femicent.y auoque las deducidas en Ia fir-, ma.y que rcfulcan dc proccffo ,no fueran tan cuidentes.' fufpendieran lo exccutiuo.i Jem Scacc. vbi fup.q, t^.re „ rned.uconcl. >.««.44,ibi: Arnplta primo hanc limitatio - ne,vt procedat etiam/iexceptio ijlius nuditatis requireret altiorem indaginem, quia nihilominus impediret executionem.Y en cl 4f .Amplia fecundo ,vt procedat, ttixm rageretur de exeentione trium(enttntiaru con fcrmium.Citi infinitos DD. No No Pue<}c «ribulrfe ala Ycntcocia dei afferto cxccut0'Priu,ic8io P^aladcfcrcio (cafo proccdicra)quc <i res fen tencus conformes pafTadas en juzgado, ni tan- to («-gun boenarizon ,aquellas auiendo nulidadno puicran exectitarfciLuegd menos efta ,yporcoftfiguientc no pro Cc.cladcdaraciondei fore extin&ala firma,' qnc cfu p, lca^irv* qttepueda et Enotor Francifco Xarqut, it ,^eeidtU io , c/nTT^rTJ-Z' P0N£R EXECV- j/ON LA SZKTENC1A torildahiproHunci* ptS!trc <hjDci pronuncib dffinuWamentcT'?Jv*??-Ap°ft°lico, conftando qocefte.aunquc fc apclo’ Vo ha ?b . ,fp°;f •„^rlc 'oo lepide parap0dcrexccotar Ia fcotco 1 c,a, apa cce |„ oulidades fundadas cn las alcgac"'1' ,*1 “T proccdica<io |J como fc ‘Mo, tampoco pucdeconccdcrfc dicha deciaracjonje fore extin&am. ueciara- Coo mayoria de raao„ ptoceJc di fco laafferta fenteciapordefe<5tn,j. •..onuia •« oemexpedTadaaen Ia sVl <‘dl,C“on>vl,r** <?’ ccslosfa,alcsnocorrc ;oi Pc apl^l *°|'CS,p£*, rScnt° •- acP‘*canlas regias ordinarias ai-deferao.punctun Scacc.de abbedar „,t „, -7nk ;“PPtUAt.qAi.artAO.n.ioz JWZDteUra quarto, vt non procedat quadofentetia lataeftt »«/?* EX DEFECTV IVRISDICTIONlS Qviatempora fatalia non habent LC CVM gVAHDO PROCED/TEXDEFECTV VRiSDlcTiON\S,qniatuc dicitur appellatu # p rj 'Jfc V w<f uatQ.Y defpucs de aver citado DD.profigucafsL|^4r<? fi Judex protulerit fentetia pofi peremptam ipfiantia turis communis, £5*condenatus appellauerit, ET LA~ .BI PERMISERIT FATALIA ,NIH1LOMINVS APPELLATIO NON DICITVR DESERTA,^ tUa fententiUsadhuc efi nulla ex defetlu iurifdtflionis. No necefsita de ponderacion dodtrina tan en terminos. Concluyo.Senor, dizieodo,que la apelacion fehalla .muifauorecidadel drecho,ladefercipn,pQf odiofa,tiene contra fi el fauony enTribunales tan fupremos como la Corte,que esluez de vialencias,fe ha de prcucnir nopue dan fcguirfejy feria ciert3 la que el Senor Obifpopadecena^onccdiendofeladcclaracion^aximefdezia Fon* tanel decif^o^a numA$.)cum materia defertionis fit valde odiofa ,&quilibet bonus Judex debet fient ab ignecabere,vbi videt fententiam male latd(vt in prae* feociarum)/^ vel ipfam reuocare%vel ddecreto txectt tionis abfiinerc\quis efi,quipofsit videre prvprijs ocn* lis,excludifouentem iufiitiamab ea,fub pratextu ali~ cuius diligentia omijfa per illum,non circa Jubfiantia^ lia,fed accidentalia, ex quibus caufatur deferttob cuya declaracion(quando fine veri pfasiudicio procediera)tocaua al Iuez adquem,y no al afferto Executor.y por tatas otras razones como (c han ponderado.vlcrade las nu lidadcs,^»^ nunquamcenfentur exclnfa,etiamfl flat» tumfcludat omnes exceptiones, como aduirti6N<?«4r/o deci[,4-\.oum.9 qucdcl cododeftierranlacjueftion.y dudas, ymanififfhn con euidcncia no procede Ia declara. c\o 6cfore extinffam,exadaerfo fuplicada. Sub grauiffuni T.S.M.C.£aragoqa,y 0£ubre,a 21.de 1663. Mi 0v..* J)ottor Jaannes Antonius Tena, &Bolea.