Vota et motiua sententiae latae in processu in curia Domini Iustitiae Aragonum vertente, intitulato Processus Ioannis Pallares, necnon Domnae Esperantiae Diez de Aux, super iurisfirma grauaminum
Full text
VOTA ET MOTIVA SENTENTIA LATiE IN PROCESSV IN CVRIA DOMINI IVSTITLE ARAGONVM Vertente, intitulato Proceflus Ioannis Pallares, nccnon Domn* Efperanti*Diez de Aux, fuperiuris» firma grauaminum. D I E DECIMO feptimo menfis Septembris anno M.D.Lxxxvj. Eadem dic,in Camera Confilij curi* Dni Iuftiti* Aragonum, fuerunt pr*fcntes admo¬ dum Illuftris Dominus Iuftitia Aragonum, & domini Locumtcn. fequentes. Admodum Illuftris Don Ioannes de la Nuza Iuftitia Aragonum. ’ Dominus Hie.Chalcz,Dominus M.BaptiftadclaNuza,' Dominus F.TorraluaLocumten. ordinarij. Dominus F.Pozuclo, Se Dominus F. Dominguez LoJ Cumtefi.cxtraordinarij, in infra inrifulato procclfu. Eadem dic in proceflu Ioannis Pallares, necnon domn* Speranti* Dicz de Aux,fup.iurisfirma,Dominus F.Domin gucz Locumtcfi.cxtraordinarius,&c.fuit voti,quod debet pronuntiari iurisfirma,obtcntam,& prsefentatam pro parte £>omn<^ Elperanti* Dicz de Aux & Entenca prin.M. de Ia ^aja proc.forc,& cflcrcijcicndam,&repellendam, eamque ^ c i jci, Se repelli debere,quoad omnia grauamina in cedula* grauaminum pro eius parte oblata, dcdufta, Se articulata^ nc u t r am partium in expenfis condemnando. Exeo pr^fcrtim,& alias,quia non conftat de aliquo gra u i m i n c illato per iudicem aquo, quia exiftente Domna Ifabcla Dicz de Aux, domina & poflcflbra di&orum bofiorum apprchcnforum.IIla poft fuam, Se fuorum filiorum A Se def-
£cdefccndentium mortem vendidit Petro de Altarriba; & poit mortem didi Petri, Francifco de Altarriba eius filio, pro precio in dida venditione contento , atquemortuo dido Petro , ei deinde dida domna lfabcla Dicz de Aux, teli do Don Ludouico de Heredia,eius filio, nullifquc alijs defccndcntibus relidis poftrcmo didus Don Ludouicus mortuus cft, per cuius mortem dies, St cafus did$ vendi¬ tionis cefsit,& vcrificatus fuit in dido Francifco de Altarri b.a , & didorum bonorum fuit effedus verus dominus,Se proinde ius fucc?dendi ab intefiato,quod protendit dom¬ na Elpcran^a Dicz ,,tanquam propinquior confanguinca didi Don Ludouici ex illa parte, vnde bona defeendunc cuancfcm&ceiTat, & proinde,didum Don Francifcum didorum bopprumplenum, Se verum dominum ccnfcmus. Euafio ad NEQVE OBSTAT,rccognofcimctltum perdidu Petrum nlmlt' de Altarriba,ipiauorcm dida: domnae Elifabetse coccflum, quia fi didi inftrumcnti rccognofcimcnti ycrba>rcdc, Se mature perpendaptur, aperte intcl{igimus Petrum rccognof ccntcm,fcu cofitcntcmdc fuo tantum iurc locutum fuifie, nec iuriDonFrancifei quicquamrpr<jiudica(rc.Naro quamuis venditionis infirumentura vnicum cfiet, plura tamen Scdiuctfa iura ad diuerfas perfonas expedantia continebat, ita vt ius Petri longe diucrfum, & diftindum cfiet a iurc Erancifci ,*& eius fucceflorum iudicemusaperte, fiquidem predida lfabcla Dicz de Aux , in dida venditione voluit iura partium diftingucrc,& fcggrcgarcdiuerfiscaufis,diuc£ fiiquc finibus, vt in Petrum de Altarriba folum amorem, atque affinitatis afFe.dionc, quj cum fua perfona peritura cratjconfiderarc videretur, atvcrb in Francifco non folum amorem,fcd canfanguinitatis vrgente caufam contemplat* cft,cumeum fcpe/oiWwo /aroappcllauit.Tum etiam,Se filiosciufdem , & dcfccndcnrcs legitimos expreflerit. Cunt ergo modo ptgdido diucrfifquc caufis Petri, Se Erancifci md di.fUn.da fint, proculdubio colligemus recognitione, per didum.Pcttum,dciurcfuo fadamad cucllcnda,& pr$- iudican-
indicanda FranciTci,& Tuorum dcfcendentium,iura trahen¬ da non efFc,locutus enim fuicPetrus de iure fuorcftricStiue, & limita tiuc,& non de iurc FranciTci, vt cx illis verbis to. tics repetitis; La vedicion d mi becha,el drecho a mi adquirido, T atis clare deprehenditur. Nec obdant illa difti rccognoTcimenti, verba: Qjiieroycxpreffamente conflento,que la dichay precalendada vendicion, &c. en la nota originaldo efid continnada,fer legitimamente por elhlotario de aqtiella tefiijicante , 6 otro fucceffor en fus notas,cancellada, borrada,&c.en tal maner a , que en juyZjio,ni fuerade aquel,fe algnna , & alia fimilia verba , qu$ cum fint exeeutiua non ita intelligi poflunt, vt alicuius iuris attributiua ccnfeantur, fed Tupcdorum tantum declaratiua, atque ita , nec latiora, nec ampliora fuperioribus, fed ad eorum metas accipienda, nec alias contradictionem , feu corrcttioncm inducere di¬ catur. Minus obdat dicere,contractus venditionis in fauorem Don FranciTci faCta: gratis defcCtum confidere non pofTc, cum in Regno dubium non fit Notarij dipulationc in al¬ terius cuiufuis infantis, &abfentis aCtioncm qu<jri, ac infuper DonFrancifco nocere non poteft patris confefsio dc precio non Toluco,cum in Regno carta: flandum fit,in qua venditrix de precio recepto confcfsioncm fecerit, cui flan¬ dum cft,quam Petro neganti in prxiuditiumFrancifci pr^- fertim cum Petrus dc precio non recepto pro venditione, fibifadtl loquitur, non vero dc precio venditionis facta: Francifco, imo potuit venditrix precium FranciTci accpto ferre.Ncq. prxterea vrgent illa venditionis verba: T aquiett 'vos ,y ellos mas querreys , c. rcfpcdtiue quibus facultas videtur Petro,conccffa alienandi in prxiuditium FranciTci, & Tuorum dcfccdcntium.Nam verbum R e fpeftiue, o m n e m Voluit dubitationem tollere, per quod venditrix finguiis emptoribus refpc<5tu Tuorum iurium,tantum eam alienan¬ di facultatem tribuere videtur,& fi alias intelligamus,abfurdam interpretationem, 6c contra naturam a&us, & mate- A i riam Etiam infanti in hoc Regno attio qua ritur . Verbum refpechttit tollit du¬ bitatione •
Circa ccn ditione fol nendorum cenfualiit . Censualia per D.Spe rami a im pugnata. Modusille non loco preci j , fed ~vti onus, &c. riam fubicdtam, & mentem denique venditricis Francifci fucceflorem contemplantis admitamus. Nec tandem vrgcnt,qu#in contrarium aduerfus didtum inflrumcntum venditionis,ex ciufdcm verbis adducuntur, quo loco ipfalfabela videtur aflringcrc Petrum , aut Francifcum.aut filios,& defcendenccs eiufdem Francifci, ad folutioncm quorundam cenfualium, & pcnfionum imp ofsitorum per Martinos Diez de Aux,eius patrem , & fratrem nitentes ex his probare,quod cum contra dtus fuerit conditionaliSjtam ob defectu conditionis, quam quod ipfa loco prccij fubrrogacur, venditionem ipfam robur aliquod ob¬ tinere,aut vires porrigere in fauorem diefti Francifci, mini¬ me pofle,fit quae coditione ipfam loco prccij efle,& ipfius partem reputari, vnde eo non foluto,nec dominium, nec pofTcfsio transferri aliquo modo in Fracifcum emptorem, potuerunt,non enim conflat didta ccnfualia per didtos Martinos impofsita,nec pefiones eorundem folutasfuiffe, quia prsterquam de folutione precij per confefsionem di¬ dta: venditricis conflat, qua flante mediante dicta vendi¬ tione inftrumentaliter fadta,dominium, atq.pofTcfsio in di dtumFrancifcum de foro tranflata ccnfentur,norf quidem in proceflu conflat liquide de hijs,quae ncceflaria erant ad vcrificationcm praedidtorum, eaque etiam ccnfualia ab ea¬ dem domna Speranza impugnata reperiuntur, nec eofdcm emptores didta venditrix ita voluit grauarc, & officere, vt fiatim poft dictam venditionem tenerentur, fed tunc de¬ mum cum vniufcuiufque vocationis, aut venditionis cafus cucnerit,quod fane deprehenditur,ex illis verbis disiundtiue prolatis ab eadem venditrice: Q u e vos dicho coprador , o Francifco de Altarriba fijo vueJtro,ofasfijos,&c.{ufficir,enim quod alter eorum prardidta ad impleucrit cum mo dus ille no loco prccij adiedtus cenfcatur,fcd vti onus, atq. grauamen,quibus eofdem emptores rcfpedtiuc fuis tempo ribusaflringere voluit, nonautem cbditioncmimpofTuit; Nitebatur equidem illocafu profpiccrc animarum faluti di dtorum
ftorum patris,& fratris,qui didta ccnfualiafub bonis vin¬ culatis, ac fidcicommiflo fuppofitis impoffuerunt, quo vinculo iam in cius perfona cxtin<fio,atq.finito, & dc me¬ dio fublato cofdem emptores ad folutionem proprietatis, & pcnfionum teneri voluit, vt fic qureftio validitatis, & yJ-> inualiditatis minime fufeitaretur. Nec obeiTe pr<^di£tis aliquo modo potefi, quod di&us Neq.defl Francifcus h$res,ac fuccdfor Petri de Altarriba,fuerit,& fit v wdFran ipfe comprchenfus fub verbisdidti recognofcimenthPcr “ffYlres mi,y los rniosherederos^refentes^abferit es,y aduenideros-,\t ficdifpofitioncm patcrnaminfringere,inucrtere,autmutarc l “' aliquo modo pofsit, nec contra eius fadtum venire, quo¬ niam fi redte,&congruenter ea verba intueamur, ac prarmifium inftrumentu,& eius verba confideremus nunquam Petrus dc iure Francifci locutus fuit, nec de eo cogitatur, fed tantum iura fua cedere, & transferre nitebatur, quo fit Vtipfc Francifcus in vim disftae venditionis merito, exiure fuo non extin<5fo,ccfib,fimulato,ncc dc medio fublato pe* tere huiufmodi bona pofsit,cum eo cafu,ncc fadtum difun fti impugnetur,nec illud Francifcus cucrtcrc,aut infringere cenfeatur cum iura fua fub di dia ccfsionc, aut fimulationis confefsionc minime comprehendatur. Quibus omnibus diligenter perpenfis, ac mature confidcratis,iam ius diefti Francifci fufficicns eft ad obtinendum in hoc articulo, in quo dc legitimo eius titulo confiat, dc quo dubitari non licet, nec exaduerfo inficitur aliquo aliolemtimo titulo, de quo in hoc articulo ratio haberi pofsit^ quare ex his, & alijs cx proccffu rcfultantibus, ita pronuntiandum fore cenfemus,& alias, &c. Qui filicet domini Hic. Chalcz, M. Baptifta dc la Nuza; F.Torralua Locumtcncntes ordinarij, & dominus FrancifcusPozuclo,Locumten.cxtraordinarius in didto proceflu, quamuis fub diuerfis diebus,fuerunt voti,& opinionis do¬ minus Francifci Domingucz Locumtcn.cxtraordinarij cx c ‘ f dcm motiuis,&c. S ICi
Q/C)^ N VM mei Icannis de Mendibe Jiabitatoris Ci * duitatis Cafaraugufia^autioritatibufiq^ Apoflolica , vbicfi 'Regia vero per Aragonum , & Valentia Regna publici Notarij , Regent ifque principalis quadam ex Scriuanijs Curia DSi luftitia Aragonum,ac Secretarij Confilij eiuf dem Curia , qui huiufmodi vota fff motiua d fuo originali libro confilij ditia Curia,de anno millefimo quingentefimo otiuagefimo fexto,manu aliena extraxi,& cu ditio fuo ori¬ ginali Itbro bene, & fideliter_ comprqbaui , in quorum fidem hic mefubcripfi) & c.