Corpus iuris civilis. V. 2, Codex Iustinianus
Full text
'
,
CORPUS
IURIS CIVILIS
EDITIO STEREOTYPA OCTAVA
VOLUMEN SECUNDUM
CODEX IUSTINIANUS
RECOGITOVIT
PAULUS KRUEGER
/
2.:`12C
3E
evi7lri
T
o
3C
BEROLINI
APUD WEIDMANNOS
MCMVI.
III
Codicis Iustiniani editio quae iam prodit
minor ex maiore mea repetita est additis
variis lectionibus eis, quibus careri non posse
videbatur. quibus ut cum fructu lectores uti
possint, librorum manu seriptorum, quibus
recensio mea nititur, ceteraeque suppellectilis
criticae condicionem breviter exponam.
Praestantissimi omnium antiquissimique
libri saeculo VI vel VII scripti fragmenta
extant in libro Veronensi (T
7
). is liber olim
Codicem integrum complexus est: reliqui libri
Codicem in duas partes divisum exhibent, ut
in aliis libri I—VIIII,
in
allis libri X—XII
scripti sint.
Prioris partis libri derivati sunt ex Codi-
cis Epitoma, quae vix quartam Codicis partem
continebat. genuina huius Epitomae forma
non extat, sed auctam nonnullis supplemen-
tis ex integro Codice additis repraesentant
libri Pistoriensis
(P)
saec. X vel XI,
Pari-
siensis 4516
(L)
saec. XI, Darmstadiensis
(D)
saee. XII: ex eiusdem propaginis libro auctor
legis Romanae canonice comptae (A) saeculo
VIIII constitutionum syllogen mutuatus est.
libri a saeculo XI exeunte exarati ex libris
Epitomae auctae ita promanarunt, ut sup-
pletis ex integri Codicis exemplis constitu-
tionibus Latinis quae adhuc deerant (deside-
rabatur autem plus quam dimidia pars) reliqua
ad eadem exempla castigarentur. huius clas-
sis antiquissimis libris Casinate (C) et Bero-
linensi 273
(R)
usus sum: quorum librorum
uhi utriusque lectio mendosa est aut alteruter
deficit, alios eiusdem classis libros
(111NQUW)
adscivi. in lectionibus Epitomae auctae ad-
scribendis libros Parisiensem et Darmstadien-
sem qui cum Pistoriensi conspirare solent
praetermisi.
Librorum X, XI, XII codices ultra sae-
culum XII extremum retrabi non possunt.
fundamentum editionis esse volui libros anti-
quissimos Parisiensem 4537
(K) saec. XII
extr. et Oxonieusem
(0)
saee. XIII: horum
ubi alteruter deficit vel utriusque contextus
pessumdatus est, lectiones libri Vindobonen-
sis 2130
(I)
saec. XIII aliorumque librorum
scriptornm
(dett.)
vel etiam editorum subieci.
Tradita per libros manu seriptos lectio
neque mendis neque hiatibus ex librariorum
neglegentia ortis caret: nonnulla etiam data
opera omissa sunt. cui damno reparando
alia subsidia praesto mihi fuere. atque in
eis quidem constitutionibus, quarum prístina
forma Codicibus Gregoriano Hermogeniano
Theodosiano vel Novellis ante Iustinianum
latis traditur, veram
lectionem plerumque
certa coniectura reperire lieuit. neque minore
ad eam restituendam adiumento fuerunt ver-
siones indices adnotationes commentatorum
Graecorum Iustiniani aequalium aut paulo re-
centiorum, quae in Basilicis aliisque
iuris
Graeci collectionibus extant.
In eis quae data opera omissa
sunt re-
stituendis partim cadera illa partim
alia
subsidia suppetunt: truncae autem sunt con-
stitutionum inscriptiones subscriptionesque.
inscriptiones enim in omnibus libris ne
Vero-
nensi quidem excepto communem breviatoris
licentiam subisse, quae
e
nominibus eorum
hominum, ad quos constitutiones datae sunt,
uno electo ceteros recideret, epitoma Codicia
quae Summa Perusina vocatur
(S)
abunde
nos docuit. atque hoc quidem damnum
in
libri quarti parte posteriore ex Summa Peru-
sina repararl potuit: in reliquis Codicis par-
tibus pauci tantum eiusmodi hiatus
ex
alijo
constitutionum collectionibus vel ex legibus
iungendis vel etiam ex Iustinianis Institutio-
nibus explentur.
Subscriptiones veterum codicum librarü
omissis quibusdam quae inutilia visa sunt in
breve contraxerunt, recentiorum libraril fere
omnino abiecerunt. quarum subscriptionum
quae ita perierunt in libris novem prioribus
plerasque Haloander ex libro manu scripto
Egnatiano nunc deperdito restituit, in poste-
rioribus libris nonnulla Cuiacius e libris iam
item amissis, plurima supplementa Theodo-
sianus Codex suppeditavit.
Graecas constitutiones libri scripti omit-
tunt excepto Veronensi, qui quattuor consti-
tutionum Graecarum fragmenta servavit. ple-
rumque tamen ipsa constitutionum verba vel
indices earum e iuris Graeci libris restituere
lieuit: qui indices in hac editione ita ab ipsis
constitutionibus dístincti sunt, ut versuum ini-
tia paululum intra solitum spatium retrahe-
rentur. inscriptiones Graecarum constitutio-
num ex temporis ordine passim supplevi,
ac tacite quidem: supplementa ista uncinis
quadratis inclusi. punctis indicavi, quam
sedem olim habuerunt eae constitutiones, qua-
rum ne indices quidem aetatem tulerunt.
Latinarum quoque constitutionum earum,
quae Iustiniani sub diversis titulis iteraverunt,
paueae in libris nostris exciderunt: has e
geminis legibus ita restitui ut stellulas singa-
lis versibus praeponerem.
Graece scriptorum interpretatio Latina
in
notis aut infra notas addita est.
Scripsi Berolini
die
xv m. Martii
1877.
rv
SIGNORUM EXPLICATIO.
A m lea
Romana canonice compta, cui insunt hace:
2,
3, 6. 12. 17. 20.
2,
4, 27. 38. 39. 41.
2, 11, 1.
8. 10. 20. 22.
2,12, 6.
2,19, 4. 1. 9.
12.
2,
27, 1.
2, 34, 1. 3, 12. 3, 15, 1.
3,
16.
3,
22, 1. 4.
3,
28, 17. 19. 21. 23. 27. 28. 35
pr. 3,
29,
2. 3. 3, 32, 2. 7. 15. 22. 27.
3,
34, 1. 2.4.10-13.
3,
35, 1-5.
3,
39, 5. 6.
3,
44, 12.
4, 1,
2.
4, 19, 2. 4, 20, 5. 6.
8. 9. 11.12.
14. 17. 19.
4,
22, 1, 4.
4,
24, 2. 3. 12.
4,
32, 27.
4,
34, 1.
t0.
4,
38, 14.
4,
42.
4,
43.
4,
44, 2. 4, 65, 3. 15. 33.
5, 4, 26.
5,
5, 2. 8.
5,
9, 2.
6, 1, 1.
4. 6,
2, 2. 6, 22, 4.
6,
35, 12.
6,
42,3
pr. §1. 7,
6,1§3.3'. 7,11,4.
7,13,
2.3.
7,
33,1.
2.
10. 12. 1, 35, 1-6.
7, 40, 1.
2.
7,
49.
8, 4,
7. 8, 52.
B =
Basilica
B..1" = scholia Basilicorum
B (x.n.)
et
B2 (x.sr.)
indicant
ro
xarc v6,as
C — Casinos 49 saco. XI vol XII ad libros I—VIIII
D =
Darmstadiensis 2000 saec. XII ad libros I—VIIII
F —
Digesta Florentina ad
1, 17
1 =
Vindobonensis 2130 saec. XIII ad libros X—XII
K =
Parisiensis 4537 saec. XII eatremí ad libros X-
XII
L ==
Parisiensis 4516 saco. XI ad libros I—VIIII
M =
Montispessulanus H 82 salo. XII ad libros I-
VIIII
N =
Parisiensis 16910 saec. XII ad 5, 1-12. 14-17.
O =
Oxoniensis Bodleianus 3361 (Seld. Areh. B 31)
saec. XIII ad libros X—XII
P
Pistoriensis 66 eses. X vel XI ad. libros 1—VIII
p =
supplcmenta manos secundae in libro
P
Q =
Berolinensis 275 saco XII ad libros I—VIIII
R =
Berolinensis 273 saec. XII ad libros I—VIIII
S =
Summa Perusina edita in Heinibachii Anecdotis
Graecis vol II
U =
Vercellensis 127 saec. XII ad praefationes (pag.
1
-
4)
V =
Veroneusis LXII saco. VI vel VII, in quo extant
hace : 4,
48, 2-4, 49, 11.
4, 54, 9
fin.
-
4,
60, 1.
4,
64,
7-
4, 65,
21.
5,
17,10-5,18, 5.
5,
24,1-5, 24, 8
in. 5,
24, 11
—5,
28, 8.
5,
31,
8
-
5,
32, 11.
5,37,3
-
5,37,22,2'. 5,40,1
—
5,
43, 9 in.
5,
50, 2
-
5, 59, 5,
1. 5,
71,
2
-
5,
75,1.
6,
2,
21, 5
-
6, 3, 1.
6, 4,
4,
23
-
6, 7,
3.
6, 13, 1
-
6, 20,
4.
6,21,4
—
6,
23, 15. 7,4,7-17.
7,40,2
-
7,
43, 2. 7, 54,2-7, 58, 3.
7,
62, 39, 1' fin.-7, 63, 5,1.
7, 66
-
7,
71, 4.
8,1
-
8,
4, 7.
8,
13,
4-27.
8,16, 4
-
8,17,11. 8,
30,3-8,33,3,5. 8, 39, 3
—
8,
40, 7.
8, 41,
4-8, 42, 16.
8,
44,
27-8, 47,10, 3.
8,
53,
23-8, 53, 35,
3'. 11,
62, 6-11. 1 I, 62, 12-14.
12,
33, 5, 3
—12,
33, 8, 2.
12,
35, 18, 1'-12, 36, 4
pr. — Cf. librara
meum qui inscriptos est Codicie Iustiniani fragmenta
Veronensia. Beroliní 1 K74.
W _
Vatieanus 1427 saec. XII. ad praefationes (pag. 1
—
4.
An1br.
=
eacerpta
codicia
Ambrosiani
G.
58
sup. saee.
X vel X
I, cf. Fr.
Maassen, Bobienser Eacerpte
des
Rüm. Rechts, Wien
1864.
insunt haec:
1, 3, 5. 7
-
10.
13.14.
20
pr.
33. 53.
1,4,2.4.24.
1, 12, 2. 5. 1,13,1..
3,12, 2. 9
Coll.
=
Collectio
XXV
capitulorum
(cf.
Heimbachii
Anecdota
II)
Coll.
=
Collatio legum Mosaicarum et Romanarum
Const. =
Constitutionum ecciesiastioarum collectio, quae
indices
oonstitutionum
1, 1-13
oum paratitlis eoni-
plectitur:
cf. Voülli et Iustelli bibliotheca iuris
cano-
nici veteris, Parisiis
1661 p.
1217
segq.
Cuí. =
Cttiacü lectiones
e
libris
mano
scriptis enotatae
in
editione librorum
X
—XII
Dig.
=
Digesta Iustiniani
Epit.
=
Epitome
iuris(Zachariae,
los
Graeco-Romanum
II)
Greg.
=
Gregorianus
Codea
(cd. ILrucger Collectio III)
Hal.
=
Haloandri editio Norembergao
1530
Hermug.
=
Hermogenianus
Codea
Inst.
=
Institutiones lustiniani
1E'o711oc.
=
Nomocanon
XIV
titulorum :
cf.
Pitra iuris
eo-
clesiastici Graecorum
historia
et monumenta
II p.433
seqq.
Nov. =
Novellae.
`Pon. =
Al
`
Posral
ed. Zachariae, Lipsiae
1836
Sirmond. —
constitutiones
a
Jac. Sirmondo editae
Th.
=
Theodosianus
Codea
Vat.
=
Vaticana fragmenta
Utinensis ^
excerpta libri IItinensis
(cf.
Haenel ia prae-
fatione Novellarum
a
Iuliano epitomatarum
p. X),
cui
insunt 7,
2, 9
-
11. 14.
7,
4, 8. 12. 7, 7,
t. 7, 10, 1. 4-7
b
litterulae
ad
codicum
notas
adscriptae distinguunt
scripturam primitivam
(e. g.
Il
a
) et emendatam
(R°)
j
n
litterulis
ad
codicum
notas
adpositis distinguitur
codicio
scriptura
(e. g.
11
1
)
a diversa
lcetione, quae
in
eodem codice praemisso vocabulo
vel
sive
alias
adnotata est
(R5)
F
interrogationis signum codicurn notis postpositum
ad
proxime praecedentem notam
solare
referendum est
dett. = libri
deteriores
edd.
=
editiones
inc(ertas) ins(erit) pr(incipium) suppl(et)
Haeo
in
adnotatione leguntur. ín contextu editionis
solita
inscriptionum subscriptionumque
compendia
retenta
sunt, quorum
hace explicare
sufdciet:
in
inscriptionibus
pp.
est praefectus praetorio,
pu.
prae-
fectus urbi,
in
subscriptionibus
d.
data,
do.
Iustiniano
pp. A.
domino
nostro Iustiniano
perpetuo Augusto (ad
annos
520. 533.
534),pp. proposita
(initio
subscriptionum),
pp.
d.
proposita
die,
s. d.
sub
die,
ve.
vir clarissimus,
ve. cc.
viri elarissimi
4,
4,
4,
5,
6,
6,
6,
6,
6,
7,
7,
8,
8,
V
ADDENDA
1, 3, 28, 5 in urbis episcopi]
in viri
reverentissimi
(v
e
d
religiosissimi) episcopi
vertit Nomoc. recle
1, 3, 31
not. 13 lustinia7ti
secundan:
constitulionurn or-
dinem legerunt
d. k. Ian.:
olim autem
fuisse
puto
d. • k. Ian.:
1)ioscorus enim ex-
eunle
armo
472
L'rythrio videtur successisse
1, 4, 2 ad Claudium pu.]
libri
cuan
Th.: fuerit
ad
Claudium proconsulem Africae
1, 4, 6
irsscr.
rufino pp.] eutychiano pp.
Th.
11, 30, 57
cuan
legibus iungendis,
(nra.
libri
in
lege
genLina
(7,
62, 29)
et videntur afuisse
a
Th.
9, 40, 16,
ubi traditur:
impp. are. et hon. aa.
post alia eutychiano pp. -
RuTni
nomen
ex
subsriptione Th.
9, 40, 15 (Arcadio et
Rufino conss.)
aut aberravit aut
ab
lusti-
nianis suppleturrt est,
cf.
5,
71, 16. 6. 62, 17
1,
4,
5
supplementa Basilicorum uuctoritate
ex
Th.
receta
(not
10. 13)
reprobat Zachariae
(Ilrztisch
e
Viertelj ahrsschri ft
16 p.
2
31),
quia
fieri possit, utThalelaei index(-
B)
sp
ectet
lectionern Codicis lustiniani
prioras,
libri
antena
Latini
cuna
Nomoc. et Const. repe-
titam Codicis praetectionem sequantur:
cf.
praefatio editionis criticae
p.
.rziii sqq.
1, 5, s, 4
de
supplemento
ex
Th. et
B
(not,
s)
Zacha-
riae idem monuit quod
supra ad
1.
5, 4
1, 26, 6
de
ar,onis praefectorunt egisse Zachariae
recte collegit
ex
rubr
i
ca
B
56, s
(raspa
ávvóvwv xícl.
zE2EaltTwv),
in quena
titulunt
teste indice
Basilicorunt Coislinia,lo re-
cepla
est,
cf. B vol. V p.
163
not
5
1,
34, 2
breviorem
indicen
exhibent
B
Falrroti
(6,
1.
45):
(PoOvzísEty ócpeíÁovaav oi a(exovzES
zcUV
izaó
ti
tcciv, ilÁat$41Gt 7cL
7tazOt
n
,uovtái.ta yw
O
ía
(id
est
providere debent
praesides provinciarum, ne detrimentum
capiant fundi patrimoniales)
1.,
34, 3
,1o1.
3
^
breviorem
ī
nclicent exhibent
B
Fabroti
(6, 1, 46):
'E7tá
zois
neoayye,19Eiaty ais 99t-
ar.aitíotó
7reáyttaat atppayis
O
vx 7aczí9'azat
zaaoá zc`J xo,a7
l
zt
TGJV
1
v
9'rc
pp
aveWV 9
Jf
tl^ 7teó
zE%
2-(732,
Eiar
2-(732,5r)TOtc
'vs
y
CJ
Lr
y
taxoíaEWS
(id
est
rebus tamquam fiscalibus delatis signum
a comite thesaurorum nostrorum non ante
imponatur, quám causae cognitio ad finem
perducta est)
2,
4,
9
oi'i,n fortasse fuerit
Si super possessione,
quae tibi per finura tuum ex matris eius
hereditate quaesita est
rel.,
cf. B
et B2:
traditarn lectionern
lactar
versio
B
2, 15,
2
§ 1
post
censemus j' acidula xáv
ztves aiat z778
LÓtxr
L
ó
Ovaíc
'
EV'ae13EazuzOV flaat2Ears
q,00vTi,ovzES
(id
est
hect inter vos sint,
qui rei privatae piissimi imperatoris curam
gerunt):
quae
(tubito
ulrurn verum stapple-
vtentunL praestent un
ex
Thalelaei adno-
tatione
originen'
ducant
2, 17, 2
extr.
post
cura
E
addunt xai drs
i
Bovl.et w-
1.ayov avzá
(id
est
et prout vis id tuere)
2, 1s, 1s
extr.
ad
uteris
B
addunt
apud praesidem pro-
vinciae
2, 19, 5
ante
iurisdictionis tenore
secundum
B
el
S
suppl.
oblato emptori pretio
3,
40, 2
i,Lscr.
Sallustio pp.
recte om. Th.
et
Consult.
1o:
na,n
Flavio Salluslio
pp.
Galliurum
a.
362
successit Illamertinus, Salluslius
autern
Secundas
hoc tcmpore
pp.
Orien-
lis in
legibus appellatur Secundus. Sallus-
tii
nomen
fortasse aberravit
ex
subscrip-
tione Tlt.
12, 1
post
4, 20,
20
iteratarrt fuisse
1,
5,
21 probare
videntur
B
20, 1,
45
4, 32, 26, 2
med. secundum
B
excidit venerabilium
do-
morum privilegium,
ne
supra
quartam
centesimae
partem usuras
debeant, quod
confrrmat B2
25, 1, 1 t
sch.
7,
non
agnoscit
Theodorus
in
B2 Is.
1.
32
post c.
27
ediliones restituerunt duarum consti-
tutionum
argumenta,
quae
re vera indices
Nov.
121
c.
2
et
Nov.
138
sunt
33, t
indicen:
huius constilutionis
a
Venturio
La-
tirte
versum delexit Zachariae (Monats-
berichte der Berliner Acad.
1D. Jan.
1881),
indicem Graecum (-
B)
indagavit Ferrini
(B vol.
v1I
p.
103)
hunc: Ot 8avelaaLzas
8ávstov
vavztxóv xoi
av
f
tLpwvrjaavzes
avzó
xtvSvvavety, 2,a
i
Bóvzes &i xai v7ro9rxas,
hita,
zmv
éyyEíwv neayµázarv a'ratv
ai
vzto91)-
xae, ánwñ.sías
yavoµÉV'os ov
dvvavzat
avTais
xEx17ij0
.
506
[nonnulla videntur desiderari]
,ur
t
8s,at
ā
s ovars 8tatpoe^s, eiTa avzoi ániisv-
aav
alíe
zLi ,?eyó,uEvov xee,uaxó2lov,9'ov E'ixay
4,
zqr sa1oít
t
r. zoTe yáe
f
tEíIova
zóxov
1aµ-
Búvovaty, üza i8ir;r xtvsóvgr 8avslaovaty•
ÉLiv yüe f.tr
xtvávvELawaty, oti 8vvavzat
nZeíova zoxov ti,a
t
4Eiv
(id
est
qui traiecticiam
pecuniam crediderunt pactique sunt, ut
suo periculo sit, pignora quoque suscepe-
runt, si pignora in terra sunt, naufragio
facto iis uti non possunt . . . cum nihil
intersit, ipsi navigaverint an eum qui
xEe-
t
taxóÁov9'os
dicitur in nave habuerint. tum
enim maiores usuras recipiunt, cum suo
periculo crediderunt. quod si nihil pericli-
tantur, maiores usuras exigere non possunt)
43, 2
ad
Th. et
B sic
videtur emendanda esse:
si
quis vendiderit, emptor obtinendi e. s.
h. f., venditione in boc tantummodo valente,
ut liceat ipsi qui
rel.
5,
5
not.
6
e
et abundantio
scripsi,
et abiratio
E,
om.
D: cuna
Cynegius
pp.
fuerit
a.
384
-
389,
possis etiam
de a
388
cogitare
4, 4, 1
fin.
ex Epitoma ad
Prochiron
mulata
36,
40
supple: el
ni
)
pet
ó
rtázpwv, 8úvazataaizovs
xaza8ov2oúv, s:rret4 Éx zov azeazaáEa9'at
8or.oiatv ei'
.'vat óyáetazot
(id
est
si nescierit
patronus, potest eos in servitutem redigere,
quia militando ingrati videntur esse)
20, 13 a patre
propter
6, 61, 6
addidisse videntur
Iust'iniarti,
cf.
3,
36,
18
20, 14
verba
quam
babuit
p. s.
m.
tempore, dotem
non conferenti
ne
muta,
sed verba
guara
habuit
refer
ad
dotem: cf.
Fein
Colla-
tima
p.
341
42,
15
fuerit olim
heredes eamque beredítatem
pater
.
intellegi potest restituendae hereditatis
fideieommisso, mulata
videlicet
ad
6,
61, 6
48,
1, 10
areaztaízats
in
avaTeazeaízats emendat Za-
ehariae
12,
1
subscriptionem
Cuiacius
in
Recit.
ad h.
1.
ex
libro
restiluit consulibus
ad
coniecluram
a se de
inscriptione prolatam
(cf.
nol.
5)
tacile emendatis
33, 1 pr. et omissam
Iustinianos propter
8, 36, 5
ad-
didisse vidit Francke (flereditatss petitio
p. 30),
cf.
Paul.
5, 2, 5:
idem
mate
quod
sequilur
bona fide
addiderunt,
nana el
ira
h.
1.
et
apud
Pan/wat de
servitutibus
tongo
tempore possessis agilur
13, subscr.
pro
Severo . . .
conss.
(sic Raí.) in P
tegitür sev. III
et xui:
numerus
XIII
ex
rubrica
lituli videtur aberrasse, reliqua
ad
a.
200
ducunt
38,
4
indicem
h. c.
extare
ín
B
27, 1,
s
quae
hue
usque
ad
c.
3
trahebanlur,
vida
Zachariae.
verba indicas
haec sunt:
Eáv
rtc veftóEttl-
yos
¿mirara-0v
netrypa 7.17ro,uvga9';¡ naeá
's
ayos
uta
i
l
zzr¡9'7j, zéws arroxa8,azázw avzó. s1
VI
8d ty
srroíraev
avró,
7reµ7ráa$w
tváywv
vo
E
ti,s avTov.
si da'
Ti
ávretne7.v
^ov-
xezat
ó vvv
éXwv
avró,
napa
Try avztp
dtxaaz^¡
AeyáTw ftii tZwv
eyó pav
f
,
aI
Lac
zsapayE,ar;
,,
v¡
Iwv
r,
c {id
est
si
quis rem
immobilem possidens conventus
ab
aliquo
et victus fuerit, tune cam restituat. quod
si
eam alienaverit,
in
possessionem eius
actor
mittatur.
sin antena
aliquid ohicere
vult is qui nune eam habet, apud eundem
iudicem dtcat nec habeat fori vel dignita-
tis ciu,ulive praescrí.ptionem)
INDEX TITULORUM
INSTITU'I'IONU111 DIGESTORDI CODICIS.
A.
de
abióeis
D.
47, 14
C.
9, 37.
do
generali
abolitione
C.
9, 43
de
abolitionibus
C.
9,
42
ad
senatus consultum Turpillianum et
de
abolitiartibus
criminum
D
48, 16
de
acceptilatione
D.
46,
4
de
acceplilationibus
C.
8, 43
de
aecusationibus
et iuscriptionibus
D.
48, 2 C. 9, 2
acg.
v.
adq.
de
accione
exercitoria
D.
14,
1
de
aclione
rerum amotarum
D.
25, 2
de
accione
pigneraticia
C.
4,
24
de
actione
tributoria
D.
14,
4
de
hereditate vel
aeti oae
vendita
D.
18, 4 C. 4, 39
de
actionibus J
4, 6
de
aclionibus
empti et venditi
1).
19, 1 C. 4, 49
de
aclionibus
herditariis
C. 4, 16
de
actore
a
tutore seu curatore
dando C. 5, 61
de
itinere
achique
privato
D.
43, 19
ad
exhibendum
D.
10,
4 C. 3, 42
ad
legran
Aquiliam
D.
9, 2
ad legem Corneliam
de
falsis
C. 9, 22
ad
legem Corneliam
de
sicariis
C. 9, 16
ad
legua
Corneliam
de
sicnrüs et veneficis
D.
48, 8
ad
legem Fabiam
C. 9, 20
ad
legem I''alcidiam
D.
35, 2 C. 6, 50
ad
legan
Iuliam
de
adulteriis coercendis
D.
48, 5
ad
legem Iuliam
de
adulteriis et
de
stupro
C. 9, 9
ad
legem Iuliant
de
ambitu
C.
9, 26
ad
legem Iuliam
de vi
privata
D.
48, 7
ad
legem Iuliam
de vi publica
D.
48, 6
ad
legem luliam
de vi publica
seu privata
C. 9, 12
ad
legem Iuliam maiestatis
D.
48, 4 C. 9, 8
ad
legem Iuliam peculatus et
de
sacrilegis ct
de
resi-
duis
D.
48, 13
ad
legem Iuliam repetundarum
C. 9, 27
ad
legem Viselliam C.
9, 21
ad
municipalem et
de
inculis
D.
50, 1
ad
senatus
consultara
Macedoniauum
C. 4, 28
ad
sen,itus
consultara
Orfitianum
C. 6, 57
ad
senara
consultum Tertullianum
C.
6, 56
ad
martas
consultum Tertullianum et Orfitiauum D.38,
17
ad
senatus consultum Trebellianum
D. 36, 1 C. 6, 49
ad
senatus
consultan],
Turpillianum
C.
9, 45
ad
senatus oonsuitum Turpillianum et
de
abolitiouibus
oriminurn
D.
48, 16
ad
senatus
consultan,
Vellcianum
D.
16, 1 C. 4, 29
de in diem
addictione
D.
18,
2
de
adentptione
legatorum
J.
2, 21
de
adempliorte
libertatis
D.
40, 6
de legitima
adgnatortun
successione
J.
3, 2
de legitima
adgnatorum
tutela
J.
1, 15
de
adimendis
vel transferendis legatis vel fideicommiasis
D.
34, 4
do
adluvionibus
et paludibus et
de
pascuis
ad
alium
statum translatis
C.
'7,
41
de
administralione
et periculo tutorum et curatorum
qui gesserint vel
non
et
de
agentibus vel conve-
niendis
uno
vel pluribus
D.
26,
7
de
administratione
rerum
ad
civitates pertinentium
D.
50, 8
de
adU7intstrat7one
rerum pnblicarum
C. 11, 31
de
adntinisü'atione
tutorum et curatorum et
de pecunia
pupillari feneranda vel deponenda
C.
5, 37
de
adaptéonibus
J.
1,
11 C. 8, 47
de
adoptionibus
et emancipationibus et aliis modis qui-
bus potestas solvitur
D.
1,
7
de
adquirenrla
et retinenda posscssione
C. 7, 32
de
iure deliberandi et
de
adeunda
vol
adquirenda
he-
reditate
C.
6,
30
de
adquirenda
vel amittenda posscssione
D.
41,
2
de
adquirenda
vel omittenda hereditate
D.
29,
2
de
adquirendo
rerum
domino D.
41, 1
de
adquisilione
per
adrogatiouem
J.
3, 10
de
adsertione
tollenda
C.
7,
17
de
adsessmdLus
et domesticis et cancellariis iudicum
C. 1, 51
de
offieio
adsessorttnt
D.
1, 22
de
adsignandis
libertis
C.
38, 4
de
adsignatione
libertorum
J.
3, 8
ad legem
lidiara de
adalteriis
cocrcendis
D.
48,
5
ad
le;em Inliam
de
adreltetdis
et
de
stupro
C. 9, 9
adversas
ercditorem
C.
'7,
36
ele
advocatis
diversorum iudiciorum
C. 2, 7
[de
advocalis
diversorum iudicum
C. 2, 7, 20]
de
advocati.s
fisci
a 2, 8
de
aedificüs
privatis
C. 8, 10
de
aediliciis
actionibus
C, 4, 58
de
aedilicio
edicto
et redhibitione et
quanti
minoris
D.
21,1
qui
et a
quibus manumissi
liben non
fiunt et
ad
legem
fleliant
8entiam
I).
40,
9
de
aestimatoria
D.
19, 3
du
agenibus
in
rebus
C. 12, 20
de
agnoscendis
et alendis liberis vel parentibus vel pa-
tronis vel libertis
D.
25,
3
de
agricolis
censitis vel
colonia
C.
11,
48
de
agrícoli.s
et mancipiis dominicis vel fiscalibus sive
rei privatae
C. 11, 68
de
albo
ecribendo
D.
50, 3
de
aleatoribus
D.
11,
5
de
aleae
lusu at alcatoribus
C. 3, 43
de
alendis
Iiberis ac parentibus
C.
5,
25
de
agnoscendis et
alendis
liberis vel parentibus vel pa-
tronis vel libertis
D.
25,
3
de
dlexandriae
primatibus
C. 11, 29
de
alienatione
iudicii mutandi
causa fasta
C. 2,
54
de
alimentis
pupilo
praestandis
C.
5, 50
de
alintentis
vel cibariis legatis
D.
34,
1
D.
4, 7
AI,T.UVIODTIBUB
VII OOMITIBBI!
de
alluvionibus
et palndibne et
de
pasonis
ad
etatum tran,latia
C. 7, 41
ad
legem Iuliam
de
ambitu C.
9, 26
de
lego Iulia
ambitus D.
48, 14
de
adquirenda vel
amittenda
possessione
D.
41, 2
rerum
amotarum C.
5, 21
de
aotione
amotarum
rerum
D.
25, 2
an r um causae appellationum reddi possunt
49 9
an
aervus
ex ano facto post
manumissionem teneatur
C. 4, 14
de cursa publico
angariis et
parangarüs
C. 12, 50
de
annali
ezoeptione Italiei
contractas
tollenda et
de
divereis temporibus et exeeptionibus et praescriptio-
nibua et interruptionibus earum
C.
7, 40
de
annonis
civilibus
C. 11, 25
de
annonis et
capitu administrantinm vel adsessorum
aliorumve
publicas
sollicitudines gerentinm vel eorum
qui aliquas consecuti sunt dignitates
C. 1, 52
de
annonis
et tributis
C.
10,
16
de
annuis
legatis et fideicommissis
D.
33, 1
de
apochis
publicis et desariptionibus ourialium
C. 10, 22
de
apostatis C.
1, 7
de
apparitoribus
corríais
Orientis
C.
12, 56
de
diversis officiis et
apparitoribus
iudicum et proba-
toriis eorum
C. 12, 59
de
apparitoribus
magistrorum militnm et privilegiis
eorum
C.
12, 54
de
apparitoribus
praefecti annonae
C.
12, 58
de
apparitoribus
praefecti nrbis
C. 12, 53
de
apparitoribus
praefectornm praetorio et privilegiis
eorum
C.
12, 52
de
apparitoribus
proconsulis et legati
C. 12, 55
de
appellationibus
et consultationibus
C.
7, 62
de
appellationibus
et relationibus
D.
49, 1
de
appellationibus
recipiendis vel
non
D.
49, 5
apud eum
a quo
appellatur aliam
causara
agere oom-
pellendum
D.
49, 12
de
servitutibus et
de
agua C.
3, 34
de
agua
cottidiana et nestiva
D.
43, 20
de
agua
et aquae pluvíae arcendae
D.
39, 3
de
aquaeductu C.
11, 43
a
quibus appellari
non
licet
D.
49, 2
de
lege
Aquilia J.
4, 3
C.
3, 35
ad
legem
Aquiliam D.
9, 2
arbitrium
tutelae
C. 5, 51
de
arboribus
caedendis
D.
43, 27
arborum
furtim eaesarum
D.
47, 7
de
suseeptoribus praepositis et
arcariis C.
10, 72
de
oomitibus et
archiatris
saeri palatü
C.
12, 13
de
argenti
pretio quod theaauris infertur
C. 10, 78
ass.
v. ads.
de
athletis C.
10, 54
de
Atiliano
tutore vel
eo
qui
ex
lege Iulia et Titia
dabatur
J.
1, 20
de
auctoritate et
oonsenan tutorum et ouratorum
D.
26, 8
de
auctoritate
praestanda
C. 5, 59
de
auctorilate
tutornm
J.
1,
21
de
offioio praefecti
Augustalis D.
1, 17
C.
1, 37
de
iure
aureorum
anulorum
D.
40, 10 C.
6, 8
de
auri publici prosecutoribus
C.
10, 74
de
auro
argento mundo
ornamentis unguentis veste vel
vestimentia et atatuis legatis
D.
34, 2
de auro
coronario C. 10, 76
B.
de
boni.s auotoritate
indicio
possidendis
sea
venumdan-
dia et
de
separationibus
C. 7, 72
de
boj
damnatorum
D.
48, 20
de
bonis
eorum qui
ante
sententiam
vol
mortem sibi
oonsoiverunt
vel
aoeusatorem corruperunt
D.
44, 21
de
bonis
mortem sibi conscientium
C. 9, 50
de
bonis
lihertorum
D.
38, 2
de
bonis
libertornm et
de
iure patronatua
C. 6, 4
de
bonis
maternis et materni
generia
C. 6,
60
de
bonis
prosoriptorum sen damnatorozn C
9, 49
de
bonis
quae liberia
in
potestate oonatitntis
ex matri-
monio
vel
alias
adquiruntur et eorum administrationa
C. 6, 61
de
Lonja
vacantibus et
de
inoorporatione
C. 10, 10
de
bonorum
possessione
contra tabulas
D.
37, 4
de
bonorum
possessione
contra tabulas
liberti quae
pa-
tronío
vel liberis eorum
datar C. 6, 13
de
bonorum
posseasione
contra tabulas
quam praetor
liberis pollicetur
C. 6, 12
de
bonorum
possessione
ex testamento
militis
D.
37, 13
de
bonoruns
poseeasione
furioso
infanti
muto sardo
eaeco
competente
D.
37, 3
de
bonorum
possessione secundum
tabulas
C.
6, 11
dc
bonorurn
possessionibus
J.
3, 9
D.
37, 1
de
bonorum
possesaionibua
secundara tabulas
D.
37, 11
C.
de
eadaveribus
pnnitorum
D.
48, 24
de
caducis
tollendis
C.
6, 51
de
calculi
errore
C.
2, 5
de
calumniatoribus D.
3, 6
C.
9, 46
de
adsessoribus et domeatiois et
cancellariis
iudienm
C.
1,
41
de
canone
frumentario urbia
Romae
C.
11,
23
de
canone
largitionalium titulorum
C.
10, 23
de
capiendis et
distrahendis pignoribus tributorum
emula
C.
10, 21
de
capitatione
civium censibus ezimenda
C. 11, 49
de
capite
minutis
D.
4, 5
de
capitis
ininutione
J.
1, 16
de
captivis
et
de
postliininio et redemptis
ab
hostibnx
D.
49, 15
de
Carboniano
edicto
D.
37, 10
C.
6, 17
de
privatis
carceribus
inhibendis
C. 9, 5
de
eastrensi
omnium palatinorum
peculio C. 12, 30
de
castren-si
peculio
D.
49, 17
de
castrensí
peculio
milítum et praefeotianorum
C. 12,
36
de
castren.sianis et
ministeriania
C. 12, 25
de regula
Caloni.ana D.
34, 7
nautae
caupones
stabularii ut recepta restituant
D.
4, 9
furti adversus
flautas
caupones
stabularios
D.
47, 5
de
causis,
ex
quibus
infamia
alieni inrogatur
C. 2, 11
de
censibui
D.
50, 15
de
cenribus
et censitoribus et peraequatoribus et
spectoribus
C. 11, 58
de
cessione bonorum
D.
42, 3
de alimentia ve1
cibariis
legatis
D.
34,
1
de
classicis
C.
11, 13
de SO.
Claudiano
tollendo
C. 7,
24
de
cloaca
D.
43, 23
de
codicias
J.
2, 25
C.
6,
de
iure
codicillorum
D.
29,
de
Iudaeis et
caelicolú
C.
1,
36
7
9
de
successione
cognalorum J.
3, 5
de
cohortalibus
principibus oornionlariis et primipila-
riis
C.
12, 57
de
collatione D.
37, 6
de
collatione
aeris
C.
10,
29
do
dotis
collatione D.
37, 7
de
collatione
donatorum
vol
relevatorum ant transla-
torum aeu adaeratorum
C.
10,
28
de
collatione
fundorum flsoalium vel rei privatae
ve]
dominioae vel oivitatnm
vol
templorum
C.
11,
74
de
collatione
fundorum patrimonialinm et emphyteuti-
corum
C. 11, 65
de
collationibus
C. 6, 20
de
collegiatis
et chartopratis et nnmmulariis
C.
11,
18
de
collegiis et
eorporibus
D.
47, 22
de
collusione
detegenda
D.
40, 16 C. 7, 20
de
agricolís censitis
vol
colonis C.
11,
48
de
colonú
Illyrioianis
C.
11, 53
de
colonia
Palaestinia
C.
11, 51
de
colonis
Thracensibus
C.
11, 52
de
eomitibus
eonsistoriania
C. 12, 10
de
comitibus et
arohiatris sacri palatii
C. 12, 13
de
coTnitibus
et tribunís aoholarum
C.
12, 11
de
comitibus
qui
provincias
regunt
C.
12, 14
alium
D.
U:
QOMITIiiIIB
VIII
DOMS$TIOI/
de
cof>sitíbus
rei militaris
C. 12, 12
de
gnaeetoribne magistrie offloiorum
comitibus
saerarum
largitionnm et rei privatae
C.
12, 6
de
apparitoribns
comid's
Orientis
C. 12, 56
de
offieio
emitir
Orientis
C. 1, 36
de
offioio
comitis
rerum privatarum
C. 1, 33
de
officio
condije
sacrarum largitionum
C.
1,
32
de
offl()io comilú saeri patrimonii
C. 1,
34
de
commeatu C.
12, 42
de
commerciis
et mercatoribus
C. 4, 63
eomminationes
epistulas programmata subscriptiones
anctoritatem rei iudicatae
non
habere
C. 7,
57
de
lege
commissoría D.
18, 3
commodati
vel
contra
D.
13, 6
de
commodato C.
4, 23
communi
dividundo
D.
10, 3 C. 3, 37
de
servo
communi
manumisso
C.
7, 7
communia
de
legatie et fideicommissie et
de in
rem
miaeione tollenda
C. 6, 43
carnmunia
de
manumiesionibus
C. 7,
15
eommuxia
de
euceessioaibue
C. 6, 59
communia
de
nsucapionibus
C. 7,
30
communia
praediorum tam nrbanorum quam ruetioorum
D. 8,
4
communia
ntrineque
indica
tam
familias
eroiscundae
quam communi dividundo
C.
3, 38
de
communium
rerum alienatione
C. 4, 52
de
compensationibus D.
16, 2 C. 4, 31
de
coneubinis D.
25, 7
C.
5, 26
de
concrusione D.
47, 13
de
eondicionibus et
demonstrationibus et
()ansia
et
mo-
dio
corean quae ín
testamento
soribuntur
D.
35,
1
de
condicionibus
ineertís tam legatie quam fldeioom-
miesie et libertatibue
C. 6, 96.
de
condicionibvu
institutionum
D.
28, 7
de
condictione
causa data eausa non
seouta
D.
12, 4
de
condictione
ex
lege
D.
13, 2
de
condictione
ex
lege et
sine causa
vel iniusta
causa
C.
4, 9
de
condictione
furtiva
D.
13, 1 C. 4,
8
de
condietione
indebiti
D.
12, 6 C. 4, 5
de
condictione
ob
cansara
datorum
C. 4, 6
de
condictione
ob turpem
causara C. 4, 7
de
eondictione
ob turpem vel iniustam causam
D. 12, 5
de
condictione sine
causa
D.
12, 7
de
condictione
triticaria
D,
13, 3
de
conditís
in
publicie horreis
C. 10, 26
de
looatione et
conduclione J.
3, 24
locati
conducti D.
19, 2
de
looato et
conducto C.
4, 65
de
conductoribru
et proouratoribne si-ve
aetoribns prae-
dioru.m fiecalinm et domns Augustae
C. 11, 72
de
conductoribau
vectigalinm fieci
C. 10, 57
de
confessis D.
42,
•
2
C. 7, 59
de
confirmando
tutore
C. 5, 29
de
confirmando
tntore
vol
ouratore
D.
26, 3
de
coniungendis
cura
emancipato liberis
cine D.
37, 8
de cronsensu
obligatione
J.
3, 22
de
consortibus
eiusdem litis
C. 3, 40
de pecunia
constituta D.
13, 5
de eonrlituta
pecunia C. 4, 18
de
constilut:'onibus
prinoipum
D.
1, 4
de
legibus et
constitutionibus
principum et edietid
C. 1, 14
de
legibus senatusque eoneultíe et longa
consuetudine
D.
1, 3
qnae
Bit longa
consuekcdo C.
8, 52
de
consulibus et
non
apargendie
ab
his peenniie et
de
praefectis et magistrie militum et patrioiis
C. 12, 3
de
officio
consulte D.
1,
1Q
de
appellationibus et
consulfationibus C.
7, 62
de litio
contestat:one C.
3, 9
de
contractibus
iudieum vel eorum qui sunt
circe
eoe
et inhibendis donationibue
in
eos faciendia et ne
adminietrationie tempore prop
ri
ae
sedes
aedificent
sine
eanotione pragmatioa
C. 1, 53
de
contrahentla
emptione et
de
paotie inter emptorem
et venditorem eompositis et quae
res
venire
non
poesunt
D.
18, 1
I
de
contrahenda
emptione
C. 4, 38
de
contrahenda et
committenda etipulatione
C. 8, 37
de
contraria
tutelas
et utili actione
D.
27, 4
de
contrario
indicio C. 5, 58
de
conveniendis
fisei debitoribus
C. 10, 2
de
lege
Cornelia
de
falsis et
de
senatue
consulto Libo-
niano
D.
48, 10
ad
legem
Corneliam de
falsis
C. 9, 22
ad
legem
Corneliam
de
eioariíe
C. 9, 16
ad
legenr
Corneliam
de
eicariis et venefioia
D.
48,
8
de
cohortalibus principibus
cornicubiriú
et primipila-
ribus
C. 12,
57
creditorcm
evictionem
non
debere
C. 8, 45
de
crimino
expilatae hercditatie
C.
9, 32
de
crimine
pcoulatus
C. 9, 28
de
crimine
sacrilegii
C. 9, 29
de
crimine
etellionatus
C. 9, 34
de
cupressis
ex
luce
Daphnensi
ve'
Perseis
per
Aegyp-
tum
non
excidendis vel vendendis
C. 11, 78
de
curatore
bonís
dando
D.
42, 7
de
curatore
furiosi veI prodigi
C. 5, 70
de
curatoribus J.
1, 23
de
curatoribus
furioso
et
alijeextra minores dandis
D.
27, 10
de
curiosts C.
12,
22
do
curra
publico
angariis et parangariis
C. 12,
50
de custodia et
exhibitione reorum
D.
48, 3
de
custodia
reorum
C. 9, 4
D.
de
damno
infecto
et
de
suggrundis
et
proteotionibue
D.
39,
2
debitorem
venditionem pignoris impedire
non posee
C.
8, 28
de
debeaoribu: civitaturn
C.
11, 33
de
decante C.
12, 26
de
decrctis ab
ordine faciendis
D.
50, 9
de
decrelts
decurionum
super
irnmunitate quibnedana
eoncedenda C.
10,
17
do
decuriis
urbis
Romas C. 11.
14
de
decurionibus
et
finte
eorum
D.
50, 2
de
deeuri.onibus
et filiis eorum et qui deouriones
ha-
bentur quibue modis
a fortuna enriele
liberentur
C. 10,
32
de
deettrionibus
et silentiarüe
C.
12, 16
de
dediticia
libcrtate tollenda
C.
7, 5
de
proeuratoribus et
defensoribus D.
3, 3
de
defensoribus
civitatum
C. 1, 55
de
delaloribus C.
10, 11
depositi
vel
contra
D.
16, 3 C.
4, 34
de
desertoribus
et occuntatoribus eorum
C. 12, 45
de
dignitalibus C.
12, 1
de
dilattonibtrs C.
3, 11
de terne
et
dilationibers
et diversis temporibus
D.
2, 12
de
discussoribus C.
10, 30
de
distraclione
pignorum
C. 8, 27
de
distractlone
pignorum et hypothecarum
D.
20, 5
de
diversis
offlciis et upparitoribue iudienm et proba-
toriis eorum
C. 12. 59
de
diversis
praedüs urbanis
et
rusticis templornm et
civitatum et omni reditu eivili
C. 11, 70
de
diversis
regulis iurie antiqui
D.
50, 17
de
diversis
rescriptis et pragmaticis sanotionibns C.
1, 23
de
diversis
temporalibus przescriptionibns et
de
a()ees-
sionibus posseesionum
D.
4
-1, 3
de
dividendo
tutela
et
pro qua parte
quisque tutorum
couveniatur
C. 5,
52
de
rerum
divisione
et qualitate
J.
2, 1
de
divisione
rerum et qualitate
D.
1, 8
de
dieísionQ
etípulationum
J. 3, 18
de
divortíis
et repudiis
D.
24,
2
divortio
facto
apud quem liberi morari vel
educan
de•
bent
C.
5,
24
de
doli
mali et metus exceptione
D.
44, 4
de
dolo
malo
D.
4,
3 C. 2, 20
de
domesticis
et proteotoribus
C. 12, 17
'
DOl[FSTICIS
IX
FILIO
de
adseasoribns et
domesticts et
oanoellariis indicum
C.
1, 51
da
adqnirendo rerum
dominio D.
41,
1
de
donatioreibus
J.
2,
7 D.
39, 5
C.
8,
53
de
donationib:u
ante
nuptias vel propter nuptias et
ssppoo
nealioiis
C. 5, 3
de
dona
tioni.bu.e
inter virum et nxorem
D.
24,
1
de
donationihus
inter
virum
et
uxorem et
a
parentibus
in
liberos factis et
de
ratihabitione
C. 5, 16
de donationibus
Tase sub modo
vel
condicione
vel ex
corto
tempore oonficinntur
C. 8, 54
de
mortis
causa
donationibus D.
39, 6
C.
8, 56
de fundo
dotali
D.
23, 5
C.
5, 23
de
pactis
dotalibus D.
23, 4
de
dote
cauta
et
non
numerata
C.
5, 15
de
dote
praelegata
D.
33, 4
de
dotis
collatione
D.
37, ;
de
dotis
promissione vel nuda pollioitatione
C.
5, 11
de
jure
dotium D.
23, 3
C.
5, 12
de
rebua
dubiis D.
34, 5
de duobus
reis oon8titnendls
D.
45, 2
de
duobtu
reis stipulandi et promittendi
J.
3, 16
C.
8, 39
de
evietionibne et
duplae
stipulatione
D.
21, 2
F.
de
edendo D.
2, 13 C. 2, 1
de
legibus et eonstitutiouibus prineipum et
edi.etis C.
1, 14
de
Carboniano
edicto D.
37, 10
C.
6, 17
de
suocessorio
edicto D.
38, 9 C. 6, 16
de
aedilicio
edicto et
redhibitione et
quanti
minorie
D.
21, 1
de
edicto divi
Hadriani tollendo et quemadmodum sorip-
tus
horca in
pos6essionem mitta.tur
C. 6, 33
de
ej%ractoribus
et expilatoribus
D.
47, 18
de
optione vel
rieciione
legata
D.
33, 5
de
adoptionibue et
emancipation::bus
et aliis
media
gnibus potestas solvitur
D.
1, 7
de
emancipationibus
liberorum
C.
8, 48
de
e
y
nendatione
propinquorum
C. 9, 15
de
emendatione
servorum
C.
9, 14
de
emphyteutico
iure
C.
4, 66
de
actionibus
empti
et venditi
D.
19, 1 C. 4, 49
de
emptione
et renditione
J.
3,
23
de contrahenda
emptione
et venditione
D.
18, 1 C. 4, 38
de
eo
cui libertatis
causa bona
addicnntur
J.
3, 11
de
eo
per
quom
facture
erit
quo
minna
quia in indicio
sistat
D.
2, 10
de
eo
qui
pro 't
utoro negotia gessit
C.
5, 45
de
eo
qui
pro
tutore prove onratore negotia
gesait D.
27,
5
de
eo
quod
cerio loco
dari oportot
D.
13, 4
de
metatia et
epidemeticis C.
12, 40
de
episcopal
audientia et
de
diversis
capitule
quae
ad
ins onramque et reverentiam pontificalem pertinent
C.
1, 4
de
episcopis et
olericia et orphanotrophis et
brepho-
trophis
et xenodoohis et aseeteriis et monachis et
privilegio
eorum et oaetrensi
peculio
et
de
redimen-
dis eaptivia et
de
nuptiis olerieorum vetitia sen per-
missia
C. 1, 3
de
equeitri
dignitate
C. 12, 31
de
erogatione
militaris annonae
C. 12, 37
de
errare
advocatorum vel
libelos roen precie«
oonoi-
pientium
C. 2, 9
de
calculi
errare
C.
2, 5
etiaa
a
ob chirographariam pecnniam pignus teneri
C.
8, 26
etiam
per
procuratorem caueam
in
integrum restitutio-
nis agi
pose
C.
2, 48
de etricti.onibus C.
8,
44
da
etrictionibus et
duplae stipulatione
D.
21, 2
orzare
qui appellaverit
in provincia
defendi
D.
49, 11
de
eunuehis C.
4, 42
ex
del'satie defunctorum
in quantum heredes
eonvenjan-
ter
C
4, 17
de
oausis,
ex
Tablas infamia
alioni inrogatnr
C. 2, 11
ex
gnibne oansis
mejores
viginti
quinque
annis
in
ia-
tegrnm restitnuntur
D.
4, 6
de
exactionibus
tributornm
C.
10, 19
de
exsecntoribue et
exactoribus C.
12, 60
de
exceptione
rei indioatae
D.
44, 2
de
exceptione
rei venditae et traditae
D.
21, 3
de
exceptionibus J.
4, 13
de
44
ccl
^
í.^nni.bns
praeseriptionibns et praein3ieüs
D,
44,
de
exceptionibus
vive
praesoriptionibns
C.
8, 35
de
exeoetione et
tranalatione militarinm annonarum
C.
12, 38
de
excusatione
veteranorum
C. 5, 65
de
excusationibus J.
1, 25
D.
27, 1
de
excusationibus
artificnm
C.
10, 66
de
excusationíbus et
temporibua earam
C.
5, 62
de
excusationibus
muneram
C.
10, 48
de
exercitoria
aetione
D.
14, 1
de
exercitoria et
institoria aotione
C.
4,
25
de
liberis et poetnmis heredibna institnendis
vel
ear-
heredandis D.
28, 2
de
exheredatione
liberorum
J.
2, 13
de
liberis praeteritis vel
exheredatis
C.
6, 28
de
tabnlia
exhibendis
D.
43,
5
C. 8, 7
de
exhibendis
vel transmittendis
reja
Q
9, 3
ad
exhibendum D.
10,
4
C.
3,
42
de
expenzis
publieornm ludorum
C.
11, 42
expilatae
hereditatis
D.
47, 19
de
orimine
expilatae
hereditatis
C.
9, 32
de
exsecutione
rei indioatae
C.
7, 53
de
exsecutoribus et
exaetoribus
C.
12, 60
de
variis et
extraordinariis
eognitionibus et
si
iudox
litem
suam
fecisse dioetur
D.
50, 13
de
extraordinariis
oriminibna
D. 47,
11
F.
de
lege
Fobia
de
plagiariis
D.
48,
15
ad
legem
Fabiam C.
9, 20
de
fabricensibus C.
11, 10
de
lege
Falcidia J.
2, 22
ad
legem
Falcidiam D.
35,
2
C.
6, 50
de
falsa
ca
us
a adieota legato vel Sdeioommjseo
C.
6, 44
de
falsa
monees
C.
9, 24
ad
legem Cornoliam
de
falsis
C.
9, 22
de
lege Cornelia
de
falsis et
de
senatus
consulto
Libo-
niano
D.
48, 10
familiae
ercisoundae
D.
10, 2
C.
3, 36
de
famosis
libellis
C. 9, 36
de
nantioo
fenore D.
22,
2 C. 4,
33
de
fertis C.
3, 12
de
feriis et
dilationibus et diversis temporibus
D. 2,
12
de enroma
trinitate et
fide
oatholioa et nt nemo
de ea
publioe eontendere andeat
C. 1, 1
de
fide et
inre
bastee
fieoalie et
de
adieotionibns
C.
10, 3
de
fide
inatrnmentorum et amiasione eorum
D.
22, 4
de
fide
instrumentorum et amiasione eornm et
entapo
chis
faciendis et
de
his
quite
sine
soriptnra fieri
possnnt C.
4, 21
de
fideicommissarta
hereditatis petitione
D.
5, 6
de
ftdeicommissariis
hereditatibus
J.
2, 23
de
ftdeicommissariis
libertatibus
D.
40, 5
C.
7, 4
de
ftdeicommissis
C.
6, 42
de
logatis et
fideicommissis
D.
30. 31. 32
de
Jtdeiusioribui J.
3, 20
de
Jldeiuuoribus et
mandatoribns
D.
46, 1
C. 8,
40
de
ftdeiussoribus et
nominatoribna et heredibns tuto-
rnm et ouratorum
D.
27, 7
de
fideiussoribus
minorum
C.
2, 23
de
f
i
deiuuoribus
tutorum sen ouratorum
C.
5, 57
de
fiduciaria tutela J.
1, 19
de
filiis
familias
et quemadmodum
pro
hje
pelen
tenea-
tur
C. 10, 62
de
filiis
offieialium militarinm qni
in bello
moriuntur
C.
12, 47
de
filio
familias minore
C.
2, 22
XVI
Itgl'IITATIOív
I
I1IIS
de
reputatbnibus
quae fiunt
in
iudicio
in
integrum
restitutionis
C. 2,
47
de
requirendis C.
9, 40
de
requirendis
vel
absentibus damnandis
D.
48, 17
rerum
amotarum
C. 5,
21
de
actione
rerum
amotarum
D.
25, 2
de
rerum
divisione et qualitate
J.
2, 1
D.
1, 8
de
rerunc
permntatioue
D.
19, 4
de
recelen
permutatione et
de
praescriptis
serbia
actione
C. 4,
64
de
rescindenda
venditione
C.
4, 44
de
rescindenda
venditione et
guando
licet
ab
emptione
discedere
D.
18, 5
de
restitulione
militum et eorum qui rei publicae
causa
afuerunt
C.
2,
50
de in integran"
restilutionibus D.
4, 1
de
revocandis
donationibus
C. 8, 55
de
revocandis
bis
quae
per
fraudem alienata sunt
C.
7, 75
de
lege Illaodia
de
íactu
D.
14, 2
de
ripa
muniendo.
D.
43, 15
de
rilu
nuptiarum
D.
23, 2
de
rivis D.
43,
21
s.
de
crimine
sacrile
b
na
C. 9, 29
de
sacrosanctis
ccclesiis et
de robas
et privilegiis
ca-
mal C. 1, 2
de
praebendo
salario
C. 10, 37
de
sala amo
hospitibus
non
praestanilo
C. 12, 41
de
Salviano
interdicto
D.
4:1,
33
de precario
et
Salviano
interdicto
C.
8, 9
de
salisdanrlo
C. 2, 56
de
satisdationc
tutorum et curatorum
J.
1, 24
de
salisdationibus .1.
4, 11
de
secunrlis
nuptiis
C. 5, 9
de
sediliosis
et
de bis
qui plebem audent
contra
rem
publicam colligere
C.
9, 30
de
senaloribus D.
I, 9
de
sonatas
consultis
C. 1, 16
de
successionibus sublatis quae fiebant
per
bonorum ven-
ditionem et ex
senadus
consulto
Claudiano
J. 3, 12
de
sonatas
consulto
Claudiano tollendo
C. 7, 24
de
lege Cornelia
de
falsis et
de
senatus
consulto
Libo-
niano
D.
48, 10
de
senalus
consulto
Macedoniano
D.
14, 6
de
scnatrr.s
consulto
Orfitiano
J.
3, 4
de
sonatas
consulto
Silaniano et Claudiano quorum
testamenta ne aperiantur
D.
29,
3
de
sonatas
consulto Tertuliano
J.
3, 3
ad
sonatas
consultum Macedonianum
C. 4, 28
ad
senatus
consultara
Orfitianum
C. 6, 57
de bis
quibus ut indignis auferuntur et
ad
senatus
consultum Silanianum
C. 6, 35
ad
sonatas
consultum Tertullianum et Orfitianum
D.
3
8, 17
ad
sonatas
consultan"
Tertullianum
C.
6, 56
ad
sonatas
consultara
Trebellianum
D.
36,
1
C.
6,
19
ad
sonatas
consultara
Turpillianum et
de
abolitionibus
criminum
D.
48, 16 C. 9, 45
ad
sonatas
consultara
Velleianum
D.
16, 1
C.
4, 29
sententiam
rescindi
non posee C. 7, 50
de
sententiam
passis et restituis
D.
44, 23 C. 9, 51
de sentealia
quae
sine
certa quantitate prolata est
C.
7,
46
de
sentcntiis
adversus fiseum
latís
retractandis
C. 10, 9
de
sententiis
et interlocutionibns omnium
indiana C.
7, 45
de
sententiis
ex
periculo recitandis
C. 7, 44
de
senlenlh's
praefectorum praetorio
C.
7, 42
de
sententiis
quae
pro
co quod interest proferuntur
C. 7, 47
de
separationibus D.
2, 6
de
sepnlchro
violato
D.
47, 12 C. 9, 19
[de
servil(
cognatione
J.
3, 6, 10]
de
servis
exportandis
vol si
ita mancipium venierit ut
manumittatur vel
contra
D.
18,
7
IS
de
fugitivis
servís
et libertis mancipiisquc civitatum
artificibns et
ad diversa opera
deputatis et
ad ruin
privatam ve1 dominicam pertinentibus
C. 6, 1
de
servis
rei publicae manumittendis
C.
7, 9
de
servitute
legata
D.
33,
3
de
servitutibus J.
2, 3
D.
8, 1
de
servitatibus
et
de agua C.
3,
34
de
servitrtibus
praediorum rusticorum
D.
8,
3
de
servitutibus
praediorum urbauorum
D.
8, 2
de
sereo
communi manumisso
C. 7, 7
de
servo
corrupto
D.
11, 3
de
furtis et
de
sc,rr
,
o
corrupto
C.
6, 2
de
servo
pignori
dato
manunnisso
C. 7, 8
si
adversas
crcditorem
C. 2, 37
si
adversas
delictum suum
C. 2,
34
si
adversas
donationem
C. 2, 29
si
adversas
dotem
C.
2,
33
si
adversas
fiscum
C.
2, 36
si
adversas
libertatem
C. 2, 30
si
adversas
rem iudicatam
C.
2,
26
si
adversas
solutionem
a
debitore vel
a se
factam
C.
2,32
si
adversas
transactionem vel divisionem minor restitnai
velit
C. 2, 31
si
adversas
venditionem
C. 2, 27
si
adversos venditionem pignorum
C. 2, 28
si
adversas
usuc,apionem
C.
2,
35
si
ager vectigalis
id
est emphyteuticarius petatur
D.
6, 3
si
aliena res
pignori
data
sit
C. S, 15
si
a non
competenti iudice iudicatum
eses
dicatur
C.
7, 48
si
antiquior creditor pignus vendiderit
C.
8, 19
si
a
parente
quia
uianumissus sit
D.
37, 12
ad
legem Corneliam
de
sicariás
C. 9,
10
ad
legem Corneliam
de
sicarüs
et veneticis
D.
48,
8
si
cortina
petatur
C.
4, 2
si
eommunis
res
pignorata sit
C.
8, 20
si
contra
ius utilitatcmve
publican]
vel
por
mendaeium
fuerit aliquid postulatum
vol
impetratum
C. I,
22
si
contra
matris voluntatem
tutor datas
sit
C. 5, 47
si
cui
plus,
quam
per
legem Falcidiam licuerit, 1
e
ga-
tum esse dicetur
D.
35, 3
si
curialis relicta civitate
rus habitare
maluerit C.
10,
38
s
i
de
momentaria possessione fucrit appellatum
C. 7, 69
si
dos constante matrimonio
soluta fuerit
C. 5, 19
si
ex falsis instrument.is vel testimoniis iudicatum crit
C. 7,
58
si
ex
noxali
causa
agatur, quemadmodum cavetur
D.
2, 9
si
ex
pluribus tutoribus vcl curatoribus
munes
vel
unas
arfcre
pro minore vol
conveniri pussunt
C. 5, 40
si
falsis adlegationibus excusatus sit
C. 5, 63
si
familia
furtum feeisse dicetur
D.
47, 6
de
verborum
si„nificationc
D.
50, 16
de
verborum et rerum
signi ftcatione C.
6, 38
si
in causa
iudieati pignus
captura
sit
C. 8, 22
si
in
communi eademque
causa in integran'
restitutio
postulctur
C.
2, 25
si
in
fraudem patroni alienatio facta
cal C. 6, 5
si
ingenuas cese
dicetur
D.
40, 14
si
is qui
testamento liben
esse iussus erit
post
mortem
domini
ante
aditam hereditatem subripuissu aut cor-
rupisse
quid
dicetur
D.
47, 4
de
SC.
Silaniano
et Claudiano quorum testamenta ne
aperiantur
D.
29, 5
de
decurionibus et
silentiariis C.
12, 16
si
liberalitatis ímperialis socius
sine herede
defeecrit
C. 10, 14
si
libertas
aut servus
ad
decurionatum adspiraverit
C.
10, 33
si
maior factus ratum haboerit
C.
2, 45
si
maior factus
sine decreto
factam alienationem ratam
habuerit
C. 5, 74
si
mancipium ita fuerit alienatum, ut mnnumittatur,
vol
contra
C.
4, 57
si
mancipium ita venierit, ne prostitnatur
C. 4, 56
si
mater indemnitatem promiserit
C.
5, 46
kit
TBSTA1d.isNT113
XVII
sa
mensos
faleum
madura
dixerit
D.
11, 6
[.sí
minor
ab
hereditate
se
abs?ineat
C.
2,' 381
si
mínor
se
maiorem dixerit vel maior probatus fuerit
C. 2, 42
si
mulíer ventris
nomine in
possessione
calumnia° causa
esae dicatur
D.
25, 6
sine
censu vel reliquis fundum
comparan non posee
C.
4,47
de
~lis
robas per
fideioommissnm zelictis.
D.
2, 24
sí non a
oompetenti iudice iudicatum eaéc dicatur
C.
7,
48
si
nuptiae
ex rescripto
petantur
C. 5, 8
e•i
oniissa sit
causa
testamenti
C.
6, 39
si
pare
hereditatis petatur
D.
5, 4
si
pendente appellatione mors intervenerit
D.
49, 13
C.
7, 66
si
per
vim
vol
alio
modo
absentis perturbata sit poe-
seesio
C. 8.
5
si pignoris eonventionem numeratio secuta
non
est
J.
8,
32
ti
pignus pignori datum sit C. 8.
23
si
plures
una
sententia condemnati sunt
C. 7, 55
si
post
creationem quis decesserit
C. 10, 70
si
propter inimicitias creatio facta ait
C.
10, 68
si
propter
publicas
pensitationes venditio fuerit
cele-
brete
C.
4, 4
6
si
quacumque praeditus potestate
ve] ad
eum
pertinen-
tes ad
suppositarum iuridir,tioni- suae adspirare
temptaverint nuptias
C.
5, 7
si
quadrupes pauperiem fecisse dicitur
J.
4, 9
D. 9,
1
si quid in
fraudem patroni factum sit
D.
38, 5
ri quis aliquem testari prohibuerit vel coegerit
D.
29, 6
C.
6, 34
ri
quis alteri vel sibí
sub
alterius
nomine
vel
aliena
pecunia
emerit
C.
4, 50
ti
quis cautionibus in
indicio
sistendi
causa
factis
non
obtemperaverit
D. 2, 11
si
quis eam cuius
tutor
fuerit corruperit
C. 9, 10
si
quis ignorans rem minoris esse
sine decreto
compa-
ravit
C.
5, 73
si
quis imperatori maledixerit
C.
9, 7
si
quis
in
íus vocatus
non
ierit sive
qui
a
eum voca-
verit quem
ex edicto non
debuerit
D.
2, 5
si
quis
mies
dicenti
non
obtemperaverit
D.
2, 3
si
quis omissa
causa
testamenti
ab intestato vol
alio
modo
possidcRt hereditateru
D.
29, 4
si rector
provinciae vel
ad
eum
pertinentes
sponsalioia
rlederint
C.
5, 2
si
reus vel accusator mortuus fuerit
C. 9, 6
si
saepius
in
intcgrum restitutio postuletur
C.
2, 43
si
secundo
nupserit mulier, cui maritus usum fructum
reliquerit
C.
5, 10
ri
aervitus vindicetur vel
ad
alinm pertinere negetur
D.
8, 5
ti
servus ant libertus
ad
decurionatum adspiraverit
C.
10, 33
si
servus exportandus veneat
C.
4, 55
si
servus
se
emi mandaverit
C. 4, 36
si
tabulae testamenti extabunt
D.
37, 2.
si
tabula
°
testamenti nuliae eztabunt, unde
liben
D.
38,
6
si
tutor non
gesserit
C. 5, 55
sí
tutor
rci
publica° causa
aberit
C. 5, 64
si
tutor
vel curator intervenerit
C.
2, 24
ri
tutor vol
curator magistratus
()reúna
appellaverit
D.
49, 10
si
vendito
pignore
agatur
C. 8, 29
st
ventrrs
nomine
muliere
in
poeseseionem miesa eadem
possessio
dolo malo ad
alium tranelata esse dicatur
D.
25, 5
si
unus
en
pluribus appellaverit
C.
7, 68
si
unus ex pluribus heredibus creditoris vel debitoris
partem
suam debiti solverit vel acceperit
C. 8, 3
1
4
usus frautus petatur vel
ad
alium pertinere negetnr
D.
7,
6
si
ut orrissam hereditatem vel bonorum possessionem
vel
quid aliad
adquirat
C.
2, 39
si n
t
se hereditate abstineat
C. 2 38
de
societate
J.
3, 25
pro
socio
D.
17, 2
C.
4, 37
de
solutionibus et
liberationibue
D,
46, 3
C.
8, 42
de
solutionibus et
liberationibus debitorum oivítatis
C.
11, 40
soluto
matrimonio dos
quomadmodum petatnr
D.
24, 3
C. 5,
18
de
speclaculis et
scaenicia et lenonibus
C.
11,
41
de
sponsalibus D.
23, 1
de
sponsalihua et
arria
sponsalioiis ot proxenetiois
C. 5, 1
de
sportulis
et sumptibus
in
diversis iudioüe faoiendie
et
de
exseoutoribns litium
C. 3,
`l
de
tractoriis et
stalivis
C. 12, 51
de
statu
hominum
D.
1, 5
de
slatuis et
imaginibus
C.
1,
24
de
statuliberis D.
48,
7
stellionatus
D.
47,
20
de
orimine
stellionatus C.
9, 34
de
contrahenda et committenda
sttpulatione C.
8, 37
de
stipulatione
servorum
J.
3, 17
D.
45,
3
de
inutilibus
stipulatioruhiu
J.
3, 19
C.
8, 38
de
strj,ulationibus
praetoriía
D,
46, 5
de
divisione
stipulationuin
J.
3, 18
de
stratoribus C.
12, 24
de
studiis
liberalibus urbis Romae et Constantinopoli-
tanae C.
11, 19
de
suariis
et susceptoribue vini et ceteris eorporatie
C. 11, 17
de
pupillari
substitutione
J.
2, 16
de
vulgari
substitulione
J.
2, 15
de
vulgari et pupillari
substitutione D.
28, 6
de impuberum et
alise
substitutionibus C.
6,
26
de
successione
cognatorum
J.
3, 5
de
sacccessione
libertorum
J.
3, 7
de
successionibus
sublatis, quae fiebant
per
bonorum
venditionem et
e
x
SC. Claudiano
J.
3, 12
de
successorr:o
edicto
D.
38, 9 C. 6, 16
de
sulf'ragia
C.
4, 3
de
damuo
infecto
et
de
sugrundis et
proteotionibue
D.
39, 2
de
suís
et legitimis heredibus
D.
38, 16
de
anís
et legitimis liberis et
ex
filia nepotibus
ab
in-
testato
venientibus
C.
6, 55
de
srr7uma
trinitate et
de fide
catholica et ut nemo
de
ea publico
contendere audeat
C. 1, 1
iniuncti muneris
surnptus ad
omnes eollegaa pertinere
C.
11, 38
de
sumpluum
recuperatione
C. 10, 69
de
supellectile
legata
D.
33, 10
de
superexactionibus C.
10, 20
de
superftciebus
D.
43, 18
de
superindicto C.
10, 18
de
susceptoribus
praepositis et arcariis
C.
10, 72
de
suspectis
tutoribus et ouratoribus
J.
1, 26
D.
26, 10
C.
5, 43
T.
de
tabularéis
scribis logographis et oensualibue
C.
/0,71
de
tabulis
exhibendis
D.
43, 5
C.
8, 7
de
paganis et sacrificiis et
templis C.
1, 11
de
temporibus in
integrum restitutionis tam
minora
aliarumque personarum quae restitni possunt
guara
heredum eorum
C. 2, 52
de
lemporíbus
et
reparationibus appellationum sen.00n-
sultationum
C. 7, 63
de
termino
moto
D.
47, 21
de
SC.
Tertulliano
J.
3, 3
ad
SC.
Tertullianum C.
6, 56
ad
SC.
Tertullianu
y
n et
Orfitianum
D.
38,
17
testamenla
quemadmodum aperiantur inspioiantur
et
deecribantur
D.
29, 3
de
testamentaria
manumissione
C. 7, 2
de
testamentaria
tutela
D.
26, 2
C.
5, 28
de
testamentis
ordinandie
J.
2, 10
de
testamentis
quemadmodum
testamento
ordinantur
C
6, 23
de
testamento
militis
D.
29, 1
C.
P
i,
21
de
testlbru D.
22, 5
C.
4,
20
de
thesauris C.
10,
15
de
tigno
iuncto
D.
47,
3
de
tironibus
C. 12, 43
de
¿oliendo
lustralis auri collatione
C. 11, t
de
tracloriu et stativis C.
12, 51
de
transactionibus D.
2, 15
C.
2, 4
ad
BC.
Trebellianuua D.
36, 1
C.
6, 49
de
oomitibus et
lribunis
scholarum
C. 12, 11
de
annonis et
tributis C.
10, 16
de
tributoria
aetione
D.
14, 4
de
tritico
vino
vel oleo legato
D.
33, 6
ad
SC.
Turpillianum et de
abolitionibus eriminum
D.
48,
16
C.
9, 45
do
tulelae
et rationibus /iistrahendis et utili curationis
causa
actione
D.
27, 3
de contraria
tutelar
et utili aotione
D.
27,
4
de tutela
testamentaria
C.
5, 28
de tutelzjr
J. 1,
13
D.
2
6, 1
de tutore
vel curatore qui
satis non dedil C. 5,
42
de
tutoribus
et ouratoribus datis ab his qui ius
dandi
habent et qui et
in
quibus causis specialiter dari
possunt
D.
26,
5
de
tuloribus
vel curatoribue illustrixm
vel
elarissinta-
ram personarum
C. 5, 33
U.
de
vacatione
et exeusutione munerum
D.
50,
5
de
vacatione
muneris
C. 10, 46
de
variis
et extraordinariie cognitionibue et
si iudea
litem
suaul
fecisse
dicatur
D.
59,
13
wbt
agi oportet
de
ratioeiniis
tara
privati; nuam
publi-
ois
C. 3, 21
uhi
causa status
agi debeat
C. 3, 22
xbi
causae
fiscales
vel
divina°
dumus hominunrque eíua
agantur
C. 3, 26
ubi
conveniatur
(luí
certo
loco
dare pronisit
C. 3, 18
uLi
de criminibus agi oportet
C. 3, 15
wbi de
hereditute agatur vel ubi ecripti
heredes in pos-
seseionem mitti
postulare
debent
C. 3, 20
wbi
de
possrasiune agi oportet
C. 3, 16
ecLi
et
apud quem co;;uitio restitutionis agitando ait
C.
2, 40
tan"
fideiconmlissum peti oportet
C. 3, 17
ubi
in reir]
actio exerceri debet
C. 3, 19
uhi
petantur
tutores
vel enratores
C. 5, 32
ubi
pupilli educentur
C.
5,
49
ubt
pupillus educari vel
morad
debeat et
de
alimentis
eí praestundis
D.
27, 2
ubi
qui
a
de
curiali vel colrortuli aliave condicione
con-
ven
iutur C.
3, 23
ubi
scnatores vel clarissimi oiviliter vel eriminaliter
conveniantur
C. 3,
24
vectigalia
llora
iustitui
non posee
C.
4, 62
de
vecligalibus et
eomrnissis
C.
4, 61
ad
SC.
1'efleirrn:rm 1).
16, 1 C. 4, 29
de
venatione
ferarum
C.
11, 45
de
vendcndis
rebus civitatis
C. 11, 32
de
venditione
rerum fiecalium
celen
privatis communium
C. 16, 4
ad legara
Corneliam
de
sicariie et
vwiefcis D.
48,
8
de
venlre
inpossessionemmittendoetcuratoreeins D
.
37,9
de
verborurn
et rerum eignificat.ione
C. 6, 38
de
verborum
obligutione
J.
3,
15
de
verborum
obligationibus
D.
45, 1
de
verborurn
significaltione
D.
50, 16
de
vestiLus
holovcris et auratis et
de
intinotione saeri
maride C. 11,
9
de
veleranis D.
49, 18 C. 12, 46
de
veteranorum
et militum auceessione
D. 38,
12
¿e veleri
iure enuoleando et auctoritate iuris pruden-
tium qui
in
digestis referuntur
C.
1, 17
de
veteris
numiematis potestato
C.
11, 11
de
via
publica
et itinere
publico
refieiendo
D.
43 t 1
de
via
publica
et si
quid in ea facturo case
dioatur
D.
43, 10
si
bonorum raptorum
J.
4, 2
C.
9, 33
tri bonorum raptorum et
de
turba
D.
47,
8
de
tti et
de
vi armata
D.
43,
16
de
offlcio
vicarii C.
1,
3
b
de
rei
vindicatione D.
6, 1 C. 3, 32
de vindicta
libertate et apud oouailium manumiss:ouó
C. 7, 1
ad
legem Viselliam
C. 9,
21
unde cognati D.
3S,
8
unde
legitimi
D.
38,
7
unde
legitimi c•t unde eognati
C. 8,
15
unde
iiberi
C. 6, 14
si tabulas testareenti uullae, eatabunt
uncir
libere
3S, 6
unde
vi C. S, 4
unte vir et uxor
D.
38,
11 C. 6, 19
de
urucaviaTlc
pro donado C. 7, 27
de
traacap:ane
pro dote C. 7,
25
de
usucupione
pro
ernptore
vol
transactione
C,7, 2t.
de
usucap::onc
pro herede C. 7, 29
de
urucaplune
tran;furnenda et
de
sublata ^ereutio
rernm mancipi et nce mancípi
C.
7, :>1
oomnlnuia
de
usucapionihus C. 7,
31
de
usuruationibus et
copio
riihuf
D.
41, i
de
r[.
ī
ucapGo7:ib;t,s
e.t longl ten/larda pussesstolul.::s
J
.
2
,
d
da
uso
et habitatione
J.
2,
5
D.
5
de
Uní
et usu fructu et reditu et babratioze et operia
per lega
tum vel fideieo:
n
missun: datis
D,
31,
2
de
us7t
fructu
J.
`2,
4
de
usu
fructu adcresccr,do D. 7, '_
asuP`
(l
ctrierius
quemadmoai'um cave;!t
de
usrt
fructu earum
recata
quae
ti3u
consurcu
cae
> ve.
mi.nuuntur D.
7, 5
do
usu
fructu et habital.tione et
ministerio llar.
.rure.
C.
3, 33
de
uso
fruc't.0 et gnemadmodum qui's
atetar
f.r.::atu-
D.
7, 1
de
usuris C.
4.
32
de
rU-uris et fructibus et
calada
et omnibrte raacessioti:-
bus et
mora
1).
22. 1
de usuris
et frttetibus
leg
•
atorant
cien
ür.;awtru:áaeur.:d
C. 6,
47
de
fl,s:u
•
r.,
pupillaribus
C. 5,
50
d^:
usuris
rci iudicatae C.
54
de
u.,urpationibus
el
usucapionihus
D. ll,
ul actiones et
ab heredo
et
contra
bereden:
incipistnt
C.
-1,
1
1
ut
armorum
usos
ineci
r
:
principe
interdictas
ll,
47
ul
causar
post pubertatem adait
tutor
C.
5,
cd..
ut
digna/duo:
ordo servetur C.
12,
8
ul
ex
le
h
ibuc senatusve cousultie bouorum
posee
detur
D.
38,
14
ul
in
ilumino
publico
navigaru liceat
D.
43,
ut ln
pOSseasiOne legatorullr vel filloicunllci:`eJruw ie.r-
vandorttm causa
case
liceat
D.
30,
1
ut
in
possessionem legaturunt
vol
fidcicou
n
nissoruru ver-
vandurum
causa
mittatur et
guando
antisdari
del-ad
C.
6,54
ut
intra eertum tempus crimin,.lie qu.,.estio terminetu
r
C. 9,
44
uti
poesirletis
D.
43,
17
C. 8, 6
ut
legatoruur seu fideiconrmissorwn
3ervandurnrn
can:.•,
cuveatur
D.
36, 3
ut lite pendente vel
post
provocatiouem uut %sfinitiva.
-d.
•
sententiam nulli liceat iulperatori supplioare
C.
1,
21
ut
nemini liocat
in
coemptio:le specierum
se exeu±aae
et
de muriere
sitoniac
C.
10,
27
ut
nemini Iiceat
sine
iudicis aucturitete
signa
imprimore
rebue, quas aliue tenet
C. 2, 16
ut
nema ad santa
patrocinium suscipiat vicos
val
rusti-
canos corum
C.
1
1,
54
set
nemo
invitas
agere vel aoousare cogatur
C.
3, 7
ul
nema
privatus
titules
praediis aais
vel
a.lienía
in,
ponut
ve) vela regalía
auspendat
C. 2, 15
v.t
nulli patriae
atuse
administratio
sine
epeciali
per
missu
principia
permittatur
C.
1, 41
ttt
nullus
e
x vícartis
pro
alienis debitis vicanorum
tw-
neatur
C. 11, 57
TS$TIx17ti
XVIII
trr
.'r .
7
,
11
mt
XIX
II][OBIBUY
ut omnes tam
civiles
gnam
militares indices post
ad-
ministrationem depositam
per
gningnaginta dies
in
oivitatibns vel
cutis
loois
permaneant
C. 1, 49
ut
quise
deennt advooationi partium, iudex snppleat
C.
2, t 0
ut rastiaani
ad
nullum obsegninm devocentur
C. 11, 55
de
utrubi
D.
43, 31
de
vulgari
et pupillari snbstitntione
D.
28, 6
de
vulgari
enbetitntione
J.
2, 15
de
usoribus militum vel eorum qni rei
publicas
esau
absnnt
C. 2, 51
,`?^.^ ^ ...
CODEX IUS7'INI9A'US
RECOGNOVIT
PAULUS
KRUEGER
XXIII
INDEX TITULORUM.
LIBER PRIMLTS
De summa trinaste et
ut
nemo de ea
publice contendere audeat
De sacrosauctis ecclesiis et de rebus et
privilegiis earum
De episcopis et clericis et orphanotro-
phis et brephotrophis et xenodochis
et monachis et privilegio eorum et
castrensi peculio et de redimendis cap-
tivis et de nuptiis clericorum vetitís
seu permissis
IIII
De episcopali audientia et de diversis
capitulis , quae ad ius curamque et
reverentiam pontificalem pertinent
V De haereticis et Manichaeis et Samaritis
VI Ne sanctum ha.ptisma iteretur
VII I)e a.postatis
VIII
Nemini licere signum salvatoris Christi
vel in sílice vel in marmore aut scul-
pere aut pingere
VIIII
De iudaeis et caelicolis
X Ne Christianum mancipium haereticus
vel paganus vel Iudaeus habeat vel
possideat vel circumcidat
XI De paganis sacrificiis et templis
XII
De his qui ad ecclesias confugiunt vel
ibi exclamant
XIII De his qui in ecclesiis manumittuntur
hilili De legibus et constitutionibus principum
et edictis
XV
De mandatis principum
XVI
De senatus consultis
XVII
De veteri iure enucleando et auctoritate
iuris lsudentium qui in Digestis refe-
runtur
XVIII
De iuris et facti ignorantia
XVIII' De precibus imperatori offerendis et de
quibus rebus supplicare liceat vel non
XX (bando libellus principi datus litis con-
testationem facit
XXI
Ut lite pendente vel post provocationem
aut definitivam sententiam nulli liceat
imperatori supplicare
XXII Si contra ius utilitateinque publicam vel
per mendacium fuerit aliquid postu-
latum vel impetratum
XXIII
I)e diversis rescriptis et pragmaticis
sanctionibus
XXIIiI
De statuis et imaginibus
XXV
De his qui ad statuas confua-iunt
XXVI
De officio praefectorum praetorio Orien-
tis et Illyrici
XXVII
De officio praefecti praetorio Africae et
de omni eiusdem dioeceseos statu
XXVIII
De officio praefecti urbís
XXVIII' De officio magistri militara
XXX
De officio quaestoris
XXXI De officio magistri officiorum
XXXII De officio comitis sacrarum
largitionum
XXXIII
De officio comitis rerum privatarum
XXXIIII De officio
comitis
sacri patrimonii
XXXV
De officio proconsulis et legati
XXXVI De officio
comida
Orientis
XXXVII
De
officio praefecti Augustalls
XXXVIII
De officio vicarii
XXXVIIII
De officio praetorum
XXXX De officio rectoris provinciae
XXXXI
Ut nulli patriae suae administrado sine
speciah permissu principis permittatur
XXXXII De quadrimenstruis tam civilibus quam
militaribus brevibus
XXXXIII De
officio praefecti vigilum
XXXXIIII De officio praefecti annonae
XXXXV De officio civilium iudicum
XXXXVI De officio iudicum militarium
XXXXVII Ne comitibus rci militaris
vel tribunis
lavacra. praestentur
XXXXVIII
De officio diversorum iudicum
XXXXVIIII
Ut o
p
ines tam civiles quam militares
iudices post administrationem deposi-
tam per quinquaginta dies in civita-
tibus vel certis locis permaneant
L De
officio eins qui vicem alicuius iudi-
cis
obtinet
LI De adsessoribus et domesticis et can-
cellariis iudicum
LII De annonis et capitu administrantium
vel adsessorum aliorumve publicas sol-
licitudines gerentium vel eorum, qui
aliquas consecuti sunt dignitates
LIII De contractibus iudicum vel eorum qui
sunt circa eos et inldbendis donatio-
nibus in eos faciendis et ne adminis-
trationis tempore proprias sedes aedi-
ficent sine sanctione pragmatica
LIIII De modo multarum quae ab iudicibus
infliguntur
LV De defensoribus civitatum
LVI De magistratibus municipalibus
LVII De officio iuridici Alexandriae
LIBER SECII`DIIS
I De
edendo
II
De in ius vocando
III De pactis
llli
De transactionibus
V De calculi errore
VI
De postulando
VII
De advocatis diversorum iudiciorum
VIII De advocatis fisci
VIIII De errore advocatorum vel libellos sets
preces concipieutium
X Ut quae desunt advocationi partium iu-
dex suppleat
XI De cansis, ex quibus infamia alicui in-
rogatur
XII De procuratoribus
XIII Ne liceat potentioribus patrocinium liti-
gantibus
praestare vel actiones in se
transferre
XIIlI
De his, qui potentiorum nomine títulos
praediis adfigunt vel eorum nomina
in lite praetendunt
XV Ut nemo privatus titulos praediis suis
vel alienis imponat vel vela regalia
suspendat
I
II
III
XXIV
XVI Ut nemini liceat
sine iudicis auctoritate
signa
imprimere rebus, quas alius tenet
XVII
Ne
fiscus vel
res publica
procurationem
alicui patrocinii
causa in
lite praestet
XVIII De
negotiis gestis
XVIIII
De
his quae
vi
metusve
causa gesta
sunt
XX De dolo malo
XXI De in
integrum restitutione minorum
viginti quinque annis
XXII De filio familias minore
XXIII De
fideiussoribus minorum
XXIII' Si tutor
vel curator intervenerit
XXV Si in
communi eademque
causa in
inte-
grum restitutio postuletur
XXVI Si
adversus rem iudicatam
XXVII Si
adversus venditionem
XXVIII Si
adversus venditionem pignoris
XXVIIII
Si adversos
donationem
XXX Si
adversus libertatem
XXXI Si
adversus transactionem vel divisionem
minor restítui velit
XXXII Si
adversus solutionem
a
debítore vel
a se
factam
XXXIII Si adversos
dotem
XX
XIIII
Si
adversus delictum suum
XXXV Si
adversus usucapionem
XXXVI Si adversos
fiscum
XXXVII Si adversos
creditorem
XX XVIII Si
ut
se
hereditate abstineat
XXXVIIII
Si
ut omissam hereditatem vel bonorum
possessionem vel
quid aliad
adquirat
XXXX
In
quibus causis
in
integrum restitutio
necessaria
non
est
XXXXI Qui et adversus quos
in
integrum re-
stitui
non
possunt
%XXXII Si
minor
se
maiorem dixerit vel proba-
tus fuerit
XXXXIII
Si
saepius
in
integrum restitutio postu-
letur
XXXXIIII
De
his qui veniam aetatis impetraverunt
XXXXV
Si
maior factus ratum habuerit
XXXXVI Ubi et apud quem cognitio restitutionis
agitanda sit
XXXXVII
De
reputationibus, quae fiunt
in
iudicio
in
iutegrum restitutionis
%XXXVIII
Etiam
per
procuratorem causam
in
in-
tegrum restitutionis agi posse
XXXXVIIII
In
integrum restitutione postulata ne
quid
novi fiat
L De
restitutione militum et eorum qui
rei publicae
causa
afuerunt
LI
De
uxoribus militum vel eorum qui rei
publicae
causa
absunt
LII
De
temporibus
in
integrum restitutiouis
tam minorum aliarumque personarum,
quae restitui possunt, quam heredum
eorum
LIII Quibus
ex
causis maiores
in
integrum
restituuntur
LIIII
De alienationeiudicii mutandi
causa
facta
LV
De
receptis
LVI
De
satisdando
LVII
De
formulis et impetratione actionum
sublatis
LVIII
De
iureiurando propter
calumniara dando
LIBER TERTIUS
I De
iudicüs
II De
sportulis et sumptibus
in
diversis
iudiciis faciendis et
de
exsecutoribus
litium
III
De
pedaneis iudicibus
IIII Qui
pro sus
iurisdictione
indices
dare
darive possunt
V Ne quis m sua
causa
iudicet vel sibi
ius dicat
VI
Qui leb timam
personara in
iudiciis ha-
bent vel
non
VII
Ut nemo invitus agere vel accuaare
co-
gatur
VIII De
ordine iudiciorum
VIIII
De
lítis contestatione
X De plus
petitionibus
XI De
dilationibus
XII De
feriis
XIII De
iurisdictione omninm iudicum et
de
foro
competenti
XIIII Quando imperator inter pupillos vel vi-
duas vel miserabiles
personas
cognos-
cat et ne exhibeautur
XV
Ubi
de
críminibus agi oportet
XVI
Ubi
de
possessione agi oportet
XVII
Ubi fideicommissum peti oportet
XVIII
Ubi conveniatur qui certo
loco
dare pro-
misit
XVIIII Ubi
in
rem actio exerceri debet
XX
Ubi
de
hereditate agatur et ubi scripti
heredes in
possessionem mitti
postu-
lare
debent
XXI
Ubi agi oportet
de
ratiocinüs
tara
pri-
vatis quam publicis
XXII
Ubi
causa status
agi debeat
XXIII
Ubi quis
de
curiali vel cohortali aliave
condicione
conveniatur
XXIIII Ubi senatores vel clarissimi civiliter vel
crimivaliter conveniantur
XXV In
quibus causis
militantes
fori prae-
scriptione uti
non
possunt
XXVI
Ubi causae
fiscales
vel divinae
domos
hominumque eius agantur
XXVII
Quando liceat
sine
iudice unicuique
vin-
dicare se
vel pub]icam devotionem
XXVIII De
inofficioso
testamento
XXVIIII
De
inoffic.iosis donationibus
_<XX
De
iuofficiosis dotibus
XXXI De
petitione hcreditatis
XXXII De
rei vindicatione
XXXIII De
usu fructu et habitatione et
minis-
terio
servorum
XXXIIII
De
servitutibus et
de
aqua
XXXV De
lege Aquilia
XXXVI
Familiae erciscundae
XXXVII
Communi dividundo
XXXVIII
Communia utriusque iudicii tam fami-
liae erciscundae quam communi divi-
dundo
XXXVIIII Finium regundorum
XXXX
De
consortibus eiusdem litis
XXXXI
De
noxalibus actionibus
XXXXII
Ad exhibendum
XXXXIII
De
aleae lusu et aleatoribus
XXXXIIII
De
religiosis et sumptibus funerum
LIBER QUARTUS
I De
rebus creditis et
de
iureiurando
II Si
certurn petatur
III
De
suffragio
IIII
De
prohibita sequestratione pecuniae
V De
condictione indebiti
VE De
condictione ob causam datornm
VII De
condictione ob turpem
causara
VIII De
condictione
furtiva
VIIII
De
condictione
ex
lege et
sine causa ve]
iniusta
causa
X De
obligationibus et actionibns
XI
Ut actiones et
ab herede
et
contra here-
dera
incipiant
XII
Ne uxor
pro =rito vol
maritus
pro
uxore
ve]
meter pro filio
con
%
eniatur
XIII
Ne Iilius
pro
patre vel pater
pro filio
emancipato vel
libertus
pro patrono
conveniatur
%IIII An servus
ex
suo
facto post
manumis-
sionem teneatur
XV
Quando fiscus rel privatus debitoris
sui
debitores exigere potest
XXV
XVI De actionibus hereditarias
XVII Ex delictis defunctorum
in quantum
heredes conveniantur
XVIII De constituta pecunia
XVIIII De probationibus
XX De testibus
XXI De fide instrumentorum et amissione
eorum et antapochis faciendis et de
his gnae sine scriptura fiera possunt
XXII Plus valere quod agitar quam quod si-
mulate concipitur
XXIII De commoda.to
XXIIII De actione pigneraticia
XXV De exercitoria et institoria actione
XXVI Quod cum eo qua in aliena est potestate
negotium gestum esse dicitur, vel de
peculio seu quod iussu aut de in rem
verso
XXVII Per quas personas nobis adquiritur
XXVIII Ad senatus consultum Macedonianum
XXVIIII Ad senatus consultum Velleianum
XXX De non numerata pecunia
XXXI De compensationihus
XXXII De usuris
XXXIII De nautico fenore
XXXVII Depositi
XXXV Mandad
XXXVI Si servus se emi mandaverit
XXXVII Pro socio
XXXVIII De contrahenda emptione
XXXVIIII De hereditate vel actione vendita
XXXX Quae res venire non possunt et qui ven-
dere vel muere vetantur
XXXXI Quae res exportara non debeant
XXXXII De eunuchis
XXXXIII De patrihus qui filies distraxerunt
XXXXIIII De rescindenda venditione
XXXXV Quando liceat ab emptione discedere
%XXXVI Si propter publicas pensitationes vendi-
ditio fuerit celebrata
%XXXVII Sine censu vel reliquis fundum compa-
rari non posse
XXXXVIII De periculo et commodo rei venditae
XXXXVIIII De actionibus empti et venditi
L Si quis alteri vel sibi sub alterius no-
mine vel aliena pecunia emerit
LI De rebus alienis non alienandis et de
prohibata reman alienatione vel hypo-
theca
LII De communium rerum alienatione
LIII Rem alienam gerentibus non interdíci
rerum suarum alienatione
LIII1 De pactis inter emptorem et venditorem
compositis
LV Si servus exportandus veneat
LVI Si mancipium ita venierit, ne prostitua-
tur
LVII Si mancipium ita fuerit alienatum, ut
mannmittatur vel contra
LVIII De aediliciis actionibus
LVIIII De monopoliis et de conventu negotia-
torum
illicito
vel artiticum ergolabo-
rumque nec non balneatorum prohi-
bítis illicitisque negotiationibus
LX De nundinis
L KI De vectigalibus et commissis
LXII
Vectigalia
nova
institui
non posse
LXIII De
cornmerciis et mercatoribus
LXIII! De rerum permutatione et de praescrip-
tis
verbis actione
LXV
De
locato et
conducto
LXVI
De
emphyteutico
jure
LII3ER QIIINTIIS
I De sponsalibns et arris sponsaljciis et
proxeneticis
II Si rector
provinciae vel
ad eum perti-
nentes sponsalia dederint
III De donationibus ante nuptias
vel prop-
ter nuptias et sponsaliciis
II11 De nuptiis
V De incestis et inutilibus nuptiis
VI De interdicto matrimonio inter pupillam
et tutorem seu curatorem liberosque
eorum
VII Si quacumque praeditus potestate
vel ad
eum pertinentes ad suppositarum iuris-
°
dictioni suae adspirare temptaverint
nuptias
VIII Si nuptiae ex rescripto petantur
V11I1 De secundis nuptiis
X Si secundo nupserit mulier, cui maritus
usum fructum reliquerit
XI De dotis promissione vel nuda pollici-
tatione
XII De iure dotium
XIII De rei uxoriae actione in ex stipulatu
actionem transfusa et de natura do-
tibus praestita
XLIII De pactis conventis tam super dote quam
super donatione ante nuptias et para-
phernis
%V De dote cauta et non numerata
XVI De donationibus inter virum et uxorem
et a parentibus in liberos factis et de
ratihabitione
XVII De repudiis et iudicio de moribus sublato
XVIII Soluto matrimonio dos quemadmodum
petatur
XVIIII Si dos constante matrimonio soluta fuerit
XX Ne fideiussores ve1 mandatorea dotium
dentur
XXI Rerum amotarum
XXII Ne pro dote mulieri bona mariti addi-
cantur
.XXIII De fundo dotali
XXIIII Divortio facto apud quem libera morara
vel educara debent
XXV De alendis liberis ac parentibus
XXVI I)e concubinis
XXVII De naturalibus laberis et matribus eorum
et ex quibus casibus iusti efficiuntur
XXVIII De tutela testamentaria
XXVIIII De confirmando tutore
XXX De legitima tutela
XXXI
Qui
petant tutores vel curatores
XXXII Ubi petantur tutores vel curatores
XXXIII De tutoribus et curatoribus iliustrium
vel clarissimarum personarum
XXXIlII Qui dare tutores vel curatores et qui
clara poasunt
XXXV Quaudo mulier tutelae officio fungí
potest
%XXVI In quibus causis tutorem habenti tutor
vel curator dan potest
%XXVII De admínistratione tutorum et curato-
rum et de pecunia pupillari feneranda
vel deponenda
XXXVIII De periculo tutorum et curatorum
XXXVIII! Quando ex facto tutoris vel curatoris
minores agere ve] conveniri poasunt
XXXX Si ex pluribus tutoribus vel curatoribus
omnes vel unus agere pro minore vel
conveniri possunt
XXXXI Ne tutor vel curator vectigal conducat
XXX XII De tutore vel curatore qui satis non dedit
XXXXIII De suspectis
gXXXIIII De in litem dando tutore vel curatore
XXXXV De eo qui pro tutore negotia gessit
XXXXVI Si mater indemnitatem promiserit
XXXXVII Si contra matris voluntatem tutor datus
ajt
%XXXVIII Ut causae post pubertatem adsit tutor
XXXXVIIII Ubj pupilli educentur
L De alamentis pupillo praestandis
LI Arbitrium tutelae
DE IUSTINIANO CODICE CONFIRMANDO.
IMPERATOR IUSTINIANUS' PIUS FEI.IX INCLITUS VICTOR AC TRIUMPHATOR
SEMPER AUGUSTUS MENAE VIRO ILLUSTRI PRAEFECTO PRAETORIO II EX
PRAEFECTO HUIUS ALMAE URBIS' AC PATRICIO.
Summa rei publicae tititio de stirpe duarnm rerum,
armorum atque legara veniens vlmque suena exinde
muniens feliz Romanornm gemas omnibus ante ona
nationibus omnibusque dominan tam praeteritia effecit
temporibus quam deo propitio in aeternum efficiet.
istoram etenim alteram alternas auxilio semper viguit ",
et tara militaris res legibus in tito collocata est, quam
lpsae leges armorum praesidio servatae sunt. raerlo
igitur ad prima communium rerum sustentationis
semina
5
nostram mentem nostrosque labores referentes
militaria
quidem agmina multiplicibus et omnem pro-
videntiam continentibus modis correximus °, tam ve-
taribus ad meliorem statum brevi tempere reductis,
quam novis non solum exquisitis, sed etiam recta dis-
poaitione nostri numinis sine novis expensis publicis
oonstitutis, legum
y
ero praesidia' primo servando po-
sitas, deinde novas ponendo firmissima subiectis
1 effecimus. Sed cum Bit .necessarium multitudinem
eonstitutionum tam in tribus veteribus codicibus re/a-
tarima quena post eoram confectionem posterioribus
temporibus adlectarum ad brevitatem reducendo cali-
ginosa earum rectis indicnm definitionibue insidiantem
},enitus extirpare, ad hoc commune praestandum
beneficium deo praesule prono animo nos dedidimus"
et electis viris
gloriosissimis tam doctrina legum quam
experientia rerum studiol(ue pro re publica ° Inde-
fesso et laudabili proposito pollentibus sub certis
flnibus magnum laborean commisimus, per quem tara
trium veterum Gregoriani et Hermogeniam atque
Theodosiani codicum constitutiones quam plurimas
alias
10
post eosdem codices a Theodosio divinae me-
moriae ceterisque post eum retro principibus, a
riostra etiam clementia positas in unum codicem
felici nostro vocabulo
11
nu.ncupandum colligi prae-
ceppimus: tollendis quidem tam praefationibus nullum
suffra
ginm
sanctiom conferentibus quam contrarias
constitutionibus, u
a
e
posteriore promulgatione va-
cuates aunt, simili^us etiam praeter cae, quae eadem
paene sanciendo divisionem mris aliquam facere nos-
cantar, ex qua dividendo vetera novum aliquid nasci
y
idetur, multis insnper aliis ad rectam huinsmodi
sodicis compositionem pertinentibus isdem prudentissi-
2 maa viris a nostro nnmine mandada. Et nostro
studlo pro re publica instituto sunm praesidium
dens ommpp0tena adnuit. ad istum enim laborem et
tanti operaa consammationem electi vir excellentissi-
mus ex quaestore nostri palatii consularis ac patri-
cius
IOHANNES
et vir sublimissimus ex praefecto
praetorio consularis atque patricias
LEoNTiuB
vir-
que eminentissimus magister militara consularis atque
patricias PaoCAs et vir excellentissimus ex prae.
fecto praetorio per Orientem et patricius et nunc
praefectus praetorio per Illyricum BAsu.IDEs et vir
gloriosissimus gnaestor sacn nostri palatii et ex
consule
THOMAS,
immo et vir magnificus magisterial
dignitate inter agentes decoratus
TRIBOmrANr.TS
vir-
que illustris comes
1'
largitionum inter agentes et
magister scrinii libellorum et sacrarum cogmtaonum
CONBTANTINIIB
et vir illustris ex magistro et baria
doctor in hac alma urbe TanoPalLUS, viri edema
disertissimi togati amplissimi fori tuse sublimitatis
DIOBCORUa
atque
PaAFSF]NTDras
omnia, quae ei8
mandavimus, cursi sedula et pervigili industria mo-
desataque digestione cum
19
des auxilio ad prosperara
tulerunt termmum et eundem novum Iustimanum
codicem nobis obtulernnt ita compositum, ut et rebus
profuturns esset commnnibus et nostro convenisset
3
imperio. Huno igitur in aeternum valiturum indi-
cio tui
cnlminis
intimare prospeximas, ut sciant
omnes tam litigatores guata disertissimi advocati
nullatenus eis licere de cetero constitutiones ex ve-
teribus tribus codicibus, quorum iam mentio facta
est, vol ex iis, quae novellae constitutiones ad prae=
g
ens tempus vocabantur, in cognitionalibus recitare
certaminibus, sed solis eidem nostro codici insertis
constitutionibus necease esse uti, falsi crimini sub-
dendis his, qui contra haec
10
facere ausi fuerint, cuna
sufficiat earundem constitutionum nostri codicis reci-
tatio adiectis etiam veterum inris interpretatorum
laboribus ad omnes dirimendas lites, nullaque dubi-
tatione emergenda
vel
eo, gnod- sine die et consule
quledam positae sunt, vel gnod ad cestas personas
rescriptae annt, cuna omnes
qeneralium
constitutio-
num vim obtinere procul dubio est. sed et si quae
earundem constitutionum detractis
vel
additis vel
permutatis certis verbis, quod et ipsum praefatis
eacellentissimis viris specialiter permtslmns, compo-
sitae sunt, nnlli
1S
concedimus ex libris veterls
1B
iuris interpretatorum aliter eas habentes
17
recitare,
sed solare nariz interpretatoris sententiam f a commen-
dare, ut tunc teneat, cum minime adversetur eius-
4 dem nostri codicis constitutionibns. Si quae yero
(1) de novo C (2) a.
ins. C W
(3) sic
U,
oonaaanti-
nopolitanae iru. CW
(4)
vigait
CU, eguit
W
(s) prima
a
r. substentationis semita C, primara o. r. rnbetentatio-
ais
minina U
+
',
prisa.
(ve(
prim..) e. r. sustentatiouem se-
saitam
W,
primam o. r. substentationem
U'
(e) et ina.
W
(7)
legum
y
.
praea. om.
CWU' (8) edidimns
libri
(a)
sic U,
atndioquereipnblioaeCW (to)
sic CW,
puma alias pluses
U
(tt)
nomine
U
(12) saorarnm ins.
(edd., cf.
p. 1
not.
a)
(1
3
)
tnsa
ser. (Afommsea)
(14) hoo
W
(1
b
)
nulli
U,
nullia
CW
(te)
sic
U,
veterana
CW
(17)
habentibus
W
(is)
soientiam
C W
3
pra$maticae
sanctionea, quae minime
in
eodem
Rostro
codice receptae sunt, civitatibus
forte
vel
corpori-
bus vel acholia
y
e'
scrinlis vel of8ciia
vel alicui
per-
sonso
impertitae sunt, eas,
si
quidem aliquod privi-
legium speciali
beneficio
indulgent
=
omni
modo ratas
manere, s
i
n vero
pro cerda
capitulis factae sunt,
tnnc tenere,
cum nulli
nostri
codicia
adversantur
constitutioni, praecipimns.
sed
et
si qua
regesta in
tui culminis
indicio
vel
in
aliia iudiciia
civilibus
vel
militaribus ved apud principia :numeroram
pro
publi-
cis ezpensis vel
quibuscumque titulis
ad publicum
pertinentibus
posita sunt,
ea
etiam, prout communis
5
rei commoditas eai^it,
firma
esse censemus. Illus-
tris igitur et
magnifica
auctoritas tua
pro innato
sibi circa rem
publican'
nostraaque dispositiones
explendas stndio
ad
omnium populormm notitiam
eundem codicem edictis
ex more
propositis per-
venire faciat,
ipso
etiam textu
codicia in
singalas
provincias
nostro subiectas
imperio
cum nostra
di-
vina
subnotatione mittendo ut eo
modo ad maniata
notitiam eiusdem nostri
codicia
constitutiones valeant
pervenire, ut eztantlbus'
festis di
p
¡bus',
id
est
ex
die sexto declino 'calendas
praesentis septi-
maé indictionis consulatu Decü vin elarissimi reci-
tationes constitutionum
ex
eodem nostro codice fiant.
Data vil' id. April.
Coustantinopoli Decio
viro
cla-
rissimo coauule.
(a.
529)
(t)
ez inotantibus Momrnuen
(2)
pasohalibue
ins.
U
(3) vT
alii
DE
EMENDATIONE CODICIS IUSTINIANI
ET
SECUNDA
EIUS EDITIONE.
IN NOMINE DOMINI NOSTRI IHESU CHRISTI' IMPERATOR CAESAR FLAVIUS
IUSTINIANUS ALAMANNICUS GOTHICUS FRANCICUS GERMANICUS ANTICUS
ALANICUS VVANDALICUS AFRICANUS PIUS FELIX INCLITUS VICTOR AC
TRIUMPHATOR SEMPER AUGUSTUS SENATUI URBIS
CONSTANTINOPOLITANAE
S2.
Cordi nobis est, patres conscripti, semper nostri
animi curas rebxs omnibus avidissime impendere, ut
nihil a nobis coeptum imperfectum relinquatur. igí-
tur in primordio nostri imperii sacratissimas consti-
tutiones, quae in diversa volumina fuerant dispersae
et guara plurima similitudine nec non diversitate
vacillabant, m unum corpus colligere omnique vitio
purgare proposuimus. et hoc iam per visos excelsos
et facundlssimos perfectum est et
a
nobis postea
confirmatum: quod geminae constitutiones nostrae
I quae ante positae sunt ostendunt. Postea yero,
cum vetus ius considerandum recepimus, tara quin-
quaginta decisiones fecimus quam alias ad com-
modum propositi operis pertinentes plurimas con-
stitutiones promulgavimus, quibus maximus anti-
quarum rerum articulas emendatus et coartatns est
omneque ius antiquum snpervacua prolixitate liberara
atque enucleatum in nostris institutionibus
3
et di-
2 gestis reddidimus. Sed cum novellae nostrae tam
decisiones quam constítutiones, quae post nostri
codicie confectionem latae sunt, extra corpus eius-
dem codicis divagabantur et nostram providentiam
nostrumque consilium exigere videbantur, t]uippe
cura casara*
quaedam ex emersis postes actas aallll
qua.m metiere consilio permutationem vel emenda-
tionem desiderabant, necessarium nobis
visum est
per
TRIBONIANUM
visual excelsum magistrum ex
quaestore et ex consule
s
, legitimi opería nostri mi-
mstrum
e
,
nec non virare magnificnm quaestorium et
Beryti le^
gum' doctorem
DOROTHEUM, MExAM
in-
super et
liONaTANTINUM
et
IouANNF,M
visos eloquen-
tissimos togatos fori amplissimae sedis easdem con-
stitutiones nostras decerpere et in singula discretas
8
capitula ad perfectarum constitutionum soliditatem
competentibus supponere titulis et prioribus
s
con-
3
stitutionibus eas adgregare. Supra dictis itaque
magniflcis et prudentissmus viris permisimus haec
omnia facere et, si qua emendatione opus fieret 10,
hanc facere non titubante animo, sed nostra aucto-
ritate fretos, constitutiones vero superfluas vel ex
posterioribus sanctionibus nostris iam vacuatas, vel
si quae simíles vel contrariae invenirentur, circum-
ducere et a prioris codicia congregatione separare
et tam imperfectas tupiere quam nocte obacuritatis
obductas nova elimationis luce retegere, ut undique
non solum institutionum et digestorum via dilucida
et aperta pateret, sed etiam constitutionum nostri
(1)
deo et domino amaro i.esu ohristo auxiliante U
(2)
s. are. CU
(3) eonstitutionibus
libri
(4)
earum
onr. W (a)
ex quaestorem et oonsulem
líbri
(e) magni-
9eam
in:.
C
(1)
beryti legnm
Russardus,
beritelesum
codicie plenum tubas omnibus clareat, nulla penitus
nec simili nec diversa nec inusitata
relicta, cura
nemini venit in dubium, quod repetita praelectio
probavit, hoc satis validum satisque esse formosum.
ln antiquis etenim libris non solum primas editiones,
sed etiam secundas, quas repetitae praelectionis"
veteres nominabant, subsecutas esse invenimus, quod
ex libris Ulpiani viri prudentissimi ad Sabinum
4 scriptis promptum erat quaerentibua reperire. Flip
igitur omnibus ex nostra confectis sententia, cura
memoratus Iustinianus codex a praedictis gloriosissi-
mis et facundissimis viris purgatus et candidus factus
om.nibus ex nostra iussione et circumductis et addi-
tis et repletis nec non transformatis nobis oblatus
est, iussimus in
12
secundo eum ex integro conscribi
non ex priore compositione, sed ex repetita prae-
lectione, et eum nostri numinis auctoritate nitentem
in omnibus iudiciia solum, quantum ad divales con-
atitutiones pertinet, frequentari ex die quarto kalen-
darumIanuariarum quarti nostri felicisaimi consulatus
et Paulini viri clarissimi, milla alia extra corpus
eiusdem codicis constitutione legenda, nisi postes
varia rerum natura aliquíd novum creaverit, quod
nostra sanetione indigeat. hoc etenim nemini du-
bium est, quod, si quid in posterum melius invenia-
tur et ad constitutionem necessario sit redigendum,
hoc a nobis et constituatur et in allana congrega-
tionem referatur, quae novellarum nomine consti-
5 tutionum significetur. Repetita itaque iussione
nemini in posterum concedimus vel ex decisionibus
nostris vel ex afila constitutionibus, quas antes feci-
mus, vel ex prima Iustiníani codicia editione aliquíd
recitare: sed quod in praesenti purgato et reno-
veto codice nostro acriptum inveniatur, hoc tantum-
modo in omnibus rebus et indicas et obtineat et
recitetur. cuius scripturam ad similitudinem nostra-
rum institutionum et digestorum sine ulla signorum
dubietate conscribi iussimus, ut omne, quod a nobis
compositum est, hoc et in scriptura et in ipsa
sanctione purum atque dilucidum clareat, licet ex
hac causa in ampliorem numerum summa huius
6 codicia redacta est. Ut igitur, sanctissimi atque
florentissimi patres, nostri labores vobis manifesti
fiant et per omne tempus obtineant, hanc praesen-
tem legem ad frequentisaimum ordinem vestrnm duxi-
mus destinandam.
D.
xv1
14
k.
Dec. Consrantinopoli
dn. Iustiniano
pp.
d.
IIII
et
Paulino ve. eones.
[a. 534)
CW, berytelesinm U
(s) discreta CW V'
(!a) sub
ins.
U
(lo) flaret] C
ā
I
S
, fuerit WU'
(11 sic
U
repetitas praeleetiones (leotiones
C) CW
(12
)
in
del
Contius
(13) puro
CW
(141
alias xiu
vel
xvu
IN NOMINE DOMINI NOSTRI IHESU CHRISTI
CODICIS
DOMINI NOSTRI
IUSTINIANI
SACRATISSIMI PRINCIPIS
REPETITAE PRAELECTIONIS
LIBER PRIMUS.
I'.
DE SUMMA TRINITATE ET DE FIDE CATHOLICA
ET UT NEMO DE EA PUBLICE CONTENDERE
AUDEAT.
1
'Imppp. Gratianus Valentinianus et Theodosius
AAA.
3
ad populum urbis Constantinopolitanae.
Cunc-
tos populos, quos clementiae nostrae reglt tem-
peramentum, in tali volumus religione versari,
guaro.
divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio
nsque ad mine ab ipso insinuata declarat quamque
pontificem Damasum sequi claret et Petrum Alexan-
driae episcopum virara apostolicae sanctitatis, hoc
est ut secundum apostohcam disciplinara evangeli-
camque doctrinam patris et filü et spiritus sancti
unam deitatem sub pari
s
maiestate et sub pia tri-
1 nitate credamus. nano lepem sequentes Christia-
norum catholicorum nomen iubemus amplecti, reli-
quos
y
ero dementes vesanosque iudicantes haeretici
dogmatis infamiam sustinere, divina primum vin-
dicta, post etiam motus nostri, quem ex caelesti
arbitrio sumpserimus, ultione plectendos.
D. iü k.
Mart. Thessalonica Gratiano v et Theodosio AA.
conss.
[a.
380]
2
5
Idem AAA. Eutropio pp.
Nullus haereticis
mysteriorum locus, nulla ad exercendam animi ob-
stmatioris dementiam pateat occasio. sciant omnes,
etiamsi quid speciali quolibet rescripto per fraudem
elicito
ab huiusmodi hominum genere impetratum
sit, non valere. arceantur cunctorum haereticorum
ab
illicitis
congregationibus turbae: unius et summi
dei nomen ubique celebretur: Nicaenae fidei dudum
a maioribus traditae et divinae religionis testimonio
atque
adsertione firmatae observantia semper man-
1 aura teneatur.
Ia
e
autem Nicaenae adsertor fidei
et catholicae religionis venus cultor accipiendus est,
qui omnipotentem deum et Christum
fihum
dei uno
nomine confitetur, deum de deo, lumen ex lumine,
qui spiritum sanctum, quem ex summo rerum parente
speramus et accipimus, negando non violat, apud
quem intemeratae fidei sensu viget incorruptae tnnt-
tatis indivisa substantia, quae Graeco verbo
ovala
recte credentibus dicitur. haec profecto nobis magia
2 probata, haec veneranda sunt. Qui vero isdem non
inserviunt, desinant adfectatis dolis alienum verae
religionis nomen adsumere et snis apertis crimini-
bus denotentur: ab omnium submoti ecclesiarum
limine penitua arceantur, cura omnes haereticos illi-
citas agere intra oppida congregationes vetemus. ac
si quid eruptio
factiosa temptaverit, ab ipsis etiam
urbium moenibus exterminato furore propelli iube-
mus, ut cunctis orthodoxis episcopis, qui Nicaenam
fidem tenent, catholicae ecclesiae toto orbe reddan-
tur.
D.
iiii
id. Jan. Constantinopoli Eucherío et
Syagrio conss.
[a.
381)
3
1
Avzoxetzzo9ee 6
l
eo86treos xal OvaÁevrcveavoc
AA.
1
'OPploóg d
•
iraQxce rreaezmelmv. t7eorrllopev vcávra,
g
oa
IloeTveeoc
varo
zr¡c éacrrov pavlac d.iavvópevoc
il
freeáe
1-49
13
xaza
Tr
i
s
evoe
i
dovc zQrv %eozuzvdv
9er
l
exalae ovviyp
,oatpe,
arete'
olte8í1rtoTe evQeoxópsva
rtvel rtaea8l8oe,9ac. scárra yae Ta
~arrea
zov
9eóv eis oeYirv ovyyeeíppaza xal
Tac
ipvxas a8exovrra
2
ovdá
sé;
axoac av$ppmrraav
f29eiv lov.iópe9a.
Ere
9aartllopav °
zoiuc
17
1
2m7vvaa zirv
aae
t
Yit Neazoelov
rtlezcv
r
l
Tsl a9acclzcp
airro
ī
8e8aaxallcf
axoílov9ovv-
zas, si ;sir
~ataos elev g xtlr/eexol,
Tmv
¿Tía*
(1)
B 1,
i
(2) a
Th.
16, 1,
2:
iunge 9, 29,1
(3)
edotum
ins. Th.
(4) parili
Th.
(5) —
Th.
16,
s,
6
(6)
ita
Th.,
teneat
«
R, teneat is CM
(7)
e.
3
(atta in Coll.
Const.
B:
plenior est
in
Epheeina pnodo (Mansi
5, 111)
(8)
il
lino; Tic
om. Ephes.
(9)
mole
ins.
Eph.
3
Impp. Theodosius et V alentinianus AA. Bormis-
1
daepp. Sancimus, utq uePorphyriusinsa-
nia sua compulsus sive
aiius
quíli
et contra religiosum
Christianorum
cultum
conscripserit, apud quemeum-
que inventa fuerint, igni tradantur. omnia enim
seripta, quae deune adiracundican provocgnt animas-
que
offendunt,
no
ad
aitditum
qtadem hominuns
ve-
nire
volumus. Prgeterea
sanCimus, ut
qua i>fr-
pian* Nestorii
fidem
adfectant
vol nefaria«
eius
doctrinan' sequuntur, n episcopi vel a7eriei aat.
DE sQMM
^
lxx2rpasmv
1x14á22ea9a4,
di
8é iatxol, áva9efLarílsa9ac.
ltovaíav
lxovTmv
TQ7v
pov2o
'
cévmv 4e9o8áamv
Tala,
éTro
f
cévmv
TÉ
eéaefisi
rp
f
smv
vo
f
w8salg 8ixa wóflov
3
xai p32a^r
`
pc 8r
f
poasevetv aerroirc xai
l%áyxecv.
'EtreLSq
81 1729ev
sis zas
µm`v
áxocís, wc ztvec Sv
8aaxa2lac
Tcvtic
avvé
Y
ea,pav xal
e*{;é9'evzo
áfL
n
pcpó2ovc
xai ovx áxecfPLO
-
c avµpmvovaas lxze9stag oe5'o8o;w
Trlarec
t
raca
rrpc áylac
avvó8ov
rarv
avve29óvrmv !v Nc-
xaGr xai !v
E
9
TSacp
aylmv TtazáeLOV xai
Sveí22ov
-coi;
zr¡c
eéaeflovs
f
LVrp
f
trps
Tov yeyovózos
rips
pteyaarpc
:424av-
Seémv
nó2sms
2
inrcaxonrov, xe2eéo
f
tev
ra
f
Li:v
yeyovóza
Tosav`Ta avy eá,a
f
sasa
i¡ Treó
TovTOV ip xai
vvv
lfLTti-
treao,
g
ac
xai
8c
weeóvzais ra
Neazoelov
s
,
xai
zs2eitr
áqavcaµ4
naea818oa9ac
s
,
Arre
f
sr
i
8é
etc
áváyvmaí•v
rival
119eiv
•
•arv zic zoav'Ta
avyyeá
f
c
f
ca-va irroL
p
g
c¡?Lla
é'xacv xai ávaysvaíaxasv áevaxopsvmv
zrpv
laxa-
TM)
TLfLmelav
vsvoem,ccávmv.
Tov
81
1.04,7r0v
bLr¡Savi
lEsivas
Traeá
zirv
lxra
•
aiaav
nlazsv,
xa9
•
átree
ato
;7;
zgv
!v
Muceta wad
lv
Egqáacy Léyecv zs
Tp
8t8áaxecv.
D.
Ami k.
Mart.
Constantinopole Zenone
et Postumiano conss.
[a.
449
4
5
Imp. Marcianus
A.
6
Palladio pp."
Nemo
clericus vel militans vel alterius cuiuslibet condicio-
nia
de fide
Christiana publice turbis coadunatis et
aadientibus tractare conetur
in
posterum, ex hoc
1 tumultus et perfidiae occasionem requirens. Nam
iniuriam facit
indicio
reverentissimae
9
synodi,
si
quis
semel iudicata ac recte disposita revolvere et
publico
disputare
contendit, cum
ea,
quae nunc
de
Christiana
fide
a
sacerdotibus, qui Chalcedone convenerunt,
per
nostra praecepta
10
statuta sunt, iuxta aposto-
licas expositiones et instituta sanctorum patrum
trecentorum decem et octo et centum quinquaginta
2
definita esse noscuntur. Nam
in
contemptores
huius legis poena
non
deerit,
quia non
solum
contra
fidem vere expositain " veniunt,
sed
etiam Iudaeis
et paganis ex huiusmodi certamine profanant vene-
3
randa
mysteria. Igitur
si
clericus erit, qui publice
tractare
de
religione ausus fuerit, consortio cleri-
corum removebitur:
si
vero militia praeditus sit,
cingulo spoliabitur: ceteri etiam huiusmodi criminis
rei,
si
quidem liberj 81131
13
,
de
bac sacratissima
urbe
pellentur,
pro vigore judiciario
etiam competentibus
suypliciis subrugandi,
sin
y
ero
servi, severissimis
ammadversionibus plectentur
ss
.
D.
vti
id.
Febr. Con-
stantinoyo
b
i Sporacio cons. [a.
452]
5 '
s
rlvzoxeaTme
'Iavarcvcavós .ivyovaroc. Ti¡c
óc-
9Trc
xai
á
f
Lar
f
círrov
T
riaTEaaC,
7
l
vlCee xr
/
evTTES ip áyía
Tail
9
•
e4 xa9o20xi7 xai á
2roazo2cxr¡
vxx2rp aia,
xaT'
oé8éva TeóTrov
xacvLa
f
LÓV
8eIa
f
Lávrps áxo2ov9ov"vTe;
7
f
fL8LC TOi4
T(Üv
áylmv
a7roaTó2mY xai rmY
f
uer'
e.'xei-
vovs 8tatces
}
oávzmv ly
-vais
áylass
zov 9eav
éxx2TpaiaLs
81.8áy
f
Laas Sixatov giíp9TpfLEV atraaL
T
roLr"¡aaL gqTTavseóv,
óTrms
é'xo
f
csv Treei
T
ī
is év
;2,U
-
cv
l27713os,
áxotiov9o-iro-
Tes
-vjj
TracaBóaec xai ó
f
to2oylsc
Tvpc
áyias Toú 9so2
1
xa9or2sxrps
xai átrooro2cxijc éxxÁr¡aíac.
IlcaTevov-
Tes
'
,ice
sic
T
raréea xal
viov xai
aya,
trvev
f
La fLta1'
ovaiav
t
i
v
Ta1óiv
vnroaTLLQEas
nreoaxvvoÚ
f
lev,
fLíav
.9'eóTr¡Ta,
alar Svvafuv
p
T
Q
LáBa
ófwovatov. Enr
t'axá-
zarv
81
zmv
r
`
p
f
Leemv
oµo,7.oyovs
^
'
^ev
Ten,
f
aovor^Evip vtóv
Tov
soV,
Tl
7
T<;2.,éx T011
9eov ,V
¡Q
(L/
,Ea'V,
TÓZ'
TrOO
aiwvCUv
xai áxeóvms lx
zo-v Trarcós
ysvvrp9'évz
p
a, zñv
avvai.8wv
T
r
TLÚ
arcí,
zÓv
é^
01;
Ta
TravTa xai UL
oÚ T[C
TrávTa,
xaTs29avra
áx
T(vv
oveavwv, aaexco9ijvat Éx
ttveL.,-
,Uaroc
áyiov
;cal
Tñc
'arias
12,861ov áecnrao9ávov xai
9eoróxov Maeias, xai lvav9emTCipaac
azaveóv TE
vTto,ue
"
cvaL,
TarpTrral Te xai ávaaTrrvac
a
•
e
ávó
`
c xai
ro
avzov'
TIC
9av
f
tara xai Ta Trá r,
2
once
éxovaíms 91
T
rá
f
LeLve
aaexL
v
ytvmaxor'res.
OL
yac
áÁl.ov TOV
'
hay
LóyOY xai 122ov
TÓV
XecazóT-
dTrcaTá
r
aE9a, á22' Pva xai
TÓV aéTÓV
ó
f
wPVaLov T(i;
TraTci
xara r7
7
v
5'eózrpza
xai ó
f
woéotov ?r
,
aiv Tór
avrov
xarfc
Tirv
áv9emtrózrpza.
g
f
tecvs
yáo
rus
r;
,
TO1lXC
xaL aaexm9evrOS
TOV
&
OS
T?p5
TOLa8Ob' JEal'
2oyov
•
ov'rE yae TETácTOV Treoaoóntov 1re0a19'i7x777) é rL-
3
Sáxerac i
l
(`cría
Tetrxs.
Tavrmv Tolvvv ¿Te);
lxó'r-
Tmv
ava98
f
LaTgo
f
aev Tr:taav aieeacv, élacOérms di.
Nearóecov
TÓV
av,ieoJaoa.árórpv,
TÚV
dtaccovYTa
áva xv
P
tov •ipuw'v 'ITpaovv
X
P
caróv ráv
vióv Tov'
xai ,9'sov ¡
f
LC7v,
xeti
fL'l
ó
f
aol,oyovvza
'
nichos
xai xaTra
á21p9stav
Tipv
aziav é'v8olov LTetTtác9evov muelas'
9eoróxov, á22á a22ov fLév
Ti
za
éx
Tal,
TraTeós
9-sor
(1)
xai
98LaráTas iris.
Ephes.
(2)
ri)s
'llñ,sSavSeémv
f
Leya2or6iemc
Ephe+.
(8)
xai SLagTeeovrmc
1-Cc
Naazo-
eiov om. Ephes.
(4)
Traea8o9irvac
Ephes.
(5)
integra
eonatitutio Latine extat
in
collectione camonum QuesneL
liana
(Mansi
7,
471,
Ballerinii
in
opp. Leonis M.
3,
242)
et
Hispana,
Graece
in
conc. Chakedonensi (Mansi
7,
475):
authenticurc textura
Latinum indicat
nota
Auth.
(B) impp.
Yaleutinianna et]8aroianus AA.
Auth. cum Chalc.
(7)
uni-
vereis populis
Aicth., Tteó,9'E
f
ea tac TroÁírass
tir
f
cwv
g
mv-
azavTLvovTro2iTaec
Chale. (cf.
plenioris inscriptionis versio
apud
Mansi
7,
721)
(8)
nemo itaque
vol
clericus
alüs
praemissis Auth.
(9)
religiosissimae
Auth.,
Tips
áylas
conc.
Chale.
(!o)
a
sacerdotibus . . . praecepta
om.
Auth. cum
Chale.
(ti)
fidem bene compositam
Auth.
CUrn
Chale.
(eir BsaTa9elarpc)
(12) si quidem 1.
sint
et
infra
ojn vero servi . . . plectentur
om. Auth. cum
Chale.
(13)
c.
5
extat
in
Nomoc. Const.
B
sanctis ecclesiis eiciantur,
sin
laici, anathematizen-
tur:
data
licentia orthodoxis,
que
volunt et
piara
legislationem nostram sequuntur, absque metu et
3
devano
eos denuntiandi et accusandi. Cum autem
ad
pias aures nostras pervenerit
a
Quibusdam eon-
scn
•
eptas et
editas
esse
doctrinas ambiguas
neque ac-
curate
congruentes
cum orthodoxa
fide pro
posita
a sancto concilio
patrum sanctorum,
que
Nicaeae
et Ephesi eonvenerunl, et
a
Cyrillo piae memoriae,
Alexandrinae magnae civitatis quondam episcopo,
iubemus tales
libros
sive antea sive hoc
tempere
scrip
tos,
imprimis Nestorli, comburi et perfecto
exilio
tradi, ut ne
in
cognitionem quidem cuiusquam veniant:
his,
p
i
tales
scripturas aut libros habere et legere
contimsaverint, ultimum
su
pplícium subituris.
cele-
runa.
nulli
licere praeter
fideo,
ut diximus, 14icaeae
atque Ephesi expositam profiteri quicquam vel
docere.
5
Imp.
Iustinianus
A.
Cum
recta
intemerataque
lides, guara
praedicat sancta
dei
catholica atque
x
,
postolica ecclesia, nullo
modo
innovatíonem reci-
psat, sequentes
sanetorum
a
ppostolorum et eorum
qui
post
eos
in
sanctis
dei
ecclesiis claruerunt prae-
cepta recte
nos
facturos credidimus uuiversis
mani-
festando, quemado de
spe quae
in
nobis est sentia-
ssiti,
secta traditionem ac consensum sanctae
dei
1
catholicae et
a
ostolieae ecclesiae. Credentes
igitur
in
patrem ilium
el
sanctum spiritum unant
substantiam
in tribus
personis adoramus, unam dci-
tatem, unam potestatem, tritaitatem consubstantialem.
confitemur autem
in
ultimis diebus unigenitum
dei
Jilium, deum
de
deo,
ante
saecula
el sine tempere
ex
patre natum, coaeternum
patri,
eum
ex quo
omita
et
per
quem omnia sunt, descendisse
de cae-
lis ,
incarnatum esse
ex
spiritu
sancto
et sancta
semper virgine
et dei genetr-ice Maria et hominem
factura
esse, cruci adfixum,
sepultura
esse et
resur-
rexisse tertio
die:
unius eiusdemque miracula et
pass-iones
quas
:ponte carne
sustinuit agnoscentes.
2
Non entra
alium deum
verbum novimus et alium
Christum,
sed
unum atque eundem consubstantialern
patri
secundurn divinitatem et consubstantialem nobis
eundem secundum humanitatem. trinitas enim man-
sit trinitas etiam incarnato
uno ex
trinitate deo
verbo:
neque enim quartae
persone
adiectionem
3
sancta trznitas admittit. Quae cum ita
sint, dam-
namus omnem itaeresim, praesertim vero Nestorium
hominis adoratorem, qui dividit
unum
dominum
nostrum Iesuna Christum filium
dei
et
denso
nostrum
et negat
pro
rie et vere sanetam gloriosarn semper
virginem Maiiam
dei
genetricem esse,
sed
alium
dicit
deltas
verbum
ex
patre
esse,
alisan,
qui
ex
TSIIJiTATE
,Lóyov
Adyovra, áÁ.Aov
Si
Tóv dx
Ti
i
s
aylas
cusrrae9i-
voU
l
Maelas, xáetzt
Si
xai
ótxaeaoat
Tij
rppoo
s
rov
9843v
267trv
9POV
avzóv
ysyeviyo9ae
•
ov
f
ri
/
v' á1Áóc
xat
F.t,zvxéa Tóv
cPeevoflIlai
g
r,
Tov Wavzaalav
ae'uáyosrra
árOVpavóv 'ra Tr
i v dx Tr
j
c
¿trías
aetrcae9tfvov xa2 ,9'ao-
Toxov Maeías aáexwasv, rovzdaTe
Tí-
i
r
qua.
Téeav
aarrr
i
elav, xai pi
7
o
f
t
O
C%yovvra Y.aTá
rravra
oaooí,aeOV zCU :razei
xara
TriY
9eoT7
7
za
peal óf[OOtiafor
IfeÑ'
'DOY
aVTOV 7:.aTa
'61v
av9ewrroTriTa
•
To
y
avrós
8i
Teórros• xai '<4rro,17.tvaetov róv 1lrvxop9óeov,
Tóv
r
orro á.dyovza róv xvótov r
i
paiv I>
1
aoí7v
Xetaróv
Tóv
cióv Tov ,9'sov r.ai 9eóv s
i
umv xa2 avyxvaev
i
i
Tot gove-
¡+óv etaáyovra
dvav9ewrrs
i
aee Tov
-
povoyevoüc viov
Ion
'
19'SOV
xa1
narras
TovC
-ca avrwv
reovriaavraC
4
yoeovovvras.
Ei
Yáe Ttves
I
z
ará
TavTr¡v rJpco-v
Tiiv
2eoayoeavasv
xal
Tr
i
v Twv
xara
Tónrov 9eorsltora-
Tarv
r,uav
drrtaxórrwv nsZr
1P
ogroelav evee9wae
zoü
i.osrrov
yvaí
4
tr
i
C
dvavzlac
ay-tac,
ps
i
rreoa8oxílaaas
rrvyyvaiar
l
s
abw9i
i
vas
•
xa,iavoptev
yac
Tovc rowvzovs
ris
opoJ.oyovpévovc
aiearrsxovs zry rreoaíixovzt vrro,gáar
I".ea9'at aw
l
veovsauq'r.
Dat.
[a
527 ?
9
6
3`
0
avzos %wvaravrevovrrol.lratC.
T'ov
acorsiea xa2
daarrórr
i
v
rorv íí,iwv,
'Iriaov'v Xetaróv
Tóv
,i?.7
7
9evóv
91ó9' 7Jp{Ñ
y
9eearr81-1oVra9 8eá
rrávrwv
arrov-
,Yát'ouev, óaov
iv8éxarat
vov
-
v xarad.au
t
Bávesv
áv9erú-
1
.
rCtvov,
fceue
ī
a$as
Tsiv
avTov avyxaráfiaaty. Kai
FveóvTes Ttvir.s Tp
vóacp
xai pavkc xeaTov,aávovs
TcBv
,Yasflwv NEaroelov xai EvTvxov`c
Twv dx19'0cv2, Tov
?eov xa2
Ti
i
s
vías
xa9oa.ixi¡s xai ármarosJ.txr
i
s dxxÁ,ri-
crías, áevovuívove
T;-
t
v
áylav 1v8oeov áesrrae9evov
tilaelav ,9'eoroxov eirre
ī
v xvelwC xai r,ará ái,íj$etav,
ianov8áaapav
roLrOVC
Ti
i
v
óe,9'i
7
v
Tcirv Xeeartavevv
2
BtSax9v)vat
7rlartv.
Oí 8i
av
taTws
d'xov
t
es", xErí,-
rrovTas
Ts
i
v éavrmv rrÁtiívqv rreetéexovrat, xa,.9tiz uaua-
,9ixauev, rás záv 471
.
2ovaTéewv iárvxás dxraeáaaovzds
re
X
l
oxav8attlovres xat dva.vrla Ti
i
s áyías
xa9o91,t-
I
1.
3
xi`ps
xai
árroazoÁtxils dxxti,rialas tldyovras.
Avayxase
r
Tolsrev
dvoplaapttv
xaTaÁv"aas
f
táv
tia
TeDV
'
rYtiarD
+^evBoÁ,oylas,
oaqr
l
uloas
di rri'
xasv,
muss
8
a
otólat i¡
ayla
Tov
9eov xa9olaci
l
xal án0a
•
zostxij dxx;usola,
xrlevzrotiat 8i ol TavTr
i
é
oasorraros
%aeiss,
ola
xa
i
.
ees drrópavoe ryavaeá
xa9+aza"¡.sev
Tit rreel
TI;
11,
f
t
ī
v dÁarlBos, ov
xasvllovzac ^rlazsv,
pi)
piporro,
áeUu'
dRe
'
yxovTes Tiiv pavlav Tco
y
reovovvrmv Ta
rav
áae
i
4av
aieertxav.
árree
xai .
i
8r
i
iv
gr
Qo
os
f
elots
Tí?s-
i7ueréeaC
t
4aot/olas
rreálavras rraat
xaráklov
4roe ¡-
4 aa
f
iev
5
.
Iltarevopev y«e
sis
áva 9aóv rrazéksa
^
rravroxeáiooa
xal
ats Ira xvesov Irlaov'v
a
ppsaTÓV
Tov
vióv Tov
9-'eov
-
xat
sic
Ti, áywv
nvav
f
ea,
plav
ovalas,
iv Tetaiv
vrroarcíaaasv rreoaxvvoüvras, !dar .9'eóTriza,
5
"
Llar
815vausv, Teeáda opoovarov.
daxáTwv
di
Tto
-
v
s
i
peearv ouo,ioyoü,aev Tov
r
xvetov s¡pa`rv
'IsiaovV
Xocazov
Tov
povoyev>
j
viov
Ton
•
eov
-
,
Tov
dx
9eov`
áZrp9'tvov
Osen/
á2r
i
$evóv,
Tóv rreó aúvvav
>cal áxeó-
vws dx
Ton"
rraro
k
ás
yssw7
(
9'ávTa,
Tóv a
T
vai8sov
Tcy
rraTel, Tov ov Ta
rtavra
xal
8e' ov
Ta
rrásna,
xared,9óvza
ix
Tarv oveavmv, aaexw9i
i
vat
°
dx
rrvev-
paaos áylov xai
Tiis
aylac dvSólov aeerrae9ivov
xa1
9soróxov
Mátelas mi
dvav9earri'yo'as
r
araveóv
Te
vrrouitvas
linde
r
i
ptvv drr2
Ilovrlov IIiÁ,áTov, Taeyiv
al
Ta xa1 ávaazi
i
vas
relT
l
¡ s
i
pieg,
ivóC
xa1
sol
avToa
Tá
Te
9avpara xa2 Ta
7r4971,
arree éxovalas vrrépaever
6 e
uexl
8
71vaíaxovres.
Ov
yac
Tóv
9airr
Myov xa1
a.i,Zov Tóv
Xeearóv irrtaTáua9a,
á1tl' áva
^
xai
Tóv
avzóv opoovawv
Tcp
-
rraTei
xareic
as-tv 9eó
inca
'
tal
ópoovatov
í
i
p"ev
Tóv
avróv xara Ts
i
v áv9Qw-
rrorrpra.
CÓC
yáe
tar
so
iv
9eórrjTS Tdsiatos,
ovzaC
(1
avzoc xa1 iv
av9w ortózriTt Teltos.
Tsiv
y4,
xa9'
vrróoraasv ávwatv
áexópe9a
xa2
ópoiiorovuav. é'petve
y«e
T
eás Tesa
óx
Tesas xat aaa9évTos Tov
avos
Tíjs
Teuí-
SOS
eov
+ióyov'
owre
rae
TaTáerov
rrpo aósrrov rreoa-
7 9s
i
xr
i
v é7rt8éxeras r
l i
ayia
T
etas.
TovTOH+ Tolvvv
an
^)
xat 9eoroxov ina. Nomoc.
eum B
Coislín.
(Z)
an-
.rum
527
indicare
videtur
c.
6 § 3
h. t.
(3) c.
6
extat
n
Nomoc. Const.
B
et qualís
ante huno
Codicem fiaerat
in
'.'hroníco paschali ed. Dindorf
1
p.
00
(4)
xai
íns.
Chron.
(b) 1,
1, b
(6)
xa1 aaexw9évra
Chron.
(7)
ivav9ewrrs
i
aavra
Chron.
(s)
aaexl
Chron.,
dv
traed
libri
,ancta
semper
virgine
Maria natus est, hunc autem
aratia et necessitudine, quae ei cum deo
verbo
est,
(lcurn factum esse: nec
non
Eutychetem
mente
cap-
tum, qui visioncm inducit et negat veram
ex
sancta
q
emper virgine et
dei
genetrice Maria incarnationem,
hoc est nostram salutem, neque admittit
eum
oirc-
nino
consubstantialem patri esse secundum divircita-
tem et consubstantialem nobis
cundan
secundum
i
tumanitatem: item Ápollinarium animae extermina-
torem, qui dominum nostrum Iesurn Christum felium
dei
et deum nostrum
anima
carere dicit et confat-
sionem seu perturbationem superducit incarnationi
rt.nigeniti filzi
dei,
omnesque qui
clon
eo senserunt
4
vel sentiunt.
Si
qui igitur
post
hanc commo-
nitionem nostram certioresque facti
a
religiosissimis
uniuscuiusque loci episcopis nostris posthac
venti
fuertnt
contrariae opinionis esse, veniam se
impetraturos ne
sperent: iubemus enim
tales
tamquarn:
confestos haereticos competenti animadversioni subici.
6
Idem
A.
Constantinopolitanis. Salvatorem et do-
minum omnium Iesum Christum verum dcum
nostr•um
per omnia colentes studemus etiam, quatenus hoc
humana
mens adsequi potest, eius haemilitatem imi-
1
taxi.
Cum igitur quosdam invenerimus detinerr
morbo
atque
insania
ampior-rtm Nestorii et Euty-
chetis animicor7tm deo et sanctae catholicae atque
apostolicae ecclesiae, qui sanctam gloriosam semper
varyinem Mariam proprie et secundum veritatem
des
yyenetricem dicere recusant, eos quae sit
recta
2
Christianorum
lides
edocere festtnavimus. Ii
vero incurabiles dissimulato errore suo circumve-
niunt, ut compertum habematis, simpliciorum animos
et
turbando
et ofj'endersdo, pronuntiando etiam
con-
traria
sanctae catholicae atque apostolicae eccle-
3
siae. Quamobrem necessarium credidimus tam
haereticorum mendacia dissipare quam
cundís ex-
planare,
qualiter sentiat sancta des catholica atque
apostolica ecclesia, praedicent sanctissimi eius saeer-
dotes, gatos
et ipsa secutí spem quae nobis est ape-
rimus,
non
innovantes fidem (quod absit),
sed
coar-
guentes insaniam eorum, qui
clan
impüs haereticis
consentiatnt quod iamredem
in
primordiis nostrí
4
imperii
cundís
patefecimus. Credimus igitur
in
unum deum patrem omnipotentem et
in
unum
do-
minum Iesum Christum filsum
dei
et
in
sanctum
spiritum, unam substantiam
in tribus
personis ado-
rantes, unam deitatem, unam potestatem, trinitatern
5
consubstantialem.
In
ultimas
antera
diebus
con-
fitemur dominum nostrum Iesum Christum, unigeni-
tum dei filium,
ex
vero deo deum verum,
ante
sae-
cula et
sine
tempore
de
patr
•
e natum, coaeternum
patri,
eum denique,
ex
quo omnia et
r
per quem om-
nia
sasnt,
descendisse
de
caelis et sncarrsatum
ex
s
piritu
sancto
et sancta
gloriosa
semper virgine et
dei
genetrice Maria et hominem factum esse, cru-
cem passum
pro
nobis
sub
Pontio Rlato et s
ep
ul-
tatm esse et tertio
die
resurrexisse:
unius eiusdem-
que et miracula et cruciatus quos sponte
carne
6
subiit agnoscentes.
Non
enim alium deum ver-
bum et alium Christum novimus,
sed
unum eundem-
que consubstantialem
.
patri
secundum divinitatem et
consubstantialem nobis eundem secundum humani-
ttY,em. ut enim
in
divinitate
perfectas
est, ita
idea
ct
in
humanitate perfectus est.
re
vera enim uní-
tatem accipimus et confitemur: trinitas enint mansit
trinitas et postquam unus
ex
trinitate deus
verbas»
homo facha
est: neque quartae ersonae adiee-
'7 tionern
recipit sancta trsnitas. ^ttae
eunt
ita
AI
11
8
DE BIIMMa
elss
►
a 'sivar? lCe¡uv
nitaav alpsasv, t
e
as-
¡sfrssc
ó^ Nsozó psov
t^
v9QosnoaáTpgv
xa1 zoúo •á
enetor,
ypov¡
l
aavsea rpovovvrac, zovc
Ssaecoitvsac
tóv !ra
xupsov igu»v
in
toa
XQQeaTÓV
Tóv
vsov
Toz
Oso;
1
,9sóv
i
lf
ewv
xat
Ee++((
ó
AoyovvzaC xvptms
xat
xtrrti
c
ssavzrly
áylav
IrsnYoaor aesnáp3evov Maplav
3sorerxov,
TovráaTt
pr1sépa 3scrz,
¿Alá
Svo
vtovc ,r'
i^-
yorraP
ov las
'
tov
éx
Toi
na-rpóc
3eóv
Zóxo,
alZov ^i
s+i.U
T
óv
dx •ga
arias
áesnap3évov xat 3eoroxov
Maplas,
^
áp
srs
si
xal
axéaet
>cal
otxesó^aes
TTJ
npós
viro
.9
.
431,
eió
yon
3eóv avzov
ye
yysvi¡o3at, xai apvov-
pévovc
'
tal
ss¡ o
l
uo.ioyoúvras zóv D'eanarrv r`¡µwv
'I>laovv
%psarÓV
vo
y
más,
'rol
3sov`
'
test
3e•1
'
rpwv,
TU,
aap-
xac3`vsa xat lvav.9pwnílaavza
>cal
a•avpw$e'vza
¡va
dvas
Tilo ¿Tías
xal
ópoovalou zptá8os. ovzos
yac
¡sóvoc Oariv
o
avpnpooxvvovpevos
xai avvSoIaIó12svos
8
tgi
%azpl
xal tgr aylcy
nvev¡cazt.
11va3slcazi;opev
di xal
Eiv'TVxéa
Tóv
r
pavo
t
4ZaBs
l
xai soña
rá
a vrov
yopovr
(
aarnac q
ypovovvrac,
zovC
r
avraalav
etaáyov-
Tac apvovpévove zs zi¡v dx
TIC
aylac nap3évov xai
3sozáxov
Ma
f
ia;
áZr3cvqv
oápxwasv
roí;
xvplov xal
t
aorr+"jpoc
ilpwr
Ir
l
oov Xptozov,
rovréars zr
`
pv rpsrépav
camelas),
xa1 pr
j
ópoZoyozvras ainóv ópoovesov
zcti
%arel xara
rily 3sozrjza
uta
ópoovacav
izan
xara
9 r
rr^Jv^
áv3pwnoTrjza. Twov ariróv
Sé
rpónov
>mi
Wnol,Atvápsov Tóv rpuxop36pov
xat
roi,c
Ta avzov`
vilaarsac il
ypovovzas, zovc tivovv l.éyovzac zóv
xQsov ipürv
Is¡aovv Xpsazóv
ráv vióv
zov 3eov
oral
3sóv
ppaiv
xai avyxvasv ^jrot
Tv
v
p
^
cóv
etaáyovras
sp" tvav3pwní
l
ase
t
ov povoysvov'e vto zoz 3sov,
xat
narrac
rovC
sric
avzwvyrpovi
t
aavsac i¡
fpovoivras.
D. id. Mart.
dn. Iustiniano
pp. A.
ttt cons.
[a.
533j
7ó
avró
Efsalosc,
ró
a
zo Kaeaa ev t
os, o avro
KvIsxrvoic,
so
avsó :í
f
uSrvo
-
cs Tpans^ovvvlosc Iepo-
aoZvptratc 1
.
lnapsvacv Iovarcvsavovno)lrasc Beovno-
Z1Tasc 25,9aoTr¡vo
ī
c Tapaevacv 54yxvpavo7s.
7
t`
O
as,zóc
flaaeZevs
'Enegoavlcy
zg,
á
yyswrárcy xai
I
eaxapsarráTgr apxsensaxóncy zi
l
c
t
4aacZiSoc
ravzrs
nó%ewc
xat ofxovpevcxgr
narpsáQxp.
I'avtétaxscv
fiov
Zó12svos
•ilr
crin
,
ayewovvgv
mirra
zsi
sic
istxZrj-
usaQZsxil
y
opwvza xaráaraasv ávayxa7ov
ilyr¡aáps3a
zavzatc
neo;
avzt
,
xpi
l
oaa3as zaic 3slass
ov^Za^aic
xal $c'
avrmv
Si
l
da
abrji
xaraari
j
aat zá xsvq3erra,
1
ánep
xai
avsilv
st8évac nenslape3a.
Etiipóvrec
rete Tinas
áZZorplovc zi¡c áytac xa3ocicxi¡c xat ánoozo-
Ztxrjs dxxZr l
alac, zmv aoefitüv NsaToplov xat Eri-
zv
X
éos áxvl.ov3ozvsas
7
r),áv71 xai ra
ī
s zovrwv
filaayri-
plasc xexprpévove, 3e7ov
7
rpos3Ica
4
ccsv I)&xzov, 8nep
xai il
oi
l
ytvaioxet áyswavvrl, St ov zily tw"v
cace-cc-
xw'v
,uaviav i
l
Zéylapsv, ov8áv
navveZcvs
évaZZáeavrec
sl
ÉvaZZárzovres r
napeleZ3óvzac
zr
- jc
péxpt
vvv
avv
3sq7
xparovar
j
c éxxZracaaztx
s
xaraaráoews, xa3á xat
il
ar ytvaíaxsc paxapcozrc,
(IDA
Stá
návrwv TvZárrov-
zes
Tr
y
xar
á
aza
y
o'
at
y
r
er'aias
wC Ta)v
á
rtwsáTwv
éxxZqatev`v
ri
l
e
n
pás
1-a
y
ayterrzazov nánav
tric
neo
c4v-
répac Poiprs xat nrazptápxrv, npós óv xai Tá
(Toca
2
zovzotc
yeypápapsv.
OZrs
rice
ávexólte3a
zt
Ta-h,
el;
éxxZrlacaarcxrv ópaívran xazáazaat
y
pi
l
xat
Zif
aLrov" áva
T
épsa9'at paxaptórrre,
oís
xeyvaZr
ovar
narran
,
rw"váytawrarwy
3
zov 3sov fspéorv,
mal
&stST,
óociacs
év rovTOes ro79 péPsot
y
aápersxoi
ávsqrvrahr,
r?l Xy7,0;1211 'Cal ¿en xplast
Gxslvov
Tal
aegaaplov
3
t9póvov xazrpQyi
l
braav.
Ex
yáp Tmv napovorov
3slmv^i
l
paiv avAZa¡4a
ī
p3
v aí
l
asrac 1
5
1oi¡ áw
ycovr,
v
r
zá nap
nao
-
7v
npors3stpéva, 11
9
9'cy
vais Antxetpov"v-
zas
novr
j
pw
-
s voeiv
r
éppgvevecv zá nap' i¡pmv óp-
3ms év
T,w il8lxrry
Zsx,`Tévra
éx rC51'
na povawv
3slwv
4
ilpw'v
EZéyxsa3ac avlla(3mv. 'OZtrot ztvés
céntazoc
xa2 aZZórptot
rils
áyias
ros,
3sov xa3oZtxi
j
s
xai
ánooroZcxrs
éxxZralas
a
vrecns7v'IovSaixws é3ápprdav
npós rá naptic návrwv zori iepéwv óp3ws xparoí,-
psva xa1 SoaaY,ó
12
eva
>cal
xrpvrrópsva, ápvovpevoc
rov xvptov
ilpmv Iraovv
Xpcarov
ros,
povoyevil vióv
-coi;
3e4" xai 3eóv rjpw'v,
rov
aapxw3évra éx
nvs+-
pazos
áylov xai ri
l
s
a
las év8ólov ássnap3évov xal
3 soróxov
Maplas
xai
vav3pwní
l
aavva xat aravpw-
(tl
sic
Chron.
Const.,
3sov xai
ins.
Nomoc.
B
(2) e.7
ertat
in
Nomoe. Const.
B
ros, Const.
(3)
sic Nomoc.B,
óatwzá•
habeant, damnamus omnem haeresim
t
imprimís
Nesto-
rium hominis adoratorem et eos qut etus sententiam
amplexi sunl vel
a
mfilectuntur, qui dividunt unum
dominum nostrum
Iesum
Cliristum
felium
dei
et
deum nostrum negantque proprie et
re vera sane-
tam gloriosam semper virgtnem Mariam deiparam,
id
est
dei
matrem,
sed
duos
filias
dicunt alterum
ex
patre deum verbum, alterum
ex
sancta semper vir-
gtne et
dei
genetrice Maria,
gratia
a
nexu et ne-
cessitudinu, quae ei cum deo
verbo
est, et ipsum
deum factum esse: recusantes et negantes dominum
nostrum Iesum Ohristum filium
dei
et deum nostrum
encarnatum et cruci adfixurn unum esse sanetae et
consubstantialis trinitatts. hic enim solus est coad-
orandus et conglorificandus
patri
et
san
c
to
spiri-
8
tui. Damnamus etiam Eutychetem
mente
cap-
tum
cosque
qui eius sententiam amplexi sunt vel
amplectuntur, qui visionem inducunt negantque veram
ex
sancta vir9ene et
dei
genetrice Maria incarna-
tionem domint et salvatorts nostri Iesu Christi,
id
est salutem nostram, neque agnoscunt eum consub-
stantialem esse
patri
secundum divinitatem et con-
9
substantialem nobis secundum humanitatem. Neque
minus Apollinarium animae exterminatorem eosque,
gui eius sententiam amplexi sunt vel amplectuntur
dícentes
anima
carere dominum nostrum Iesum
Christum filium
dei
et
deum
nostrum et confusionem
seu
pet'turbationem
superducentes
incarnattoni uni-
genili filii
dei, amusgue
qui eorum sententiam am-
plexi sunt vel amplectuntur.
D. id. Mart.
dn. Iusti-
ntano
pp. A.
ttt cons.
Idem Ephesiis,
ídem
Caesarienstbus, idem Cyzi-
eenis, idem Amidenis Trapezuntiis Hierosolymitanis
^pa
►
nt ia
Iustinianopolitanis Theopolitanís Sebastenis
TTarscnsibus Ancyranis.
7
Idem
A.
Epiphanio sanctissimo et beatissimo
archiepiscop
o
huius regiae urbis et oecumenico
pat
ri
-
archae. Edocere volentes sanctitatem tuam omnia
quae
ad
ecclesiarum statum pertinent
necessarium
duximus hisce
ad cara
sacris litteris uti et
per
eas
quae agitantur manifestum ei facere: quae et
t
i
sam scire persuast sumus. Cum igitur
non-
nullos invenerimus alientas
a
sancta catholica atque
apostolica ecclesia impiorum Nestorü et Eutychetis
errorem secutos eorumque blasphemiis
usos,
sacrum
edictum proposuimus, quod et
tira
sanctitas
novit,
quo
haereticorum insantam refutavimus, minime
mulato
vel
inmutando
velpraetermittendo ecclesias
tico
qui adhuc deo iuvante obtinet statu, quod et tua
beatitudo scit,
sed
per omnia custodientes unitatem
sacrosanctarum ecclesiarum cum sanctissimo vetus-
tioris Romae
papa
et ppatriarcha,
ad
quem his si-
2
milia scripsimus. Neque enim patimur quicquam
quod
ad
ecclesiasticum statum pertinet
non
referri
ad
eius beatitudinem, cum sit capu£ omnium sanctissi-
morum
dei
sacerdotum et
quia,
quotienscumque
in
his
partibus haeretici extiterunt, sententia
recto
que
iu-
`s
dicio illius venerandae sedis coerciti sunt. Ideoque
ex
praesentibus sacris litteris sanctitas vestra cognos-
cet quae
a
nobis proposita sunt, ut qui prave in-
tellegere vel
interpretan
temptaverint, quae
a
nobis
recte
in edicto
pronuntiata sunt praesentibus sacris
4
litteris nostns refutentur. Pauci quidam infide-
les et alieni
a
sancta
dei
catholica atque apostolsoa
ecclesia contradicere Iudaíce ausi sunt iis quae
ab
omnibus sacerdotibus recte observantur et probantur
et praedicantur, denegantes dominum nostrum Iesum
Christum unigenitum
dei
filium
et deum nostrum
incarnatum
ex
spiritu
sancto
et
santa
glo
ri
osa
semper virgine et
dei
genetrice
María
et homintem
TR1N1TATE
9
Ii
9évza l
!
va
airar
zips áytac xai ópoovatov
zesá8oc,
avp:
-reoaxvvoúpevov xai avv8oIaI6psvov zcji naz
P
1 xai zly
ciyíce nvevcazs, opooáasov
'ríe' nazeá
xazá zir
5'ao-
rrza xai o
f
coovoeov
',
h
ay
TÓ), a7/zóv %aTic
Tiro
av9ew-
zózr¡Ta, naí9
•
1zvv aaexl, zóv
avzóv
ána9ip
9862rpTe.
5
Ilaeaczovpavos
di zóv xvesov
ippcvv'Irpaovv
Xeeazóv
zóv
povoysvrp
v£óv
'rol;
9'aov xat $'eóv i
ī
f
cw"v
ofwao-
e
vs
ī
v áva alvas zipc áylas xa1 ópwovalov zesá8os Si2,ol
e'ae xai i2,áyxovras zov
áaap?ov'c
Neazoelov axo-
Aov9'ov"vrss novná 8c8aaxa2.1a,
>caza
xe4esv avzóv
í.iyovzes v£óv
'coy
19sov
xai
ál,ii,ov
zóv
,9'aov ,lóyov
xai
ácl.lov zóv
Xesazóv
.láyovzes. ovc civa9'epaTtlo-
usv xai Tá avzwv dóy,uaza xai zovs Tá atiTwv gveo-
:,iaavzas qreovov'vzac s,ic ácicioTelovs óvzas
Tris
ayias Tov' 9aov xa9oAcxipc xa1
ánoazo/exr'¡s ixxÁrpetac.
3 IIávzes
T
ire oí
ises
ī
s
Ti);
áytas xa
•
oclsxipc
xai
cinoazo.lcxrps
áx
x
Áopoias xai o£ evdap4áazazos zwv
sáa-
yw'v
f
covaazr
1
elwv áexcpavde'vras axo2ov9ov"vzec
T??
zcvv aytwv nazáewv naeasoaec xal prpSsv navzeAois
va,lñ,áIavzes iva.iñázzovzes zr'ps páxec
vvv
xeaTov-
r,rps, xa9á el
(
rr¡Tac, ixxÁrpacaazcxrps xazaazáasws, avE.c-
ipeUvws ó
f
eoÁozovaa
'
era lSol
:
áIovas,
%r^eúZTOVZec
Tos,
cYsanózrpv
r¡pwv
Irpov'v
Xecazóv
Tóv
povoyavip
van/
-ron
9eov
"
xai ,9eov rpuwv,
-coy
n
aloívwv xai
(106-
vws
ix zov naTeós yevvrp,9'ávza xal in' daxázwv Twv
r
ueec^rv xazeA,9'ovza ix
ziuv oveavco'v
xai oaexw9ávza
tx nvavpazos áylov xai
zipC
áylac
dv8óEov
aeenae3'á-
vov xai $eozóxov Maelas xa1 dvav,9'ewni
i
aavza xai
aTavew
•
ávra iva sivac z
ī
ps ciytas xa. opooualov
Teur-
-
8os.
`
Opoovaeov yáe avzóv
capav
zgr naTei
xara
z>¡v
9aóTrpza
xa2
ópoovowv
;¡,u
y
"coy
.xvzóv xara
zipv
ñv9ewnózr
2
za, na,9'rpzóv
anea,
zov
avzóv ána9i¡
9cozrpzc,
avpneoexvvovpsvov zce
naze: xa% zcp"
áylce
rvsv
f
cazc.
ov
yae irA%ov zóv 9aóv
.luyo),
xai aLlov
róv
Xesazóv Encazáps9a,
tva
xai Tóv
avzóv
ópoovasov
Tcp"
nazei x,azá zipv 9sózrpza xai ópoovaeov
rp
ī
v zóv avz'óv
xazeé zipv av9
4
wnózrpza, na9rpzóv
aaexl,
zóv
avzóy
ána91 $sozrpzc. Slc yáe dazav
ev
3
.
aózrpzs T
á.lscos,
ovTws si
avzóc
iv áv19'Qemroztrn
zá,isws
•
Tipv
se
xa,9''
vnóozaosv
tvwesv
ósxófes$a
9
xal
ópo,loyovmtv. 'EscasBip zolvvv
ó
povóyavrpc
tac
xa1 ,%óyoc Tou
"
'mi,
ó
rreó
aiwvwv
xai a
/
eovwc dx
zov' nazeoc ysvvrp9als,
ó'
airróc xa1 dn' daxaTwv
Twv
i¡paewv xaze.l9'wv
dx
zwv
otieaveñv
xal saexw9'a:s
dx
nvai,pazos
áylov xai zips áylac
dv8ólov
=
xa: ,9'so-
zóxov
MaelaC xa:
ivav9'ewn>• 'poas,
•ovzáoTSV
ó xvQsos
rppc^rv'Ir
j
aovc
-
Xesozóc
xvelws
xai xazá áAip,9ssav 9'aós
hin.,
84a zovzo xal
Trp
y
a
ytav iv8oeov
aaanáehvov
Maelav
xvelws
xal xaza
á.lip5'ssav ppzáea
'
hoy
,táyo-
pav, ovx
wc zev' ,9tov` lóyov zi
j
v
aexrry dg
avzs)s Á,a-
ftóvzos, 11,2' in' doxázwv zcv"v ippeewv xaza219'ovzoc
dx
zw'v oveavtov xa1
avTips
oaexw,9'ávzoc xai
zax-
10 9'ávzoc xai
ivav9'ewnípaavzos. "Ov ópoA,oyoñpsv,
M
xa,9'á
ecerpzaa
1
o,uoovosov
alvac
zsy
'
tate:
xaza
zrpv
9'aózr¡za xai
opcoovasov
;
h
uir
zóv
atizó),
xazcá
Tipy
av-
9'ewnózrpTa, zov avzov' za Ta ,9a15
1
saza xai
Tez n49r7,
1 t
iznap éxovoáws vní,,^
u^sva aaexi, ysvaíaxovras.
Tavza
Tolvvv dozty, ánee daá
'roí)"
9'etov
r
`
¡paiv sierpxóTec
p
^alxTOV
Toos aieazcxoros ip^ls`yIap•cav,
c^
i
Tevc
,9'etgc
spdtxzre
xai
návzas
o£
evea$ávzec ivzav9'a oosárrazos inloxo-
nos xat riaa
i
gg
oTaToi áe^a
^te
avBeiTac
leía
áysw-
05v1
7
xa,'vnéYeayiav,
14.2~vv,9ovvz8c
eTtet
navzwv za"cs
áylacs
zázeaea
evvo8ocs xal
ToFs
nae
'
dxáazrps
atiTOiv
dsazvmrw$s
ī
os, zovzáazs
z
r
^
pcc
Ts
iv
Noxalc
f
zwv
zerj'
xai zr'ps
dv
Tat'rTr
z^
pSaos.ls
t
,ovav rrócias
zwv
ev', xal
zi
•
¡s
ir
'Eyoáace
neozáeas
xa:
zijc
dv
Xa2,984vs, di¡,lov
naoa
xa9sazwzos,
óTS
Ti»
náaa
Tac
a
g
ua
rppcv
nsazoic
zipc
¿Tías
xa9'oÁcxr"ps xai ánoozoci.sxi'
ps dxxlrpatas naea-
do9ívTa óeov zips niaTaws,
zovzáoTa zó
áycov puz,9yjpuc
ipros
av
/
yol.ov xeazovpáv
Te
xa: yvUázzopsv,
Ti, nuca
aco
-
v
Tu
l
áytwv
sial-crea»,
dxza,9'áv,
17ree
xa2
o£
év
TCYVtrp
z>p
p4aaelevova
l
p
fró.lsa ev'
iíysos
nazáess
aarp-
vtaavzas
Izeávweav, ovx oic d,iRanws ',cortos avTOV,
áclr,
drras8rpnee
o£
Tr'¡s
á,lrp9'etac dx,9'eo1
o£ piv 19s-
zaiv inexalerpoav
zipv zov`
áylov nvevpazos
9s4Trpra,
oí di Tipv ix zs
-
i
c s
`
rylas aasnag,9'avov 9'eozóxov Maelas
d)
ó onz.
libri, suppl. Schoell,
cf.
e.
8 § 17
h. t.
(2)
áaenae,9ávov
ins. Nornoe.
B
factum cruciatumque
unum esse
sanctae et consub-
stantialis trinitatis, coadorandum et conglorifican-
dum
patri
et
sancto
spiritui, consubstantialem
patri
secundum divinitatem et consubstantialem nobis
cun-
den:
secundum humanitatem, passibilem carne, eun-
5
dem impassibilcm deitate. Recusantes
y
ero
do-
minum
nostrum
Iesum Christum unigenitum ftlium
dei
et deum nostrum
f
2tteri unum esse sanctae et
consubsfantaalis trinitatis manifesto deprehenduntur
impii
Nestoriiravam doctrinam
segad,
secundum
gratiam cum fl^um
dei
dicentes et alium deum
ver-
bum, alium Christum dicentes. quos cum ipsorum
doctrina
iisque qui
cara
amplext sunt vel amplec-
tuntur tamquam
alienas a
sancta
dei
catholica at-
6
que
apostolica ecclesia damnamus. Omnesigitur
sacerdotes
sanctae catholicae atque apostolicae ec-
clesiae et reverentissimi sacrorum monasteriorum
archimandritae secuti sanctorumpatrum tradítionem,
nihil
omnino statum ecclesiae grn hactenus obtinuit,
neque antea neque nunc, ut dictum est,
mutantes
congruenter confitentur et credunt praedicantes
do-
minum nostrum Iesum Chrislum unigenitum filium
dei
et deum nostrum
ante
saecula et
sine
tempore
de
ppatre natum
et ultimis diebus descendentem
de
caelis et incarnatum
ex
spiritu
sancto
et sancta
glo
ri
osa semper virgine et
dei
genetrice Maria et
homanem factum et cruci fixum unum esse sanctae
7
et consubstantialis trinitatis. Consubstantialem
enim eum scimus
patri
secundum divinitatem et con-
substantialem nobts eundem secundum humanitatem,
passibilem
carne,
eundem
impassibilem
delate,
coa-
dorandum
patri
et spiritui
sancto.
neque enim
alium deum verbum et
al
tum Christum novtmus,
sed
unum
atque eundem consubstantialem
patri
secun-
dum divtrutatem et consubstanYialem nobis eundem
secundum humanitatem, passibilem
carne,
eundem
8
impassibilem divinitate. Ut enim
in
dirrinitate
perfectus est, ita idem
in
humanitate perfectus est:
m
una
enim substantia unitatem accapemus et con-
9
fitemur. Quoniam igitur unigenitus filius et ver-
bum
dei ante
saecula et
sine tempere de
patre
natus, idem ultimis diebus desccndens
de
caelis et
incarnatus
ex
spiritu
sancto
et
santa gloriosa
et
dei
genetrice
Marta
et
horno
factus,
id
est dominus
noster lesus Christus,
proprae
et vere deus est, prop-
terea et sanctam glortosam semper virginem Mariam
proprie et vere matrem
dei
dicamus,
non quia
deus
verbum principium
ex ea
sumpserit,
sed quia
ulti-
mis diebus descendit
de cachú
et
ex
ipsa ancarnatus
10
et natus et
homo
factus est. Quem confitemur,
ut dictum est, consubstantialem esse
patri
secundum
divinttatem et consubstantialem nobis eundem secun-
dum humanitatem, eiusdem miracula et passiones,
11
quas sponte
carne
sustinuit, cognoscentes. Haec
i
gitur sunt, quibus
sacro
nostro
edicto
pronuntiatis
haeretieos
redar9uimus,
cuí sacro edicto
etiam uni-
versi, qui hic tnventi sunt, sanctissimi episcopi et
devotisstmt archimandritae
una cuna
tua sanetstate
subscripserunt secuti
per
omnia sancta quattuor con-
calaa
et quae
ab
uno
qquoqque
eorum constituta sunt,
id
est Nicaenum CCGXVIII, huius regiae civitatis
CL
patrum, Ephesinum prius et Chalcedonense, cum
omnibus mantfestum stt,uod fidei definitionem
quae universas nobiscum fd
g
elibus sanctae catholicae
atque apostolicae ecclesiae traditu est,
id
est
sane-
tum documentum vel fltbolum, tenemus et custo-
dimus, quod
a
CCCXVIII sanetis patribus exposi-
tum est, quod et
CL
in
hac
regia
civitate congre-
gata sancta patres
interpretando
explanaverunt,
non
quod aliqutd ea deesset,
sed,
quonaam veritatis ini-
mtes alii saneti spiratus deitatem subvertere adgresst
sunt, alai
verano
tnearnataonem
dei verbi
ex
sancta
2
10
11
aÁz7,?av4t
y
aáexwatv rov 3eov
.ióyov i¡
^
aví¡aavro,
Stá
zonzo
Y
eaqcxatc ¡taervplacs zó
avKÓ
aycov µá^stfe.a
ol at^lr¡fcávot
ev.
ácytot
9razeeeó aar7vlaavrec
dzeavwaav.
12
7bvzo
xal
at clotnai áytat avvoSot, Tovzéazty
dv 'Egvéacp npozépa xai i
1
Ir
Xa2.20
7
86vc, T
ī
7
avzr7
-rlazet axo7.ov.4
•
ijaaaac ASnavzo xai
érpúí{a.lav
>cal
Ki
t
v
áylav
áv8ohv 4ecná
0
3evov
Maplav
9eozóxov
dxz
1
Qvkav xai
Kovs
Fcij
ópoAoyovvras avzi
j
v ,9'eozóxov
13
áve$epcízcaav.
Orolwc
8¿
áve
‘
9epattaav
xai
rovc éreeov
avp,Bo3.ov
-í
arao
p4,9'r7pa
naea8186vzas
napa
-ro
uno
l
cév
rmv
ztr
1
aylwv nardewv dx•a,9'év,
aayar
7
vta,.9dv Sl xai teavw$év -eapic
zwv t
s
v KavK73
14
Tv
Ttaaclevovov
-toñ.et
CV:
áyíwv nazéewv. Kai
i
7
pás
dv Egcéacp npozépa
rov
ze áae
t
47
7
Neazóótov
xai Ka
avrov
8oypara xa$e
ī
1 d ze
r.ai
áve,9'epáztoe
xai
-coi); va
avrOv
P
eovr
7
1
.
avras 7
f
ineovoV
y
ra5
;mirOÚC
avvat-
15
véaavras avrcp`
rJ
avvacvov
L
vras áve9'epárcaev.
H
8á
dv Xa
ixr
7
8óvc áyía
avvoSos xa,9
•
e"c1.s Te
xai ¿Ié
t
9al.e Kwv
áylwv
Tal)
5
•
eov
-
¿xxtla
7
atw
-
v xai áve
•
E
CCáztae xai Kóv
áae
t
47
7
EÚZVxéa acai
Ta
a11'4
8óypara xai
rovs
•ix
avrov'
T
eoví¡aavras ±
7
tpgovov"vras
sal
Tovs avvacvé-
aavras aitzcj avvatvovvzas
• sal
návras
zo7i9 aiee-
Ttxovc
sal 1-ti
ai,zcvv
Sóypaza
sal
zoús zá avzwv
16 geeoví/aavraC i7
T
eovovvras ávE$epártaev. `Opolws
8 1) áve5'epaTtae
sal
Nearógcov
uta
Ta avzov 8óyftara
sal
Tovs Tá
avrov
g,povr¡aavKas i
7
9aeovov
"
vras sal
17
•ovs avvatvéaavras avzrp' i
7
avvatvovvras.
H
avzrt 8é dv Xa1xr
7
8óvc áyía avvo8os
sal
ri
7
v rov
pe-
yá;.ov
Ileóxaov nQc :depevíovs ypa
T
elaav ¿7ccatol.i7v
nepl
-roo xer
t
vat
$íyety Tov
8ea7tOtr
7
v z
/
pwv
'Izaovv
Xetaróv
Toa,
vióv
zov
,9'eov
xai 9'eov 7
7
p4-5v t'va Kl7s
¿vías
zetá8os 8tá zr"
7
s
o%xelas ávaTopas
¿8éa
•
ró
-re
18
sal
¿
t
g
e
t
4alwoev.
El yrte zás
ecpr,cedvas téaaaoas
áylac avvo8ovs naeeléli,9'wpev i
7
Tft nae' avzw"v Sta-
Tvnw8'évza, 818opev á8etav ro
ī
s xa,9
•
aceE,9
•
e
ī
atv
ain'
av
rwV
a
y
lOEKtxoiC
sal
KOIC
aKWv 8Oypaat
K '
Éa7Jtwr
Á^vpa7v
-ra
)
iity
ele Tito áylas zov" ,9eov dux Anotas
dv-
19
Selxvva,9'at.
"linee
ovx dv8dyezat neax,9'ylval
nore (p1
7
,
y^dvotro), dnet8a
7
al
edea
7
péyac zéaQaeeC aytat
avvo8ot
dtic TCÚV oíxetwv 8oypáTwv
tovs acóetcxovs
20
sal zir zovrwv 86
29
tara
1104.ov.
Kai el Tcs
neón
"
liar
tcvv
eler
7
pÉvwv
nylon,
avvó8wv ápsoyáiLdet,
7reo8r
7
2,30 lazcv
¿selva
T
eovwv ril
Uy
/
zara
ra
;rae'
21
avz7
/
6 602r7,9'lvza
re sal áva,9'eftatta,.9"dvra.
Mr7-
8els Kolvvv prc•rr
7
v ? z¡pas zaeaIázw dñ,nl8c ,aaralct
xpazovpevos, ort
?zoilo
dvavzlov zt rtvv eier7pévwv
t
`
yíwv 8"
avvóSwv
¿npá,
t
:
apev neáh
f
tev
f
l neax,4^¡-
Dlt BUMM®
vac napá
-
TCVOC
avyxweí
7
aopev il neetacee,9'7rVac
zi7s
ztvv avzwv
áyíwv SS
avvóSmv oalav
l
cvg
l
+.tiv
afx
Kmv
22
ieerov
zl7s
¿xx,lr
7
alas
Stnrvxwv ávelopa9'a.
Iláv-
zas
yáe
zovs nae' avr
ƒ
v xa$acee,i
•
évras
sea
áva$e-
parca,9
•
évzas
sal
va
Kcvv
xa,9acga,9'dvrwv Sóypaza
sal
ro-in
Tic
avTwv
T
ppoví7aavzas
r¡
gvgovoúvras
áva,ae-
23
parlr,opav. 0,4'ev evxda,9
•
w
171.
ī
v Te
sao
rpe-
réea
rj ,aaxaecOr7jC aOV, navrac neel
rOV
7
7
peréeov asonov
sal
rI¡s nEel rá-
t
v
apw
F
tr
7
rov nla•tav
anov8v¡s Sckáaxovaá -re xai n%r
1
eoToeo9a. D.
vil
k.
Apr.
Cbtw
•
tantinopoli dn.
Justiniano pp. A. tu
coas.
[a.
533]
8
3
Gloriosissimo et clementissimo filio Iustiniano
Augusto
Ioltattnes episcoptus urbís Romae.
Inter
claras
sapientiae mansuetudinisvestrae
laudes,
cbristia-
nissime principum, puriore
luce
tamquam aliquod
sidus irradiat, quod amore fidei, quod caritatis studio,
edocti ecclesiasticis disciplinis, Romanae sedis reve-
rentiam conservatis et ei
cuneta,
subicitis et
ad
eius
deducida
unitatem,
ad
cuius auctorem, hoc est aposto-
lorum primum,
domino
loquente praeceptum est:
1 'pasee
oves
meas'.
Quam esse omnium vere ec-
clesiarum caput et patrum regulae et priucipum
statuta declarant et pietatis vestrae reverentissimi
testantur afiátus. patet igitur
in
vobis impletum
fore, quod scripturae loquuntur:
'per me
reges reg-
2 `naut et
potentes
scribunt iustitiam'
á.
Nihil
est
enim, quod
lamine
clariore praefulgeat, quam
recta
Mes in
principe:
nihil
est, quod ita nequeat occasui
subiacere, quam
vera
religio. nam cum auctorem
vitae
vel luminis utraque
res
piciant, recte et tene-
3 bras respuunt et nesciunt subiacere defectui. Quam
ob rem, gloriosissime principum, votis omnibus exo-
rabitur
divina
potentia, ut pictatem vestram
in bus
ardore fidei,
in han
devotione mentis,
in
hoc inte-
grae religionis studio
sine
defectu sui
in
tempora
longiora conservet: hoc enim et sanctis credimuY
ecclesiis expedire. scriptum est enim: `labiis regit
'rex'
5
,
et iterum: 'cor
regia in
manu
dei,
et ubi vo-
4 'luerit,
inclinabit illud'
e
. Hoc est enim, quod
vestrum firmat imperium, boc, quod vestra regna
conservat. Nam pax ecclesiae, religionis
unjas,
auctorem factí
in sublime
provectum
grata
sibi tran-
5 quillitate custodit. Neque enim
parva
e
l
vicissi-
tudo
a
potentia
divina
tribuitur,
per
quem nullis
rugis ecciesia
divisa
secernitur, uullis insertis macu-
lis variatur. scriptum est enim:
'quia
cum rex
(t
)avzwvB
(2)pázr7vNomoc.1,1
Const., om. Nomoc.
1,5
B
(3)
c.
8
extat etiam
in
collectione canonum
Avellana, cf.
11laassen Quellen
u.
Litter.
des Canon.
Reehts
I
p.
337
(4) Proverb.
8,
15
(5)
Proverb.
16, lo?
(e)
Proverb.
21, 1
semper virgine
dei
genetrice Maria factam negave-
runt,
pro
terea scrtptis testimoniis sanctum docu-
mentum d^ ti
CL
patres
interpretando
exptlanaverunt.
12
Hoc et reliquae sanctae synodi, scilicet Ephe-
sina
prior
et Cltalcedonensis, eandem fidem sectttae
receperunt et observarunt et sanctam gloriosam
semper virginem Mariam
dei
genetricem praedica-
runi,
damnatis iis qui eam
dei
genetricem esse ne-
13
garent. Similiter damnaverunt eos, qui aliud
s
ymbolum vel sanctum documentum tradunt praeter
id,
quod
a
CCCXVIII sanctis patribus expositum
est, explicatum
y
ero
explanatumque
a CL saneas
19
patribus
in
hac
regia urbe
congregalis. Et
Ephesina quidem
prior
tm)tium Nestorium eiusque
dogmata sustulit damnavttque tam eos qui eius
operuonem suam fecerunt vel faciunt et qui eam
15
probaverunt vel probant. Sancta
autem
Chal-
cedonensis synodus sustulit expulityue
ex saneas
dei
ecclesiis et damnavit etiam impium Eutychetem
et placita eius eosque qui eius sententiam suam fe-
cerunt vel faciunt vel qui eam comprobaverunt vel
comprobant. item omnes haereticos eorumque dog-
mata
et
eos qui eorum
opinionem
suam
fecerunt
vel
16
faciunt damnavít. Simliter damnavit etiam Nesto-
rium
et placita
eius
cosque
qui
eiussententiam
suam
facerunf vel
faciunt vel qui eam comprobaverunt
17
vel comprobant. Eadem autem sancta Cltalce-
donensis synodus et magni Procli litteras
ad Arme-
nias
scriptas
de
eo, quod dominum nostrum Iesum
Christum filium
dei el
deecm nostrum unum
ex
sauetd
trinitate
dici o
porteat, relatione sua recepit
el con-
1.8
firmavit.
Dicta
quattuor
concilia
vel quae
ab
iis
statuta
surtí si
praetet
•
-nittitnus, facultatem damus
hacreticis eorumque doctrinis
ab
isdam oppressis
pestem suant in sanctas
dei
ecclesias rursus
indu-
19
cendi. Quod fzeri numqttam polerit (quod absit),
quoniam
dicta
quattuor
concilia
praecIptts
sois
hae-
20
reticos eorumque praecepta expulerunt. ,¢c si
quis
de una
dictarum sanctarum synodarum dubi-
tet, apparet eum
doctrinara ab
illa
repulsara el
21
damnatam tenere. Ne quis igitur
frustra nos
inquietet
vana
spe subnixus
nos
contrartum
aliquid
sanctis quattuor conciliis fecisse facturosve esse vel
fieri
ab
abiquo permissuros vel memoriam earum-
dem sanetarum quattuor synodorum tolli
ex
sacris
22
ecclesiae tabulis passuros. Omnes enim
ab
iis re-
pulsos damnatosque repulsorumque
doctrinas
et
23
adseclas damnamus. Ideoque beatiturlo tua oret
pro
nobis rtostroque
imperio
edoceatgue curtetos ac
certiores
facial de
nostro proposito et
de
studio nostro
erga intemeratam fidem.
TRINITATE
tiustus sederit
supra
sedem,
n
on adversabitur sibi
6
'quicquam malignum''. Proinde serenitatis vestrae
apices
per
Hypatium atque Demetrium sanctissimos
viras
fratres et coepiscopos meos reverentia
con-
sueta
suscepimus: quorum etiam relatione comperi-
mus, quod fidelibus populis proposuissetis edictttm
amore fidei
pro
submovenda haereticorum intentione
secundum apostolicam doctrinam, fratrum et coepis-
co(rorum nostrorum interveniente consensu. quod,
quia
apostolicae doctrinae convenit, nostra auctori-
tate confirnnamus.
7
Textus autem epistulae talis
est:
Victor luslinianus pius `elix inclitus triumpha-
tor semper
Augustos
lohanni sanctissimo archzepis-
8
copo
almae urbis Romae
el
patriarehae.
Red-
dentes honorem apostolicae sedi et vestrae sancti-
tati, quod semper nobis
in voto
fuit et est, ut decet,
patrem honorantes vestram beatitudinem omnia, quae
ad
ecclesiarum statum pertinent, festinamus
ad
noti-
tiam deferre vestrae sanctitatis , quoniam semper
magnum
nobis fuit studium unitatem vestrae aposto-
licae sedis et statum sanctarum
dei
ecclesiarum custo-
diri, qui hactenus obtinet et incommote permanet
9
nulla intercedente contrarietate. Ideoque omnes
sacerdotes
universi orientalis tractus et subicere et
10
unire sedi vestrae sanctitatis properavimus. Et
in
praesenti
ergo
quae hic commota sunt ^ quam-
vis manifesta et indubitata sint et secundum aposto-
licae vestrae sedis doctrinam
ab
omnibus semper
sacerdotibus
firme
custodita et praedicata, necessa-
rium duximus, ut
ad
notitiam vestrae sanctitatis per-
11 veniant. Nec enim patimur quicquam, quod
ad
ecclesiarum statum pertinet, quamvis manifestum et
indubitatum sit, quod movetur, ut
non
etiam vestrae
innotescat sanctitati,
quia
caput est omnium sancta-
rum ecclesiarum.
per
omnia enim, ut dictum est,
properamus honorem et auctoritatem crescere vestrae
12
sedis. Manifestum igitur facimus vestrae sancti-
tati, quod pauci quidam
3
infideles et alieni sanctae
dei
catholicae atc)ue apostolicae ecclesiae contra-
dicere ludaice ausi sunt adversus
ea,
quae
ab
omni-
bus sacerdotibus secundum vestram
doctrinara
recte
tenentur et glorificantur atque praedicantur, dene-
gantes dominum nostrum Ihesum Christum, unigeni-
tum filium
dei
et deum nostrum, incarnatum
ex
sancto
spiritu et sancta atque
gloriosa
virgine et
dei
genetrice
María
hominem factum atque crucifixum,
unum esse sanctae et consubstantialis trinitatis, coad-
orandum et conglorificandum
patri
et spirítui
sancto,
consubstantialem
patri
secundum divinitatem et con-
substantialem nobis eundem ipsum secundum huma-
nitatem, passibilem
carne,
eundum ipsum impassibi-
13
lem deitate. Recusantes enim dominum nostrum
Ihesum Christum unigenitum
filiara dei
et deum '
nostrum fateri unum esse sanctae et consubstantia-
lis trinitatis videntur Nestorii
melare
sequentes doctri-
nam, secundum gratiam dicentes eum filium
dei
et alium
14
dicentes deum verbum et alium Christum. Omnes
vero
sacerdotes
sanctae cathnlicae atque apostolicae
ecclesiae et reverentissimi archimandritae sacrorum
monasteriorum sequentes sanctitatem vestram et custo-
dientes
statum et unitatem sanctarum
dei
ecclesia-
rum, quam habent
ad
apostolicam vestrae sancti-
tatis sedem,
nihil palitas
immutantes
de
ecclesiastico
statu, qui hactenus obtinuit atque obtinet,
uno
con-
sensu confitentur et glorificant, praedicantes domi-
num nostrum Ihesum Christum, unigenitum
Miura
et
verbum
dei
et deum nostrum,
ante
saecula et
sine
tempore
de
patre natum,
in
ultimis diebus descen-
disse
de
caelis et incarnatum
ex
spiritu
sancto
et
sancta atque
gloriosa
virgine et
dei
genetrice Maria
natum et hommem
factura
et crucifixum unum esse
sanctae et consubstantialis trinitatie,
coadorandum et
15
conglorificandum
patri
et
sancto
spiritui. Nec
enim
aliara
deum verbum et alium Christum cognos-
cimus,
sed
unum atque eundem ipsum consubstan-
tialem
patri
secundum divinitatem et consubstantialem
nobis eundem ipsum secundum humanitatem, passi-
bilem
carne,
eundem ipsum impassibilem deitate.
16
Ut enim est
in
divinitate
perfectas,
ita idem
ipse et
in
humanitate perfectus
est: in una
enim
sub-
sistentia
5
unitatem suscipimus et confitemur, quod di-
cunt Graeci
z>
l
y xa,9'
vnóQZausv évmosv óaoÁoyoi,u^v.
17 Et
quoniam unigenitus filius et verbum
dei, ante
saecula et
sine
temp
ore
de
patre
natas,
idem ipse et
in
ultimis diebus descendens
de
caelis, incarnatus
ex sancto
spiritu et sancta atque
gloriosa
virgine et
dei
genetrice Maria et
horno
factus, dominus noster
Ihesus Christus proprie et vere deus est,
ideo
et
sanctam et gloriosam virginem
Mariana
proprie et vere
dei matrera
dicimus :
non quia
deus verbum princi-
pium
ex
ipsa sumpserit,
sed
quod
in
ultimis diebus
descendit
de
caelis et
ex
ipsa incarnatus et
horno
18
factus natus est. Quem confitemur et credimus,
sicut dictum est, consubstantialem esse patri secun-
dum deitatem et consubstantialem nobis eundem
ipsum secundum humanitatem, eiusdem miracula et
passiones, quas sponte
carne
sustinuit, cognoscentes.
19
Suscipimus auteui sancta quattuor
concilia, id
est trecentorum decem et
octo
sanctorum patrum,
qui
in
Nicaea congregati sunt, et centum quinqua-
ginta sanctorum patrum, qui
in
hac
regia urbe
con-
venerunt, et sanctorum patrum, qui
in
Epheso
primo
congregati sunt, et sanctorum patrum, qui ín Chal-
cedone convenerunt, sicut vestra apostolica
sedes
20
docet atque praedicat. Omnes
ergo sacerdotes
sequentea
doctrinara
apostolicae vestrae sedis íta
21
credunt et confitentur et praedicant. Unde pro-
peravimus haec
ad
notitiam deferre vestrae sancti-
tatis
per
Hypatium et Demetrium, beatissimos epis-
copos, ut nec vestram sanctitatem lateat, quae
a
quibusdam paucis monachis male et Iudaice secun-
22
dum Nestorii perfidiam denegata sunt. Petimus
ergo
vestrum paternum adfectum, ut vestris
ad nos
destinatís litteris et
ad
sanctissimum episcopum huius
almae urbis et patriarcham vestrum fratrem, quo-
niam et ipse
per
eosdem scripsit
ad
vestram sancti-
tatem festinans
in
omnibus sequi sedem apostolicam
beatitudinis vestrae, manifestum nobis faciatis, quod
omnes, qui praedicta recte confitentur, suscipít vestra
sanctitas et eorum, qui Iudaice ausi sunt rectam
23 denegare
fidem, condemnat perfidiam.
Plus
onim
ita et
cisca vos
omnium
amor
et vestrae sedis crescit
auctoritas et quae
ad vos
est
untas
sanctarum ec-
clesiarum inturbata servabitur,
guando per vos
didi-
cerint omnes beatissimi episcopi eorum, quae
ad vos
relata
sunt,
sincerara
vestrae sanctitatis
doctrinara.
petimus autem vestram beatitudinem
orare pro
nobis
24
et
dei
nobis adquirere providentiam.
Et
alia
manu
6
:
Divinitas
te
servet
per multes
annos sancte
ac religiosissime pater.
Data VIII id. lun. Constan-
tinopoli dn.
Justiniano perpetuo Augusto
rzr
con-
sola.
[a.
533]
25
Liquet igitur, gloriosissime imperator, ut lectio-
nis
tenor
et legatorum vestrorum relatio patefecit,
vos
apostolicis eruditionibus studere, cum
de
religio-
nis catholicae
fide ea
sapitis,
ea
seripsistis,
ea
populis
fidelibus publicastis, quae, sicut diximus, et
sedes
apostolica docet et patrum veneranda decrevit aucto-
26 ritas et nos
confirmavimus
in
omnibus. Oppor-
tunum est
7
ergo
voce
clamare
prophetica; 'Iucunde-
'tur caelum desuper, effundant
montes
iucunditatem
27
'et colles laetitia laetabuntur'
8
.
Hace igitur in
tabulis cordis fideles s scribere, haec ut pupillas
(i)
Proverb.
20, 8 (2)
quae
lijo
commota sunt
Avell.,
quae commota sunt
It,
oui haeo eommota sunt C:
zova
zavza ávaxavilo'avrac . - . ávayxalov gir
l
i9'r
l
p.sv, Yva
sis
yvw
-
a
•
sv
. .. avé.in9 tuasv
B
(3) quidam C
cut,:
B et
c. 1 §
4 h.
t.,
quidem
Avell. R
(4)
dominum
Avell. CR
(5) síc Avell. C,
substantia
R
(o)
et
odia mana
Avell.
et (itera
et
R, et
haeo
M)
subsoriptio
CRM
(7) eat
om.
Avell.
(8)
cf. Iesaiaa
45,
8. 44,
23. 66,
12.
Pialm
96,11
97,
8
(9)
fidelea
Avell.
C,
fidelis
R:
quasi osad
fi
de-
lium,
B vertunt zorv
naa'raív
'2*
18
12
DE SAC&OSANCTIS ECCLESIIB
Mamo 'zj¡ dxx.%rlal4 K 2lzpac, xat ó 7rosi¡aas
14 avzÓV
x.
Miza t'
,r
j
sr¡aews áxps
7
4ov"s oí oixovópos
~fa¡}waav yvaS/s;rl zoü
7
tazpcapzov zi
l
y ycvo-
¡
si
vr¡v
8anávgv Tole dpgnxevzacs mea fcca•wzals
xa1
Jsosx
►
rsaic, dxáazov ,acv oixovó¡sov
Ir¡zovvzos
za
zi'
lc
vgv' éavróv 8iosxgaews, zarv 8é 2osnmv
xara
nsóaraliv
éyypagov Tov nazpsápxov zois
2oysaposs vnoypagoovrwv' zó aviyvwv •
'
cal zó
xwpic zosavrr¡s 7Capa777p17aew6 2oy44E1
,
01' o'íxo-
15
9ev oí otxovópoc SeBóaacv.
rris
Sé 2oycIopivr7s
Sanávrls xat rárv eiaxopct'opivarv xpr
jl
árwv 2als-
li'ávovacv oí xaprov2ápcos áxaroara9
•
o 8E n2éov
2apflávwv xai r
ī
¡s vsrovpylas TOV xapzov2aplov
xal
zq's ispazcxqc alías 1x7r121
.
Tes napaxprlpa.
16
2
Káxe
ī
vo Si ,9'EanlIo
t
.c.ev,
wazE
xai avrovs zoi,s
9eog7sÁearázovs
3
!
OIxOYársov8 zov 1,451,
1,451,
ó Te Óvras xaTa
xaspov dao
l
sévovc
xaza
l
cr'
l
va r¡
zóys
f
sr¡xsazov xara
8vo
F
ss¡vac
7-rose
ī
a9as zoás
2oycapovs npos zoi,s ápxa-
ptovs
Tris
áyswzárr7s peyá2rls lxx2r
,7
aias, e%8áras
cós,
ec -roleoxazappa9vpr¡aetav, xivrt'vvov netpa9í7erov-
zac.
[a.
5:36]
25 (26)
4c
0
avrós flaac2evs'Iov2caV^^yp lnápxr
t
r nat-
a-soplan,. EnesSiprep
dv
7r-o22a
ī
s i
7
Sr
7
Sca
•
í¡xacs evpo-
pev zosavras 11,0"ra0ee6,
xa9' ics r
l
dg
62ox2i
7
pov rts
y
ypay,e zóv
8eanóTr
l
v í
l
pcLrv Xpcaror
Y
x2r
7P
ovópov, iCi7
npoo9sis evxríPPcoi
oíxov
1
sr
7
8iva, i
7
avróv
róv
Se-
anóTr¡v i
l
pcwv 'Ir
7
aovv Xpcazov d,
=
í¡pcaetas i
7
d
E
ézi-
Q
wv
avlaorv µspwv, izepov
Sé
rcva él
ñ
l
uaelas,
i7
a22r¡s
polpac
(18r
)
yáp n2sioat 8ca9l
i
xacs
xarcr
zovzov
yevo
l
sévacs róv rponov dvezvxopsv xai no24v á817-
Zlav dvzsv'9ev o
y
eras,
xazá zovs
na2aeoás ópwleev
vó-
f
covs), xa2
zoúzo d7tavop9ovpEVOC 9eanllopev, si ply
zóv Jeanózr¡v i7flsswv 'Ir
7
aov`v XpcerróV yfázpeté Tic x277-
povóµov
r
l
o
7o
x2í
l
pov
T
dx
l
sipovs,
aarrtxpvs SoxE
ī
v
rr7v
xaza ri7v
avri¡v nó2cv i7 rr7v xcvpr
7
v ; 70 xwplov,
150 iló
xa9éerTr7xev o
ze2evzí
7
aas, aycwzázr7v ixx2r7alav
dvlazao3
•
as x2r¡pov6pov xai vis 1
.)2ox2rlpov
zi7v évora-
asv
ánaszeia9as
71a1,á
zarv 9eoge2sazázwv avTi
7
s oí-
xovópwv,
il eíc
zá
peposxa9' óaov
xR
r
¡povóz.cos
y4agb•
¿freí:
zovrov
xparovvzos, el xai 2r
l
yarov >
j
fidelcom-
mi88o11 xara2e9;9ei57
•
xal
r
zavra
8cagepesv
Teas
apeo-
razass
dxx2r7alacs, lg,
cpza Eis 7tzwxwv
á7tozpo97r7v
1
avzit
7c
ppoxwpeiv. Et 8i évós zci`lv ayíwv áQxayyé-
2wv
dpvi
7
a,9
•
r¡ ;
1
705V npoaxvvr7rcóv ,ua
y
ozv,
pwv, pr
(
nocsl-
aápevOs olxov ltYEíaY
V
(zov"zo ó7rep
iapeY napa
1-evos
8sarv7rwh9'év xaizoc zwv dnigoavwv ysyovóros xa1 zñ
nepl vópovc xai 2óyovc évev8oxc,urlx(rzos 7sas8eig), si
psv
Arre
xara
zilv noñcv
1xElvr7v rl
ri73,
dvoptav
avri¡s
svxzílpcos
oixos sis zcpi
l
v ixelvov rov ae74aapewrázov
ápxayyiF.ov 7
f
'VOZ
ayewTarov pápTVpOS, autor 8oxe
ī
v
ysypaqr9ac x217p01
,
o1.eov
•
eí
8i<
ovx
lave
xazá
zi7v
av-
zr
7
v no2ev lvaplav zoeov'zos olxos, zr7vexavza
zovó
>caza
1-n
y
pr
7
rpáno2tv aeflaapíovs
tiíxovs.
xat
si
xar
'
avri¡v
ovv
evpE19'Elr¡ roeovros zis ()bloc,lxelvco
8oxe
ī
v zóv xi
l
pov i
l
zo
noeafleiov i
l
zú
fideieommisson
xara2e2eicp9ac
•
eí
8é
práé
lxeiae cpaveír
7
zosovzós
-c/c
oixos wv, av,9is
'rifes
xara zónov áycwraras lxx2r7alas
•
l xal
zovzo 2ap
7
4ávecv. dr
7
2ovórc
T
eas céycwzaTaec
1xx277alac6 iínavzes o% 20c71"o2 8cxa1ws napaxwpovacv
olxoc, n2i
7
v el pi
7
yévoszo
npó8r¡2oc
ó ze2evzipaas éze-
pov pévroc dv8'v
f
cr
7
$'sis óvopa npoa9e
ī
vac, izepov
8d
eenaív • 8tá
Tu/
xal Te Toco'
vrov
í7pasyvóvras xara' Tipa
8ca9í
7
xrv
lni
Toü Ilóvrov yevia9ac xáxe
ī
ae
ná2iv ró
á2r191s ávrl
ro'v ysyeap
f
civov
7tapaaxsváaae xparilaaa.
3
El
l
sivroc ó pév 8ea9i
l
cevos Pr
7
zóv pi
l
9e1r
7
zánov,
EV
`
oE9ElrJ
8é
rov
avrov
Ovina-roí;
z#v
Exeivv z^¡
nó2ec
i
7
zñ
7
teQsocxí8c
evxzí7psa 71
.
o22« xa19eazcwza, el ,udv !'v
rey
rovTwy
avxvcús
o re2EVZraas lgoolra xal rcva npós
avzó
pellova ajo npoaná8'ecav, lxelvcy 8oxe
ī
v xaza2e2e
ī
-
4
9
29ac zo
npea
7
4eiov • El
8é
ov8év roeovro eriptaxoezo,
zc
l
i pci22ov ix ro
-
v avzov ávó,uazoc év8seazipcy óíxcy xai
8eopivcp
r
4or¡
•
eías 8oxeiv ró roeoÚZO xaza2e2s
ī
g9ai
npeaflEóov i
7
ros zi
7
v x2r
l
povo
ff
slav. D. sill
5
k. Nov.
Con-
stantenojr
oli
Lampadio
el Oraste
vv.
cc.
conss.
[a.
536.]
(i)
sic l.achariae cum Nomoc.
10, 1, vnoypáwovzoe
Const.
(4) e. 26
eztat in Cali.
(5) XV
scr. (cf.
1, 3, 45)
(
2
)
16
ertat
in
Nornoc.
(3)
gos2eazárovs Nomoc.
14
qui eum fecit
XX.
Diligenti inquisitione oeco-
nomz
ex
sentercriia
patriarchi computent
impensam,
quae
ab
emphyteutzs conductoribus adminzstratori-
bus
infertur, ut unusquisque inquirat
ea
quae per-
tinent
ad
dioecesin ipsi commissam, reliquz
y
ero ex
dispositione scri^rta patriarchae rationibus subscri-
bant `recognovi : et quod absque tali observatione
computatum erit,
ex
propria substantia oeconomi re-
15
fundunt. Impensae autem computatae et pecu-
niarum
illatarum chartularii centesimas acczpzunt
qui vero
plus
ceperit, statim tam
ab
officio char-
tularii quam
a
clericatus dignitate removetur.
16
Illud etiam sancimus, ut ipsi
quoque
religio-
sissimi oeconomi qui reunc sunt quique postea erunt
singulis mensibu.s aut
ad
summum binis mensibus
ratzones reddant arcariis sacrosanctae magnae ec-
clesiae, scientes
se
periclitaturos,
si id
neglexerint.
25
Idem
A.
Iuliano
pp.
Quoniam
in
multis testa-
mentis invenimus
tales
znstitutiones, yrtibus
val ex
asse quis dominum nostrum Christum
heredan
scrip-
sit nulla aede
sacra
adiecta,
val
eundem dominum
nostrum
Iesum Christum
ex
dimidia aliave
qua
in-
aequali
parte, atizan
y
ero
quemlibet
ex
semisse
val
alta parte
(iam
enim
in
plura testamenta hoc
modo
facta zncidimus et
multa
exinde incerta facta esse
secundum
antiguas
leges vidimus) hoc quoque emen-
dantes sancimus,
si
quzdem dominum nostrum Iesum
Christum heredem quis scripserit
val ex
asse vel
ex
earte, directis verbis viderz sacrosanctam ecclesiam
epsius
civitatis vel
trió val
agri,
in quo
defunetus
morabatur, heredem
institutora
eamque hereditatem
ex asse
a
religiosissimis eiusdem oeconomis exigí
vel
ex parte pro
qua heres scripta est: idem valeat
et
si
legatunz vel ftdeicomnzissum relictum fuerit:
eaque
ad
sacrosanctas ecclesias pertineant, ut
in
1
pauperum alimoniam cedant.
Sin
autem sanc-
torum archangelorrcm vel venerandorrcm martyrum
quem nominaverit nec mentionenz fecerit domus
(id
quod scirnus
a
quodam scriptum illustri
loco nato
legumque et scribendi doctrinae
non experta), si
quidem
in
illa civitate
val
eius te
rr
itorio extat ora-
torzum
in
honorem illius
reverentissinci
archangeli
val
sanetissimi martyris,
id
videri heredero scriptum
esse:
sin
autem
non
extat
in
i sa civilate territoriove
eiusmodi domus, tunc
venerabiles
quae
in
metropoli
erunt domus. ac
si
in ea
eiusmodi domus
inventa
erit, illi videri hereditatem
val le
gatum
val
fzdei-
commissum relictum:
si
y
ero
rre illic quidem eius-
modi
dorna
invercitur, rursus sacrosanctae loci
2
ecclesiae et hoc capiant. Sacrosanct¢s videlicet
ecclesiis reliquae domus omnes cedunt, nisi mani-
festum est defunctum aliud
nomen
inserere voluisse,
alead
pronuntiasse: nam et
tale q
uid quodam testa-
mento in Ponto
facturo esse novamus ibique rursus
veram voluntatem
pro
scriptis valere iussimus.
3
Si
y
ero
testator certum
locura non
nominavit,
inveniuntur autem
in
illa civitate territoriove pl4cr4
oratoria, si
quidem
in uno
eorum defunctus adsidue
versabatur et maiorem
pro
eo adfectionem habebat,
4
illi videri legatum relictum.
Sin nihil
eiusmodi
invenitur, eorum qui eiusdem denominationis sunt.
tenuiori et magis auxilio
indigenti
.
potius
tale
le
gatum
val
hereditatem relictam viderz.
DE
EPISCOPI$ ET CLERICI$
19
1
3
III.
DE
EPISCOPIS ET CLERICI$
ET
ORPHANOTRO-
PHIS
ET BREPHOTROPHIS ET
g
ENODOCHIS ET
ASCETERIIS ET MONACHIS
ET PRIVILEGIO EO-
RUM ET CASTRENSI PECULIO
ET
DE
REDIMFN-
DIS CAPTIVIS ET
DE
NUPTIIS CLERICORUM
VETITIS SEU PERMISSIS.
1
'Imp.
Constantius
A.
clericis salutem dicit
Iuxta
sanctionem, quam dudum meruistis
2
,
et vos et man-
cipia vestra nullus novis collationibus obligabit,
sed
vacatione gaudebitis. praeterea neque hospites
sus-
cipietis.
D. vi /c.
Se
t. Placido
et Romulo
conss.
[a.
3
13]
2
3
ldem A.
4
relici episcopo
Omnis
a delicia
in-
debitae conventionis
injuria
et iniquae exactionis
repellatur improbitas nullaque conventio sit circa eos
munerum sordidorum. et cum negotiatores
ad
ali-
quam praestationem competentem vocantur,
ab
his uni-
versis istiusmodi strepitus conquiescat.
si quid
enim
vel
parsimonia
vel provisione vel mercatura, honestati
tamen conscia, congesserint,
in
usum
pauperum atque
egeutiwn ministrari oportet aut
id,
quod
ex
eorun-
dem ergasteriis vel tabernis conquiri potuerit et
col-
g
ligi, collectum
id
reliionis aestiment^ucrum. Verum
etiam hominibus eorundem, qui operam
in
merci-
moniis habent, divi principis,
id
est nostri genitoris,
statuta multimoda observatione caverunt,
ut
idem
2
clerici privilegiis pluribus
5
redundarent. Itaque
extraordinariorum
a
praedictis necessitas atque om-
3 nis
molestia
couquiescat.
Ad
parangariarum quo-
que praestationem
non
vocentur nec eorundem fa,-
9
cultates atque substantiae. Omnibus clericis huius-
modi praerogativa succurrat,
ut
coniugia clericorum
ac liberi quoque et ministeria,
id
est
mares
pariter
ac feminae, eorumque etiam filii immunes semper
6
ab
huiusmodi muneribus perseverent.
D.
VIII
id.
Dcc. Mediolano. Lecta v lc. Jan. apud
acta Con-
stantio
A.
vrrn et
Juliano C.
rr
conss.
[a.
357]
3
7
ldern A.
6
ad
I aurum
pp.
De bis
clericis, qui
praedia possident, sublimis auctoritas tua
non
solum
eos
aliena
iuga nequaquam statuet
excusare, sed
etiam
pro
his, quae
ab
ipsis possidentur
9
,
eosdem
ad
pensitanda
Escalla
perurgueri
1
°. universos
namque
tlericos possessores dumtaxat
provinciales
peusita-
tiones fiscalium translationesque faciendas recognos-
cere iubemus.
Dala
epistula prid.
k.
Jul. Medio-
lano Constantio
A.
x et Iultana
C. ni
conss.
[a.
360]
4
"ídem A.
t
2
ad
Taurum
pp.
Officiales
13
ratio-
nales
1.1,
si
ex.hibitione cursus
set'
primipili necessitate
neglecta, iuterversa etiam ratione fiscali
ad
clerica-
tus honorem putaverint transeundum,
ad
priorem
1
condicionem retrahantur.
Si
y
ero
obnoxii ratio-
ciniis vel necessitatibus
non
sint,
sub
notione iudi-
cum officiis consentientibus,
si id
probabilis vitae
studium postularit, transferantur nec cessionem me-
2 tuant facultatum. Quod
si
clandestinis artibus
putaverint inrependum, duas concedant liberis aut,
si proles
defuerit, propinquis
e
propria substantia
portiones tertiam snbimet retenturi:
si
vero propin-
quorum necessitudo defuerit, geminae portiones offi-
cüs
in
quibus militant relinquantur, portione tertia
tantummodo retenta.
D.
rarr
k. Sept. Tauro
et Flo-
rentio
conss.
[a.
361]
5
15
Imp. Iovianus
15
'
A. Secundo pp.
Si
quis non
dicam rapere,
sed
attemptare tarltum matrimonii
iungendi
causa
sacratissimas
virgines
1ó
ausus
fuerit,
capital
poena "
ferietur.
D.
irt
k. Mart.
Antiochiae
Ioviano
A.
et Varroniano conss.
[a.
364]
6
'
g
lmpppp. Valens Gratianus et ValentinianusAAA.
ad CatapJtronrum
Presbyteros diaconos subdiaconos
atque
exorcistas
et
lectores,
ostiarios
etiam
i
°
per-
sonalium munerum expertes esse praecipimus.
D.
iil
non. Mart.
Gratiano
A. mi
el
Merobaude conss.
[a.
3771
7
4P
Pars actorum habitorum
in sacro
cons:stori,-
a
pud
irnperatores Gratianum Valentinianum et Theo
dosium consulatu Syagrii et Eucherii virorum cla
rissimorum
die
mí
21
k.
Iul. Constantinopoli. 22Im.p
Theodosius
A.
dixit:
Nec
honore
nec legibus
epas
copus
ad
testimonium flagitatur.
Item dixit:
epis..
copum
ad
testimonium dicendum admitti
non
decet:
nam et
persona
oneratur
23
et dignitas sacerdotis
ca-
ce
ta
confunditur.
[a. 381]
^
24
ldem AAA.
Paulino
praefecto Augustali
Pres-
byteri citra iniuriam quaestionis testimonium dicant,
ita tamen, ut
falsa non
simulent. ceteri
y
ero
cle-
rici , qui eorum
gradum vel ordinem sequuntur,
si
ad
testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges
1
praecipiunt, audiantur.
Salva
tamen sit litigato-
ribus falsi actio,
si forte
presbyte.ri, qui
sub nomine
superioris loci testimonium dicere citra aliquam cor-
poralem iniuriam sunt praecepti, hoc
ipso,
quod
nihil
metuant,
vera
suppresserint.
multo
magis ete-
nim poena sunt digni, quibus cum plurimum hono-
ris
25
per
nostram iussionem delatum est, occulto in-
veniuntur
in
crimine.
D.
vrrr
k.
Aug.
Arcadio A.
et Bautone conss.
[a.
385]
9
l)17
26
Imp.
l'alentinianus Theodosius et Arca-
dius AÁA.
s
l
i
atiano
pp.
Nulla nisi emensis sexaginta
annis secundum praeceptum apostoli ad diaconnssa-
rum consortium transferatur.
D.
xr
k. Jul.
Medio-
lano Va/culi/:a
n
o
A. luz el
1Yeoterio
conSS.
a.
390]
10
27
1mpp. Arcadius et Honorius
AA.
'1'heoc^oro
pp.
Si
quis
in
hoc genus sacrilegii prort7perit,
ut
in
ec-
clesias catholicas
inruens, sacerdotibus et ministris
vel
ipso
cultu" locoque aliquid importet iniuríae,
quod geritur,
a
provinciae rectoribus animadvertatur.
I
Atque ita provinciae moderator sacerdotum et
catholicae ecclesiae ministrorum, loci quoque ipsius
et divini cultus iniuriam capitali
in convictos
sive
confessos
reos
sententia noverit vindicandum nec ex-
pectet, ut episcopus iniuriae propriae ultionem de-
poscat, cui sanctitas iguoscendi
29
gloriam dereliquit
sitque cunctis laudabile factas
atroces
sacerdotibus
aut ministris iniurias veluti
publicum crimen
perse-
a
qui ac
de
talibus reis ultionem mereri. Quod
si
multitudo
violenta
civilis apparitionis exsecutione et
adminiculo
ordinum possessorumve
non
potuerit prae-
sentari -
0
, quod
se
armis aut locorum difficultate
tueatur, praesides provinciarum etiam
militad auxilio
per publicas
litteras appetito competentem
vindic-
tam tali excessui imponere
non
morentur.
D.
vr3t
lc.
Mai. Mediolano
llonorio A.
un
el Eut cltiaato
conss.
^a.
396]
11
22
Idem
AA.
L'utychiano
pp.
Ecclesias, quae
in
possessionibus, ut adsolet, diversorum, vicis etiam
vel quibuslibet locas sunt constitutae, clerici
non ex
alia possessione vel
vico,
sed ex
eo, ubi ecclesiam
esse coustiterit,
33
ordinentur, nt.propriae capitatio-
nis
onus
ac sarcinam recognoscant : ita
ut
pro
magni-
(1) -
Th.
16,
2,
8 (2) mernisse perhibemini
Th.
(3) =
Th.
16, 2, 14 (4)
et Iulianus
C.
ins. Th.
(5)
complu-
ribus Th.
(6) a
censibus et separati
in s. Th. (7) = Th.
16,
2, 15 (s)
et
C.
ins Th.
(9) etiam his quae ipsi possident
Th.
(1
o)
sic Th.,
perurguere
libr
ī
(11)-Th.
8,
4,7:
¿unge
Th.
12, 1,
49 02)
idem
a.
R Th.,
impp. (impp. om
S)
eon-
stantinus et
constan
aa.
SC,
quod pertinet
ad
annos
337-310
(13)
benefioiarii vel Oflioiales
Th.
(ti)
rationa-
les
R
7h. (ubi
lamen
emendatum est
rationalis),
om.
C:
o%
ralemrac
q
oí
xa194cxcavol Const.
(ta) = Th.
9,
25, 2 (I5')
olim fuerd
lunarias
et in subscriptione consula-
tus anri
363 (16)
vel viduas volentes vel
invitas iris.
Th.
(17) sententia Th.
(18) =
7'h.
16, 2,
24
(19)
et omnes
perinde qui primi sunt
ins. Th.
(20) =
Th. 11,
39, 8
(21)
uu
PC,
rrl:
Th.
(22)
in consistorio
ins. Th.
(23)
de-
honoratur
Th.
(24) =
Th. 11,
39,
so
(25) honoris
om. 77e.
(26) =
Th.
16, 2, 27
(27)
=
Th.
16, 2, 31
Sirmond.
14
(28)
sic
scripsi
runa
Graecis,
ipso
culto
Gregorü 1Vf. epistula
13, 45,
in ipso culto
PCR Ambr.,
ipso
cultui
Th.,
ipsi onitui
Sirm. (29)
solam
ins.
Th. Sirm.
(3o)
praesentari t11
-0
Ambr. Th. Sirm.,
Sagi
tari
PCRM
t
(31) vi
Greg. epist. PL, vas Th.,
v-1u
Ambr
(3a) - Th.
16,
2, 33:
¿unge
1, 3, 12.
1,
4, 6. 7. 7, 62. 29
Th.
16, 2. 32
(33)
eatenus
in:.
Tñ.
3*
I3
tudine vel celebritate uniuscuiusque vici ecclesiis
certus iudicio epp
^
i
^
scopi clericorum numerus ordinetur.
D.
vi
k.
Aug. IYLúzo lionorio A.
mi
et Eut chiano
conss.
^a. 396]
12
'Ideen AA.
Eutychiano
pp.
Si quis curialis
clericus fuerit ordínatus nec status conventione prae-
missa pristinae condicioni reddatur, is vigore et sol-
lertia iudicantium ad pristinam sortem velut manu
mox iniecta revocetur. clericis enim ulterius legem
2
prodesae non patimur, quae cessione patrimonii sub-
secuta decuriones clericos esse non vetabat.
D. vi
lc. Aug. Mnizo
.11o/torio A.
itii et Eut chiano
conss.
^a_
398]
13
3
ldem
AA.
Sapidiano
vicario
Africae
4
Si ec-
clesiae venerabilis privilegia cuiusquam fuerjnt vel
temerítate violata vel dissimulatione neglecta, com-
missum quinque librarum auri condemnatione plecte-
tur.
D. vil* k.
lul. Brixiae lheodoro
co714.
[a. 399]
14 'Mena
AA.
Hadríano
pp.
Quicumque residen-
tibus sacerdotibus fuerit episcopali loco et nomine
detrusus, si aliquid vel contra custodiara vel contra
quietem publicam moliri fuerit deprehensus rursus-
que sacerdotium petere, a quo videtur expulsus, pro-
cul ab ea urbe, quam conturbavit
6
,
centum mihhus
vitam agat. nec nostra adeat secreta nec impetrare re-
scripta speret, sed etiam impetratis careat: defensori-
bus etiam eorum indignationem subituris.
D.
prid. non.
Febr. Ravenna Stilichone et Aureliano conss. [a.
400]
15
7
ldem
AA.
Studio
p
u.
Couventicula illicita"
extra ecclesiam in privatis aedibus celebrari prohi-
bemus, proscriptioms domus periculo imminente, si
dominus eius in ea clericos nova tse tumultuosa con-
venticula
9
extra ecclesiam celebrantes susceperit.
D. 1111
10
k. Sept.
Cotulantinopoli Honorio
A.
vr et
Aristaenelo conss.
[a.
404]
16
Ilnpp. Honorius et Theodosius AA. Anthentio
pp.
Quisquis censibus fuerit adnotatus, invito agri do-
mino ab omni temperet clericatu, adeo ut etiam, si
in
g
o vico, in quo noscitur mansitare, clericus fue-
rit, sub
hac
lege religiosum adsumat sacerdotium,
tit
et capitationis sarcinam per ipsum dominum agnos-
cere compellatur et rurahbus obsequiis quo maluerit
subrogato fungatur, ea scilicet immunitate indulta,
quae certae capitationis venerandis ecclesiis relaxa-
tus:
nulo
contra hanc legem valituro rescripto ".
D.
prid. k. Mart.
Honorio
A.
vlii
et Theodosio
A.
conss.
12
[a.
409]
17
"Ideen, AA.
Maeaxio
pp.
Placet uostrae cle-
mentiae, ut nihil commune clertci cum publicis acti-
bus
14
vel ad cariara pertinentibus, cuius corpori non
1 sunt adnexi
15
,
habeant. Praeterea eis, qui para-
balaniu
18
vocantur, neque ad quodlibet publicum
spectaculum neque ad curiae locum neque
ad
iudi-
cium accedendi licentiam permittimus, nisi forte sin-
guli
ob causas pFoprias et necessitates iudicem adie-
rmt aliquem lite pulsantes vel ab alio ipsi pulsati
vel m communi totius corporis causa svndico ordi-
nato : sub ea definitione, ut, sí quis comen hace vio-
laverit et brevibus parabalanin eximatur et compe-
tenti supplicio subiugetur neo umquam ad eandem
solficitudmem revertatur.
D.
irr k.
17
Oct.
Constan-
tino
poli Theodosio
A.
vti et Palladio conss.
[a.
416]
18 '"Idern AA.
Monaxio
pp.
Parabalanin, qui ad
curanda debilium aegra corpora deputantur, seseen-
DE EPISCOPI6
tos constitui praecipimus, ita ut pro arbitrio
L9
viri
reverentissimi antistitis Alexandrinae urbis de bis,
qui ante fuerant et qui pro consuetudine curandi
gerunt experientiam, sescenti parabalanin ad huius-
modi sollicitudinem eligantur, exceptis videlicet ho-
1 noratis et curialibus. Si quis autem ex his natu-
rali sorte fuerit absumptus, alter in eius locum pro
voluntate eiusdem sacerdotes exceptis honoratis et
curialibus subrogetur, ita ut hi sescenti viri reveren-
tissimi sacerdotis praeceptis ac dispositionibus obse-
cundent et sub eius cura consistant: reliquis, quae
dudum latae legis
20
forma complectitur, super bis
parabalanin vel de spectaculis vel de iudicüs ceteris-
qque sicut iam statutum est custodíendis.
D.
Iit
non.
Pa
r. Constantinopoli Honorio xit et Theodosio
VII)
AA.
conss.
[a. 41871
19
21
1dcm
AA.
Palladio
p
p.
Eum, qui probabi-
lem saeculo disciplinara agit, decolorari consortio
sororiae appellationis non decet. quicumque igitur
cuiuscumque gradus sacerdotio fulciuntur vel clerj-
catus honore censentur, extrauearum sibi mulierum
interdicta cousortia cognoscant: hac eis tantum fa-
cultate concessa, ut matres filias atque germanas
intra domorum suarum saepta contiueant: in bis
enim nihil scaevi criminis aestimari foedus naturale
1 permittit. Illas etiam
22
non relínqui castitatis
hortatur adfectio, quae ante sacerdotium maritorum
legitimum meruere coniugium: neque cubo clericis
incompetentes adiunctae sunt, quae dignos sacer-
dotio visos sui conversatione fecerunt.
D.
vin
id.
Alai.
Ravenna 1/teodosio
A.
vlltz et Constantio in
corw
•
s.
[a. 420
20
'
s
Impp. Theodosius el Valentinianus
AA. a
Taurttm
pp.
=d
Si
t)uis
2L
presbyter aut diaconus aut
diaconissa aut subdiaconus vol cniuslibet alterius loci
clericus aut monachus aut mulier, quae solitariae
vitae dedita est, millo condito testamento deeesserit
irec ei parentes utriusque sexus vel liben vel si qui
agnationis coguationisve cure iunguntur vel uxor ex-
titerit, bona, quae ad eum vel ad eam
26
pertinuerint,
sacrosanctae ecclesiae vel monasterio, cui fuerat
destinatus aut destinata
27
, omnifariam socientur.
1 Exceptis his facultatibus, quas forte censibus
adscripti vel inri patronatus subiecti vel curiali con-
diciom obnoxii clerici vel monachi cuiuscumque
sexus relinquunt: nec cala] iustum est bona seu pe-
culía, quae aut patrono legibus debentur aut do-
mino possessionis, cui quis eorum fuerat adscriptus,
aut ad curias pro tenore dudum latae constitutionis
2e
sub cesta forma pertincre noscuntur, ab ecclesiis vel
monasterlis
20
detineri: actionibus videlicet compe-
tenter
30
sacrosanctis ecclesiis vel monasteriis
29
re-
servatis, si que forte praedictis condicionibus ob-
noxius aut ex gestis negotiis aut ex quibuslibet alijo
ecclesiasticis actibus 3
'
obligatus obierit. D.
.rvril
lc.
Iun.
Ariobindo et
Aspare
conss.
[a.
434]
21
32
ldem
AA.
Thomae
p
p.
Ad similitudinem tam
episcoporum orthodoxae fidei civam presbyteri et
diaconi ji, qui
33
honorario titulo illustrem dignitatem
consecuti sunt, per substitutos periculo suarum fa-
cultatum curiae muneribus satisfacere non vetentur.
D.
v
/c. Mart.
Constantinopoli Eudoxio et
lyioSCOro
conss.
[a. 442]
22
Ideen AA.
Florentio
pp.
Si qua per calum-
20
(1)
m
Th.
9, 45,
3:
iunge 1,
3, 11
et
quae
ibi
laudantur
(2)
Th.
12,
1, t2t
(a)
Th.
16,
2,
34
(4)
Afri-
cae Th.,
onz.
libri
tal
Th.
16,
2,
35
(o) in-
feoit Th.
(7)
Th. 16,
2, 37
(8) eonventionlam
illioitam
libri
contra
Paratitla
ad
Const.
1,1
(9) novam
ao tumultuosam oonventienlam
1ibri
contra
Th. et Nomoc.
(so) un
Th., iu
P
(u) valituro rescripto
dett.
cum
Nomoc.,
val.
umquam reses.
P,
uunquam val. reses.
CR
(12)
libri
diana solana
habent,
consular
restituit Contius
fidei dubiae
(13) e Va. 16,
2, 42:
iunye 10,
65, {
(14)
sic Th.,
actionibus
libri
(15)
cuius o.
n.
s. adnexi
om Th.
(16)
sic
libri boni hic et
infra
clan
Const.,
parabalani
Th.
constanter
(17) iu
k. Th., vni k.
P,
tu non. 10,
65, 6
(18) ......
Th.
10, 2, 43
(19)
sic
dett.
cuna
Th.,
per arbitrium
CR
(20) c.
17
h. t.
(si)
= Th.
16, 2, 44
(22)
etiam Th.
cum
Graecis,
enim
libri
(23) m Th. 5, 3, 1
(24) et patricium
addit
Th.
(251 episoopus aut
ins. Th.
(2s) vel ad
eam
cm. Th.,
ad
om.
Ambr.
211 (27) aut destinata
om.
Ti.
(28)
Th.
5,
2,
1
(29)
vol.
monasteriis
om. Th.
(3o)
sic
I1Th.,
competentibus
PC
(31)
actibus
Th.,
actio-
nibus
libri
(32) = 10, 32, 60
(33)
compilatores
nescio
an scribere voluerint
tam episeopi o. f. quam presbyteri
et diaeoni ad aimilitudinem eorum qui: nao)
de
illustri-
bus
cautum iam fuerat anno
438
(Th.
12 1,
i87):
verba
lamen
loci gemini traditam lectionem tueri videntur
ET CLEBICIS
21
I
8
niam postulatio super criminalibus causis apud com-
petentem iudicem deposita exhibitionis causa fuerit
sacrosanctae religionis antistitis, triginta pondo auri
condemnatione publicis calculis inferenda ut per-
1 cellatur, praecipimus. Quin etiam omnia privi-
legia, quae sacrosanetis ecclesiis confugarum aut cle-
ricorum, decanorum vel aliorum ecclesiasticorum causa
legibus sunt praestita, intacta atque illibata servari.
2 Praeterea iubemus , ut omnes clerici atque mo-
na-chi, qui de suis civitatibus ad hanc almam urbem
ecclesiastici negotii vel religionis causa proficiscun-
tur, litteris episcopi, cui unusquisque' iter faciens
obsequitur, muniti adveniant: scituri quod, si citra
hanc fiduciam accesserint, sibimet imputabunt, quod
non clerici vel monachi esse putabuntur. D.
DI
id.
Fcbr. Conslantinopoli Valentiniano
A.
rt
2
et 11'omo
conss.
[a.
445]
23
3
lmpp. t'alentinianus et
Marcianas AA.
Pa!
ladio
pp.
Quoniam venerabilis recordationis Flavia-
nus huius almae urbis episcopus c.um' ve.nerabili
synodo 5
innumerabilium paene sacerdoturn, qui Chal-
cedone convenerunt, tanto ac tali decoratus est testi-
monio, ut Eutyches, qui contra senserat, cum scele-
ratis dictis suis ab omnibus uno ore damnaretur,
aboleatur quidem Eutychetis damnosa memoria,
Flaviani autem laudabilis recordatio reveletur.
D.
Constantinopoli pridie
nonas
Iulias
S
roi-ac^io
cons.
b
^a.
452]
24
Idem AA. Palladio
pp.
Id, quod pauperibus
testamento vel codicillis relinquitur, non ut incertis
personis relíctum
7 evanescat, sed modis omnibus ra-
tum firmumque consistat.
D.
P111
k.
Il'Iai. An.thr:mio
cons.
[a.
45
25
e
Imp.
Marcianas A.
Constantino
pp.
Cum cle-
ricis in iudicium vocatis pateat episcopalis audientia,
volentibus tamen actoribus, si actor disceptationem
sanctissimi archiepiscopi noluerit experiri, eminentis-
simae tuae sedis examen contra catholicos sub viro
reverentissimo archiepiscopo huius urbis clericos con-
stitutos vel contra revereutissimum oeconomum tara
de ipsius quam de ecclesiasticis negotiis sibimet no-
verit expetendum neque
in
ullo
9
alio foro vel apud
quemquam alterum iudicem eosdem clericos litibus
inretire et civilibus vel criminalibus negotiis temptet
1 innectere. Memorati autem reverentissimi clerici
orthodoxarum ecclesiarum, quae sub viro religioso 10
antistite huius inclitae " urbis sunt, in causa, in qua
vel ipsi vel procuratores, quos pro se dederint, sen-
tentiarum
12
auctoritate pulsantur, exsecutoribus, per
quos coeperint conveniri, fideiussorem sacratissimae
huius urbis ecclesiae oeconomum vel defensorem
praebeant, qui usque ad quinquaginta libras auri
la fideiussor existat. Ipse vero reverentissimus oe-
conomus almae huius urbis ecclesiae lite pulsatus
fideiussorem pro se non praebeat, utpote qui et alio-
rum clericorum fideiussor futurus est, sed fidei suae
lb
committatur. Quod si lis diversorum (excepto
reverentissimo oeconomo) clericorum, quae agitanda
sit, memoratam surnmam videtur excedere, clericus
lite pulsatus det exsecutori
pro
residua quantitate
cautionem suam : cui nullum tamen insertum erit
iusiurandum, quia ecclesiasticis regulis et canone a
beatissimis episcopis antiquitus instituto clerici iurare
2 prohibentur. Statuimus autem, ut exsecutoribus
idem reverentissimus oeconomus vel alai diversi cle-
^ici sub beatissimo archiepiscopo hllaas spiendidissi-
mae civitatis sententiarum tuarum auctoritate com-
moniti solidos duos tantummodo dent pro commoni-
taone sua et pro institutione procuratoris, si per eum
3
voluerint litigare. Quod circa alias quoque di-
versos apparitores eminentiae tuae in his, quae ex
consuetudine praebentur officio, observari in causis
praedictorum clericorum iubemus, ut litis sumptus
vel expensae a clericis pauciores humanioresve prae-
stentur
D
13
[a. 456?]
26
Imp.
Leo A.
T'iviano'
4
p
p.
Decernlmus, ut
posthac neque monachi aut quicumque alius cuius-
libet status aut fortunae in sedes publicas vel iu
quaecumque loca populi voluptatibus fabricata svene-
rabilem crucem et sanctorum martyrum reliquias illi-
cite inferre conentur vel occupare audeant ea, quae
vel ad publicas causas vel ad populi oblectamenta
constructa sunt. cum enim religiosae aedes non de-
sunt, possunt ibi, consultís prius ut oportet reliTio-
sissimis episcopis, reliquias martyrum non quorundam
usurpatione, sed arbitrio reverentissimorum antisti-
tum collocare. ideo patientiam et modestiam suam,
gnam leges nostrae et publica disciplina et ipsorum
monachorum nomen exposcit, studiose unusquisque
tam monachus quam cuiuslihet alterius professionis
retineat et perpetuo observare procuret. 1).
.rv
/.
Oct.
Patricio
coas.
[a.
459]
27
'
y
ldern
A.
Erythrio
pp.
Quisquis emensis mili-
tiae suae stipendiis expletisque officns sive muneri-
bus, quae cuicumque condicioni aut consuetudine
vol lege debebat, ad consortium se contulerit cleri-
corum et inter ministros verae orthodoxae fidei ma-
luerit et elegerit numerari, nullius prorsus sententia?
acerbitate revocetur nec a dei templis quibus se con-
secravit inopportunis in tentionibus abstrahatur, sed
isdem beatissimis ministeriis securus permaneat et
quietus , ad quae post longi laboris lassitudinem ob
reliquae vitae requiem consilio meliore protractue
est: his actionibus, si quae contra eum eiusque patri-
monium legitima intentione competunt, pro iuris on-
dina responsurus: exceptis primipilaribus, quos prae-
ceptis tui culminis et publicis utilitatibus in per-
petuum esse subiectos sacratissimae constitutionis
statuta sanxerunt. I).
prid.
non.
Mart. Constanti-
nopo-li
Leone
A. 111 cons.
[a.
466j
l8
Idem
A.
Nicostt-ato
pp.
Nulli licere decerni-
mus, si '
5
testamento heres sit institutus seu ab in-
testato succedat seu fideicommissarius vel legatarius
inveniatur, dispositionem paa testatoris infringere vel
improba mente violare, adserendo incertum esse le-
gatum vel fideicommissum, quod redemptioni relin-
quitar captivorum, sed modis omnibus exactum pro
voluntate testatoris piae rei negotio
16
proficere.
1 Et si quidem testator significaverit, per quem de-
siderat redenlptionem fieri captivorum, is qui specia-
liter designatus est legad seu fideicommissi habeat
exigendi licentiam et pro sua conscientia " votum
adimpleat testatoris. sin autem persona non desig-
nata testator absolute tantummodo summam legati
vel fideicommissi taxaverit, quae debeat memoratae
causae proficere, vir reverentissimus episcopus illius
civitatis, ex qua testator oritur, habeat facultatein
exigendi, quod humus rei gratia fuerit derelictum,
pium defuneti propositum sine ulla cunctatione ut
2 convenit impleturus. Cum autem vir religiosissi-
mus episcopus huiusmodi pecunias pío relictas arbi-
trio fuerit consecutus, statim gestis intervenientibus
carum quantitatem et tempus quo eas susceperit
apud rectorem provinciae publicare debebit. post
unius vero anni spatiurn et numerum captivorum et
data pro his pretia eum manifestare praecipimus, ut
per omnia impleantur tam
78
piae deficientium vo-
luntates: ita tatuen, ut religioslasimi antistites gratis
et sine ullo dispendio praedicta gesta conficiant, ne
bumanitatis obtentu relictae pecuniae iudiciorum dis-
{t) eorum
íns.
P
(2)
valentiniano ur
traditur
(3) =
conc.
Chalced.
(3fansí
7, 4991
(4)
cum confirmant
Graeci:
in
ser.
(5)
venerabili
(—lis
R)
synodi
libri
(6) spo-
raemo
ve.
et qui fuerit nuntiatus eonss.
Chale., ex quo
sub-
scriptio
restituta
est
(7)
legatum
P
(o)
iungenda vide-
tur 1,
4, 13
(9)
neque
in millo
.31,
quod
in
ullo
P,
ne-
vue ullo (_', qui nullo
R
(lo)
reverentissimo
P
(11)
almee
P
(12) tuarum
ins.
L
b
M
(13)
in
1 ,
4, 13
subscribitur
d.
v11r . . . april. varane et
iohanne conss.
(14)
viviano
R,
bebiano
8,
iuliano
C
(15)
si 13f
a
cum Graecis,
sive
CRM°
(16)
sic
R
b
cum
Graecis,
negotium
C,
inc.
R°
(17)
sita
conscientia
M
b
cuna
Graeois,
ena
soientia
C,
soientia
R.
qu
a
scientia di
a
(is) tam
onl.
iti1
cure
(iraecú
(lo)
iunye
1, 12, 6.
9,
30, 2
I3
llIL EPISCOPIS
22
3
pendiis erogentur. Quod
si testator, qui huius-
modl leeggaatum vel fideicommíssum non designata per-
sona reliquit,
barbarae sit nationis et
de
eius patria
aliqua emerserit ambiguitas, vir reverentissimus epis-
copus civitatis eius, ni qua idem testator defunctus
est, itidem habeat
legati seu fideicommissi petitio-
nem defuncti
propositum modis omnibus impleturus.
4 Quod si in vico vel in territorio testator mortem
obierit,
illius
civitatis vir reverentissimus episcopus
exactionem
habebit, sub qua'
vicus
vel territorium
5 esse dignoscitur. Et ne pium defunctorum pro-
positum improba fraudatornm calliditate celetur, quid-
quid pro huiusmodi causa a testatore relictum fuerit,
universi, qui id quocumque modo cognoverint, vel in
viri clariseimi rectoris provincíae
vel
in
urbis" epia-
copi notitiam deferendi habeant liberara facultatem:
nec delatoris nomen suspicionemque formident, cum
fides atque industria eorum tam laude quam hone-
state non careat ac pariter pietate, cura veritatem
in publicas sures lucemque deduxerint.
D. xv k. Sept.
G'onstantinopoli Anthemio
cons.
[a.
468]
29
3
Aúzoxeitroees ^liwv xni :Avr9
•
i
f
uos
AA.
Zíl-
vwve arearryú . Oí
le
,
zas' tovaazrólots
luz-re/flor-
rec ftil dxdrmo'av
l^ovoiav
l^tivnt
Tan,
'topeto-Triplo»,
il
xa%
lv z?¡ flvrtoxiarv il xai
g
v
srieats úo,ieaty ava-
ar
Q
igsa,9-at, vnsl
=
ateovftivwv
f
tóvwr rwv xal.ovftsvary
ánoxv.ataelwv , ole 'amar rtae
g
xo
f
tev
g
$el.ovat °
btá
1
f
tovas avayxalas timox(plaets eiativae. %ai ovzot
St avzoi o% notoú
f
tsvot ras siatí8ovs yoL'2arZÉa,9'wana'
nsee ,9
P
raxslac i¡ Soy
f
taros 8ta2.s
7
sa9'at, 1 avut4ovl.cc
ī
s
ztat neós
aráaty ñ ra
Q
axi¡v óeweats
zás
anl.ovarieas
yruxrts
rov
Sí
J
,uov 7ta
Q
az
Q
s7tet2.
,•
ytVUíar.ovres, sis áfte-
vrec zm
'
v nfoareray,ulvwv 7rappá rrs rftszieas
(repelas Ti
]
Ton,
vóftmv 1i7to,69.779
.
í7aovrat avarr,ola.
D. k. Iun. Constanttnopoli Leone A. tttr
s
et Pro-
biano
conss.
,`
[a.
471]
tx
30
(31)
Idem
l7.
6
Armario pp.
Si quemquem
vel in hac urbe regia vel in ceteris provincus, quae
toto orbe diffusae sunt, ad episcopatus gradum pro-
vehi deo auctore contigerit, puris hominum mentibus
nuda electionis conscientia ' sincero omnium indicio
1 proferatur. Nemo gradum sacerdotii pretil vena-
litate mercetur: qualiter quisque mereatur, non quan-
2
tum dare sufficiat aestimetur. Profecto enim quis
locus tutus et quae causa esse poterit excusata, si
veneranda dei templa pecuniis expugnantur? quem
murum integritati aut vallum fidei providebimus, si
auri sacra fames penetralia veneranda proserpit?
quid denique cautum esse poterit aut securum, si
3
sanetitas incorrupta corrumpitur? Cesset altaribus
imminere profanus ardor avaritiae et a sacris adytis
repellatur piaculare flagitium. ita castus et humilis
nostris temporibus eligatur episcopus, ut, locorum
quocumque pervenerit, omnia vitae propriae integri-
4 tate purificet. Non pretio, sed precibus ordine-
tur antistes. tantum ab ambitu debet
esse seposi-
tus, ut quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus
5 effugiat. Sola ilh suffragetur necessitas excusandi.
profecto calza indignus est sacerdotio, nisi fuerit
ordinatus invitus, cura sane quisquis hanc sanctam
et venerandam antistitis sedem pecuniae interventu
subüsse aut si quia, ut alteram ordinaret vel eligeret,
alíquid accepisse detegitur, ad instar publici criminis
et laesae maiestatis accusatione proposita a gradu sa-
6
cerdotii retrabatur. Nec hoc solum deinceps honore
privari, sed perpetuae quoque infamiae damnari decer-
nimus, ut eos. quos facinus par coinquinat et aequat.,
utrosque similis )
p
oena comitetur.
D. vrrr id. Mart.
Constanunopp
p
oli Zcrtone el Marciano conss.
8
[a.
469]
:31 (32)
Ideen AA.° Dioscoro pp.
Orphanotrophos
lunas inclitae urbis nulla subtilitate iuns obsistente
eorum quidem qui pupilli sunt quasi tutores, adules-
centium
y
ero quasi curatores sine ullo fideiussionis
gravamine in emergentibus causis tam in indicio quam
extra iudicium, ut opus exegerit, ad similitudinem
tutoris et curatoris personas et negotia eorum, si
qua possint habere, defendere ac vindicare iubemus:
ita videlicet, ut praesentibus publicis personis, id
est tabulariis, aut intervenientibus gestis in hac qui-
dem ínclita urbe apud viruta perfectissimum magi-
strum census, in provinciis Yero apud moderatores
earum vel defensores locorum res eorum eis tradan-
tur, a quibus sunt custodiendae: ut, si quas earun-
dem rerain propter fenus forsitan ve] aliam urguen-
tem causare vel eo quod servari non possunt alienare l°
perspexerint, prius habita aestimatione licebit eis
alienationis inire contractual, ut pretia eorum" quae
exinde colliguntur, ab isdem personis custodiantur.
1 Huiusmodi autem pium atque religiosum officium
pro tempore orphanotrophos ita peragere conveuit,
ut miuime ratiociniis tutelaribus seu curationibus''°
obnoxii sint. grave enim atque iniquum est callidis
quorundam, si ita contigerit, macbinationibus nos
vexari, qui propter timorem
dei
a parentibus atque
substantiis destitutos minores sustentare ac velut pa-
terna adfectione educare festinant.
D. k. Iurt.
13
Con-
slantino
^
oGi Marciano cons. [a.
472]
32
(3^)
14
ldem AA. Err7thrio pp.
Omnes, qui ubi-
cumque" sunt vel posthac fuerint orthodoxae fidei
sacerdotes et clerici, cuiuscumque gradus suut, mo-
nachi quoque in causis civilibus ex nullius penitus
maioris minorisve sententia iudicis ad extranea iudi-
cia pertrahantur aut provinciam vel locura aut re-
gionem quam habitant exire cogautur. rn:llus eorum
ecclesias vel monasteria propria, quae religionis in-
tuitu habitant, relinquere miserabili necessitate iubea-
tur, sed apud suos iudices ordinarios, hoc est pro-
vinciarum rectores, locis quibus degunt et ecclesiarum
ministerüs obsecundant'
S
, omnium
16
contra se agen-
tium suscipíant actiones, ut his saltem horis atque
temporibus, quibus religiosos viros a turbulenta ob-
servatione praetorii vacare contigerit cumque eos ad
tempus petitorum intentio calumniosa laxaverit, ad
sua se monasteria et venerabiles ecelesias conferen-
tes sapienti animo, precatione sollicita faciliusque de
proximo sacrosanctis altaribus obsecundent in suis
1
laribus et domicilüs constituti. In hac autem
regia urbe si guando cuiuscumque rei causa epis-
copos vel presbyteros ceterosque clericos, qui sacro-
sanctis ecclesüs obsequuntur, sive monachos ex aliis
quibuscumque provinciis contigerit reperiri, quos
tamen in litem quisquam vocare voluerit, in nulo
alio sit licitum memoratos cuiquam pulsare indicio,
nisi in tuae subli.mitatis dumtaxat examine, ubi eis
(1) et idem
C,
ídem
R
(2)
qua
R con Graecis,
quo C
(2')
cf. p. P
(3)
c.
29,
guae erial
n
Coll. B, huic loco re-
súbita est auctoritate Conat.: numerum
29
confirmant Para-
dita ad Const.
1, 1
(p. 1242)
et libri plerique Nomoc. 11,
4,
cum alü habeant
xe .
temporis quidem ratione habita e.
29
et
30
(ransponi debent: videamus lamen, ne
error
sit eom-
pilatorum, gui consulatum Zenonis et Marciani (c.
30)
con-
fuderint
ceno
consulatu Marciani (c.
31...34)
(4)
eíc
rás ndíets ins. B
(5)
y
líbri
(6) a.
libri
(7) sic
tlett. cum Graecis,
seientia
PCR
(S) ne muta:
cf. not.
3
(9)
a. libri
tto) alienara debere
ser.
(11)
earum ser.
(12)
euratorlis
1llommsen
cena
Const.
(13)
cf: p. y
1141
sic L,
ubique
PCR
(t5) obsecundent
libri
(16)
sic
M cum Graecis,
omniumque
PCR
(17)
iunge c.
33
h t.
•
29
Impp. Leo
et dnthemius
AA.
Zenoni
duci.
lis,
gui
tn
monastcriis degunt, non liceal
monaste-
riis
egredi vel etiam
in Antiochena aliisve civitati-
bus versan: exceptis solis aprocrisiariís qui cocan-
ter,
quibus licentiam damus, si velint, ppropter
1
necessarias tamen apocrises intrandi.
Alque hi
ipsí
qui
ingrediuntur caveant,
rte
de religioso cultu
vel dogmate disputent vel consiliis quae ad seditio-
nem vel tumultum tendant rirnpliciores populi ani-
mos pervertant, cum sciant, si nostrae ptetatts iussa
praetermiserint, legum severitati se subici.
CLERICI8
23
1 3
et beatitudinis honor debitus reservetur et oratorum ad-
2 fluens 4n defensionibus copia large praestetur. Prae-
terca
cum in provinciis ex eius qui regit provinciam
fuerint sententia vel interlocutione conventi sive illi
sacerdotes seu cuiuscumque gradus clerici sive monachi
habeantur, dummodo approbentur orthodoxi, qui in
propriis causis contractibusve pulsantur non alios quam
ecclesiae propriae defensores seu quos oeconomos ap-
pellant fideiussores
1
praebsant, ne, dum exsecutoris
pertinax et avara protervitas extraneos fideiussores fia-
gitat, multiglex ]nnoxiae panpertati infagatl:r
2
lucera-
3 modum.
In
hac autem regia urbe inventi ex quacum-
que provincia venientes, cum in tuse amplitudinis indi-
cio, quod eis solum delegavimus, lite pulsati fuerint,
reverentissimi orthodoxae fidei sacerdotes certe oeco-
nomi aut ecclesiae defensores seu clerici in causis
civilibus
Bilis
sive ecclesiasticis nulla praebendi fide-
iussoris molestentur iniuria, sed aut vicariis fideiussio-
nibus contradantur, quas temen stipulationum sollem-
nis cautela vallaverit
3
,
aut cautionibus et professioni
propriae ac facultatum suarum obligationibus com-
4 mittantur. Hoc nihilo minus observando, ut in
causis ecclesiasticis nullum alium conveniri fas sit
nisi eum, quem dispensatorem pauperum, id est oe-
conomum ecclesise, episcopi tractatus elegerit (hunc
enim sine dubio a sacerdote convenit ordinari): quem
tamen conventum defensoris ecclesiae fidei committi
5 praecipimus.
4
Exsecutoribus in minoribus quidem
iudiciis omnibus in ipsa conventione sacerdotum seu
clericorum non amplius guara unum semissem aut
sperantibus aut etiam audentibus accipere. si yero
apparitor tuse magnitudinis ex sententia tuse sedis
amplissimae in provincia degentes eos monuerit,
iubemus non amplius eum quam duos solidos sportu-
larum nomine percipere. in hac
y
ero urbe magni-
fica idem apparitor tuae magnitudinis uno aureo
sportularum gratia a provincialibus clericis conten-
tus sit, quantaelibet summae qui conventus fuerit
6 exponatur obnoxius. Praeterea nullus exsecutor
vexare contumeliis clericos ullos, nullis impulsionibns
molestare, nullis exprobrare conviciis aut corporali-
bus iniuriis fatigare couetur: bis, qui huiusmodi ali-
quid adgressi fuerint, post amissionem cinguli et
patrimonii ultima protinus animadversione plectendis.
7 Privilegiis sane singulis quibuscumque sacrosanctis
ecclesüs orthodoxae fidei, xenodochhs sive ptochiis
tam generaliter quam specia]iter attributis perpetuo
reservandis, nullis eas earumque sacerdotes aut cle-
ricos cuiuslibet gradus aut monachos vel ptochos
aut xenodochos orthodoxae fidei deputatos extra-
ordinariis muneribus praecipimus praegravari. eas
enim sarcinas oneris, quas plerisque personis diversa
ratione remittimus, imponi beatissimis viris nostro
S
saeculo inconveniens esse iudicamus. Praeterea
ne cui temeritas sua lucrativa concedatur et ut
5
im-
pudens calumniantium refrenetur audacia, iubemus,
quotiens ü, qui sacerdotes seu clericos seu monachos
ceterosque superius designatos vel in tuae magnitu-
dinis examine vel in provinciali iudicio proposita
actione conveneriut, si causa cognita convicti fue-
rint sine iusta eos et legitima petitione pulsasse,
omnes eis legitimas expensas sumptusque, quos ab
exordio coeptae controversiae ipsorum vitio tolerasse
(l
l
fideiussores R
a
cum Graecis,
idoneos fid.
P, et
ido-
nene
fid.
C,
fid. idoneos
R
b
(2)
affligatur
libri
(3)
verba
quas . , vallaverit
fortasse
curn
Graecis post sequen
pro-
prisa
collocanda sunt
(4)
ante
§
5
secundum Graecos
talio fere exciderunt:
exsecutores
non
orthodoxi episcopum
vel clericum
non
conveniant. ao ne
initio
quidem hae-
retioi exsecutores fiant. quod
si
haeretious militaverit et
epiacopum vel clericum cuiuslibet gradus convenerit, capite
eos constiterit, redhibere cogantur, ut hac sahem
cenaurae iustissimae
formidine revocati improbis ad-
sidue
conflictationibus occupati
adquiescant
se
iam
°
sopitis clamoribus iurglorum magistra
deinceps
ne-
cessitate retinere.
Datara
Constantinopoli
pridie
nonas
April.
Marciano
cons.
[a.
4721
33
(34)
"Idem AA. Erythrio
pp.
Sacrosanctae
orthodoxae fidei episcopi atque presbyteri, diaconi
quoque, qui semel probatis moribus integritate
castis-
sima ad hunc gradum meruerint pervenire, ea, quae-
cumque in eodem clericatus gradu locoque viventes
adquirere et habere potuerint, etiamsi in patria
avi-
que aut proavi potestate constituti sunt et adhuc
superstites habentur, tamquam bona propria vindi-
cent: de his, si guando eis libitum fuerit, testandi
vel
donandi vel quolibet alio titulo alienandi libera facul-
tate concessa, ut ea bona quoquo tempore numquam
fratribus vel sororibus aut
ex
his
genitis conferan-
tur, sed ad eorum filos posteros et quoscumque ex-
traneos heredes perveniant nec a patribus avis aut
proavis, sed ab ipsorum liberis tamquam praecipua
vindicentur, certe his procedant
7
, quibus ipsi id pe-
culium vel inter vivos alienatione habita vel mortis
tempore ultima et vere cognita voluntate concesse-
rint.
D.rid.
non.
April.
Marciano
corzs.
[a. 472]
34 (35
^Idem
AA.
Dioscoro
pp.
Omnia privilegia,
quae a retro principibus aut
a
nostra serenitate vel
iudiciariis dispositionibus aut liberalitatibus pro sin-
gulis quibuscumque temporibus vel consuetudine sive
circa lus metatorum sive in aliis quibuslibet rebus
praestita sunt orphanotrophio sive asceteriis vel
ecclesiis aut ptochns seu xenodochiis aut monasteriis
atque ceteris hominibus etiam ac rebus iuris eorum
ad curam Niconis viri religiosissimi presbyteri et
orphanotrophi vel ad eos, qui post eum loco eius
successerint, pertinentibus ad similitudinem Zotici
beatissimae memoriae, qui prius huiusmodi pietatis
officium invenisse dicitur, per hanc pragmaticam
sanctionem firma illibataque in perpetuum custodiri
decernimus. valde etenim hoc videtur esse necessa-
rium, cum exinde sustentado vel educatio orphanis
atque egenis et usibus ecclesiasticis vel ptochiis vel
1
asceteriis comparetur. Domus etiam aliasque res
superius nominatas ad curam mernorati
viri perti-
nentes vel
postmodum quolibet modo ad eius sollici-
tudinem vel c(ui post eum ad eiusdem orphanotrophii
curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris
venerabilis ecclesiae huius inclitae urbis omnibus
privilegiis, quae eadem sancta ecclesia
9
vel nunc adi-
piscitur vel postea merebitur, perpetuo potiri pieta-
tis intuitu decernimus. D.
x k. Ian.
Gonstarzteno-
holi
Marciano cons.
[a.
472]
35 (36)
10
[Atzos
T
ázwe Zírvwv A.]
Tcaav
rró.Ztv
si
ne
¿vavewl9'stóav xaza
zovs rreoÁa
i
g
óvzas
xeó-
yovs size ovx ovaav
I
tév rreózeeov,
ata
8.1
t4aat217rilc.
q9t2ozt,utas ¿rto8etx,5
•
s'taav
rró2tv
11
1<xety
éx
rravzoc
zeórrov
axwetazOV
xai
i8tov
zóv
lrrt
r
uelr
l
aó
E
tevov
ztvv
>tal-
av
n
v s`xxÁa
l
ataaztxmv rroay
f
cazwv t;rtlaxorrov
Osarrlt
•
,oftsv
'
f
trl8evl avz
v
¿
7
raa v
ovar
l
c
¿Jetas
8t'
oían-
8T¡rroze
z^Oónov,
,un8é
12
f
ti ^tá $slas
¡Sao-ano
-
7
c xe-
Áevaews apatee74-19'at 7r6,1tv oiav8737tozs
'coi;
zFic
t8uo-
ova'r
l
c s
l
rttaxo7nr
t
s i
t
xai zF
i
s
ágoetvz9
.
elar¡s
avz1 rnetot-
7a8os
rl
daa,ov
ztvós 8txalov xai
nava
zo'vzo
zo
µtfeoc
plectatur. orthodoxis
(5)
et ut
edd. cura Graecis,
sed PR
a
,
sed
ut
CR
b
(e) se
iam
R,
jara
PC
(7)
lucro
cedent
Ambr.
(s)
iuri
Ambr.
(9)
sic M
b
,
ad ean-
dem
montarla
eoolesiam
CRM
a
(1o) c.
35
extat
in
Nomoc.
1, 20,
pr.
§
1
in
Nomoc.
1,
2:
inacriptio
restituta est ex
c.
36
(11)
otaav . . . 77
.
0.47, Nomoc.
1, 2,
otra
rreózseov
81.á
p.
(p.
árts8e
tx,9'r
7
rróÁtc Nomoc.
1, 20
(12) ferize
Nomoc.
(13)
iunge
c.
32
h. t.
35
Imp.
Zeno
A.
Úmnes civitates, sive eae reno-
vatae sunt anteriori tempore sive antea cívitates
non
fuerunt,
sed per
imperiale beneficium eo pro-
motae sunt,
omnemodo
peculiarem
propriumque
epes-
copurn habere sancimus, g-ui rerum ecclesiastecurum
in ea curam gerat: nemini igitur liceat per quem
cumque modum, ne per sacram quidem empertalene
iusszonem, quamlibet
civitatem peculiare epescopatu
vel territorio guod el definitum est aho
y
e quo cure
pri-
vare
et pro ea parte vel etiam in qua alía re alces
13
24
DE EYLSCUI'lS
q
xai
Wat;
ónwo8ílnoTe rró.ieotv
dTéeacs
157‘o2-E4
1
nossiv. 7bv"
$ti
a
nttQa
T
a
-
vza noto"vvzos xai zrots
ī
v 2
rretewpevov p
TÑV
0
. 1
7
á.vavsw9etoclrv
nóJ.sarv
i
7
xai
w
zv
noJ.to9évrwv Tolrwv
±7
pszá Tavra 'rvxóv a
va-
vsovpávwv ñ not
wv
lt^ops'v
Tti
.
1-7
7
5
i8sa v
oor7s éncoxo-
ai7s a^atpe
ī
a3at íxacov i
7
á^.J,o zc naeaceE
ī
a9at
Tc
ī
wv
naeaaxs9ávzwv ,
7
xcú na
P
aaxs97
7
ao¡ts'vwv
avza
ī
s
rr
x
p,p,yopiwv }t
i/
povov
i
7 éncxeíer
7
atc s
'
azw
pazaía,
xai avzoe
o
To
ī
s xotvtü;
uta
i8i(X. J.voeTE^OÜaty
sxccazqy
paxópsvos áztpw
•
Eis Twv
óvzwv
yvpvovo9w -
Tt
vv adzwv xpaTOVanwv E`ntzt
f
tíwv usa >caza zov
xa9rás
rrpoeier
7
Ta4
IntxateciiivTo
g
xai
Seie
t
4aotJ.cx++"^
j
c zoco`
vzór•
2
•t
neáTZecv avztgrw
vr
aewc. 7ávra
8é yevtxms
8tazáIavzss xai eis voüy slJxgózss zgv
xazaazaotr
zmv áxewzázwv s'xx4oemv zmv 8eaxetpávwv vnó T'ó-
utv
Tr(c
1-Jiu 2xv9wv
Enaexiac xai
orc o;2‘ éyxwes
ī
zas
avz
«s
áycwzázac
s'xxílraías
avvexáoc
t4aeigaewv
a#nt8eopa
ī
c
xaraf3Áanropár'as
i¡ xtri ñ7.Jws
nws nevta
oviwoas
t%Táews 8taaaílso9ac,
al pi
'
8tazs
7
s ro`v
9Eo-
gxJoüs
vntaxónov TópEwc, i
7
Tts éari >mi
ro"
v
g9voin
pr
7
zeónoJ,cc, Tvyxávotev neo
t
cr
7
3sias,
3EaníYopav vneZ-
ateE
ī
a3ac
zi
7
s naeo,íar
7
s 9eías vo
l
m9saíac xai 4tr78a-
pcos
¿mis
v71á7sa9at zi7 Tavzr
7
c ávárxr, aJñ, ¿ni
3
zov oixsiov axi
7
,uazos pévecv. Kaza bé
róv
(izó/
Teónoy vnsIatesia3ac z
cvv én
n
zoü
naeóyros vEVOpO-
TE9rfes'vwv
t
4ovJ.ópsz9
•
a
xai •i7v
ivayxoc
7roaea9e
ī
aar
xara zó
'Iaavewv é5'yos neón Tt
t
tr
7
v xai
3aeaneíar
zov xa.l,.lcvíxov páezveoc X'tivwvos noJty,
TovTeazc
rrv
^lsoyzonoÁczmv, ZOTE xai
aaizí
7
v,
úíanEe
vüv ^xet
axi
7
paTOC, Sea
f
ávEtV Sta
2-
n
o
(noJ.7.mv agóSea TcJ.ovet-
xr
7
3ávzcOV, atTE
avzi7v
neoaí
i
xec
ibeaIóvrws Tvxs
ī
v
éncaxónov, sizs tvnó
1-
i
7
v
ryeovzi8a xai
neóyocav
zo"v
3sor.Jsazázové
ntaxo
p
nov
zr
7
s'IoaveonóJ.sws
avvzslEiv)
8s8ox9at
3
nóJ,cv páv
aizi
7
v
elvae xai Tmv noRtztxmy
ávs.7..ltnms
xai
eic 7r2,7 pec ano.iavstv
8cxaíwv,
vnti
bs
Ti
7
v
(
ry
.
^
eovri8a
'rov-
pvr7poveV3ávzos t?9ttaxónov 8tá nav-
701 Ota távsty.
36
(^7)
Idem A. Sebastiano pp.
Iubemus adscrip-
ticiorum creationes secundum veterem constitutionem,
uisi dominorum possessionum, unde oriundi sunt,
evidens concurrerit consensus, nullius penitus esse
momeuti,
sed
isdem fundorum dominis, qui facien-
dae creationi
non
sicut dictum est
evidentes
con-
senserint, ius proprium
ad
similitudinem ceterorum
lolonorum
4
in
suos adscripticios exerceudi, tamquam
si
nulla creatio intercessisset, tribui facultatem.
idemque hoc
super
illis quoque agricolis decernimus
observara, qui cum essent adacripticiae nexibus con-
dicionis conscripti
5
,
solitariam vitam videlicet appeten-
tes quibuslibet sese monasteriis
contra
voluntatem do-
1 minorum fundorum duxerint offerendos. Servos
sane
sociari
e
clericorum consortiis volentibus quoque et
consenticntibus dominis modis omnibus prohibemus,
cum liceat eorum dominis,
data servís
prius
1
liber-
tate licitum eis
ad
suscipiendos
honores
clericorum
iter,
si
hoc voluerint, aperire. Omnes praeterca
virorum clarissimorum
provincias
moderantium sen-
teutiis absque ulla privilegii diffcrentia (qui tamen
praesidali >_urisdictioni subiecti sunt, sive episcopi
val
quIlibet clerici aut monachi aut cuiuslibet sint con-
dicionis) paritcr respondere deceruimus: nulla
in
posterum
viras
clarissimis provinciarum rectoribus
ad
loca, in
quibus iucusatae personae consistunt, per-
veniendi necessitate peuitus
imponencia, cual non
solum lega
bus,
verum etiam uaturali quoque
inri
conveniat, quos
res
exegerit, iudicialibus
ad
iudicium
vocari sententiis,
non
ipsos iudices, quod dici etiana
iniustum est,
ad
subiectos deduci,
sed per datos ab
his iudices causae examivationem au locis ubi in-
cusati de?unt procedere.
L. r
k. llpri'.
a
Coctstunti-
nopoli Tltcodor
•
ico cotas.
[a.
454]
37
(38)
Idem A. Sebastiatao pp.
Servis,
si
domi-
norum fucrint voluntate muniti, sohtariam vitam par-
ticipandi licentia
non
denegetur,
duna
tamen eorum
domini
non
ignorent, quod,
si servia
suis ad mouaste-
riorum
cultura
migrandi tribuerint facultatem, eoruu-
dem servorum
dominio. donen
idem servi in
cadena
monachorum
habito
duraverint, spoliandos: alioquin
si
relicta
forte
vita
solitaria ad
aliam
se
condicio-
nem transtulerint, certum est eos
ad
servitutis iugum,
guara
monachicae professionis cultu evaserant, rever-
suros.
D.
id. April.
Thcodorico cons.
[a.
4,1]
38
(39)
9
0é
ra i8ta povaarí
1
eca xaTa4pn4v0vre1
ov
1.a,rtl31evovacr 7 npooí¡yazor
av'To
ī
s
xcvrzti iíart
t
8í
7
noze
noeózr
7
zos óvza,
xat'
(
ea)
avváaTt¡
noá^cs
1 v
nopvrpá
rwv én
'
avro
ī
s. 'Fini bé
ra
ī
s 8wesáL
Tmv áxtví7zwv 8e
ī
Tic vó,tccpa
g-v.úzrrea9ac,
Énsi
ovas ávacee
ī
rat
1-ti:,
b
wer
i
aapávqw i
7
1?xvl7471
oc
9.
2
Kai Tovzo 86
,9
•
6
.
aniy`ou
e
v,
woTs
f
cr8áva
zmv 3so-
T
aso-rol-rata, éntaxónwv
'7
xweEncar.onwv
77
neeto8e7-
Tmv
i7
xJ,recxmv áxov'ras rovs
Á,tiir.ovs
oi'vEJ.aiyEtr'
neón ri
7
v rmv
xaeno
T
oetmv
rmv év
sois
rónocs xa-
.2ovpévwv
ánaPxmv rzoc
neoa
t
oemv 6
'xrcocv
ciíanee
'ra
réJ.os
rav
`
za
pe9'0bevovzas,
7
]
usa
"
Tatuas
uÉr,
év
x2..í
7
qc
7
r 8é
xaraJ,syopévocs, xai
páJ.eoza
E
`
xetvots,
o'i
pt
7
8 vno
SsanoTelav
sáaiv avrwv
Twv
9fo971).saTa-
(1)
Sé suppl. Schoell, oro. Nomoc.
(2) :Rocs
ī
v
del.
(3)
8481,x3as
Nomoc.
(4) ad sim. cet. col.
dett.
curo
Graecis, oro. libra
nostri
(s) constricti
dett.
(8) sociari
oro. R
(7)
prius
edd. eran Graecis,
pro
prüs
libra
(s)
sic P, ian. Pithoei: cf. diem c.
37
(9) c. 3,8 § 2 .. e
extant
in
Nomoc.: indices
pr. § 1
dedi
ad
Consi[.
1
civilatibus tributariam facere. Qui contra faciat
vel ausu,s fuerit sive iam renovatis civitatibus locis-
que ad ctvitatis gradum promotis vel in futurt
a
n
forte renovandis ved promovendis peculiaris epis-
copatus ius adimere vel aliad quid auferre prtvtle-
ggatorum quae eis praestita sunt vel etiam praesta-
buntur, ctus non solum irritum sit conanien, sed et
ipse, qui adversatur iis quae in commune vel
priva-
tim
omnibus utilia sunt, eum infamia facultatibus
suis exuatur. eaedern poenae valeant ettam in eum,
qui, ut supra diotum est, per imperiale rescriptum
2
tale quid facere conetur. Quibus generaliter con-
stitutis respicientes ad stalum sacrosanctarum eccle-
siarum sub Tomi in Scytharurn provincia constitu-
tarum et yuod eaedem sacrosanctae ecclesiae con-
tinuis barbarorum incursionibus vexatae ve1 alias
egestate adflictae servari aliter non possunt, nisi
id
fiat
providentia beati episcopi Tomas, quae etiam
caput gentis
est, a praesenti sacra lege
eas
eximí
saneamus neque ullo
modo
ei subici,
sed in suo statu
3
manere.
Eodem modo ab iis quae in praesenti
oonstituta sunt eximí volumus eliam eam civitatem
quae nuper
in
Isaurorttrn gente ad civitatis ,c/radurr,
pro
y
ecta est in honoran venerationemque Conortis
qut gloriose martyrium sustinuit, Leon.topolitaruv+
vtdelicet, ut et ipsa quena nunc habet staturn •r•eti-
neat eo,
quod
(nana valde certatum est,
roan
pecu-
harem eptscopum habere debeat, an sub cura ct
provisione religiosissimi episcopi Isauropolitani con-
sistere) civiles quidem esse videatur el publico ittrc'
peipetuo el plerte fruattcr, maneat autern omnino
sub cura memorad episcopi.
38
Qui monasteria sua relinquttnt, non rccipiunt
mobilia quae jis intulerttnt, cuiuseumque quanitiatis
sunt, etaamsi gesta de iis con/écta non ffuerint.
1
In immobilium autem donatione iura oGser"a'uri
oportet, cum
revocatio
donatori
non adivaalur.
2
Etiam hoc sancimus, ut ncnto reliyiosissimorum
episcoporum vel chorepiscoporurn vel visitatorum
val clericorum laicos invitas compellat ad luitionena
proventuum qui in provincia primitiae val manera
vocantur, quae velut vectigal e:zigarct, vel agrieolis
in clerum receptis et maxtme illts, qui non sub do-
minio religiosassamorum cltiscoporum vel sacrosanc-
25
1
3
ET CLERICIB
so»
dntaxtínwy
;7
Ttivv xaz'
avzovs tytwzázwv
dxltAri•
auv
y
, i)
'TU
xa,lov
t tdvas áyyaealas '1
á-rá
P
as
zotovzo-
zeónovs d7tax,ielas >) vnriesatas dntrP
P
esv,
t
tr
i
S
ttgvó-
ptoLtoils Tovrwv
:vena
Tan, aiTtwv
r
1
ava9ettartattovs
zovTOts
Ama-nieto-1,
xai
r716s rwv
áv
yiw
Ama-nieto-1,
l.teza-
d.r
i
y,ews
l
xa1
avzo'
Tov
aeflaa
t
tlov
xa1
awrr1etwSovs
t
4anriaµaTOs, ónae xai ,Z.éyetv á.9d
A
tvrov,
dvze"v9ev
anoaz8e8iv
(TOVTO
yae
nuca
TLVW
y
nanav9dvat
$
ttE-
f
ta^¡xa
1
usv
xai
'
<copas
óAas
r'
i
rot xai á
Y
eovs
xa2
xÁri-
Q
txovs xazá Tavzóv xa1 zovs 1lw xAr
i
etxovs xa9eazw-
ras
vnÓ zois zotoÚTOts áy,0etatOLS tjZOt
á
CVatÍ'eµaTtajftois
ye
y
o
t
cévovs
2
)
T419 zotairrr
i
s aronwzazr
i
s
xa1
naar¡s
Svada-
,Beías
ye
t
tovar
i
s
3
xai
sis
v^etv avrr
i
s
1"7/9°
óei9'o8óIov
níazews
o
Q
wai
i
s
rrQáIews
'
caza
navza reonov
e,
'Pyo-
uivrls
xai
t
47
7
8ev13s
19ovs xeartiv
8vva
t
tévov zi
j
v ovrws
3
aÁoyov anaízr
i
aty eiaáyovrOS. %ai yáe
daTL
nQó-
Sr
i
Áov, tás n
Q
oar
i
xet µá,itaza éxaa-rov dx Twv oaxetwv
Rovwv ÉXÓVTa rtW 9et
t
, Mai
-ras
ilnr
iQ
eTOVÉVOts avtU
z
^
i
neooggvvleetv, óínee
¿Ir
avzós Soxt
A
táaos
5
,
ov
Atirv
avvw-
9eia9at
ncós
zovzo
xal ávayxáIea9at xal ánoro'
vvza
iaws
xat
ov8i
rw'v
dx T7is
yewcyias xaendv Sta rtvas
4
av
t t
l
g
atvovaas
ola eixós
a
T
oeías áno,lavovza
s
.
dttt
yáe
rvzo zriv µsv
áváyxrv xwÁ,vo
t
tev,
'61v
8'
av3'aí-
Qezov yvai
t
cr¡v
-stop 1teoeyvaeóvzwv
ov
A
tóvov oVx eÉeYo-
5
t
tev, áÁ,ia xai áno exo
t
te9a.
tito
xat
ttaylazots
dntzt
i
tlots óxv
Q
o'vvTes
zá
nae' r
`
¡
t
twv ósta,9'évza naea-
xal.evo
t
ee9'a zov
9aePaüvzá
Tt naea
l
4rrvat Twv oa-
va
peeo
t
tt'vwv
avrris
Te
z/
-
79
áytwrázs
i
s dxxÁr
i
aias,
iiv
éyxexsietarat, xai Tw'v avrñs neay,uázmv ew9eia9at,
xai
nayra
Si TOtovTóv zt
n r
i
,áTTaty
d9tt,xet
Q
oivvra
7-U'7v
nóay
t
tármv ánoxtveia9at zwv 8taq7e
Q
ovrwv Tois oi-
xeíots',
wv
Ti
i
v tpeov7l8a d
A
tneníazevrat, xai
avz^¡s
8i rí
i
s Stocxr¡aews,
¿mine
(
)vá^tov
iavzóv
zavr s
xai avr^¡s Tr
i
s ieemavvr
i
s ^eíxvvat.
neás
rovrot6
^
i
xai xóvatov
7.17
-
9
.
t731,
BÉxa ncoazi
t
tg awycovtt•Fa9w.
6
Ta 8i
nae'
i
it
tti,v Stá 'roiJ8e Tov 9elov ncayAtazt-
xov
vó
t
tov
Tvnw9svza xcareiv xai
7aeagyv2azzea,9'a4
9sanilo
A
tev
xazá
zavrriv
ttdvrot ttÓVriv
TM/
`flaat,ilSa
nóAty xai zi
i
v avz^
i
s dvoelav xai zovs Áotnovs Tónovs
xai xiií
t
taza vnó zi
i
v xet
Q
orovlav rov 9
P
óvov
1-277
n
8e
ziis
1y841ov nó,lsws xai
zwv
vn'
.avzoi
xetPosOV017-
,udvwv
9'eovtlzazárwv
f
ss
t
r
P
orzo,itTitrr
izaaxonwy, waza
xa1 azrrovs zovc vnir
rwv
avra3v
A
trizeono.ltr<üv dyu-
axónovs
77f
y
dntaxoni
t v r¡zos ieewavvriv xal zovs rás
,lotnas zás
µvriftovev9siaas
r
i
ye
t
tovlas ze
xai 9,Pov71-
8as
naeal,a
A
tpavovras
rois avTOis
vztáyea9'at zvnots
xa.á rovzovs
s
naea9vv14zzstv.
39 ( 40)
9
®eanllousv ttii8tiva
ario
i
l
yeia19'as
fcovaazn-
elwv,
1c7,24
elvat ,taz,
ravra vnó
zóv
rr
i
s
¿To
l
das,
xa,9
i1V Stáyovat, 9eogvt.i.saza'ror dníaxonov, Zsxaorov Si
t
)
yov,uavov éxetv :va, dy,' ty
rs r^
i
l
uév rov
r`iyovttdvov
xaraaTáaet xa1 rois
nae' avzoi ytvo
A
tüvots dyxtvSv-
vevatv
zóv
dníaxonov, Tf
•
i
8i
z(<,v µovax("vv róv rj ov-
,uavov
•
xai
xara
To`TOV
Tóv
T^ónoy
lráaav
atira
^
iav
9
aO21ezzea9'as xa1 ttr¡Sdva
10
zov Áotnov
xazá avyxv-
atv il
dni
i
eetav
t
uc,i,taza na
Q
á -cdv ró avayis rovzo
axl
f
ta neet
i
4s
i
4,ir
it
tdvwv ylvea9at •
iíneg
xen
vvv
r
e
xal sis zóv
A
tera ravza xeóvov
8tr
i
vexws naca9:14.áz-
rea9at.
40 (41)
"Imp.
Iustinus
A.
Archelao
pp.
Repe-
tita promulgatione non solum iudices quorumlibet
tribunalium, verum etiam defensores ecclesiarum huius
almae urbis, quos turpissimum insinuandi ultimas
deficientium voluntates genus irrepserat,
praemonen-
dos'
2
censemus, ne rem attingant, quae nemini pror-
sus omnium secundara constitutionum praecepta quam
census magis.tro competit. absurdum etenim clerí-
cis est, immo etiam opprobrium, si peritos se velint
disceptationum
esse
forensium: feriendis temeratori-
bus huius sanctionis poena quinquaginta librarum
auri.
D.
xrrr
k.
Dec. Constantinopoli Iustino
A. u
et Opilione
eones.
[a.
524]
41 (42)
'
3
Avzoxcázwc 'Iovaztvtavós
A.
147acfiíq
dnáex
i
, neatzweíwv. ll'aaav áei notov
t
tevot neóvotav
Tdv aytwzarwv dxx.ir
i
atwv
eis
rt
t
er
i
v
re mecí
8óIay
zi
i
s áyias áxeávrov
xal
ó
A
toovaiov TetaBos,
8t'
iis
a9at
riµás T[
avTOirs xai
zi
l
y xotvr
i
v
nol.trelav
nent-
arevxaAtev,
áxolov9o-74,7es Si xai 8t8aaxa21a
Twv
aiylwv
anoaróÁtov
nací
rov ácvent,lí
i
nzovs óqDel,7ety xet-
eozovaia9'at zovs ieetias,
oiztvec
páÁtara 8tá
zwv
(1)
t
teyakl
i
pews
Nomoc.
(2)
sic
Mommsen,
yevottÉVOts
Nomoc.
(3)
sic
Schoell, yevovar¡s Nomoc.
(4)
zi'is
Schoell, om. Nomoc.
(5)
8oxtpáaetev Eercher
(6)
áno-
,Zavovzat Nomoc.
(7)
orxots
acr.
(8)
roúzots
Nomoc.
(9) c.
3
9
extat
in
Nomoc.
(10)
t
cr
i
86v Zacharíae
(11) =
6,
2
3, 23
(12) sic locas
geminus cum Graecis,
puniendos
esse
P,
removendos
CR
(13)
c.
41
extat in Coll. et
exceptis §
11 ... 18. 24 .. 29
in Nomoc.
tarum ecclesiarum
ad
eos pertinentium sunt, sive
ang
arias
quae dicuntur sive alia eiusmodi onera
vel servitutes iniungat, vel
interdicta
vel anathe-
mata üs imponat et inde eos (quod ne dici quidem
sine injuria
potest) saerorum znysteraorum commu-
nione
atque
ipso venerando
salutarique baptismate
privet (hoc enim quosdam passos esse comperti
sumus et vicos integros vel adeo agros, et
elencos
pariter atque eos qui
extra
clericorum numerum sunt
talibus interdictis vel anathematibus subiectos esse):
eiusmodi ineptissima et omni impietate
plena
facta,
quae etiam
ad
ofJ'ensionem ipszus orthodoxae fidei
spectant, omnimodo prohibita sint neque ulla con-
suetudo obtinere valeat, quae tam absurdam exactio-
3
nem inducat. Obvium enim est unumquemque po-
tissimum sua sponte
ex
operis
suis
deo eausque
ministris conferre debére quae ipsi videbuntur,
non
competa ad id
et cogi fortasse etiam inopem eum-
que,
cui fructus
ex agricultura
propter casus, ut
4
fit,
non
provenerunt. Nam
per
hoc necessitatem
quidem tollimus, voluntariam autem conferenlium
largitatem
non modo non
reprimimus,
sed
etiam col-
5
laudamus. Quamobrem etiam gravissimis poenis
quae
a
nobis sancita sunt munientes iubemus eum,
qui
supra
relatorum aliquid
violare
ausus fuerit, et
ex
ipsa saerosancta ecclesia quae ei commendata
est ezusque rebus expelli ovnnesque, qui
tale quid
(acere
conentur, removeri
a
rebus quae competunt
domibus,
quarum
cura
eis
commissa est, et
ab
ipsa
administrattone, quonaam
indignos se
tam
hac quam
u.
ipso
sacerdotio pruebent. praeterea et decem libra-
6
rum auri poena plectantur. Quae autem
a
nobis
per
hanc sacram legem praymatzcam statuta sunt,
ea
valere et
observan
constztuimus
in
hac tantum-
modo
regia urbe
eiusque
territorio
et
in
religatis
locis regaonibusque, quz sunt
sub
dispositione sedis
Iauius inclilae urbis vel beatissimorum episooporum
metropolitanorum qui
ab ea
ordinati sunl, ut et
,
qui
episcopi
sub
ipsts metropolitis episcopatum vel
sacer-
ddotium
vel
relzquas praefecturas admznistrationesque
commemoratas meruerunt, isdem formis subiciantur
easyyue observent.
39
Sancimus, ne quis duobus monasterais praesit,
sed
ut
ea
sint quidem
sub
religiosissimo episcopo
eius territorii
in quo sita
sunt, zcnumquodgue
yero
proprium
fiabeat antistitem,
q
uo
de
institutione
el
á
actas
antistitis
res
pondeat
e
zsco us,
de
monachis
ntistes: eoque
modo bona
dcipt^na servabitur nec
quicquam
deinceps
turbulenter
vel
per
super'baazn
potisszmum
ab zis
fiet qui hunc sanetunt
ordinem
amplexi sunt: quae nunc et
in
posterunt
perpetuo
observan
oportet.
41
Imp.
Iustinianus
A.
Atarbio
pp.
Omnem
son-
per curan:
gerentes sacrosanctarum
ecclesiarum
in
honorem gloráamque
sanctae intemeratae
et con-
substantialis trinitatis,
per
quam et nosmet
ipsos et
communem rem
publicum salvos
fore confidimus,
sequentes etiam
doctrinara
sanctorum apostolorum
eum, secundum quam
ab
omni vitio
vacuos sacer-
dotes
ordinari oportet, quibus
id
potissimum
arziunc-
4
I3
26
DE
EPISCOPIS
aixelouv
svxmr T;v
svpdvseav To
-
V qcÁav9'eainov
,`Tso'v
Tois
«amas
Trspenotsiv
dTáx9'z7
p
av neáypaae, agá To'i,
nappo^vros
vópov
9'eaall'opev, óaáxcs áv év oig8í7nozs
nólx
n
isoaTCxov 8povov axoÁ.áaat
avpflal,7, y>,l^caua
ylvsa9ae
nace',
Tmv oixovvTwv zqv avz+
i
v no,icv
Ira
7
p
tai'
To
ī
s éni
¿en
nlaTEt xa.i ¡4lov 08,117,6712u
xal
To
ī
s tcÁÁots
áya8'ocs pspapzverpévocs, wazs éx
70v7w3,
Tóv éncrr8etorepov
ecc
Tz
7
v
éncaxoni7v
npoxscelIeae'ac-
I
Ei
yáe
oi tipOC xai t'vSoloc ánÓOTOÁo[ oi rrv iepm-
av1
•
rv
napá Tov 8eanórov Xeca7ov
ToV
$eo"v i7pwv
8e,ícpevoc
xai
7Cáv7wv
zwv
áya$wv
7i71/)
,
77:
,
nÁreaíaavzss
xai
Ti¡v
avzov ScSaaxaÁlav óCnaat naeaBeSwxozes
0218i
a0719
Trs
év
Tm
xócpC
t
l
TOVTt{7
1wps
azizwv vnip
r¡s
r
`
t
usriqac
p
mzrelas dTelaavro
:
nwc ov
Slxaeóv
éaTc
T071C
vneeatÓVTUS
e%s Zrv
aVTmv
TábV xai éyxa9'ea7a-
teévovs
Twv
áytWTáTmv éxx2.7
7
acwv iseias
xa79'aoáv
xexzz
7
p
&ac npoaleeacv xai Twv piv xer
7
pázwv vneQ-
peoveiv, náaav
Sé
zigv éavrwv
Iwi¡v
sis
•rtiv gotÁáv-
'L (
I)
,9'ealnovávazelveev,9'eóv;
Une
n000í7xecTOCOvzovs
€nti.éyea9'ac xai xstoozovsi
p
3ac iepÉas, ols
o$x
t"aTCv
oúzs réxva ovre t'yyovoc, inEC8i
7
ovx olóv
T
i
éa7c Tóv
neo
Tás
,8ewTCxas raxoÁrpivov goóovzl8as, ás
oí
nai-
8es páÁsaza
Tois
yovev
p
c naeéxovot, T+
7
v nccaav anov-
Sl¡v
TE
>mi
evvocav nsei
Tr
7
v
,9'elav tlecrove
Y
iav
xai
3
Tá éxxÁracaazcxá txecv
neaylcara.
Tivwv
yáo
8cá
7i71
,
eis
1.9E51' éÁn18a
>cal
Sca
70
Tás
iavrwv neecaw-
aae
z
l
ntxás neoaTpexóvzwv
ardís
áycwrázacs
éxxÁralats
xai
TI
Vnápxovza
cuitas
Tavzats
n
}
000yoe pOYZmv
xai
xazaÁcpnavovTmv dni rcp
sis nrwxovs
xai nivrras xai
éticas Evaefle
ī
s
ravTas
Sanavüa,
c
Tac xeeías,
4707tóv
éa7c
g
TOVS éneax0novs eis OtxE'COV
TavTa
anOg^ieEa,9at
xiellos r neoi óÓta 7ixva xai avyysve
ī
s xaravaÁloxecv.
4 Xói7
yáe
xai
Tóv
éniaxonov pr ép.no8eIópsvov
noo
p
na9'ela aaoxtxwv
Téxvwv návTwv
Twv
ncaTwv
nvevpaTCxóv Elvae nardpa.
Scá
ra'vza
Tolvvvv ánayo-
esíopEV
Tóv
É,lovra T5XVa
s¡
éyyóvovs xEtoozoveio•9'at
5
(;I
énlaxonov.
Tovc Si vvv
ovraS é7t07467to17C
i1
1
1éÁÁovzas ylvea,9'ac $eanlyopev
pr
7
8apws E'xety
dbov-
p
lay
8carl9
•
sa9'at
r
8mgsia9'at
r
xa9'
hipas
,
oiav-
SijnoTS
nEeivotav
éxnotscv
Ti
Ths
éavrwv
nscovalas,
`
r¡v
pera ra yevéa9'ac
dnlaxonoc
éxrí
7
aavro
ami Sea-
8r¡xwv i7
áno Sweewv >¡ ›ca,"'
éreeov oiovBrnoTe
Teó-
nov, nÁrv el
ui¡
l
.t.óva,
á
noó
T
ī
7
s éneaxon ¡s é;
()tau-
8i
7
nors aízías t'
p
xov g perá
Ti7v
éncaxoni
7
v ánO
yovéwv xai ,9elwv
xal
á.SeÁgcov
sis
azizovs'- neecrÁ-
6
8'Ev
i7
nra. 7EEO44E750ET
a1.
IZav7a
Si,
oaa pETa
Ti¡v
xeeeorovlav
oia68177107E al-cías,
xa,9'á
Eior7ac,
y,weis
Tmv eíerpivmv
neoawnwv sis
a
v
TOVs neocgl.9e, Tl;
nae'
avrmv
éntaxo7,ovpivr áytwzár^c éxx^rala
Sca-
T
éescv xsÁevopev xai éxScxEia9'ae
Trae
avr7
i
9,
ovSevós
e7i
p
oV
no0awn0v (SvvapEYo7
1
^x
701.
701.57011
r0
a
sis
oixeiOv
7
l
anevsyxsiv xip8os.
Tls
yáp
áv
áprpca
i
g
r
i
Ti
7
aecev, ais
oi
To"UTOfs
T2S
i81as
o7iaías xa7aÁ.eiy
'
avres
>
1
xai xaral.cp-
návovrss
z
7
xai
xa9''
Sreeov Zponov naeanéuyavres
naeanipnovres ovx
áqewoáxaacv sis
z¡v
avzrv isowav-
vr
t
v
xa1 ne
p
revaavTes, wS ov
l
aóvov Ta
nao'
aVTwv
xaza-
Áeeq,9'évza Evae
t
4ws
8anavraovacv, áÁÁa
xai
Tás
iSias
aá^Twv
ovaias
TOóTOtS
4
n
i
oai9i¡aov
p
e,
TOV7O
n Vt;
ocOa
8 (3)
n,
Si
ysvcx7
7
s r
7
pwv
ravrr>
vopo9'e
p
ias Stóvo
éEaeoovpev Ta neocycvópsva oc`a8í
7
nozs ngáy
,
uara
Eno-
qaviw
T4; áycwzazce
aoxeEncaxó,zq
TrdS
EvBaiuovos
Tavrrs
nó,lews xai nazecáen
pf
xo
c
r'r¡s naoovars
r`
7f
ieas
•
ira
ycip zo
ī
> anó
Tov
naoóvros
péÁÁovacv
avTcy neoaylvsaac xqaza
ī
v
Tá
nao
r`¡pwv
8ucrunw-
,9'évTa
xa2
T
i
/
áycwzaTb
,usyáÁ
l
¡ éxxl.r,
p
ía
nooarxetv
9 (4) TaVTa
19'eonlyo
,
uev.
Alee-Cc
Si 7i¡v
zwv
19e071-
ÁearáTm
y
éneaxónmv
TE2EVr;7v
TOVs
xara xate0
y
oixo-
vópovs
Áóyovs
ánacre
ī
a9'ac
Twv nao'
avrwv
xaraÁe-
Áecppévwv
npaypárwv
xal Tn` áycwzárr, ér.xÁr,aic;
neo
p
i¡xscv
¿x
TavTrs i
7
pwv rijs vorro,9'ealas óTECÁóv-
10 (5)
tan
,
.
fLai avrovs
Sé zovs
oixovóuors
zata
xel
p
ev xai
Soxcpaaiav yylvea9'ac xE1.EVOpEr, EiBóras,
ws
Travzi
reóny
xa$' éxaarov
évcavróv ÁóyOVs
01Pi-
yovat
rG^
áVCalTaTw
tncaxónw
T77i
0ix£ias 8cocx1;aEws
xai nc"cv,
onee áv pavEiEV Tá
éxxÁr,acaaTCxá npáy-
para xara,69.ázpavres
ñ
xie8os
oixeiov noer,a%t1lEVOe,
(i)
n
poaainocs ins. Nomoc.
onr. Coll.
(2) sic Nomoc., Tc ine. Coll.
(3) TovTwv
Nomoc.
({)
rovrocs
1Vo,11oc.,
tum est, ut precibus
suis
benevolentiam
dei
eleznentis
rebus communibus
conci/lent,
praesenti lege sanci-
mus,
ut,
quotiezescumque
in qualibet
eivitate sedcm
sacerdotaem
vacare
contr erit,
ab
iis qui
in
ea civi-
tate habitant decretum fiat
de tribus
personís,
de
quarum
recta fide
vita
honesta
reliquzsque virtuti-
bus constet, ut
ex
his qui magt
s
idoneus sit
ad
1
episcopatum promoveatur.
Si
enim sancti et
glorzosi apostoli, qui sacerdotium
a domino
Christo
deo nostro acceperunt et omnibus virtutibus terram
impleverunt eiusque doctrinara cunetis tradiderunt,
ete
vitae
quidem epsi
in
hoc
mundo pro
salute nostra
pepercerunt, quomodo iustum
non
erit eos, qui
in
eorum locum succedunt et sacrosanctarz<.m ecclesia-
rum
sacerdotes
instituuntur, purum propositum ha-
berc
el
pecuniam contemnere omnemgue
vetan'
suam
2
ad
deum clementem applicare?
Pague tales
con-
venit
sacerdotes
eligi et ordinari, quz neque liberos
neque
nepotes
habeant, qquoniam
vitae
cottidianae
cnres
occupalus, quas liberi potissimum parentibus
afferunt,
non
potest studium omne eogitationemque
in
3
divino
cultu
rebusque
ecclesiasticis collocare. Nam
cura quidam propter spem quam
in
deo habent et
tet
animae eorum salvae fiant
ad
sacrosanetas ecclesias
accedant üsque ipsis facultates suas offerant
el
re-
linquant, ut
in
ptocltos et pauperes aliosque pios
usus expendantur, absurdum est episcopos haec
in
proprzum lucrum vertere vel
in
liberos suos cogna-
9
tosque expendere.
Bliscopum enim ()portee non
impedttum carnalium li^erorum affectione omnium
f elium patrem esse spiritualem. quamobrem eum
qui liberos vel
nepotes
habet, eptscopum ordinari
5
vetamus. Episcopis autem
que
nunc sunt qquive
erunt facultatem omnino adimimus testandi
ve/
do-
nandi vel per a'iam quam maehinationem alienandi
quid de
rebus suis, quas, postquam episcopi facti
sunt, sive
ex
testamentis sive
ex
donatzonebus
a!iove
quo modo
adquisierint, nisi
ea sola,
quae
ante
epis-
copatum
ex
qualibet
causa
tenuerunt quaeve postea
a
parentibus patruis avunculis fratribus ad eos per-
6
venerunt vel pervenerint. Omnia
y
ero,
quae
post
ordinationem
ex
quavis
causa,
prout
dictan
'
est,
non a
memoratis personis
ad ces
perveniunl,
ad
sacrosanctam ecclesiam cuius episcopi sunt perti-
nere et
ab ea
vindicari
iubemas,
neque ulla alia
persona
quicquam
ex bis in
proprium lucrum au-
7 ferre
poterit. Quis enim dubztet,
quin
qui his
facultates suas reliquerint vel relinquant aliove
quo modo ad
eos transtulerint vel transferanl,
ad
ipsum saeerdolium respcxerint i.dque fecerint confisi
eos
non
solum quae
ab ipsis
relicta sunt
pie
erogatu-
ros,
sed
etiam proprias facultates his addituros es.re?
8
Ab
hac autem gcnerali
lego
nostra eas
res so-
las
excipimus, quae Epiphanias sanctissimus
bulas
felicissimae
urbis
archiepiscopus et patria
•
cha
ad
hunc usque
diem
adquist't:
in
j
is
enim, quae
ab
hoc
tempore
el
adquirentur, valere quae
a
nobis con-
stituta sunt eaque
ad
sanctissimam magnam ecele-
9
siam pertinere sancimus.
Post
mortem
y
ero
re-
ligiosissimorum episcoporum
pro
ternpoa
•
e oecot'omi
debent raliones exigere rerum
ab
zas relictarum,
quae
ex
hac lege nostra
ad
sacrosanctam magnam
10
ecclesiam pertznere debent. Ipsos etiam oeconomos
cura indicio ac consideratione
creari iubemus scien-
tes o7nnimodo singulis annis rationes administratio-
nis suae sanctissimo episcopo reddere et,
si quo
damno
res
ecclesiasticas uffecisse vel
in
lucrum
proprium
quid
vertisse visi fuerint, hoc rebus ecele-
ET CLERICIS
27
1
3
^
Tarro
To
ī
s
Exxl^naeaazexo
ī
c anodqóaLrvac' neáyµaatv
•
Cóaze, ai
f LBV nePcóvTts TOVn
'rota/no/4
15
9róaX.oLev
lÁ-
yovs, yivEa9'ac
za
ec'enµiva, se' Ss zeLisvrí7aaeev
a
n iv
TOVc
9
avzoVc
Áó^o v
a vc nOOxs
ī
Y, zóz8 zoVS vm
Ty
x^n-
"
pp
}}^^
ovóELovs
iny9'7
7
vae
z^
7
Toeavz^
7
;nTí
7
eae xai avveÁa-
val
H
neÓn
ct
anoxazáazaaty
náVTWV, Wv á
y
¿vTeiJisy
11 (6)
goavE
ī
ev
óg'eil,ovTes.
Ge
ī
v
dé
cyí7ir¡µav
xaa
zá
¿ni
zo
ī
s zi
7
•v
peovzia
ávaSedeyµevoes n
xa't á.va-
dsh,aávots
zmV
TB
eiayWV
IEYWVWV
x«a
1/0601COptlwV
xaa
nzwxeiwv
xai ówavozeog7edco
y
xaifeeToTeoyoetwv
SLazvncvaaL. xai ya
Q
avzo
ī
s náaav aSecav avaceo-v-
pEV Tov zet
xzr
7
9'évza avzo
ī
s
µszá zó na^paÁ,aflai.v
zet
eie7
7f
Léva r
Q
ovztaµaza r
xaza
Scaií
7
xas
n
xai'
Sze-
pov oiov85noze Teónov
7
7
nEelvocav
sis :Teca
fLtzaze-
iévac neoawna, n
'
U
¡v
si
µi¡
oaa
necórv
é
a
zvXo
S
V
^
9
^xv
o-
TES
r7 pa
ez
Ta`
vza no yovéwv
7
7
t9'eíwv xai al7shg)[Ov
12 zis
avzovs ne
Q
e9.3
.
e. Ilávza Si,
loa
'ras
eLen-
pEVOLS evayéatV
oexOLS
neoanxEL
n
eiS TOVS
TovTWV
neOea?WZas
7
auca
ZÓ
TT7V
zota9JZ7
7
v
ávaSi^aaiaL g/eov-
z
p
tda
nEQt77hiEV
>
73
ne
Q
teÁ^EVaETac, zo
ī
s avzo
ī
s evayéac
Oeagoiescv Orxots xai
evaefiWS
ne
TovS'
EY
aizo
ī
s ov-
13
Tac
^
7,
ieeanevoµivovc Scocxe
ī
ó
Oi
9'at xsñevO
}}
usv.
Ileó-
brÁov yae
r
tazcv,
oTt ó
xazaL^eµnávwv ^¡ dwQovµevos
Eyy
Q
ácpw
n
c áy
Q
águws lsvodóxw
n
voaoxólew
n
nTWxo-
Teoqw i
7
óP
9
oavozeóquu vné
Q
Tovzov SíSwacv, iva Se'
avTO`v evae¡
g
ios
8wexni
?
-
7
,
cós
xai no2,4v svaeflstas
áqpo
Q
µrv
avzov
ÉXovTOS
dcrL
zoos
1`n' TeovzcIo-
14
l
eivovs. Kai
ov
dlxacóv
iaze
zo77zov,
anee neo-
LpáaEC zwv vn' avzo'v soQovzc%oµivWV Liaµ74ávEt
^
µi7
neei atnoVn
7
7
seca
vnée aizWV ávaLZlaxELV,
sic
LSLOv avzet
neo
awnov a
n
.
o
g7é
Q
Ea9'ae xai otxe
ī
ov
nOesi-
aiae
xipdos
-coi;
pó
l
3ov
'roí,
"
isov
xazagoeoví7aavza.
15
Ttn
yá
9
4
Tñv znv
Toeaiznv éxovza yveovztSa f'n
volelaEte Sea
zoúTo
zaúz
n
v
ávaSilaa9'eu,
tva
µñ
fLó-
vov
oaa avzc;L
Cwiev naeeyivezae,
al.l,Li
xaa
¿era
16 (7)
g
zvxev iaxnxcás neei
avzi
7
v
8anaví
7
ap; 'Ere
xal zovzo
xsAtio,uEV, óaa
l
eva,
zi
7
v Ssóvzcos naeqr
zwv
Towtizwv neoar
^
scwv
7
evoµivnv
mea
Tovs
vn' avzmv
e
weovztCoµsvovc
Sanavny xaa ine悡keav
me!
Te
Tá
neayµaza xaa Toivc o'íxovc éxneeezzevaae
avµflals¡,
17
Tavza neoxWeeív
sic
Limyoeaalav
neoaóSwv.
llar-
Ta
X
Lrv
rete
,
r
l
f
L
ī
v
axonóc
etc
^nd8oacv 77TOe
avinacv
ic
Z
aaiae za etc evae
7
g
e
ī
s
Lúgooeea
f
Liva
^Xeelas
neáyµaza•
ovzws retQ
€xaazos
vnLSe
z
av
ns
amado"
'N'Xñs
zc
nealae
¡
g
ova,óµevos neo9'vµózteov
éntSWOEL,
¿al/
Ta
nae
av-
zov'
naeexóµeva evae
7
4cüs µiAtsev dtocxe
ī
a9'ae neazev
18
(8)
aecav.
El Si
avµ
7
R^
7
zevet
TotLZwv
naimaaaiae
•r
:
¡s
novzlSos, i
7
c elxe, $eant%oµev
TovTov
s
atr
zó-
nov avzo"
v x
^
a^taza^a.évov
f
eezá
zov goó
7
3ov zov'
Seanó-
TOV
iaov LtWyovs
anatze
ī
aiaL
náans
Tns nae
+
avzo-v
yavo
E
tévs¡s 8tocxí
7
aeWC,
xaiet ieig
i7µmv
zavz
17
ne-
ecéxezat
vof1o19'e6dq,
etdózos
xai
zov
"
µeT
'
avzóv xai-
tazapevov, ois zey dsanózn ieg;,
TOV
vnBQ TOt/TOv
19 (9)
lLí^ov
7Jglilet. 'Ere
ieanllopev,
xaiet
zo
ī
s
ielocs
Sewecazac xavóac, uí
7
Te inlaxonov
f
crre
)(coca-
niaxonov
pirre
neQtoSEvz
i7
v µ7
7
Te nesa
7
RiTeeov
µs¡ze
ál,LZov
oiaad
í^
noTe alías
x2necxóv ini SóaEt xeteozovE
ī
-
20
69'ac.
Al,let
f
LnSé
oixovóµov
ñ
ixxkacéxdcxov
i7
levodóxov
voaoxo
l
LOV
9
nzwxozeóy7ov
n
óeseavo-
seóy,ov
n
eleeyoozeóg,ov r7
TOV
ina
zí
7
s nzW
X
Elas naea-
axovza
Ti
ylveaiae, ál,l,et xaTie
x
Q
laty xaa SoxcfL.aalav
ZWV
xaTLi
zÓnoV iEOyveÁeaTáTWV Éncaxónwv
TOvzovn
21
neo
t
4áLiLiEa9'ac.
El
Sé
Tes
ev
Q
e9'eti neopáaec
zmv
etenµivwv xaceoTovewv xa'
c
go
Q
ovztaµazwv SLSoic
Te
Áaµ
l
g
ávwv,
erre
Linlaxonos E1n Écza
xíin
Q
cxós,
xaa
Tóv
na
Q
i
X
ovTa xal ziiv
Li,aµ
7
4ávovza
t;W
Tns
aeewai-
vns xai zov x.lneov ydvea,c xel.evoµev, pezet zo
vnó
Tm/
xazáxecacv av
9'a
zovs ervat Tov SeanóTOV
ieoti.
22
El
Si
zes
dcci
neoazaalas
yévs
7
zaL
xai evee9'Ein
Sedovs ze, zóv ytvo,tLEVOV
eco
Tov x),í
7
oov rlveaiaL
23
xiÁevopev.
El Sé
otxovó
l
rLos
i
7
ixxlnaeexdtxos
i7
Iweenlaxonos
i
7
neeco8evTí
7
s
n
levodó
X
os
n
voaoxóCOs
n
nzwXozeórpos
i}
o
Q
yoavozeóq
'
os
7
4
Q
eroze6gpos
n
ó
xa.Zovpevos ini z>¡s nzwxeias naeaaxwv ze y7avEln
(1)
sic
Coll.,
ánoaaíaovat
Nomoc.
Coll.
(6)
naeet
zo`
v ins.
(2)
zoús
oiN.
Nomoc.
(3)
avvel.9e
ī
v
Coll.
(4)
L":v
ins. Hercher
(5)
avzoi..;
siasticis restituere debere. ac
si
ipsi quidem su
per-
stites eiusmodi rationes subierint, tunc quae
dicta
sunt fient:
sin
autem defuncti fuerint, antequam
rationes reddiderint, tunc
heredes
eorum eiusmodi
quaestioni subiciantur atque
ad
restitutionem eorum
compellantur qquaecumque eapropter debere eos con-
11
stiterit. Etiam
de
iis altqutd defin
•
iendum esse
credidimus, qui curam venerabilium xenonum noso-
comiorum ptochiorum orphanotrophiorum breplto-
trophiorum susceperunt vel suscipient. quibus et
tpsms
omnem licentiam adimimus
ea
quae sibi ad-
qutsaerint, postquam memoratas
curas
susceperint,
sive
testamento
sive alio
quo modo
vel machinatione
in alios transferre, praeterquam
si quid
antea ha-
buerint vel postea
a
parentibus patruis avunculis
12
fratribus ad eos quid pervenerit. Quaecum-
que
y
ero ad supra dictas
venerabiles domus perti-
nent quaeve
ad
earum antistites
post
eiusmodi
curan:
susceptam pervenerunt vel pervenient,
ea
ea-
rundem venerabilium domorum esse ac pie
in
eos
13
qui ibi degunt vel curantur erogari iubemus.
Ma-
nifestum enim est eum, qui xenodocho vel nosocomo
vel ptochotropho vel orphunotropho
quid
relinquit
vel donat sive
in
scriptts sive
sine
scrtptura, ideo
dare, ut
per
eum
pie
erogetur, quippe qui multa
s
vietatis occasiones habeat
per
eos qui
sub
ipsius
14
cura
sunt.
Seque
iustum est hune, quae ac-
cipit eorum
nomine
qui
sub
eius
cura
sunt,
ea non
in
eos vel
pro
iis
erogare, sed in
suam
personara
convertere et proprium inde lucrum
parare dei
ti-
15
more
posthabito. Quis enim
est,
,
qui
tau cura
ite.structus
non
idcirco eam
se
susceptsse putet, ut
non
solum quae extrinsecus
ad se
perventunt, sed
16
etiam omnia quae habuit
in
eam impendat? Prae-
terea et hor
tiuhemus
ut
si quid post factor ab
his
personis sunLptus
in
eos quorum curam gerunt
el
post
debitara rerum aedificiorumque curationem
superesse contigerit,
id .ad
reditus comparandos pro-
17
ficiat.
Ubique
enim
id
enitimur, ut quae
ad
píos
usus destinata sunt incrementum vel augmentum
ca
iant: ita enim quisquis
pro
animae suae salute
al^quid
[acere
vult, promptius donabit,
(
guando
con-
fisus fuerit
ea
quae offeruntur
pie
aministraturrm
18
irt.
Quod st quem eorum contegerít administra-
tionem quam habuit deponere, sancimus
ab
eo qui
ei substttutus fuerit cum domini
dei
timore rationes
ei totius
ab
eo peractae administrationis reposci,
quemadmodum
sacra
hac lege
teostra
continetur:
sciente substituto, quod
domino
deo
ea de re
ratio-
19
nem reddet. Vetamus praeterea, quemadmodum
sacris canonibus definitum est, episcopum vel ch.or-
episcopum vel visitatorem vel presbyterum aliumve
cutusltbet dignitatis clericum
per
largitionem creari.
20
Neve ettam oeconomus
defensor
ecclesiae xeno-
dochus nosocomus ptochotrophus orphanotrophus
brephotro
.
p
hus quive
ptochio praeficiendus est lar-
gittonis :nterventu fiat,
sed
tudicio et inquisitione
religiosissimorum eius loci episco orum promo-
21
veatur. Quod
si
quis inventus fuerit
sub
prae-
textu dictarum ordinationum vel curationum qu
id
dedisse vel accepisse, sive episcopus sit sive cleri-
cus,
tan:
dantem quam accmpientern sacerdotio
el
clericatu privari iubemus, praeterquam quod do-
22 mini
dei
vindictae subtacent.
Sin
autemer
patronatum quis creatus fuerit et aliquid ded^se
tnventus fuertt, creatum
e clero eximí
iubcmus.
23
Sin
apparuerit oeconomum aut defensorem ec-
clesrae vel chorepiscopum vel circuitorem vel xeno-
dochum
vel
nosocomum vel ptochotrophum vel or-
phanotrophum vel brephetrophum vel ptochio prae-
4•
34
I3
6
(2)
7brizwv
7
závzWV
xai
eni
Twv EvÁafleazázwv
yvvautwv i
7
grae8'évwv
T
wv r
7Y
oaµávWV
evaywv áaxr7-
6 (3)
Tr7
P
iwv
r
i
zal tovaazr7^ríwv
xearovvTV
W.
Tija
doa7ri7c ieeaztxrjs Tá^Ewa
oinaar7a
T7
7
s
To`
v $eov` 2,e4-
TavQyiac xaTir. TOVa savrr7s fa3'µovD'
7
ráoiDUar7s
xai
0
v8E1
,
¡x
Tov
7taeóvTOa r
7
µwv
xatvt
Y,
oµe'vr7a vóµov.
D. .rv k. Dec. Constantinopoli Lampadio et Oreste
071SS.
[a.
530]
47 (48)
1
'0
avTÓS 'Iwávv11
EnGZexep
7reaG-
::1o1WV. 066
.
740µe3
,
,tGr78fva
tia éntaxoni7v neoxEteí-
EQ,iat, 7r.
'
tijv e% ft.i7 Ta
TE
.122axer
7
arós
xai
t
iya9•óc
E:17 xai GGr
j
re yVVatxi avvotxai7
J
ur
7
Te naiBWV etr
]
na-
Ti;e,
c12,4. avTi
S
uév
yvvatxós 9Tqoaxaereeol77
T^7
aytw-
TaTy txxATaiu, avzi 8É 7tai8wv
a7ravra
Tov
XvaTtavt-
xóv xai oe9'óso;ov^x
9q
ot taóv, ytvwaxarv
()aran
¿'u
s
a
-
ña nEei Tr7s BtaVoxi
)
>
TCJ'v
,iEOpasaTáTWV
É7u-
oxonwv r¡µás 8tazv7cwaat z xai µETrt
TavT7
7
s
T779
t:v-
voiaa neoeA9'EbV TOV YÓ
f
GOV,'xai Tova 7raeá TaVTa
TL
neáTTovzas ñ
7
teáIavzas 4náar
7
s E`7ttaxo7rps ávaIíovs
slvat. 01
yyae
,
fi
era
Tavzgv r¡
,
uwv Tm,
BtGíz4ty
Tat^¡aaí
TGYaa
e`ntaxonovs naea
Ti
7
v
TaV7779
81ívaµtv
i¡
"EVf69'at t9'aoor
7
aavTES atJTE ¿Y r?ntaxó7rots tióovTat aire
tBVO'O6LY Ént
TWV
tee•V,
aa/1' il8Áa9'ÉVTES
aVTWV
ÉTt'-
OOGc
tf
W
OOVat
xwoav
xeteo'rovías
axet,8ovs TE xai
TW
5'et;r 8tá
7rávzwv áeeaxoúar¡s. D. IIII
k. Auq.
Con-
stantiuopoli fiost cons. Lampadii et
Orestis.
ta. 531]
4S (49)
Idem A.
Iohauni
pp.
Si quis a decli-
nandam legem Falcidiam, cuna desiderat totam suena
substantiam pro redemptione captivorum relinquere,
eos ipsos captivos scripserit heredes, ne videatur
quasi rncertis personis heredibus institutis iudicium
suum oppugnandum reliquisse, sancimus huius talem
institutionem pietatis intuitu valere et non
esse
re-
1 spuendam. Sed et si pauperes quidam scr.ipserit
heredes et non inveniatur certum ptochium vel cer-
tae ecclesiae pauperes, de quibus testator cogitave-
rit, sed sic incerto vocabulo pauperes fuerint here-
des institut.i, simili modo et huiusmodi institutionem
2 valere decernimus. Et si quidem captivos scrip-
serit heredes, civitatis, in qua testator larem f'overe
ac degere noscitur, episcopus et oeconomus
a
here-
ditatem suscipiant et omnimodo in redemptione cap-
tivorum procedat hereditas sive per armaos reditus
sive per venditionem mobilium seu se moventium
rerum: nulo penitus ex hoc lucro vel oeconomo vel
episcopo vel sacrosanctae ecclesiae relinquendo. si
enim propter hoc a speciali herede recessum est, ut
non Falcidiae ratio inducatur, quomodo ferendum
est hoc, quod in sacro venit, per Falcidiam vel aliara
3 occasionem minui? Chi autem indiscrete paupe-
res scripti sunt heredes, ibi xenonem eius cívitatis
omnimodo hereditatem nancisci et per xenodochum in
aegrotantes fieri patrimonü distributionem, secundum
quod iu captivis
4
constituimus : vel per redituum
annalium erogationem vel per venditionem rerum
mobilium vel se moventium, ut ex his res immobiles
comparentur et aunuus victus aegrotantibus accedat.
quis enim pauperior est hominibus, qui et inopia
tenti sunt et in xenonem repositi et suis corporibus
laborantes necessarium victum sibi non possunt ad-
4 ferre? Licentia omnimodo deuda et in priore et
in secunda specie et actionem movere et debita exi-
DE
EY15CO1'11
gere, ut iu captivos vel in aegrotantes consumantur.
si
enim heredum
eis et ius
et nomen dedimus, sine
Falcidiae tamen legis emolumento, necesse est cos
5
et debita exigere et creditoribus respondere. Sin
antera ampliores in civitate xenones vel ptochía
sint, ne incerta videatur pecuniarum datio, tune ei
xenoni vel ptochio, qui pauperior
esse
dignoscitur,
easdem
res
vel pecunias adsignari: hoc videlicet
discutiendo a viro reverentissimo locorum autistite
6 et sub eo constitutis clericis. Sin autem nullus
xenon in civitate inveniatur, tune secundum de cap-
tivis sanctionem pro tempore oeconomus sacrosanc-
tae ecelesiae vel episcopus heredítatem accipiat et
sine Falcidiae ratione pauperibus, qui in clvitate
sunt vel penitus mendicantes vel alía sustentatione
7 egentes, eaedem pecuniae distribuantur. Haec
Lamen omnia locura habere sancimus, guando non
certi xenonis vel certi ptochü vel certae ecclesiae
uominatio a testatore subsecuta
est,
sed incertus
est eius sensus. sin autem in personara certam ve]
in certam venerabilem domum respexit, ei tautunr-
modo hereditatem vel legatum competere sancimus,
S nulla Falcidia nec in hac parte intercedente. In
omnibus autem huiusmodi casibus caelestes iracun-
dias sacrosauctarum rerum administratores expec-
tent, si qualecumque lucrum ex huiusmodi guberna-
tionibus sibi adqulsierint vei si hoe committi ab alio
senserint et non gravissima poena et interminatione
quod perperam factura est studeant corrigen.
L. .r
k. Sept.
Constantino
,
^oli
post
consulatum
Lampa
d^ii et Orestis
vv.
ce.
[a.
5.S
1 ]
49 (50)
s
IdenG
A.
Iohanni
p
p.
Cum lege Leo-
niana viris reverentissimis episcopis et presbyteris
et diaconis peculium habere quasi castrense cotices-
sum est, eo addito, ut in ipso testari possint, dubi-
tabatur, si huiusmodí testamenta debent de inofficiosi
querella expugnari, cum de omuibus personis, quae
huiusmodi peculia meruerunt, eadem fuerat quaestio
1 exorta. Sancimus itaque viris reverentissimis
episcopis et presbyteris et diaconis, qui tale pecu-
lium (id est quasi castrense
d
)
possident, super hia
tantummodo rebus, quae quasi castrcusis peculii
sunt, non solum ultima condene secundum leges ta-
men elogia licere, quod ex Leoniana constitutioue
descendit, sed etiam eorum ultimas voluutates, super
his tantummodo habitas, de inofficiosi querellae mi-
Dime subiacere.
D.
/c.
Sept.
C'onstanlinopoli
post
cons.
La7npadii
et Orestae.
[a.
53]]
50 (51)
e
IdemA.Iohanni
pp.
Si quis in conscri-
bendo instrumento sese coufiessus fuera non usururn
fórí praescriptione propter sacerdotii praerogativam,
sancimus non licere
ei
adversas sua pacta veníre et
contrahentes decipere, cum regula est iuris antiqui
omnes licentiam habere bis quae pro se introducta
1 sunt renuntiare. Quam generalem legem in om-
nibus casibus obtinere sancimus, qui necdum per
iudicia;em sententiam vel amicalem conventionem
sopiti sunt.
D.
k.
Sept.
Consluntinopoli
post
ecos.
Lumpudii et Orestae
ve. cc.
[u.
531]
51 (52)
Idem A.
Iohanrti
pp.
Generaliter sanci-
mus omnes vinos reverentissimos episcopos nec non
presbyteros sea diaconos et subdiaconos et praeci-
(1)
C.
47
extut
in
Coll.
(2)
C.
41
§
2
h.
t.
(3)
sic
311
cum Graecis,
iconomi
CR3^I°
(4) captivos
libri
(5)
tra-
ditur
consulatus anni 530
(u)
iunye
1, 5, 22. 3, 28, 37.
6, 22, 12
(7) c.
33
h. a
(e) id est quasi castrense
del.
Rumrnel.
(9) pr.
2, 3, 29
nia valeant etiarrt iri devotissimis mulieribus et vir-
girtíbus quae piis ascetriis vel rno7tasteriis praepo-
B
7tuntur. Reliqui
y
ero
sacri ordines
dei
ntinistrorum
secundum gradus suos prontoveuutur rteque quicquam
in
iis praesenti lege nostra innovatur.
47
Idem
A.
Iohanni
pp.
S'artcimats,
ut nemo
episcopus ordinetur, nisi qui et
alias
idoneus ac
bo7tus sit neque uxori cohabitet neque liberorum
pacer
sit,
sed pro
uxore
am
pplectatur sacrosanctam
ecclesiam, liberorum autem
f
oco totum C'hristianum
ortitotloxumque populum habeat, sciens ita
ab biz-
a() de
successione religiosissimo7ntnt episcoporum7tos
cotistituisse
coque
consilio lege7n emissa7n esse, et
qui
ea
praeter7mttant vel yraetermiserint omni epis-
1
corita indignos
esse. Qui eleteive
post
hanc
con
slitutionevt nostrum
contra cita
vint aliquos epis-
copos
creare
vel fieri conubuntur, rteyue episcop
i
erunt ne ue
in
sacris munebunt,
sed jis
cieett
atas
locum facient ordiriatione diliyenti et deo
per
onutiu
grata
substituendis.
35
1
3
ET CLERICIS
pue monachos, licet
non
sint clerici, immunitatem
i
pso
iure omnes habere tutelae sive testamentariae
sive legitimae sive dativae: et
non
solum tutelae
esse eos expertes,
sed
etiam curae,
non
solum pu-
pillorum et adultorum,
sed
et furiosi et muti et
surdi et aliarum personarum, quibus
tutores
vel cu-
1 ratores
a
veteribus legibus dantur. Eos tamen
clericos et monachos huiusmodi habere beneficium
sancimus, qui
ad
sacrosanctas ecclesias vel monaste-
ria permanent,
non
devagantes neque circa
divina
ministeria' desides, cum propter hoc ipsum benefi-
cium eis indulgemus, ut aliis omnibus derelictis
dei
2
omnipotentis inhaereant ministeriis. Et hoc
non
solum
in
vetere
Roma
vel
in
hac
regia
civitate,
sed
in
omni terra, ubicumque Christianorum
nomen
co-
litur, obtinere sancimus.
D. k.
11
-
`ov.
post coas. Lam-
padi.i
et Orestis vv.
ce.
[a.
531]
52 (53)
2`
0
a1iTOS paat7.EV6'TWáv
^
l
'r1 l
7
ráexw
nora-
'upeGWy.
(•^Eaarílo¡tEv µ718éva
7raYTE/^COÜ6 µ71TE 1gOv/.
E
v-
T777' uTTE
TalEW'r7/V É^tíax07tOV
r
1
7r
Q
8a,811TE
Q
OV
Zov
1.ot7rov
yí1'Ea,9'at, OvBiv
197a72T0µ£v01)
TOVBE TOV VOLLOv
tWv Z0tai77
1
S iO
E
7
Wav''v1
1
s
7r0(1TEOOv ^Stwµél'Wy
Totl
.
1 .
.
+
7.ot7toú
8i
u118éva 7ravZEM1O1s lx
Ti1s Ebe7JCtEVr)s c51./Ta
Tv;
C
1
1
s E6S ZLLS
á7
1
,9'£laas
frena-cías
a1'a^aíVELV,
xab
1<a-
ñ,LaTa
El
Y.ai
1187
1
I^EtZOVeVrlaas r
1
TOlsTaSEwTLY,Ots V7r71-
1
Q
E791aas i'7vxEyl
7
rL
p
Tayµaa[.
Tóv
yáQ lvTE9'eaµ-
ttéVOV
Eta7tQayEat
ar7O00aLS Xai
Tac 86a
TOVTO tÚ6 Ei-
iós
lntavµBaíyovacv
rcltaQTrzuaatv
()zis<
av eir¡ 8íxaaov
1071 aiv ElvaL ZabG)T7
1
v
7
1
1
4ov^EvT1
7
v
xai 7tOaZZELv
rrl .YrtvZOlv 7ttY-QOTaTa,
Ev9'vs 8i iiQEa xELOOZoV£laD'aL
77l80.
y
^
L7.av,i
Q
w7tias
xai
a
+
xzruoa
-
úYrs
vov,9'EToivTa
xai 15
9
77
1
yOVµEVav
3
8C1yuaTa
•
7r2i
i
V el µ1
1
lx
v1
]
7rías
11
11t-
>das
xai
ovntw zi
l
y
lyv7
1
p4ov
lxflrtars
t'rvxa
Tac
ev%at4s-
arrz7ocS µovaxo
ī
c
lyxa7ai.Eñ7nEi'o9 xai
BtauEílas l,zi
TOV7Ov TOi 6x7;
,
uaT06
•
TTVtXavTa
yrXo
IC
P
íPUEV aiTW xai
-re£af3v7iQW
yEvéaB'a1
'
sal
sis
r'7rtaxo767v lA9£iv, nrQó-
4r
1
1.ov óv,
ws,
711'ixa
TOtoizóv Tt yévrTat xai cty;cos
T^1s
iE
Q
aTEias
9"
aY7
t
1
,
T7lvexai7a
áBEtav
y
beL
uévECV
l7ri
Trs
ieewovvrs
xai
-coi)
"
Á.EC7oveYs
ī
v
á t7
1
),%áx,9'at,
Trv
TETáe•
rrlv
µévTOC
uot av T^¡s
avzoi
nreetovaias á ráars nraQé-
%wv
5
70Is
t
iOV'^.£vTals xai
TcÚ 871µoalCO
xaTit
TÓv
éá'ay-
ros li
ti
TOís
TETA
Q
Tr
t
µoeíots
TE9'E
'
uza
;raQ
7;
,
1r1.51
,
vóuov
6,
t)
mysteria
libri boni
contra
Graecos
(2)
C.
52
r'xtat
;
n Coll., pr. — §
4.
13. 14
in íl
7
ornoe.
(3)
1-
ov9'e-
aoüvza Xai 1.;q27
17
o15µavov Coll., vouo9ETOVVZa
(om.
xai
úycr
lY
ovuevoY) Nomoc.
(1)
libri
(5)
i
j
ins.
st
µovte Tre 811
11
oaire, ely8
'calero-ron
-
7s
Tvxyc
lTZi
^x
a
-
2
ver, cúv. El
Sá
>mi
lv
Tac
Piltla
t
ieazazotc aexl-
µavBQlzacs
Tax9
•
eG
1
xai Sta
'
calveaev
1
!v
avTOls, xai
avzws &Boµ.Pv zijv
T^s Tvxrls aTétietav, zity Ta-
zá
`
o'rr
l
y xá
y
za
-
Va9'a µoleav T;10 avTov 7ta tovalas, xa-
,9'a7rEe etiróvzes 1'yo,9'r1µEv, 7taesxoµsvrp
•
á^Rws S!
o11ze
lxelv
g
o
xeceazovela8'ac avyxweo
-
v
µev
ovze
zcy
xecPozo-
3
voivzc
TotOiZóv
Te
ireazzetv lyoleµav.
Pevwaxot',-
arls T;js ai"
1
s 1;irseox^¡s ois
Taiza
7taeayovtiaxTéov
iíi5aat
TO
ī
S
t9'Eomel^
1
LeaztlZot6 É7rtaxó7roe6 7LOtv7
1
9^ vq^lOewftÉvot6
7rEei avTr
l
l
<
v
Ti1v iEewavvr
l
y,
Eí
Ti
ZOLOV7o iteá
l
aeev,
neo'
s
Ti) µ118á
Tóv
xecOOTOV0líµevOv T7 t
s íEQWavvr
l
s
(L7t0Á.av
n
Ptv, xll
y
si
?t oTEeOv oiov8rlitoza
1
4a$µóv
éeeaTelas
>
175EixEV, a^.%' v tBeaíTaes zEZáx,
•
at xai Tñs Á,etzove-
4
yias IxTE).Et
V
, als v7ráxElTo
fo
7reóTEÓOV. ^4iree
r`z7ravTa
xDaTEl
y
a
g.
a
g.
T01' l(uPZr16
1
30vÁue9'a
xeOVOv,
l7rEL8r1
TOí1711,
A
7reWTOV
vr^_
1lfcwv l^sver¡zat, ov
7reoaairTO-
,u.évov
7ravzElÍ.ws
'Coi,.
-coi;
vórov, xa3
•
47tPe
EiiróvZes
é
9
719'1
/,
uEV, -volt 17ra TOtatiz176
teógoavv116 ábw9'évTwv,
a/lñ
lhvaiav l
xOVT(OV
aVZwV
86'
[7
v7roxa
^1
v
Ta
aT w
aTv
11EeTOvOyElv
XCLTa T
^
7
T;79,C7E00aiOV
xai
OÚahevzlveavo
TU
-
3v
T77$
eiae,Bois
A7
1
;egos
8tázaC=cv y Ti1v
neón
Owµrsv
5
avztyey
Q
aµµév1
1
v
10
. IIeós TOvzotc
xáxecvo
8lxatov
8l'Vt
sial
xOaTE
ī
v xai 7LOtlLZEVEa,9'ae ,'eant
9lIoµev,
ónee
TEa/
pa
iv
lti aexr
l
6
xai
7
p
50
^eZEVaa,uEVOV OVx taµEv 07rwñ
?LltOW7rTat.
l
LEµv7
1
µE,9'a yá
0
',4oxa81.ov
mal
Ovweíov
^
Z
^11
WV
771s E2iaE
1
g
0v'S %T1^EWS lYZVxOYZPS 8LC[Za^EI " flOV-
PA
,
ttai'7
]
ZOUs x2.710cXOVS, Ée'77EQ áµE4aavzEC TvxocEV
Tñs
Eav7wV
'rabos >cal
EtsOLaV81
1
7rOTe Év07r9.ov aZeaTEía
7
1
^
' ira-
vayyEil.atev 7
1
xai xa9'1
1
e1
]
µ V
évot iraárK TCO
,%'eog7e%E'aTá-
2W2'
4
7
rtaY.ñirwv
az
O
aTE11E(<9'at 'rOÁft7laatEv,
lxáÁ.Á,P-
a ,9'at v
av7Oi/s 77/6
azeazeias i
1
s
í'zvxov, 7raeaSi oaat
8i Ta
ī
s TrJv irÓle
g
oy liovlra
ī
s,
v
7
5ove
Y
^aovTas
v /
Tti
77iAtir[)V
ZW 877
,
1100
-
(01,
1,
lirPG8r
1
xai TT 'rOV 8Ea7LOTOV ,9'Eo.aZeEítt
Xara TÓY
trS
aTOrtTElas
TOÓ.^tOV ÉTVxOV r17rEt7róvTES.
6
117rEe
xeaTEl:t' lx TOVBE ñ,ttwv
t9'Ea
^
rílOµEV
Toa',
Yo-
uov,
xe%.EVO
y
ZES avzovs
Ev5'vs xai iraóaxor
l
ua -1-77s-.7a<4-
^'
l.ews lxEívr
j
s, ¿
i
1
s sial,
7
a
7r
yívea,9'at fiov/.evzás, el ur
arD 08o EvO0iay ixol ,(3ovhEvTWV
1 1
716AtS, 17rE6ZOCyE
T71s
y
T
u
elzov
q
o
,
s 1 xai iroe
Q
wzéety
l
f
rias
tus
l7raQxírts
ETEeas,
É2'V a
urzticaza
t
4ova.EVQIV
xat^éaTrxE1
Y
¿cuela.
7
EL 8e a
9
.^r11'Ei=, ws
ELX06, yEVOL
y
TO, (1BEeav 8c80ttEv
Nomoc.
(6) 10, 35, 4?
17)
8ta
,
usívr
Coll., StauElvos
Nomoc.
(8) Tó
vv'v Bercher
(+a) 81azábwv
libri boni
(10) c.
21
h. t.
(II)
Th.
1
6
,
2, 34
1
52
Idem A. Iohanni pp. Sancimus,
ut
nullus
onutino curialis vel cohortalis in posterurn e is-
copas val ^lresbgter fiat: qui antea tali sacerdotio
digni habita sunt, hac lege non tanguntur, posthac
antena
nemo
omnino
qui rnemoratae
condicionas
est
ad
pracdicta
sacerdotia accedat, praesertim si iam mi-
nistravit vel forte cohortalinis iussionibus oboedivit.
i Neque enam iustum esset eum, qui violentis ex-
actiorttbus et peccatis quae his videlicet admiscen-
tur,
innutritus est,
modo
cohortalerrt vel
cut-tetera esse
.t omitiera acerbissirna facere, mox sacerdotern creari
hatmanitatis et innocentiae praecepta docentem ac
ruadentern: nisi
forte ab
in
%antia
necdum pubertatem
e¡ressus inter
monnchos receptats
sit
et eo statu
permanserit: tunc enim ei permittimus, ut et pres-
byter fiat et ad episcopatum verveniat: qui videlicet,
quoad id fiet et clericatu dignan: se praestabit, irt
sacerdotio perseverare poterit et a muneribus vaca-
bit,
ut
tomen quartam substantiae partem curiae et
fisco offerat secundaria constitutionem, quam nuper
de parta dedimus, vel fisco solo, si forte cohorta-
2
lis con.dicionis fuerit. Quod si
et tnter
devotissi-
mos archimandrttas recipitur et
inter eos remanet,
tiant sic sortis vacationern
ei
praestaJnus,
…
ulu/nodo
et ipse quartam substantiae suae partem secundum
quorl
daxamus oerat: aliter enim neque illum or-
dinari neque ordinantem tale quid facere permita-
3
onus.
Quae excellentia
tua
sczat ab omnibus
religiosissimis epzscopis observanda esse
poenam
circa
sacerdotium ipsum expectaturis, si quid tale
faciant, ordinatznn praeterea neque sacerdotio frzri,
tametsi antea quemlibet clericatus gradum
lenneril,
sed inter laicos numcrari et manera subire, grtibrrs
4
antea subiacebat. Quae omnia in futurttm teta-
pus valere volumats, quia nutre primum a
nobis
in-
venta sunt, neque o7nnano haec lex, ut diximus, eos
tangat, qui semel sacerdotium mc•r-uerunt, sed liceat
eis per substitutos muriera subire secundara Theo-
dosu et Valentiniani divae memoriae constitutionem
5
ad
Thornam
rescriptam. Praeterea et Wad
ius-
tum
esse et obtinere et in usu esse iubemus, quod
ab initio positum et observatuna iam nescimus quan-
tum neglegitur. rneminimus enim incidisse irt Arca-
dii et flonorii divae memoriae con.stitutionem, quae
clericos, si ordinem suum descrant et ad quant-
tibet armatam rniléliam nomina dent vel etiam de-
positi a religiosissimis
episcopis
militare ausi sine,
militia quam nacti sunt esta
vult
et civitatum cu-
rüs tradi, ut dcinceps rei publicae ministerium fa-
ciant, cum se domini dei se•rvitio per militiae ye-
6
nus abdicaverilet. Quae valere ex hac nostra
lege sancimavs fubentes eos continuo ac statim illius
civitatis ex
qua
oriundi sunt curiales heri, nisi ea
civitas curialibus valde abundet, quo castt vicinae
vel etiam remotiori aspe in proxzmam provincia77e
addicaretur, ubi potisszmum curialium
penurta
est
5*
36
DE
L+'PISCOP[S
tul.;
+JOVItevTae; fiV9'V6
lTtLlÍat7'ECV rWv TLOoa7tXOvrwv
aiTOi; 7[erty
S
LáTWV ,eai
zaÚTa
xaTixeev
xai
To
lxavóv
S
EavTOe; xarle
TOV
1
,
'
g
OfLOV fi
i
vTev9'EV
notar.TaVTa
p.&
oVV ó7ti Toe6
EvÁa¡.eOTáTOe6
xil.
g
r
P
exoes otov87l7tOTe
^a9
•
Lav
x paTETY EiC To 3e71
y
EXlS
V Ea
)
4oµev
xai É7ei
zois s¡Ss¡
7
re7c,1r5Lftelrxóa
e
xeazeiv zóV vonov
9 aevot,
Seórc xai 7teóTeeov
7
7
v.
E7ret8i7 S! >cal Tt7'a
BLárayev
t
Evpo
f
cev
7
rEei µovaxwv 8ea%Eyo
5
1EV77v xai
5
1ovLlo
f
Livrtv
aVTOVS
fLi7
xaza4L7rávecv Ta
oiy.eia
51ova-
orilOLa
f
17
i
S!
9
•
Oev
t
4sLv ras 7róL:ecs, xai ;r0ós Tira
vEVo
5
l09'ET77a$ae xaeo07'
TLi'E>"
V7rO7rTeVOV'ac, BELv
G11¡V T-
SLEV
á(pty,ai¡v lvzeiláev Aa
t 4ovTe; TeAELOTEOOV
Te
xai
els'
TÓV
a7tavZa
xeávovxai TovTo l
7
raYOe9'Waae
•
rÜOTE
u7
l
8eviTo"v Áoc7cov
rmv
Ei',l.
9
.3eazázwv
f
covax(i1v
ī
rSELav
etvae TOV
2
TOLOVTO
TL
,ZeaTTEEV
xai xaraAe5G7ravEty'
µiV ró
5
lovaxexóv
axrua, .zEpc á1.lEa9'ae 8!
'ny
010V-
ovv azpaTelav 7
1
y0ív7
l
v
;;áav
i
7 Tóv tv SLV-aaTri-
pfOLC uETaBtwxfiev
filo" xai T7
l
S TOV t9'eoV 9-EOa7rEtas
TñS
14v3
•
oW5tíva;
a6xO%ta6 (11,5aLeECai9'ac 71
yL7'WaxeLy.
10
'.áZS
xai o ToLOVTO Te
7tOáTTWY
17[L8O9'raErat T',]
povÁ
ī
r T7
1
s
7t62eWS
txeín
q
S, €l r
ie
s áozty, i
?
iras,
ia9t(i
;r OóTeeOV fi17tóVTES ("fr1V71f1EV,
el
[
l
!v
xe i
h
f
IáTWV EÚ:co-
eoí7¡,
xai
xer
f
eeLTexas V7tOOT7faórtEVOC ÁEeTOVOyIaS, l7tEt-
roLye
2
' TrY>"
EL6
Owua
1
.
EOOt'aa
á
•
x(L{'TaL'(Y'CL (.C(}'eiaS OVa7s
raí; flovllai;, xa'
29'á7tee
ei7tá
7/
TES
4,9'r
f
<EV, el
á
9
7a1 E
ī
s
ye7
'
OtVTO, 17te1ra,u
t
4áve•9'ae TWv
7CO(LynáTWV
xai
Te'
11
ixavov
lavra"es xaTa TÓv
vó
f
cov
7rocaiv. 'Es
^i7raae
8! Tols 3
•
8',uaaev,
tyo'
ú1v
f
a
3
(izo
'
zwv
Tocoi-
Áa c ávetv
Ton, aizetiv Tá ,Bov7.evzi
/
etá. Tc 7róoazázzo
S
cEv,
L3ovÍ.ó-
flEVa T>/
y
f
liV 77fÚOEta1' TovTWy
S
LoiOr1Y Toi
1
S
flOv).Ev-
raS
iv xóvaiLU,
áÍ.d' iv
áxtvrzrp
r.Til-
aEt
7
7
oVa71 71
wVOV
5
1eVT xara
Ten)
Ifl7rp00
-
5'ev
IF0tz
ī
1-
aavza TtaO
71f2wv v1,5407', Tiiv
81 ;
L
itio-atar
Tb
yEVLx^i
Zoa7tE
y
y7l Trls 0779 i7rE
n
ox7lc Eia(p£oea9'aL,
(iJOTE xtti T117'
aov
9'pov
q
o
q
v 7reovosiv
a
Y
ev;rvws
f
1r v
Totavro Sca/".a-
9'Eiv,
áhA'
ií
f
la
Tcü
ycvea9'at
T
L
Ti
}
v
7reoarxovaa'
vTIEO
TOVTOV
7rOtEta9'aL 9
•
eoaneíav,
;TAr,1'
Fi
5
1
77
ViJ1'
yovv BxOVTE;
oi rOeoÚTOe
á7t0'0eYT0
51l
y
T1iv
aT^(:7-
Telav 7
l
a7r/.WS o7tep
¿)ovas
ax7
l
ua, Et;
3
L7/
To
p
5Ll1-
vaxcx(iv (1
v
8ts
áxsiL
t
4ri,s Te xai
a1ir1`J'clis
i7tavil.'J'oces
fitO7
,
xai
ion
eviaflEaTaTOe;
lyypag'gvai
anrEVaatE
y
,
r
Ee yap
-cotizo
7tprtaLEV e'LaW
i
v
veaTOv
ivó
S
, ág'
ov7trp
o
7tapv,v 9e7o6 r5cllv yaYOVe
vóµos,
apLE51E7'
avZOLS
(TpxELV
ai1T07.5 TOv tx
T7iL
12
áax
ī
;QEws
i
l
yovaavot
eco
1'av"p
Ta
8!
xOaTEiv Eis
Ti))
,
i
9
TEy7is
t
4oU1.ó
5
1E,9
.
a
xeó7'ov,
oiS!
SxEt-
vovs r 5w
Ti»;
EióL¡µE'1'i¡9
r.
aza,tlµ7LávovT£s
;toev7
1
s, (1aoL
ánr0
T
Y
S
115LLJV t
4aaL
l
.E
í
as xa
í
zoL
µovaxoi
xa,9'£az(52-Es
ToloUTá
TL 7re7tOáxaat. T
D
yap iu7tóoaD'EV
g
(YUa uÉv
SLa
sotli,av9'em7riav, ií5ca
81
Tov
xeávov
^OLVeLWYZES
ágte
5
cev, 17rEi 51778i aa(51rDS vevofL0,9'ET7,uivov
If47Tp0-
Y
13 (2)
a9'EV
7
i
v,
"Ere
Toi
'
TO
`Jeaatlóusx,
are
7rarre
sLTE
f
L7¡Tl
/
o
are
€TEeós TLS
ty
á7raL8ía9
á;zoxaTáa'raOLY
7
1
UnoX(ITaa•aaev enrayay06 TLaev
alza
aepsory EtTE
9771EíaLS,
oi
8! 7roOS yaµov
t;4
"
,9'ai1
,
Sca zov
z
ī
l
s
áaxí¡-
aE[US07^'x I^OL1'ZO
HT`(101L0'y, 7rEOtaleELa9'a
a
t
T6
TOLr1vTr1S
a
(17rOxaTaaZaECC %
v7tOY.LITUaTaQELS
Xae É'xEL1' aVTOVC
IyOvalav
eLs
37''
f
3
o
14.
ovzae Te07to'v, SLF'v'toLT
Ta
tYTEV9'EV
4,71eoOVY
xai
7
1
8a7tavav 7tE
l
c(1yTas
77
xaTaÁc
f
LSüvEty
TE
Í.E2
'
TWYTaS•
W0"7rEp
el xai.
2'7t0 aLpE-
aLV
7tat8o7rotías avzois
T
l xaraleL(
f
T,9'Ei7
t
,
SEi
xai
TOVTO
aiTO
I,
Y
EL7' a'ÚTOVS TraLBo
Z
OCEi'v'
OVIL
avayxaoSLÉVOVS.
14
Ti
l
y
aizi¡v
8! z'o
5
co9'EOíav xai !;-ci
yvvaLli
7rap-
9
•
evEvovaaL6
xat ¡ir!
T04S
ya54Ei
y
oAws
xey.wL:vS(EYOeC
EUÁaflEaTaTOLS XAneLY.OLS tTLE,LTEí1'0
5
CEV Y.LCi
a'vaTt9'E51E7'
xai Taizr,v
Ti
l
v
xáprv 9Ew
T(1v
i
15
ceTipwv xpóvwv
15
(5)
áíav. ETt 9Ea rt5o
5
tEV,
aLTe avi
j
p
p
l7ti
51ovr,P77
^llov
t^9'Et9(
a
30L'I^7¡,9'EL
T
CITE
yVV71
TOl'
avOOa
x(IT((/,l-
7tovaa
7rp6s
rlaxr,acv
40oc , irr Tovrp aiTOis
SrSUas
rZa06zEt',
!
7re0
O
TaaL7',
áiüa Tir rllY
OixEla 7[á
9
vrwS Í.(Irl-
4
,4ávely,
liiOTE
yvvatxi
T71v
7róoixa
El1'al
/eCf^tE
ī
l'
Zi¡v
ai77iS
Y-ai
Tyv
7rpo
yá
5
tov
SIOeEáv TLU
OvvoLxliaavic,
re) 8é tx
Toizov
xieBoS
5crj
xaT
ī
1
Ti
S
v tx
Pesztn.(8iov
SLaSE'7!y
`
L
1'
ExSLXELV
r!
5
t
^
LEv£LY 7raea
T W
5
47
,r
1
aoTa(L
-
1Lryw,
.771
v(LTá To Éx
Vav(LTOV aótlgTWVOV,
oto So-
Ho7r'vTa6
TDV
á¢LazaLCivov
T
W
T71S Itera
TCJV [LA^.wYs
1) c. 29
h. t.
(2) 'rol
aua.
vel
ró
po,
n
rn! Coll. libri boni
Coll.
(4)
olov Novme.
15)
rLeT i1GÍ.7;
'
2wv
ser.
(2')
el
8i µi
i
yE
Bodleianus
3399 (=
Coll.)
(x)
eí
7
Quod si videlicet latitant, licentiam damas cu-
rialibus confestirn res quae eis competurtt ingredi
eaque tenere et satis bi irLde secundum legeln fa-
8
cere. Hace igitur in devotissimis etertezs
cuins-
curnque
gradus in perpetuurn obtinere iubemus, quin
etiam in his valere volumus qui iam offenderunt,
9
quoniam antigua sunt. Cura antera quandam
constztutionerre irzvenerimus, quae de nzonachis ayeres
eos monasteria relinquere et in urbibus vagan ve-
tat, guara lamen nonnulli ad certum tempus datara
esse suspicantur, inde occasionem sumentes perfec-
tius hoc et
in
omne lampas reformandum
credidi-
mus.
nulli igitur devotissimorum nionachorum in
f utarum liceat tale quid /acere ct monachicum ha-
bitum relinquere, induere autem qualernqualcm mi
litiam vel cingulum vel dignitatem val in iudiciis
versan et dei ministerio humanas occupationes prae-
10
ferre vel cognoscere. Qui tate quid facies, tra-
detur curiae eius civilatis, ex qua oriundus est, val
atiza secundum quod supra dízimus, ut si quidern
locuples est, eliam pecuniaria munera sustineat,
praeterea corporalia: ut et in hoc casu liceat curiis
secundum quod supra diximus, si latent, res agg-
11
gredi
et sibi secundum legem satisfacere. In
omnibus autem casibus, in quibus ex eiusmodi cau-
sis curias capare quid iubemus, dimidiam eius par-
tem curiales non en auro accipere volumus, sed in
rebus soli, sive eae subsunt sive comparandae sunt
secundum legem antea a nobis propositam, alteram
dimidiam communi excellentiae tuae meusae en erre,
ut et sedes tua diligenter rovideat, ne quidfeius-
modi lateat, sed simulac f^
eat, competentem mede-
lam ei adhibeat, nisi iam tpsi sponte militiam vel
?nene alium tenent statum relequerrnt et ad monachi-
cam citara rursus strenue ac vera reversi fuerint
et impigre
id
cgerint, ul devotissimis clericís ad-
scriberentur. quod infra anni spatium feeerint,
ex quo praesens lex nostra lata est, poenam cis
renLattimalS,
sufficere lis amanrlatiaeem rctti, quam
12
ex vitae suae ralione habcnt. Ilaec autem in
futururn lampas obtinere volumus neg2te illos poena
supra dieta eximentes , gali inde a
noslro pr°ütci-
pata neonachi constituti tale quid feceru7Gt. anterius
e7tim ternpus tam humanitatis gratia quam ternporis
ratione erubescentes absolvimus, quoniam antea non
13
perspicua constitutum erat. Praeterea et Itoc con-
stituimus, ut sive pater sive matar sive quis alias in
defectuna libcroru7n viris quibustlam vel rnulieribus
restituti.onem ver substitutionem iniunxcrit, ü aatem
ob vitarn retigiosaut matrim.o,tiune contrahere nolue-
rint, tales restitasion.es vel substilattiones rescindan-
tzer liceatque lis quernad-modum voluerint, pie la-
men, quae inde iis obven'iunt consccrare el val diem
vivunt erogare vel post rnoriem de iis disponere:
sicut etiam si sub condicione liberorum procrean-
dorum iis quid relictum fuerit, et hoc eos habcre
oportet, liberoruve procreatione r.rr'ninre
j
is irrcum-
14
berzte. Eandene legem extendirnus etiant in mu-
lieres virginitatem pro fessas et devolissimos clari-
cos
gatibus
matrirnoniis
omrcirio
irilcrclictunL
est et
deo hanc gratialrt nostris ternporibus dignara refe-
15
rimas. Praeterea sancirmes, sive vir
solitanu,n
citara eligere velit sive mulier viro relicto ad cxer-
citationem monachicam venerit, ne hoc ipsis poe-
nae causa sil, sed propria omnimodo recipiant-
ut mulieri dotem suarn, coniugi ante nuptias dona-
tionem recipere liceat, lucrum autem ex his non
qucrsi repudiara intercesserit uindicetur vel remancat
apud sum qui non renuretiaverit, sed ex pacto quod
in mortis casum initum est, quasi is qui a convicta
37
1 3
TE
CLEBICIS
Sealzris ávazwes
ī
v zuiye
¿ni
zCy
avvoi.xeaicy
ze9vácvae,
Scci
zó
T
m avvoexr
i
aavze
navzaÁc"vs
áxer
i
azov eIvac
•
xai ónee áv
i¡
zWV
neoexr_iwv av
l
e
l
84aícov (Yelbeev
Síva,ucs zwv chi: avfcgooívwv 49ee?.ó,uevov,
roüzo avzó zóv A,afluívzC
^
eov ,!ocnov
-
^rapa;twpe
ī
v
zCp
cv
zr¡v
áaxria éñ^o
/
Léw
v
•
waze
l
Lévzoe'
i
d
'
$a
P
es
ī
v
zrv
yuva
ī
xa neiv éVCavzóv Sce.l$s
ī
v sis Ézeeov iSs
ī
v
avvoexéaeov Seéc ziiv
T
-
7
-
7S
yovijs áSr
i
tliaV
•
a
I
l'
el'
ze
f
eé.l.loe
yivsa9'ae zoeo"vzo,
zr
i
vexav
-
za
azé,l2sa,9'ae
Scai-
atol,
xaza
Toro Si
l
Ti>
77
xa:loviCSVOV
bona gratia
naeá
1
-
0171,1)7
z7
f
Y
tzaxr
i
aeV eha/LÉVOv neoacinov,
, ovzws
ze
noázzELY á
i
SovÁ.ezae, zcOV xeeSc
†
v xaza zóv i',unPo-
aásv sipr¡
i
[évov zeónov neoayevo
l
[éVwv avzcü • 8r2,a4
ron
Y.ee acvo
f
[évov
Éx
zT
i
s zoeaízri$
aizías
éx
ze0n0v
-ravzós,
sí
xai éni
zwv
neozéewv yá
f
[wv
r
i
r¡
yvvri
?
ó sYfi
`
O fLEG7OGET,
zol
y
%
Ott'oi nacai zo
ī
S
éx zoízov
zo
-
v
ya
l
[ov yevofuévots,
el
zcva
elíi,
924.azzo,uévov.
D.
y
/c. Dec. Constantinopoli post cons. Lam.padii
e
Orestis. [a.
531]
53 (54)
z
ldem A. Hermogeni magistro
of/iciorum.
Raptores virginum vel viduarum vel diaconissarum,
quae deo fuerint dedicatae, pessima criminum pec-
cantes capitis supplicio plectendos fuisse
3
decerni-
mus, quod non solum ad iniuriam hominum, sed ad
ipsius omnipotentis dei inreverentiam' committitur.
1 Qui itaque huiusmodi crimen commiserint et qui
eis auxilium tempore invasionis praebuerint, ubi in-
venti fuerint in ipsa rapina et adhuc flagrante cri-
mine comprehensi a parentibus sanctimonialium vir-
ginum vel viduarum vel diaconissarum aut earum
consanguineis vel tutoribus seu curatoribus, con-
2
victi interficiantur. Sin autem post commissum
tam detestabile crimen aut potentatu raptor se de-
fendere aut fuga evadere potuerit, in hac quidem
regia urbe tam viri excelsi praefecti praetorio quam
vir gloriosissimus praefectus urbis, in provinciis au-
tem tam viri eminentissimi praefecti praetorio per
Ill.yricum s quam magistri militum per diversas nostri
orbis regiones nec non viri spectabiles
6
praefectus
Aegypti
7
et vicarü et proconsules et nihilo
minus
viri
spectabiles duces et viri clarissimi rectores pro-
vinciarum nec non alii cuiuslibet ordinis iudices, qui
in locis inventi fuerint, simile studium cum magna
sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehen-
dere et comprehensos in tali crimine post legitimas
et iuri cognitas probationes sine fori praescriptione
duríssim.is poenis adficiant et mortis condemnent
supplicio. Bona autem eorum, si hoc commissum
fuera
vel in sanctimonialem virginem, quae
in
asce-
terio vel monasterio degit, sive eadem virgo diaco-
nissa constituta sit sive non, eidem monasterio vel
asceterio, ubi consecrata est, addicentur, ut ex his
rebus et ipsa solacium habeat, dum vivit, sufficiens
et res omnes sacrosanctum asceterium seu monaste-
4 rium pleno habeat dominio. Sin autem diaco-
nissa cuiuscumque ecclesiae sit, in nullo autem mo-
nasterio vel asceterío constituta est, sed per se
degit, raptoris eius substantia ecclesiae, cuius dia-
conissa est, adsignetur, ut ex his facultatibus ipsa
quidem usura fructum, dum superest, ab eadem ec-
clesia co-nsequatur, ecclesia vero omnem proprietatem
et plenam possessionem earuudem rerum nostro ha-
beat beneficio: nemine
vel indice vel
alia quacum-
5 que persona hoc audente contemnere. Poenas
autem, quas praediximus,
id
est mortis et bonorum
amissioms, constituimus non tantum adversas rap-
tores, sed etiam contra
eos,
qui hos comitati
1u
ipsa invasione et rapina fuerint. ceteros autem om-
nes, qui conscii et ministri huiusmodi criminis re-
perti et convicti fuerint vel eos susceperint vel
quamcumque opera eis intulerint, sive masculi sive
feminae sunt, cuiuscumque condicionis
vel
gradus
vel dignitatis, poenae tantummodo capitali subid.
mus, ut huic poenae omnes subiaceant, sive volen-
tibus sive nolentibus sanctimonialibus virginibus seu
aliis supra dictis mulieribus tale facinus fuerit per-
petratum.
D. xv k. Dec. Constantinopoli dn. Iusti-
ntano pp. A. in cons.
[a.
533]
54 (56)
Idem A. Iohanni pp.
Deo nobis auxiliara
praebente omnia, quae pro honore sanctae catholi-
cae ecclesiae ad dei placitum fieri properamus, legi-
bus constituere et operibus adimplere desideramus.
1 Et iam quidem multa cum eius auxilio statui-
mus, quae ecclesiasticae doctrinae statui conveniunt,
in praesenti autem hoc pia deliberatione duximus
corrigendum, quod hactenus contra dei timorem fie-
2 bat. Cognitum etenim nobis est, quod, si quia
sponsus vel sponsa post datas aut acceptas arras
voluisset se divino deputare servitio et
a
saeculari
conversatione recedere ac sanctímonialem vitam vi-
vere atque in dei timore permanere, compellebatur
vir quidem
ea
quae arrarum nomine dederat amit-
tere, sponsa
y
ero duplum id quod acceperat reddere.
quod nostrae mansuetudini satis religioni esae con-
3 trarium visum est. Unde per praesentem legenl
in perpetuam valituram iubemus, ut, si quia sponsus
vel sponsa desideraverit saeculi istius vitam contera-
nene in sanctimonialium conversatione ° vivere, spon-
sus quidem omnia, quae arrarum nomine futuri causa
comugii dedisset, sine ulla imminutione recipiat,
sponsa autem non duplum, sicut hactenus, sed hoc
tantum sponso restituat, quod arrarum acceperat
nomine, et nihil amplias reddere compellatur, nisi
4 quod probata fuerit accepiase. Nam et maritis
et uxoribus qui saeculo renuntiant iam anteriore
lege
10
a nobis provisum est, ut, sive maritus sive
uxor religionis causa a coniugio recesserit et soli.
tariam vitam elegerit, unusquisque eorum res suas
recipiat, quas
vel
pro dote vel ante nuptias dona-
tione praestiterat, et hoc tantummodo lucri nomine
consequatur ab eo qui solitariam vitam elegerit,
quod debuit legitime vel ex pacto per casum mortis
5
(1) exigere. Hin etiam cognitum nobis correc-
tione nostra dignum esse iudicamus, ut, si quia in
parentium potestate constitutus vel constituta vel
forsitan huiusmodi iure absolutas vel absoluta ele-
gerit se vel monasterio vel clero sociare et" reli-
quum vitae suae tempus sanctimonialiter degere"
voluerit, non liceat parentibus vel easdem personas
quocumque modo abstrahere vel propter hanc tan-
tummodo causara quasi ingratum a sua heredítate
vel successione repeliere, sed necease sit eis omni-
modo, cum ultimam voluntatem suam sive per scrip-
turam sive alio legitimo modo conficiant, quartam
(1)
zav
pro
zovzo ... µévzoc libri plerique
(2) = 9,
13, 1. iunge 5,
17,
11.
7,
24, 1? 11, 48,
24?
(3)
fuisse
cum
leqe gemina
del.
(4)
reverentiam
libri
(5)
illyricum
d:nbr. CR
a
,
illyricum et afrieam
R
b
cuna 1.
gem.: cum
praefectura Africae
auno
insequenti instituta
sil
(1, 27, 1)
prioribus Codicis titulis iam absolutis additamentum istud
hoc
loco
omissum videtur
(s)
sic
Ambr.
C,
vir epecta-
bilis
R
cum
líbris
in 1.
gem.
(7)
ve!
comes
Orientis
addit 1.
gen:.
(8)
omnes
ins. 1, gem.
(9) in Un
om.
L)
sanctimonialem conversacionem
PLR,
ac sanctimo-
nialium conversatione
C
(1o)
c.
52 § 15
h. t.
(11)
et
P.
et
per
CR
(12)
sic PR,
vivere
C
recedat
in
matrimonio mortuus esse videtur, quo-
niam cohabitanti plane inutilis est: et acceptis us,
quae dotalibus instrumentis continentur de eo quod
an casum mortis debeatur reliqua remittat
e2
qui
religiosam vitam elegit: ne tamen mulier audeat
ante
annum elapsum ad aliud matrimonium spectare
propter
generationis incertum:
sed si tale quid
/uturum sit, repudium quod 'bona gratia'
dicunt
mittatur ab eo qui reliyiosam vitam non elegerit,
et sic faciat quod velit, lucris secundum praedtctum
modum
ad eum devolutis. eo
videlicet, quod ex
huiusmodi causis lucratur, omnimodo, st si vel uxor
vel vir
in
priore matrimonio perseveret, liberis com-
munibus ex hoc matrimonio progenitis, si gui fue-
rint, conservando.
DE
h]YISCOPIt
38
i
3
quidem (lortionem secundum leges nostras eis relin-
quere; sin autem amplias voluerit
largiri, hoc eius
6 voluntad concedimus. Sin vero ultimara volun-
tatem parentes neque testamento neque alio ultimo
elogio declarasse monstrati fuerint, omnem paren-
tium substantiam heredes, quibus ab intestato com-
petit, secundum leges costras sibi defendant: nullo
eis impedimento ex sanctimoniali conversatione ge-
nerando,
sive
soli sive cura aliis ad successionem
7
(2)
vocantur. Huius perpetuae nostrae legis bene-
ficia eos volumus obtinere, qui in monasterio vel
clericatu perseveraverint. nam si qui eorum, de
quibus praeseutem legem posuimus, sanctimonialem
vitam elegerint, ad saecularem autem conversationem
remeaverint, iubemus omnes eorum res ad iura eius
ecclesiae vel monasterii a quo recesserint perdure.
S
(3) Bis ita dispositis repetita lege iubemus, ut
nullus Iudaeus vel paganus vel haereticus servos
Christianos habeat. quod si inventi in tali reata
fuerint, sancimus servos modis omnibus 'iberos esse
secundum anteriorem nostrarum legum
2
tenorem.
9 In
praesenti autem hoc amplius decernimus, ut, si
quis de praedictis Iudaeis vel paganis vel haereticis
habuerit servos noudum catholicae fidei sanctissimis
mysteriis imbutos, et praedicti scrvi desideraverint
ad orthodoxam fidem venire, postquam catholicae
ecclesiae sociati fuerint, in libertateni modis oinci-
bus ex praesenti lege eripíantur: et eus tam indices
provinciarum quam sacrosauctae ecclesiae defen-
sores neo non beatissimi episcopi defendaut, nihil
pro eorum pretio penitus accipientibus dominis.
10
Quod si forte posthac etiam ipsi domini eorum
ad orthodoxam fidem cónversi fuerint, non liceat eis
ad servitutem reducere illos, qui eos ad fideni ortho-
doxam praecesserunt: sed si quis talia u.surpaverit,
1
1
poenis gravissimis subiacebit. Hace igitur
om-
quae pietatis intuitu nostra sanxit aeternitas,
omces indices et religiosíssimi autistites sive Afri-
canae dioeceseos, in qua maxime hiliusmodí vitia
frequentari cognovinius, sive allana' provinciarum
naviter et studiosissime observare procureut. nam
eontemptores non solum pecuniaria multa, sed et
capitis supplicío ferientur.
55 (57)
3r
0
uúzbs r3aotl.ei;c
'Iwávv
l7
Lrtáexty neav
zweiwv. `O nap(i7v
vóuos eis
ézilrou vóuov reyeauu -
>
vou nue i7ucvv ávaq'ieErac
uvrurv, ov 8r
xai uú-
9'ts tntxvowaat uETa Tcvos xal,tliovoc (yi
7
`,Truav tipir-
vat neoaJ'Txrc, uagova roLVgv
han
Twv
7rlruue-
^vZWY
LxqpOYTBS, otix
ÓTt Taic aÚaaOe
xaiQOltSa
Tw'v
rrocvwv
(ovas'
yae
r¡
i
uiv
oVTws ws satl.avi`iewnia
xazaNueov),
á(i1•' tva
Tcp
Siec T7
7
s
T
9
tuwuias
ToUs
áu.a
(
pnTávet
y
neo
l1
er¡uivovc
Tal;
7rÁ,r¡u
ff
(EAaiy Eiewliev.
1
Iauev
Tolvas
ypoíy7avTes vóuov
1,e"yovra
urSFairrv
elvat
nae
P
raiav Toic
Twv áytwTáTwv Lxxl,ratwv
oixa-
'V(7u0GC
1
7
TOLS 7reOE6T(Uat
leVGÍYwy
i
7
voaoxousiwv
nTwxElwv g
,uO
y
aaTreiw
y
Erre ávaewv eLTE
7
yvvatxwv
Twv iL1.1wv
Twv
TototlTwv
avaTruázwv,
wv
i
i nea-
1,a
i
g
ovaa SLázaIcá ,uiuv7jTac, Tá acr
7
vExWS
atiTOis
xaTa-
1.E2ecuuiva, ilnae avyálta xalov
-
otv oi vóuot, xazá Tb
avugwvov
i
l xevaiov ataneneáax£CV
pr
7
TOV
i
7
r'xirotEiv
Od%Los
Xa$'
oiov8t
7
7roTe TOónoY
xai
"roía
l(yey!
]
s ása[-
cE6'v T7
7
v
¿'YTE
n
O'eY
7
raeat11Vx1
i
v. xai
TOVS 7rOinovTC(S
T(J
1,15u(;) IreoazE,9
•
Eixa
s
uev
1AyiQu011;, W;
o7/X¿TL
Siá
TatiTe
7
yTTV¿yxE(Orae
y
OvBE -1-7
7
57rpoat7y00ias TOV ásva-
.
1.iov a(oso
f
<itro;s, El
ui7
ui1.2ot Sia
lz
o
7
7
a$'at
xaT'
t^ros,
ád,i,ir neos iín
a
ay
xzalJ,'{z¡,9'iv
Ea TEM1EIw; Lyandl.oiTo.
)Y,
Tovzov av,)'u
uETa
Tevos
7rpoa.9'í
7
xrs
(LL'(LYEOVu£VOt
TOy 'YOuOV ,9Eanlo,ues, EL T'ts
r
Tw1
•
EiU((73EaTa'rw1'
oixovóuwv r"
7
,
Z
evoBoxwv i¡ voaoxouwv
7
nTwxoTeórywY
T"
?
yeooYTOXOuwY
77
(3e£(FoTOO99CO1'
q
óerpnvoTpoq'wv i7
aextuavSeczrvv i
7
Twv a,11.wv Twv mreetExout)'wv Ty
;rOOTÉ
\
Ia
7714.0Y t
(
I'ELt7. J[a7aaEe
91-
9
00-w7rw'v
TO
S
e7pvaxoi;
w
r.
xazaÁEC^Jév
zois
£úayaárv aíxot;,
y 7rnnirszaVZUC,
EGTE
aa
fv xoL'ai(O £CrE ¿s a1iOC; n
a
o((yuat ;rf
^
(O((EL7'
LCEVLOTa
3
el;
r0
u77 a
oXEt'v
Eivat at
77
'YExis, aÁ1.' Lni.
ata!
•
.7.'OE(1[v
ñ
^
reaaEacv 7
7
Tcaty(C^
[
%^
,
atn" u1¡xavaiS roe:
VtrvExis airó
uiy
vet
naa
n
2'aL
Etea9'eir irCLOá
Ti
j
a a!J-
pau
t
o
Tov
7-can
e
`
,.
/
<¿5t
,
r877 q'oLZí
7
arcvzas ¿ni Tefe";Totaú-
^
'roa 8aiuv vouov, •avzEtiws áBELar
raro noeELV,
a22(L, Y.(LV £t
7
r0(L;ECe, axV001' ele'at 'rC
yevopEYo'v xai áaEtav
p
EÉYat TW uET' avzó:r Tr
7
;
avT77;
avzLary.^ouE'veo 7^ Q01-71(
xai ToúroV ú(L,1't uraalzo;,
w; Eix
a
os, 'roo; i rE;rs
n((vTa;
EÚ,3'i/s Úvaxa).EiaV at
TU
YEC'OuEi'OY xai OOTw; axvOU1' aZO(FaIYEtG',
(US
(LY
Ei
urba rrV
úexiív
iTvxE neoe1,9'dY,
waze xai 'roús ¿r
uá'ó(U
'/.a
^
]nOV>
x(fi TUxOVs xai ;r(Lóav
o7
T
á1Eta1,
L9tC
ros e
t
'ay7
7
g'EeEai9'((e
nayTws oexov, r(UY ¿IL uEa(
f
J zote.-
.
uL
7
,,E•rwvXara
p
.Tavr(L
'reOnol'
y
apyOUVr[UC'.
^It'8pi
usY
á0 éY.CLarw BoÓuo;
Els ¿art.
loe
-
) ^ioV n(LOá
Toti
.
8rutoveyoi BESUuE
3
o;, oii Tá1AS ¿ori narra,; U
ros
–
TOLS 8á
evay£aev
OCxots
>mi coi; rLt',TWY avará-
aEarYftTE1.E
p
UT1
7
TOts 1`7
,
7
‘
¿.7ToV ^'EOV (
7
+v%a'rTOuE1'oLé nVx
fiV
9
Eórc'Y ooBE Xa7a 'ras
XTraELS ¿n((yEOii'aé 'rt
nLOa
S
;,
CL7.7.'
É'wS aY laaEYLU0L1' ot sUay£ts Oboe 1LLEY'OLOL
U8
(LxOL
navró; xai
uixet ya aÚV
rO
"COZ,
TLUY
abismo Ti-
F
.
^
1.ovs, €w: Ou
To
Xptaztavw
.
r ova,ua szau' úvfJ'ew•zoec
(1) amplias voluerit
P,
et amplius voluerit eis
CR
a§ 1 in Noninc.
(4)
e. 45
g
9
h.
a
2) 1, 5, 20,
6.
1, 10,
'2
(3)
c.
55
e.ctat
in
Coll.
e
a
inda
57
Ideal
A. Iohanni pp. Praesens lex ad memo-
riam alias
a
nobis scriptae leggis revocandam fer-
tur, quam denuo conferrnaradam credidimus curra
mellare adiectione poenam contra contemptores au-
yendo, non quo poenarum augmenlis delectemur
(nihil enim nobas tam gratunt est guían humanitas),
sed ut meta poenae eos qui ad peccandum procli-
1
dores sunt
a
transgrediendo arcearnus. Jciveus
ígitur legem nos scripsisse, qua oeconouti et ar[tis-
tiles xenonum vel nosocontaorum vel ptochiorieart vel
monasteriorurn sive virorum sive multerunt vel alio-
mcm eiusmodi corporum, quorunt mentionem facit
anterior constitutio, vetiti sunt perpetuo eis re acta,
quae annua leges vocant, ex pacto pro cenia aurt
summa vendere vel aliter quovis modo alienare et
posteros eorum solado privare: et convenientes ra-
tiones legi addidimus, quod post tale factura non
servatur annui appellalio, si non per sznqulos art-
nos datur, sed ser/id
datum
deinde penatus perit.
2
Quam
legem
denuo cura quedara adiectiote re-
novantes sanctmus,
ut,
si quis devotissimorum oeco-
nomorum vel xertodochorum vel nosocomorum vel
ptochotrophorum vel gerontocornorum vel brepho-
trophorum vel nru)tanotroplto'unt vel archintandri-
tarum reliquorurnque, qui anteriore sacra constitu-
tiorw nostra cottinerttur, id, quod perpetuo venera-
bilibus
domibus quas regunt r
•
elicturn est, sive in
aurum sive in alias res mutare conatus fuera, ut
non videatur perpetuam esse, sed transactionibus
vel venditionibus vel aliis mac/tinatiortibus contra
vim
sacrae legis iam a nobis adversas talla cona-
mina ernissae efficere temptaverit, ut perpetuum
esse desinat, 7rullam omnino licentiam
id
faciendi
habeat, sed, lieet fecerit, factura irritara stt
liceai-
que ci, qui post iliaca eandem cercan suscipiet, vel
st,
ut fa^t, ettam hic neglcxer-it, amr(ibus deinceps
statim id quod gestara est revocare et sic ad irri-
tara declucere, quasi neque ab initio intervenerit, ut
diosa medii temporis /
e
ructas et usurae et orarás
utilitas venerabili domo pleno in.feraritur, et quae
medio tempore patratii sunt ornrtintodo cessent.
3
Unicuique enim Iton(ini unas vitae cursas a crea-
tore dates est, cuius ftnis omnino
mors
est: venera-
bilibus antera donribus carunaque c•ongregationibu.;,
quae imntortales sub deo cuslodiuntur, non ~ce-
nit farurn imponere possessiortibus quidem,
sed
quoad durant venerabiles domas (clurant culera irt
perpeta(.turt et usque ud
ipsitrn ..aee
•
ulorunt fireeur.
DE
EPISCUPALI
AUllIENTIA
39
I
3 4
éazc
Te
mal 7r
pQoaxvve
ī
zac), Soxalws uévacv
>mi
Tia
Sc>jvexws xaTaiicurravouivas xoertylas
r
l
neoaóSavs
á9'avó:zovs áet
T
eas
evaefiÉac neáleac
Ta
ī
S
ur¡Senaínoze
4
navouévacs v7rríeezov
I
cévas.
Ten/ S8
Tocovzó
Te
n,1,7
4
uue
n
Idiaavza xai anoJóo°19'ac
zai
nóayua xevalov
r¡
xazi^
41137v
Tivá
neó^raac
y
SaePtilaavza ^^a^r¡v
l
a?
énáyeev
xara Ti>
áuneoa9
•
ev Cter
i
nÉYov
zas
xa,i'
cóv
ravza t"nealav
1 ocxocs, 61.11'
áxelvovs
uév
xai
zó
xevaíov r¡ To no
ƒ
Yua xee8aívecv, ónee eiÁl¡-
.
aac,
xai
ovSév r
r
jTZOV To xaTariaAecuuévov ánavre
ī
v
8íxa
rTjs
otaaovv nava/id-ecos,
avzóV
SB
Ten/ ToúTO
neál
:
avra xtireovóuovs re avzov xai óaaSoxovs
xai zic
zovzov neáyuaza
évéxea9'ae Tt
,
<"r neós avzóv avvaÁ.Áá-
lavzc xai
neecnoee
ī
v airrw Tóye én% Tw oixetc;)
neoaoíntg xai To
ī
s
neáyuaac
To
ī
s éavzov neós zaiv
si
m-
rá á^r¡ueov,
onws
av
neós
f
eév
zbv
r•va-
yÉaTazov olxov,
óvnee
8éov
3
xazÉe.ia•y.e, urlSeuíav
Étinoc
í^ Tw'v (Se(r
p
ouÉYWy avá.ir-sinv r
t
Tov yeyovozos
avazaaev, Óaov Sr' neós avzóv
Tov
avupaÁóvra nceaav
>
éxoc naeei zc^v vóuwv áSecav xwee
ī
v én' avzóv xai
xl.róovóuovs aizo'v xai •á avzov neáyuaza xai Tó
SeSouévov, el
4
LaxLóeeev, e
S
ó^arreáTTeev, cva, ei
!
ti
/
7
..
7
d
,9'eóv
ev.la^eícc,
Ti)
l/eee yOVV
TÍls
iSias avzcdv
7reocovaías xai
Ttwv
oixeíwv x.lreovóuwv óx•vr)eózeeoc
yívoevro
7r00S
Tres zocavzas avy9'r
j
xas, ás wuo7.oyr-
uévws Én'
^
ovsevi xerazty neázrovacv,
á^%'
r
l
xer
uaac
8car9'aeévzes
r
7ra5'w2,
zcvwv
é.l,árzovs yeyo-
^
YOreS,
AneO
árravza Scá roiSe zoü 9'eiov vouov
xw7.1.',ovres
>cal rovzov To
ī
s tacas rjuwv ézyeacyTlvac
vOUOei
19'eaníC`^Ovzes
S
á
•
vaTí,9euev
avrov
TL
t
) VeanOTrl
Ttüv
,9'ecÜ xai awzrec
r
l
umv
'Irao
-
v Xecazc
,
", xa-
tir¡v zcva
x
i neénovaav avzey 9va
íav
xai zavzrly
57
o00-áy0vzes. D. prid. id. Sept. Constantinopoli dn.
Justiniano pp. A. iiii et Paulino ve. conss. [a.
534]
IIII.
DE EPISCOPALI AUDIENTIA ET DE DIVERSIS
CAPITULIS, QUAE AD
IUS
CURAMQU.E ET RE-
VERENTIAM PONTIFICALEM PERTINENT.
1
B
lrnpp. Y"alerttirtia7cus et Valens
AA.
ad Iulia-
nur,Z comitem Orientis
7
Negotiatores, si qui ad do-
mum nostram pertinent, ne commodum mercandi
videantur excedere, Christianos, quibus verus cultus
est, adiuvare pauperes et positos in necessitate pro-
videant
s
.
D.
xv k.
lYlai. Constantinopoli
divo Io-
virario et
y
'arroniano conss.
[a. 364]
2
°Idem A4.
10
ad
Claudium
pu.
°' Si clericus
ante
definitivam sententiam frustratoriae dilationis causa
ad appellationis auxilium convolaverit, multam quin-
quaginta librarum argenti, quam contra huiusmodi
appellatores sanctio generalis imponit, cogatur ex-
pendere. hoc " autem non fisco nostro volumus ac-
cedere
a
sed pauperibus fideliter erogari.
D. vltl id.
Iitl. Zalerctiniano
et Y"ictore conss.
[a.
369]
3
12
lmpppp. Grattanus ti'alentinianus Theodosius
et Arcadaus AAAA.
13
1Veoterio pp.
Nemo deinceps
tardiores fortassis adfatus nostrae perennitatis ex-
pectet: exsequantur iudices, quod indulgere consuevi-
mus. ubi primum dies paschalis extiterit, nullum
teneat carcer inclusum, ()miura vincula solvantur.
1 Sed ab his secernimus eos, quibus contaminad
potius gaudia laetitiamque communem, si dimittan-
3
tur, animadvertimus. Quia enim sacrilego diebus
sanctis indulgeat? quis adultero vel stupri
1
`'
vel in-
cesti reo tempore castitatis ignoscat? quis non rap-
torem virginis
15
in summa quiete et gaudio com-
3 muni persequatur instantius? Nullam accipiat
requiero vinculorum, qui quiescere sepultos quadam
sceleris immanitate non sinit: patiatur tormenta ve-
neficus, maleficus, adulterator violatorque 10 monetae:
homicida et parricida
17
quod fecit semper expectet:
reus etiam maiestatis de domino, adversus quem ta-
4
Ha
molitus est, veniam sperare
non
debet.
l3is
ergo tali quoque sub absolutione'
d
damnatis indul-
tum nostrae serenitatis eo praecepti fine concludi-
mus, ut remissionem veniae crimina nisi semel com-
missa non habeant, ne in eos liberalitatis Augustae
referatur humanitas, qui impunitatem veteris ad-
missi non emendationi potius quam consuetudini
deputarunt.
D. v k. Mart. Mediolani Arcadio A. et
Bautone ve. conss.
[a.
385]
4
19
lmppp. Theodosius Arcadius el Honorius AAA.
Rufino
pp.
Mimae et
quae ludibrio corporis sui
quaestum faciunt publice habitu earum virginum,
quae deo dicatae sunt, non utantur.
D. III k.
Tul. Heracleae Arcadio A. III et Honorio A. i!
conss.
[a.
394]
5
20
Impp. Arcadius et Honorius AA. Gennadio
praefecto Augustali
Archigerontes et dioecetae er-
gastotanorum non nisi Christiani dirigantur ". quod
officium tuum sollicite observet excubiis.
D.
non.
Febr. Constantinopoli. pp. Alexandriae Eut}/cheo Ar-
cadio mi et Honorio m AA. conss.
[a.
396]
(1)
(7rpaIev Her•irnann
(2)
neós
Tóv
avu
t
i. del. Hercher
(31 oú
Jaó) Coll., ovriÉv Norrtoc.
(4)
éíye Nomoc.
(5)
sic
Coll., ;caí, ins. lVornoc.
16) =
Th.
13, 1,
5:
iunge
4,
63,1
(7)
Secundo pp.
Th.:
cf. ad
4,
63, i
not. 3 et -1
(s)
Negotiatores si qui ad
domum nostram pertinent , si modo mercandi videantur
exercere sollertiam et Christianos, quibus si verus est
cultus, adiuvare pauperes et positos in necessitatibtls
volunt, potiorum quoque Ilumines vel potiores, si possi
(potiores ipsos si
Jlommsen)
tamen his mercandi cura est,
ad necessitatem pensitationís adhibeas
Th. (e) = 7,
65,
4'
Th.
11,
36,
20
(io) idem AAA. (= Valentiníanus Vaheas
et Gratianus)
Th.
recte
(lo')
cf. p.
Y
(it)
boa
Th.
cuna Graecis,
hanc
libri
(12) pr. — §
3
L
Th.
9, 38, 8,
§
4
= Th.
9,
38,
6
(13) idem AAA. ( = Grat. Val. et Theod.)
Th.
(14)
vel stupri
orn. Th., habent Graeci
(15) vir-
ginis om.
Th., habent Graeci
(lo)
adulterator viola-
torque
C,
adulteratorque
Th.,
adulter violatorque
Pft
(17) et
parricida
om.
Th., habent Graeci
(18)
sic
R
a
?
Th.,
tali sub astrictione
(onaisaO
quoque)
PCR°
(19) =
Th.
15,
7,
12:
iunge
11,
41,
4
(20) =
Th. 14,
27, 1
(21)
arch. et dioec. erg. numero deligantur '1'h.
donec Christianorurn nomen tcpted homines est et
veneratur), iustum est durare ettam perpetuo relic-
tas erogationes vel reditus imrrtortale.c, ut sencper
4
inserviant pus actibus numquarn cessaturis. Qui
autern eiusmodi quid deliquerit et pro aura vel
alitim in modum rem alienare conatus fuerit, darn-
ream secundurn ea quae antea dicta sunt dumibus,
adversas quas hoc perpetraverit, rculltcrn afferet, sed
illae et aururn vel ron quant acceperint lucrabun-
tur neque ea minas quod relictum eral exigent sine
ulla immiretiorte, is uutern qui id fecerit heredes-
que eius vel successores el res ipsius tenebuntur ei
quocum contraxerit, et cuna persona sua suisque
facultatibus eum indernrtern praestet, tct adversus
venerabilem don", guaro frustra darnrio
a/J"ecil.
aullara dato:
•
urn restitutionem vel eius quod gestum
sit approbationem speret, quod
y
ero ad eum cum
quo contraxit attinet, huic amaino liceat secun-
du)n leges adversus eum heredesque etres eius agere
et quod dedil si possit exigere, quo isti, si minus de-
votione erga deurn, saltem periculo propriae sub-
stantiae heretlumque suorum tardiores ftant in tali-
bus contractibus :neundis, quos constat eos ad bo-
num nullum (acere, sed autecunüs corrupti aut
5
af)`'ectui al:cui cedentes. Quae oncnia per huno
sacram leyera prohibentes et ipsam sacras legibus
raostris inseri auberates domino universorum deo et
salvatori nostro Iesu Christo earn offerimus etimw
hoc ei pulchrum dignurraque sacrificium facientes.
[4 DE
EPISCOPA1.7
40
6
'Idcmt dR. Rufrno
pp.
Addictos supplicio
et
pro
criminum
immanitate damnatos nulli cleri-
corum vel monachorum, eorum etiam, gnos aynodi-
tas vocant,
per
vira atque usurpationem vindicare
liceat ac tenere, sed reos ad locum poenae sub
prosecutione pergentes nullus teneat aut defendat.
1 Sed sciat se cognitor triginta librarum auri multa,
primates officii capitali esse sententia fericndos, nisi
usurpatio ista aut protinus vindicetur aut, si tanta
clericornm aut monachorum audacia est, ut bellum
potius quam iudicium futurum esse existimetur, ad
clementiam nostram commissa referantur, ut nostro
2 arbitrio mox severior ultio procedat. Ad epis-
coporum sane culpara ut cetera redundabit, si quid
forte in ea parte regionis, in qua ipsi populos Chri-
stianae religionis doctrinac insinuatione moderantur,
ex his, quae fieri hac lege proliibemus'° a monachis
perpetratum esse cognoverint nec vindicaverint.
3 Quibus in causa criminali humanitatis considera-
tiene, si tempera suffragautur, iuterponendae pro-
vocationis copiam non negamus. D.
k. Arttl.
llieizo llartorto A.
tlfr
et
1;77tychiarto conss.
[a.
39S]
7
2
Idern AA. Tutychiano pp.
Si qui ex consensu
apud sacrae legis antistitem litigare voluerint, non
vetabuntur, sed experientur illius (in civili dumtaxat
negotio) arbitri more residentis sponte iudicium.
quod bis obesse non petera nec debebit, quos ad
praedicti cognitoris examen conventos potius afuisse
quam sponte venisse constiterit. D.
vi k Aug. 111t•-
diolarai.
3
Honorio
A.
Miel
L+'ulychimto conss. [a.
31IS]
8
4
lmppp. Arcadius IHoraorius et T/teodosius
Tlteotloro pp.
Episcopale iudicium sit ratum om-
uibus, qui se audiri a sacerdotibus elegerint', eani-
que illorum iudicationi adhibentlam esse reverentiam,
quam vestris referre necease est potestatibus, a
quibus non licet provocare
s
. per iudicum quoque
officia, ne sit cassa episcopalis
9
cognitio, detinitioni
exseeutio tribuatur. D.
ad. Dec. Basso et Philippo
conss.
[a.
408]
9
10
Irnprp.
llonorzus el Tlteodosius
•
AA. Ctteci-
liano pp.
Iudices dominicis diebus productos reos
e
custodia carcerali videant interrogent, ue bis bu-
manitas clausis per corruptos carcerum custodes
negetur: victualem substautiam non liabentibus fa-
ciant ministrare libellis duobus" aut tribus diuruis
vel quot existimaverint conunentarienses
f2
decretis,
quorum sumptibus proficiant alimoniae pauperum:
quos ad lavacrum sub fida custodia duci oportet.
1 Multa iudicibus viginti librarum auri et officiis
eoruni eiusdem pouderis constituta, ordinibus que-
que trium librarum auri multa proposita. si saluber-
rima statuta contempseriut. nec deerit ant.istitum
Christianae reIIgionis cura laudabilis, quae ad ob-
servationem constituti iudicis llame ingerat monitio-
nem.
D. vltr k. Febr. Ravenrtae llonor
•
io
et
Theodosio Hl AA.
conss.
[a. 409]
10
13
ldem AA. Liaeciliarto pp.
Mathematicos, si
non
1
4
parati sint codicibus erroris proprii sub ocu-
lis episcoporum incendio coucrematis catholicae reli-
gionis cultui fidem tradere numquam ad errorem
praeteritum redituri, non solum urbe Roma, sed
1 etiam omnibus civitatibus pelli deceruimus. Qui
si hoc non fecerint et contra clementiae nostrae
salubre
15
constitutum in civitatibus fuerint compre-
hensi vel secreta erroris sui et professionis
sinuaverint, deportationis poenam excipiant. 1).
k.
Febr. Ravenna Honorio vttt et Theodosio in A11.
eonSS.
[a.
409]
1
1
°Idcm AA. Tlteodoro pp.
Christianos proxi-
morum ioc,orum volumus sol icit.udinem gerere, ut
Romanos captivos qui reversi fueriut neme te-
neat, nemo iniuriis aut damnis adíiciat. D. tn
id.
Dec. Ravenna Honorio VIII et Theodosio
Irt
AA.
COrzSS.
[a.
4
0`1]
12
'
7
l211pp. Tlteodosius
el
1'cticntiniantts
•
AA. F/o-
rcrtlio pp.
Si lenones patres vel dornini sois filia-
bus veI ancillis peccandi necessitatem imposuerint,
liceat filiabus vol ancillis episcopornm implorato
suffragio omni miseriarum nccessitate absolvi.
U. -rt
la. Mar.
et Tauro con
g
a.
[a.
•12S]
13
"Imp. Marcianos A. C'onslantino pp.
Decer-
ninms, ut. quicumqu e catholicarum ecc:lesiarnm, quae
sub viro religiosissimo archiepiscopo lados aluiae ur-
bis suiit, reverentissimum oeconomum sive de occle-
siasticis sive de propriis et ad ipsuni sohml perti-
tientibus causis vel quemcunique alterum earundem
ecclesiarum clericum aliqua voluerit lite pulsare,
apud menioratirm beatissimum arcbiepiscopoui cau-
sani dicat in negotiis andiendis fidem ac sinceritatem
1 geminam praebiturum et sacerdotis et. indicio. Vo-
leutihus lamen actoribus pateat episcopale iudicium.
ac Hullas, qui huiuscemodí intendit in sacrosauctas
ecclesias vel praedictos clericos actionem, ad reli-
giosissimum antistitem cognitorem ducatur iuvitus.
1).
rvtt . . .
April. 1 arana'" ct l
w
ohrtn`n
`c conss. [a.
45G]
14
-^-!tvTOxe
a
T(O(
`
7
^IFr
aÚTlJ
2
'
Ul
il
ttv. D11rZE (Voz.
1o7' f('l
/
re 6(Ul1tX TOPohaT(J
TIC
ELs TooY£LtC),
sreoriyerr il nr1
,
ldia'Trcraf It7J(SÉ
s%
19'v
l
tc?cxos
ef.>)
p
O
i^ (`(Z-
/(r76
6X7i7'tx(ís.
tii VB tYV1o7'
el7
i
To
7r`Oo6Tax,9•er-2
1x8txei0
-
19'w eiñ
r?1evz9'eolar nao(i
7tarr(is 7roo01.6vros
Jtxa T[ro6
(5t(7ta1
,
7iS
Tot
y
xara
'TÓ7ror
aoxOvóTN
TotS
l
$eoq,(1eóTmrots , ctór.ósrocs.
Oi;
I
te^,l
i
óec
To
I
n
it)é
cixouóar
yv7
'
aix.a (S'oí
'
17^r
.
E1e
'
LTÉOa9
'
6vre7.vat
óvyxw-
e
e
ī
r
I
ti
l
tots i¡ xoen
ī
s 7;
a1
1
771'
3
•
i'ar
Ar ToIs tJ'ereTeote
txTeleir
(17'((yxt4,e619'at.
15
13
Lnpp.
Leo el Alti/turnios AA. 1ti'ic;oslrato pl,
Nemo vcl in foro magnitudinis tuae vel in previo-
ciali iudicio vel apud quemquam iudicem accedat
ad togatorum consortiuni, nisi sacrosanctis catholi-
cae religionis fuerit imbutus mysteriis. sin autem
aliquid "' quoquo modo vel
24
quadaui machinatione
factum vel attemptatum fuera, officium quidem snbli-
mitat.is tuse centum lihrarum auri iacturam pro con-
demnatione sustí.ueat, idem
y
ero, quicunique ausus
fuerit contra providum nostrae serenitatis decreturn
officium advocationis per subreptionem adripere et
prohibitum patrocinium praestiterit, advocationis of-
ficio remotus stilum prosciiptionis atque perpetui
exilii specialiter sustinebit: scituris etiam provincia-
rum rectoribus, quod is, sub cuino administratiouc
aliquid huiusmodi fuerit attemptatum, partis bono-
rum dimidiae proscriptionem et poenani cxilii per
(1) = 7, G2, 29.
Th..9,
40, 16
et inde
a §
3 =
Th. 11,
30,
57:
iunge
1, 3,11. 12;
1,
4,
7;
Th. 16,
2, 33
(t')
cf. p. V
(t
5
)
sic M°Th.,
prohibuimus
PCR
(2)
iunge
c.
6
h. t. et
quae ibi
laudantur
(3) Mnizo
scr.
(4) =
Sírmond
18
(5) debuit
esse
impp. Honorius et Theodosius AA. (6) ad-
quieverint
Sirmond. (7)
sic PR cum Graecis,
referri C, de-
ferri
Sirmond.
(s) provocan libri cum
Sir
m
on
d.
(9) episeo-
palia
om. Sirmond.
(10) =
Tít.
9, 3,
7:
iunge
1,
55, 7 . . . 9;
4,
20,11
Th.
9
,2,0;9,31,1;
9,
36,2;
9,
37,4
(Il)
sic libri
cum
Tlt.
el
ClaCCis
(12.) .<iG tibri cum 13, coIDIDcu.at1 u,t
rectius
Th.
(13) =
Th.
9,
16, 12
(14) a
j
e) Y'-
(15)
sic
dett. can, Th. et Graecis,
saluberriroue
PC l','
(16)
=
Th.
5,7 (5),
2
Sinrtond.
16:
iunge
5, 50, 20
(t7)
=
I
i,
41, 6
Th.
15,
8, 2
(18) JLrtasse
itet,yc„eót
:•sr
(
l9) varario
traditur
(20) = 1L,
41, 7
(21)
11r:'ar :
f , ,
scr.
(22)
7rooóTas9
.
ir
cum
1, ge7n.
ser.
(23) = 2,
6. 8
(23')
aliad quid
1lornrnsen
(24) vel
R.
cum
lepe
ge-
miva,
out.
PC
14
Imp. Leo A. ad populum Ilé quis servum
neve liberum corpus conetur ad stuprurn prroducere
aut prostituere, nec si thyntelictts sit aut alias scae-
nicus.
si mancipizart proslitutum est, in libertatern
evincatur a quolabet
sirte
ullo suvtptu locorum ma-
gistratus vel religiosissimos episcopos adcurtte.
1
Quorurn
curae erat, nc guant utulterern
servaln
sive liberara invitam vtteresse rtinús vel cltoris per-
mútala val cogi, ul aliud spectacttlrnn ira thcatrts
praestent.
AUDIENTIA
41
14
quinquennium sustinebit.
D.
pridie k. April. Con-
stantenoppoli Anthemio
A. !t
cons.
[a.
468]
I
16
'Diem AA. Erythrio pp.
Si legibus prohibitae
non sint speratae nuptiae et post arras sponsalicias
eponsa conlugium sponsi propter religionis diversitatem
recusaverít, si quidem probatum fuerit ante datas eas-
dem arras sponsalicias hoc idem mulierem vel parentes
eius cognovisse, sibi debeant imputare. si
y
ero horum
ignari sponsalicias arras susceperint
vel
post arras da-
tas taus causa paenitentiae intercesserit, isdem tantum-
modo redditis super alteríus simpli poena liberi custo-
diantur. quod simili modo etiam de sponsis super reci-
piendis nec ne arris pracstitis custodiri censemus.
D.k.
fui. Constantinopoli Marciano cons.
[a.
4'12]
{ 7
2
[flvzoxorízwe ;,A7
'
aazáatos f1.] . . . . OEa7r1Iopev
atTw7'77V
"
Ora7'
ÉY
Tare nólEt
aLTO)V0?.1
7ÉV77rKL Zeeía,
xaziz
80•
xttcaar'av xal >?7rt2,O7r1
,
xa,
•
ixaaz77v nól.ts
'
r?ntaxó-
nov xai
zw
-
v
év
zols
xTrrooat. newrEVÓVTwv
ytvÉa,9'w
r
7
An-i
KvTCÜ 7teo
pp
^0%?
J
, (
n3
xaza r0
1
[fOxo2
'
1'
TniS neo-
7
q
at;^OaevOts OLtJi Ép
o
is 1;2174oVl77Ú'E'iraav neoarLí-
57o19, (X/.1.(K
lc(?VO)V TCOV !'7ri T77S xO)eaS
g
xEí7'779 Ta1Ew-
Tetrt' Twv aTeaTEVOpÉ
y
wv
xai Tw•r
'
ñ7roe9'E,ttÉVwv
r7¡y
Trt^c4',
(SGrZ
TO)T'
EIeTLCE7'w?'
;7ó0
99
aá).2wv
7re(1S
Ti:'
L-
To?7'lav n00^ia^%OltE
'
vwV,
inEt(17
7
EVxE2ÉOTE(
^L01
,
04?
a
TOL
TaLs
Ij
T
uoaiats xOCiaLS iVrETet
l
tL(e"vOt kx,a
pp
axowr
x00-
rwv rÓ T77S aLrCOviaS StaVllovat
13406. å
UÉ
naead$ai-
Vwv
7
7
7taoa.
7
3a,9'7
7
vaL avyxwew'•t, zóv
vó
f
t.OV .t'
xov-
aiov
7.i/reas
e'7rtriú
7
cov
xara/34.
'
11'7w.
[a.
491-505]
18
3
[
O
avTOS ^aaL7EV6] . .. OEa•u4OaEv
Oi 2peaTrñTESxal. Tn .^r
r[nar7^V7
t
a/r
:Ynn?Y.agTE-
er^
w a
(11'TES
arOaTtTt
Ev
Tots QEfle'rOtS av7:w7,
Ti)
nOOapE.JÓL[E7'O?' E
ī
Sos Éx
TOJV iV TT
nÓ%EL
71
TT
tvocía avr7
7
sy'
Ewnyovp
pp
tvwv
S
yeáa,9•waav
(K1
,
9,(71
,
071
,2inie
TtOV
(K1
,
9,(71
,
071
,
a
w
O
1'
VT
7'
O%t
l
taaía
TOV
i7LtaY.07tov
r.rci
To
-
v
ñexovzos 7
7
Tov kxsixov
i^ anol.Ei2pEms
TOV (tOxOVZOS,
Y.ai
OVx
a
y
ayi:a:.:e.Tat
O
avvT8l,eOT77s
á;raoyveta
f
cóv Stsóvat.
(
a.
491
-505]
19
Ideen A. Eustathio pp.
Iubemus eos tantum-
modo ad defensorum curam peragendam ordinari,
qui sacrosauctis orthodoxae religionis imbuti myste-
rüs hoc imprimís sub gestorum testificatione, prae-
sente quoque religiosissimo fidei orthodoxae antistite,
per depositiones cum sacramenti religione celebran-
das patefecerint. ita enim eos praecipimus ordinari,
ut reverentissimorum episcoporum nec non clerico-
rum et honoratorum ac possessorum et curialium
decreto constituantur. D.
.rrrr Ic. Mai. Sabiniano et
Thcodoro conss.
[a. 505]
20
[.4vroxeárwe 'Iovartvcoc7ros ,4.]
Uvsais
areazevarat, s
i
F
Li
7
rlv
vno
l
LVi
lf
taat ,uaErrv-
epn
z
ttvv
Ené. evayritioer
Xer
artavós
4e680Zo9,
avvtaTK,uÉ
y
77s
r716 neáIewc
naPñ TCU aexovrl., L'v,9'a µé1,Í.EC
aTearevea,9'ac,
Svo
vOlu.afccírwV
v,zin
avzs¡s
Scáouivwr.
Ei
SB rovro
naea
l
ta2.7
7
,.91,
SG'roatv
ó
áe
Y,
wv
7revrr7xovza
2l7-eas
xai r
t
Tecla arozov x'
xai
Ó
areazevae;pevO6 t"
leca ixf3á,22,erat xai oi yLev8ouaervei
7
aavzes awua-
Ttx(.?s
rLuweo"
vvrat
xai al
notvaei
role
net74árots
Eiaríyovrat xtvSvvw zov xóu77zos.
21
ó
ldem A. Merme pp.
Si praesens c>{uidem sit,
qui
pecuniam numerasse vel alias res dechsse scrip-
tus est, aliquam vero administrationem in provinciis
gerat, ut difficile esse videatur denuntiationem eidem
non numeratae pecuniae mittere, licentiam damus ei,
qui memorata exceptione uti velit, alios indices
adire et per eos
r
manifestare, cui exceptionem huius-
modi obicit, factam a se super non numerata peco.-
1
cuna querellam esse. Quod si non sit alius ad-
ministrator civilis vel militaris vel per aliquam cau-
san]. difficile sit ei qui memoratam querellam opponit
adire eum et ea quae dicta sunt t'acere, licentiam
damus et per virum reverentissimum episcopum ean-
dem suam exceptionem creditori manifestare et ita
2 tempus statutum interrumpere. Quod etiam in
exceptione non numeratae dotis locura habere re-
ceptum' est.
D. k. Iul.
8
Con."stantinopoli
dn.
Iztsti-
niano A. si cons.
[a.
52S]
22
9`
0
avrós
,t?aatíisvsll'17
7
vr^ É
c
náexgw 7reaLTweío's'.
Dvséva .1p.f3ríÁ.%ea,9'aL év frv%ax7
7
S
^
f
ixa 7reoazáIews
Twv
xaTrt z77y evsal
l
cova ravzrv nÓI?tv 7
7
1v r?naexícc iv-
Sóywv
r
i.
7
nEetf3
2
..e'9-tzwv 7
7
I.alanooráTwv
eXexÓrTLOV
77
1 rc5v ív
ra
ī
s na1.E0tv 1x8ixwv
i
g
ovl.ópe$a. 'E^r.i
SÉ
rcmv
1
9
81.1
7
,9'évrwv 7
7
40'al.,1o,aévwv zovs ,
o
9'eop
p
tl,ear
p
rX-
TOVS
To7^'
TÓnwv ^
c
7rcax()nvS
[Lía?,
01%11(180C
7J
,
tcÉOaV
T7
7
7
'
TErehsa 7
7
T'7'71' na2aaxEV,7p,
T07.76
Ta
ī
s
pv7axa71
SLEOEvvaa,9'aL mal
ativ
áxet¡
<
Jeicc
uav3 ívety
zas
T7
7
s
turran,
xarox7
7
s aizlas xai ecza
oixÉraL
rvyxtC
vOlEV OvTES
CITE
ÉI,EV,9'E20L, E!rE
É';Li
xer
7l
Laaty Ei"re éni
a2IAL6
éyxl.i
11
arrcv ÉLrE
póvots lut4E,69.77ltta•oL.
2
IIaoa
n
xe1v1.1,Etv
Tovs
tvSo
C
ozíLZovs r.rti 7reet
^
?.ién-
TOVS
x(t%
I.alt7teoTríTOOS
ltOxtYVTa6
raúr77s
Te
T77S E?''-
Saílcovos
nót?Ews xai
T011'
In-aovo
-
3'r
iY,E
ī
va
nettZTEt7'
in' avzo
ī
s, (1nEe s
7
noós Tovs b)soIozázovs >?naexovs
l
nEci rovzov
xar
44
a7
44
rEUp,9'E
ī
oa
,9'Eía 7»t0711,
Sca
t^
y,oee2
77
iet
Utaray^Ls,
asías
lLtfJOLLE'V776
rocS
xaa
r x.ateOv
VEOpLt.E-
aaT
rotS
intaxónotS, eá
Ttra
Óa.,9'vulav
óÜotev ytvopfi-
V7
7
v na0it
TCUV
xara
xac011?
•
t'
:vSoEOT(LrwV
xai pEyCL10-
(1) — 5, 1, 5:
iunge
1,
18,
13.
5,
s.
s.
5.
30, 3 (2)
e.
17
restituía est ex
10,
27, 3, quom
icoc loco gemínatam esse
constat ex Const., ontis•sa §
1,
quoe neque in Const. indi-
catur et
aliena
est
ab
huiu.s
tituli argumento
(3) =
Const.:
ge7nina est
12, 37, 19 § 1
fin.: initiu?n 9Eanli auEV tradunt
Paradita ad Const.
1, 3
(4) = Const.
(5) =
4,
30
14, 6. 7:
iunge
4,
2,17.
4,
20,18.4,21,17.
4,
30,i5? 5,15,3
10,
22, 4
(o) ei
ins. 1. gem.
(7)
certnm
1. gem.
(8) Iun.
ser.
cum
5, 15, 3.
10,
22, 4
•
(9)
e.
22 (= 9
4, 6)
extat in Coll.: iunge c.
23
11. t.
9.
5, 2.
9, 47,
26
17
Orlando in ciz,ztate aliqua opus erit sitana,
arbilratu el electioue un7uscucrtsque civitati.s epis-
copi el eornm qui zn.ter possessores primates sunt
eius electio fiat, non pro arbitrio elzgentium nec
ex quibuslibet personis, sed ex solis officialibus
eius loci,
sive
mzlzlent sive ordine ab.scesserint, per
supra dictas personas ad sitoniam eligendis, quo-
niam facilius hi utpote in publicis negotzzs diu eso--
cítate sitoniae onus expediunt. qui legem violat
vel violari permittit,
XXX
auri libra•rrtm multara
solvat.
18
Milites subditi ct in praesidio constituti in
sedibus s7cis species ab aricolis civitatis eiusque
reqionis pro annonís
suzs
arbitratu epi,ccopz et
praesidis accipiant vel defensoris, si praeses non
est:
nec
cogitur collator arlaerationem praestare.
20
Imp. Irtstinianus A. Nemo milztat, nisi in
aclis sub trium testimonio adpositis saneas evan-
gelüs Chrislianus orthodoxus comprobet7tr, gestis
apud prae,sidem excipiendis, sub quo militaturus
rr.
est,
duobus solidis
pro jis solvendís.
quod
si
vio-
latum fzterit, praeses dabit L libras et offccium
eius XX et que in ntilitiam recept7tic est X et remo-
vet7cr et que falso testati sunt corpore poenas sol-
vunt et multae comitis periodo privatis exigunlztr.
22
litem A. Menae
pp.
Nemznem in custodiara
conici volumus iniussu zllustrium vel spectabilium
vel ciaris,cimorum huila almae urbis provinciarum-
1
que magi.ctratuum vel defensorum czvztatum. Eos
antera grti inclusi sunt vel includentur religio.cissimi
locorum episcopi una cui7tsque hebdomadis die
guarta vel sexta explorent et dili9enter causas de-
tentionis eorum inquzrartt et servtne an liberi sint,
num propter
aes
alienum an propter alias accusa-
2
tiones vel ob homicidium inclusi sint. Curent
magistratus ilustres et spectabiles et clarissimi hui7Ls
almae urbis provinciarumque ea in iis faeri, quae
sacra
constitutzo nostra ad ilustres praefectos prae-
torio ea de re missa praecipit: data licentia reli-
giosissimis pro tempore episcopis, si quid praeter-
í•,
I4
42
DE EPISCOPALI
2reanearaTwv xai ZapneoTCrrWV áexóvzarv ^
naeic
Tan,
n8t9ap1vWV a^o
i
b
TábwV,
ravrr
j
v
pr7Vi18sv,
ab;
Ry
ñ
7
reooqxovaa
xarit
TWV
(
Sá,99l,tWVVTWV
lvaxa9'Pi7i
xl7 fjaas.
D. a
y
k. Febr. Constantinopoli Decio
con5.
[a.
529]
23 t`O
avTós
t
?aosÁsvc
Mfpvó
lrráexcy
7rPatTwltwv.
ISswzcxas
sovZaxác
náaa Teonoac
1v
nóZeacv
27
1v
xvrpasc
ánayoeaóopav xa$lazaa,9'as, avrw`v
87j,laSij
'reí"»
,
xarexopevWV
7reovola T
WV
xara Tó7tOV
9sog,e-
,lsazázarv
k7raaxonwv
1-7
7
c xaroxg
-
s áypse
l
sévwv.
D. xus
k.
Febr.
Constantinopoli Decio cona.
[a.
529]
24
3
ldem
A.
Demostheni pp.
Nemini licere vo-
lumus°, sive ab ingenuis gemtoribus puer parvulus
procreatus sive a libertina progenie sive servili con-
dicione maculatus expositus sit, eum puerum in
suum dominium vindicare sive nomine dominii sive
adscripticiae sive colonariae condicionis: sed neque
bis , qui eos nutriendos sustulerunt, licentiam con-
cedi penitus (cum quadam distinctione) eos tollere:
sed millo discrimine habito ü, qui ab huiusmodi ho-
minibus educati vel nutrid vel aucti sunt, liberi et
ingeuui appareant et sibi adquirant et in posterita-
tem suam
vei
extraneos heredes omnia quae habue-
rint, quo modo volueriut, transmittant. haec obser-
vantibus non solum praesidibus provinciarum, sed
etiam viris religiosissimis episcopis.
D.
xv
k. Oct.
Clralcedone Decio vc. cons.
[a.
529]
25 `O
¿TU
flaacÁevc Agpoa9'évet l,záexcy 7reac-
Twelwv. Osa
neei
zmv
xaZovpévwv
xv
i
4wv
rjroc
xórzwv
xai z7js
1-atizan, xwZvsews a¡p-cv 7,21,01.1019i777-
v-
wat,
zara ád
ecav
8í8op8v xai
rois 98agoaZearároes
lnsaxó7rosc xai ávseevvñv
,
xai ycvópBVa navscv
xai
Tovc
axoopo
ī
,vras
Sca
rr
†
v Zapneorárcov
áexóvrwv
Twv
lnaexcwv xai
Twv
7razéewv xai Tcirv 1x81xwv
zmv
nóZswv 17a awg7eoavvr
7
v lnavcíyeev. D. a
k. Oct.
Constantinopoti Decio cons.
[a.
529]
26
a`
O
avróc
¡sastZsi,c
'IovZtavgr, lnáexcy neasTw-
ótwv. Ilsei
Twv
xa,9'' éxaarov étos
1—as
nól.eas
non.-
covamv
noZsrsxwv 99a68wv nóewv
ix
877poalwv
i¡
l8cwzaxa3v
xeliparwv 7raea
Tevwv
avzaic
r¡
xa-
TaZcpnavopévWv r
j
Sweovpévwv i¡
j
alan
lnavoovpé-
vwv ñ necnosr
7
3 y
jvopivarv,
erre
sic
i'e
Y
a
erre Eis
acrwvlav 8c78 Bic 8r
l
póasov Calcen, eizs 8cs lxxavaecs
(IaZavalwv
erre sic
Áe
E
c„
vas" aíre sic
zacxcüv nveYwv
oixo8opás i
l
yeg7vo
t
m`v
ó8oarewocñrv lrcavóe,9wacv
i)
an^W6
eic
ras
TW2'
noZtTSxwv x9e.las 7LeOxweOUYTWr',
el
zE ánó 87
7
poalwv erre
¿oró
c
carzcxmv
cós ere27Tac
neopáasWV,
+9'ea7rtlO
F
cev 8ic TaÚTOY avvcóv2as
rOv
9eogocZiarazov lnlaxonov "cris Ts
rmv
evvnoZílnrwv
xai
1
Y
Únaat
7re08xóVTW7' xariz rirv nóZs
y
trove
éxd-
arov 1rrO7rr87)aa2' T
e
zóc
y8vópava vÓya xai naea-
axeváIesv p
8r
eia9as
xai
Zoy09EtEVY TOV
v
S Tara
ovt
^toexvaS
17
^cotxi'
i
oavTas,
xai 1ni neál
:
eWC 2lnopvr7-
páTwV paveeóv ylvea9ac
Ti)
7ts7r.lrleW619'a4 Tit s
P
ya,
a
l
8e8cosxi
j
a,9'ac
Ta ze
aszwvexir xer¡
F
caTa Tá
T8
ñ,ov-
Tewvsxá
7
j
nsel CBoozewalas i
j
7reói
óZxovc v8árwv
1 2
j
€Tsea rosav'rd
viva.' /
`.fl7
a
reP iznavra d,ueíwza
^f.év8sv
816
rÓV ^7cavTa
^ovhV
f
LeV a xeóvov xai é7ri
T7)s
neál
:
eroc
TRry
v7roµvn
r
ua7wv S7
j
^.ovo,9'as,
cws
dvav9'v-
vos
lazsv C
taita
8annñanc 7¡
xai v7rsv,9'v2
'
os
fsiv
c4
7
797
7
, tó 8é ógoecZópevov
ánéBWxev
•
xai
ovrWs éxBCV
dsg7áZesaY
TÓV zavT
7
s rervx2
j
xóra rT
J
s 7r`O(•aF.ws.
B aTEZOVpev
Y
Ó[e ;
j pais, r¡vtxa itv
7
4ovZ7
7
98127fev, rov ijpir
(Voxo7Jvra,
c
o
t
c 17ro7rTevaES zá 7rae' a7JZá1v y8vópeva
Zoyo9ésca xal,
ernee óe3'w's
r~xovra eveoc ,
y'rpóv
nOtr
j
aeras r0 áag7aZés
avrois xai
xÁ.2^eovo
t
lACS avTwy
xai ScaBóxocs TaZelws 7reec7rotovaav,
l, g,
FtrlxéTc
8evriewv Zóywv
ñ
Ir7TíjaeOrv
ág)oepicc v7roñ,eÁ.
‡
Cgo9as.
7rávrwv 1
7
ri Tmv
aytwv et'JayysUwY
ovrws
crin,
axot-
7
Seia
7
rparrorcévwv^
0.16
-
7
'
)4
r
jt
csTéeas
aliarais
17tsaT27
-
2
aop
)
svr
j
s, +'ixa
av
flovZq$sir
j
,uev, dl
:
eraaews. Xe7j
pévroa
a
7
rev4ecv róv
3-eogveZ.israrov lntaxonov
xai
rov6
crin,a1/T[
i
;
vpév
nosoovs
T0716
%oycauoús,
Onws, ((v
rá
ee
Y
a
Bis
a7réeavTa rñs 8a7táv7
7
s árpoeca,n,
xa3''
ixaazov ézos lncpeÁcós yivoczo lx Twv
naAcTCxaiv
3
ávaveovpeva noemv
T8
xai
neoaó8wv.
.Ei
,,uuév-
Tocye pi¡ovñ1
7
9elr¡ Zoycspovc
vnoaxeiv ó Tav
-
za 8coc-
xijaas
,u7
7
1; ávdaxoaro rov a9'eo
9
9t.lBaraTov
Tmv Tónwv
lncaxónov
xai
Tov
xT7
j
TÓewv
T(vV neÓS
TOVTO
dsoW-
^sa¡tévwv
818 7.oycopoñc a v
vro
xa^OVVTWV, r7jvcxavTa
avayxáIea9ac TavTO neaTTBSV 8các
Co
y
Zapneordroi:
ti¡s lnaóxías ccexovzoc
xai
T7
j
s 7r8e9opi2nlc
avTCy
Tá-
ÉEws
C
rlplac náar
j
s xweis avvW9o1ipevov,
1yr'
(Sita
nciac
-e-eón-oís Zaysapovs v7rixesv
rcy 96o
9
:44ataT(
(
r
T;•ls
rróZBws
incaxóncy xai
zas necozavovat
Tmv
nolewv
xa'c ?O
goatvó,uavov
lnogrelZao9ac
nae'
avrov
-
ánoSov-
(1)
e.
23
(=
9, 5,'a)
extat
in
Coll.; iunge
c.
22
h.
t.
9, 4, 8.
<Wat
in
Coll.
(6)
extat
in
Coll.: iunge
3, 10, 2?
12,
9,
47, 26
(2)
xv
scr.
cura c.
22
/c. t.
(3) = 8, 51, 3
40 , 12
(ad §
16)
(7) sic
Augustinus,
Álpvac
Coll.
(4) sauc:mua nemini licero
1. gem.
(5)
c.
25 (=
3,
43, 1) (8) § 1
fin. — §
5
s
10, 30, 4
mitti videant ab illustribus spectabilibus clarissimis
pro tempore magistratibus vel ab officiis quae iis
parent, hoc denuntiandi, ut congruens motas in
conteraptores dirigatur.
23
Idem
LrL
A
eriae
pp. Privatos carceres omni-
modo in urbibus vel v:cis constituí vetamus, iis vi-
delicet qui detinentur providentia religiosissirnorum
loci episcoporum custodia liberartdis.
25
Idem A.
Demostheni pp. Etiam religiosissi-
mis episcopis licentiam dantus in ea, quae de tes-
seris quae vocantur vel cottis et de eorum prohibi-
tione constituimus, inquirendi et si fiant reprimendi
ac delinquentes per clarissimos provineiarum prae-
.sides
at
patres defensoresque czvitatum ad sauita-
tenc conipellendi.
26
Idem A. luliano pp. De reditibus quae sin-
gulis annis ad civitates perveniunt ex publicis val
privatis ,roecuniis, quae i
is
ab aliquibus relinquun-
tur vel donantur vel alio modo dantur seu compa-
rantur, sive ad opera sive ad rem /runientarYam
f
sive ad publicos aquae ductus sive ad balnea cale-
aciertda sive ad portus sive ad extructionem mu-
rorum vel turrium sive ad pontium straturarum-
que refectionem val denique
in
publicos usus ero-
gandae, tam ex publicis guarra ex privatis causis
ut
dictan est, sancimus, ut tn
unum
conveniant religio-
siSsimus
epiSCOpus
et tres virí bonae existimationis
et in oran: re
elus
civitatisprimarii, et tam [acta sin-
qulis ararás opera inspiciant guau& curent, ut metian-
trir et ut rationes reddant qui ea administrant
vet
adrninistrabunt, el sub actorum confectione mani-
festum fiat opera perfecta esse vel dispensas esse
pecunias sitonicas et balneatorias vel quae in stra-
turas vel aquae duetos vel reliqua eiusrnodi desti-
1
natae sunt. Quae omnia immutata in omne
aevum manere volumus el gestorum confectione ppa-
lam fieri, sitne solutus qui ea adrninistravet, an oóli-
gatas quidern apparuerit,id autern quod debuit persol-
verit: et sic securitaiem habere eum qui hanc curam
suscepit. nos enim, quandocumque videbitur, mitte-
mus quern placuerit, ui rationes ab illis [actas
examinet et, si recle facta invencrit, senlentia sua
plenam securitatem ipsis heredibusque et successori-
á
us eoruns praestet, ut non arnplius aliarum ratio-
num vel inquisitionum occasio relinquatur. quae
omnia praepositis sanctis evangeliis sic diligenter
fiant, cum nostra inquisitio guando libuerit ipsis
2
ínslet. Properandum autern est religiosissimo
episcopo iisque qui cum eo ratiories conficiurit,
ut
sl qua opera continuos sumptus requirant, singulis
annis diligenter exublicis fructibus et sumpti-
3
bus restaurentur. Quod si administrator rationes
reddere noluerit neque a religiosissimo locorum
episcopo possessoribusque ad id delectis ad rationes
reddendas evocari se siverit, lurn per clarissimurn
provinciae praesidem officiumque ei subditurn in
facere cogatur ac sine ulla poena compellatur, ut
religiosisstmo episcopo et civitatum primoribus ra-
AUDIENTIA
43
I
4
4 (1)
va,
z^
j
7cóÁEt. Iláaav SéLiBEtav c'tvaceovtcav
'sois
71tLE1-0ots
a
Ppxovat 7ti
t
l7tatv ly
vals
xaíeats
dis-
cussoras 7
1
loyo,9'EZas Itawzás I7ti vais zdiv 827-
t
loaíwv tioyta
t
crvv IIETaaeatv
•
á,12' Ei
Tc zotovvo
7reá5aLav 7ra0a yvai
t
l7
7
v
i7
t
LETieaV,
T
1
]
vcxavza,
d
tciv
,9'E769
ulab
vanas
xaTa avvae
7
tay 7
1
v 7toeLa3'E17T1
<Matar
elvae Ta;) 19EOgpL2Eazázw Tr
7
s 7tóA.eWS l7tcaxó
7
vq) 7veoa-
BixEa9'at
t
csv
Tov
3'E
ī
ov Ttí7vov,
t
L7
7
vtíEtv 8s
E
j
s
77fc«s,
ií7rws áV 7
7t
LE
ī
s yvOl7
lt
LEV, ELTE
'
c
aza i'Eíav i¡
t
ccüv 7ceóa-
zalLV 7teós avzr
l
v Trlv
áex7
7
v
yE
Y
ea,m,uivr
l
v
alza
xazá
avvae
7
ray7
7
v yiyovEV, LvazE ea xazá ztva ysvótcevos
q,avEí7
7
avvaQ7rayi
7
v,
z77vcxa7Yza Te
*
yEvóµevov axveov
EZvat
xiv8vvov
Te
v
7t
oazr
7
vat TÓY TovzO 7roetaátLEVov.
5
Ei
8i ztvos vm'v i
7t
ceTieWV^ áexóvTWV 7tEt1979•EÉ77
tr»
tcw
I
g7os ^ xai xotcvtzaíecov
7
7
7veóazay
t
cá za xai
.ioyo 9'latov 7tEei Tovzwv' zw
-
v 7teoECe7
7f
tivtov
xEg7a-
2,aíwv I7tczea7ceí7
7
,
7
tavvi
7
3ov2.6
t
te3'a veó7u
,
v Tóv 3'EO-
gpc2iazazov Tr
7
s 7vo,?ECOS l7vta
'
co7tov xai
zovs iv
v^¡
7tÚÁEt 7veWTEVOVtas 1.
L7
171-eoaíEa3'at zaüza, á^,li,iL aBEtav
EZvat xai
TrV Tr7s
I7raexía6
r
`
7
yov,aívtp xaá avzois ye
89
7
zoTs
xzí
7
TOeat xai 7CO1ízats 8Lw3'E7a3at
vás
Toe-
avaas
7teoaTaIEts xa'c
t
17
7
81
23
7
4oÁóv
g
va zavz7ls ivexa
zr
l
s aizías 7vaóixecv. Ei 8É
TO71zo
pa3'vtci7aEtEV
ó
3'Eo-
9
vt^iazazos l7tíaxo7vos, ^^Ea
t
civ Sva
t
tEv7
7
zóv 8Ea7tóz77v
,ieov
'
cai
7
4aaciLcxi7v áyavaxzratv áva
t
LEVizW , óza
aty7
7
v laly7
7
aEV ávE%.ev3'ieav
TE
leal
lEeaTtx7
7
s 7vaeP77-
E;
(21
atas ávaItav
2
.
1LUá
xai ei
vas
41,97aviIet
xazá xaíeav
i
7
áexóvzwv oiWV8i77toTE
i
7
v7tázWV
7TO-
aywyas 7
7
yEVCxovs Tv7rovs
Twv
IvBoyozázwv v7vaer
xwv
7
7
leal
éTEÓO
'v
v
zavós
zc
i
7f
cEVlw
w
ov áexóvzv,
77
^
xai
8cazábwv
7
7
3'eiwv xo t
L
t
Lwvczweiwv
r
7
xeatctcáTwv
yEVtxw'v
t
civzoc I
,
^gpavlaEls 7toto
ī
z 7
1
o
leal
av8etavzwv
^laaa,i,txcúv
xa3
•
eGeSíaeas
3
,
t
L47
aval,
vovvrp 7vaPe77aiav
7CE
`
OaaTieW
f'l
=
voLLaatLáTWV
I99
ExáaT71
tt'77V7iaEt
ñ
I9o'
IxaaTw
Tv7rw 7
1
sxaaT7
1
BaaTaIEa
T7
3'Eíw xotLliWva-
zwóiqw i
j
YerY
t
c
t
ca
,
zc yEVCxw' ^
7
áv8etavTwv
xai'aBevaEt
xo
t
cl^Ea3at
7ca,)
q
Exa0-Tr7v
I7vaexíav
Eis
Tavza
7canÉÁa
t
3Ev, rÚazE, ó7róaar
Úv
^xoa
7tóÁ.ats
i7 É7taexla,
t
Lr
7
Jlv avvrv 8tagpieetv,
áÁ..lá
unir
il
t
eóvovs
xoul^e-
7
a3'ac
xevaOVS. El Si Te 7t),i0V xo
t
Llaoavo
4
,
7Ot1TO
zETea7t.táatov
á7toSovvat, áBEea
g
v ^'xovuos xal
Tov Tr'7s
7tóa.ews
Intaxó7COV
TOVTO xW.Í,tiEiV, xávZavt%.a
Mea
1
.
0
.
0)VI7tixELtt
^
1
iVWV
7LOavWy,
TovT
'
é'aTa T1,52,ávfL 8ixa
Tov' xevalov hLTerBv zrp' Ta
Tr¡s
I7taexiae
i
7
yov
t
eivW
T^
TE
7rEt,9'O
t
Liv77 xal
zw
3
•
ao
9
De,IEOTázw I7tcaxó7trp,
E'i7rEn IVSO
ī
EV avvo
ī
s vnEea7taazE
ī
v
7
4ov,i.o
t
civoas,
aÁlla
S (3)
v
t
l7
t
g
7vQaG
Teó7rOts
7-0Z-ro
xW.Atiwatv.
50ti8avi
Se 7CazEl4rws Irpíe
t
LE
V
TrJV 7
`
7
t
LETieWV á
\
oxóvTWV
zotOV-
Tovs
Ttvás
av7vovs 62
vais
I7tae,^laes
Exni
t
c7retv
7rEVi
Tr79
zwv 258voeoócov i
1
TOt v7tovo
t
ew2, ávaxa9•áeaews
77
7tEei Trs TW
y
oixo8ot4r7
,
aáTWV
7teÓS
Tal
TEixEar
xa$aLeéaEWS
^
7
Tw'v lv
Tais
evocas
yevo
t
civwv xaTai.v-
aEws
6
r
7
TWV
xaÁov
f
livwv
7tP080v2ECwv leal
lPet7riwv
Tó7tWV 7
7
TOC tLEaoazv/LWV ávano7ti7s ?
7
7cEOi
Eixóvwv
TOLOVTOTeó7tWV ÓÁWS
I7tiVOaWV
77
7toAtTtxW2,
á7LlÍ,WS
^77Tí1-
,
cucuy, n4.,'
IlEQTW
Tg) ,9'EOg762EQTáTL
j
7 I7rLOX07rU)
T71s
7rÓÁ,ews xai
'ras
IV
T7 7tóEL 7CeWTEVOVat
'
sal
707s TwV
é7taextWV 77Yovtlivoa xai xzi
7
ToeaL
>cal
noAlzaas vocov-
Tov
Tcvós I
t
Lgpavca3'ivzos zv7tov 7teoalea3'aa
'sov-
Tov,
á,ZAá xwa.vEly
leal
8ew3'E7.a,9ac
7távza
Ix741,74aatcóv
xai 7u"taav ELa7teaItY IyTEVi'EV I7rayo
t
civ77Y, Tr7s
av-
vr75
I7tova77s
7COLV775
leal
xazá TWV 3EOgpeÁEauáTWv
9 (4)
I7rcaxó7tcov, Es
t
,u;
7
Tov'Ta xWh
7
vaatav.
JET 88
zóv
3'eog7cliiazazov
I
7
ttaxo
7
tov Tóv
TE nava
r
ca
Tovs Ta
Aoa7tovrIv^^
11
v7to.ií
7
yea
xzi
7
Tovas
7r^OovoE"cv vov" tcr78iva
Tó7COV 7tohtutxóv
7
1
877
1
tóatov 7ceos
r
Tc() TElxEe
i
7
IV
Ta
ī
s
877tloaíaas
azoaTs 7
7
7tÁaTElats
7
7
Ó7tov8i77toTE
'
caí-
!UPO?,
avyxWe ETV
2;7t(i
velan
áAóyws xazixEa3ae
7781
Ix8t8óvaa 7tOAtzLxóY zava
T47rov xWels
i
7t
aTieov eiov
10 (5)
T9i76ov Ttal.
Tovs 81 avvoás xai
Tic
7raei
Twv
xa.7.ov
t
livwv vo
t
cW'v Tov"
v8avos 87
7
1a8í
1
'trJV
Ix
,9'Eíov
T157tov
ztaiv v7t^
l
y
t
civwv áva7
7
TE
ī
v
leal
f`ñ
Tóv
t
c8v 7tAiov
TÓV
e
klauvov TOV
7
Leoai
7
xovTOS
KzELV.
11
(6)
7
.4),1i
'
ov81 7reo
9
2áaea Iyyv7
l
Ttxmv
Ir
7t
clacs
vol;
s
(i)
81 ins. libri
(2) § 6. 7 =
12,
63, 2
(3)
xa3
•
tóótiaews Hercher
(4)
xo
t
ciaatzo vel xo
t
clIotzo Hercher
(5)
§
5
-10 == 10, 30, 4
(6)
sic
lliommsen, xaTa,ivaEwv libri
( 7
)
§
11
-14
= 3, 2, 4, 3-5
¿iones submittat et quae a se deberi apparuerit
4
id civitati restituat. Licentiam autem omnem
nostris praesidibus adimimus discussores vel ratio-
natas vel exaequatores in civitates ad publicas
rationes inquirendas 7nittere: sed si tale quid prae-
ter voluntatem nostram faciunt, tum si qui sacram
formam per subreptionem sibi comparaverunt, li-
ceat religiosissimo civitatis episcopo sacrani qui-
dem formam suscipere, sed ad nos renuntiare, ut
cognoscamus, utrum ex sacra nostra iussione ad
praesidem data an per subreptionem facta sit, ut
si quam subreptionem intercessisse appareat, quod
factum sit irritum sit isque qui eam comparaverit
5
periculum subeat. Sin autem decretum val etiam
commonitorium val praeceptum alicuius
ex prae-
fectis nostris missum est et rationum inquisitio in
supra dictis capitulis commissa est, omnimodo re-
ligiosissimum civitatis episcopum et primates cives
ea admittere vetamus, sed liceat et provinciae prae-
sidi et ipsis civibus possessoribus tales iussiones
reicere ac ne unum quidem nummum eius rei causa
praestare. quod si religiosissimus episcopus prae-
termittit, dominum deum infensum habebit et impe-
ratoriam indignationem expectet quod servilem in
modum et indignum libera lingua, qualis sacer-
6
dotem decet, tacuerit. Sed et si quis in provin-
cia vel magistratuum quorumlibet vel consulum
promotjones vel generales
formas gloriosissimorum
praefectorum vel alius ex nostris magistratibus
renunttat,
vel etiam constitutjonum vel sacrorum
commonitoriorum vel generalium litterarum vel
etiam
imperialium
statuarum erectionis insinuatjo-
nem facit,
non Hect
el
ultra
sex solidos
pro una-
queque renuntiatione vel pro unaquaque forma
vel unaquaque constitutione vel sacro commonitorio
vel generali epistula vel statuarum erectione per
singulas provincias ad quas ea attulit exigere, ut,
quotcuntgue provinciae civitates sint, nihil eius in-
1 tersit, sed sex tantummodo solidos exigat. Quod
si plus exegerit, eius quadruplum reddat, licentia
epíscopo quoque civitalis data id prohibendi: is-
demque poenis in hoc casu imminentibus, id est
denarum auri librarum, tam provinciae praesidi
quam offieio ei subdito et religiosissimo episcopo,
si his superexigere volentibus coniveant neque
8
omnibus ncodes id prohibuerint. Nulli autem
penitus ex nostris magistratibus permittimus tales
formas in provincias emitiere de rivis seta cloacis
purgandis vel aedificiis prope muros deiciendis vel
de destructione eorum quae in porticibus facta
sunt vel de jis quae produliae vocantur et ruinis
sive intercolumniis evertendis val de imaginibus vel
omnino de eiusmodi inventis vel denique publicis
negotiis: sed liceat religiosissimo episcopo civita-
tis et primariis civibus et provrnciaruni recioribus
el possessoribus civibusque tali forma insinuala
eam non admitiere, sed prohibere et repeliere
omnem exsecutionem
omnemque exactionem
ea de
causa inflictani: eadem poena et adversus reli-
giosissimos episcopos imminente, si hoc non inipe-
9
dierint. Religiosissimus
autem episcopus el pater
ceterique bonae opinionis possessores providere de-
bent,
ne
quem locum publicum
sive
civilatis justa
muros vel in publicis porticibus vel
in
plateis vel
ubieumque situm a quoquam sine causa teneri
sinant neve locus publicus absque sacra forma
10
nostra cuiquam elocetur. litem citara in distrj-
butionem quae dicitur aquarum
ex sacra
scilicet
forma
quibusdam competentem inquirant,
no
alii
11
plus
alii minus guarra oportet habeant.
Verum
6•
50
DE 1:1'1SCOYALI AUll1ENTIA
i 4. 5
ea
.li
Ol
ivaoj(1
L
(LrO<
TWI' iE;1(il
G'
'i//LW1'
nena/Oía)),
iinrLpxOL, l/'a/tiw
(Ys zoi; zij( l:u
í
us s7r2 TO
ī
s 77rozeTay-
I t
tvotc
É't
`
T
y
EOE Tí
`
/
((L''TWV OExaculu0ia o
ī
TE %j
/
7 '0.2.v-
.
'
t007
OE TE
Tlj7
17y'pwv lrpotaTWTES 1L0E37jOEWS xai
7rE68
.
0/tFVat z21e1.7 airrOiS xai al 2.a
/ 14-teína-cut
a,un
2.a
/
14-teína-cutL
TW1'
É?rapxLLÜY
(`xpxavTES
w
xai OL
zv
1có7.EW
tx(YLxoL,
aiTOi
uEV 06 Ta7
/
LEyaÁas
(toxa; apx07tTES'
ayal'[LY.T7jOL7'
+
j/
caztóav
7J
9
7opW
/
LEVOE,
al
/Y8 .
^
rEtl%'Ó
/
GEV(LL
T(7bELS
a1TUi>
Jéxa xpv(rlov
Á.tzpWV
('cywvtmaaL 7rowti¡v, (x`pxo
r
v
^
Tes
li
i
7
rLxalpLOG
/
LEíOUS
TE
xai
iÁáTT011S
xai al
7rtLVÓ/LE'v(tl
zalEtS
xai
7rpa7
¡te
oí
Éx(iExOl
ava
7LEVTE xpuaGOu ÁóTOwv 7roE7'7y
y
EvÁafot'
/
tEV06,
•
EL
Tavza
/
Ea9'óv7ES/(i7
;ZÓooayyytC.'^rzIEV
x(Li
a vzoi TO
ī
s
60 T
LepEV, OUT6OZCV
9/
•
TOLE
5'toycLsazúzot7 i7ztaxó7rots
ZDil OOLWTáTUtS
/
L7
j
z
pO7roÁízals 'r Toi> éx(íQT7/s Ulol-
x7jaEws
áyLwzáTOL; 7La7pL((
f
1xaG7,
xa5'' 7;'1' LY7
•
Í=Xa07U;
1-E2oí7/
xwpav,
waze iv.eiT
•
uL'(
TavTa / aJ'óvzaá
xara
Ti,
t
t
uirpau9'sv Ocwpto,aévov (z7L(x0óv
c
1
7rE5EJ.5E
ī
2'
z
,
xai,
i7rEl()av
p
7r((0'
aUZW7' O E7LL
7077
ZOGOUTOES
<L2OUS3
xaiJ'
E
1LpE.ti'El7j, ,uij
L
T
ī
j
/1ov).i/
T
ī
js 7ró%Ew;
i
j
T
ī
; -r
á,EG
13
TnúTOv
7
LaprcOo
t
J'
ī
jvaE
7
(apaaxeváaatEY. Iíai á
i2'130yÓTaTO(
v7Lalxos T
ī
/
S Evlai
/
t.o7
'
o>
TavT7;s
itiÓÁtW;
raL7a
7
rapagr1J2,IXEt,
Ef:cEp i7ri TaúT7is
C[/LatpTüVO(T17
T p
js
t
4aa1,213oS 7
`
jµWv
7
162L:W>, á/cu
7.ij
71.E11.1'0
/
2EY'
T
aa'TÚ1
'rayEl,
a7i7OS
/tÉ2'
á}'avúxT7j0
-
GV
I/uETÉOaV ti(t'OnLÚ/EEr0
^
,
lé
aLTO
…
TaE7 tia
xOUOiOU Gvrucüv
E'('/.c007;1[t7v;
14 ((i) 7r0EVíj2'.
'<3ÁÁ' i
j/
LEi;
/
Liv TaYtTa •vo/(o3'EZtxcils
7r
V
CL
E7LptLxa
/
tE2'.
ixE6V0
(YE
TW
VW
/
L0%O
?
'7
jll
'1'
EU)
1'
ÉOZE1',
W;
77/(7)
,
/Lév
CL(rWaiWiuE 7c0ós
zót'
191O1'
ViZEU
T;+S Ei;
i
aUTOV Tia), LE
U
EW'Y
0E/LI'OZ7jTO.
p
s'(.
lYE
CLV70E Tt'
napaf
j
aívOLE'v Zw1' TE7a7/LbvCOv Y.ai
7La\ea7rp007(obOl•1'zo
x<li
/
t7
/
i7cEIiOLEl
'
, r'LÍÁá
Z6Y1L d7/19
.
E1
.
' (/'t%(L1'9'p(J7LeÍ11'
()1377 t7LaEVET7/V
/Á(L6vT
p
o,
7ZOOS
E
T(t> iy OUp(tYUU 7LOEV(ES'
€y0vat
Y.ai T1/2'
fY.E6V
,
EY x
f
liObV,
7
/zGé al
'
)/0i9
i1'
aUT1t1
"(tí; zOÚ
19tOU irana0z9jOETaE
idíj/cazL TYjv
Ovx Ei17rpE7r7j
1``(1
iraVasrfloo7LUilj
7
aL.s
t
t/.E7xUa
/711.'
OC!
TE
xai
1
EOar1. El
1JE
'Mi
TES
TUIV
7L0hEZL%WV aexO
(
7'TCUY' t(tG0
t
C
'
(
w
,
l' TE Y.ai
EÁaTZOVWV 7
/
Ta
4
8WTWV
i/
ix(3CxWI' 7
j
/
L(La
t
l'W1
'
'rail
-TU
uij /E7jYL0ELEV ij i'nEyE%iJ'E
ī
r i0
y
ñai^('
/
u^atlEV iy x<11
T
O
7Lp(Gy/Ga
/
(EO0-07, xartL;z
t
eaBUilj, iOTCU, ta;
71V(1> T(L
ī
>
1'
l
i(EEÁ7
/
µtvats 7tap' i
/
µtilv 1(Utvais
L
'
;EE
xui T
/ir
ī
t
lea
Tau
/
tsyaÁov
,i-eov Tt
/
Ewpiav&iro
/
LiV7
/
V
xai. ¿voxos
taTat
Tal;
apaa> (11LC1oat7
Tat7 T
`
O/6
tEpOt7 7LEpttX(1{tE7'aLti '
17 (7)
,
g
L^/i,iotS.
^
súa7LEp
1^E
Tau
7a 7j
,
7(1'1'
Jt
018/4,
t"TEpov 4
37G1
Tijv
-coi;
3EQ1LÓZau vEVO
/
109'1;'T2
/
71xt
lt+p(t-
7rEE2V, 017W xaxEL•7tO 111(OOT1L
y
'ii
/
tEV,
w
(
3
-
T'6
Tal i^lt7ra-
0et7 <rvv áx
E
1t(3Eíá
7
,1'
,1's79'r,.t
x(Gf.
/
491'va Ovxarra1..,7717'
¿7r
aVlaTaa9'ai
TE06
>ad
7/JE718Ox<L77jyOpEE7' 7/ •l/1EUáu/taf7-
1S
TvpE
ī
v iv
'rois TotoúTUts. Iia
j
)'ánep yac
20i7
LEpe.UOLY, eL TE
TOLOUTO
7LpalLttE7',
T7
/
tltx(lUT2l 171-E0'71-
xa
/
LEV 1(067'(1(, OuTW
2422
•OL7
OU;LOI/
l
a
y
TE'av
av7oUl
7rE6-
paO/EE7'otb'
las
b'S
OUpaVOU
x(LL TWIt
7
j/
vET4WV
VO/lW)•
7r
>
oEV(L>
i7u.xeive
a
!'(La° fJov7ó
/
LtL
1
Ta,
El
7EpuaayytíÁFE1'T
ELT(t
i
7
rtjl:/.0'tEY
/
cI
j
f101!ti7jfttEt' 7
j
OU0T7
i
Vat T'(LLS
z17/-
avzats
11uT7
(J
jy
(
u
(
piats
u7ix
iax»vutt
y•
;ca7tzaxuJ'E7t
o
T^¡
s
E0T1jT
x01
U;
xE
txa
7
u0v'7
'
7
j S,
712
p
'
LYia
1(1107
/(
zL/EW/tE7'
7r0(1-
^
^EOIi
x(ú uáÁLaTa iv 117
,9
,
E'OEt Taro?
Taro?VU
/
cWY, CÍyTEx0-
µEltot'°. D. prid. non. Nov. Consla)ttanopoli lu.iti-
aeiarto
pp. A. 111r
el Paulino ve.
conss.
[a.
534]
`'
i 1
D
E
IIAEItET1CIS ET i11A\1CIIAEIS ET SA1M1711t1TIS.
1
"Imp.
Co7astccnti.t7us
A. ud Ih'ucilictnat)n-
Privi-
legia,
quae cuntemplatioue religiunis
indulta
suut,
catholicau tantlun legis ul,scrcatoribus prudussc
uportet. haercticus'
3
non
soluut
1
'
Lis privilcgiis
alto-
nos
esse volumus,
sed
et diversis muueribus cou-
striugi et subici.
PP. lc. Sept.
Gcr(tsli
Constu¡tiro
A.
1
'/1
et (,oits'taralio
15
eonss.
[a.
326]
`?
16
lvt
l
rp'r. Gratianus
T'alerttini(
u
cus
el
7'/reo)losius
-LAA. ar! llcs'/,erirnn. pp.
Olimos vetitae legihus et
ditinis et" imporialiLus constitutiouibus'"
intereses
perpetuo
cottquiescant et
nema
ulterius couetur gttae
rly7pererit
profana
praecepta vel docore
vol
disecre:
ue antistites ooruudem audeaut tident
insinuare,
quam
non
habent, et
ministros creare,
quod
non
sunt: ne
per
coliiventiam iudicantium umuiumque,
quibus
per
caustitutioues
paternas super
hoc
cura
maudata est. eiusmodi
audacia
neglegatur et cres-
1)
éZOVTEC Ña)coc.
(2)
ib2,J'tiv
Cali. librí boni
Noruoc.
(4)
/
Eil los. 11onn11sen
(4)
µi
j
Cali.,
i N0n1oC.
(5)
TE sp'ipsi,
'TE
1
*
T
07nOc., o¡a. Coll.
'
u)
Tai;
i,
ij/LETtaW7'
Vó
/
Lwv suppl.
(7) sic Cali.,
Tal;
ig
oLO2yOV
7roóvaLS
1
7
071E0C.
(9) Tccis'
úpat; ...
7rEpEExO/téV(LC8 Cali.,
TOGS
Tois
iEpuis
7zEpLEx(1
,
n
r;l'ucs i1%)neor..
(9)
ZOIs a. (t.
nEtpW
/
Lévoc7 Ta7 ... ,zoc1'a; i7ctxEiQa91.G
COlI., TOL
,
S O.
(L.
7LELpO/4EVOVS TaL; ...
7CUtvaL;
7J7LOxEL-
12
Custodient hace elia.rrt gloriosissimi sacr•orunt
praetoriorunt nostrorunt praefecti, Urierttis diezmas
at
►
gentibus quae das iui
•
asdictioni subiectae sunt,
et Illyrico Africaeque dioecesi praepositi el officia
quac cis oboediunt el clarissimi prorrirtaiurum rec-
tores el civitatum defensores ul muyislratus
il)si
qui magnas adntinistrationes• gerunt tredir/nationem
rtostrarn naetuartt, officia eoruna decem aun libra-
ruta poenam per
•
limescant, provinciales autem nta-
gistratas tan) ntaior
•
es guasa minores el eorunt of-
fcia et insuper civitaturn defensores gtti)turuut aun
librarum poertam metuartt, si de his certiores facti
el ipsi non rettuleri)Lj ad sacerdotes, id est reli-
giostssimos episcopos el sanctissimos metropolitas
vel sanctissimos uatiuscuiusque diocceseos patri-
archas, ad
guam
quisque tcn
•
rant pertinet, ut i.11i
his cognitis secundunt ea quae antea disposita mita
ornnes rnvadanl, rteque, si gui talium delictorum al)
jis convictas fuerit (non" r'esipuerit, civitatis cnriae
13
vel offcto cura uclgregari curaverint.
1;liaut
yloriosissimus
huius
ultime urbis praefectus hace
observabit, si in hac regia urbe atostra peceatur,
una
culrt
of/icio
ei subiecto, ut
ipse indigtationem
nostrum vcreatur, of/icium eius decent uuri libra-
14
runa poenam rnetuat.
Ycrum
hace legis latione
confecimus. illud autent
consentaneum est,
insta
deo a nobis in promovenda sacerdotunt adversas
aVa)
N0utaC.
(10) 7171'7"r(Lxl13E
y
... Rl
t
'rexO/EE'vOt
out.
Coll.
(u)
13
1,
1,
22
segy.
(12) =
77e.
16,
5,
(1:5)
autem
laque
schisnuttiuos ¡M.S.
Th.
(t4) ab
las.
7'h.
(ti)
constautiuu
a. v
11 ct cuustantio e.
77e.,
cuustautiuu
ct cunstant.
P,
cunstantio
11
et
constante
Hal.
(
t(;
)
(t.
2
coaetanlinata r.st e.r Th.
16, 5, 5.
24.
215
(1
7
) (,).
rlctt.
0
74)11
T/l., 0771.
Ci.
(tb) cunstitutiouiLus
001
.
1I1.
15
iprsunt gravilctte pursoluta essc. Qui si. consti-
tutoru)n aliquid tran.sgreditacettr et couiveatt
7tee
viadicu)(.t, scrci
vituper(ibilent qua)irluirt gratia») la-
cima, praeter p)oenas (quac e.r; noslris legibas pro-
venturtt" caelestes quoque subibunt el sententia)n
divinam. quite in
ipsu dui
tribttnali fiel ttt)pent co-
16
rlive)Eharrt a1'guerts el •vi)tdicttns. Si cero c'tUi-
liurn vtagt
'
straturtrn tale
mctiorunt
quant ntiuorunt
vel of/Fcialium. vel tlefensorar)1 guis vel ca de re
eea'tiol' fa(.'t'uS ea
fltoJt
uuntiavertt vel
(»MI
vindi-
care licua't, id atcrglezerit vel etiaut
rent
mercede
p)rodiderit, sciut se praeter defi)ritLts a nobis poeatus
el-iam magni dei viudictant stbi instaluranL et ont-
nibus exsccrutionibus, quae sanctis libris contia(en-
17
tur, obnoxios se
fvre. L't
autem hace
a rtobis
71075
atísi
in
damita
cult(am sandía sunt, ita el Wad
adicimus, ut inquisitiones diligertter fusa, aleve quis
caluntrciator g7Gabusdam existat el falso in ct.'usnrodi
18
causa accusel vel testimoniu-nt feria. Quemad-
anodum eaiut saccr
•
dotibus, si quid c'iusntodi egerirtt,
tales puertas imposuintus, sic el eos qui calumnian
teneptavcrirtt tant caelestes guam ex legibus nostros
poenas subire volumus, si denuntiatione [acta in-
srstare noluerint vel tales uccusutiates perferre
reon
valcant: prosccuti
.
undique acquitutcm et
austi-
Ziant, guara iu
ontni
re
et praecipue tn leyibus
¡Crea,-
dis
ver•entur
[Document text truncated for crawler view.]