C. Plinii Secundi Historiae Mundi Libri XXXVII ex postrema ad vetustos codices collatione cum annotationibus et indice
Full text
ERESRUS
UEPITRNE
de
^
:
c
:
"x
:
zx
j
|
:
N
:
ein
!
L
r
LK
HUÉPISTOLA
ERASMI
Eo
C
x
W
|
/
Alo
"fictiendas,
nona;non
armís,non
copijs,
non
carceribus
àntíncen
fis
ufus
eft,
fed
j
2
;
dem
»
PASS
;
aS
Lei"
?
folo
oladío/fírítus,quod
eft
uerbum
dei:atcqg
armis
apoftelicis;totwiétorías,
tot
,
b
j
tronem
dímitterein
plurium
perniciem
graffaturu
|
S
lítas
.
Proinde
quemadmodum
ad
tuedam
reipub.
t
|
CU
legum
príncipaliu
feueritas:
íta
lau
danda
eftín
epifcopis
Ch
!
-malenitas:
quae
tà
fingularis
fuitín
hoc
prafule,
ut
quum
in
cíuita
"Ricontra
Carfarís
aedictum
publicitus
ímpetum
fcciffent
ín
Chriftíanos
uexatis;unum
atqj
alterum
occidiflent,aut
certe
paraffent
occíderetíamofeneram
de
inei
is
ultionem
expectarct,
quidam
ex
ipfis
exudicie
per
literas
ab
Z
Ipuftino
|
"
ouituix
credibílem
Auguftini
manfuetudinem.
E
qui
dericos
fuos
no
adigebantad'liunus
ac
uice
com?
am
pietatem,fed
[potanesm,non
Ilion
E
aliud
ÍÁn
tam
multis,
tam
exim1Jyjs
uictutib
uso.
:
[i
LE
uperciliut
Dícas
illum
paterna
maternaty
uifcera
erg;
cunctost
S
iss
I
eirc
ut
renafcantur
ín
Chrifto,
imbecilles
ueluti
gallínsm
fub
ale
P^edik
bonos
prouchereut
adolefcác.
Nullus
erat
tam
deploracas
hose.
ei
aaoitiofus,de
quu
fpem
prorfus
abijceret,
donec
illefpirarec.
Sic
TIN
:
heefeticis,
nonfolum
ut
reuíncat,
üerumetia
ut
quodquidemT
obiurgat
improbos,
ut
femper
uínofeuerítatis
admifceatoleunt
W^
Biufquam
tam
aufterum,
quod
non
interím
Ípiret
Chríftianecha
—
z
iuxta
Paulum
apoftolum,omnia
fuffert,omnía
fp
erdijom
—
|
itatís
ep
ifcopus,
cui
nomen
Hipponregíus,
quafi
dícas
€
à
dem
nominis
altera
ín
eo
dem
littore
ad
exortu,
cogno
dicebatur:fed
omnium
ecclefiaru
follicícudinem
in
Tate
m,
ucl
mífsis
uolumíinibus
&
cpíftolis
inftruens...
PS
insadueríus
haeretícos.Porró
quoníam
uír
pru.
Asc
o
latius
patere
quàm
uocis,
in
hácopetam
A.
o-10«
quo
plus
haberetoci);
difcude/
íOSs
epifcopos
demierare,
ionem.
Amabat
períeét
Y&c
epifcopo
miraculum.
4
rA
J
»
$n
1
"P
M
jJ,
J
AY
a
"m
"
b
"T
s
M
m
4
j
MN
22
M
AE
TUM,
L)
UTER
/
,
YT
^
^
P
cut
LE
1
/
/
Á
X
4
;
)
4
bathumi/"
auufmos
—
HYHONPXMQ
od
poo
——
AD
ARCHIEPISCOPYVMM
TODETANYM
bathumilíora
egocía,qua
tametfi
n6
aduertabantur'píetati,tame
ab
optima
par
te
Marienonnunquam
auocabant.Itacg
concilíandís
matrímonijs
autor
efTerecu
fabat:iuncta
came,
fua
benedictione
confirmabat.
INec
zedificandí
cura
fuftinebat.
-occupari,licetalíos
íd
apetes
no
reprehedefet.INec
omniítrepiftolis
refpondebat,
nifi
fi
quíd
tra&tarétad
religionis
pertínes
negociu
.
Poftremó
ingrauefcente
íam
eetate
fuccefloré
fibi
defignauit,ad
quem
leuíorís
momenti
caufz
deferrentur,ipíe
uacaret
melioribus.
Cyuo
téporelibros
omnes
fuos
collegit,
recognouit,&
in
or7
dínem
digefsít,
ne
uelínterirent
complures
,
quod
Ambrofianís
Men
accidifle
uídemus
:
aut
mendofi
deprauatig
uerfarétur
ín
manibus
homínum.
O
uírum
ad
totíus
ecclefize
publícam
utilitatem
natu,factum,datum(Q
diuínitus,quam
ubí
con
fpíceret
Vuandalorum,
Gottorum,
aliorum6
barbaroru
qui
ex
Hifpanijs
in
Afri
.cam
eruperant,;íncurfione
turbarí,iam
huius
uítz:
ccepit
redere;quodq
folum
po
tuít,confolatus
fuos,&
hortatus
ad
tolerantíam
e
uiuis
excefsic.
Tanto
ardore
uir
Ápiritu
Chrifti
plenus
amabat,
atcp,
utítaloquar,
deperibat
decorem,;profectum,
-actranquíllítatem
domus
dei.
Hoc
hoc
nimiru
eratfummum
íllum
ecclefize
fpon/
fum
íimítarí.
[Nam
&
fuz
quífcg
ecclefize
quodammodo
fponfus
eft
omnis
epiíco/
pus.
Ille
dixíc,Bonus
paftor
anímam
fuam
ponit
pro
ouibus
fuis.
Híc
quí
nullum
unquam
periculum
metuit
,
quoties
ecclefíae
commodiís
feruiendum
erat,
cuí
uita
'eratacerba,
pofteaquam
ecclefize
malis
non
potuit
fuccurrere,
quàm
lubens
illam
áimpendiíTet
ouibus
fuís;
fi
modo
eius
difpedío,
gregis
falutem
redimere
licuiffet?
Optabat
cum
Paulo
uel
anathema
fierí
pro
filijs
fuis.
Haec
pietas;
hzc
charítas;híc
ardor
pectorís
facit;ut
omnía
illius
fcripta
non
mínus
ínflammétad
píos
affectus,
quàm
doceantíntellectum.Sunt
ením
qui
fríiuolis
argutijs
utcuncp
delectet
ocio/
fos.Sunt
qui
fubtiliter
doceat
neceffaria,fed
nó
efficiunt;ut
quod
intelligitur
ame
tur.
Suntrurfus
qni
excítentad
ftudiu
pietatis;fed
excitatos
doctrína
non
proue/
hunt.Fruftra
intelligas,nifi
diligas
quod
percepifti.
Ad
quid
autem
conducit
ce/
cus
amor?
Scíentía
[i
abfit
charítas
inflat:
charitas
abícy
fcientíanonnuquam
per/
nicíofa
pro
falutiferis
amplectitur;
Sed
utragy
res
alteríus
opem
pofcit,
&
cóiurat
amícz
.
Athiíc
incomparabilis
doctor
fimulateg
maturuit
in
Chrifto
,
neglectis
fophíftarum
ineptís
argutationibus
,
ingenij
plufquam
aquilinam
aciem
ad
ne/
ceífaríze
ueritatis
ínueftigationem
intédit:
ita
fubtilis
in
difputando,
fi
res
poftw
letacumen
díalecticum;utfemper
dimittatlectorcm,non
tantum
cruditiorem,uc/
rumetiam
ad
bene
utuendum
inflammatiorem.
Quid
enim
alíud
poteft
ignis,ubi/
cunque
ponas,
quàm
urere?
Amabatuchementer
quod
docebat,
docebat:
argute
quodamabat:utruncp
gíenitín
co,quí
fcriptis
illius
propius
intedítanimu.
Rhe
torícae
multa
funt
cum
díalectíca
communia.R
hetorumlibros
ad
plenum
imbibe
rat.
Platoníca
philofophía,
quoniam
rhetorica
quadam
fuauiloquentía,multa
tra/
-ditderebus
à
corpore
feparatís,G&
his
que
fenfibus
deprehédi
no
poffünt.fed
ani
mí
cernuntur
oculis,non
pauca
mífcens
Chriftianorum
placitis
confentanca,uíde
tur
íimpenfius
delectatus.Ex
Aríftotelica
philofophía,
uel
quia
teiuniore
ftilo
tra
tres
fubtiles,uel
quíanondum
ín
publicu
ufum
uenerat
apud
Latinos,
nihil
de
-
euftafTe
uidetur
praeterlibros
De
enuncíatione,
Decategorijs
fiue
Dedecegene/—
ribus
eeneralíísímís;
S
De
quingg
uocibus
predicabilibus,
quem
libruuelut
éez
—
N
yeyni
ad
Aríftotelis
philofophia
zedidit
Porphyrius
.
Nec
ufquain
ullo
ueítígio
:
c
attigerit.
Vtne
cómemorem
tot
Grecos
Ariftotelis
interpretes.Et
^
P
oan
qualifcungs
Ariftotelice
logice
guftus,
dialectici
no
folum
opinione
illi
PUE
uit,uerumctíam
magnam
apud
hereticos
coflauitinuid
aHHMguoc
quum
uere
s
x
do
pe
4
.
pondere
deprehedere
lícet
quod
eíufde
libros
quos
De
topicis,
analytícis,
8C
centri
edd
^
naturalibus
rebus
&
ultramüdanis,
Demoríbus
€
repub.
multos
reliquiGuqua
EPISTOLA.
'ERASMI
pondere
premerentur,clafnarent
(c
artificio
diíalectices
circumueniri.
Siquidem
if
lis
temporibus
tanta
fuíitapud
Afros
huius
artís
ruditas
,
ut
qui
fcíret
díftínguere
(ubftantíam
ab
accidente,
genus
à
fpecie,
relatíuam
uocem
ab
abíoluta,
uulgo
día
lecticus
haberetur,
quo
nomine
lulianus
uífus
eft
unus
idoneus
qui
cum
Augufti
no
manus
ex
aequo
confereret.
Sed
díale&tica
fuitantequàm
quilquam
de
dialecti
ca
preciperet:nec
enim
eft
de
numero
carum
difciplinaru
quas
inftituit
hominum
uoluntas,fed
quas
anímaduertit
fagaciras,
qualís
eft
Arithmetica.
T'anta
auté
erat
ín
Auguftino,tamQ
mírabilis
ingenij
felícitas,táta
fanítas,tantaq
przefentía,ut
ne
ex
iftis
quidem
qui
pofterioribus
feculís
bonam
etatís
partem
ín
dialectica
contri
uerunt,quenquam
ínuenías,
quí
cítíus
aut
certius
perfpíciat
caufe
Ícopum,qui
dex
terius
ad
huncrationes
&
fcripturarum
teftímonía
dirigat,qui
felicius
nodos
qug
ftionü
diffecet.
Vlulta
nó
fcripfit,
fed
dictauit:
pleraqg
per
notarios
ex
oreloquen
tís
excepta
furit,cuiufmodi
ferme
funt
enarratíones
Ícríipturaru
ad
populum,quos
ipfe
tractatus
appellat;aut
cóflictatíones
cum
hereticis,quae
olím
publícitus
apu
plebem
fieri
confueuerut.INec
alibi
mihi
uidetur
admírabilior.
Quibus
mediocre
contigitíngenium
,
fi
lucubrandi
curam
adhibeát,excudunt
ínterdum
ali
quíd.no
contemnendum.
Ceterum
ín
extemporali
dictione
tantam
adeíIe
mentis
perfpica
cíam,tantam
memorie
prefentíam,tam
paratam
orationis
copiam,
non
fine
perpe
tua
quadam
íucunditate,quís
non
miretur?
Quis
hochodíepreftare
queat;uel
ex
iftis
qui
ftudium
omne
collocarunt
ín
paranda
dictionis
facultate?
Sed
quo
dila
borz
Non
ením
inftitueram
encomium
Auguftini,
quód
fi
fufcépiflem,hgc
quota.
portio
laudum
illius
eratzlllud
tantu
uolebam
ofteédere
,
quàm
dolendum
fuerit,
tantum
ecclefig
thefaurum
tam
fero
per
typ
ographos
prodijfic
ín
publici,
quem
maximereferebat
in
omnium
uerfari
manibus
.
Deterrebat
nímírum
íllos
impen
díorum
magnitudo
.
Prímus
hoc
egregíum
facinus
aufus
eft
,
uir
fingulari
pietate
IGANNES
AMERBACHIV
S
TCISE
beatus,fed
animi
dotibus
longe
beatior,
que
necfumptus
immenfi,
necín
conquirédis
undecung,
exéplaríbus
inftátia,
necin
coferendis
tae
díü,nec
operis
difficultas,
nec
diftractionis
alea,
nec
ulla
res
alia
de/
terruit,
quo
mínus
totu
Auguftiínum
redderet
omnibus
cómunem.
INó6
hucínut
tauít
uiru
queftus
amor.fed
fyncera
pietas,
quam
omnes
illius
praefationes
Ípirát,
acreuocádi
príícos
illos
ecclefize
doctores
ftudíu,
quos
uidebatac
dolebat
prope
modum
antíquatos.
Proíndenon
dubito
quin
illius
manibus
beneprecentur
om
nes,quí
per
Auguftini
libros
ad
pietatem
profecerut.Idem
ín
untuerfas
Híerony/
milucubrationes
maiore
etiam
ftudío
molietem
deus
ad
fuperos
euocauit.
Eam
tamé
prouinciam
tribus
filijs,
Brunoni,
Bafilio,&
Bonifacio,
quos
ín
hoccurarat
tríum
perítíalinguarum
inftituendos,moriens
delegauit,
per
quos
nó
mínoref[u
dio
quàm
fideperactum
cft,quod
optimus
pater
uoluit.
Bicením
illos
&
ad
pieta
tem
&
ad
eruditionem
educarat,
ut
quodammodo
fe
maior
ac
melior
in
illis
fuper
efTet,
hodieg
fuperfit.INam
natu
maximus
tantum
in
fata
cocefsit.
l'otfunt
exami
na
monachorum
ín
orbe,quorü
ocíum
magnis
cenfibus
alitur.
l'otfunt
Abbates
-
opimo
reditu,
nihil
aliud
quàm
zdificantes,
uel
alentes
equos;uel
epulantes.
ETi
eratíllorum
proprius
labor,quem
homolaícus
fua
fponte
fufcepit.
Atcp
ín
Augu
-
ftino
quidem
tantum
adhibítu
eftab
illo
curze,ftudij,uigilantig,
quantum
illa
tum
ferebat
atas
,
rudior
adhuc
&
perpaucos
habens
in
hocgenereliterarum
exercíta
tos.lllud
potius
mirandu,
quod
quum
Auguftini
lucubrationes
tot
iam
annis
uer
-—
fentur
ínter
manus
eruditorü,nulla
extíterit
de
illo
publica
querímonía,queadmo
—
dum
de
Hieronymo
nemonó
querebatur.
Atquí
ni
multos
habere
teftes
qui
ope
ri
excudendo
uel
praefuerunt
uel
adfuerünt,nemo
mihi
credíturus
fit,
quantu
men
darum
offenderímac
fuftulerim
,
etiam
illinc
,
ubi
nihil
effe
deprauatu
putabatur.
cm:
ce
E
—
Habet
ughtendkgr
errem
"C.PLINII
SECVNÜDE
HISTORIAE
MVNDI
LIBRI
X
EX
POSTREMA
AD
uidi
cM
CQ
E
CVM
ANNOTATIONIBVS
ET
INDICE.
LIT
2
(
3
N
KS
V.
"
QE
utm
P
y
ciu
ü
Jr
a
"s
AWY
)
UN
;
mats
N..
.
eI
c
(qe.
"
Li
En
A
A
P
»
ku
T
NY
A
nomm
«
i
^
f
os
Ne
Ww
BASILEAE
IN
OFFICINA
FROBENI-^"NÁÀA
M
cS
C.
PLINIVS
SECVNDVS
NOVOCOMENSIS
EQ
VESTRIBVS
MILITIIS
INDVSTRIE
FVNCTYS,
PROCYRATIO'
nes
quoque
fplendidifsimas
atque
continuas
fumma
inteoritate
adminiftrauit
,
&
tamcn
liberalibus
ftudijs
tantam
operam
dedit;
ut
non
temere
quís
plura
ín
otio
fcripferit.
Itaq;
bella
ómnía
qux
unquam
cum
Germanis
gefta
fant;
x
x
x
v
r
11
uoluminibus
compre;
hendit.Item
INataralis
híftoríe
xc
x:
x
v
11
libros
abfoluit.Pertjt
clade
Campaniz.nam
cum
Mifeaen
clafsiprzee(let,
€
lagrante
Vefuio
ad
explorandas
propius
caufas
Libur:
níca
pertendiflet,neq;
aduerfantibus
uentís
remeare
poflet
,
uí
puluerís
ac
fauülae
oppref)
fus
eft:
uclut
auídam
exiftímaat,
à
ferao
fuo
occifus,quem
deficiens
xftu,ut
necem
fibi
maturaret,orauerat.
Hic
ía
hís
librís
x;
x:
milía
cretum
dignarum,ex
lectione
uolumínum
citciter
51.
11,
coptipiexus
e(t.
Primas
autem
liber
quai
(adex
x
x
x
v
1
librorü
feque
tíam,
fummam
totiug
operís,&
fpecies
contínet
títulorüm.
REVERENDISSIMO
.
PRAESVLI,;ET.ILLVSTRISS.PRINCIPI
STANISLAO
8s
c
íi.
:
c
Turzo
Olmutzen(
epiftopo
D.
ERASMVS
ROTEROD.
S.
D.
»i5;
omnes,quícang,
uel
in
abfoluendo,
ucl
ín
(arciendo
portíonem
1i
9
aliquam
índuftriz
fuz
contulerunt.
Quorandam
etíam
z:mula:
i1
V
tioquamuis
param
felix
,
tamen
illafttis
fuit.
Quis
ením
hodie
s,
/4:49/Ex
1
«u$
nollet
Maufolum
Caríz
reeulum;aat
huías
coiugem
Artemi,
D
cS
EE
(iam,quís
Scopam;Bryacem,
Timotheum;
Leocharem,
aut
Pi
him;nifi
Maufoie
us
longe
cclebratifsimü
hís
omnibus
famam
dedi(Tet
immorta;
huicoperi
m
cenijs
aduigi
controuctr(iam
laus
|
itan
facinus
longe
palcherrimá
acfus
fit
aggreciucrum
etia
quod
t
code
quA
rcftituerit.
Acne
longütexam
catalogon,inttr
plurimos
qui
:d
ati
xemplà
d
atí,non
ínftrennuá
operà
hic
nobísnauauít
Guilelmus
ba
ie
gia
z
cruditioné
,
exquifita:
diligétia.
Poft
bác
Nicolaus
Deraldus
homo
upra
perítiá
huma,
parü
literarü
Mathematices
etíam
p
lc
hre
callens,quodc;
bic
uel
przcipuü
dee
fani
uv
dicnon
mínore
ftudio
cj
religione
nt
fatus
cft
in
hoc
ERU
p
ond
po
rcu
|
Joannes
Cafareus
in
omní
gel
e
literarü
exercitatifsimus
,
non
infelic£
operá
praftitit,
Atq;
horam
omhníü
quidem
índuftrie
debemus,
quod
Plinium
habemus
je
|
-ante
hacemendatiorem.
Caterum
ut
t
picturis
quibu
[dam
artis
e
api
m
|
liscontemplautià
oRert
fefe
aout
qui
puede
,ita
ires
un
i
iio
|
-
uerfantibus,aunquam
defuturum
eft;
quod
farcíendum
(it.
beue
je
(tumeft
à
Plauto
:
Negocfjfibiqui
uolet
uim
compatare,
nauítn
&mu
i
e
-
cóparato.
|
Kim
nulle
res
magis
daz
plos
uegocij
babenr.IHem
ferio
ueredofel
por
ananquae
ei
defataram
negotium,
quí
orn
i
RE
uclit
operam
furere.
^
:
us
"
a
or
aont
12:23:
3
TM
Li
n
H
ea
c
a
LET
:
iJ
i
i
s
|
1
MEA
rod
e
s
ill
»
p
"
edet
i
tramite
cpm
om
it
—
1
ju
[436
E
ica
AM
siii:
exi»
MERO
Ue
Wi
Ry
Somn
"^
dene
E
Maud
iso
uS
34€
[
2
ERASMI
ROTERODAMI
AD
STANISLA/
aliad,certetypographorum
incutia
facit,
ut
ín
probatifsimís
quibufq
fcriptoribus
,
fem^
ereruditis
uitís
retexenda
(iut
ita
dícam,
tela
Penelopes,
quandoquidem
illi
quotidie
plus
deprauant
fua
focordía,
quàm
eruditorü
dilipétia
posit
reponi.
Nonnullorum
ope:
rum
ea
díuinitas
fuit,
ut
omnium
artifici
mauus,
inimitabili
quadam
attís
eminentia
de;
tereerent,
uel
à
fupplendo
quod
erat
inchoatum,
uel
à
arcíendo
quod
erat
deprauatum.
Intet
Apellís
opera
dux
potifsimum
Venetes
celebrátur
à
fcriptoribus,
altera
emergens
émari,unde
&
&vad'voiwu
dícta;altera
quam
Coís
inchoauit
,
illam
etíam
fuperaturus,
nifi
mors
ínuidifTet
operi
aafcentí.Príoris
inferiorem
partem
corruptam,
nullis
ínuentas
eft
qui
poffet
reficere:pofteriotem
imperfectam,nemo
potuit
ad
prarícripta
lineamenta
petficere.Quo
magis
probata
eft
artificum
modeftía;hoc
magis
deteftanda
eft
quorun.
dam
temerítas,ne
dícam
impietas,quí
Plínianum
opus,omnibus
omníum
fculptorutm
ae
pictorum
operibus
anteponendá.(ic
ael
defcribendo
ucl
excudendo
corraperunt
,
ut
de
uotis
animis
ín
tam
eximi,
fcriptorís
exitium
confpiraffe
nideri
queant.
Atqui
íd
ne
fieret,
oportuit
regum
efTe
curam,
quam
nullus
(it
liber
dignior
qui
regum
manibus
teratut,
quod
non
ex
alio
cítíus
hauríatur
rerum
omnium
cognítío.
Quid
autem
tnaois
decet
ot/
bis
monarchas,
quàm
caterís
antecellere
pradentía?
Prudentía
aeto
qu
rebus
pericli,
tandis
colligitur
aon
folum
mifera
eft,quemadmodum
uere
fcciptit
ille
,
propterea
quod
magno
multorum
málo
paratur,
uerum
etíam
difpendiofa,
ut
plerunque
fero
contíneat,
At
iftas
moras;nihilo
magis
fert
Refpublica
,
quàm
nauís
ín
mati
períclitans
naucleruma
imperitum
donecproficíat.
Prxfens
enim
pericalum
artificem
iam
promptuth
requirit,
Trag
Monarchas
non
uacatullam
uítz
portionem
amítere,nec
pueros
efle
lícet;etíam
(1
(int
imberbes,animi
canicies
ad(it
oportet
:
ea
no
aliande
rectius
colligitur,quàm
ex
hoc
opetre,quod
tanto
compendio
retum
docet
uniuer(itaté.
Mundum
docet
Plinius.
Quid
autem
abfutdius,
qum
imperare
mrindo,
&
aefcite
quid
Git
mundus
Nec
eft
quod
exca
fent
publíca
negocía.
Talibus
negocíjs
diftrictushac
ex
tot
librorum
milibus
fzrí
püt
Pli
*níus.
Certe
pat
erat;aliquam
horarü
partem
quz
pereunt
ín
aleajín
tam
frugiferam,
nec
mínusiucundam
lectionem
decidere.
Verum
ut
quó
coepi
petgato,
quo
deteftabilior
eft
deprauatorum
temerítas,hoc
eruditos
omnes
pro
füa
quemqy
uitili;maiote
religione
ad;
mouere
manü
oportet
operi
reftituendo.Superítitio
quidem
eft
nihil
híc
audere
,
quum
tam
multis
híc
aufus
felícifsime
cefTetit/T'emeritas
eft
ex
quamlibet
leui
cóiectura
expun/
€auetete
Íctiptura
nouam
íaducere.
Religio
eft
feorfum
annotate
f
quid
probabilibus
atgumentís
deprehenfam
eft,&
eruditis
ad
ulteríora
petueftíeanda
,
ueluti
eradum
iace/
re.
Atque
utinam
ín
hoc
pulcherrimum
negocium
confpitareat
omnes
rei
literaria
proce
-
test
quifcy
quod
deprehendit
ín
medium
conferat,
donec
Plinium
haberemus
abfoli
..
tütn.
Non
leue
premium
oftendítur
,
uel
anaslocus
reftítutus
promerebitur
honcítam
-
apud
ftudiofos
nominis
memoríam.Is
eft
Pliniani
nominis
[plendor,
ea
eft
opetís
tum
—
-.
Bratíatumatilitas.Bencmerebitar
de
publicis
ftadtjs,(i
tua
autorítas
Velium
taumn
aut
(i
quí
fant
Velij
miles
ad
hanc
prouíncíam
extímularit.[Nos
ex
uetaftifsimo
quodam
co;
dice;fed
ut
feré
fnnt,
deprauatifsime
fcripto;non
pauca
reftítuímus,quz
citta
fübGdiá
ex;
emplaris
corrigi
non
poterant,
quads
hactenus
à
nemíne
fuerant
animaduerfa
Hoc
di
ctum
ne
fide
careat;praftabit
hiclocus
libri
x
1
LCap.ri:
I.
Aethiopíc
forma,ut
diximus
nuper
allata
&c.
Item
libro
x
11
1.
Cap.x
xi11i.Apes
quoqueaunquam
defore
&c.R
ur
fum
libro
x
v
11
t.
Cap.vi.
Veramüg
confitétibus
latifundía
&c.&
Cap.xxi.Omnesás
ez
differentia
fiuntín
octauís
partibus
(ignotum
&c.Sed
íneptum
(it
recenfere
quicquid
correctam
eít;hec
ín
hoc
índicauí;quo
lector
collatis
hís
locis
cam
omnium
zditionibus
«.
petfpiciat
ad
hunc
modum
pluríma
feliciter
reftítuta
ex
fide
aetuftifTimi
codícis,que
nul
lisconíecturis
potuilfent
rcftitui.
[n
cxterísitem
itauigilatü
eft,
ut
meo
perícalo
non
du^
..
bitem
polliceri;nuncg
hactenus
exiffe
Pliniatm
fclicius
tractatum.
Accelfit
officinz
Fro,
.
beníanz
maicftas
nítorcg,
qui
uír
mihi
literis.illuftrandis
natus
uidetur,
Iam
quo
cómetv
.
datiot
VM
TVRZVM
EPISC.
EPISTOLA
i
datiorctiam
Plinius
exiretín
manus
hominá,
hoc
opera
tuo
nomíni
dedicare
uifam
eft,
|
5cio
quantü
debeam
incomparabili
uíro
fratri
tuo
"T'utzoní
quondam
prafuli
Vratisla;
uíen(i;qui
metam
procul
femotum
&
fplendidis
xentjs
,
&
amantiffimis
literis
ad
amici
tíam
prouocauit,
Ab
hoc
zre
alieno
non
líberát
morscteditorís.
Memori
e
perfoluendü,
quod
ipti
petfoluere
non
licuit.Succeffifti
in
germani
locum;íam
femel
atq;
iterum
lacef;
feas
ad
amícitiam.Eft
tibi
res
ampliffime
Preful
cüm
homuncione
plané
uítreo.Sabinde
periclitor.
Proinde
(i
deus
dederit
uitam
longioré
hanc
atram
efTe
putato,qua
adeo
non
liberat;ut
obftrictioretn
etíam
reddat
debitorem:fiamínus,hoc
eritargamentá
míihí
fa;
UD
O0.
FLILNIYS
OCAECILIVS
MARCO
$YÓ
s
22
P2
eft
mihi
quod
tam
diligeter
libros
auunculíi
meíleciítas;ut
habere
oes
uelís;quae
eret.Dicere
età
folebat;nullü
effe
librü
tà
malt
-
.
E
RU
;
"j
;
1
^
*
7
ratíc
er
s
22e
LEAN
2
SEUUILT
S
REA.
a
de&
cea
fied
tarios
Largío
Lícínio
c
c
Cc
milibus
nummi,
cux
oUm
un
erát.Nonne
uidetur
tibi
recordátí
quatü
legerít,
quantit
fcripferit:
tiic
alíquato
pauciores
erat.
von
:
íi
officiis
ullis;nec
Ee
KS
iu
diccficere
liie
loleotidere
cime
quída
findiofumuocábqui
ücopererti
foni
|
.
|
Let
Enus.Bgoafittanfib
que
partím
publíca;partím
amícortt
officía
uer
d
Es
$*
'
E
omm
uita
literís
afsidet;
collatus
íllijno
quafi
fomno
&
ínertíz
dedítus
erubefcate
Exte
Dar
GDUAS
JO:
TEO-
MD
aa
Ce
Recte
x
|
dol;
s
hocfolit
quod
requíre
ur
RE
S
os
fcilicet
libros
relíquiffet,
Qua
EAE
UTE
quod
requíirebasfcribere
deftínaflem;quos
t
b
iffe
C
d
cha
c
q
uod
;
tibi
no
mínus
grata;dj
ipfoslibros
futura;
quete
nó
tantü
adlegedos
'Gimitlealiauid
elaborandá
pof
(onís
ftimulísexcitare.
—
Vale,
etiaad
fimile
aliquid
elaborandáü
poflunt
aemulatíonis
ftimu
:
cos,uerumetíaad
fimilealiq
:
ees
;
SES.
aec.
d
iffe
Rurfus
ci
audis
quid
ftudiis
laboris
ímpederit,
deftením
quod
nóaut
ill
occupationes
ímpedíre;
aut
haec
Quadr
—
^
P
RRDHESMBUDUmn
MC
WI
«M
coii
iin
Re
id
"
€
C.
PLINII
NATVRALIS
Detettís
femperttementibus
|
cap,
x
cim
Deinfulis
femper
fluctuantibus
cap.xcv
Quibus
ín
terris
nó
pluat,
&
aceruata
terra
rü
miracula,
&
cxterorü
elemétorü
xcvt
Qua
ratioe
atus
matis
accedát
,
&
recedat
&
abizftusextraratíonem
—
cap.xcvit
Miracula
matís
cap.xcvir
—
(cap.xcix
Quz
poteftas
lunz
,
&
terrena,
&
marina,
Qua
folis,&
quarefalífum
mare
——
cap.c
Item
denaturalunz
cap.c1
Vbialtifsímum
mare
cap.cr
Mitacula
aquará;fontia;
&
fluminü
ca.
ciu
Igniü
&
aquarü
iacta
míracula
,
&
de
mal
Denaphta
cap.cv
(tha
cap.cri
Defemperardentibuslocs
—
.—
cap.cvi
Ienium
per
fe
míracula
cap.cvi
Tera
aniuerfz
menfara;longítudo
&
lati,
tudo
cap.cvirm
Harmonica
mundi
ratio
Cap.crx
Summa
rcs,
&
hiftoriz
,
&
obferuatíones
Cap.CCccxvil
Ex
autotibus
M.
Varrone,Sulpitio
Gallo,
['iberío
Cea
te
imperatore,
Q.
l'uberoce,
Tullio
Tirone;
L.Pifone,
T.
Líuio,
Cot.
Nepote,Statio
Se
bofo,
Calío
Antipatro,
Fabiano,
Antíate,
Mutiano,
Cecína,
quí
de
EJetrufca
difcipli,
na
fcripGit,
Tarquítio,
L.
Aquila,
qui
item:
Sergio
Plauto
Extethís
Hipparcho,
T'imarcho,Sofigene,
Petofití,
INecepfo,
Pythagoricis,
Potidonio,
Cafi/
mádro;Epigene
Gaoimonico.Euclide,
Ce/
rano
Philofopho,Eudoxo,democtito,Ctí
todemo,
T
ra(illo'Serapioe,Dícearcho.Ar
chímede,
One(ictito,Eratofthene;Pythea,
Herodoto,
Ariftotele,
Cte(ia,
Attemidoro
Ephefio,lfidoro
Characeno,
Theopóopo.
-
Íbto
i
cotínentur
(itus;
pentes,maría,
oppíida;portas,montes,flumína,
men:
furz.populi;qui
fant,
aut
fuerunt.
DeEuropa
.
capa
Bztíce
longitudo
&
latitudo
"Cap.
Hifpanía
citerior
|
Cap.rmI
INarbonen(s
prouíncía
—
Cap.rim
Italía
Tiberís,Roma,Campania
—
cap.v
De
Cotfica
;
|
Cap.vi
DeSardínía
s
Cap.
vH
De
Siclía
cap.virm
Delipaa
^
—
Cap.rx
DeLocislItalizfronte
———
cap.x
m
.
d
Secundus
Europs
finus
cap.xi
Reeioltalís
quarta
cap.xii
Quíntareogio
—
|
cap.xim
Sexta
repío
cap.xiur
Octaua
go
gy
cap.xv
De
Padoflumine
—
Ccap.xvt
Detalíatráfpadana;tegio
xt
|
cap.x
vir
-
Venetía
decíma
regio
^o
€ap.xvrii
Delfttía
(cog
Gap
XE
De
alpibus
&
gentibusalpinis
—
cap.x
x
Illyrícum
| —
Cap.xXt
Liburnía
«ap.xxiu
Macedonía.
—
Cap.xxi
Noetb--
|
Ccap.xxXHr
Pannonía;Dalmatia
cap.Xxv
Mofa
|.
2
€«ap.xxvi
Infulará
Ionij
&
Adtíatici
(ama.
Oppida
gentes
x
xviSumma
flumina
dara.Sümi
móotes
praclari.Summa
infüla.
Summa
ea
qu«
intercidere
oppida
&
gentes.Sáma
res
&
hiftoriz,
&
obferuationes
cccx
x
v1
Exautotibus
-
|
-
Taránío
Graccula;Cor.Nepote,
T.
Líuío,
Catone
Cenforio;
M.
Agrippa,
M.
Varto;
|
ne,Diuo
Augufto,
Varroe
Attacino,
Anti
ate;
Hyeino.L.
Vetere,
Mela
Poponio,Cu
tione
patre,
Cxtlio,
Arütio;Sebofo,
Licinio
Mutíano,Fabricio
Fhufco,L.Atteío
Capi
tone,
Verrío
Flacco,L,
Pifone,
C.
Aeliano,
Valeriano.
Externís
Arttemídoro,
Alexádto
polyhiftore,
Thi
cy
dide,
T
heophrafto;I(idoro,
Theopopo
Metrodoro
Scepfio,Callícrate.
Xenophó.
te
Lapfaceno,Díodoro
Syracufano;Nym
phodoto,Calliphane;
'imacene.
|
be
I1
cótinentur
(itus;gétes,maría,
oppída,montes;portus,fluminaméf(a
ra;
popali
qui
funt;aut
fuerant.
psc
:
cap.
tolía
lcu
—
Cap.
Locri
Cap.rm
Peloponnefüs
cap.
Achaía
-.
.
€Cap.v.
Atcadía
der
:
cap.vi
Giracía
&
Attica
:
cap.vir
Theffalia
T
Tap.
vit
Magnefia
Cap.rx
Macedonía
pU
nmm
Thradía
.
--
€ap.xi
lufaüiz
2m
Mesue
Cea
&
were
e
HISTORHNAÉE
LYnbrE-
Cor
[nfl
iater
eas
terras;
inter
quas
Creta,
;
Euboea,
Cyclades,
Sporades,
Mxotis,
:
Hellefponti
,
Ponti
,
Macotídis
,
Dacia,
Sarmatíz,
Scythia:
cap.
xi
Infula:
Ponti.
Cap.xr
Germanie
—
—
Cap.xirrt
Iafüla:
in
Gallico
oceano
Ccap.xv
Britannia,
&
Hibernía
Cap.xvr-
Gallía.
idis
cap.xvi
Lugdunenfis
Gallia
|
cap.
xvii
Aquitanía
Cap.xix
-
Citerior
Hifpania
cap.xx
-
Lu(itania
cap.xxi
Infula
ía
Oceano
Cap.x
Xii
Vuüiuerfz
Europz
menfura
—
cap.xxuri
Summa
oppida
&
gentes.
Summa
flu
minaclara.
Samma
montíü
clara,
Süma
-
infulz
quz
intercídere
oppída
&
geates.
Summa
tes
híftoriz
&
obferuationes;
-
xcd
HapeietoHDuS
^
M.Vartone,
Catone
cenforío,
M.A
rip:
pa;diuo
Augulto,
Varróe
A«tacino,
Cor.
lNepote,
Hygino,
L.
Vetere,
Pomponio
Mela,Lícinio
Mutíano,
Fabricio
T
hufco,
Atteio
Capitone,
Atteio
Philologo.
Externis
|
Polybio,
Hecatzo,
Hellanico
,
Damafte,
Eudoxo,Diczatcho,
Tímofthene,
Epho;
(ico,
Alexandro
polyhiftore,
Thucydide,
Dofiade,
Anaximandro,
Philiftide
Mal
lote;Diony(io,
Ariltide,
Callidemo
,
Me:
nzchmo
,
Aedofthene
,
Aatíclide
,
Hera:
clide,
Philemone,
Menephonte,
Pythea,
Iüdoro,
Philonide,
Xenagora
,
Aftynov
mo,
Staphylo
,
Aríftocrito
,
Metrodoto,
Cleobulo,Pofidonío.
|
dents
Y
libro
v.contineatut
fitus,
gentes,
tria
tía,oppida,
portus,
montes,
flumína,
menfarz
populi
quí
funt
aut
fuerunt.
De
Mauritanía
cap.t
"[ingitana
prouíncía
——
capat.
INumidía
.
1
capot:
Aftíica
-
Capa
-
-
Cyrene
cap.v-
yes
Marteotis
—
^
cap.vi
Infülz
circa
Aftícam,
&
ex
aduerfo
Afri
o,
Cratete
grámatíco
,
Serapione
Antío/
Khenfe
,
Callimacho,
Artemídoto,
Apol.
lodoro,
Agathocle,
Eumacho
Sículo
mu;
-
fo,
Actis
triumphorü.
ex
:
cáp.vir
Athíopes
diio
|
De
Aia
capax:
Alexandtía
cap.x:
Arabía
€ap.xt
Sytía,Palaftina,
Phoenice
Cap.xit
Idumxa;Sytía;
Palz(tina,Samatia;
A
fca,
-
lo;Azotus,Ca«farea
-Cap.xirt
Tudza;
Galilza;
Hieríco,
Emmaus;
Lyd;
—
da,loppe
cap.xurti
Iordanis
cap.xv
Afphaltites.
Cap.xvi
GensEffenotüti
..-
cap.xvii
Decapolis
Cap.xvii
Iyrus&
Sido.
cap.x1X
Mons
Libanus
cap.xX
Sytía
Antíochena
cap.xxi
"Caüusmons
^.
-
cap.xxii
ColeSytia.
capaci
Euphto4s
—
-
tap.xxiit
Palmira'
cap.xxW
Hietapolis
Cap.xxvi
Cilicia
,
&
adiunctz
gentes
;
Pamphylia,
Ifauría,
Flomonadu,
Pifidia,
Lycaonía,
Taurus
mons,Lycía
cap.
xxvit
INinus
fluuius
Cap.XxvIm
Laodicea,
Apamia;Ionia;Ephefus
xxix
Aeolis;Troas,Pergamus
——
cap.xxx
Infülz
ante
Afiam
,
Pamphylíum
mare;
Rhodus,'Samus,Chíus
^
cap.xxxt
Hellefpontus;
My(ia,
Phrygia,
Galatia;
-
Nicza,Bithyaía;Bofphorus
ca.
x
x
xit
Süma
oppida
&
gentes;
fumma
flumina
-
clata,
fumma
moatíü
dara,
fumma
infalez
cxvirt.
fumma
quz
intercidere
oppida,
famma
tes
híftoriz
&
obferuationes.
|
Exautoribus
Agrippa,Suctonio
Pauliao,
Varrone
At
tacíno,
Cor.
INepote,
Hyoito,
L.
Veteres
Mela,Domítio
Corbuloe,
Licinio
Mutia
no,Cl.
Carfare,
Atuntío,Liínío
filio;Sebo/
Barnes
Juba
tege;
Hecatxo.Hellanico,
Damafte,
Diczarcho,Bione,
Tímofthene,
Pilonide
Xenagora,
Aftynomo,
Staphylo,
Arífto
tele,Diony(io,Aríftocrito,Ephoro
,
Erato
fthene
,
Hipparcho,
Panxtio;
Setapione
Aantíocheno,Callimacho,
Agath
ocle,
Po/
lybio,
Timzo
tnathematico,
Hetodoto,
:
|
B
Mytfilo
Mytfilo,Alexádro
polyhiftore,Metrodo
ro;
Poffidonio,
q
periplá
aut
perihegefim:
Sotade,Períandro,
Aríftarcho
Sicyonío,
Eudoxo;Aütígene,Callicrate,
Xenophon
te
Lampfaceno
,
Díodoro
Sytacuíano,
Hánone,
Himilcone;
Ny
mphodoro,
Cal,
rt
tom
RP
MM
s
Tu
f
7
T2
9/7
ns
OV
oda.
rrr
II
ERES
e
P
90
»
-
-
"
(A53
capt
s
ÁTOPRAPRREBIR
s
ntn
-
TOP
eii
um
MPa
ttr
m
"-
E
Á
DUET
UT
GT
ORT
EREIMA
;
to,
Cleobulo,Aríftocreonte.
]bro
vr.
cotinentur
fitus,
eentes,
ma/
populi
quifunt
aut
fuerunt.
—
Pontus
Euxínus
antea
Axenos
cap.t
Cappadocia
Themifcyrzregioniscentes
^^
cap.urt
Regio
Colchica,
Achai,
&cxteri
eodeni
Sinus
Perficus,&
Arabícus
|
eap.x
xii
Cafcaudtus
infala,Parthorü
regna
xxv
Media,
Mefopotamia
,
Babylon;
Seleu
e
ea
cap.xxvt
Flumen
T'íerís
-1.
5
5«apocikYi
Arabía;
Nomades,
Nabatzi,
Omani,
T
y;
los
&
Ogyrisinfulz
|...
cap.x
xvii
.
Sinus
marístubrí,
T'roglodytici;&
Aethio
:
-
SEE.
o
.
Cap.xxix
—
Mültiformes
&
mirz
hoim
effigies
cxx
7
[nfule
Aethiopicimarís
|.
^
cap.xxxi
t
—
-Defortunatísínfulis
cap.xxxir
—.
.
—
der
per
menfaras
cornputatz
díge:
liphone;
Attemíidoro,
Megafthene;IL(ido;
|
ría,oppida
portus,
lumína,
menfuta:
-
|
itio.
Corbulone,Lícinio
Mutíano,
Claw
dio
Carfare.Arütio,Sebofo,
Fabricio
Thu
Genspaphlagonü
&
Cappadocü
cap.rt
capat
tactu.
——
er
Rl
cap.v
Bofphorus
Cimmerícus,Mxotis,
cap.v:
Gentes
circa
Mzotín
tap.
vir
Armenix
dux
A
CAp-vur.
Armeniamaiot
.—
—
—
€apix
4AlbaniaIbería
|
cap.x
Portz
Cauca(iz
.cap.xi
Iafülz
ín
Ponto
.
«ap.xi
Gentesín
Scythíco
Oceano
——
cap.xii
Media;Cafpiz
pott
cap.xti
Gentes
círca
Hytcanummate
—
cap.xv
Item
alíz
centes
Cap.xvi
Scytharum
gentes
cap.xvir
Fluuius
Ganges
cap.x
vim
Gentes
Indía
cap.xrx
Indus
fluuius
cap.xx
Artj
&
iuncta
gentes
cap.xxi
-
"Taprobane
ínfula
cap.xxir
..—.
Capiffene,
Carmanía
€ap.xxim
0o
o€E68p
XXXIII
she
C.
PLINII
NATVRA
VIS
:
Digeftio
terrarum
itrparallelos
&ümbiag
—
cpaés
cap.xxXitit
Sümtma
oppida
cxcv.
Süma
gétes
pr
x
vr.Süma
flamína
clara
crx
x
x.
Summa
montes
dati
x
x
xvii
Sáümainfule
cvi
Summaqu«
íntercidere
oppída
aut
gétes
cxcv.
Sumta
tes,&
hiftoria
&Cobferua
tionesduo
x
cc.
x1ur.
ExautoribusM.
Agtíppa,
Varróe
Attacino,
Cor.
Nepote,
Hyeino;L,
Vetere,
Melà
Pomponío,
Do:
Íco,
l'íto
Líuío,
Seneca,
INigidio,
pcc
90
—
Dxterpis
Íuba
tege;
HecataoHellanico,
Damafte,
Eudoxo,
Diícearcho,
Betone,
Tímofthe;
ne,Patrocle,
Demodamante
,
Clítatcho;
Eratofthene,
Alexáàdro
Magno;Ephoro,
Hipparcho
,
Panztío,
Callimacho,
ÁArte/
midoro
,
Apollodoro,
Agathocle
,
Poly;
bio;
Eumacho
Siculo,
Alexandro
Polyhi,
ftore
;
I(idoro,
Amometo
,
Metrodoro,
Poffidonio,Oneficrito,
Nearcho;
Mega;
fthene,Diooneto
,
Ariftocreonte
,
Bíone;
Düldone;
Sitmonide
mínore;Bafile,
Xe
tiophonte
Lampfaceno.
T
Ibrovi.centínentur
gentium
mitabi
Alesfieutz.
——
:
Gentium
mirabiles
figurz.
cap.r,
De
Scythis
&
alíatá
díuerfitate
gentíü
11
De
prodicio(is
pattubus
cap
^
De
mutatíoe
fexus,
&
gemínispartab.
iir
—
Dehoiegenerádo
&
pariéditpep
illuftzía
exempla
à
menfibus
fepté
ad
undecim.
v
Deconceptibus,
&
ignafexusingrauidis
—
.-
praeuenientia
partum
cap.vr
De
cóceptu
homínü
€
generatioe
cap.
vit
De
Aotippis
EU
Moníttuofi
partusexcifiutero
—
cap:
rx
Quifint
Vopifci
cap.x
Exempla
numetofz
fobolis
cap.xi
Exempla
fimilitadíinum
Cap.Xir
.
Qua
(it
generádí
ratío
cap.xrm
Item
de
eodem
multiplictus
|^
cap.xuni
De
menítruís
mulierum
-
Cap
xv.
Item
de
ratíone
partuutm
cap.xvi
Infignía
corporum
.
€apXxvir
Exemplauaríarü
figurarum
—
cap.xvirm
Diuetforum
moram
exempla.
|
cap.xix
Defot
E.
D
"^
i
?
1
HISTORIAE
Defottitudine
St
uelocitate
^—
cap.xx
De
uifu
9
|o
Cap.xxt
De
auditu
cap.
xxit
Exempla
patientíz
Cap.
xxu.
Memotiz
exempla
Cap.
xxirt
Laus
C.
Iulij
Carfatís
ۈp.xxv
Laus
Pompeij
Magni
cáp.
xxvi
Laus
Catonis
prímí
cap.xxvil
Item
de
fottitudíne
cap.xx
vii
Deingentjs
(iae
laudibus
quotundáab
in
gentis
|
-—
Cap.XXIX
D
Platone;Éanío,
Vítgilio;M.
Varrone,
&
M.Cicerone
cap.xxx
De
morum
maíeftate
cap.Xxxi
De
autoritate
cap.x
XXil
De
diuinitate
|
C
Cap.
xxxi
DeTNafica
cap.xxxim
De
pudicitia
cap.Xxxv
Depietate
-
eap.x
xxvt
De
artium
platímatá
excellentia,
Aftrolo
eia,
Grámatica,
Geotnetría
ca.
x
xx
Vil
[tem
mira
opera
artificis
cap.xxxvin
Defcruitíjs
—
cap.xxxix
De
praítantia
gentium.
cap.XL
De
felicitate
famma
cap.xr1
Varia
exempla
fortunz
Cap.xru
Debisprofcriptis,
Lucio
Sylla,
Q.
Me
*dlo
—
uio
ESHBESEEIIE
De
altero
Metello
cap.xLi
De
diuo
Augufto
|
cap.xrv
Quosbeatilimos
ij
iadíczaerunt
XLVI
Ja£
aiuentéut
deü
coli
iuflerüt
ca.xr
vr
Be
fpacijs
aite
longíífimis
—
cap.xr
vi
-
Deuarietare
nafcendi
Cap.xLiX
In
morbísuaría
exempla
—
Cap
Defignis
mortis
coepi
De
his
qaielatireuixerunt
'eap.rit
De
mortibus
repentínis
-
Cap.Lu
De
fepultara
REE
eap.Li
Deanima
uel
de
manibus
€ap.rv
)uz:
quís
inuenerít
ín
uita.
cap.rvi
In
quo
primus
gentia
cófenfus
cap.vu
De
literis
antiquis
«oc
eaprvi
Quando
prima
tonfores
Romse.
cap.Lrx
Quando
primumhorolopía
^
caprx
Suma
res
&
híftorie
&
obferaatíones
—
^
Exautorbus
(DCCXLVII
Vettío
Flacco,
Cn.
Gellio;Licinio
Matiz
-
fio;
Matio,
Maffario,
Agrippina
Claudfj.
ti$ER
UO
M.Ciceróe,
Anio
Pollione;
Meffala;
Ruf
fo,
Nepote
Cor.
Vitellio,
Liiio,
Cordo,
Meliffo,Sebofo,Cor.Celfo,
Maximo
Va
lerio;
T'rogo,
Nigidio
Figulo,
Pomponio
Atíco;Pediano
Áfconio,
Sabino;Catone
Cenfotío,Fabio
Veftale,
—
Externís
Herodoto,
Atiftea;Betone,Iticono
Crate
te,
Agathatchide,
Calliphane,
Aríftotele,
Niymphodoro;
Apollonide
,
Philatcho,
Damóe,Meeafthene,
Cte(ia,
Tauróe,
Ea
doxo;Oneficrito,Clitarcho,
Dutide;
Arte
mídoro,Hipoctate
med.
Afclepíade
med.
Hefiodo,
Anacteóte,
Theopópo;Hellano
co,Damafte;Ephoro;EpipeneBerofo,Pe
tofirí,
INecepfo
,
Alexandro
polyhiftote,
"Xenophóte,C
allimacho,Democríto,Da
illo,
Polyhiftote
hiftotíco,
Stratone,
qui
cótta
Ephori
theoremata
fcripfit,
Heracli
-de
Pótico
,
Afclepiade
qui
ttagodumend,
Philoftephano
,
Fiegefia,
Atchimacho,
T
hacydide,MneGgitone,
Xenagora,
Me/
trodoro
Scepfio,
Anticlide,Critodemo.
i
(dors
octauo
continentur
anirmaliá
tet
"teftrium
natutz
pedatím
eradíentíi.
Deanimalibas
tetreftribus,
elephátotim
:
cómendatio,&
defenfueorum
——
cap.t
Quando
primamiuneti
—
-cap.tt
De
docilitate
cotum
cap.
Declementia
eor,
&
quod
peticula
fua
ir
^telligant,&
de
tigtídis
ttuculentía
cam
De
intellectu
&
memoriaeorum
—
cap.v
Quando
prínumínlala
^7
cap.vi
Pugnxeotum
—.—
c
eap.vit
Quomodo
capiantut
^
eap.vut
Quomododomentur
—
|
—
cap.rz
Depattueorum
&
reliqua
natara.
cap.x
Vbi
nafcantut
&
de
diícordia
eor&
&
dra
-conum
cap.Xt
Defolettía
animalium
cap.xi
De
dtaconibus
cap.xii
Deferpentibus
maximis
&
boís
ca.
cri
De
Scythicis
aialibus
&
feptentrionalibus
De
leonibus
cap.xv1
(xV
Depanthetis
cap.xvit
Detigridisnatura;&
camelís,Sicamelopat
dali,
quádo
primü
Roma
uifa
xvri
Dechao&
cepho
cap.Xxrx
Derhínocerote
cap.XxX
Delyacbus&
(phingib.&
ctocutis,
cerco/
DB
a
pihecis
T
-
ibi
bie
1e
AM
iq
toC
v—
TP
Doni
coi
LGyMPIC
A
a
Cua
«UPLORERE
M
MD
MUR
"
^
(rA
PEEL.
AY
e
TP
25er
M
A
IRI
ERO
I
LONE
E
ER
tarte
immortal
P
m
IrDA
n
LL
TUE
MP:
CRCPRIURQAIL
QUA
uen
,
inpr
)
einst
PF
AI
gti
aii
mc
Go
c
WAIT
E
MONT
WIRE
pepigit
tt
pidan
at
vnm
els
Bui
e.
cum
€
PLINIL-NATVEALIS
:
pithecis,
Indicis
bubus,
leuerocutis,
eale,
tauris
Aethiopia;
mantichora,
monoce/
rote;
catoblepa,bafilifco
cap.xxr
Delupiss
—
|o
Cap.xxit
Deferpentibus
:
Cap.x
xiii
Deichneumone
|
€ap.xxim
Decrocodilo
&hippopotamo
cap.xxv
Quis
prínus
Roma
hippopotamum
&
crocodilos
oftendit,
&
mediciínz
ab
ani/
:
alibus
reperta
Ccap.xxvi
Quz
animalia
;
quasherbas
oftenderunt,
cerui;lacertí,hirüdines,teftadines,müfte:
la;cíconia;aper,
anguis,
draco,
pantheta,
elephas,
urfi,
ceraí,
palambes,
columba,
grues,coruus
-
cap.xxvir
Prognoftícaanimalitm
—
—
cap.x
xvii
Cíuitates
€
gentes
à
mínutis
anímalibus
deletz
cap.xxix
Dehyana
&
crocuta
&
mantichora,
&
fi;
brís
&
lutris
.
c—Ü
Deranis
&
uítulis
marinis
&
ftellionib:
Deceruis
——
capoxxxi.
|
(ca
xxxi
Detragelapho
&chamzleonte,&
reliquis
colorem
mutantibus
——
cap.xxxri
Detatando
&
lycaone
&thoe.
3x
xri
De
hyfttice.
3T
cap.xxxv
Deurfis
&
fcetibus
eotum
|.
cap.xzxx
vi
De
muribus
Ponticis
€
Alpinis,&
herína;
IE
—-
Cap.
xXxvu
Deleontophono;lynce;melibus,
&
fciatís
| :
Cap.xxxvill
Deuipera;cochleis,&
lacertis
ca.
x
xxix
De
canibus
cap.
XL
Adcanis
rabidi
morfum
Cp.XLI
Denatuta
equorum
Cap.xLir
De
afinis
Cap.XLIII
Demuls
—
.
^
cap.
xrmum
Debubus
—
Cap.xLv
Deapiboue
poronieeeapoder
vd
Denatura
pecoram
&
generatione
eorum
|
cr
apex
vtt
De
generibus
lanatá
&
ueftiü
cap.
xtv
rm
Demufimone
|
cap.xrrx
Decapris
&
generatione
eatum.
cap.
Defüibus&naturaearum
/—
^
capi
Deuimatjsbeftiarum
—.———
capa
Defemiferis
animalibus
|.
cap.
:
Demijs
E
:
—
cap.
rir
Deleporbus&caniclig
——
capuv
ac
Defemiferis
t2
t
MUEVE
De
muribus
&
glírbus
Cap.Lvit
Qua
animalía
quibus
locís
non
fint
Lviit
Qusaduenísnoceant.
^.
^—
cap.rix
Summa
res
&
hiftoria.
&
obferaationes
"DCCObXXXvnuL
-
|
w—
Ex
autoribus
bs
-
Mutíano,Procilio
,
Vertio
Flacco,
L.Difo
ne;Cor.
Valeríano,Catone
Cenforío,
Fe;
neftella,
'rooo,Actio;Columella,
Vite
lio,
Varrone,
L.
Metello
Scipione,
Corn.
Celío,
d
red
Trebio
Nieto,
Pompo;
anilio
Sura.
vw
—
BxNAS-
!
:
laba;Polybio,Oneficrito;IGidoro,
Antipa
|
tto,
Aríftotele,Demettio
phyfico,
Demo;
ctíto,
T'heophrafto,
Euanthe,
Agtiopaq
Olympionicas,Hierone
tege;
Attalo
rege,
Philometore
t£,
Ctefia,Duríde,
Philífto,
-
nio
Mela,
Archiíta,
Philarcho
;
Amphilocho
Athe;
nao,
Anaxipoli
Thafio
,
Apollodoro
Le
.müío;
Aríftopháe
Milefio,
Antigono
Cy,
tn&o,Agatliocle
Chio,
Apollonio
Perga/
meno,
Aríftandro
Athenzo,
Bacchio
Mio
lefio
,
Bione
Solenfe
,
Charea
Adhlienzo,
Diodoro
Prieneo,
Dione
Colophoníio,
Epigenc
Rhodio,EuagGe
Thafio,Euphro
nio
Athengo,Hege(ia
Maronco,
Menan;
dris
Príento
&Heracleote;Menecrate
poe
^
'tà;
Androcíone
qui
de
agrícaltura
fcripfit,
Aelchtione
quí
item,
Dionyfio
qui
ago
'
nem
tranftuli;Diophane
quiexDionyfto
epitomen
fecit,
Archelao
tege,
INicandre,
]
Ibto
tono
cótínentur
anímaliá
aqua
*
tícorum
hiftoriz
&
natura,
Deaquatliumnatura
—
Cap.t
Quare
maxima
in
maríanimalía
—
cap.
De[ndici
marisbeluis.
—
.
Cap.ttt
Qua
ín
quoq;
Oceano
maxíma
cap.
rii
Dettítonum
&
nereidá,
&
elephantorum
matínorum
figutís
cap.v
Debalenis&ords
—
Cap.vi
An
fpirent
pííces
an
dormiant
-
cap.vir
De
d
eui
eret
mirabili.
vrrr
Detutfionibus
fiaetyrfionibus
—
cap.rx.
De
teftudinibus
&
quomodo
capiantat
"Quisprimus
teftadinesfecare
(ca.xc
inflítaerít
;—.
"coc
S
ABC
RUE
Tegmentaaquatllum
|...
cap.xit
Eom
Deuitu
p
e.
GONE
CR
MCLUUNN
RN
UTC
ISUDIUHSER
HISTORIAB
LIBER
1
Deuitulo
marino
.
Cap.xit
—
Deuenenatis
matínis
Cap.xr
vtt
De
pifcibus
pilo
catentibus
,
&
quomodo
Demorbis
pilcium
Cap.xrrx
paríant,&
quot
eorum
genera
cap.xirr
—
De
generationeeorum
míra
cap.L
De
nomínibus
&
natutís
maltotum
pífc
—
Item
de
generatione,
&
qui
pifces
oua
pa;
um
:
cdp.xv
—tíant
Ccap.rt
Deauguriis&
diuer(itatepifcía
cap.xvr
—^Deuuluis
pifcium
Cap.Ltt
De
mugili
&
alijs
pifcibus,
&
quod
no
jdé
—
De
lois
ibid
uita
pifcium
cap.Lut
ubique
placeant
.cap.xvir
Deuiuarijs
óftreorum,
&
quis
ea
primus
De
mullo,
&
coracino.falpa/falmone
cap.
^
íauenerit
Tot
cap.rurt
De
exococto,muribus;po/
(xvmr
Quis
prímus
tmurenarum
uinaría
fecerit
..
lypis,
&
murenis
capxixX
|
Decochleatüuíuarijs,&
quis
—
(cap.Lv
«Digeftio
pifcíü
infigurascorporü
ca.xx
^^
primusinftituit
Ccap.Lvt
Deaneuillis
cap.xxi
Depifcibus
tertenís
capLvit
DecapturaeatüínlacaBenaco
cap.xxi
—
De
muribus
Nili
—
eap.Lvrt
Demurenz
natura
cap.xxur
—
Deanthiapifce;&
quomodo
capiat
rix
L:
De
planis
pifcibus
cap.xxiur
—
Deftellscmarínis
—
cap.Lx
/
De
echeneide,
eiüisque
natura
mirabili
^—
Dedactylís
corumég
miraculis
|
cap.uxr
|
(ap.xxv
Deinimicitijs
&
amicitijs
ínter
fe
aquatilia
Dcuatíetatenaturepiftíam
|.
cap.xxvr
SummaresG&hiftoriz&
obfer,
—
(rx
Delucernapifce&
dracóemaríno
xxvir
—
uationes
pct.
———
Exautoribus
—
Depifcibus
fanguínecarentib.ca.
x:xviu
—
Turanio
Gracula,
T
rogo,
Meccenate,
Al
Deloligine
&
fepíjs,
&
polypis,
&
nautilis
—
fio
Flano;Corn.INepote,
Laberío
mimo:
F
(cap.x
xix
De
ozena,nauplio,&
locuftis
cap.xxx
De
cáctis,echinís,
€
echinometris
XXI
De
cochleis
|
cap.xxxil
Depectinibus,
mutice,
€
conchatum
ge/
neribus
cap.XXxxXrI
-—
e
díuitijs
marinís
cap.xxxint
uomodo
nafcantur,X
ubi,
&
quomodo
ínuenianturmatgatitz
^
cap.xxxv
j
ot(ntgeneta
.
cap.xxxvit
E.
doni
capíantut
^—cap.xxxvriil
/
Romzquandoufuspurpurg
ca.x
xxix
|
Depretíocatum
byísíno
?
Cap.XL1
cap.XLiI
De
fcolop£dris;ulpibus
&
elanís
ca.xumr
d
De
atiete
pífce
cap.xLi
.&ípongüs
|
.
capxrv
Decaniculis
marinis
—
—
—
cap.
Xrvi
Dehísqua
filicea
tefta
indudantur,&
que
E
-
fine
ullo
fenfü;
&
de
reliquis
fordidis
anu
.
alibus:
cap-XLvil
Denatura
parpurz
&
muticís
ca.x
x
xvr
Cap.XL
De
tíngendo
Amethyftino,
&
ex
cocco
|
Depinna
&
pinnothere,
&
aquatilíum
fen
Dehis
qua
tertíam
natutam
habent,
non
animalium
neque
frutícum,
&
de
urticis,
trapho,Fabíáo;Feneftella,
Mutiano,
Ae:
iio
Stilone,Statío
Sebofo,Meliffo,
Sene;
ca,
Cíceroe,
Macro
Aemilio,
Meffala
Cor
uino,
T
rebío
INigro,
INigidio.
c
:
Externis
cuia
Aríftotele
,
Archelao
rege,
Callimacho,
Democríto,
I
heophrafto,
Thraillo;FHe;
.
ee(idemo
Cydaio,Alexáadro
Polyhiftore.
E
Ibro
x.
continétut
naturz
&
hiftoría
-animaliumuolatllun.
—.—
-
—
Denatraauum
—
—
-
.
capt
Dephenke
—
———
cap.rr
Dedguls
——
.—.
—
—
pn
i
Quando
legionum
figna
effe
cceperíat,
&
eum
quibus
Gtaquílisbellum
^
cap.un
Mitum
deaquíla
cap.v
Deuulturibus
cap.vi
De
fanquale
Cap.vir-
De
acapitribus
Cap.virt
De
coccyce
que
à
fuo
ene
interini£.
ca.rxe
Detmiluis
-
|
cap.x-
Digeftio
auium
per
genera
cap.xt
De
inaufpicatis
auibus,corníce;coruis;bu,
bone
cap.xit
De
incendíaría
aue
cap.xii
De
diuina
cap.xuiii
-
Deauibus
incogaítis
cap.xv
$
Deauibus
T—À
E
EE
——
EL
"1
M
PR
RUE
2:
VEMM
P
ETE:
iN
ee
I
het
e
am
meer
ti
ro
PR
c
eti
mie
TORRENS.
"nee
IHR
mm
rr)
e
ty
5
"
ern
tovt
eee
eM
meme
M
et
mmmeR
i0
—
1
TUNE
M
Ruldus
«iius
oT
p
LT
MRMIR
d
117
fad
omi)
x
»
,
)j
doit
eteriboipieti
9
ied
/
sos:
VM
T
guleebe
nn
o
ir
rep
hie
—
avt
—
—
-
"
adii
wen
Vir...
—
$-—
petere
emere
tot
"
»
re
pea
ERA
E
ER
GÀ
Cd
o
Jin
7
——
€——
Vett
yn
an
sey
ntt
b
355
JUNI
FL
gene
regii
aab
kl
aei
RS,
AER
à
CURT
e
AiitET
icy
|
or,
aao.
T
thi
ctn
AE
m
e
T
MC
RT
TRdernire
o
PERUENIRE
C
OPLINID
NATYRALIS
Deaüibusnoctumis
^
^
^
cap.xvr
Denoétuís
-.Cap.&vir
Deptiomartío
—
^7
——
cap.xvm
De
uncos
ungues
habentibus
&
digitos
Depauonibus,&
quíseos
pr&
(cap.xix
muséibicaufaocciderít
^
^^
cap.xx
Degallis,
&
quomodo
caftrent,
&
de
gal
linaceolocuto
^"
—-
|
€ap.xxi
De
aníeribus
,
€
quis
primus
iecut
anferi
hiüm
cotmederít,&
de
adipe
anferíno
Co/
Hágéno
—.——
/.————
^
tApoxxu
Degtuibus;ciconijsoloribus,&pereorinis
auibus,&
coturnícib.
&
de
elotte
xxxi
Dehiraadiínib.&
metrulis;turdís
&
fturnis,
turtutibus&palumbís
^
cap.xxii
Qua
auíum
perennes,que
femeftres,qua:
ttíreftres
—
—
Cap.xxv-
Deauibusmira
(C
X3ap-xxyvi
Deauibusfeleucidibus
^^
—
cap.xxvi
aloe
—
Qus
auesin
quibus
locis
non
fant,
&
qua
—mutantcolorem,&
uocem,
&
de
lufcintjs
II
Demerdlis
^
cap.xxx
——
(caxxix
lempusauíumoeniture
^—
cap
xxxi
De
halcyonibus,&
de
diebus
earü
nauíga/
bilibus,&
eautjs,
&
mergís
cap.xxxir
Deauiü
folettia
ín
nidificando;hirundíne,
atgatili;.cynamulgis,&
perdicib.
xxxexrir
Decolumbís
—
Cap.xxxunr
Depalumbs
——
—
^'
cap.xxxv
Depaffeibus
——
cap.
Xxxvi
Detnnunclo
—
cap.xxxvir
Denolatu
&
íaceffa
auium
Cap.xxxvin
Deapodibus
Cap.xxx
x
dDe
caprímuloís
&
plates
—
Cap.
XL.
Deingenijsauium
E
o
e
Dé
catduele
&
plittaco
,
X
auibus
qua
lo^
quancat
:
Cap.XLII
Decoruotam
intellicentía
Cap.XLII
|
De
Diomedeis
auibus
.
cap.
XLI
Quzanimalíanihüdifant
^
cap.xrv
Depotu
aua
—
——
———
|
Cap-XLVI.
Dehímantopode,&
onoctotalis,&
de
pe:
tegtinisauibus
^
—
.
^
(ap.xrvm
De
maultatüm
auíum
nominibus
&
hatu/
fta
-.
€ap.XL
vr.
De
Aefopipatina
—
'
—
apii
De
generatione
auíum;&
praeter
ades
que
-quadrupedesouaparíant
—.
cáp.it
De
ouorum
generatione;
íncabatu
auiim
-&coitu
Cap.LtJt
Deuitijs
&
remedíjsiacubantiii
cap.ziur
Deaugurijsóuotum
|
^
caprv
Quz
eallinz
optima:
|o
€apLvi
Demotbísceatum
&
remedíjs
—
cap.z
vir
De
cóceptu
&
numero
fectus
aai
—
t
vir
De
pauone
&
anferibus
^
Cap.Lrx
Deatdeolís,
€
quomodo
feruétut
optimeo
Qus
uolucrá
fola
anímalpa
.
(oua
ca.r
xc
ríat,&lactenuttíat
^—
^
^'
caprxr
De
conceptu
uiperz
&
partu,
&
qus
terre:
ftríumouapatíant
—
^
——
caprixu
De
geüerationeterreftrium
—
cap.r.xerir
Deuatía
generationeanimalii
ca.r
xir
De
muríam
fceta
Cap.Lxv
Defoinaliominis
anguemnafti
ca.txcvr
Defalamandra
ES.
Cap.Lxvil
Deíjs
qua
nafcuntur
ex
nó
genítis,&
qua:
nata
uihil
efenunt
Cap.L
xvi
De
fenfibus
animalium
cap.Lxix
Auditum
&
olfactüeffe
pifcibus
ca.cxcsc
TactücGómunetn
cffe
omnibus
cap.z
xcxt
Qui
uénenísuigant,&quxterra
Lxx
Decibo
&
potu
quorundam
|
car
x
xui
Quz
ínterfediffideant,&
quxinterfecon^
—
«e
ueniant
:
Cap.L
xxi
Defomno
animalium
Cap.LXxv
Summa
res
&
hiftoriz
&
obferaatione
E
feptinzentz
uígintiquatuor.
E.
Exautotibus
..
E
uA
Manilio,Cornelio
Valeriano,
Actis,
Vm/
brítio
Meliore,
MaffürtoSabino,Antiftio
Labeone,Trogo,Ctemutio,M.
Varrone,
-
Macto
Aemilio,
Meliffo,
Mutiano,
INepo
te,
Fabio
Pictore,
Títo
Lacretío,Cor.Cel
fo,
Horatio
Defulonc,
Hygino,
Sarfenís,
INigidío,
Manilio
Sura,
^
Externís
Fo;
mero,Phoemonoe,Philemone,Boetho,q
otnithogoniá,
Flylaq
deaugurijs
Arifto;
tele,
Theophrafto,Callimacho,
Aeíchylo
Hierone,Philometore,
Archíta,Amphilo
-
cho
Atheniéfe;Anaxípoli
Thafio,
Apollo
-
doro
Lemnío,Ariftophane
Mileio,
Anti,
cie
Cymzo,AgathocleChío,Apollóío
-
Pergameno,
Aríftádro
Athena;
Bachío
.
Milefia
3e
1
:
3
KY
x4
*
2
-
,
m
7.
.
S
Deuefpis
&
crabronibus
|
HISTORIAE
Milefto.Bione
Solenfe.Chztrea
Athenien
fe,Diodoro
Príenneo
;
Díone
Colopho/
nio,
Democrito,
Diophane
INiceenfe
Epi
gene
Rhodio,
Euagora
Thafio,
Euphto:
tiio
Athenxo,
Iuba,
Androcíone
q
de
agti
cultura,
Aefchrióe
qui
item
,
Dionyfio
qui
Magoné
cranftulit,Diophane
qui
ex
Dio
ny(io
epitomen
fecit
INicandto
,
Oneficri
to,Philarcho,HeGiodo.
——
UP
poe
xr.
cótínentur
hí(torize
&
nàtw
1
ra
paraorüanimalium
&
reptilium.
Deínfectorumgenere
———
cap.i
De
fabtilitate
natuta
ín
his
.
Vttum
fpité;anhabeácfangniné
cap.nt
Decorporeeorum
.
.cap.mr
De
apibus
|
7
nts
CORAN
Qai
ordonatutzíneis
|.
...-
Cap.
Vt
Deuocabulisopertís
.;
.
cap.vu
Ex
quibus
floribus
opera
fiant
.
cap.vut
Deamatoribusearum
capIx
Ratío
opetís
|
cap.x
De
facis
-
cap.xi
Quaznatura
mellis
cap.xii
uz
optíma
mella
'
Ccap.Xrr
Qua
genera
mellisinfingulis
—.—
ca.xru
Quomodo
probentut
mella
cap.xv
De
tertio
genere
mellis
,
&
quomodo
apes
probentut
cap.xvt
Quz
tegiminis
ratio
|o.
Capxvu
De
genere
apum,
&
quz
inimica
apibus
Demorbisapum
capaxix
———
(xvi
Decoatínendis
apibus,
&
quomodo
repa
|
cap.XXx
rentuf.
Cap.X
XI
De
bombycib.
&
bombyli,&
necydalo,
ER
!
:
:
|
fena,
Ceifo
Cornelio,
Aemylío
Mecro,
quís
primus
bombycínáuefté
indenerit
Debombyce
Coacap.
xxi
(ca-xxi
]De
araneís,&
generatione
eatü
ca,
x
XIII
De
fcorpionibus
Defítellionibus
&cícadis
^—
cap.xxwr
Cicadz
ubínó
(iat,
&
ubi
mute
ca.3xx
vit
Depeanís
ínfectorum,
€
(carabeis,
&
Íca/
rabeorumgeneribus.
—.—
cap.xxvrt
—
Delocuftis
cc
vec
Epp
X
IX
Deformicisnoftratibus
——
cap.xXx
Deindés.
.———
—
Bex
.
De
diaerfitateinfectorum
.
cap.xxxil
Deanimalibusín
lgno
&
ex
ligno
nafce
«bus
o
(apex
XX
Cap.
Cap.
XXV
.
LIEBER
^I
De
aialicuicibiexitasnoneft
—
xexxiit
Detíneis&culicibus
.——
tineis
&
|
cap.xxxv
Depyralí
iue
pyraufta
cap.xxxvi
Hiftoría
natur
anímalium
per
(ingula
.
membra
cap.xxxvil
Defanguíne,&
quotum
celertíme
(iccetur,
quorum
non
coeat
,
quoram
otauifsi/
mus
,
uel
tenuífsímus
,
uel
quotum
nul,
las.
x.
2.
RITCRPRE
EI.
Aa
ín
fanguine
principatus,
&
de
tergore,
Gpils,&
mammis
«
^^
cap.xxxrix
INotabilía
anímalía
quz
mammis
cap.xt
Delacte,&
unde
ius
nonfiat
cap.xri
Dediuerfitatecafeorum
—
.—
cap.xrir
Differentia
membtorum
hominis
à
cate;
ris
animalibus
!
|
it
.
Cap.xrüit
Defimiíarum(imilitudine
^.
cap.xrut
Deungubus
——
capxiv
Deunguis
——
.
capxrvi
-
Depedibusauiüi&
unguibus
.
cap.xzvit
Depedib.
infectorü
1
binis
adc.
xrvir
Depomiülionibus
&genítalibus
ca.xrrx
Decaudís
cap.L
De
uocibus
|
cap.Li
De
agnafcentibus
membris,
&
dicta
Ar
ftotelis
deuitahomínis
—
cap.LIE
Deaníma
&
de
halita
animalium
,
&
quz
guftata
interímant
,
&
de
uícta
homínis,
&
quibus
de
caufis
nó
coquatur
cap.rru
Decorpulentia
augendauel
minuenda,
&
quz
gata
famem
ac
Gitím
fedent.
ruit
Summa
tes
&
hiftoríe
&
obferaatíones
daomíllia
ducent
feptuaginta:
———
uae
Exautotibus
—
:
Matco
Vartone,
Hyoino,
Scropha,
Sat
Virgilio,
Cola
mella;Talio
Aquila
q
debe
crafca
difciplina
fcript,
T'arquitío,
qui
íté;
X
mbritío
qui
item,
Catone
C
enforio,
Do.
mítío
Caluíno,
T'rogo,
Meliffo,
Fauonío;
:
Fabíao,
Mutíáo,
Nigidio,
Maailio,
Opío,
E
"Beteinis-
—
—
Atíftotele,
Democtíto
,
Neoptolemo
quí
mellitargía
,
Atiftomacho
qui
ítem,
Philt
fto
qui
ítem,
Nícandro,
Meuecrate,
Dio
nyfio
qui
Magonem
tranftulit
,
Empedo^
cle,
Callimacho,
Attalo
reoe,
Apollodoro
qui
de
befttis
uenenatis
,
Hippocrate,
Eti
philo,
Erafiftrato
,
Afclepio;
hemífone,
D
OB.
Pol
—
E
ETT
ET
"ET
rcs
el
TES
VASICUS
S
U^.
T0
UH
DIG
»*
EcL
E
m
Trigger
po
ae
e
e
ini
VERAT
TCAVIMLEHHPPREME
LI
TOT
Re
MA
Cv
E.
ub
e
e.
T
ME
M
Marco
o
à
—
ü€—
"
"iato
HE
"
14
d
A
"d
*
.
Deoleoomphatio
-
[a
PLINIY
Pofidonio
Stoico,
Menandtis
Prienenfe
-
&
Heracliote;Euphtonio
Athenco;
Theo
phrafto,Hefiodo,Philometore
rege.
'
[bro
xr.
contínetut
de
arboribus.
Deatborühonote,
&
quádo
platan?
primáin
Italia,
&
de
natura
eatum
cap.
Dechamaplatano,
&
quis
totondetít
uiti/
daria
cap.
Depetegtínis
atboribus
,
&
malo
Atlyría
DeIndixarboribus,&
quando
—
(cap.ru
primum
Romxebenus
^
—
capa
De
fpina
&
ficu
Indicis
cap.v
De
atbote
pala
,
&
atboribus
Indicis
(ine
nomínibus,&laniferis
^.
^
cap.vi
De
piperís
atbotibus;
&
eatyophyllo,
&&
aljspiuribus.
—
.
|.
Cap.vir
De
tnacit
&
faccaro
&
atboribus
Aríanz
gentis
Cap.vim
De
bdellio,
&
atboribus
Perficimatis
1x
Deatbotibus
Perficz
infulz
,
&
lanigerís
atboribus
ap.
x
:
Degoffampinis
&a
ftes
fiunt,
&
quibus
modisc
De
cofto
,
&
nardo
,
&
differentijs
nardi
:
(cap.xrr
Deafaro,amomo;amomide,
&
cardamo,
to
:
:
Cap.xir
Dethure
&
atbotibus
thuris
cap.xiti
De
myrrha
&
arboribus
myrthz
cap.xv
De
genetíbus
myrrha,
&
natura;&
pretio
3
«4
re
C
*"OIVE1i
Rx
M
NATVRALIS
|
cínnamo
caryopo
cap.xcx
vrir:
Summa
res
&
hiftoríz
&
obferuationes
CCCCDLXXYV
III.
Exautotibus
..
M.
Varrone,
Matiano,
Vireilio,
Fabíano,
Sebofo,
Pomponio
Mela,
Flauio
Procu
lo;
Trogo;Hyeino.
Claudio
Cafare,Cor.
INepote,Sextio
Nieto
q
Gitzce
de
medici
na
fcríp(it,Caffio
Hemína;L.Pifone,
Tudi
tanó,Antíate,
-
|
ic
|
Externis
|
Theophtafto,;Herodoto,
Callifthene,Itz/
cono,
Clítarcho,Anaximene,Duride,
INe
atcho,Oneficrito,Polycrito,Olympíodo/
to;Díoeneto,Nicobulo;Anticlide,
Chara
ce
Mitylenzo,
Menzchmo,
Dorotheo,
Xenía
Athenzo,
Lyco,
Anteo,
Ephippo,
Charea,Democle,Ptoletao
Lago,
Mar
fya
Macedone
,
Zoilo
item
,
Democtíto,
Amphilocho
,
Ariftomacho
,
Alexandro
iiftore,
Iuba,
Apollodoro
q
de
odori
i
bus
Ícripi
t,
Heradide
medico,
Archíde;
.
moitem,Dionyfio
ítem,
Detmocle
ítem,
rum
fructus
E
JCap.xt-
Euphroneitem,
Obfenide
item,
Díaeora
item,Lolla
item,
Heraclide
Tatentn
bs
nocrate
Ephefio,Eratofthene,
po
ttedecítno
cótínetar
de
üneuern
tís
&
arboribus
marítímís,
Deunguentís,&
quando
primum
füntco/
^
gníta
nobís
&
de
compofitíone
cap.r
Quod
unguentum
regaleuocetur,
&
qua
eius
Dus
:
cap.xyL
—
diapafinata;&
qualiter
feruentur
Cap.i
De
maftice,
ladano,
&
bruta,
enhzmo,
&
—
Quantain
unguentis
luxuría
,
&
quando
ftrobo,&
ftyrace
cap.xvir
—
.prímum
Romanis
ín
ufü
cap.ri
Defelicitate
Arabiz
cap.xvur.
Depalmís
&
natura
ear
&
generibus
rit
Decinnamomo
&
xylocinnamomo
&
ca
|
De
Syríz
genetibus
:
cap.v
fia
Bc:
En.
4
Detetebintho
:
Cap.vr
Deifocínnamo;&
cancamo,actaroca.xx
—
De
ficu
Aegyptía,&
Cyptía
——
cap.vi
Deferíchato,&
eabalio,&
de
myrobalano
.
Deceraunia
fi
íigda
-
-
Cap.virr
Depheenícobalano,&
cala,
—
(capxxxr
De
Perfica
Aegypti,&
fpina
Aegyptía
rx
tmoodorao
-cp.xxun
DePtuno
&
atborib.
círca
Memphín
x
-
Deamoníaco
&fphagno
.
€ap.xxim
Decyprto
&
afpalatho,&
mato
ca.xx
iu
-Debalfamo,
&
opobalíamo,
xylobalf/
Tmo,&
ftyrace,
&
ealbano
E.
De
panace
&
fpondylio
&
malobathro:
0
(apxxvi
x
ERE
CUI
D.
he;&
de
elate
arbore,
&
De
gummígeneribus&
papyto
|
cap.xr
De
eneribus
chartarü,&
quomodo
char
tx
fiant
,
&
dechartarum
probatione,
&
uitis,
&
elutíno
earum
cap.xi
De
libris
Numa
—
Cap.xiu
Dearboribus
Aethiopiz
—
—
cap.xm
De
Adantis
arboribus
&
Citteis,
&
quz
in
híslaudentur,&
qux
uitaperentur
xv
ET
c—
Dear
WM
*
)
E
4:
6.
Aus
soda
NN
HISTORIAE
Dearbore
ttogete
cap.xvi
Deatbote
loto
cap.xvit
De
(capo
ipfo
&
radice
loti
Cap.X
VIII
Depalíaro,&
puníco
malo,&
de
flore
pu^
nicí
malí
!
T
gap
EX
De
Aüix
&
Gracitfratícibus
—
cap.xx
-
Detímelea
(iue
chamelga;&
tragacanthe,
&
de
tracío
,
fiue
fcorpione
,
&
mytice,
&
brya;&
galla
cap.x
xi
Deeuonymo
,
adrachne,
&
coggigrya,
€
thapfia
—
7
Cap.xXIt
Decappati
fiue
cyriosbato
aut
opheofta/
-phyle,&
de
fari
cap.x
XIIÉ
De
fpina
Babylonis
regia
,
&
de
cytifo
:
(cap.xxirni
De
ftactibus
&
arboribus
noftri
matis,at/
que
rubri
&
índici
cap.xxv
Summa
res
&
hiftoríz
&
obferuationes
CCCCLEYHIe
-
d
M.
Varrone,
Mutíano,
Víreilio,Fabíano,
Sehofo,Pomponio
Mela;Fabio.Hygino,
Trogo,Proculo,
Cl.Cefare,Cor.
Nepote,
Sextío
Nígro,
qui
Grxce
de
medicina
fcri
püit;
Caffio
Hemina;L,
Pifone,
Tuditano,
Autate,
.
—
Externís
a
Theophrafto,
Herodoto;
Callifthene,
It
doro,
Clitatcho,
Anaxímene,
Duride;INe/
archo,Oaeficríto,
Olympiodoto;Diogne
o,
Cleobulo,
Antícdide,
Charace
Mityle,
zo,Menachmo,Dorotheo
Arheuíenfe,
Lyco,
Anteo;Ephippo,
Dione,
Adimáto,
Ptolemxo
Lago,
Marfya
Macedone,
Zo
»
ité,
Democrito,
Amph
ilocho,
Alexatv
dro
Polyhiftore,Ariftomacho,Iuba
rege,
"Apollodoro
quí
de
odoribus
fcripát
He
:taclide
medico
,
Botrye
medico,
Archide;
moitem;Dionyfio
item,
Demodide
ítem,
Euphrone
item
,
Maeficle
item
,
Diagora
item,lolla
item,Heraclíde
Taenistkb
nocrito
Ephefio.
ce
*
libro
quattodecímo
contiínetut
de
uiti
A
bus&uineis.
—
o
odi
Deaítid
natura,
&
qbus
modis
ferát
cap.
Degeneribusuittíam
—
—
—
—
caput
Itern
de
uítium
geaeribus.fecundam
loco
.
rum
&
reoionutn
proprietatem
|
Cap-IT
lafigníaculturzuinearum
^
—
capi
De
natura
uini
cap.v
Minagenerofa
.——
Exautotibus
—
LIBER
1
Vina
tranfmarína
:
eop.vit
Deuino
quod
uocatur
bixon,
geneta
fe)
ptern
2
cap.virt
De
dulcíum
generibus
xut
cap.rx
De
deuterfjs
&
fecundartjs,uíni
otia
tría
xe
Qua
nuper
in
kalía
generofa
uina
effe
co
petunt
—-
^
:
cap.Xt
Deuini
obferaatione
à
Romulo
regepor
fita
E
0
0
dp.xit
Qui
uini
üfus
antíquis,&
de
uinis
antiquo/
rum
cap.xtit
Deapothecis,&
de
uíno
Opimíano
xrut
j
Wo.
C41*
CE
A
*
De
liberalitate
Czfarísín
uino,&
quando
.ptimü
ungenerauinipofita
—
cap.xv
Deuinisficitis
—
^
^
cap.xvt
*"Dehydromeli
&
oxymeli
cap.x
vit
Prodigiofa
generauiní
cap.
XVHI
Quibusuinis
ad
facra
uti
fas
nó
fit
,
&
qui
busgeneribus
muíta
códiátut.
cap.xiX
De
picís
genetibus,&
re(inís,
&
muftís
cor
dieadis,
&
de
aceto
&
defece
—
cap.xx
De
cellis
uínartjs
cap.x
xi
Deuitanda
ebríetate
cap.XXIE
Süma
res
&
híftoriz
St
obferuatioes
D.
xe
—
..
.
.
Exautotibus.
Cor,
Valeriano,
Virgilio,
Cel(o
,
Catone
CéforioSatfennis
patre
&
filio,Scropha;
Varrone,
D.Syllano;
Fabío
Pictote,
1
to
go,
Hygino;Placco
Verrio,
Gracíno
Iulio;
Actio,
Columella
,
Maffurio
Sabino,
Fe
neftella,
Teroilla,
M.
Actio
Planco;Flauia
Dorfeno,Scauola,
Alio,
Atteio
Capitóe,
Cota
Meffalino,
L.Pifone,
Pompeio
Le
tieo,Fabíano,Sextio
Nigro,
VibioRu
ffo,
1-9
7
LH
EIRHIS
So
.
Hefiodo,
Theophrafto,Aríftotele,Demo
ctíto,Atialo
rege;
Philemetore
rege,
Archi
tà;
de
Amphilocho
Achenao,
Anaxipoli
Thatio
,
Apollodoro
Letmnío;
Ariftophane
Milefio,
Antigono
Cymmeo,
Agathocle
Chio,
Apollonio
i6.
oh
Atiftandro
Athenzo,Botrye
ité,Bacchio
MileGo,Bione
Solé&fe,
Cherea
Atheniéfe,
Cherífto
item
,
Diodoro
Prieneo,
Díone
Colophonio,
Epigene
Rhodio
,
Buagora
Thafio,Euphrone
Athenco,Androcione
qui
de
agricultura
fcripfit
,
Aefchrione
qui:
item,
Ly&macho
q
ítem,
Dionyio
q
Ma
gonem;ranftulit
,
Diophane
qui
ex
Dio;
|
ny(io
C'PLINIÜ
NATYVARALIS
rlyfio
epitomen
fecit,
A(clepiade
medico,
Oneficrito,Lüba
rege.
|
-
Ibto
quíntodecímo
continétar
de
a2
tara
frugiferarum
arborü
&
cultatü,
INaturàfrugiferarumatborum
—
—
capa:
Déoko
-—-
|
cap.it
[Xe
natura
oliuz
&
olex
incipiétis
cap.u
De
natüta
olei"
tortus
o
api
Deculturaoliuarum.——
cap.v
De
ferüaüdis
olíuis,
&
quomodo
facien;
'dumoleum
..
|
cap.vi
Deoleofacitio
^
^
^
cap.vit
Deamüta^
"c
o
cap.vit
Poniorü
oniniü
getiera
&
naturae
cap.
rx.
Mucüpinearügeneraquatuor
——
capo.
De
málocotoneo
'
|
cap.xr
De
perficó
genera
quatuot
cap.xr
De
pruno
genera
undecim
cap.Xrit
'eiíntinouem
—
Depitiss&infitoramiudrietate
^
Capoxv
Depomisfetuands
—
capxvi
Decotoneis
punicis,
pitis,
&
forbís;&
auis
*feruandis
'
tre
c
Open
De
ficis,
gencrà
uígintínouem
cap.x
vii
De
captifico
&
caprificatione
—'cap.xrx
Demefpilis
&
eorü
gribustribus
cap.x
x
Deforbisgeneraquatuor
—
—
cap.xxt
Denuceínglande
—
cap.xxrt
Decaftaneisgeneraocto
——
^
cap.xxur
De
(iliquis
;
&
cataofis
potnis,
&
moris,
&
'
deacinis
&
baccis:
cap.x
xim
Decerafisceneraocto
^^
—
cap.xxv
Decorno
&lentifro
^^
..
capxxvt
Degeneribus
füccorü;X
deodore
x
x
vit
De
fuéccis
fractuá
&
atborá,
&
colotibus,
"&
odoribus,
&
natara
pomorá,
&
de
co^
:
tnendatíone
fructuum
cap.x
x
v
ir
Demyrto;generaeíus
xr
——
cap.xXrx
Delauró
generattredecim—
"tap.xxx
5üma
tes
&
híftorie
&
obferuatíóes
DXX
€
—
^
Exautotibus
Fencftella
Fabido,
Vireilio,Cortielio
Va
eríano,Celfo,
Catóe
Cenforio,Sarfennís
patte
&
Río
Scroptis;
M.
Varróe
D.
Syb
lano.Fabío
Pictote;
Trogo;Hygino;Flac
no;
Attico;
Iulio
Sabino;
:ffalino,
Columella;
Li
i.
inne
Aétio
Plancoj
Flauio
Dorfeno,
Scuola,
Aelio
,
Atteio
Capitone,Seftio
INigro,
Vibio
Rufo.
1
:
«5
—
RN
Lie
OEC
Hefiodo,Ariftotele,
Democtito,
Hietone
rege;
Atchita,Philometore
rege,
Attalo
re
ee,
Xenophonte,
Amphilocho
Athenxo,
Anaxipoli
Thafio,
Apollodoro
Lemnío;
Ari(tophane
Milefio,
Aütíioono
Cymeo,
Agathotle
Chio,
Apollodoro
Petoame:;
no,Atíiftádro
Adienzo,
Bacchío
Milefio,
Bione
Soléfe,
Cherea
Atheneo,
Chetifto
ité,DiodoroPríéneo;
Dione
Colophoío,
Episehe
Rhodio,
Euagora
Thafio;
Eu
phránio
Athengo;Androcíone
q
dé
agri
cultüraferipfit,
Aefchrloe
q
ité
Dionyfio
q
Magoné
tranftulit,Diophane
quí
ex
Dío
riyfio
epitomé
fecit,
Afclepiade
med.Erati
ftratoité,
Comíáde
q
de
codituta
aíni,
Ari
ftomacho,quíitem;Hicefioqui
item,
The
mifóne
medíco,
Onefictito,
Iuba
rege.
q
ibro&vr
continentur
fylueftrium
ae.
A.
borum
naturz,
í
DERE
T
Gentes
(ine
arbore;
&
mitacula
ín
fepteti
tríonalis
regionis
atboríbas
-cap.i
De
Hercynixfylue
magnitudine
cap.ii
Deglandiferis
^
^'^^
^^
capu
Decíuícacotona
,
&
qui
froridea
corona
De
E
getiera
tredecim
Cap.V
Defagína
glande,
reliquis
efandibus
,
&;
or
WE
"donati:
'catbone,&
paftu
porcorum
——
cap.vi
Degalla;
&
quàm
multa
prxter
elandem.
'exdem
ferant
arbores
cap.
De
cachrye
&
cocco
grado,
&
agatico,
fübete
——
E
cap.viir
Quarum
fintinufuücortices
—
^
cap.ixc
Defcandulis
&
pínu.,
pínaftto,
abiete,
pi,
'ceaQslaríceteda;taxo
—
^
cap.x.
Quibus
modis
fiant
pedal
&
quo/
modo
fiat
cedría,&
de
foiffa
pice
quomo
'
dofiat,
&
qbusmodisrefinacoquaÉ.
xi
Dezopiffa,
&
fapio
,
&
quatum
arborum.
matetaínptetio
—
.
éap.xir
Defraxíno
genera
eius
quatuor.
cap.xciri.
Detiliageneraeiusduo
:
^ —
£ap.xmi
:
Deaceris
generibusdecem
cap.xv.
Debrüfco,&
mollufco,&
(taphylodédro,
.S&buxogeneraüía
—
—
^
cap.xvj
Demo
generaquatuor
^"
"éap.xvit
Deatba
end
HISTOREAE
:
Dearboraminatura
petitus
..
cap.x
vri
Diuifio
generum
cap.xix
Quibus
folía
non
decidant
,
&
de
rhodo/
dendro
cap.xx
Item
quibus
folía
dion
decidant,
&
quibus,
nonomnía
folia
cadant
,
&
quibus
locis
nuliarboram
^
^.
cap.xxr
De
natuta
folíotanfcaderitíam;
&
quibus:
foliorutn
uatíj
colores
cap.xxur
De
populo
tría
genera,
&
quórü
foliorum
figura
mutetur
—
cap.x
xui
Qua
folia
uerfentur
omnibis
annís;
qua
foliorum
é
palmíscura
&
ufus;
&
folio;
rum
mirabilia
-cap.xxurit
J—
Deotdine
natura
ín
fátis,&
de
flore
arbo/
1
-
tum,
&
cóoceptu,
&
eermínatione,
&
pát/
^j
.tu,&
quo
ordine
floreant
|
cap.xxv
P,
di
Decorno,&
quo
tempore
quay
ferant,&t
ux
fructum
nó
ferant
,
&
qua
infelices.
:
exiftimantur;
&
qux
facillime
fructum
perdunt,
quibus
fructus
antequá
folium
naícantut
cap.xxvi
De
biferis
&
triferis,
S
quz
celerrime
fene;
fcant;&
deactatibus
eatum
|
cap.x
xvi
Demoto
Cap.x
Xv
De
fylueftribus
tdpacxix
Debuxo,;&
faba
Grzca
fiueloto
ca.x
x
x
Detamís
&
cortice;
&
radicib.atbo.x
x
xi
De
prodigiofis
atboribus
,
&
quibus
mo/
dis
fponte
nafcantur,&
quod
non
omnía
ubig
nafcantur,
qux
non
alibi
nafcar
*.
tür
arbores
cap.
Xxxir
y
cypreffo,t
dd
ex
terra
noua
alíqua
fie
M
penafcant
que
ín
ea
ari
aó
fuerüc
x
xxr
Deedera
..
€ap
Xxxii
De
edera
qua
uocatut
fmilax
cap.3cxxv
De
aquaticiscalamís
&
fraticib.
xxxvi
De
(alice,
eria
eius
viur.&t
que
prater
falicé
-
Sint
utilía
ligaturis,
X
derubis
xxxvi
De
(uccis
arborum,
&
natura
materiarum,
&
de
cedendísarboribus
cap.xcxxvur
Delaríce
&
abíete,&
fapino;&
cxtetis
hu;
/
-
iufmodi
arboribus
cedendis
|
xxx
|-
bd
D
,
[5.5
-
:
—
Dematetijs.de
magaítudine
atboram,
&
T
..
quzecaríem
&
ruinam
non
féntiunt,&
de
F
.
petpetuitatemateríarum
——
Cap.
XL
)
—
Deteredinibus
——
.
ctp.xit
P
|.
Demateríjs
architecti,
&
que
materies
ad
*
gdutílis,
&
q
firmior
matería
in
tectü
X.Lit.
LIBER
I
Deglutinanda
matería;
&
lignis
fectilibus
caput
XLIII
De
arbotüm
«tate
,
&
quz
genera
atbo/
rat
mínime
darant.Similíter
de
uifco
&
Druidibus
-
cap.
XLii
Summa
res
&
hiíftoríz
&
obfíeruationes
centum
trigintaquings:
|
Ex
autoribus
M.
Varrone,
Faecíale,
INigidio,
Cot.
Ne:
pote;Hygino,
Maffurío;
Catone,
Mutía/
no;L.
Pifone,
Trogo;
Calphurnio
Baffo,
Cremutío,Seftío
INigto,C
or.Boccho;
Ví
étruaio,
Gracino;
|
n
|
Extethis
—
Alexandro
Polyhiftore,
Hefiodo,
Theo
phraíto,
Demoxtíto
,
Homero
Timxo
mathematico.
|
|
IBro.
xcvir.
cóntiaentar
fatiuarum
ae
A7
cultarum
arborum
naturx.
Arborgmptretiamirabillaa
—
——
cap.
De
natuta
coeli
ad
atbotes,
&
quá
partem
cceli
fpe&tare
debeant
cap.ii
De
focietate
cceli
&
tértz
ad
arbores
ca.ii
De
qualitate
regionum
cap.nit
Genera
terrarum
cap.v
Detetra
quá
Britannia
&
Galla
amat.
v1
De
Gtacorü
cítca
hanc
doctrína
cap.vit
Detetratum
genetíbus
—
cap.vit
De
cínetís
afu;&
de
fimo,
&
quz
fataube
riorétertáfacíant
&
qua
urant
cap.rx
De
fatione
arborum;
&
quod
auulfione
na
fcuntur
arbores
co
CHBURE
Detransferendís
feminatíjs,&
ulmís
feten
.dis,&fcrobibus
—
cap.xi
De
íntetaallis
plantandarum
atbotum,
&
umbris
,&
ftillicidijs
, &
ubi
plantari
de/
beant.
E.
cap.xir
Qux
arbores
tatde
crefcant,
&
quz
celetü
tet,
&
de
fabína
cap.
xii
De
fatione
arbori,
&
infitióe;
8
quo
ínuen
ta
fit
tenera
inferendi
emplaftratio
xxr
Deuite
inferenda
vo
pA
Apex
v
Deemplaftratione
cap.xvt
Exemplum
huius
tei
.
cap.xvit
De
cultutatalearü,
&
quibus
temporibus
infitio
fiat
cap.Xvin
ux
arbores
focietate
gaudeát;&
de
difci
plinaablaqueádi
&
accumulandi
ca.x1xc
"Defali&o
&
harüdineto,&
caterís
cxduís
ad
perticas
€
YLINEZET
"adpertiaspalos
—'
cap.xx
Deculturis,&
difciplinaexcolendarum
ui,
^nearum"
^
cap.xxi
De
falco,
uínearü
putatione
cap.
x
xir
Ratio
atbuftorum
cap.
XXIII
De
fetaandis
uuís,&
morbisatb.
xxiii
De
uatijs
prodietjs
iue
oftentis
ín
atbori
bus,
deque
oliueto
publícam
uíam
olím
tranforeífo.
|
cap.xxv
Deremedijs
morborüarborü
cap.xxvt
Decaprificatione
&
ftercoratione
xxvii
De
diuer(is
medicamentis
arborum
cótra
uenenata
anímalía,
&
contra
formicas,
&
conttà
noxia
animalia
0,
Dorfeno
Mundo,
C.Epidico,
L.Pifone,
peeüry
c
NN
en
lüdoro,
Th
eophrafto,
Aríftotele,
Demo;
críto,
'heopopo;Hieroe
rece,
Attalo
rege
Philometore
tege,
Atchita,
Xenophonte,
Amphilocho
Atbenienfe,
Anaxipoli
Tha
fio,
Apollodoro
Lemnío,
Atiftopháe
Mi,
leio,
Antigono
Cymeo,
Aeathocle
Chío
Apollonio
Pergameno
,
Bacchío
Milefio,
Bione,Chzrea
Atheniéfe,
Cherifto
item,
Diodoro
Príenneo,
Dione
Colophonio;
EpigeueRhodio,EuagócThafio;Euphto
nio
Athenzo,
Androcíone
quí
de
agrícul,
tura
fcripfit,
Aefchrione
quíitem,
Ly(ima;
cho
quíitem,Diony(io
qui
Magoné
tray
ftuli,
Diophane
q
ex
Díonyfio
epitomen
fecit,
Ariftandro
quí
de
portentis.
-
"^
Ibro
xvirrcontínetur
de
agrícultura,
Quodantíquís
maximum
ftadium
a/
ericulturz
fuit
,
&
dehortorum
fingulari
dügenta
——
——
|
cap.t
Quzecorona
príma
Romse
€ap.i
De
iugere,&
acta,
&
legibus
cítca
pecora.
&
quoties
X
quibus
téporibus
fait
fam;
.
mauilitas
annon,
&
quí
agricultuta
ib
citus
99
—
—
(aput
tio
:
agricultura
c
o
cc
put
NATVRÁLIS
Laus
agricolatum;
&
qu&
obftraahda
ín
-
agro
parando
|
cap.v
Deuillarü
pofitione;&
pricepta
antiquo;
rumdeagrocolendo.
—
cap.vi
De
frugumgeneribus&
natura.
cap.vit
INon
omnía
fruméti
genera
ubícy
nafci,
&
de
telíquisin
otiente
generibus
cap.vir.
Depiftorrs
&
molitura;
&
fatínacap.
rx
:
Dc
(imilagíne;Gligine;&
alijs
genetibus,&
de
píftura-
|
cap.x
De
fetmentis,&
panis
faciendi
ratio;&
ge/
nera,
&
quádo
prímum
piftores
Roma;
&
dectibtis&
alíca
:
Cap.x1.
Delegumínibus
Cap.xil
Detapis,&
àapis
Amiternínis
«
cap.x
ui
e
lupino
cap.ximm
Deuia&etuo
—
cap.xv
Defoenoerzco,
&
farracíne,
&
de
ocímo,
&
medica,
&
cytifo
Deuítijs
frupgü
&
remedijs
,&
qd
ín
quo;
"que
tetra:-eenere
debeat
feri
cap.xvit
-
Deptodieiis
fragum,
&
arandi
difciplina,
&
uomerüm
generibus
-
cap.x
vim
De
tpibus
arandí,
&
iunctione
boá:
XIX
De
occando,8Equodá
arationis
genere,
&
de
iteratione,
&
refectione
cap.xx
De
cultura
tert
-
Cap.xxr
Exépla
díuetfarü
terrarü,
&
fiitnma
fertili
.
tate,&
bifera
uite;et
adrü
differétía
xcxir
^
De
qualitate
tertz
&
ftercoratione
cxi
Ni
NNS
bes
De
bonitate
feminá,&
dífciplina
femínan/
dí,
&
quantá
ex
quog,
cenere
framéti
in
.iugero
ferendi,
&téporib.
ferendi
——
Digeftio
[yderüin
noctes
&
dícs
ca.
xxx:
v
R.eplicatío
totius
cultura:
&
qd
quogy
men
fe
ín
agto
fieri
oporteat
-
cap.xxvt
INe
agricole
afpiciat
ftellas,fed
magis
tem
pora
ferendz
frugis
,
&
ortus
occafusds
idetís
ín
quibufdam
herbis,
&
de
ftella
ram
ortu
&
occafu
-
Cap.xxvil
De
pratís
&
tepatíóe
prati,&
cotib.&
falci
bus,&
defcriptio
ftugá
&
(iderü
x
x
viii
De
tempeftatibus
uttiuftg
temporís,&
te/
.
medijs
ftetilitatum
cap.x
xix
De
melle,
&
trítico,
&
palea,
€
frumento
fetaando
|
cap.xxx
Deuindemía
&
autumni
téporib.
xxxr
Delunatíratione
Cap
xxxH
De
uentorumtratíone
—
nee
|
Delí
C€Ip.XVI-
RN
N
MSS
A
EN
:
e
E
k
*
1
HISTORIAE
LIBER
4
Delimitationeagrotum
.
cap.xcx
xir
Proguofticatempeftatum
—
cap.x
xxv
Summa
tes
&
hiftoria
&
obíeruationes
MMLX.
Exautotribus
Maffurio
Sabino,
Caffio
Hemiína,
Vettio
Elacco,L.
Pífone,
Cornelio
Celfo,
'uran
nio
Graccula
D.Syllano,
M.
Vatrone,Ca
tone
Cenforio,Scrofa,Sarfenis
patre
&
fi/
-
lio,Domitío
Caluíno
;
Fiygito
,
Vitgilío,
'Trogo,
Ouidio,
Gracíno,
olamella,
Tu
berone.L.
Atuntío
qui
Girzce
de
aftiís
fcri
p
t,
Cafare
dictatore
qui
ité,
Sergio
Daw
lo,Sabíno,Fabíano,
M.
CicerGe,
Calphur
nio
Baffo
,
Atteío
Capitone;
Manilio
Su
ra,
Actio,
qui
praxidica
-Extetnis
Hefiodo,
T'heophrafto,
Aviftotele,
De;
moctíto,Hierone
rege,
Philometore
eo
Attalo
tege,
Axchelao
tege,
Atchita,
Ae;
nophonte,
Amphilocho
Athenzo,
Ana/
xipolí
Tha(io,
Ariftophane
Mifetio,
Apol
lodoro
Lemnío,
Aatígono
Cymxo,
Aga
thocle
Chio,
Apollonio
Pergameno,
Ari
ftandto
Athenxo;Bacchio
Milefio,Bione
Soleníc
,
Chzrea
Athenienfe
,
Chzrifto
item,
Diodoro
Prieneo;Dione
Colopho/
nío
,
Epigene
Rhodiío
,
Euagora
Thafio,
Ea
phronío
Atbenxo,
Androcione
quide
agricultura
(ctipGit
,
Acfchrione
quí
item,
LyGimacho
quí
item
Dionyfio
qui
Mago
B.sintráitulit,
Diophanequiex
Dionyio
epitomen
fecit,
Thalete,
Eudoxo,
Philip:
po;
Dofitheo;Patmenifco;
Melitone,
Cri
tone,
Q
enopide,
Z;enone;
Euctemóe,Har
Mf
ilo,
Hecateo,
Anaxímandto,
Sofigene,
Hipparcho,Arato,
ZLotoaftre,
Archibío.
Y
[bro
decímotiono
contínetut
lini
na/
Ar
tura;
&
mirabilia.
Bom
|
De
lini
fatíóe;&
genetibuseius,&
quomo/
do
perficiatur;
X
de
mappis,&
lino
no
at/
dente,
&
qü
primáin
theatrís
uela.
cap.
D:
fpatti
natura,
&
quando
primum
ufüs
cíus,&
quomodo
perficiatar,
&
qua
fine
-tadice
nafcantur,
&
uiuant
Cap.rt
Demífy,&
tuberibus,E
de
fungis
pezicís,
laferpitio
,
&
magydati
,
&
rubía,&
radi
cuülàc.
—
0099
—
tap.
e
hortotá
cuta,
&
digeftio
terre
nafcen
tiam
przetet
frages
&
frutices
—
cap.tii
Natura
&
genera,
&
hiftoria
nafcentíá
ín
hortisterum
—
'
cap.
v
Dehortenfium
herbatü
tadicibus,
folíjs,
floribus,colotibus
cap.vt
Quoto
die
queque
herbenafcuntar
fatze,
&
quomodo
queque
formentur
uel
dij
cerantur,&
quorá
lingula
geneta
funt,
&
quorum
plura
^
Cap.vir
INatura
&
geneta;&
híftoriz;ad
códimen
tainhorto
fatarürerü
xrLvri
—
cap.vir
Defceniculo
&
cannabe
cap.rx
De
morbishortorum,&
temedía
citca
for
mícas
,
erucas,
&
culices
tcap.x
Qua
magis
(int
fottía
uel
mínus,&
quibas
Katiorigandorü
(falfeaque
p(nr
ca.xt
hortorü,&
qua
translata
meliora
fiár,
&
de
fuccis
hortéfiorü,
&
faporibus
ca.xii
Summa
res
&
hiíftoríz
&
obferuationes.
.
-Exautoribus
(M,
C.
XLIIII
M.Actio
Planco,
M.
Vatróe,
D.
Syllano
Catone
Céforio,FTygíno,
Virgilio,
Matia
no,Celfo,
Columella,
Calphurnio
Baffo,
Manilio
Sura,
Sabino,
T
yroe,Licinio
Ma
cro,
Q.Hirtío,
Vibio
Ruffo,Cefennio
qui
cepuríca
fcriptic,
Caftritio
ite,
Firmo
ítem,
Petitio,
—
Externís.-
i
Herodoto,
Theoph
rafto,
Democtito,
Ari
ftomacho,
Menandto
quibiochrefta
Ícti/
pfit,
Anaxilao,
:
L
Ibro
uíce(imo
cótínentur
medícinz
ex
hís
qua
inhortisfetuantur,
—
Decucumere
fylueftti
&
elaerío
—
cap.t
Deanguíno
cucumcete
(iue
erratíco
,
&
de
.
fatíqo,&
depepone
—
€ap.r
De
cucurbita
fylueftri;&
rapo
cap.
Denapotum
differentiis,
&
rhaphano
fyl
ueftri,&
de
rhaphano
fatiuo
&
paftínaca
Deftaphylíno
iuepaftínaca,E
—
(cau
gingidio,&
fere,
&
fefeli;&
inula,&
dece
De
potro
fectiuo,&
capitato,
(pecap.v
&
deallío
koe
pap
vt
Delactuca
fyluatica
fie
caprína,&
efopo
-
&
ifati,
&
lactuca
fatíua
eap.
vit
Degeaneribus
betz,
X
intubís,&
cichorio,
&íeripeneraduo
—
^—
cap.vii
De
brailica&
lapfana;&
de
braffica
maru
in2,&
fcillade
bulbis,&
bulbíne
cap.tx
|
Deafparagís
&
cortuda,&
libyco
&
ormi
Deapio,&
apíaftro;S
helio/
—
(nio
ca.
felino;&
oreofelíno
cap.xt
|
QGQ-
Depe
Depettofeio&
ocimo
——
—
cap.xm
|
Defyluefttiocímo;&
eraca;nafturtio;&tu
Dementaftro,&
menta,&
———
(taca.xim
pulegio
&
nepeta,&
de
camíno
ca.
xr
Decumíno
Aetíopico
,
quod
uriná
ftrin
cit,&
de
cappati,
&
delíguftico
fiue
pa^
.
mace;&
cunila
bubula
cay
Item
decunila
bubula
;
eallinacea
(iue
oti
gano
heracleotico;cunilagine
molli,
liba/
-
notide,cunila
fatíua,
&
montana
cap.x
v1
Depipetítí;
&origano
,&
oniíti
prafio;
&'
-
tragotígano,
X
heraclio,&
lepidio
:&
de
gith.ine
melanthío,
&anifo
^
cap.xvir.
Deanetho
&
fagapeno,&
de
papauere
al/
.
bo&nieto,
&
quomodo
fuccus
herba;
ram
colligendus
eft,&
de
opío
ca.-x
vii
De
erratico
&
cetatiti
,
&
elaucio
ftue
para;
lio,
&
heraclío
(iue
aphro,&
de
díacodío
&
tithytmalo.
cap.xix
De
portulacà
(iue
O;et
atrí
E
oxylapatho,
De
meu,
&
fecaículo,
et
hippomarathro
uel
myGineo
&
cannabi;&
de
fetula
&
cat
Confectio
theríacz;copofy
|
(duis
xxii
tío
medicamínis
Antiochi
-
cap.xximr
—A
Sümamedicinz
&
hiftoriz
&
obferaatior
-nesupcviL.
.
—Exautotibus.
Catone
Cenforío,
M.
Varrone,
Pompeío
|
Leneo,
Gallione,Hygino,Seftio
Nigro,
q-
—
euxce
fcripfit
,
Iulio
Baffo
qui
item,
Celfo,
Extetüis.
AutoníoCa(tore
.
Democtíto,
T
cs
Medii
NücádroJHippocrate;
Chtyfippo,Diocle,
.
Ophiene,
Heraclíde;
Hicefio.,
Diony(io,
Apollodoro
Tatentíno,
Apollodoro
Cit
tienfe,Praxagora;Pli(tonico,
Medio,
Di
..
eudhe,
Cleophaato;Phüiftione,
Afclepiar
—
de,Crateua;Petronio
Díodoto,Iolla;Era/
-
iftraro;Diagora,
Andrea;
Maefide,
Epi;
2
amione;
Dalíone,
So(imene,
-
»
Mettodoro;Solone,
Lyco,
«h
C,
PLINII
NATVRALIS
Cap.x
XIr
tito,
Fheopbra(to.Orpheo,
Me.
naadro
quí
biochrefta
fcripfit,
Pythagora
st£atoíunco
——
OlympíadeThebana;Phyllino;Pétrídio,
Mictione,Glaucia;
Xenocrate.
:
p
uigefimoprimo
continentur
flo;
A
tum
&
coronamentorum
natura
De
naturaflorum,
&
coronamentor(;
de
.
mira
florum
uarietate
.
cap,
De
ftrophiolo
ferto,
&
q
prímü
flores
mi/
fcere
ccepetínt,
&
quando
primáü
corolla
-inuentauelappellata,
&
quare
..
cap.rr
Quis
primum
coronam
folijs
aureis
&
ar^
centeis
dedit
,
&
de
honore
coronatum
-
apudantíquos
,
&
de
Scipionishonore,
-
&
depactilibus
coronís,&
Cleopatra
re
gingfacto
.
——
cap.
Derofa
ín
coronis,
&
de
generibus
eíus,
&
ubiferatut
—
——
.
capa
Delilio
tíagenera,
&
ratione
ea
inferendi
Deuiolís,&
de
caltha;&
baccare
|
.
(cap.
cotnbreto;afaro,
&
croco
cap.vi
De
floribus
antiquís,&
de
odoramentorü
—diuerfitate,faliunca
&polio.
—
cap.vm
Deueftium
ztnulatione
cum
floribus,
&
amarantbo
,&
chryfocome
(iue
chryfiti
e
E
-—
(cap.viit
De
honorecoronatü;&
cyclamíno,
&
me
liloto
&
trifolio,ttía
eenera
eíus
Cap.ix
Deorígano,
thymo,
&
melle
Attico,
&
coniza,&
Iouis
flote
,
&
helenio;&
abro;
tano,
&
leacanthemo.
de
fylueftribus
bulbís
,
&
heliochryfo,8e
-
lychnijet
de
hetbiscítramare
—
cap.xr
Decuraapum;
&
pabulo;
et
morbis
ear.
&
remedijs
^
—.ecap.xi
Deuenenato
melle;
&
deremedijs
mellís
uenenatí,
&
mellis
ínfani
Ccap.xrm
De
melle
quod
mulca
nonattíngunt;et
ab
-
ueattjs,
&
cura
eoram,fi
famem
fentígnt
apesetquomodocerafiat
^
cap.xirr
Deherbis
fponte
nafcentibus,
&
aculeatis
De
carduo,ac
helxine,&
tribulo
(cap.xv
.—
&aunchufía
U
-s
Dr
SDapecevt
De
differentía
herbaram
per
folía,
&
qua
herbztotoanno
floreant,
et
haftula
re;
..
gia
&
piftana,&
de
oladíolo
|
cap.xvrt
De
íunco
gencta
fex
,
&
de
cypero
&
de
»
medicamentis
eorum
&
de
cypito
&
odo
-—
€ap.xviit
Ex
rofa
,
no,
:
c
CMRNE
Deamataco
uel
fampfucho,
&nyctigaxo
|
-
&
meliloto,
&
íola
alba
et
codiamíno,&
ki
SE
E
HISTORLAE
Es
tofa
medicinze,
&
de
lilío,&
de
natcíífo,
&
ex
uiola,
&
de
baccate,
et
combreto,&
afato
o
Ed
Cap.XIX
"Denatdo
gallico;&
decroco
medicínz,&
crocomagmate
,&
falidica,
et
polio,&
irí,
&
holochtyfo,&
chryfocome
&
meliloto
De
trífolio,etthymo;S&
hemero;
(ca.x
x
calle,
&
dehelenio
&
abrotono
cap.xxt
Ex
leucanthemo
&
fampfucho
medicinz
cap.x
xi
De
anemona
medicinz
Cap.
xxiii
Ex
cenanthe
medicinz
-
cap.
XXxili
Exheliochryfomedícine
^
—
cap.
xxv
Ex
hyacintho
&
lychnide
medicine
cap.
Ex
uincaperuinca
medicine
—
—
(xxvt
-rufcojbati,St
acino
ca.
X
XVII
Ex
colocafía
medicinze
cap.xxvr
Exanthalío
medicine
:
cap,XxIX
Departhenío
medíííng
—
—
capxxx-
De
itrychnomedícing
—
capax
|
Dexcorchóroetcníco-
cap.x
xxii
Deperfoluta
cap.Xxxxil
De
men(atís
€
ponderibus
cap.x-x
xum
Summa
medicínx
hiftoria:
&
obferuatio/
nes
feptíngent
trípinta.
Ex
aatoribus
Catone
Cenforío,
M.
Varrone,
Maffatio
De
helxine;perdicio;parthenio;fiderite;&
Antíate,
C.
Hclío
Veftíno.
Vibio
Ruffi
Leneo,CornelioCelfo,Calphurnio
Baffo
P.Latgio,Licínio
Macto;Seftio
qui
erece
(tore.
-
Pc
Externis
thagora,
Magone,
Menandro
quibiochre
fta
fcripfit:INicandro,
Homero,
Hefiodo;
Mufxo,
Sophoce,Anaxilao.
Medicis
Maneftheo
quí
de
cotonís,
Callimacho
qui
|
ité,
Phaníaphyfico,Símo,
Tímarifto;Hip
:
pocrate,
Chry(ippo,Díocle,
Ophióe,
He:
saclide,
Hicefio
;
Díonyfio
,
Apollodoro
:
copedwteurae
c
j
E
ra
Pliftonico,
Medio;Dieache,
Cleophan
:
|
to,Philiftione,
Afclepíade,
Crareua;!
etró
nio
Díodoto,
Iolla;Erafifttato
,
Diagora;
|
Andrea,
Maeficle;/Epicharmo,Damione,
|
Dalíone,Sofimene,
[
heopolemo,
X
no,
Hygino
,
Pomponio
Mela,
Pompeio
ícripfit;
Iulio
Baffo
quí
item;
Antonio
Ca
^
Theophrafto,
Democrito,
Orpheo,
Py^
arétíno,
Praxago/
"Mediciaz
ex
frugibus
-
"
Summa
medícinz
&
hiftoríz:
&
obferua/
Metro
LIESEBR-:.1
doro,
Solone,
Lyco,
Olympiade
Theba
na,
Phyllino;Petreio,
Mictione,
Glaucia;
Xenoctat.
/-
o0
oo
EINE
]bro
xxi.
continetut
de-autorítate
herbarum
1
CA
:
Degentíbus
herbis
forma
oratía
utentí/
bus.
-
4
en
.cap.t
Quodherbís
ueftes
inficiantar
^ -
capu
Decoronagrtaminea
-
cap.ir
Deratitate
eíus
cap.
Quifolicoronaea
donatí
-
cap.v
Quifolus
centurío
coronatus
-eap.vt
IMedicinz
ex
teliquís
ornamentis,
&
erytv
epe.
cap.vit
De
herba
quá
centü
capita
uocát
cap.vrit
Deacano
&
elycyrrhiza
'
cap.rx:
Detribulo
€
genetíbus
eius,
&
medicinís
rd
7
s
D
E
cap.x
De
ftacbe
&
medicinis
eius.
cap.XT
Dehippophye,hippope,
&
medicinis
ea
fao
5
—
eap.Xtt
Deurtica
&
medicinis
eius.
cap.
X1
Delamíio
&
medicínis
eius
cap.xut
De
fcorpione;
genetibüsque
ac
medicínis
ee
spes
-
eap.xv
Deleucacantha;S
medicinis
—
cap.xvt
medicinis
eius
-
eap.xvit
Dechamzleonte,
generíbus
ac
medicínis
eius
E
cap.xvii
Decoronopo,&
medicíniseius:
cap.x12c
Deanchufa,
&
pfeadanchufa.&
medicínís
earum
Eu
7
e
CMpoxox
Deonochelo;anthemí;loto,
&
lotometra;
helíotropio;trícocco,&
adíanto
(iue
calli
tíicho-
——
EE
PEID.
3t
XI
De
pictíde
;
thefio,
afphodelo
,
halímo,
acantho,&
buprefti.elaphobofco,
fcan/
dice,
iafione,
&
de
cau
calide,
io,
(illibo,
fcolymo,Giue
limonío;
foncho,condrillo
fine
condrilli,&
boletis
cap-x
Xi
Defungis,&
(ilphio,&
delafere-
ca.x
xui
De
natura
mellis
&
aqua
mulía
,
&
quate
enere
ciborum
mores
immutétur,S
de
melítide,S
cera:
&
contra
compofitíones
medicorum
—
cap.xxIm
cap.xxVv
tiones
DCCÉCVE
Coo
o0
Gus
DExes
C.
PLINII
..
Exautotibus
lidem
quibas
priore
libro
,
&
prater
cos
Chryfermo,;Eratofthene,
Alczo.
-
]bro
xxuicontínet
de
cultis
arbotib,
De
medicínis
uuarum
recentium,
&
de
farmentís
auará,G
uinaceis,&
deuua
the
ríace,&
de
auapaffa,&
aftaphide,et
afta
phifagría,
pítuitaría,
&
labrufca,
&
deu
tealba,&
nígra,et
de
muftis,&
uíni
gene:
tibus,&aceto
—
.
z-
cap.
De
aceto
fcillino,&
oxymelle,
&
fapa,&
fe
Ce
uíni;acetí,
&
fapae
cap.
Dc
oleis
&
folijs
olex,flore
&
cínete,
&
de
:
oliaaalba
&
nigra.&
deamurca
|
cap.r
Defolijs
oleaftri,
&
cenanthino
oleo,&
ci;
-
cíno,
&
amygdalíno
,
&
lautíno
,
&
myt
teo,
chamxmyrfino
,
&
cupreffino,
&
ci;
treo,
X
carytio
Cap.
De
myrobalano
palma,
&
de
palma
elata
Medicinz
exfingulorügenerum
—
(cap.v
-
flote/folijs,
fructu,
ramis,
cortice,
ligno,
-
fücco,radíce,cínere
Ccap.vi
Depitis
€
eorü
obferuationibus
,
&
de
fi/
corü
obfetuatione;&
caprifico
&
etíneo,
&
aliorum
generibus
medicine
cap.vir
Depineís
&
amyodalis
,
&
nuce
auellana,
-
&
de
nuce
iugláde;&
de
píftacijs,&
cafta
neis,
filíquis,
cornu
,
&
unedone,
&
lauto
De
myrto
fatíua,&
myttídano
(cap.
vir
&
myrto
fylaeftri
cap.ix:
Summa
mediciaz
&
hiftoriz
8
obferua/
tíones
MCCCCXIX.
——
Exautotibus
:
C.
Valgio,Pompeío
Leneo,Seftio
Nioto
quí
grzcce
fcrípfit.Iulío
Baffo
qui
item,
An
tonio
Ca(tore,
M.
Varrone,
Cornelio
Cel
fo,Fabiano
.
Externís
.
Theophrafto;
Democtito,
Orpheo,
Py,
thagora,
Magone
;
Menandro
quí
bío;
chrefta
fcripfit,
Nícandro;Homero,He
(iodo,
Mufzo,
Sophocl,
Anaxilao.
:
Medis
.
B
Mhneftheo;
Callimacho,
Phanía
phyfico,
Sínio;
T
imarífto;
Hippocrate,
Chryfippo
Diocle,Ophione,Heraclide,
Hicefio,Dio
tiyfio,
Apollodoro
Cittienfe,
Apollodoro
Tatétino;Praxagora,
Plíftonico,
Medio,
-
Dieuche;Cleophanto,Philiftione,
Afcle/
;Crateua,
Petronio
Díodoto,
Iolla,
ANATVRALIS
Erafiftrato
,
Díagora,
Andrea,
Maeficle;
Epichatmo
Damione
,
Dalione,
Sofime;
ne,
I'heopolemo,Metrodoro,Solone,Ly
co,
Olympiade
Thebana,
Phyllino,Petti
no,
Mictione,Glaucía,
Xenocrate.
I
Ibro
x
xti
contínentut
medicíne
ex
arboribus
fylueftribus
m
Medicine
ex
*dpee
fyluefttibus
cap.
Lotos
-
caput
Glans
cap.rrt
Decoccoilicis,&
galla,&
uífco,;pilulis,elan
..
de,
&
decerri
radice;
fübere
—
cap.itir
De
fago,&cupreflo,&
cedro
magna;&
de
-
cediíde;galbano
cap.v
Deamimoníaco,&
flytace,&
fpondylio,&
fphagno
&
terebintho,
&
chamapiíty,
&
pítyufa;&
re(inis,&
picea
&
lentifco
ca.v
t
De
píce
fpiffa
&liquida
,
&
palimpiffa
,
&
piffafphalto,&
zopiffa;&
eda
,
&
létifco
Deplatano,&
fraxino,&
ace/—
(cap.vit
re,
&
alba
populo;&
ulmo,et
tilía,&
fam
buco,
íanipero
cap.vir
De
falice
,
&
amerína,
&
uitilibus
,
&
eríce
(cap.isc
-
De
uítga
fanguinea,
&
filere,&
liguftro,
&
alno,&
edera,et
cíftho,&
cífTo,
et
erythra
n0,
&
chamaciíTo,et
fmilace,
&
de
clema
tíde
|
cecapex-
De
harundine;&
papyro,ebeno,&
rhodo
dendto
,
de
thueerythro
&
erythrodano
alyffo,&
radicula,
&
apocíno,&
roremarí
no,&
canchry,
et
fabina,&
felacíne,
&
fa;
mulo,
€
gummi
medicínis
cap.xt
Defpina
Arabica
&fpína
alba
,
&
acan
thío,
&acacía
|
cap.xi
Deuulgati
fpina
&
fylueftri,&
de
eryGfce,
|
ptro,
€
deappendice
fpina,
et
pyxacam/
tho,&
palíuro,
aquifolia;et
taxo,
&
rubís
medicínzx
|
Cap.xatt
Decynosbato
&
Id&o
rubo,
et
thamno,
&lycio,et
farcocolla,&
de
opotíce
medi
dnz
|
z
P
Dechamazdrye,&
chamzdaphne,et
cha;
mela,
&
chamzffyce,
&
chamaciffo,
&
-
ehameleucc;et
chamazypariffo,
&
ampe
loprafo;&
ftachye;&
clinopodio
,
&
cer»
.
tunculo,&
clematide
Aegyptía
medícíne
(cap.xv
Dearo,&
dracüculo;dracótio,&
arí,&
mil
lefolíg
-
rue
HISTORIAS
»
-
lefolio,
&
herba
eiufdém
nomínis,g
pfeu
.
dobunio,&
myrthí,
€
onobrychi,
medi
cina
Cap.xvi
Decotiacefia,
&
callicía,&
menaide,
&
alijs
uicíatíttibus
,
&
medicinis
earü
quas
qui
dam
magicas
effe
dicunt
,
&
de
cófidia,&
-
deaproxi,&
recidiuis
anorü
|
cap.x
vir
Deetiphia,&
lanatía,&
ftratioti
tediícínze
Dehetba
qua
nafcitur
in
capite
^
Gxvrt
-
ftatux
,
&
deherba
é
fluminibus;
&
her/
-balíngua,&cribro,&
fimetis,
rh
odora,
&
impía,
&
Venerispectíne,S
nodia,
€
philaatropo,
&
canaríalappa;&
totdile,
-&
de
gramine,
&
dactylo
,
&
fcetiogtaco
medidinz
——
Cap.xix
Summa
medicínz
&
hiftoriz
&
obferu
tiones
MCCCCXVIII.
d
|
Exautorbus
—
|
C.
Valgio;Pompeio
Leneo,Seftio
Nigto
quí
grace
fcripfit;
Tulio
Batfo
quíitem,
Aa
tonio
C
aftore,
M.
Varrone,
Corn.
Celfo,
Fabian
^
EÉxtetnis
|
|
"Theophrafto,
Apollodoro;
Democtito,
Orpheo;Pythagora,
Magone,
Menádro
qui
biochtefta
fcripfit,
NNicádro,Fiometo,
Hefiodo,
Mufio,Sophocle,
Anaxilao.
|
Medicis
Maeftheo,
Callimacho,
Phaniía
phyfico,
Simo,
Tíimatífto,hippocrate,
Chryfippo,
"Tarétino,
Praxagora,
Pliftonico,
Medio,
Dieuche,
Cleophanto;Philiftione,
Afcle;
.
piade,
Crateua;Petronio
Díodoto
,
Iolla,
^"Erafiftrato,Díagora,
Andrea,
Maeficle,
E
pícharmo;Damióe,
Sofimene,
Theopole
Glaacia,
Xenoctate.
0m
Ibro
x
xv
continentur.
natare
herba
tum
fponte
nafcentíam;autorítas
her
-
barum,
&
de
orígíneufüs
earam.
,
Qui
latine
ufus
herbarum
fcripferint,
&
-
quando
ad
Romanos
notitía
cara
perue
merít,&
qui
prími
Grxcorum
dehíscon
—-
m
pofuerint,
&
de
1etbarum
ínuentíoae,
€
———
antiqua
medicina,
&
quare
mínus
exerce
».
antur
cotum
remedia,
€
de
cynorhodo,
ys
»
Diocle,Ophione,
Heraclide,FHicefio;
Dio
^
nyfio,
Apollodoto
Cittienfe,
Apollodoro
—
mo;Solone;
Lyco;
Metrodoto,
Olympía
de
Thebana;Phyllíno,Petreio,
Mictione,
fatarz
herbarum
fponte
nafcentíó
cap.r
UBER
"p.
&dedtacunculomedicins
«————
cap.ii
De
quodá
peftifeto
fonte
Germanis
,
&
-
de
Britannica,
&
maximís
morbotáü
do;
E
loribus
Ea
cap.
De
moly
,
&
dodecatheo,
&
pxonía
,
uel
pentotobo,
ucl
elycyfide;
&
patiace
,
ucl
afclepío,&
heraclio,&
panace
Chíronio,
&
patiacé
centauteo,uel
pharnaceo;&
he
raclío
fidetío,&
hyofcyamo;uel
apollina
tí(iue
altércangeno
...
€ap.rri
Delinozofte,parthéio;hetmupoa
fiuepo
tius
mercuríali,&
achilleo,&
panace
hera
cleo.(Gdetiti,
millefolio,&
de
fcopa
teoía,
&
hemíonío
,
teacrío,
fplenio,de
melam
podio
fiue
elleboro,quotáe
eorutu
gene:
ra,
&
denigto
elleboro
&
albo
medicinze
-&
quando
detur,
&
quomodo
fümendü,
.
&
quibusnó
dandum,&
quod
mutes
ne
Demithrídatio,&
fcordotifiue
.
(cet
ca.v
-
fcordio,
&
polemonia
uel
philetetía
uel
-
chiliodynama;8
|
'eupatorío,
&
centaurca
(iue
chironea
,
&
delepto
centaureo
liba;
-
dio;felle
tette
&
tríorche
medicine
ca.vit
dint
!
id
De
plantagíne,
&bugloffa,
&
cynogloffa,
Ar
er
RU
ES
-
omni
uenenum
-
^
——
—
(apx
Remedia
ad
capitis
uítía
'
£ap.xi
Decentaureo
,
&
chelidonio,
et
panace,X
hyofcyamo
&
eup
horbío
ad
oculorü
ui
tia
d
.cap.xit
C
5
Deana
dy
ut
Pg
germ
irit
am
n
enim
De
uerbafco
&
cacalía
ucl
tuffilagine
&
be
C
;iPLINTI
NATVRALI$S
Deanaeallide
fiue
cotchoto.
&
mandta;
-
gota
fiue
cítceío
,
&
cícüta
,
&
crethmoa/
grío,
&
molybdena,
&
capto,
&
acoro,
.
&
itíde,cotyledo,aízoo,&
andrachne,
&
-etígero,&
de
ephemero,&
de
labro
Ve
nerís,&
de
ranunculo;ad
oculorá,
auríüi,
naríti
dentíüorísQs
uítia
medicínz
xii
Summa
mediícínz:
&
hiftorix
&
obferua;
.
tíones
MCCXCIIL.
x
E
Exautotibus
—.—
|
Sex.
Gallico,Pompeio
Leneo,
Seftio
Nip
.
eto,
ut
etece
fcripfit,
Iulio
Baffo
ui
ité,
EO
Caftorc,
E
Vn
EB
o
oe
Theophrafto
;
Apollodoto
,
Democtito,
:
Iuba,
Orpheo,
Pythagora,
Magone,
Me
nandro,auí
bíochrefta
fcripfit,
Nícandro,
Homero,
Hefiodo,
Mufzo,
Sophocle,
Xantho,Anaxilao.
^
Medicis.
:
.
Maeftheo,
Callimacho,
..culo,dephantíafij&
colo
^...
cap.
LausHippocats
.
|.
-
€ap.rr
Denoua
medícína
&
Afclepiade
medico
nceiuscs
remedío,&
faucía
———
capui
Ad
fttumas
,
&
ad
digitos
€
ad
pectus,
&
adtuffimmediinz.
|.
—
.
.cap.v
Xantho,Anaxilao,
—..
Medicis.
De
omnibas
uítíjs
uentris
&
temedijs
,&
eorum
quz
circa
uel
intra
fant,
&
de
aluo
|
fiftenda,
uel
foluenda
|.
Cap.vur
De
pulegio
&
argemone
capax
De
nymphaa,&
abftinentía
&
appetentía
:
Venerís,&
de
fatyrío
erythrococco,&
cra
tegi
&fideriti
.—
.—
-
Cap.x
Medicina:
genetales
de
pedibus,
talis,arti
:.
calís,neruis,&
remedia
cotra
morbos
quí
,totü
corpus
occupát,
&
de
merthryda&
.,
ufgiliis,paralyti,
&
de
febribus
frieidis
&
:
febre
iumentorum,
&
phreneticis
&
cha;
.
miacta
&
aízoo,&
igüéfacro
^
cap.xi
Ad
luxata
membra;&
cótra
morbü
reoíü,
.&
cotra
furunculos,&
Gftulas,&
ínflatio;
-.
ües,&
ambuftionem,
&
contra
alios
mor
bosjad
neraos,&
fanguínem
——
cap.xir
De
herba
equifeto,nymphga;peucedano,
idetíte,
alijsco
pluribusad
fanguinem
i
-
ftendumutilibus,
&
ftephanomelíi
&
eri,
(ithale,&
contra
uermes
cap.xru
Ad
ulcera
&
plagas,
&ad
uerracas
toller
das&depolycnemo
—-
—.
cap.xim
Deplutíbus
expetímétis
ad
mulier
men;
fes
&
unlug
morbos,&
partus
eticiendos
&
continendos,&
cutís
in
facie
uitia,
&
ca,
pillum
tíngendum
&
tollendü,&
quadru
|
pedum
fcabíem
"Secr.
ed
x
oumma
medicínz
&
hiftoria:
.&
obíerua/
.tíones
MCCXCIL.
t
€
—
Exautoribus
M.Vatrrone,
C.
Valgio;
Pompeio
Leneo;
Seftio
Nigro,q
erzce
Ícripfit;
Iulio
Baffo,
qui
ítem,
Antonio
Caftore,Cor.Celfo,—
DU
c
c.
Rae
ums
Theophrafto,
Apollodoto,
Democrito;
Iuba,Orpheo;Pythagora;
Magone,
Me;
nandro,quí
biochrefta
Ícrip(it,
INícandto,
Homero
,
Hefiodo
,
Mufzo
,
Sophode;*
"0
)'raxagora
:
|
Cleophanto,
-
Crateua,Tolla;E,
:
copolemo,
Metro;
-
,
4
hebana
Olympía;
de,
1
TVRALIS
HISTORIAE
LIBER
$ECVNDVS
^...
NC
Anfinitusfitmundus,&
anunus.
—
—
:
n
CRPI
[—
CPLINISEGYNDINA
ESSEN
v
ND
v
M,
&
hocquod
nomínealío
celum
appellare
libuit,
xt
/
fff
cuítis
circanflexu
teguntur
cancta,
numen
«ie
credí
par
cft,
|
eternam,imméfaum,nec
genitum,;nedy
ínterítutum
uaquam.
jj
Fluius
extera
indagare,
nec
ínteteft
homínü,
nec
capit
huma
Ie
na
coniectura
mentis.
Sacet
eft,
zeternus,
immenfüs,
totus
íi
[3|
toto;imo
uero
ipfe
toti:
fiaítus,&
infinito
fimilissomniü
recü
aed
certus,
&
fimilis
íncerto:extrà,
íntrà;
cuncta
complexus
ínfe;i
SN|
demi
rerum
naturz
opus,
&
rerum
ipfa
natara.
Furor
eft,
imenfurá
eius
animo
quofdam
agitaffe;atqy
prodete
aufos:ali
fümpta,
aut
his
data,ínnumerabiles
tradídiffe
mundos,
ut
toti
demrerum
naturasctedí
oporteret:aut,
(una
omnes
incabaret;totídem
tamé
foles;toti
demá
lunas,
&
cetera
etíam
ín
uno
&
immenfa
&
innumerabilia
fidera:
quafi
non'ea
dem
queftione
femper
ín
termíno
copítationis
occutfura;defidetío
finis
alícuíus:
Aut,
(i
29
hacc
infinitas
nattirz
omuium
artífici
pof
itaffíonari;non
illud
idem
ín
uno
facilius
fit
ín;
telligitanto
prafertím
opete.Furot
eft;
profecto
furor,egredi
ex
eo:&
tanquam
ínterna
eias
cuncta
plané
íam
fint
nota;ita
fcratati
extera:
quafi
aero
méfuram
ullius
rei
poffit
ar
gere,qui
fui
nefciat:aut
mens
homínís
uidere
quz
mandus
ipfe
non
capiat.
Liefotnmacius
—
*
|.
o
tap.
-on
Ormam
eíus
ín
fpecíé
orbís
abfolutí
elobatá
effe,
nomen
ín
prímíis
&
confenfas
in
E
eo
mortalíü,orbem
appellantiüt,
fed
&
arguméta
rerá
docent:nó
folá
quía
talis
fi&w
-
sa
offiibus
fui
partibus
uergit
ín
fefe,ac
(ibi
ipfatoleráda
eft,fecy
íncludit
&
cotínet,nulla
rum
egens
cópaginum,
nec
finem
aut
ínitía
ullis
fuí
partibus
fenties,
nec
quía
ad
motum
|
—
f$
quofübíndeuettidebeat(ut
mox
appatebit)ralis
aptifima
eft:fed
oculorü
quoq;
proba
—CO€É
"/
-sotíotte;
quod
cóuexus
medíasdg
quacág
cernat;
quü
id
accidere
ín
alía
fion
poflit
figara,
-*
à
|
Démoteius
-
—
—
coc
ou
ORAE
-
1H
"
T
TAncergoformam
eiusaternó
&
irrequíeto
ambitu
inenarrabili
celerítate,
uipinti/
Estan
fpatio
circamagi.folis
exortus
&
occafus
haud
dubíói
reliquere,
An
fitimmenfus,&
ideo
fenfum
aurium
facile
excedens,táta:
molis
totatz
ueri
tigineaffi
——
—
ditio
nítus,aon
equidem
facile
dixerím,nó
hercle
magis
quám
circumactorà
fi
mul
tín;
v
4
nitus
(iderum,
füosdp
uoluentíam
orbes:an
dulci
quídem
&
incredibili
fuauitate
concen
:
P
tus,
nobís
qui
intus
agimus,(uxta
diebus
noctibusdy
tacitus
labitu
|
mun
lus,
Ee
innu
:
Á
'
metas
ei
effigies
animalium
retumép
cunctarum
impreffas,ne
uti
uolucrum
notamus
ü
ouís)leuitate
conitínua
lubrícü
corpus,quod
cariffimi
autores
dixere
teneri;
argumentis
40
indicatur:quoniá
nde
deciduís
rerum
omníü
feminibus,
innumere,
ín
marí
precipue,
ac
"
plerung
confufis
moftrifice
gignátur
effigies:
Praterea
uifüs
probatione;a
ibi
plauftri,
Low
alibi
urfi,cauti
alibi;alibi
litera:
figura.
andidiore
medio
faper
uertícem
circulo.
--
Lc.
7
Qütnundsd
Uu
.—
——
.
—
x.
Cap.
EE
P
Quidem
&
confenfa
centít
"
moueor.Nam
quem
woe
top
Graci
nomine
ortia/
x
TEuisiappelissanzam
&tmosà
perfetta
ab(olota
degit
mundum
Calum
»
quidem
haud
dubíecalati
argumento
diximus,
ut
eir
3m
M.
Vatro.adiuuat
re/
Mim.
|
ram
ordo
deferipto
circalosqui
figaifer
uocatur;in
duodecidfanimaliü
effigies:
&
per
il-
—
Jas
folis
cutfus,congruens
tot
fecalis.ratío.
—
:
Es
P
d
n.
|
a
Dequa
:
E
age
M
CDI
BEARES
an
I
FR
rl
ar
M
i
i
He
si
vc
e
—
ara
ss
Certo
MCA
ESHSBIETET
eere
EO
A
Vanetryr
oe
at
xiii
VCHRTET
az:
————
VT
"
:
"
DER
ERAUR
sa
LM
EAR
AE
Rt
EPI
ro
toD
aig
A
TRUCOS
8
roc
SON
PLINTLONATYRALIS
|
De
quatuor
elementís.
|
i
Cap..
v
!
N
T
Ec
de
elemétis
uideo
dubitari,
quatuor
ea
effe.
Ienium
fatmmü,
inde
tot
ftellarum
|
À.
N
collacentíá
illos
ocalos.
Proximá
fpitítus,
quem
Gitzci
noftris
eodem
uocabulo
aera
appellát.
Vitalé
hunc,
&
per
cácta
rerum
meabilem;totody
cofertü:huius
uí
füfpen/
fam;cü
quarto
aquarü
eleméto,librarí
medio
fpatio
telluré.]ta
mutuo
cóplexa
díuerfita/
tís
effici
nexi,&
leuia
poderibus
inhiberi,
quo
minus
euolent:cótrady
grauía
ne
ruant;fiv
fpendi
lenibus
ín
fablime
tendétibus,
Síc
parí
in
diaerfa
nifü,
ui
fua
quaq,
cófiftere,irre/
quieto
müdí
ipiius
coftrí&ta
circuitu:
quo
femper
ín
fe
cutréte,
imá
atqy
medíá
ín
toto
effe
tertá,
eandemá
uníuerfi
cardíne
ftare
pendenté,libranté
per
que
pendeat;ita
foláimmo
bilem
círca
eam
aolubiliuniuerGtate,eandern
ex
omnibus
nectieidemd
omnía
innítí,
1o
.
Defeptem
planetis.
uo
5o
Gd
I
I
hane
ceelamdp,codem
fpiritu
pendent,certis
difcreta
fpatijs,
feptem
fidera,qua
ab
ínceiiu
uocamus
errantía,quum
errent
nulla
minusillis:
eorü
medius
fol
fertur
atm;
|
plílfima
maenitudine
ac
poteftate:nec
cemporüi
modo
tetrarumdp.fed
fiderum
etiáipfo
tum
cce"
G5
rector.Hunc
mundi
efTe
totíus
anim,
ac
planius
mentéjhunc
re:
na/
tarze
tegisaen,ac
numen
credere
decet
opera
eíus
eftímantes,
Hic
lucem
rebus
miniftrat;
aufertcy
tenebras:
hic
reliqua
fidera
occultat,
híc
uices
temporá,
annimds
femper
rena
Ícentemn
ex
u(a
natura
temperat:
bic
coelítriftitiam
difcutit,
atq;
etíá
humani
nubila
ani
tníferenatzhic
fuum
lumé
cacteris
quoq;
fideribus
fcenerat;preclatus,exímíus,omnía
in;
—
tuens,
omnía
etíam
éxaudiens:ut
príncipiliterarum
Homero
placuiffe
ín
uno
eo
uídeo,
29
xs
ccr
Jedem
|
É
x
Cap.
vir
Y
Vapropter
effigiem
dei,
formamég
quetere
imbecillitatis
humang
reor.
Quifquis
(Queen
modo
eftalius)
&
quacuncy
ín
parte,
totus
eft
fenfus,
totus
uífüs,
totus
audirus,cotus
anímze,totus
anímí,totus
fui.
Innumetos
quídem
credere,
atque
etíam
ex
uirtutibus
uitis;
homínutri,dt
pudicitía;conicordíam,meritem,fpem,honorem;cemen
tiam,
fidem,aut
(ut
Democríto
placuit)duos
omaíno,
Deenam
&
Beneficium,
maiorem
ad
focordiam
accedit.
Fraeilis
€
laboríofa
mortalitasín
partes
ifta
dipeffit,
infirmitatis
fug
memor,ut
portionibus
quifcg
coleret,quo
maxime
índieeret.
tac;
nomína
alía
alijs
geatibus,
&
numiria
ínfjfdem
innumerabilia
reperimus,inferis
quoque
ín
cenera
defcrí
prísmorbísd;
&
multis
etíam
peftibusdum
effe
placatas
trepido
metu
cupímus.Ideod;
5o
etíam
publice
Febris
fanü
ín
palatio
dicatum
eft,
Orbone
ad
dern
latium
ara,
&
Mala:
«
fortunz
exquilíjs.
Quamobrem
mafor
ceelítü
populus
etíam
cp
hominum
intelliei
po,
teft;
cum
finguli
quocy
ex
femetípfis
totidem
deos
faciant,
Iunones
Geníosáy
adoptaty/
do
fibi.
Gentes
uero
quzdam
animalia
eti&;aliqua
&
obfteena;pro
díjs
habent,ac
mult
dicta
magis
pudenda,
per
foetídos
cibos
&
alía
fimilia
iurantes.
Matrimonía
quidem
ín
rentibus
gratíam
mos,
ut
tales
numínibus
adfzribátur.
Quippe
&
omniam
aliorum
no
,
€
homínü
nata
funt
meritis.
Iouem
quidé
aut
1
erum
humanar(illud;quícquid
eft
fam
:
P.
1
:xollui
credamus
dubitemus'uez
Vix
e
imano,quando
alíjs
nullus
eft
deorum
r
refpcctus
.
HISTORIAE
LIBER
1i
P
dedeo.
.—
Denatura
(idetum
errantít,&
eorü
ambita
|
v
ris
io
F
bas
accé(is
liquore
oleí
not:
tibus
mandum,íntextadg
cócret
|
aen
|
4o
propter
effectus
clarítatemd;
&
magn
itudinen
ta
fübtilitate
mofci
potuerunt,
icat.
v.
1
fino
demonftrabimasloco.
Circalor
quoq
coditatioíaterr
mentione
apris
dicetur
7m
quando
ad
eam
tota
pertinet;igniferi
modo
inu
"ntionibus
noa
dilatis.
Obliquitaté
eius
intellexiffe;hoc
eft;rerum
fores
aperuiffe,
Anaximander
Milefius
traditur
primusolym
E
piade
quinquagefima
octaua.Sigpa
deínde
ín
co
Cleoftratus,&
príma
Zirietis
ac
Sagit
tarij.Sphacram
ipfam
ante
multo
Atlas.Nunc
relicto
mundi
ipfius
corpore,teliqua
inter
m».
.
coclum
terrasqy
tractentur.
Sammum
effe
quod
uocant
Saturuífidus.ideocg
minimum
v
uiderí;&
maximo
ambire
círculo;ac
ttígefimo
anno
ad
breuilTima
fedis
fua:
príncipía
re
potentía
at
ad
b
gredícertum
eft.
Omnium
aüterrantíam
fiderum
meatus;ínterdg
ea
folis
&
lana,
contra
nU
ES
à
2
rium
latet,cam
laborare
íam
credit.
Iam
ueto
humilis
&
excelfa;&
ne:
:
é
fed
alí4s
admota
coelo,
aliás
cotigua
montibus
:
nunc
ín
aquilonem:
-
elata,nü
quse
(ingla
in
ea
deprehendit
hominü
primus
Endymíon,.
|
X
ob
íd
amt
ptusfama
traditur.
Non
fumus
profecto
eratí
erga
cos,quilabo;.4o
|
tete
ín
ac
lace
:
míra
c
humaniingeni]
pefte,fanguinem
&
-
fcelera
hominum
nofcantar
mundi
ipfius
ienatís,.
ke
o
ambítu,uicenis
diebus
fepteniscg
St
tertía
dící
par^
|
fidus
altíffimum
triginta
(ut
dictum
eft
)
annis,
;
ime;a
ttíce(ima
luce
rurfüsadeafdemaüices,
—
potuerunt
magiftraIn
duodecim
men:
.
[a
toties
folem
,
redeuntem
ad
principia,
oíquidem
ín
totum
mutuata
ab.
p
c
—
eoluee
.
HISTORIAE
LITERE
pt
$
w^
.
tolacfalocre;qualéin
repetcuffuaquacuolitate
confpicimus.Ideo
molliore
&
impetfer
empet
ín
fcrupulís
parti
congtuente
fi/
E
patuítatetn
ipfe
deficiens
.
Nang;
cum
(int
tres
umbrarum
figuras;conftetGg,(i
pat
lumi
GE
:
———
——
mifit
matería
quz
iactat
umbrá,
columas
effigie
iací
,
nec
habere
fin&(i
uero
maiot
ma^
—
E
^
longitudo:(i
minor
matería
quàm
lax,
metz:
exíftere effigiem
in
cacumínís
fine
denen;
id
atio,fuperari
m
agnitudine
terram:
Id
quidem
&
tacitis
ipfiusnatura
indicijs.Cur
enim
4o
partitis
uicibus
anni
bramalisabfcedít
?
ut
noctium
opacitate
terras
reficíat,
exufturus
haud
dubie;&
ic
quoq;
exurens
quadam
inparte,tantamaguitudoeft.
—
———
——
Quz
quis
iauenerít
in
obfermationecxlefti,
.
—
^
Cap.
xit
-
[as
|
3.
[n
ut
Q
p
1
Cet
ma
&
C
[0]
3
eQ.
[25]
a
£e
ui
[IN
er
zu
i
Á
"(O
yjecgt
a
,
£s
L3
72
B8
$2
8.
qQ
Ee
]
[$^]
ui.
ki
L»
ET
Per]
UQ*
Á«
*
ua
8
[M
uU»
&E.
b
Edu
d
kc
mv
e
RU
PM
bes
HPSPNIS
"m
L4
4
e
y
"dicto
inueftiaauit
primus
omnii
Thales
Milefius,
olympíadis
xlvitj.
anno
quarto
;
predi
"mud
Cs
dicet
mob
Affage
tege
factus
eft,
urbis
condit
anno
clxx.
Poft'eos
"A
eS
p
a
5
fideti
tm
c
Wwe
ERI
T
Bis:
reda
Rebeeis
TTTMCTMETNENN
--—"
dile
d
i
gie
ne
e
Te
—
M
Loue
di.
DT
*
E
—
:
LIT
$E
ePi
——————"
—
mo
e
e
etd
x
P
TES
2E
p
s
EMEPOEM
m
i
RR
6
Vo
o
Do
ERITEIDLe
WA
p
fidetis
eürfam
ia
fexcentosannos
precinait
HIR
menfes
oéntiutidiesde
&
fio,
E
.
tasaacfitus
locorum,
&
uícos
populorü
complexus;cuo
te(te,haud
alio
modo
quàm
con.
(iliorum
natat
pattíceps,
Víti
ingentes
;
fapradg
mortalia
naturam,
tantorü
numinum
|
lege
deptehenfa,
&
cta
homíné
mente
abfoluta
,
in
defectibus
ftellatum
fcelera
aut
mortem
aliquam
fiderim
pauente:quo
ín
metu
fuifTe
Ste(ichori
&
Píndarí
uatum
fuübli
|
mia
ora
palàm
eft
delíquío
folis,&
ín
luna
ueneficía
arguente
mortalitate,
&
ob
id
crepiv
tudiffono
auxilíáte,
Quo
patrore
iguarus
caufze
INicías
Athenien(i
ü
Imperator,
ueritus
claffem
portu
educere;opes
eorü
afflixit.
Madti
ingenio
efte
celi
ínterpretes,
reruma
na
tütz
capaces,argumenti
repertores,quo
deos
bominesóg
uiciftis
.
Quís
eim
bec
cernens:
..
:
&
ftatosfiderum
(quoniam
íta
placuitappellare)labores,non
fuz
neceffitatí
mottalís
ge
1o
nítus
ignofcat?
Nunc
confeffa
de
fjfdem
breuiter
atqy
capitulatim
attíngam
,
ratione
ad
modum
neceffaríjs
locis
ftríctimáy
reddita
,INam
necp
inftitutí
operis
talis
arpgutnenta:
tio
eft:neg;
omníü
rerum
afferre
poffe
caufas
minus
mítü
eft,
c5
conftare
ín
aliquibus.
4
co
dsecrcu
co
dDeddedibus
—
0
o7
Caper
pens
ducentis
uigintiduobus
méfibus
reditein
fos
orbes
certü
eft,
folisás
defe
:
4-7
ctam
nó
aí(i
nouiffima
prima'ue
fieri
lapa,quod
uocant
coitum.
Luna
autem
non
-nífiplenafemperds
citrà
d
proxime
fucrit.
Omnibus
aüt
annis
fierí
utrínfay
fiderís
defe;
us
ftatís
diebus,
horisdg
füb
terra.
Nec
tamen
cá
fiant
fupetne,
ubígy
cerní,
aliquando
propter
nubilafiepius
globo
terrx
obftante
conuexitatibus
müdi
.
Intra
ducétos
annos
-
Hipparchiifagacitate
copettum
eft;
&
lunz
defectá
aliquádo
quínto
menfe
à
priore
fie;
20
^ti
folis
ueto
feptimo.Eaundem
bis
in
ttigínta
diebus
fupra
terras
occultari,
fed
ab
alijs
atqg
alijs
hoccetniqua&
funt
in
hoc
míraculo
maxime
mita,
cum
conueniat
umbra
terra:
lu
nam
hebetari,
nancab
occafus
partehoc
ei
accidere
nunc
ab
exortus,
Et
quaná
ratione
cum
folis
exortu
umbta
illa
hebetattix
füb
terra
effe
debeat;femel
iam
accidetít,ut
ín
oc,
cafirluna
deficeret,utrocy
fuper
terráconfpícuo
fidere.
INáut
duodecim
diebus
utrungg
-
fidusquateretur,S
noftro
auo
accidit
,
Imperatoribus
Vefpafianíspatre
111
filio
iterá
coniulbus:
cce
BeluneHets
-
xot
dpe.
xirra
c
poseen
à
fole
cotnibus;(i
ctefcat;ortus
fpectate:
fi
minnatur,occafus,
Lucre.
dod,
«haud
dubi
eft.
Lucere
dodranteís
femuncias
horarü
ab
fecunda
adijcientem
uf:
qr
fe.
eft
cere
ad
plenam
orbé;detrahentemdáy
ín
diminutionem.
Intra
quatuordecim
aüt
partes
folís,
5
tresunius
bo
femper
occultam
effc.
Quo
arguméto
amplior
errantíü
ftellarü
quàm
lunz
magnitudo
infibcr.
vus
colligitur,
quando
illa
&
à
fepténis
interd
partibus
emereant.
Sed
altitudo
cooít
mino
dem
parte
;
1&5
uideri,
(icut
affíxas
cxlo
folis
fuleore
interdíu
nori
cerni,cum
sque
díu
acnoctu
luce
erfimi
qua»,
antsidcg
manifeftum
fiat
defectibus
folís,&
pracaltis
puteis,
SEE
|
ne
o
.
Errantíin
motus
&
luminum
canonica,
—
Cap.
xv
TT;
Rrantium
autem
tres;quas
füpra
folem
dicimus
(i
tas,occtltantur
meantes
cum
eo,
-—
Exotíuntur
uero
mattttíno;difcedentes
partibus
nunc
amplius
undenis.
Poftea
ra
diotum
eíus
contactu
teguntur,&in
tríquetto
à
partibus
centum
uiginti
ftationes
matu
tinasfaciunt,qug
&
príma
uocantur:
mox
ín
aduerfo
d
partibus
centü
octopinta,exor
[RALIS.
Sy
4
à
-
«tus
uefpertínos.Itetnág
ín
ceotamu
igintiab
alio
latere
appropinquáte,
ftationes
uefpet,
4o
1
-
tínas,quas
&
feciidas
uocant:donecaffecutus
in
partibus
duodenis
occultct
illas,
qui
ue
fpertint
occafus
appellantur.
Matris
ftella
,
ut
propíor,etíam
ex
quadrato
fentit
radios,
:3a^
tonagínta
partíbus:unde
&
nomen
accepit
is
motus
,
primus
&
fecundus
nonagena
--tíü$
dictas'abutrog;
exortt.Eadem
ftationális
fenis
menfibus
comoratur
ín
gnis,
alio,
|.
**quibimeftrisicum
ceterz
trag;
ftatíóne
quaternos
menfes
non
impleant.
Infetiotes
au
..
tem
duz
occultanturín
coitauefpertina
fimili
modo:telictody
fole
,
totidem
ín
partibus
|
faciantexortus
mátatínos
;
atgnie
à
longilfsimis
diftantia:
faz
metís
folem
infequantur,
*
ar
WEIL
E
S
8
zs
Ne
Y
*
AGORA
pe
WU,
EC
A
-
a
pu
eot
:
:
Ei
exoriüntug
;
CHISTORILAE
LISER
.
ii
———
wwe"
—-
Wiexoriantotafqrad
quos
diximus
termínos.
Ab
his
rettocradiütur
ad
foleas&
occafa
;
uefpertíno
delítefcant.
Venerisftella
&
ftationes
duas,matutíná
ucfpertinampab
atro
...
queexortü
facít,à
loneifsimís
diftátiz
faz
finibus:
Mercurij
ftátiones
breutore
mómen
.
,,
toquámut
deprehendi
pofsit.
Hacc
eft
lumina
occultationüy
ratío,
perpléxiore
motu,
multísdy
ínuoluta
míraculis,
Siquidem
magnitudínes
fuas
&
colores
mutant
;
&
czedem
.
adfeptentríonem
accedunt;abeuntig
ad
auftrüm,térrísqg
propiores
aut
cxlo
repetite
ccr
..
Runturinquíbusaliter
multa
qudm
priores
tradíturi,
fatemur
ca
quoq
illorum
effe
mu
;
nerís,quiprimi
quzrendí
uiasdemon(trauetíat
:
modo
ne
quís
defperet
fecala
proficere
-
femper.
Plutibus
decau(is
hzc
omuía
accídant
:
príma
circalorutn,quos
Gracíabfidas
..
Yo
in
ftellisuocant:etenim
Gitzcís
utendum
erít
uocabulis.Suat
aatem
hi
fuí
caíque
eatum,
-
,
alij&quàm
mundo:quoníam
terra
à
uetticibus
duobus,quos
appellatierunt
polos,cen,
.
.,trumccelíefb;/necnon
Gisniferi;
oblique
ínter
eos
iti.
Omnía
autem
hac
conftant
ratione
&*
.
.
circinifempet
indubitata
Ereo
ab
alío
cuíq;
centro
ab(ides
faz
exurgunt.
Ideocg
diueró
|
-.
foshabétorbes,motusig
diísimiles
,
quoniá
interíores
abfidas
necefle
eft
breuiores
effe;
Cocos
Quateeademalíasinferiorauideantur,
/——
«Cap.
xvi
[sors
tettx
centto
ab(ides
altíSimaz
fant,Saturno
ín
Ícorpione,
loui
ia
nítgine,
Mar,
Acinleone,
Solíiín
gemnínís,
Venetia
fagittario,
Mercurio
in
captícorno,medtjs
omni/
.umpattibus.
Et
cotratío
ad
tertz
centrum
humillima
atcp
proxima
.
Sic
Bt
,
ut
tardíus
.
mouere
uídeaatur
cum
altífsimo
ambitu
feruntur:
non
quód
accelerent
tardentáe
nati
15:20
Tales
motus,
quicettí
ac
(inoulifant
ills
:
fd
quía
deductas
ab
fumma
abfide
lineas,
co/
—
..
artatíad
centram
necefle
eft,
(icut
in
rotis
radíos:ideméag
motus
alíás
maíor,alíás
minor;
.centti
propiaquitate
fentitur.
Altera
fablimitatum
caufa
,
quoaíam
à
fuo
centro
ab(idas
Buff
^
H^
t^
|
,
&liíffimas
habent
in
alíjs
(igais.Saturnusin
libra
parte
Medi
caüctiquíi&tade^
|...
j
.
cima,
Mars
capricorüiuicefima
octaua
,
Sol
atíetís
uíce(imanona,
Venus
pifciü
decima,
|
:
..
fexta,
Mercutias
uireínis
decimaquínta,
Luna
taürí
quarta.
T
ertía
altitudinum
ratío;cacli
.
menfura
non
cítculi
intelligitur,
fübire
eas
aut
defcendere
per
profundum
aeris;oculís
exí
...
ftimantibus.Fluic
connexa
latitudinum
figniferi
oblíquitatisds
caufa
eft.
Per
hanc
ftellae
E.
.
quasdiximus
errantes;fetütur.INec
aliud
habítatur
ín
tertis,quàm
quod
illi
fabiacet.
Reli
E
^
quaàpolisfqualent.
Veneris
tantum
ftella
excedit
eum
bínís
partibus.Quee
caufa
intelli
2074)
so
giturefficere,ut
quedamanímalia
&
ín
defertís
mundi
nafcátur.Luaa
quoc
pertotálar
títudiné
eíus
agatur,
fed
omníno
nó
excedens
eam.
Ab
hís
Mercurij
ftella
laxiffime,
ut
^
tamene
duodenispartibus(tot
ením
funtlatitudíais)nó
amplius
octonas
peteret
,
tiegs
afra
duas.
Sol
deinde
medío
fer^
Dn
T
^
8
CPLINIUT
HRATUVMNALI?
tinas
iatelligi
poteft
uif
noftro;ideoqg
exiftimantur
ftare,ande
&
nomen
accepít
ftatto;:
Progreditur
deinde
eiufdem
radij
uiolentía,
&
retroíte
cogit
uapor
C
Faedegte
ota
id
magisía
uefpertino
eatü
exortu,
toto
fole
aduerfo,
cum
in
fammas
abfidas
expelluntat;
mínimed
cernuntur,
quoníam
altifsime
abfünt,&
minimo
ferantur
motu;tanto
mínote;
cüm
hoc
ín
altifsimis
ab(idá
euenit
(ignis.
Ab
exortu
uefpertino
latitudo
defeenditur,par
tius
iam
fc
minuente
motu,
n6
tamen
aate
flationes
fecunidas
augente;cü
&
altitudo
de;
fcenditar;faperuentente
ab
alío
latete
radío,
eadetmás
uí
rurfus
ad
terras
depriméte,quae
faftulerit
ia
calum
ex
priore
triquetto
,
Tantum
intereft;
fübeant
radíj;an
füperueniant.
Miultod
eadem
magis
ín
aefpertino
occafa
accidunt.
Flac
eft
füperiorum
ftellarum
ta
tic:difficilior
reliquatu
m,&
ànullo
ante
nos
teddita,
:
HOA
ca
—
Catholicaliderum
errantium.
"
:
^
Cap
xvit
P
Rimum
igitur
dícatut,
cum
(int
díuerfz
ftelle
,
car
Veneris
ftella
nunquam
longius
xL
vi
pattibus,
Mercutias
uígíntitribus
à
fole
abfcedát,
faepe
cítra
eas
ad
folem
reci
ptocent.
Conuerfas
habent
utrq
ab(idas
,
ut
infra
folem
(ite:tantumid
circulis
earum
fübter
eft;
quantum
füperne
prdíctarum:&
ideo
non
poffunt
abeffe
amplius,quoniamn
cardatuta
ab(idum
ibi
non
habet
longitudinem
maiorem.Ergo
utrzq
fimili
ratione
mo
dum
ftatuuat
ab(idam
faarüm
margíaes;ac
fpatia
longitudinis
latitadinutm
euaeatione
penfant.
At
etím
cut
non
femper
ad
quàadragíntafex
&
ad
partes
uicintítres
petue;
níant
7
Imó
uero.
Sed
ratío
canonica
fallit.
Nang;
apparet
abfidas
quoq;
earum
tmoue;
ti,
quod
nanquam
tranfeant
folem.
Itaque
cum
ía
partet
ipfam
eíus
incidére
margines
ze
alterutco
latere;tum
&
ftelle
ad
longifsíma
fua
interualla
peruenire
intellioGtur:cum
cítrà
Alils,co;
Éücte
margines
totidem
partibus,
R
ipfe
ocyus
rediret
creduntur,;cá
fitilla
femper
utríg
g«ur
extremitas
fumma,
Hinc
&
ratio
motiium
conuerfa
intellieitur.Su
petíores
enim
celetti^
—
me
fetuntut
ía
occafa
uefpertino,ha
tardiffime:illa
à
terra
altifsime
abfünt
cum
tardífsi
me
modentur
bz
cum
ocyfsime,
Quía
ficut
ínillis
propinquitas
centrí
accelerat,ita
in
ifs
extremitas
circuli
:
Ille
ab
exortu
matutino
minuere
celerítaté
incipiunt
hz
uero
augere:
Hz
retro
curfütn
agunt
à
ftatione
matutina
ufg;
ad
uefpertíaam
,
Veneris
à
uefpertína
ufque
ad
matutinam.
Incipit
autem
ab
exortu
matutíno
latitudinem
fcandere
,
altitudi
pem
ueto
ac
folem
infequíi
à
ftatione
matutína;ocyfsíma
in
occafu
matutino
&
altífsima.
[4
Digredíautem
latítudíne
,
motum
mínuere
ab
exortu
matatíüo
:
retro
quidem
írc,
(jj
5o.
malc
altitudine
dígredi,à
(tatione
uefpettíia.
Mercurij
rurfus
ftella
utroque
modo
fcan
dere
ab
exortu
matutíno,dierediuero
latítudine
&uefpertíno
:
confecutocy
fole
ad
quía
decím
pattíum
íriteruallam
,
con(iftit
quatríduo
prope
immobilis.
Mox
ab
altitadine
defceadit;
retrod
oraditur
ab
occafü
uefpertíno
ufque
ad
exortum
matutinum.
Tan;
tum
hace
&
luoa;totídem
diebus
quot
fubíere;defcendunt.
Veneris
quíndecim
&
plu.
—
tibus
fubit.
Rurfus
Saturni
&
Iouisduplícato
ditedinntur
,
Martis
etíá
quadrüplicato:
-
Tantaeft
natura
uarietas.fed
ratio
euidens,
Nam
que
ín
uapore
folis
nítátut;etiá
defcenr
dunt
ore,
Multa
promiamplíus
circa
haec
potfunt
fecreta
natutzelegescs,
quibus
ipfa
fcruiat.Exempli
eratía:
In
Martis
(idete,cuíus
eft
maxiítne
inobferuabilis
curíusnunquá.
id
ftationem
facere
,
Iouis
fidere
tríquetro,
rato
admodum
fexaginta
partibus
dífcréto,
4o.
quí
numerus
fexangulas
mundi
efficit
formas.
INec
exortus;
nifi
ín
duobus
fignis
tant,
cancri
&
leonis
fimal
zdere;Metcurij
ueto
(idus
in
pifcibus
exortus
uefpertitios
ratos
fa
tete
ctebetrímosín
uiteíne:n
libra
matutínos.
Item
matutinos
it
aquatío,tatífsimos
in
Icone.
Retrogradü
in
tauro
&
geminis
nó
ficrí:
ín
cancro
uero
nó
citra
uigefimáquíntam
patté
Lunábis
coitumrcum
fole
in
nullo
alio
(igno
facere
c
gemínis:nó
coíte
alíquádo,
in
faeíttario
tanti,
INouilsimáuero
primam
eadé
die
uel
nocte
,
nüilloalío
ín
fiziro
dj
ariete
confpiciid
quoqy
paucis
mortalium
contigit
Et
inde
fama
cermendi
Lyncec;
Not.
comparere
in
calo
Satutaí
fidus
&
Martis
cum
plutimá
lon
x
|
HISTORLAÉ-
tIBER-.--ii
ó
ttiotstafex
;aut
ciim
minímü,
denis
detractis
diebus:
Ven-rís
faxaeintánouem
Aut
cam
mínimum
,
quínquaginta
duobus:
Mercurij
tredecím;aut
cum
plurimum,
feptemdecíes;
E
Quzratíocoloreseorummütet;/
^
—
^
^.
Cap.
Xvid
C
Olotes
ratío
altítadinü
témperat.iquidem
earum
(imilitadinem
trabunt,in
quarü
aera
uenere
fübeundo
,
tíngitfg
appropiaquantes
utralibet
alieni
meatus
circulas,
Fricidior
ín
pallorem,ardentior
ín
ruborem
,
uentofus
i&horcoretn.
Sol
atq;
m
abíidum,exttemadg
orbitze
atram
ín
obfcaritatem.Suus
quidem
cuíqs
color
eft
,
Satut/
no
candídus,Toui
claras,
Marti
ioneus,
Lucifero
candens,
Vefpeti
refuloés,
Mercutio
ra
díans,Lanx
blandus;
Solí
cam
orítur
ardens
;
poftea
radíans;his
caufisconnexo
uifü
&
1o
earum
qua
czlo
contínentat.
Nang;
modo
multitudo
conferta
íneftcírca
dímíidios
or/
bes
laaz;placida
nocte
lenitet
illuftrante
eas
modo
rarítas;ut
fueiffe
mitemur
plenilunio
abícondente;aut
cum
folís,fapráue
dictarum
radij
uífus
perftrínxere
noftros,
Et
ipfa
aüc
luna
íngraentíam
folis
radiorum
haud
dabíe
dífferentías
fentit;
hebetante
cxtteta
ínfle;
xos
mundi
conuexítate
eos
,
prztercj
ubí
recti
angulotum
cópetunt
ictus.
Itags
ín
quà/
drato
folís
díuidua
eft,
ín
tríqüetro
feminani
ambit
orbe,
imple£
aüt
ín
aduerfo:rarfusqs
1,
quantam
abfit
à
cerra
"MVencrem
feré
tantum
1,
íd
eft,
quantum
ad
lunam
n
dimidium,
&
índe
fcfquiplum
S
iP
yarn
dem.À
quaad
folem
fequi
l
40
àtérra;
Abeoad
Iouem
dimídiii,;
&
ab
&
ad
(ignifetum:ita
feptem
tonos
(itatem
concentus.In
ea
Satu
gioi
reliquis
imiiaacondam:
»neceffarafabülitate,
«-——
,
Mercüríam
phthongo,Iouem
Phry
ai
efficit
paffus,
hoceft
yftros
efficit
palus;
pedes
fexcentos
E
i5
non
mínus
quadraginta
ftadíorum
à
terra
akítüdinem
efle,in
rentí
nubes
cte.
ce
ical
Pn
imperturbatz
lucis
bído
ad
lunam
uícies
centá
[tadíorum.
Inde
ad
folem
quínquíes
—
ze
05
i
UA
E
|
Q
o
——
C
ommilfuré;
id
efl,caput
€
cauda
dra
comis
fon
harmoníiáuocant;hoc
eft,
uníuerz.
—
ap.
xxn
io
€.
PET
NII
NATVRALISÉ
Iud]
IUE
eftolympiade
centefimaoctaua,urbis
anno
trícentefimo
nonageimooctauo
.
Breuiffy
mum
quo
cernerentur
fpacíam,feptem
dierum
annotatameft,
loneiffimum
octopínta..
iom
aMlcrantitm
moda,
alij
immobileshzrent
.
Omnes
fermé
füb
ipfo
h
feptentríone,
aliqua
eius
parte
non
certa
,
fed
maxime
ín
candida,
-
serere
M
men
accepit.
Ariftoteles
tradit
&
(imul
plures
cerni,nemíni
comp.
Wi
..
iam,
Ventos
aütab
ijs
graues
zftuscp
Gignificari.Fiüt
&
hybernís
menGibus,&
in
auftri
i
ex
uo
polo,
fed
ibi
citraullum
iubar,
Diraá:
compertaAethiopa
&
Aeoypti
Eunelt
ido,
in
Ims
men
&uí
eius
tex
dedit
Typhon
ígaea
fpecie
,
ac
[pitt
todo
íntorta,
uii
quoc
toruo,
nec
ftella
uerius,
quàm
quídami
fidus
,
ac
nóleuiter
piatam
bello.[n
noftro
uero
zuc
Anítío
Ner
,
üt
ciuili
motu
éauio
cofulejtetumd;
Pompei
&
Cafaris
tca
ueaehcium
,
quo
Claudius
Caefar
imperium
relíquit
Do;
z
-
:
pt:
ac
fcaum.Keferre
arbitrantur,
todiptjs,iatura
&
(itu,
&
eeneribuseotü,
^
Cap.
xxxv
1
qua
quínto
confulatu
fuo
Titus
Imperator
Cafar
praeclaro
carmine
perfcripfit,ad
hanc
E
díem
nouíísime
uí(a
.
Eafdem
bteuiores
&
ín
mucronem
faftígíatas,
xiphías
uocauere,
qua
fantomníum
pallidifsimz,&
quodam
eladij
nítote,
ac
fine
ullis
ra
fs:quos
difteus
fao
nomini
fimilis,colore
autem
electro,ratos
e
margine
emíttít.Pitheres
doliorsitn
cerni
30
h
E
tar
figura;ín
cócauo
famide
lucis.Ceratías
cornus
fpeciem
habet,qualís
fuit
cum
Gtzcía
ttü
alterí;quod
equidé
45
im
ignetts
nodus,
Sparguntur
aliquádo
&
etrantibus
ftellis
|
catteríscs
crínes.Sed
cometes
nuncg
in
óccafura
parte
cxli
eft.terrificum
magna
exparte
——€
bl
:
HISTORIAE
LIBER
fi
ii
in
quas
partes
fefe
íaculetur,
aut
cuius
ftella:
uires
accipiat,
quac
fimilitudines
reddat,
&
quibusín
locís
emiect.
Tibíarum
fpecie
muficz
arti
portendere.
Obfccenís
aüt
mori
bus,
ín
uerendís
partibus
lignorum.
Ingentjs
&
etuditioni,
fi
ttiquetram
fieuram
qua
dratamue
paríbus
angulisad
aliquos
perenníü
ftellarü
(itus
zedant.
Vencna
fundere,
in
capíte
feptentríonalis
auftrínze'ue
ferpentís.
Cometes
ín
uno
totíus
otbísloco
colitur
í
templo
Romz,
admodum
fauftus
diuo
Augufto
indicatusab
ípfo.
quí
incipiente
eo,
appatuít
ludis
quos
faciebat
Veneri
genítrícijnon
multo
poftobítum
patrís
Cafarís,
ia
collegio
ab
eo
inftítuto.
INanc;
hisuerbísid
eaudium
prodidit:
Iis
ipfis
ludotut»
mcor
jo
tum
diebus,(idus
crínitam
pet
feptem
dies
ín
regione
cceli,
qua
fub
feptentrionibus
eft;
confpectum.]d
oríebatut
cíca
uadecímam
horam
díei,
clarum
&
omnibus
terrís
con;
fpicaum
fuit.Eo
Gdere
(icuificari
aulgus
credídit,
Cae(aris
animam
(ater
deorum
immor
talíum
numina
receptam:quo
nomíne
íd
ín(igde
(imulacto
capitis
eíus,
quod
mox
in
fo;
toconfecraaimus,adíectum
eft.FTzc
ille
ín
publicatn,ínteriore
gaudío
fibi
illum
natum;
|
—-
—Decodicolotibus.
——
|.
—
ttaliutn
titmoti
eft)
incendium
[un
tho
OSRAM
ET
x
———
——
Pm
2
—
-—
ROBA
[EL
Lue
L1
2a
de
san
one
NU
EL
os
——
al
Me
o
as
t
e :
Dao
-
E
zI.
Ema
enmEUE
E.
Ere
rtr
cs
ui
io
ice
T
id
à
nm
3
9$
cR
ITEISEE
2d
:
-
b
"-—
"—
C
m
-
2
D
—
Tem.
—
DUE
T
m
RTT
gredi
Rn
nem
d
A
ITA
:
rct
z
ER
Y
iem
WU
ZU
€.
PLINII
NÁTVRAÉLIS
op
vog
Decitelilisrepentitse
097
cocco
c
cO
euim
à
7
Irculus
tubti
colorís
L.Tulio;P.Rutilio
coss.Fíunt
prodípío(i
&
logiores
folís
defe
Cs
cus,
qualis
occifo
dictatore
Cafare,
&
Antoníano
bello;
totíus
pen
anní
pallore
contínuo.
.
E.
—Pluresfoles..:
-—-
^
0
9
€
Gap.
xxxr
co
CECT
carfas
plures
foles
(imul
cernuntar,aec
fupraipfum
necínfra;fed
ex
obliquo;nan
poen
nec
cotra
terram,
nec
aoctu;fed
aut
oriente
aut
occídéte.Semel
&
me»
ridic
cófpectiin
Bofphoro
produatur,qui
à
matutino
tempore
durauerunt
ín
occafum.
Tiínos
foles
antíquí
fzpíus
uidere:ficut
Sp.Pofthutnio
Q.Mutio,&
Q.Martio,
M.Por
.
tío,&
M.
Antonio,D.
Dolobella,
&
M.Lepído,
L.Planco
co:s
s.Et
noftra
actas
uidit
di
uo
Claudio
príncipe;cófulatu
eius,
Cornelio
Orfito
collega.
Plures
fimul
cg
tresuifi,
ad
!o
-hocauinundgproduntut.
———
Plates
hune
5
Cap.
xxx
|
Vnzquogttínz;ut
Ca.Domítío
C.Fannío
cofülibus,appatuere:quos
pletíqy
ap:
|
tk
ellaueruntfolesnoctutnos..
.
—
—
Dieramlux
nocte.
Cap.xxxur
.
p,
ees
de
caelo
noctu
uífatn
eft,
C.
C
cilio,
Ca.Papyrío
cófülibus,&
fzpealids
ut.
:
"
AL2
diei
fpecies
noctuluceret.
—
-
Clypeíardentes.
—
|.
Cap.
xxxum
Lypeusardés
ab
occafa
ad
ortum
fcintillans.tranfcutrit;folis
occafa
L.
Valerio,
C.
Madovous
"
-—
Ofnumcecl
-*
—
——
'Ogsexxxv
A.
tur.xiftüt
fte
llz
&
in
marítertiscg.
—
DeftelisCaftoribus.
—
—
Cap.xxxvir
:
uítalem
hunc
fpitítum
fundit.
ofra
lanam
hxc
fedes,multocp
ínferior(ut
anímaduerto
.
propemodü
coftare)infinitá
ex
fuperiore
natura
aeris;infinità
&
terreni
halitus
mifcens,
utragy
forte
cofunditur.Hinc
nubila;tonítrua,
&
alia
fulmina.Hinc
grádinespruínz,im
.
-.
btes;procellz,turbínes.Hinc
plurima
mortaliá
mala,
&
rer
natura
pugna
fecum.
Ter;
rena
ín
ccelü
tendétía
deprimit
iderü
uís:
eademás
que
fponte
nó
fabeüt,
ad
fe
trahunt.
Decidunt
imbres,
nebulz:
fübeunt,
ficcantar
amnes,
ruunt
erandines,
corrent
radij,
&
:
terram
ín
mediamundiq;
impellunt.Iidem
infracti
refiliunt:&
qua
potuere,
auferunt
fe;
4o
cum,
Vapor
ex
alto
cadit,turfamáy
ín
alta
redit.
Vétiíngruunt
ínanes;fjdemégcum
rapi
—
:
na
temeát.
T'ot
anímaliá
hauftus
fpirítü
&
füblimi
ttahit.
At
illecotra
nítit;tellusds,
ut
ina
tí
ccelo
fpirítà
infandít.Sic
ultto
citro
cómeante
natura,.ut
torméto
aliquo,
mundi
celeri
:
tatedíícordía
accenditur.
Nec
ftare
pugna
licet;
fed
affidue
rapta
cóuoluitur
&
cítcater
ram
immenfo
reram
quafi
globo
tendit,
fübínde
per.
nubes
ccelam
aliud.
obtexens,
*
Ventoram
hoc
regnum.
Itag;
przcípua
corum
natura
ibi,
&
fermé
reliquas
complexa
n
&
fulminü
actus;horum
uíolentig
plerícs
affienant.
Quín
caufasquoníam
&
tonítraum
&
fulminü
íactus;t
!
«í
idibus
pluere
interím
,
quod
uento
(int
rapti,
&
multa
(imiliter,
Quamob,
-
AU
e.
.
"HISTORIAE
LIBER
ri
n
quot
Wémplurafmüldicendafünt
—
^
Deftatistempeffatibus
—
"Capo
xxix
ng^^
2
Empeftatü
reruma;
quafdam
ftatas
effe
caufas,
quafdam
uto
fottuítas,aüt
adhue
:
ratiónís
íncormpertz,manifeftum
eft.Quis
enim
acftates
&
hyemes,
quz
ín
tem
poribus
annua
uice
intellieuntur
,
(iderá
motu
fieri
dubitet
?
Ergo
ut
folis
natura
tetripe/
rando
íntellípítur
anno,(ic
reliquorü
quoq;
(idetutm
propría
eft
quibuf.
q
uis,
&
ad
fuam
cuíqy
naturam
fertilis,
Alia
fant
ín
liquorem
foluti
humoris
feecanda,
aliacócreti
in
prai
nas,
aut
coacti
in
níues,
aut
glaciati
ia
grandiínes:alía
flatus
,
alia
teporis,
alía
naporís,alía
rotís;alía
rigotís.INec
uero
hac
tánta
debent
exíftimarí,
quanta
cernuritur,cum
efTe
eorá
nullum
minus
lana
tam
immenfz
altitudinis
ratío
declarec.Teítur
ín
fao
quzecg
mota
na
yo
tutàm
fuam
exercent,quod
manifeftü
Satutní
maxíme
tranfitus
imbribus
faciunt,
INce
meantíum
modo
(ideram
haz
uís
cft,
fed
multorü
ctíam
adbateritium
caclo:quoties
et/
santium
accefTu
impulfa,
aut
coníecta
radíorutmn
extimulata
funt
:
qualiter
ín
facalís
fen/
E
timus
accídere
,
quas
Graci
ob
id
pluuio
nomine
hyadas
appellant
ks
&
fua
fponte
quzdá
ftatisG;
téporibus,ut
hoedorá
exottas.Accturi
uero
(idus
non
ferm?
(ine
procc
lofagtandineemergit.
—
Deuicaniculz,
Ru
i
MIA
?
Y
Am
canículx
exortu,
accendi
folis
uapores
quis
ignoratcuius
fiderís
effectus
an
-
N
plífsimi
ín
terza
fentíantur,Feruent
matía
exoriente
eo,fluctaant
ín
cellis
uíná;mo/
Ted
Y
ES
i
*
:
od
&
[r
uentut
ftagna.
OE
em
appellat
Aegyptus
fetam,
quam
in
exortu
eíuscontra
ftare
&
$
par
'1j-c
^
contuetí
tradit
,
acuelut
adorare
,
cum
fternuerít.
Canes
quídé
toto
eo
fpatío
maxime
in
dd
A
paf
2,
i0
rabiem
aginoneftdubium.
——
—
|
|...
"Siderainalis
(ionorum
partibus
&
temporibusaliasinflaere,
^
^
Cap.
xtt
4C
Vin
partibus
quoque
(ignorum
quorundam
fua
uis
ineft
,
ut
autamnali
equino;
ctíobrumaá,cum
tépeftatibus
cófici
(idus
intelligimus,
INecímbribus
tantü
tem;
—
.peftatibusqy,fed
multis
€
corpor
&
rurís
experimetis.
Afflátur
alij
(idere;altj
comouen
1
.
tur[tatístemporibus
aluo,netuis;capite;mente.Olea,&
populus
alba;&
falíces;folía
fol/
tur
iatentz
fpíríta
membrana.
Míretur
hoc;qui
aon
obferuet
quotidiano
experimento;
hertbamunam
,
quz
uocatur
heliotropium,abeunttem
folem
intueri
femper,omnibuság
—.
horíscum
eouctti;uel
nubilo
obumbrante.Iam
quidem
lunarí
poteftate
ofttearum,co
^.
$o
chylioramá
,
&
concharum
omníü
corpora
augerí;ac
rurfus
mínui.
Quin
&
foricum
fr»
brasrefpondere
numero
lunz,
exquifiuere
diligetiores
:
Minimamda;
animal
formicam
4
7^
fentitcuitesfideris,
interlunío
femperceffantem.
Quo
turpíor
homíni
ínfcitia
eft
fatentí
(—
precipue
iumentotü
quorundam
ín
oculís
morbos
cum
luna
increfcere
ac
minui.
Patto
»-
.
cinataruaftitas
celi
ímmenfa,difcreta
altitudine
in
duo
atcp
rx
figna.Fiz
fant
rerum
Kg.
dut
animantiü
effigies
,
ín
quas
digeffere
clum
periti.
In
his
quídam
mille
fexcentas
an
|
:
notauere
ftellas;in(ignes
uidelicet
effectu,
uífüue
.
Exetpli
gratía;ín
cauda
tautí
feptem,
E
i
quas
appellauere
Veregilías,in
fronte
faculas,Booten;quí
fequitur
feptentríoncs.
A
^
77^
"]mbriamuentorum
&nubiumncaufz.
——
——
Cap.
xum
dem
Eze
has
caufas
non
negauerim
exiftere
imbres
uentos:
quoniá
humidam
dtet/
plo
ra;alíás
uero
propter
uapotes
famidam,exhalare
caliginem
certum
eft.
Nubesdg
li
pantíbus
ín
quamlibet
profundam
aquarum
altitudinem,
:
—
.
Detosttis&fulgaubus
|
7Osp.
xum
T
Gitar
non
eamínficías,
poffeín
bas
&
ignes
fapeme
ftellaram
decidere,
quales
fereno
Iz
cernitnus,
quorá
íctu
cócutí
aera
uerü
eft,quando
&
tela
uib
rata
ftrídunt.
Cum
ücro
ín
aubeta
peruenerínt,uaporem
diffonü
gigni
,
ut
candente
ferto
ín
aquam
demet/
—
fo,&
fumídáuotticem
uolui.Hinc
nafci
procellas.Et
(i
in
nube
lactetur
flatus,
autuapot,
—
konítrua
«dí:fi
erumpat
ardens,
fulmina:
(i
longiore
tractu
nitarur,fulgetra.His
indi
nt
bem
4
quote
egte(lo
ín
fublime;aut
exaere
coacto
ín
liquorem,gigni
.
Denfitas
eatücor
pusiy
|
haad
dubio
coniectatur
Mese
folem
obumbrent,
perfpicuum
aliás
etíam
ur;
gal
e
ftítio
círcüiagunt.Eloret
ipfo
brumali
die,
fufpenfa
in
tectis
arentís
herba
puleeij;rumpu)
pulseum
t
rón
ceca.
quando
e
fixe
^
i
(o
PLINIRONATVAGGOS
bens;illis
pettampi.Et
effe
tonitrua
impactetum
igniumplaga$;ideoósptotiouscotuz
—
7
fcarc
igneas
nubium
rímas.
offe
&
repulfa
(iderum
depreffum,
quí
à
terra
meauerít,
fpí
títum
nube
cohibitum
tonare,natura
ftrangulaate
fonítum
düm
rixetur,
cdito
fragore
^
cum
erumpat,
ut
ín
membrana
fpiritu
intenta,
Poffe
&
attrita
,
dum
in
prxceps
feratur,
illam;quifquís
eft,fpitítà
accendí.Poffe
&
cóflictu
nubium
elidi,
ut
duorülapidum,
fin;
—
.
tillatibus
fa
laettis
Sed
hxcomnia
effe
fortuita.Híne
bruta
falmina
&
uana,
ut
qua
nul,
laueniant
ratíone
natatac.
Lis
petcutí
montes;rjs
matía
,
omnes;
alios
ítrítos
iactus
.
[lla
uero
fatídíca
ex
alto,(tatísdg
de
caufis,
ex
fuis
uehire
fideribus.Simili
modo
uentos
ucT
potíus
flatus;poffe
&
ex
arido
(ico
habítu
terr«
gígní
non
négauctim
:
poffe&aquís
—
deraexpitátibus,qui
necp
in
nebulá
denfet/nec
eraffefcat
ín
nubes:poffe
&
folis
impul(a
1o
|
agí:quoníam
uentus
non
alíud
íatelligatur,
quàm
fluctus
aerís:plaribusdp
etíam
modis.
^——
Nang
&
éfluminibus
ac
niuibus,&
€
mari
aidemus
&
quidé
tranquillo,
&
alíos
quos
uo
cant
altanoS
terra
coníurgere
Qui
quídem
cum
&
mariredeunt;ttopxi
uocantar(iper^
——
7
gunbapog&i,
^
Quarationecchoreddata.
.—
————
Cap.
xui
Mpcoce
uero
flexus
crebri
uettices,&
contlexa
cubito;aut
cofracta
ín
humeros
LY
Liuga;concaui
uallium
finus;fcindunt
inzqualiter
inde
refültantem
acra:qua
caufa
.
etíam
uoces
multis
ín
locisreciprocasfacit,
—
B
o
E
i
|
—
...
Deuentis
iterum,
.
i
(ss
Quecficuenes
generan
quidmaia
en
[4*]
-
e
bow
£3
T
e
s
jor]
£2.
d
-
.
£2.
Qo
d
g
E
ui
n
E
a)
Lx
m
zi
S
Lem
4n.
v
í
IE
£3.
LA
£&
S
D.
z
e
quA
fari
do?
j^
e
py
Jm.
[mi
TO.
e
o
£2
e
"O0
et
"e£
Len
d
£3
£3
t£
rof
fiue
ab
íliís
caelo
affixis
cadunt;palàm
eft
illud
quoqj
legem
natura:
habcre
nóignotam,
59
We
atureSLobferaationesuentotum.
——————
..—
Cap
xrvr
Sr
ne;fecuta
actas
octo
addidit,nimis
uit
.
breuem
ex
numerofa
additis
5
otiente
acquinoctiali
fbfolanusab
à
HISTORIAE
LIBEK
i
-
étiente
brumaliuultarhus:Illum
apelíotenhunc
eutum
Graeci
appellant.
A
meridie
au;
fter,&
ab
occafü
brumali
afrícus,noton
&
liba
nominant:
Ab
occafa
zquíinoctíali
fauo/
bíus,ab
occafu
folftitiali
cotus,zephyron
&
argeften
uocát:A
feptentríoibus
fepteatrío,
-
interig
eum
&
exortum
folí(títialem
aquilo,
apatctías
dicti
&
boreas;
INumerofior
ratio
quatuorhís
interíecerat,
thrafciá,
media
repíone
inter
feptenttíonem
&
occafum
folftitía
lerititemd
czecían
,
media
ínter
aquilonem
&
exortü
equínoctialem:
Ab
ortu
fol(titíali
ph
cenicían
,
medía
regione
inter
ortum
brumalem
&
meridiem
:
Item
inter
liba
&
notoa
€ompofitum
ex
uttoque
medíum
,
iater
meridiem
&
hybernum
occídentem,
libaaoton,
|
Necfinís:
Alij
quippe
mefen
nomine
etiamnum
addidere
ínter
borean
&
cxcían
,
&
|
do
íntereurum
&
aoton
euronotam.
Sunt
etíam
quídam
peculíares
quibufq;
eentibus
aen
t
nonultracertum
procedentes
tractum:
ut
Athenienfibus
fciron
,
paulum
ab
argefte
deHexus,
relique
Gracia
ignotus.
Aliubi
elatior
ídem
olympias
uocatur.
Confüetudo
omnibus
hís
aominibusargeften
intelligit:&
caxcían
aliqui
uocant
hellefpontíum;&
eof?
dem
alibi
aliter.Item
ín
Narbonen(i
prouíncia
claríffimus
uentorü
cft
circius;nec
allí
aio
.
lentia
ínferíor,
Oftíam
pleruaqy
recta
Liguftico
mari
perferens:
ídem
non
modo
ín
reli»
quis
partíbus
cxli
ignotus
,fed
ne
Víennam
quidem
eiufdem
prouínciz
urbem
attí
geas,
paucis
ante
limítibus
iugi
modici
occuríu
tantus
ille
uentoriim
coercítus.
Ec
aw
[tros
in
Aegyptü
penetrare
negat
Fabíanus.
Quo
fit
manifefta
lex
natarz,
aentís
etíam
&
tempore
&
fine
dicto.
Ver
ergo
aperit
nauigantibus
matía
:
cuius
in
principio;fauonfj
zo
hybernum
molliunt
cxlam,
fole
aqaatij
xx
v.
obtinente
partem.Is
dies
fextus
eft
ante
-
Februarías
Idus.
Competit
fermé
&
hocomnibus
quos
deíade
ponam,pet
(ingulas
in;
tercalationes
uno
díe
antícipantibus,rurfumd
luftro
fequenti
ordine
feraantibus
,
Fauo»
niam
quídam
ad
vir.
Cal.
Martij
chelídonian
uocant
,
ab
hírundinis
uif:
nonnulli
ue;
roornithían;
ano
€
Lx
x.
die
poft
bramam,ab
aduentu
auium;flantem
per
dies
ix.
Fa
-
uoníiocontraríus
eft,quem
fübtolanam
appellauimus.Daatus
eft
auté
huic
exortus
Ver,
giliarum
in
totidé
pattibustaurí;fex
diebus
ante
Maias
Idus,
quod
tempus
auftrínü
eft,
huic
uento
feptentrione
cótrarío
.
Ardentífsimo
auté
xtatis
tempore
exoritur
canículz
(idus;fole
ptimá
partem
leonis
ingrediente:quí
dies
x
v.
ante
Augufti
Caleri.eft,
Fluius
|^
"5
magiísftati
fant.Pofteos
rurfus
auftri
frequetesufcp
ad
(idus
Arcturí;
quod
exoritur
xt
£z
D
gent
c
:
*
"Y
p^
PF
95
F
^,
"
y
"—
7.
"
;
"
^
w
y
&
otiente.
Salubertímus
autem'omnium
aquilo:noxius
au
fter,
&
magis
ficcus
,
fortafsís
auiahiumidus
frígidior
et.
Minus
efuríte
eo
pirante
credantur
animantes.
Ete(iz
nocta
defiaunt
fere
,
&
àtertia
diei
hora
oríuntur
.
In
Hifpania
&
Afia
ab
oríente
flatus
eft
eo;
suya
Ponto
abaquilone,
reliquis
n
partibus
à
eacridic
,
pirant
auté
&
à
-—
—
"t6
CUPLINII
C
NATYEAXLIS
C"
uocantur
ornithíz
,
fed
leníores
&
paucis
díebus
.
Permutant
&
dao
natutam
cum
fitdy
E
Auftet
Afticse
férenus,aquilo
nubilus
.
Omnes
uenti
uicibus
fuís
f;
pírant
maíore
ex
patr
,
te;aut
ut
contrarius
definentííncipíat.
Cum
proximi
cadentibus
füreunt
,à
Ixuo
latere
peftatum
magna
ex
parte.
Et
eft
príncipiumluftri
cíus
femper
intercalaríanno
canículaz:
|
|
nentem,Idem
ardentíor
accenfuscg
dum
furít;prefter
uocaturatnburenscontacta
parí;so;
*
em
|
&er&proterens
-.—
borpinen
cesis
abc
uHeld.
arcos
|
cto
Aliaptodipiofa
cgeleratempeftatam;,
—^-————
Cap.
xrrx
iftínet
;
Ex
eodem
genere;8d
|
|
:
usaernu
óp
terratü
exhalatio
rigens
ac
eclidaquicquíd
ia
àfülmi
2
6.
HAPTORIEM)
GLIR
EE.
Hh
py
-
quodnoninalioGtu.
'
Fulpututi
eénera
&
mítacula.—
^
Cap.
Lt
-—
—
*
Viminum
ipfotum
plura
genera
traduntur.
Qua
ficca
aeniunt,no
adutunt,fed
diffi
A.
pant,
Quz
humída;non
urunt
fed
iafufcant,
T'ertíum
e(t
quod
clarum
aiocant;míri/
fice
rmaxime
natüte,quo
dolia
exbautíuntur
íntactís
operímentis,
nullocg
alio
aeftício
teli£to,
Aututn
&
es
&
argentü
líquatur
intus;facculís
ipis
ulló
modo
ambuftis
,
ac
ne
confufo
quidém
(igno
cera;
Martía
prínceps
Romanarü
icta
grauida
,
pattu
exanima,
to,
ipfa
citra
ullum
alíad
íncómodum
uixit.
In
Catiliaíanis
prodiotjs
,
Pompeíano
ex
municipio
M.
Herenníus
decutío
feteno
die
fulmine
ictus
eft,
:
viros
Deobferaationibus.
—
-
Cap.
ri
15
FE
Hafcorum
litecz
nouem
deos
emíttete
fulmina
exiftimaat,
cadp
effc
ündecim
gené
rum.Iouetn
eaím
trína
íaculatí.
Romani
duo
tantum
ex
ijs
feruauere
:
díutna
attri
buentes
Joui,noctutna
Sutmmano,ratiora
fane
cadem
decaufa
frieidiorís
calí.Hetrüria
erumpere
terra
quoq
arbitratut;qua
infera
appellat;
brumali
tempore
facta,
fxua
ma
xíme
&
execrabilía;cum
(int
omnía
qua
terrena
exiftimant;non
illa
ecnetalíayfrec
à
(ide;
tibus
uenientía,fed
ex
proxiaa
atop
turbidiore
natura.
Argumentum
euidens
cft,
quod
omnia
à
faperiore
cxlo
decidentía
obliquos
babeant
ictus:hzec
autem
qua
uocantur
tet
renasrectos.Sed
quía
ex
propiote
materia
cadunt;ideo
creduntur
6
terra
exite,
quoníam
ex
repulíu
nulla
ueftigía
edant
,
cum
fit
illa
ratio
non
inferni
ictus
fed
aduerfi
.
à
Saturni
ea
fidere
proficifci
fubtiliter
iftaconfectati
putát:ficut
cremantía,à
Martis,
Qualiter
cum
2o
Vol(nij
oppidum
Thufcorü
opulentifsímü
totum
concrematü
eft
fulmine.
Vocant
&
familiatía
intotá
uitam
fatídica,
qux
príma
fiunt
familíam
fuá
cuíq;
indepto.
Caxterum
exiftimant
non
ultra
dccem
annos
portendere
príuata,
prxcterquam
aut
matrimonio
prí
imo
facta;aut
natali
díe.Prblíca
non
ultra
trice(imum
annum;praterquam
ín
deductio
neoppídorum.
De
Fulmínibus
euocandis
|
Cap.
uut
Y
E
Xtatannalium
memotía
,
facrís
quibufda
&
precationibus
uel
cooi
fulmina
uel
im»
E
petrati.
Vetusfama
Herrutiz
eft;impetratum
Vol(inios
urbem
agtís
depopalatis
:
fubeunte
monftro,quod
uocauere
Voltam:euocatü
&
à
Porfena
fio
rege.
Et
ante
cam
à
[Numa
fepius
hoc
factitatum,
ín
primo
annalium
fuorum
tradit
L.
Pifo
erauis
autor:
quod
imítat
parum
títe
Tullum
Hoftiliutn,
ictum
fulmine.
Lacoség
&
aras,&
facra
ha
3o
bemus;ínterd;
Statores,&
Tonantes;&
Ferettíos,Elicíutm
quoq
accepimus
Iouem.
Va
tíain
hocuita
fententía,&
pro
cuiufcs
anímo
.
Imperarí
naturz,
audacís
eft
credere:
nec
mínus
hebetis,
benefictjs
dirosare
uires:
quando
in
fuleurum
quogy
interpretatione
eó
profecit
fciétía;ut
uentura
alía
finíto
díe
praecínat:&tan
peremptura
(int
fatum,
aut
apet/
tara
potius
alía
fata
quz
lateant
,
innumerabilibus
ín
utroque
publicis
príuatísd
experi
mentis.
Quamobrem
(int
ifta
(ut
rerum
natur
libuit)
alijs
certa,
alijs
dubia;alijs
proba
t,aliis
damnanda.INos
cxtera
quz
funt
íü
hís
memorabilia
non
omittemus.
|
e
Catholicafalgdrum.
--—-
-
09
s
i
Cap.
LI
^
[7
Vlgetrüm
prius
cerni,
quàm
tonítrü
auditi
(cum
(imul
fiant)
certü
eft.
Nec
mirum,
E
quoníam
lux
fonita
uelocíor.Iétum
autem
&
fonitum
congruere,
íta
modulante
ma
40
tura.Sed
fonitam
profecti
effe
fulminis,non
illatietiamnum
fpiritum
ocyorem
fulmine,
ideo
quati
príus
omne
&
afflarí
quàm
percutí:nec
quenquam
tangi
qui
prior
uíderit
ful
men,
aut
conítrua
audierit.
Laeua
profpera
exiftimátur
*
quoníá
lua
patte
mundi
ortus
-
eft.
Nectam
aduentus
fpectatur,quàm
redítus/fiue
ab
ictu
refilíat
iguis,
(iue
opereconfe
éto
aut
ioc
confümpto
fpiritus
remeet.
In
fedecim
partes
czlum
in
eo
refpectu
díuif:
ere
ThaGcU
rima
eft
à
feptenttionibus
ad
&quínoctialem
exortum:
fecunda
ad
merídíem,
tettía
ad
equínoctíalem
occafüm;quarta
obtinet,quod
reliquá
eft,
ab
occafu
ad
fepten/
triones;
Has
iterum
ín
quaternas
díuifere
partes
,
ex
quibus
octo
ab
exortu
finiftras,
to;
tídeni
&
cótrátío
appellauere
dextras.Ex
his
maxime
dirz
,
qux
feptentrioné
ab
occafü
^
Pride
D
et
:
m
:
z
"
*
"P
[3
LÀ
attingunt
Ira
perplurimü
tefert,unde
uenerint
fulmína,&
quà
coceflerínt.
—
SR
$
€
po
dba
.
rotam
emet
e
ra
a
-
RN
QpE
SE
iere
i
T
C
PLINÍI
NATVRALÍIS^-
3
T
eft,in
exottítias
redire
partes.Ideo
cum
à
príma
calí
parte
uenctint,
&
ín
eddetmn
cóceffe.
h
rínt,
(imma
felícítas
portenditur,quale
Syllz
dictatori
oftentü
datum
accipimus.
Cate
4
$
ra
ipfius
mundi
pottíone
mínus
profperaaut
diia.
Quacda
fuleura
enuncíareno
pstant
.
fas,nec
audire;practerquam
fi
hofpíti
indícétur
aut
parenti
.
Maona
huíusob
fcruationís
:
uanitas,tacta
Iunonis
«de,Romz
deprehenfa
eft
Scauro
céfüle,quimox
princeps
fuit,
.
lNoctu
magís
quàm
interdiu
(ine
tonittíbus
fulgurat.
Vnü
animal
homíné
non
femper
extíaguiít;cxtera
ilicothiunc
uidelicet
natura
ttibuente
honoré;cum.tot
belux
uiribus
pre
:
ftent.
Omnía
cótrarías
iacubát
in
partes.
Flomo
nifi
cóuertatut
aí
percu(lus
nó
expirat;
.
5uperne
icticófidunt.
Vigilansictus
coniuentibus
oculis,
dormiens
patétibus
repetitur.
Homiané
íta
exanimatü
cremati
fas
non
eft;cónditetra
relíoio
tradidit;
INullá
animalnifi
10
;
exanimatum,fulmíae
accenditur.
Vulnera
falmínatorü
frígidiota
reliquo
corpore
fant.
EE
Él
:
Qua
non
feríantur
fulmine,
ues
cu
Glapicqud.
E
*
X
fjsqua
terra
eienuntur;lauri
ftuticem
non
icit:nec
unquam
quinque
altius
pedi»
-
2
-7
busdeícendit
ín
terrá.Ideo
pauídíaltiores
pecus
tatifsímos
ptitantiaut
tabetnacula:
é
pellibus
beluatam
,
quas
uitulos
matínos
appellatt,
quoniá
hoc
folum
animal
ex
ma:
.
rínis
non
percutíat,
ficat
nec
é
uoluctibus
aquilà,
qux
ob
hocarmiget
huíus
teli
fin
gítats
.
Ia
Ixalía
intet
T'atracinam
&
zdem
Fetonix;turres
bellicis
temporibus
defiere
fieri,
nul,
gnus
numetus
ín
exercítu
erat.cffigies
qua:
pluerat;fpongiarum
fer?
Gmilis
fait:
aru
pi^
ces
cauenda
premonuetüt
füperaa
uulnera.
Liaüt
Paulo,
C,
Matcello
c
o
s
slana
pluuic
itcaca(tellà
CarífTanum,
iuxta
quod
poft
annum
T.
Aanius
Milo
occifus
cft.
Eodem
loin
eiusanníactarelatumeft,
—
Dectepitaarmorum
&tabaram
deezloaudito.
-—————
Cap.rvit
—,
A
Rmorum
ctepítus
&
tuba
fonitas,auditos
€
celo Cimbricis
bellis
accepimus,ctes
—
4.
3
brostg
&
príus
&
poftea;
Tertío
uero
cófalata
Marijab
Ametiínis
&
Tudertibus
5o:
NA
:
fpectata
arma
cxleftia;ab
orta
occafucg
inter
fe
cócurrentía
pulfisque
abeccafüerant,
—
Ipíum
ardere
calá;minime
mirácft,
&
[azpíus
uifüm;niaiore
ai
ipnis
nubibus
correptis;
SUN
Ed
:
—
eerscore
Cas
Gyidt
C
Elebrant
Greci
Anaxagoram.
Clazomenium
;
olytnpiadis
feptuagefimaoctause
fecüdo
anno,pradixi(fe
cxleftia
literatü
(cientía;
quibus
diebus
faxum
cafürü
effec
:
A
R.cus
uocámus
extra
miraculum
frequentes,
&
extta
oftehtum
-tiam
nepluuios
RN
»ortendutt.
Manifeftü
eft,
radium
folisimmif"
otumég
tátietatem
mixtura
nubium,
nt
nec
anquam
ni(i
dimidía:círculi
for
doutfüm
:
quod
tamen-fatetur
idem.
Rm
:
|
nog
s
c
WM
pem
enm
von
HR
HISTORIAE
LIBER
it
i$
tion
ni(i
quartadecima
luna
poffe.
Fiunt
auté
hyeme
,
maxime
ab
&qüitoctió
dutatntia/
m^
li
die
dectefcente.
Quo
rurfas
crefcente
ab
zquínoctío
aerno,no
exiftünt:nec
cítcà
folftó
tium
longílTimis
diebus:brumauero,
hoc
eft;breuiffimis
diebus,frequenter.Tidem
fübli
meshumili
fole
humilesdz
füblimi
,
&
minores
occidente
uel
oriente,
fed
in
latitadinemi
díffai;metridie
exiles,
aerum
ambiítus
maíotís
.
Aeftate
nero
pet
metídiem
non
ccrnun:
tar:poft
autumni
zquínoctíim,
quacunque
hora:
nec
unquatm
plures
fimul
quàm
duo,
Catera
eiufdem
naturx
non
multís
dubíaeffeuideo;
— |
Ls
Deer
.
Degraudine,niue;
pruina;
nebula;tore.
"
Cap.
Lx
:
(i
Randinem
conglacíato
imbre
eiení,&
níuem
eodetn
humoré
rollitis
coacto,
pruí
19.
«3
nam
aüt
ex
rore
etlído.
Perhyemé
níues
cadere
nó
grádines,
ipfasy
erandities
iti»
terdíu
fzepitis
quàm
noctu,
&
multo
celeríts
refoluí
quàm
níues
,
INebulas
nec
£&ftate
neé
Ps
maximo
frigore
exiftere,
ores
neq
gelu;aeg;
atdoribus;necy
uentís,üec
hifi
ferena
no»
ete.
Gelando
liquorem
mítui;folutacp
glacie
non
eundem
ínuchíri
modüm.,
ml
e.
——
Denubíum
imagínibus.
|
Cap.
ixi
ML
colorum
figurarum
ín
nubibus
cerni,
prout
admixtus
fenis
fapetet
aut.
uincatu.
—
.
——
Deptoprietatibus
czlíín
locis,
T
Cà.
Lxip
^73
Raterea
quafdam
proprietates
cali
quibufdá
locis
effe.
Rofcídas
xtate
Africa
no^
es
Tn
Italía
Locris
&
ia
lacu
Velino;nullo
non
die
appárere
arquus.
Rhodi
&
Sy)
racu(is
nunquam
tanta
nubila
obdací:ut
rion
aliqua
hora
fol
ceraatut,
qualía
aptíus
fuí
3o.
tefcrenturlocís.FIac
int
dicta
deaere.—
—
Eo
"DenwuatE
^0
00
00s
|
Cap.
rxur
Cf
Equitur
terta;caí
uni
teram
naturz
pattium,exímia
propter
metita
,
cognomen
iüdi
-Jdimus
materax
uenerationis.
Síc
homínum
illa,
ut
celum
deiqua
nos
náfcentes
ex
cipit,natos
alit,
femel
sdítos
fuftinet
femper:
nouifsime
complexa
otetnío
íam
à
reli,
.
qua
natura
abdicatos
,
tam
maxime
at
mater
operiens;nullo
magis
facrámento
,
quàm
quo
nos
quoque
factos
facit,
etíam
monumenta
ac
títulos
gerens
,
nomen
prorogans
Goftrum,
&
memoríam
extendens
contra
breuítatem
&uí
.
Cuíus
numen
ültimum
iam
»
nullisprecamur
irati
etaue
:
tanquam
nefcíamus
hànc
effe
folam
,
quz
nunquam
irafca)
»
.
tarhomíni.
Aquz
fübeunt
ín
imbrestígefcunt
ín
erandínes;tumefcunt
in
fluctus,
prac.
5o
pítantur
ín
torrentes
:
aer
ELM
MAS
:
At
hac
beniena;mítis,
indul
"-
gms
ufuscg
mortalium
femper
ancilla,qua:
coa
ta
generat
?
qux:
fponte
fundit?
quos
^
^
odotesfaporesi
t
quosfüccos?
quos
tactus
*
quoscolotes?
quàm
boria
fide
creditum.
faenus
reddit?
qua
noftri
caufa
alit?
Peftifera
enim
anímantía,
uítali
fpítítu
habente
cul
pam,neceffe
eft
illi
(emínata
excipere,
&
genita
füftinere
.
Sed
ín
malis
eenieranitíum
no^
xaeft.Illa
ferpentem
homine
petcuffo
non
amplias
recipit,
poenascp
ctiam
iaettíim
n9.
míne
exíoit
:
illa
medicas
fundit
herbas,
&
femper homíni
parturít.
Quín
&
aenena,
no;
ftri
mifertam
inftituilTe
credi
poteft
,
ne
in
tzdio
uite
dirae
famís
mors;terrz
aetitis
alie/
c
niffíma,lenta
nos
cófumeret
tabe,
ne
lacerum
torpus
abrupta
difpercérent;ne
laqueitor.
quetet
poena
prapoftera
4
ínclufo
fpiritu,
cui
quareretut
exítus:ne
ín
profühdo
quacita
4o
motte;fepultura
pabulo
fieret
,
ne
ferri
ctucíatus
frinderet
corpus.
Ita
eft,
miferta
genuit
id;cuíius
facillimo
hauftu,illibato
corpore,
&
cum
toto
fancuine
extingaeremur,
nullo
la
bore;(itientibus
fimiles:qualiter
defunctos,nor
uolucrís,non
fera
attíngeret:
terret
fer
gatetur,qui
Gibijpfi
petiffet.
Et
ut
uerum
fateatur,
tettà
nobis
maloru
mremedium
ge/
nuit,
nos
illud
aíta
fecímusuenenum
.
INos
ením
&
fetro,
quo
carerenon
poffumus,
(i
mili
modo
utimur.
INee
tamen
quereremur
metíto
,
etiam(i
maleficij
caufa
tuliffet
.
Ad
t
uerfasunam
quíppe
naturx
partem
ingrati
fumus
:
qua(i
non
ad
delícías
quafque
,
non
E
d
contamelías
feríat
hómíni
.
In
maría
íacítur,
aut
ut
freta
àdmíttamus
eroditur
a/
E-
j
dà
is
:ferto,
leno,
igne,
lapide;
fruge,omnibus
cruciatur
Borís
:
multo
plus
ut
delicijs,
VP
0
qaimsralinenis
Famuletur
noftris
Et
tamen
qua
fümma
patitur
atque
extrema
cut,
$
MAE
—
——
|" ^
b
4
tola
MAR
d
|
narrata
difficiliora
fuerint.
Metallorum
opulentia
tam
uaría,
cam
díues
,
tam
foecutv
26
C.
PLINII
NATVERALDIS
Citceijs
?
Quod
accidiffe
&
ín
Ambrací
portu
decem
mili
paffuG
iteruallo
,
&
Adie^
T
nienfium
quinq;
mili
ad
Pítzum
memoratur.
Et
Ephefi,
ubí
quondam
«dem
Díanz
allucbat.
Herodoto
quidé
(i
credimus
,
mare
fuít
íspra
Memphim
ufcy
ad
Aethíopum
4
montes:itemd;
à
planis
Arabia.
Mare
&
círca
Llíum,&
tota
T
eutbranía,
quadg
campos
íntulerít
Maander.
Ratío
ínfülatam
enafcentium.
—
Cap.
LxxxvI
(A,
TA
f&untur
&
alio
modo
terrasac
repente
ín
aliquo
mari
emereüt,
uelut
paria
fecum
IN
faciente
natura,
qued
hauferithíatus,
aliolocoreddente.
^.
.
.
.
:
Quz&
quibus
temporibus
enatz
(unt
|
Cap.
1xxxvit
"t
Larz
iampridem
ínfale,;Delos
&
Rhodos;memotíz
produntur
enata
Poftea
mí
|
nores,ultra
Melon
Anaphe;inter
Lemnum
&Hellefpontam,Nea:ínter
Lebedum
&
T'eon,
Alone:inter
Cycladas
olympíadis
cxxxv.
anno
quarto,
Thera
&
Therafia.
In
ter
cafdem
poftannos
cxxx.
Híera,
eademás
Automate.
Et
ab
ea
duobus
ftadíjs
poft
annos
cx.
ín
noftro
uo,
M.
Iunio
Syllano,
&
L.
Balbo.
c
o
s
s.
ad
viij.
I
das
Ialáj,
hía.
3
Quas
terras
interraperint
maría,
Cap.
rxxxvim
dud
Ut.
——
INte
nos
&
íuxta
Italiam
ínter
Aeolías
ínfulas,
item
iuxta
Cretam
emer(ic
€
mati
;
LX.
n.
p.
palfaum
unà
cum
calidis
fontibus,
altera
olytpíadis
cxli.
anno
tettíoín
—
€,
|
Thufco
finu,
flagrans
hacc
uiolento
cam
flatu
.
Proditurds
memoria:
magna
circa
illam
"
multitudine
pifcium
fluitante;
confeftim
expitaffe
quibus
ex
hís
cibus
fuiffet
,
Sic
&
Pi
|
thecufas
ia
Campano
(inu
ferunt
ortas.Mox
ínhís
montem
Epopon,cum
repente
flam
.
ma
ex
eo
emícuiflet
,
campeftri
quatum
planície.
In
eadem
&
oppidum
hauftum
pro;
20
fundo:aliocs
motu
tert:
ftagnum
emet(iffe
:
€
alío
;
prouolutis
montibus
infulam
exto.—
tiffe
Prochytam
,
Nang;
&
hoc
modo
infülas
rerum
natura
fecít.Auellit
Siciliam
Italíz,
Cyprü
Sytiz,Eubceam
Bocotíz,Eubcez
Atalanté
&
Macrín;Besbycü
Bith
yniz,
Leur
coliam
Siren
promontotío.
.
^
Qusinfülecótinentiadíancte
—
Cap.
rxxxix
|
Vríus
abítulit
ínfalas
mari;ianxités
terrís
:
Antiffam
Lesbo;
Z;ephyriutm
Halicatz.
À
V.
naffo;Ethufam
Miíndo,Dromifcó
&
Pernen
Mileto,Narthecufam
Parthenio
pro
montorío.Flybanda
quondáiufüla
Ioniz
cc.
nunc
à
mari
abeft
ftadijs.Syriten
Ephefüs
sn
mediterranea
habet;
Derafidas
&
Sophoníam
uícína
ei
Mlaenefia.
Epidautus
&
Ori
|
cam
ínfülceffe
deferant,
——
Quaterre
ín
totü
mati
permutatz,
Cap-
xc
rn
IN
totum
abftulit
terras
,
primum
omníum
ubi
Adantícam
mate
eft
,
(i
Platoni
cred
sa
2]
-Amus,immenfo
fpatio.
Mox
interno;
que
uidemus
hodíe,merfam
Acarnaniam
Amp
—
3
bracio
(inu,
Achaíam
Corínthío,Eutopam
AfiamQ
Propontide
&
Ponto,
Ad
hoc
pet
^
tupít
mate
Leucada,
Antitrhiam,Hellefpontam;Bofphoros
dues
—
139229
s
|
.
Qusxtertzipfefeforbuerunt,
^
Cap.
xci
4
AI
ut
finus
&
(tagna
practeream,
ipfa
fe
codensterra
deuorauit
Cybotumaltiffo
E
mum
montem
,
cum
oppído
Cutite,
Sipylü
in
Maenefia:
&
prius
in
eodemloco
c
P
clatífsimam
urbem
qua
Taatalis
nocabatur.
Gialanís
&
Giamales
urbititm
in
Phoenice
E.
agtoscum
ipfis,
Phegíum
Aethiopiz
iugum
excelfifsimum,
tanquam
non
infida
erat
P,
|
farentur&líttota.-—
—
Quzutbeshauftz
(int
d
marí,
-—
Cap.
xcu
j
P
Y
trham
&
Antiffam
citca
Maotín
pontus
abftulit;Elicem
&
Batatn
in
inu
Corin
49
X
thío,quatü
ín
alto
ueftigía
apparent.
Ex
ínfala
Cea
amplius
ttígintamiliapaffuumn
—
—
abrupta
fubito
,
cam
plutímis
mortalium
tapuít.
Etín
Sicilia
dimidiam
Tyndarídaut:
"
bem;ac
quícquid
ab
Italía
deeft.
Similiter
in
Boeotía
&
Eleufina.
EP
Sg
quiam
os
De
mítaculistetrarum,
—
^
-
pres
cEap.
xémr
s
1
Nis
enim
terrae
(ileantur
;
&
quícquíd
eft,ubi
faltem
bufta
urbíum
extant:
(imul
*
"t
tertze
míracula
potíus
dícamus
,
quám
fceleta
natura
.
Et
Hercale
non
cxleftía
E
botíens:
cum
tantum
quotídie
orbe
toto
populentur
ignes,
tuína,
tot
mortalesconterant:
eemmaram
pi
c
c
.—-
.
Kturatam
P^
poss
HISTORIAE
LIBER
[1
àj
wap
—
KLaratam
multiplex
lapidum
tam
difcolores
macul;interdg
eos
candor
alíciías,
Btátee
^
lucem
omnía
excludens:
medicatotam
fontíum
uís:ígnium
tot
locis
emicantium;
perpe/
tda
tot
feculis
iacendía:fpiritus
letalesalibi;aut
fcrobibus
emifsi,
aut
ipfo
loci fitu
thortife
ti;
alibíaoluctibustantum
,
ut
Soracte
uicíno
urbi
tractu:
alibi
prater
hominem
caterís
animantibus
:
nonntiaquam
&
homíní,
ut
ía
Sinueffano
agro
&
Puteolano
:
fpiracula
uocantalij
Charoneas
fctobes
,
mottifertim
fpiritum
exhalantes
,
Item
in
Hirpiriis
An;
fancti,
ad
Mephitis
edem
locum
;
quem
quí
intrauere
motíuntur
.
Simili
modo
Hie;
tapoli
in
A(ia,
matrís
magna
tantum
facerdotí
innoxium
;
Alibi
fatídici
fpecas,quotum
exhalatione
temuleniti
fatura
prcínunt
,ut
Delphis;nobilifsimo
oraculo.
Quibus
in
re;
í»
busquíd
pofsit
aliud
cau
afferre
mortaliutn
quifpiam
,
quàm
diffuf
per
omne
natu
,
rz
fubindealiter
atq;
aliter
iümen
érumpens?
——
|
|
wirsraioil
Deterrísfempertteméntibus;
————
Cap.
xcii
e
e
prm
ueto
tert
ad
iigreffus
ttemunt,
ficat
ín
Gabienfi
aero,
non
proculutbe
ge.
2X
Roma,iugera
fermé
ducenta;equitantíum
éurfa:fimiliter
ín
Reatino.
—
ee
—
^Deinfülisfemperfluctuantibus
———
Cap.
xcv
^
W^x
Vzdam
ínfulz
fempetfluctuant
,
cut
íà
àgro
Czcubo,
&
eodem
Reatíno
,
Mu
(ios
Satonient
:
In
Vadimonis
lacu
,
&
ad
Cutílías
aquas
opaca
fylua;quz
nut
»
quam
die
ac
noctü
eodem
loco
uifitartIn
Lydia
quz
uocantur
Calaminz,non
uentis
fo
4
lum,fed
etiá
contis
quó
libeat
impulf;multorut
ciaíum
Mithtidatico
bello
falus.
Sunt
5o
&
in
Nyamphiao
paru
faltuates
dicte;
quonia
ín
fymphonie
cantu
ad
(ctus
modulantía
.
pedam
moneatur.
In
Tarquíaienfi
lacu
magno
Italíz:
daz
nemora
cireumferunt;nic
tri
quetrá
figurá
&dentes
nunc
rotandam
cóplexu,uentis
ímpellentibus,quadratá
nundg.
dubio
Quibus
ín
terrís
nó
pluat
:
&
acetuata
terrarum
míracula,
&
ed
—
—*egetetotum
elementotutn.
-
j
Qape
ucvbeeo
ts
C
Elebre
fanum
habet
Veneris
Paphos,ia
cuius
quandam
ateam
non
impluit
.
Iteni
4
in
INea
oppido
Troadis
círca
(imulacrü
Mínerua:
.
In
eodé
&
relicta
factificía
non
putrefcant.Iuxta
Harpafa
oppídum
Afia;cautes
ftat
horrenda;uno
digito
mobilis
:
ea
|
A
demfitoto
cotpote
impellatur;
refiftens.
In
Taurorü
peninfula
inciuitate
ParaGino
tet
^
taeftqua
fanátur
omnía
aulnera.Atcírca
AfTon
Troadis
lapis
nafcitur,quo
cofamniun
8o
tur
omnía
corpora:Sarcophagus
uocatur.
Dio
fant
motes
iaxta
flumen
Indüjaltetí
na^
tuta
eft
ut
ferrum
omae
teneat,alteri
ut
refpuat.
Itacy
(i
int
clauí
in
calceaméto;ueftigía
^^
^
qguelliínaltero
n6
poffe;inaltero
(ifti.Loctis
&
Crotonepeftilentíá
nung
fuifle,nec
ullo
|
tertaemotu
laboratí;annotatü
eft.In
Lycía
aero
femper
à
tetremotu
xl.díes
ferenos
efTe.
:
[In
agro
Ardano
ftamentü
fatum
no
nafcitur.
Ad
aras
Murtías
ín
Veíente
,
&
apud
Tw
£g
fculanü,
&
ín
fylua
Cimiaía
loca
funt
ín
quibus
ín
terrá
depacta
nó
extrabuntur.In
Cra
p)
^
ftumíno
natum
fceaum
ibi
noxíum,extra
falubre
eft.
IL
--
Qaaratione
x:(tus
marís
accedant
&
tecedant.Ecubí.
—
^
—
o7
5
fdemextratationem.
—
Cap.
xcvr
—
|
.
——
*[7
Tdeaquatü
natura
cóplura
dícta
funt:fed
alus
marís
accedere
&
teciprocare,
ma/
E
due
míram:pluribus
quidem
modís,aerum
caufa
ín
fole
lanadp.Bis
intet
duos
ex
ortus
luna
afflaunt,bísq;
remeant;uicenis
quaternístp
femper
horis.
Ft
prímü
attollem
te
(e
cam
ea
mundo
intumefcentes,mox
à
merídíano
cadi
faftigio
uergéte
ín
occafum
te
(idétes:rarfusdg
ab
occafu
fübter
cxli
ima;
&
merídíano
cotraría
accedéte;inundátes:hinc
-
donec
ite
exotíatur,fe
forbétes.
Nec
unc
eodem
tépore
quo
pridie
reflaí;ut
ancillante
idete;trahentedy
fec
auído
hauftu
maría,
&
affidue
aliunde
gg
pridie
exotiéte:
paribus
tamé
intetuallís
reciprocí;fenisqy
femp
horis,
no
cuíufcy
diei
aut
noctis,aut
locí;fed
equi
noctialibus:ideodp
ínzquales
aulgaríam
horarü
fpatio
atcunq;
plures
ín
eas
aut
dícíaut
noctís
illarü
imm
cadüt,&
equiíaoctío
tantü
pares
ubíq;.
Ingés
argamentü
plenügg
lucis
ac
t
icis
etíá
diurng,
hebetes
efle;
qui
negét
fubtermcate
(idera
;
ac
rurfus
-
em
re/
:
:
|
L3
urgete
Y
.
f
Tas
Alils
uocis
|
T
C.
PLINJAI.
NAT
V-RALIS
A3
?
3
SS
TN
P]
SR
NDS
v
fatgete;
fimilem
tertís,imó
uero
aníuerfe
naturae
éxiade
facié;in
tfdé
ottus
occafasás
operíbus:nó
aliter
füb
terra
manifefto
(idetís
curfu
alióue
effectu;
cum
preter
oculosno
ftros
feratur.
Multiplex
etíamnü
lunaris
differentía;
primum
feptenis
dicbus
.
Quippe
modici
oua
ad
díuíduá
cftus;pleniore
ab
ea
exundáuplenads
maxime
feraent.Inde
mí
tefcuut.Pares
ad
feptímá
prímis
Iterüdg
alio
latere
diuidua
augétur,
In
coítu
folis
pares;
Plané
eadéaquilonía,&
à
terrís
longius
recedéte
mítiores,
cg
cáín
auftros
diereffa
,
pro»
piore
nif
uím
füam
exercet.
Per
octonos
quoq;
annos
ad
principia
motus
X
paría
ín»
cremétacentefimo
lunzx
reuocátur
ambitu,
augéte
ea
cuncta
folis
antiuís
caufis,
duobus
equíaoctijs
maxíme
tumétes,X
autumnalí
amplíus
d
uerno.Inanes
uero
btuma,
&
ma-
ois
folítitio.INectamé
in
ip(is,quos
díxi,temporü
artículís,
fed
paucis
poftdíebus,ficutí1o
—
.
)
neg
ín
plena
aut
noui(Tima,fed
poftea
:
nec
ftatím
ut
laná
mundus
oftendat
occultétue;
aut
medía
plaga
declinet,uerum
duabus
feré
horís
equinoctíalibus
feríus,
tardiore
fem
per
ad
terras
omníü
qux
geruntur
ín
calo
effectu
cadente,
quia
,
Gicutí
fulgurís
&
toni
-—
-
-—
r
L D
-
*
D
S
;
A
o
trus
&
fulminü.
Oés
aüt
x:ftus
ín
oceano
maiora
íntegüt
fpatía
inandantáz,
quàm
ía
re»
.
liquo
matíiue
quía
totüía
uniuerfitate
anímofius
eft
cj
in
patte,
(iue
quia
magnitudo
aperta
(idetís
uím
laxe
eraffantis
efficacius
featit,eandé
aneuftijs
arcétibus.
Qua
decau.
fanec
lacus,nec
amnes
(imiliter
moaentur.
Octogenis
cubitis
fupra
Britanníam
intume»
.
fcere
cftas,Pytheas
Maflilienfis
autor
eft.Interíora
aüit
maría
terris
claadütur
ut
portu.
-
Quibafdá
tamen
ínlocis
fpatiofior
laxítas
ditioni
paret:utpote
cá
plura
exempla
(intía
tráquíllo
marinallocg
uelorü
ímpulfi,
tertío
díc
ex
Italia
prouectorà
Vtícam,
xftu
fer;
20.
uente.
Círca
litcora
aüt
magis
cj
in
alto
deprehédütur
hi
motusquoníá
&
in
corpore
ex
trema
pulfam
uenarü,id
eft;fpiritus
magis
fentíüt.In
pletifcy
tamé
atuaríjs,
proptet
di
fpares
fiderü
ín
quog
tracta
exortus,diuerfi
exiftüt
(tus,
tépore
n6
ratione
difcordes,
(icat
ín
5yttibus.Er
quotundá
tamé
príuata
natura
eft
,
uclat
Taurominitani
Eutipi
fie
píus,
S
in
Eubcea
feptíes
die
ac
nocte
reciptocátis.
Zftus
ide
ttíduo
ín
menfe
cófiftit,
fe
ptima,octaua,nonads
luna.
Gadibus,q
eft
delubro
Herculis
proximus,
fons
inclufas
ad
putcí
modá,
alíás
(imal
cá
oceano
augetur
minaíturds
,
aliás
uero
utrüqg
cótraríjs
tépori
bus.Eodé
inloco'ltet;oceani
motibus
cófentit.Intipa
Betis
oppidü
eft,
cuíus
putei
cre/
fcente
zfta
mínuuntur,augefcunt
decedéte,medijs
temporü
immobiles
:
Eadé
natara
ín.
Fiifpali
oppido
uni
pateo;cxterís
uulgatis,
Et
Pontus
femp
exttà
meat
ín
Propotidem,
30.
introrfus
ia
Pontü
nundprelluo
mari.
—.
Miracula
maris.
Cap.
xcvi
OQ
Mnia
plenilunío
matía
putoátur,quadá
&
ftato
tempore.
Cítca
MefTaná
&
My-.
las
fimo
fimilia
expuuntur
in
líttas
purgameta
,
unde
fabula
folis
boues
ibi
ftabu.
larí.Hís
addit(ut
nihil
quod
equidem
noaetím
praterea)
Ariftoteles,nullum
atiímal
nift
zftu
recedente
expírare,
Obferaatü
íd
multum
ín
Gallíco
oceano
,
&
duntaxatin
homi
te
compettü,
Quz
poteftaslunz,&
terrena,
&
matína.
Cap.
xcrx.
Vo
ueta
coniectatio
exíftit
,
haud
fraftra
fpiritus
fidus
lunz
exiftimari.
Hoc
cffe.
quod
tettas
fatutet
,
accedensá
corpora
impleat,
abfcedens
ínaníat.
Ideo
cum
in
ctemento
eias
augeri
conchylía,&
maxime
fpiritum
fentíre
quibus
fanguisnon
fit.Sed
&
fanguíne
hominem
ctíamcum
lumine
eius
augeríac
mínuí:frondes
quoq;
ac
pabula
(ut
4a.
fuoloco
dicetur)fentireiin
omnía
eadem
penetrante
ui.
|
:
:
Quae
folís,&
quare
falfum
mare.
—Cap..c
-Taq
folis
ardore
(iccatur
liquor:&
hoc
effe
mafculum
fidus
accepimus,
torrés
cuacta.
i
ois
mati
late
patétí
faporem
íncoqui
falis,
aut
quía
exhaufto
inde
dulcí
te^.
nuicp,
quod
facillime
trahat
uís
ignea,
omne
afperius
craffiusio
línquatur
.
Ideo
fumma
equorum
aqua
dulcíorem
profundam
.
Hanc
e(Te
ueríoré
caufam
afperi
faporis,
quàm.
quod
mate
terr:
füdor
(it
zeternus,aut
quía
plurímá
ex
arído
mifceatur
illi
uapore,aut
quía
terrz
natura
medícatas
aquas
ínficíat,
:
Eft
ín
exeplis,
Dionyfio
Síciliz
tyranno
cam.
die
ín
porta
dulcefceret
mare,
-
ulfas
e
pae
Item
HISTORIAE
LIBER
i
29
en
Itemdenatutalunz.
—
——
:
ed
ais
-
€
*T7
Conttatio
ferunt
lunz
femineum
ac
molle
fidus
atq;
nocturnü
folaete
humorem;
E
&
trahere
non
auferre.Id
manifeftü
effequod
ferarum
occifa
corpora
ín
tabem
ut
fa
fuo
refoluat,fomnodg
fopitis
torporém
contract
ín
caput
reuocct:elaciem
refundar;
cunctaq;
humifico
fpiritu
laxet.Ita
penfatí
natut
uíces
,
femperdy
futkicere;alíjs
Giderü
elementa
cogentíbus,alijs
aeto
fundentibus.Sed
ín
dulcibus
aquís
lunz
alimentum
effe;
(icat
ín
marinis
folís.
Vbialiffimum
mare,
————
s
dap.
ert
Liiffimum
mate
xv.ftadioram
Fabianus
trádit.
Alrj
ia
Ponto
ex
aduerfo
Coraxo
tum
gentís(aocant
Bathea
pontítrecentis
fere
à
continenti
ftadfjs
immenfam
alti
|
io
tudinem
marís
tradunt,uadis
nuüquam
repertís.
—
:
|
,
—
Mitaculaaquatum,
fontíum,&
fluminuni;
so
apo
dt
Irabilíus
id
faciint
aque
dulces;itixta
mare
at
fiftulis
emícátes,
Nani
necaquatum
^
natura
à
míraculís
ceíTat,
Dulces
mart
inaehütur,leuiores
haud
dubie
.
Ideo
&
ma/
s
E
rínz,quarum
natura
erauíor,
magis
inuecta
fuftinent,
Quedá
uero
&
dulces
ínter
fe
fiv
permeant
alías,
Vt
ín
Fuciao
lacu
íiínuectus
amnís;in
Latio
Addua,in
Verbano
Tícínus;
2
ín
Benaco
Míncíus,ín
Seuinno
Ollius;ín
Lemano
Rhodanus;hic
trans
alpes.
fuperiorcs
p^
in
Italia
multorü
milium
tranfituhofpitales
fuas
tantum,
nec
latgíotes
Qj
intulere
aquas
^
euchentes.Prodítumhoc
&
ín
Oronte
amne
Syrie,
multísdy
alijs.
Quídà
uero
odio
ma;
:
tis
ip(a
fabeüt
uada,
(icut
Arethufa
fons
Syracufanus,
ín
quo
reddunt
iacta
in
Alpheü:
2o
dui
per
Olympia
fluens,Peloponne(iaco
littorí
ínfanditur.Subeunt
tertas,rurfuscp
red,
duntur,
Lycus
ía
Afia;Erafinus
ín
Atcolíca,
Tíeris
ín
Mefopotamía
.
Etqu&
ín
Aefcula;
-pij
fonte
Athenis
immería
funt;in
Phaleríco
reddütur.Et
ín
Atinate
campo
fluuíus
mer/
fus;
poft
xx.
M.
pall.exit.
Etín
Aquileienfi
limauus.
iihil
in
Afj
phaltite
ludzeze
lacü
,
qui
bitumen
gígnit,
mergi
poteft:necía
Armenia
maioris
Arethufa:
ís
quidé
nítrofus
pifces
alít.In
Salentíno
iuxta
oppidum
Maaduríam
lacus
ad
margines
plenus,
neg
exhauftís
aquís
mínuitur;necp
infulis
augetur.
In
Cíconü
Hamiíne
,
&
ia
Picetio
laca
V
elíno
liená
deiectum,;lapídeo
cortice
obducitar:&
ía
Surío
Colchidis
flumíne,adeo
ut
lapidem
ple/
rang;
durans
adhuc
íntegat
cottex.Símiliter
ía
lumine
Silariultra
Surrentü,
nó
uirgul/
^
tamodo
immcetfayuerü
&
folía
lapidefcant;aliás
falubti
potu
eius
áquae.In
exíta
paludis
*so
Reatinz,(axum
crefcit.Et
ín
tubro
mari
olez,uírentesdy
frutices
enaícuntar.
Sed
&
fon/
tíum
plurímoram
na
tuta,mira
eft
feruore.Idig
etíam
in
íugis
alpiam
ipfodg
ín
matijiti
707
—
terktalíam
&
Aeaatíá;ut
ín
Baíano
finu,
&
in
Líti
luuio,multiscg
alijs
,
Nam
dulcíshau/
»
ftus
ín
mati
plurímís
locis,ut
ad
Chelidonias
infulas
&
Aradum,&
in
Gaditano
oceano.
Patauínorum
aquis
calídis
herba
uíirentes
ínnafcuntur,
Pifanorü
ranz:ad
Vetulonios
int
Hetruria
non
procul
à
matí;pífces.Ia
Cafinate
fluuíus
appellat
Scatebra;fríeidus,
abua
dantior
zftate.In
co
ut
ín
Arcadig
Stymphali;enafcuntur
aquatiles
mufculi.
n
Dodone
Iouis
fons
cam
Git
gelidus,
&
im
emetías
faces
extinguat,fi
extincta:
admoueátut,
accedit.
A^
.
Jdem
metídie
femper
deficit,
qua
de
caufa
Auapauomenon
uocát.Mox
increícés
ad
me
m
dium
noctis
exuberat:ab
eo
rurfus
fenfim
deficit.In
Illyríjs
fupra
fonté
frigídü
expanía:
-4o
ueftes
accéduntur.
Louis
hammonís
fons
interdíu
frigidus,
noctibus
feret.
In
Troglo/
.
dytísfons
folis
appellatut
dulas,&
círca
meridiem
maxime
frigidus:mox
paulatim
tcpe
fcens,ad
noctís
media
fetuote
&
acatítudíme
infeftatur.Padi
fons
medijs
bus
cap
uclut
iaterquicícés
femper
arct.In
Tenedo
infula
fons,femper
à
tertía
noctis
ora
:
ex
tam
ab
acftíuo
folftitio
exundat.Et
ín
Delo
infüla
Inopas
fons
eodéquo
Nilus
modo;ac
aríter
cum
eo
decreftít
augeturqy.Cótra
Timauü
amnem
infula
paraa
ín
mati
c(t
cum
foatibus
calidis,quí
patiter
cum
aftu
maris
crefcunt
minuunturdg.In
agro
EG
tratis
-
Apenainum
flauius
Nouanus
omnibus
fol(títijs
torrens,bruma
ficcatur.In
Falilco
om/
dos
boues
facít:ín
Boeotía
amnis
Melas
oues
nígras:
Cephifus
ex
*
.
.nisaqua
potata
candi
eodem
lacu
profluens,albas,rurfusnigras
Peníus,
ruffasdy
iuxta
Ilíà
Xanthus
unde
&
:
*
€
$5
nomcti
30
^
C
PLINILINATVIUALIS
nomen
áthni
,
In
Donto
fluuius
Aftaces
ítrígat
campos,
üpcuspatte
nieto
lacte
Q/
c
m
quz
gentem
alunt.In
Reatíno
fons
INemíniz
appellatus;alio
atq
alíoloco
exotitut;ati/
nonx
mutationem
(ignificans.Brundifij
ín
portu
fons,
Íncotruptas
praftat
aquas
naui,
4
gantibus.
Lynceftís
aqua,
qua
uocatur
acídula;uíni
modo
temulentos
facít,
Item
ín
Pa;
phlagonía,&
ín
agro
Caleno.In
Andro
ínfula
templo
Liberi
patris
fontem
nonís
Ianua;
rijs
femper
uíní
fapore
fluere
Mutíanuster
cos.
credit:Diotecaofia
uocat.
Iuxta
INona:
crím
Arcadi
Styx,nec
odore
dífferens,nec
colore;epota
ilico
necat.Item
ín
Berofo
Tau
rorum
colle
tres
fontes,fine
remedio,(ine
dolore
mortiferi.
Ia
Cartinen(i
Hifpania
agro
duo
fontes
íuxta
fluüt;alter
omnía
refpuens;alter
abforbens.In
eadé
cente
alius,aureí
co
:
lorís
omnes
oftendit
pifces,nihil
extra
illam
aquam
catterís
differentes.In
Comenfi
iuxta
10
)
Larium
lacum,fons
largus,horís
fingulis
femper
intumefcit
ac
refidet.In
Cydonía
infula
ante
Lcsbon
fons
calídus,uere
tantá
fluit.Lacus
Sínnaiis
ín
Aia
circünafcéte
abfi
ynthío
inficitur.
Colophoneín
Apollinis
Clarij
fpecu
lacuna
eft;cuius
potu
míra
redduntur
ora
cula;bibentíum
bteuiore
uita.
Amnes
retro
fluere
&
noftra
uídít
atas,
INeronís
príncipís
annis
füpremis,(icut
ín
rebus
eíus
retulimus.Iam
omnes
fontes
arftate
€
hyeme
gelidíor
;
tes
effe;que
fallitcSicutilla
permira
naturz
opera;&s
&
plumbü
ín
mafla
mete,
dilatata
&
fluitare.Eíufdéts
ponderis
alía
(idere;alía
inuehí.Onera
in
aqua
facilius
m
oyeti.
hyrreü
r
lapidé
quáuís
grande
ínnatare,eundédg
cóminutá
meroi.
Recentía
cadauera
ad
uadü
lar
|
biintamefcentía
attolli
.
Inaníauafa
haud
facilius
cg
plenaextrahi.
Pluuías
falinis
aquas
à
utilíoresefle;cg
relíquas:nec
fieri
falem
nifi
admixtis
dulcibus,
Matínas
tardius
celate;ce/
26
leríus
accendi.-Tyeme
mare
calídius
effejautumno
falfius.O
mne
oleo
tranquillari.
Et
ob
id
utínantes
ote
fpargere,quoníá
mítiget
naturá
afperá,lucemág
deportet.
INíaes
in
alto
matí
no
cadete.
C
ü
omnis
aqua
deorfum
feratur,
exilie
fontés;aty
etíá
ia
Aetnz
radici
"bus
Hagrantis
ín
tantum,ut
quínquagena
&
centena
milía
paff.
barenas
flammarum
elo
busetuctet,
^
—
loniü
&
aquarü
iuncta
míracula,&
de
maltha.
Cap.
cimi
a
loo
&
igaium;quod
eftnaturz
quartüelementum;reddamus
aliqua
mítacula.
Sed
|]
primum
ex
aquís.In
Comagenes
utbe
Samofata
ftagnum
eft,emittens
limum
(mal
,
tham
docant)lagranté:cum
quid
attíeit
folidi;adhzeret.
practerea
tactus
fequítar
fucien
tes,
ic
defendere
muros
oppugnante
Lucullo;flaerabats
miles
armís
faíssAquísctiam
—
*
accehdítur,
Terra
tantum
reftingui
docuere
experimenta,
eeu
ag
cap
CE
V
|
—
DeNNaphtha.
:
ps
Lo
«
Imilis
eft
natura
naphtbe:ita
appella£citca
Babyloníá,&
in
Auftagenis
Parthíz
pro
^
Seco
bitumine
liquídi
modo.Fluic
magna
coenatío
ignium
,
tranfiliuntes
protinus
—
'
ineamundecuaq
uifam.Ita
ferant
à
Medea
pellice
ctematá;poftcg
factíficatura
ad
aras
ccetlerat,corona
igne
rapta.
Defemperardentibuslocis,
^
Cap.
cvr
X
7
Erum
ín
montium
mítraculís,atdet
Aetna
noctibus
femper,tantocs
zuo
ieníü
ma»
Sr
d
AL
fafficit,niualis
hybernis
temporibus;egeftumég
cineré
pruínis
opetíens.INec
|
ía
illo
tantam
natura
(uít;exaftíoné
terrís
denuncíans:
Flaeratín
Phafelide
mons
Chí
^
mra,
quidem
immortali
diebus
ac
noctibus
flamma.
Ienemeíusaccendiaqua;extin
.—
A"
euiueto
terta
aut
foeno;
Ginidias
Ctefias
tradit
.
Eadé
ín
Lycia
Hephaftij
montes,tzda
49
tlammante
tactí,
flactant
adeo,
ut
lapides
quoc
riuorü
&
harenz
ín
ipfis
aquísardeát:
aliturcy
ienísille
pluutjs.
Baculo
&
quis
ex
fjs
accenfo
traxerit
fulcos,rínos
igníü
fequí
nar
(
tant.
Plagratía
Bactris
Cophanti
noctibus
uertex.
Flagrat
ia
Medis
&
Ceftia
gentecon
tinto
Perfidís:Sufis
quidé
ad
tutrím
albá,
€
xv.
camínis,maximo
cor
&
interdíu.Cam
pus
Dabyloníc
flagrat;
quadam
uelatí
pifcina
iugerimaenítadíne.
Item
Aethiopütaxta
To
TE
t3eiperium
montetn,
ftellarümodo
cápi
noctu
nitent.Símiliter
ín
Meealopolitanorum
$
agro,tametfi
internus
(it
ille
iucundus,
frondémá:
denfi
fupra
fe
nemorís
non
adurés,
&
a
iuxta
gelidum
fontem
femper
ardens
INymphzicraterdira
Apolloníatis
fuis
portédit,.
:
i
heopompustradidit,
Augetar
imbtibus,egerítis
bitumen
,
temperádum
fonte
illo
ineuftabili
;
HILSTORITE
LITER
II!
j
)
"
:
tns
D
,
e
,
3s
L
,
,
"
;
1
ie
xp
RA
C
ccitblssliisomnibitimine
dílutias.
Sed
quis
hzc
miretat?ín
medio
mart
EXera
i
fata
exta
Italíaen
cam
ipfo
mati
arfit
per
alíquot
díes
focíali
bello
,
donec
leaatio
fenatus
pía:it.Maxímo
tamen
ardet
incendio
Theon
ochema
dictum,
Aethi
opum
iucum,
tot
vertesip
folis
atdoribus
flámas
egerit.
Tot
locis
tot
incendijs
terü
natura
terras
crema.
Igaíum
per
fe
míicacula.
Ca.
opt
P
Rxterca
cam
fit
huíus
unius
elementi
ratío
feecunda;fedy
ipfe
pariat,
&
minimis
cto
Lk
fcacfcíntillis,quid
fore
putandum
eft
ía
tot
rogis
terret
Quae
eft
illa
natu
ta,qux
no/
racitatem
ín
toto
müdo
auídiffimá
(ine
damno
fui.
paícitzAddantur
ijs
fidera
innumera,
-
íngensás
fol.
Addantur
humani
ignes,
&
lapídü
quoq
infiti
naturc.attríta
ínter
fe
ligna,
j
10
fam
nubía
&
orígínes
falminü.Excedit
profecto
omnía
míracula;ullá
dié
fuiffe
quo
not
.
cuncta
collagratét
:
cá
fpecula
quogy
cócaua
aduetfa
folis
radijs
facilias
etíá
accendaátur,
quàm
ullus
alíus
ignis.Quíd
q»
innumerabiles
paruí;fed
naturales
fcatentcTo
INympheo
s
exít
€
petra
Háma
que
plautis
accendítut;Exit
&
ad
aquas
Scantías.H:c
quidé
inualída
AN
cum
tran(it
,
nec
longe
ín
alía
durans
matería.
Víret
acterno
hunc
fonté
igneum
cótexens
Éraxínns.Exit
ín
Mutinéli
agro
ftatís
Vulcano
diebus.
R
eperítur
apud
autores,fübiectis
Aícíz
aruís;fi
carbo
deciderit;ardere
tetrá
Ia
agro
Sabino
&
Sídicino
unctü
flaerarela
€
pidem.In
Salentíno
oppido
Egnatía
,
tmpofito
ligno
in
faxá
quoddam
ibi
factnm,protí
/
nus
flammam
exiftere.In
Lacinic
Innonísara
fub
dio
fita;cinerem
immobiletm
effe;per^-
ontíbus
undíq
procellis.
Quín
&
repentínos
ignes
exiftere,&
ín
aquís,&
ín
corporibus
zo
ctiam
hamanís,
T
rafymenum
lacum
at(iffe
totum:
Seruio
Tullio
dormíentíin
puerítía;
.
excapite
flammam
emícuífle
:
L.
Martío
ía
Hifpania
interemptís
Sciptonibus
concio
nantí,
&
milites
ad
altionet
exhortantí;arfiffe
(imili
modo,
Valeríus
Antias
narrat.
Plu^
ra
mox
&
diftinctíus
,
Nunc
enim
quadam
mixtura
reram
omníü
exhibentur
miracula,
Veram
egteíTa
mens
interpretatíoné
natatz
,
feftínat
legenti
animos
per
totü
otbetn,
uelutímaau
ducere,
—
Tere
uniuerfe
menfurajongitudo
&latítudo.
—
Cap.
cvm
j
Ars
noftratetrarü,de
qua
memoro;ambiíenti
(at
díctam
eft)oceano
uelut
innatans,
p
longiffime
ab
ortu
ad
occafum
patet,
hoc
eft,
ab
India
ad
Herculis
colamnas
Gadi
bus
facratas,octuagies
quinquies
centena
feptaagintaocto.
M.
paff.
at
Attemidoro
pla
^
cetautori.
Vt
uero
Idoro;nonagíes
octies
cétena
&
decé
&
octo
M.
Artemidorus
adíj/
5o
citamplíus,
à
Gadibus
circuitu
factí
promontoríj
ad
promontoríü
Artabrü;quó
longif
(ime
frons
ptocutrít
Hlifpaniz
octingenta
M.
nonagíntaunum.Id
méfarze,
duplici
currít
AM
uía.À
Gange
amne
oftiocy
cíus,quo
fe
ín
conum
oceanum
effundit;
per
Indíam
Parthye
:
nem
ad
Myriandrü
urbe
Sytíz,
in
Ifsíco
finu
pofità;qnquagíes
bís
cétena,quíndecim
M.paff.Inde
proxíma
nauigatione
Cyprá
infula,
Patara
Lycie,
Rhodü,
A
ypaleam,
ín
Carpathío
marí
ínfulas,
Laconicz
Tenarum,Lilybxá
Sicilie,
Calatim
Sardíniz.tri,
cíes
quatet
centena,ququagínta
M.Deínde
Gades
quatuordecíes
cétena
&
qnquacínta
ML.
paff.Que
méfura
uniaerfa
ab
eoo
mari
efficit
octogies
quínquíes
centena,Ixxvir.
M.
4A
»
paff.
Alia
uía
que
certíor,itinereterreno
maxime
patet,à
Gange
ad
Euphratem
amnem
m
.
quínquagíes
cétena
M.p.'&
xxí.Inde
Cappadociz
Mazaca
cc.
M.
xliir.Inde
per
Phry?
4o
gíam,Caríam,Ephefum
cccc.M
paff.
xcvj.Ab
Ephefo
per
Aegeü
pelagus
Delum
du
ccnta
M.Ifthmum
ducenta
duodecim
M.
Deinde
terra
&
Laconico
matí
&
Coriathía
LN
j
co
finu
Patras
Peloponncfi
ducentaduo
M.quíngenti:
Leucadem
Ixxxvimilia
quingen
:
tí:Gorcytam
totídem
:
Acroceraunía
centum
ttígintaduo
milía
quingenti
:
Brandiium
P
Ixxx.
fex
milia
quingenti
:
Roman
ccc.milía
Ix.
Ad
alpesufque
Calcíncomacum
uícutn
dxviti.
M.
Per
Galliam
ad
Pyrenaos
montes
Illiberím
quíngenta
quínquagíntafex
M.
Adoceanum
&
Hifpanis
oram
trecenta
trígintaduo
M.
Traícctu
Gaadis
feptem
milia
quíngenti.
Qux
menfura
Artemidoti
ratione
efficit
octuagieffexies
centena
octogínta/
quinq.
Latitudo
aute
terraza
metidíano
fitu
ad
cptenttionem,
dimidio
fere
mínor
colit
citur,quinquagies
quater
centena
fexaginta
duo
milía,
Quo
palàm
fit,quantum
€
hínc
z
€
A
uapot
32
Poo
C;
PLINII.
NATVRALIS
|
|
uapor
abftulerit,
&
illínc
rígor.
Neque
enim
deeffe
atbíitror
terris,
aut
non
effe
lobi
for
—
mam:
fed
ínhabitabilíautringg
incompertà
efTe.
Hxc
menfüra
cuttit
à
littore
Aethiopici
oceaní,quà
modo
habitatar,ad
Meroen
di.
M.
Ide
Alexandria
duodecíes
centena
mi;
à
lía
quinquaginta
Rhodá
quingenta
octogintatria.
Gnida
octogintaquatuor
milia
quin/
gentí.Con
uigíatíquínd
milía.Samü
c.
milía.
C
biam
Ixxxiij.
milia.
Mitylenen
Ixv.milía.
Tenedon
xxvifj.mília.Sigzum
promontotiü
xij.
milia
quingenti,Os
Ponti
ccextj.
milia
quingenti.
Carambín
promontorium
cccl.
Os
Mxotidís
Ccexfj,
ilia
quingenti
Oftium
Tanais
eclxv.
M.quí
curfus
copendíjs
matis
breuíor
fieri
poteft
Ixxxíx.
M.
Ab
oftío
Iz
naís
oihil
modicum
diligentífSimiautores
facere,
Artemidorus
ulteríora
incomperta
ext
(timauit,
cam
cítca
Tanaím
Sarmatarü
gentes
degere
fateretur
ad
feptentríones
uerfas.
15
|
Iüdotus
adiecit
xi:
c
M.r.ufcg
ad
Thulen;quz
coíectura
díuinatíoís
eft.
Ego
no
mínore
quàm
proxíme
dicto
fpatio,
Sarmatarum
fines
nofci
intelligo.
Et
alioquín
quantum
efTe
debet;quod
innumerabiles
gentes
fubinde
fedem
mutantes
capiat?
Vndeultetioré
aen
J
furam
inhabitabilis
plazz,
multo
e(le
maiorem
arbitror.
[Nam
&
à
Getmanía
immenfas
infulas
nó
prídem
cópertas,cognítà
habeo.De
longitudine
ac
latitudine
hac
fant,que
di
ena
memoratu
putem.
Vniueríum
aüthüc
cicaitü
Eratofthenesínomnia
quidé
lterarü
fubtilitate,&
ín
hac
utíq;
ptiter
ceteros
folers,qué
cunctis
probari
uidco,ducétorü
quítz
r
|
quagintaduorü
milium
ftadíü
prodidit.
Qua
méfuta
Romana
coputatione
efficit
trecen
|
tíes
quíndecies
cétena
milía
paff.
Improbü
aufüm:uerü
ita
fubtili
argumentatione
cópte-
héfum;ut
pudeat
nó
credere.Hípparchus
&
ín
coarguédo
eo,
&
itt
telíqua
omaí
dilígétía
2o
anírus,adiycit
(tadiorü
paulo
mínus
xxv.milia,
—
Flarmoníaca
máüdiratio.
Cap.
crx
A
LiaDionyfodoro
fidesineqs
enim
fübtraham
exemplum
uanítatis
Grzcze
maxi
-
X
murb.
Melius
hic
fuit,
Geometrica
fcientía
nobilis.Senectá
diem
obrit
ín
patria.
Fa
nus
duxere
eí
propiínqua,;ad
quas
pertínebat
hateditas.Ez
cum
fecutís
dicbus
iufta
per
agerent,inuenilTe
dicütur
ín
fepulchro
epiftola;
Dionyfodorínomine
ad
fuperos
fcripta.
Perucniffe
eum
à
fepulchro
ad
infimá
terram:
effedg
e
ftadiorü
quadragintaduo
milia.
.
INec
defuere
geometre,
quí
iaterpretatétut
Genificare
epiftolá
à
medio
terratü
otbe
mif?
fam,quó
deorfum
ab
fummo
longiffimü
effet
fpatium,
idem
pila:
medía.Ex
quo
conv
fecuta
computatío
eft,ut
circuítu
effe
dacenta
quínquagintaquínqy
miliaftadíapronum,
—
^
ciarent.FHarmoniaca
ratío;qua
cogit
retü
paturá
(ibi
ipfam
cogtuere;addit
buic
méfurg
5o
ftadía
feptem
milía
,
terramcg
nonagefimamfextammillefimà
totius
müdi
pattetn
facit,
Rh.
uo
y
C;
RLINII
SECVNDI
NATVRALIS
HI
STORIA:
LIBER
III
—
PRO
OÉ
MIY
HM.
NESElaAcTENYs
delit
&
miraculistettz,aquarumd;
ac
(iderum,
—
7
|
&
ratione
uníuer(itatis
atqs
méfura.
[Nuncde
partibusquantg
—
—
154
infinitü
íd
quoq;
exiftímatur,
nec
temere
fine
aliqua
reprehen;
i
Wu
Gone
tractatum
.
Haudullo
ín
genereueniaiuftioreft,fimodo
^
ESI
minime
mirum
eft,
hominem
genitum
non
omnia
humana
no
4o
B
P
yuille.Quapropterautorem
neminem
un
fequar,fed
ut
queng;
:
u^
vas
tierilsimum
ín
quag;
partearbítrabor.
Quoniam
commune
fer
Ó
OPUS
Se
weme
omnibus
fuit,uteos
quifas
díligétifsime
fitus
díceret,in
qui
/
"busipfe
prodebat,
ídeo
necculpabo
aut
coateuam
quenquam.
Locotá
nuda
nomina,
&
.
quanta
dabítur
breuitate
ponentur,
clatitate
caufisó;
dilatis
in
fuas
pattes
,
INunc
ením
fermo
de
toto
eft.
Quare
(ic
accipiuelim
,
ut
(i
aídua
fama
fua
nomina,
qualia
fuere
pri;
tnordío
ante
ullas
res
peftas,nuncapentur,&
Gt
queda
ín
hís
nomenclatura
quidem,
fed
mundirerumdpnaturz,
—
T'erratum
orbísuniuerfüs
ín
tres
díaidírur
partes,
Europatit,
|
(iam,
Africá
Orígo
ab
occafu
folis
&
Gaditano
freto;
quà
irrüpens
oceanus
Atlátícus
3
Hm
eV
T
!
HISTORIAE
LIBER
Hi.
ái
up
RA.
inmariainteriora
diffanditur.Hínc
íatráti
dextra
Afríca
eft;
lua
Eutopa:
intet
hás
A(ia-
E
eft.
Termini
amnes,
Tanaís
&
Nilus.Quíndecim
M,
paff.
in
loneitudiné;quas
diximus;
fauces
oceani
patent,quíngp
M.ín
latitudine;
à
uico
Mellaria
Hifpanix
ad
promontoriá
Afric
Albü;autore
l'uraunio
Graccula
iuxta
genito.
T.
Liuíus
ac
Nepos
Cornclíus
la
titadínis
tradiderüt,
ubi
mínimü
vij.
M.
paff.abi
uero
plurímá,
x.
M.
Tà
modico
ote,tam
immenfa
xquorü
uaftítas
panditur.
Nec
profunda
altitado
miraculi
mínuít.Frequentes
quippe
teniz
candícátis
uadí;carínas
terrítát
.
Qua
de
caufa
limen
interni
marís,multi
eá
loca
appellauete
.
Proxíma
aüt
faucibus
utríng;
impofiti
montes,coercét
clauftra,Abila
Afric;
Europa
Calpe;laborü
Herculis
metz,
Qaatn
ob
caufam
índígenz
colünas
eías
19
dei
uocát;credátdg
perfoffas
exclufa
antea
adrniti(Te
maría,
&
rerá
natur
mutafTe
facíé,
3
—
DeEatopa.
(s
c
obap.
--t
TD
Rimá
ergo
de
Eutopa
alttíce
uíctotis
omnium
gentiü
populi
,
loriceds
tertarü
pal
&
cherríma,quam
pletícg
meríto
non
tertíá
portíoné
fecere,
uerum
zquá;ín
duas
par;
N
-..
£esabamne
Tanaiad
Giaditanum
fretum
uniuerfo
orbe
díuifo
.
Oceanushocquod
di
.
ctam
eft,fpatio
Adanticü
mate
infundés,
&
auído
meatu
terras,
quaii;
uenienté
expa
|
uere,demeroens,
re(iftétes
quocy
flexuofo
líttorü
anfractu
lambit
,
Europá
uel
maxime
-—
rece(fibus
crebris
excauás,
fed
ín
quatuorpraxipue
(inus:
Quorü
primus
à
Calpe
Hifpa
:
nia
extímo(ut
dictü
eft)mote,
Loctos
&
Brutiü
ufq
pmotoríü
imméfo
ambitu
flectitur.
Ín
co
príma
Hifpaníaterrará
eft,ultetíor
appellata.
Eadé
Bactíca.
Mox
à
fine
Vrgitano
20
citerior,
eademép
Tarraconé(is
ad
Pyrenza
iuga.
Vlteríor
ín
duas
p
longitudine
prouín
cías
diuiditur.
Siquidé
Baticz
latere
feptentrionali
prxtenditur
Lufitanía;amne
Ana
di
fcceta.
Ortus
híc
Lamínitano
agro
cíterioris
Hifpaniz,
&
modo
fe
in
ftagua
fundés,mo
do
ín
anguftías
reforbés,aut
in
totum
cuniculis
codens,&
pius
nafci
gaudens,in
Adan
tícam
oceanü
effanditur.
l'attaconen(is
autem
affixa
Pytenzo,
totod
cíus
latere
decut:
rens,&
fimul
ad
Gallica
oceaná
Iberico
à
tnaríttáfuerfa
fe
pandés,
Solotío
mote
&
Ore
j
tanís
iugís
Carperanisig
&
Afturá,à
Bztica
atas
Lufitanía
diftínguítur.
Batíca
à
flumí
|
necam
medíá
fecante
cognominata
,
cunctas
prouínciatü
díuiticaltu,
&
quodá
fertili
ac
peculiati
nitore
prxcedit.
latídicicouentus
eí
quatuor,
Gaditanus,
Cordubéf(is,Aftigita
nus,Hifpalenfis.
Oppida
omnía
numero
clxxy.
In
ijscoloníz
viij.
municipia
víij,
Latio
3e
antiquitus
donata
xxix.
libertate
vi.
fcedere
ij.
ftipendiaría
cxx.Ex
hís
dígna
memoratu,
-
aut
latíali
fermóe
díctu
facilía,à
flumine
Ana
littore
oceani
oppídü
Offonoba,Lufturia
9
coonomínatü.aterfluétes
Luxía
&
Vriá.
Mariani
montes.
Batís
fluuius.
Líttus
Cotéfe
:
pem
(inu.
Cuius
ex
aduerfo
Gades,iater
infülas
dicenda.
Promontoríá
Iunonis.Pot;
tus
Befippo.Oppida
Belon,
Mellatía.Fretü
ex
Atlático
marí.Carteía,
Tarteffos
à
Gir
cis
dicta.
Mons
Calpe.
Deía
littore
interno
oppidü
Batbefula
c
fluuio.
Item
Salduba
F
oppidü,Suel,
Malacha
cam
fluuio
fcederatorü.Dein
Meuoba
ca
flauio.Sextifirmiüi.co
E
enomíne
Iulia.
Sexi
&
Abdera.
Murgis
Batice
finis.
Orá
eá
uniuerfam
otígínís
Paeno/
E
^
rum
exiftimauit
M.
Agtippa.Ab
Ana
aüt
Adático
oceano
obuería
Baftulorá
Tutdulo
^
-
rami
eft.Ta
uniueríam
Hifpaaiá
M.
Varro
pueniffe
Ibetos
&
Perfas,a
Phauícas,Ccl
4
tas
&
Poenostradit,Lufam
ern
Liberi
patrísac
Lyfam
tá
eo
bacchanté,nomé
dediffe
Lafitaniz,&
Pana
praefectum
eius
uniuerfa.
At
qua
de
Hercule
ac
Pyrene
uel
Satarno
"v
tcaduntar;fabulofa
ín
prímís
atbitror.Battís
in
T'arraconéfi
prouíncíano
ut
aliqui
dixere
Mlentefa
oppido,
fed
Iygenfi
exoríés
faltu,
iuxta
qué
Tader
flauius,q
Carthagínéfem
€
agtü
rigat,
Ilotci
refugit
cipionis
togüuerfusdp
ín
occafu
m,
Oceanü
Adanticü
prouín
;
c&tadoptans
petit,
modicus
prímo,fed
multorü
flumínü
capax,qbus
ipfe
famáaquasdg
aufert.
Baetíce
primum
ab
Ofsigetanía
infufus,amoeno
bládus
alueo,
crebris
dextra
I
uacp
accolitur
oppidis.
Celeberrima
inter
hunc
&
oceani
oram
ín
mediterraneo
Segeda,
uz
Augutína
cognominatut,
Iulía
quz
Fidentía,
Vírgao
que
Alba,
Ebura
quc
Cerca
lis.Eliberi
quod
Liberiní
Ilipula
qua
Laus,
Aftigi
quod
Ialicafes,
Vefci
quod
Fauentía,
oingiliá
54
ÉSUPLINIU
S
NATVRATIS
|
Síineilia,
Flegua,
Aríaldundm,
Agla
mitior,
Vbeda;
Cáftra
uinaría;EpifibriumHippó
c
tioua,Illürco,
Ofca;Efeua,Sucubo,Nuditanum,
Tucci
uetus;omnia
Daftetaniz
ueroeti
5
tis
ád
mate;
Conuentus
uero
Corduben(is
cítcà
flumen
ipfum
Ofsigi
,
quod
cognomi;
4
natut
Laconicum,]lliturei
quod
Forumiuliut,Ipafturgi
quod
TriumphaleSitia;&
xiífj
M.paffüd
remotum
ín
aediteratico
Obulco,quod
pontificenfe
appellatur.
Mox
Ripe:
pora
fcéderatorü;Sacili,
Martíalia
Onobá.
Etdextra
Cotduba,;colonia
pattítía
cogno:
mínata
,
iade
prímum
nauigabili
Betí.
Oppida
Carbulo,
Decuma:flüuíus
Singulis,eo
dem
Batis
latere
incidens.
Oppida
Hifpaleutis
contentis,
Celtiaca,
Vacamarna,
Actía,
llipa
cognomine
Italíca
.
Et
à
leua
Hif
palís
colonia,
cognomíne
Romulentis.Ex
aduet/
z
Ío
oppídim
Offet,
quod
cognominatur
Iulia
Conftaatía,
Vergetitam,
quod
lueeni,jo
!
tor.Hippo
Caurafiarum,flauíus
Menoba,
&
ipfe
à
dextro
latere
infufus.Ac
ínter
ee(tua
tiaBatis
oppidum
INebriffa,cognomíne
Venetia,
&
Colobona;colonía
Afta,
qux
Re
oia
dicitut.Et
íà
mediterraneo
Alida;que
Cafaríana
.
Singulis
fluuíus
ín
Batín,
quo
di
ctum
eft
ordine
;
irtümpeas
,
Aftigitanam
Coloniam
alluit,
cognomine
Aucuftam
fit
imam,ab
ea
riauigabilis.
Huius
conuentus
fünt
teliqua
coloníz
imtpunes.
Taccí;qux
cov
enomínatur
Aucufta
eemella;Ttuci
quá
uittus
Iulia;
Attubi
que
clarítas
Iulia,
Vrfo
quz
Genua
utbàánotü,
ínter
qus
fuit
Muada
cum
Pompetj
filio
capta;
Oppida
libera,
Afti
à
él
vico
s
dede:
Callet,
Calucula,Caftra
oemina,
Illipula
mitior,
Metu;
cra,
Suctoniá,
Obulcula,
Oníngis.
Ab
orá
uenienti
prope
Menobáamnem
&
ipfum
na
:
üicabilem,
haud
procul
accolát
Alontigicelí,
Aloftioi.
Qua
aüt
regio
à
Batí
ad
fluuium
25
Anamtendit;extra
predícta
Baetutía
appellatut;ii
duas
díuifa
partes,totidemd;
centes:
Celtícos
qui
Eafitantíar
attingunt;
HHifpalenGs
contentus:
Tardulos
qui
Lufitaniam
&
Tatraconenfem
accolunt;iara
Cordubam
petunt.
Celticos
à
Celtiberis
ex
Lüfitania
ad;
üeniffe
manifeftu
irefaerisdin
caa
pidotam
uocabulis
;
quae
cognomínibus
ín
Ba
tica
diftinguantur:Sería
qua
dicitur
fama
Iulia:
Vertobtíee;concotdia
Iulía:
Segede
te
ftitata
Iulia:contributa
Iulia,
Veultuntacum;qua
&
T
urísa
nunc
efti
Laconimurei;
con
ftantía
Iulia:
T'erefibus
fortanales,
&
CallenGbus
Emanici
.
Prater
hic
in
celtíca
Acitu;
"bro,
Aranda,
Arunci
Tutobríca,
Laftigi,
Alpefa;Sifapona,
Setippo..
Altera
Betutia
quá
diximus
Tardulotá
&
conuentus
Corduben(is;habet
oppída
no
ignobilia;
Arfam,
Me;
latíam,Mitobricam,
regiones
Ofintiei;Sifaponem.
Gaditaniconuentus
ciuiim
Roma;
$o
totü
Reoína,
Latinorü
Regía,
Carifa
coenomine
Autelia,
V
tía
cognomínata
caftrum
lulia.Item
Caefaris
Salutarienfis.Stipedíaría
Defaro;Belippo,Barbefüla;Lacippo,Bcfip
^.
po.
Calle,
Cappagii;
Oleatro,
Itucci,
Bran,
Sateuntia,
Ándoriippo.Lonoitudine
uni
uerfam
eius
prodidit
M.
Actippa
cceclxv.
M.pafluü.latitudiné
cclyíj.
M.
fed
cum
tetmí;
tí
Carthagínéufcg
procederét
,
qux
caufa
mágnoserrores
computatione
menfürz
fa
pius
parít
;
Et
dum
alibí
matato
prouíncíarum
modo;
alibi
itínetam
auctis
&
dimínutis
-
^
pafSibus
,
incubuere
maría
tam
longo
«uo;alibi
proceffere
littora;tocfere
fe
&
Guminum
aut
correxete
flexus
.
Draterea
aliünde
alijs
exotdíiim
menfürz
eft,
&
alía
meatusiità
fit
j
üt
aulli
duo
cocínant.
:-
c0
mE
lotigitudo
&
latítiido.
Cap.
m
qe
loneitudo
n&cà
Caftulonís
oppídi
fine
Gadeis
cecclxxv.
M.&
à
Mureí'md
4o.
-Aritimá
ora
xxrj.
M.
paff.
amplíor.
Latitüdo
à
Carteíana
ora
ccxxíij.
M.patl.Actip;
E
pám
quidé
ín
tantauirí
diligétía;
praterós
in
hoc
opere
cuta
;
cam
orbé
terrarü
urbi
Ípe
^
Candü
ppo(iturus
effet
etra(Te
quis
credat
,
&
cü
eo
díuü
Aüguftü
c
Is
nang)
cóplexam
éüm
porticá
ex
deftínatione
&
comentarijs
M.
Agrippa
à
forore
eius
inchoatá
peregit.
eme
c
vc
S
OBMBSEREONEEON-
|
Cap.
uu
:
L.
Itetíoris
Hifpanis
(icut
complutiá
prouinciará
aliquantà
uetüsforma
mutataeft;
—
age.
i
ütpoté
cá
Pompeíus
Magus
trophis
fuis,
qua
(tataebar
in
Pyrenzo
dcecxlvi,
|
.
óppidaab
Alpibus
ad
fines
Hifpania
alterioris
iti
ditíoné
à
fe
redacta
teftatus
Gt.
Nune
—
à
uerfa
prouíncía
diuiditur
in
couentus
fepté,
Carth
áginienfem,
Tárraconenfem,
Ca
:
E-
E
eo
o
|
fataugu
urib*onTXE
"bprEBRCCH
|
T
4E
—
lüanpoftanum
Clanienfem,Afturum,Lucenfem,Bracarum.
Accedunt
ifle,
quaram
-
pest
fcpofita;
prater
ciuitates
contributas
alíjs;ptouincía
ipfa
ccxciitj.
cotínct
oppi
|
,
da.Infjscolonías
xj.
Oppida
cíuiam
Romanorum
xiij.
Latíaorü
ueterum
xvj.
fcedeta
torum
unum,ftipendiaría
cxxxtj.Prími
ín
ora
Baftuli,
poft
eos
quo
dicetut
ordiac
íntus
recedentes
Mentefaní,
Oretani,&
ad
Tagum
Carpetaní;iuxta
eos
Vacceí,
Vectones,&
Celtiberí,
Atrebací.Oppida
ora
proxima,
V
rci;adfcríptücg
Baticze
Barea,
regio
Maut
.tanía,mox
Deítaaia.Deín
Conteftanía
,
Carthago
noua;colonía
:
cuíus
à
promontorio
.
quod
Saturni
aocat,
Cafaría
Mautitaniz
arbé
deci
ML.palf.
traiectus,
Reliqua
i
ora
llamen
Tader,Colonía
immunis,Illicí;
unde
Illíciranus
(inus,
ín
cam
contribuuntut
|
1o
Icofitani:mox
Latínorü
Lucentam,Díaniü
ftipendíariü,
Sucro
fluuius,
&
quoadáoppi
^
.
dum;
Conte(tanía
finis.
Regío
Edetana
amceno
pratendette
fe
[tagno
ad
Celtíberos
recedés,
V
alétía
colonia
í£j.M.paff.à
mati
remota:tlumen
Dutías:tantundem
à
mati
Sa
:
guntum
ciuium
Romanorü
oppídum:fde
nobile
:
lumen
Idabeda:reeío
Ietgaonam,
|
»
lberusamnís
nauigabili
comercio
díues,ortus.ín
Cátabrís
haud
procul
oppído
Tulíobtü
m
i
ca;cceclL
M.
patf.fluens,nauiü
per
cclx.
M.à
Varía
oppído
capax;qué
propter
uníierfam
Hifpaniam
Graci
appellauere
Iberíam.I'egio
Cotfetanía,flumen
Subí;colonía
T'atra
"mu
.co
Scípionum
opus;(icut
Carthago
Poenorü.Reeío
Iergetum,oppidá
Subur
,
flumen
.
Rubricatum,
àquo.Laletani
&
Indigetes
.
Poft
eos
quo
dicetur
ordíne
intus
recedentes
radice
Pyrenzi;
Aufetani,
Itaní;Lacetauí.
Percy
Pyrenzum
Cerretani;dein
Vafcones.Ta
2o
oraautécolonía
Batcíno,coenomine
Fauentía.
Oppida
cíuíum
Romanorum
,
Bactulo;
|
Illaro.Flamen
Larnum;Blandz:flumen
Alba,Emporíe:cemínü
hoc;ueterü incolarum,
&
Grecorum,
quí
Phoccéfium
fuere
foboles:Flumen
Tichís.
Ab
eo
Pyrenza
Venus
ín
latere
promontorij
altero
xl.
M.
Nunc
per
fingulos
couentus
reddentur
ínfignía
prater
fupradicta.
Tarracone
difceptant
populi
xlii.
quotá
celebetrímí
cíuium
Romanorum
Dertufaní,
Bígatgitani
Latinorá
Aufetaní,
Cerretani;quí
Iuliani
cognominantur,
&
qui
Si
;Aaguftani
,
Edetani,
Getandenfes,
Gefforíenfes,
T
eatí
quí
Iulienfes,
Stipendiariorum
Aquícaldcafes,
Onenfes;
Betulonenfes.
Cx'faraugufta
colonía
immunis
amne
Ibeto
a£
fuía,
abi
oppídá
antea
uocabatur
Salduba,regionis
Edetaníz,recipit
populos
li
Ex
hís
ciuium
Romanorá
Bellitaaos,Celfenfes.Ex
colonia
Calaguritanos
quí
Nafcíci
cogno
5o
minantar.Tlerdenfes
Surdaonü
gentís,uxta
quos
Sycorís
Huuius:Ofcenfes
regionis
Ve
|
fcitaaiz,
T'aríafonenfes.
Latinorü
ueteram
Caftantenfes;Ergauicenfes,
Giraccutitanos,
tms
Leoaicenfzs,O
fsigerdéfes.Feederatos
T'attagenfes.Stipédíaríos
Atcobrícenfes,
Aüdo/
logenfes,
Arocelitanos,Burfaonenfes,Calagutítanos;quí
Fibularenfes
cognomíaantut:
Complutenfes,
Carenfes,
Cíncenfes,
Cortonéfes,
Dammanitanos,
Larnétes,
Ilutfenfes;
Spaleafes;Ilamberítanos,
Lacetanos,
Vibienfes,Pompeloneufes,Segienfés
.
Carthagt/
nem
coaueníant
populi
Ixij.exceptísinfülarum
incolis,
Ex
colonía
Accitana
Gemellea/
|
fes,
&
Libifofonacogaomíne
Forauguftana;quibus
duabus
ius
Italig
datam.Ex
colonía
^
Salarienfe
oppidani
Latij
ueterís
Caftuloneufes
,
qui
Cafati
uenales
appellantur.
5etav
:
bitaníi
qui
Auguftani,
Valerienfes.Stipeadiatiorum
autem
célebettími,
Labanenfes,Ba»
240
ft&ani,
Confaburenfes,Dianenfes,
SegeftaniIlorcitaní;
Laminítani
,
Mentefani,
qui
&
^
Orítaui;
Mentefaai;qui
&
Baftuli,
Oretani;quí
&
Germani
cognomínant
,
caputág
Cel
eiberi
x,
Segobrienfes
,
Carpetani,&
Toletani
Tago
flumini
impofití.
Dein
V
íacienfes,
"Virgilienfes.In
conuentum
Clunienfem
Vardali
ducunt
populos
xííij.
ex
quibus
Laba
menfes
tantam
nomítaare
libeat,
Turmodioí
quatuor,
in
quibus
Seeifamoné(es
,
Seeifa/
maiulienfes.Ia
eundem
conuentii
Caríetes
&
V
ennenfes
quinq
ciaitatibus
uadüt,
qua/
ram
[unt
Velienfes.Eodem
Pelendones
Celtibetorá
quatuor
populis
,
quor
Numam
tini
fuere
clatificatía
Vacceotum
xvírj.cíuítatibus
[ntercatíenfes,
Pallátini,
Lacobrícen^
fes,
Caucenfes.
Nam
ín
Cantabrís
quatuor
populis
Taliobrica
fola
memoratur:
In
Au^
trigonum
decemcíuitatibus
Tritia;&
Virouefca.
Areuacís
nomen
dedit
Qlauíius
Em
Eum
otum
gil
d
E
—.
36:
C«-
PLINII.
NATVRÁLIS
Horum
fex
oppida
,
Saguntía
&
Vxama,
que
nomina
crebro
alijs
in
locis
ufürpantur,
co
praterea
Sagouía,&
noua
Augufta;
T'ermes,ipfatg
Clunía
Celtibería:
tinis.
Ad
oceanü
reliqua
uergüt,
Vardulidg
ex
predictis
&
Cantabti,
[ungütur
his
Afturü
xir.
populí;di
|
ui(i
ín
Adguftanos
Afturíca
utbe
magnifica.In
ijs
funt
Ciíeuri,Pefici;
Lanciéfes,ZZocle,
INumetuüs
otunis
multitudinis
ad
ccx.
M.libetorü
capitum.
Lucenfis
couentus
popu
lotum
eft
xxvi.
prater
Celticos
&
Lebunos
ígnobiliü
ac
barbare
appellationis,
fed
libe
torumcapitüfermé
cL
xvi.
M.Similimodo
Dracarü
xxinr.ciuitates,c
crx
xv.
M.
ca
pitum;ex
qbus
practer
ipfos
Dtacaros
Vibali,
Celetíni
Galleci,
Aequefilicí,
Querquetrni
cítta
faítidii
nominétur.
Logítudo
cíteriorís
Flifpanig
eft
ad
finé
Caftulonis
à
Pyrengo,
fexcentafeptem
M.
pa(f.&
ora
paulo
amplíus.
Latítado
à
T
arraconead
littus
Olatfonis
ja
|
ccc.
Et
radicibus
Pyrenxí
,
ubicuneatur
anguftijs
inter
duo
maría,
paulatim
deinde
fe
pandens,
qua
contíneit
ulteriorem
Hifpania
,
cantundem
&
amplíus
latitadiniadíjcit.
Metàllis;plutmbi,
fertí,eris,ateenti,
auti,
tota
ferme
Hifpania
fcatet,
Cíteríor
&
fpecula/
tibus
lapidibus:
Batíca
&
mínio.
Sunt
&
marmorum
lapidicinz..
Vniuerfe
Hifpaniz
7
"Vefpafianus
imperator
Auguftus
iactatus
procellis
Reipub.
Latij
íus
tribuit
.
Pyrenzí
|
montesl-lífpaaías
Gallíasás
difteriminát;promontortjs
ín
duo
diuerfa
maría
proiectis,
|
INarbonen(is
prouincia,
|
Cap.
mr
»
:
Atbonen(is
prouíncía
appellatur
pars
Galliatàm
,
quz
interno
mati
alluitur
,
Bra
IN
cata
ante
dícta,amne
Varo
ab
Talia
dífcreta,
alpiami
falubertímis
Romano
ím
perio
iugis.
Areliqua
aero
Gallia
latere
feptentrionali;montibus
Cebenna
&
luta:agro
2o
rum
caltu;üirorüm
motumda
dignatione,
amplitudine
opum
nulli
prouinciatüm
poltfe
renda;bteuiterdg
Italia
detíus
quàm
prouíncia.In
ora
regio
Sardonum,
íntuscg
Confia
ranorum.Flumína
Telin
&
Obrin.
O
ppída,Illiberis
magni
quondam
utbís
tenue
uc;
ftigium,Rafcino
Latinorü,Bumen
Atax
é
Pyrenzo
Rubrenfem
permeans
lacum:
Nar;
bo
Martius,decamanotum
Colonía
xit.
M.paff.à
marí
diftans.
Flumina,
Atarís,
Líría,
Oppida
de
cxteto
rara,
ptxíacentibus
(taenis,
Aeatha
quendam
Mafisilienia;&
regio
Volcatum
I
ectofagum:
atcp
ubi
Rhoda
Rbodiorü
füit,uade
dictus
multo
Galliarum
Fetilifsimus
Rhodanus
fluuius,
ex
alpibus
fe
tapiens
per
Lemanumm
lacum
,
legnemás:
deferens
Acarim,nec miaus
feipfotorrenté
Ifaram,&
Druentiá.Libyca
appellantur
duo
eius
ora
modica
Ex
his
altetüm
Hifpanienfe;alterü
Metapinum,tertium
idem
amplif
5o
fimum
Maffalioticam,
Sunt
aütotes
,
&
Heracleam
oppidum
ín
oftio
Rhodanifuifle,
ultra
foffam
ex
Rhodano
centü
paffuü,
Matij
opere
&
nomineinfpneftagnü:
Aftro;
——
-AV
tela
oppidá,matitíma
Auáticoram;fuperá:
campilapidei;
Herculis
ptalíorum
memo:
|
tía:
Regio
Anataliotum,
&
intus
Defauíatinm,
Cauaruimás
.
Rarfus
à
mati
Tricoríum,
&
intus
T
rícollorum
,
Vocontiotum;S&
Segouellaunotum,
tnox
Allobrogutm;ac
ín
ora
Mafsilia
Gitecoram
Phoceen(ium
feederata,
Promontorium
Cíthari(ta,
portus,
regio
Aamatullicorum.Deín
Suelteri,
fuptadg
Verdcíni.In
ora
autem
hac
Athenopolis
Maf-
|
filienGiam:
Foram
Iulij
Octauianorum
colonía;
qua
Pacenüs
appellatut
,
&
Clafsica:
a
amnis
in
eà
Atgeuteus
Regio
Oxybiorüm,Líeaunorumdcp,
fuper
quós
Suebrí,
Quatía;
P,
Hr
tes,
Adunícates.At
fa
otaoppidum
Latinum
Antipolis.Reeio
Deciatium:amnís
Varas,
4o
1
!
ex
alpium
monte
Cema
profufus.
In
mediterraneo
colonía
Atelate
fextahoram
,
Bli,
I
tetzc
feptamanotuim
,
Ataufio
fecandanotum.
In
agro
Cauarum
Valentía
,
Vienna
Al,
|
lobrogudi.
Oppida
latina,
Aqu&fextiz
Salyorutn,
Auenio
Cauatum,Aptaíulía,
Vul,
|
|
Wi
gíentium,
Alebecetiotum
Apollinaríum
,
Alba
Fleluótum
,
Augufta
Trícaftinorum:
!
Anatilía,
Aería,
Bormanníco;
Macina,
Cabellio,
Carcafam
,
Volcarum
T'ectofagum:
C'eflero,
Catpentoracte,
Meminorum:Cenicenfes
,
Cambolecti,
quí
Atlantícicoenor
mínantar
Forum
Voconfj,
Glanum,
Líutj,
Latedani,
qui
&
Fotoneroníenfes,
Nema
—-—
fum
Arecotnicorum,
Pifcenze,
Ruteni,Sanagenfes,
Tolofani;
Tectofagi
Aquitanía:
coti
termini,
F'afcodunítari,
Cononienfes,
V
mbranici:
Vocoritiorum
cíuítatis
foederata
duo
|
pec
:
capita
Hi$
TORLIAE
LiBER
iri
3j
om,
tapita,
Vafco
&
lucus
Augufti.
Oppida
ueto
ignobilia
xix.
ficut
xxiitj,
Neraufienfibus
E.
attributa.
Adíecit
formulae
Galba
imperator
ex
inalpínis
Auanticos;
atqj
Ebrodutitíos;
:
quorü
oppidum
Dinía.Longitüdiné
prouincie
Narbonenfis
ccclxx.
M.
patfuü
Agrippa
tradit,latitudiné
cexlvij.
—
—
-
—
Italia;
Tiberís;Roma,Campania,
Cap;
V
[5
dehinc;primíd
eius
MEE
Hetruria,
Vmbria,
Latía,
ubi
Tiberina
oftía
&
Romatertarücaput
xvi.
M.
paff.
interuallo
à
mati.
Volfcorá
poftea
littus
&
Cam;
paaía,
Piceatínü
ítide;ac
Lucanuni
Brutiumcp:
quà
lodgiffime
in
imerídiem,ab
alpiard
pene
luriatis
itigis;
ín
maria
excutrit
Italía
;
Ab
eo
Gt&ciz
ora,
tnox
Salentini,
Pediculi;
Apuli,
Pelígüi;
Frentani,
Martacíni;
Veftini;Sabini;Picentes,
Galli;
Vmbrí,Tufci,
Ve;
"
1o
reti,
Carni,
lapides,
Iítri
,
Liburni;
INcc
ígtioro
íngratiac
fegnis
animi
exiftimari
poffe
,
metíto,(i
bréuíter
atque
ín
tranfcürfu;
ad
hanc
modum
dicatur
terra,
omnium
terrarum
alumna
éadé
&
parés,aumíne
deüm
electa,
quac
clum
ipfati
clatíüs
faceret,
fpatfa
con
gregatet
ímpetía
,
rítusdy
molliret
:
&
cot
populótum
difcordes
ferasiy
linguas
,
fermo;
hiscommetcio
contraberet
ad
colloquía
,
&
humanitatem
homini
daret,
breuiterdg
una
cunctarum
gentium
ín
toto
orbc
pattía
Gietet.Sed
quid
agam:
Tanta
iobilitas
omníum
locorum;quos
quis
attigerit;tanta
rerum
(ingulatüm
populorum
clarítas
tenet.
Vrbs
Roma,uel
fola
ín
ea
,
&
digna
tam
fefta
cetuíce
facies,
quo
nd
narrati
debet
opere?
Qualiter
Campauíz
ota
perfe,
felixcp
illa
ac
beata
amceníta*
ut
palám
(it;uno
inloco
..
gaudétisopus
effe
natara;
atu
uero
tota
ea
uitalís
ac
perennis
falubritatís
cali
temperies
30
ell,tam
fertiles
campí;tamapricí
colles,tam
innoxij
faltus,tam
opaca
nemora,tam
muni
fica;
luarum
genera,tot
monti
afflatus,tanta
fragum
&
uiti
olearumig
fertilitas,cam
nobilia
pecoti
uellera;tot
opíma
tautis
colla.tot
lacds,tot
amnium
fontíumág
ubettas,to/
tameam
perfundeas
,tot
matía
,
portus,
gretmiumcy
terrarum
commetcio
patens
undi
que:
tanquam
ad
iuuandos
mortales;ipía
auide
in
maría
procurtens,
Neque
ingenía
rí
:
tascy
ac
uiros
,
&lingua
maníque
faperatas
commemoro
gentes.
Ip(i
de
ea
iudicauere
"
Grai,
genusin
gloría
fuam
effüfifsimum
,
quotam
pattem
ex
ea
appellando
Graciam
:
magnam.
Nimirum
id
quod
ín
mentione
cceli
fecimus;
hac
quoque
in
parte
facienda
eft,
"
utquaídam
notas
ac
pauca
fidera
attíngamus.
Legeutes
tantum
qua'fo
meminerint,
ad
[ingula
toto
orbe
edifferenda
feftinari.
Eftergo
folio
maxíme
querno
afsimilata,
multo
3^
proceritate
amplior
quàm
latitudine;in
laca
fe
flectens
cacamíne,
&
Amazonicz
gura
defines
parme,ubí
imedio
excutfa
Cocínthos
uocatur,
p
finas
lnnatos
duo
cornua
emít
"n
tens,
Leucopetram
dextera,
Lacinium
(finiftra,
Patet
longitudine
ab
alpino
fine
pratoríx
Auguftx
per
Vrbem
Capuamiy
curfu
meante
Rhegium
oppidum
ín
hameto
eius
G7
tum,à
quo
ueluti
ceruicis
incipit
flexus
,
decies
centena
&
uiginti
M.
paffuum
:
multodg
amplior
menfura
fieret
Lacinium
ufque,
ni
talis
obliquítas
ín
latus
digrediuíderetur.La;
titudo
eius
aatia
eft,ccccx.
milium
inter
dao
matía,
inferü
&
fupetum
,
amnes
Varuti
atque
Acliamimediíg
atque
fermé
circa
utbem
Romamab
oftio
Aterníamnis
ín
Adria
A
ticum
mate
influentis,ad
Tiberina
oftia
cxxxvi.&
paulo
mínusà Caftro
nouo
Adtíatici
^w
^
matis
Alfium
ad
Tufcam
axquor,haud
ullo
ínloco
cc.
inlatitudincm
excedens,
Vniuet/
|
|
4o
fe
auté
ambitus
à
Varo
ad
Arfíam
xxx,
M.
paffuum
lvítj.
efficit.
Abeft
à
citcundatis
terris,
tia
ac
Libutniia
quibufdam
locis
c.M.paffuü
.
Ab
Epiro
&
Illyrico
l.
Ab
Africa
:
minus
cc.
ut
autor
affirmat
Varro,
Ab
Sardinia
cxx.
M.Ab
Sicilia
M.d.A
Corcyta
mí
nusIxx.
Ab
Iffal.
[ncedít
per
maría
cadi
regione
ad
merídiem
quídem:fed
(i
quís
íd
dilu
genti
fübtilitate
exigat
,
inter
fextam
horam
primamcp
brumalem.
Nunc
ambítam
eius
urbesdg
cnumerabimus.
Qua
ín
te
pen
neceffaríum
eft,
autorem
nos
dinum
Augu
ftam
(ecututos
,
defctíptionemtg
ab
eo
factam
Italía
totíus
in
regiones
xi.
Sed
ordíne
:
n
tractu
fiet
,
urbium
quidem
uicinítates
oratione
utique
prepropera
fet/
:
digeftionem
in
literas
eiu(dem
nos
fecuturos,
co/
eoquilíttorum.
,urbi
uatí
non
pofle
:
itaque
interiori
in
parte
.loníarü
mentione
fignata;quas
lle
in
eo
prodidit
numero
,
INec
fitus
oríginescy
perfequi
Lee
z
*
d
facile
TEN
E
PLINIESRATVEXDLIS
E.
facile
eft;Incaunis
Liguribus(ut
ceteri
omittantur)aero
ttícies
dato.
Teitur
ab
amne
Var
—
ro
Níc&a
oppidum
à
Maffilienfibus
conditam.
Fluuius
Pado:alpes
,
populidg
inalpini
multis
aomínibus,féd
maxime
capillattoppidam
Vedíantiorü
cíuitatis
Cemelíon,
Por
tus
Herculis
Moncecí
,
Liguftica
ora
.
Ligurum
celeberrimi
ultra
alpes
Sallyí;D'eceates,
Oxybfj:citraVeneni,&
Caturígibus
orti
Vagiéní,Statyelli,
Vibelli,
Magelli;Euburiates,
Cafmonates,
Veliates,&
quorum
oppída
ín
ora
proxíma
dicemus.
Flumen
Rutuba;
op
pidum
albium
Intemelium;flumen
Merula;oppidum
Albingaunum;portus
uadum
Sa
batium,flarnen
Porcifera,oppídum
Genua,
flaaíus.
Ferítor,portus
Delphini,
Tíeulía,
intus
Segefta
Tíguliorum,
flumen
Macra
Líputíc
finis.
A
tergo
autem
füpradictorum
|
omníam
Apennínus
mons
Italíz
amplifsimus
,
perpetuís
íueís
ab
alpibus
tendens
ad
to
Síicalum
fretum.
Ab
altero
eiuslatere
ad
Padum
amnem
Itali
ditifsimum,omnía
nobi
|
libus
oppidis
nitent
,
Libarna,
Dertona
colonia,
T'ríta,
Barderate,
Indufttia
,
Polentia;
-
Carrea
quod
Potétía
cognominatur;
Forofului
quod
Valentínnm,Augufta
Vaeienno
..
—
,
tum,
Alba
Pompeía,
Afta;aquiís
Statyellotum.
Hzc
regio
ex
defcriptione
Auguftino^^
.—
na
e(t.Datet
ota
Líeuría:interamnes
Varum
&
Macram
ccxi.M.paff.
Adacctíturfepti
ma
ín
qua
Hetruria
eft
ab
amne
Macra
ipfa
mutatis
fepe
nomínibus.
Vmbtros
inde
:
;
exegete
antíquítus
Pea
Fos
Lydi,
à
quorum
rege
Tyrrheni,
mox
à
facríficoritulin,
|,
79
gua
Grecorum
Thufti
funt
cognominati.
Primum
Hetruria
oppidum
Luna
portu
tio
bile.
Colonía
Luca
à
mari
recedens
,
propiorcp
Pifz
ínter
amnes
Auferem
&
Arnum.—
.—
ortz
à
Pelope
Pífisdp
,
(iue
Atíntanís
Graca
cente.
Vada
Volaterrana
,
fluuías
Cecíny
20.
na;
Populonium
Hetrafcorum
quondam
hoc
tantum
ín
líttore.Hlínc
amnes
Prilleemox
—
V
mbto
nauigíorum
capax,
&
ab
eotractus
Vmbríx
portusds
Telamon
,
Coffa,
Vol;
cientíum
à
populo
Romano
deducta,
Grauiftze,
Caftrum
nouit
Pyrei;
Cxtetanus
am
nís,&
ipfum
Cre
intus
M.
paff.
quatuor,
Acylla
à
Pelafois
conditoribus
dictum
:
AL
fiam,
Fregenas.
Tiberís
amnis
à
Macra
cexxxítij.
M
.
paff.
Intus
colonis:
Falifca
Aroís
orta
(uc
autor
eft
Cato
)
quz
cognominatur
Hetrufcotum
,
Lucus
Fetonizx
,
Rufellana,
oenenfis,Sütrina.De
cetero
Aretíni
ueteres,
Arctíni
fidentíores,
Aretini
Inlienfes,
Amí-
tínenfes,
Aquenfes
cosnomíne
Tauríni;Blerani,Cortonenfes,
Capenates,
Clafini
nouí,
Clufint
uetetes,
Fluentíni
prcHuenti
Ammo
appofiti,Fefülz,
Fereatinum,
Fefcennía,
Hor:
tanum
,tHecbanum
,
INepet,
Nouem
pagi;
prafectura
claudia
Foroclodi;
,
Piftorium,
$5
Perufia,Suanenfes,Saturnini;qui
anté
Auríaint
uocabantur,
Sudertani,
Statones,
Tat,
quínienfes
,
T'ufcanienfes
,
Vetulonienfes
,
Veientani,
Vefentini,
Volatetrani
cognomi»
i
ne
IHetrufci,
Volfinienfes.
Ia
eadem
parte
oppidorum
uetetum
nomina
retinent
agti
Cruftumínus,Caletranus,
Tiberis
antea
T
ybrís
appellatus,&
prius
Albula;é
media
fere
|
longitadíae
A»enaini
Gaíbus
Aretíaoram
proflüit,
tenuis
ptímo,
necnifi
pifcinís
corrt/
^L
f
uatus,emíflusá;
nauigabilis,
ficuti
Tínta
&
Glanís
influentes
ín
eum,
nouenorum
ita
con.
z
cepturdíetum
,
(i
non
adiauént
imbres:fed
Tiberis
propter
afpera
&
confragofa,
ne
fic
quidem
priterquam
trabibus
deríus
quàm
ratibus
longe
meabilis
fertur,
per
cl.
M.paff.
!
no
procul
T'íferno
Derufia
&
Ocrícalo,Hetrutiam
ab
V
mbrís
ac
Sabinis,
mox
círca
ANS
ML.paff.urbis
Veientem
agram
à
Cruftumino,deín
Fidenate,
Latinumás
à
Vaticano
dí
4o
rimeas:fedinfra
Aretinum
Gilanim
duobus
&
xl
fluuijs
auctus,
praecipuis
autem
INare
&
Aaierie
,
quí
&
ipfe
nauígabilis
Latium
includit
àtergo,nec
minus
tamen
aquís
ac
tot.
fontibus
ín
utbé
perductis:&
ideo
quatilibet
magnatum
nauíum
ex
Italo
marí
capax,
teram
íntoto
orbe
nafcétíirm
mercator
placidifsimus.
Plutibus
prop?
folus
quàm
ceteri.
in
omuibus
terris
amnes,accolitur,
afpiciturág
uíllis,
INulliqs
autorum
tmínus
licet
inchi/
-
fisuttríbcg
latetibus:nec
tamen
ipfe
puetat,quanquá
creber
ab
fübitísincremétis,
&nuf/
——
ams
quam
magis
aquís
quàm
in
ipfa
urbe
Hass
Quinitmó
uates
intellieitur
potius
ac
monitor
arcta
femper
reliiofüs
uerius
quàm
fans.
Latium
antíiqu&
à
Tiberi
Circeios
VL.
paff;
longitudine.
T'am
tenucs
primordío
ím
petíj
fuere
radices.
Colonis.
Ex
o
o0
-
fxpe
HISTORIAE.
LIBEA
-tÍ
$3
|
fepe
mutatis
cenuete
alij
alijs
temporibus,
Aborigines;Delafet;
Atcades,Siculi,
Autanci,
UE,
R.atulí.Et
ultra
Circeíos
Volfci,
Ofci.Aufones,unde
nomen
modo
Latíj
procefsit
ad
Lí
i»
ría
amnem.In
príncipio
eft
Oftía
colonía
à
Romano
rege
deducta.
Oppidum
Lauren,
tumlucus
Iouís
índigetís
,
amnís
Nutnicíus,
Ardea
à
Danae
Petfeí
matte
condita.
Deía
quondam
Aphrodiium,
Antíum
colonía.
Aftura
flumen
&
infula.
Fluuius
Nympha
us;
Cloftra
Romana.
Circeij
quondam
ínfüla
immenfo
quídem
tari
círcundata
(ut
cre;
ditat
Homero)at
nunc
planície.
Mitum
eft
quod
hac
de
re
tradere
homínü
notíti
pof?
fanus.
Thcophraftus,quí
prímus
externorü
alíqua
de
Romanis
diligétíus
fcripfit
(oam
|
Theopompus;ante
quem
nemo
mentíoné
habuit;arbem
duntaxat
à
Gallis
captá
dixit:
]
10
Clítarchusab
co
proximus,legationé
tantá
ad
Alexandrum
mífTam)
híc
iam
plafquam
A
&
fama,
Citceiorü
infülze
&
menfurá
pofuit
ftadía
Ixxx.
ín
eo
uolumine
quod
fcripfit
INi
codoro
Athenien(iG
magiftratui;quí
fuit
urbis
noftre
cccclx.anno.Quícquid
eft
ergo
ter
rarü
prater
x.
M.
paff.
prope
ambitus,adnexà
iafüla.
Poft
eum
aanü
accefsit
Italiz
alind
mitaculá:A
Circeijs
palus
Pomtina
eft,quem
loci
xxiii.
utbíü
fuiffe
Mutianus
ter
cóful
pdidit:
Dein
lumen
Vfens,fupra
Gd
Tatracína
oppidü,líneua
Volfcorá
Aaxur
dictá:
&
ubi
fuere
Amyclx
à
ferpentibus
delete.
Deín
locus
Spelunce;lacus
Fundanus,
Caíeta
portus.
Oppida
Formiz,Hormíz
dictà,ut
exiftímauere,antiqua
Llaftrygonü
fedes.
Vl
tra
fuit
oppidá
Pyra.
Colonia
Minturnz,Líti
amne
díuifa
Glanico
appellato.
Oppidü
Sinueffa
exttemü
ín
adiecto
Latío
,
quam
quidá
Sínopen
dixere
uocitatá,
Hinc
felix
illa
E
2o
Campaníaeft.
Ab
hoc
finu
íncipiütuítifericolles,&
temulétía
nobilis
fucco
per
o€s
terras
inclyto,
atqj
(ut
ueteres
dixere)
fammü
Libeti
patrís
ci
Cerere
certamen
.
Hinc
Setini
&
Cacubi
obtendátur
agrí.His
iungütur
Falerni,
Calení.Dein
cofurgát
Maflici,
Gauraní,
Sutrentíníg;
motes.
Ibi
Laboríni
campi
fternütur,&
in
delícías
alícx
politur
mefsis.Hacc
littora
fontibus
calidis
rígantut:practerdg
cctéra
ín
toto
marí
conchylio
&
pifce
nobili
atz
notantur.
Nufquam
cenerofiot
olex
liquor.Et
hoc
quogp
certamen
humane
uoluptátis
(9.
"i
tenuere
Ofti,
Grxci,
V
bri,
Tufci
Campani.
In
ora
Sauo
flauías
,
Vulturnü
oppídum
cum
amne,
Líternum,
Cumge
Chalcídentium,
Mifenum,portus
Baíatum,Dauli,lacus
Lu
ctinus
8
Auernus,iuxtaquem
Címmeríum
oppidum
quondam.
Deín
Puteoli
colonía,
Diczarchía
dicti:poftig
Phlegtzi
campi,
Acherufia
palus
Cumis
uicina.
Littore
autem
so
hoc
Neapolis,
Chalcidenfium
&
ipfa,
Patthenope
à
tumulo
Sírenís
du
denm
—
níam,Pompetj:
haud
procul
a(pectáte
monte
Vefüuio,
alluente
uero
barno
amnejdger
Nlucetínus:&
ix.
M.pafluum
à
mari
ipfa
Nucetía.Surrentum
cum
promontorío
Minet;
ee
ux
,
Sitenam
quondam
fede.
nauígatío
4
Citceis
duodeoctoginta
M.
paff.
patet.
Re;
gio
ea
à
Tiberi
prima
Italix
feruatut,
ex
defcriptione
Auguftí.
[ntus
coloni,
Capua
ab
!
:
campo
dicta,
Aquínum,Suefa,
Venafram,Sora,
T
eanum
Sidicinum
cognomine,
INo/
^3
m
la.Oppída
Abellinum,
Aricia,
Alba
longa;
Acerani,
Allifani,
Atínates,
Aletrinates,
Ana
-
7"
*-
enini
Atelladi,
Afülani,
Arpinates,
Auximates,
Auellani,
Alfaterni.Et
quí
ex
agro
Lati;
no,item
Herníco,item
Labicano
cognominati
Bouillz,
Calatize,
Cafinim,
Calend,
C
a/
pitulum,
Cernetü,
Cernetani
quí
Maríani
cognomínátur:
Coraní
à
Dardano
Troiano
ON
40
orti:
Cubulteríni,
Caftrimonienfes,
Cíngulani:Fabienfes;in
monte
Albano
Foropopu/
lienfes.Ex
Falerno
Fru
(inates,Ferétínates,Freginates,Fabratetni
ueteres,
Fabraterni
no
m.
ui,Ficolenfes,Fregellani,Foroappi
;Forentani,
GabiniInteramnates,Succafani,
quí&
Lí
p^
rínates
uocátur,Ilionenfes,
Lauinij;Norbani,
Nometaní,
Preneftin&urbe
quondam
Ste
|
Jhane
dicta,
Priuernates,Setíai,Sípuini,
Sueflulani,
T'elini,
Trebulaní
cognomine
Bali
nienfes,
Trebani,
T'ufcalaní,
Verulaní,
Veliterni,
Vlabréfes
,
Vluernates,
fuperá
Roma
|
cuius
nomen
alterum
dicere,arcanis
ceremoniatum
nefas
habetut:
optimad;
&
falu
ipfa
tarí
fide
abolitum
enuncíauit
Valeríus
Soranus,luítdg
mox
pcenas.
INon
aliená
uíidetut
inferere
hoc
loco
exempl
religionis
antíqua,
ob
hoc
maxíme
(ilentíü
iaftitutzz.
INangg
díua
Angerona;cui
facrificatur
ad
diem
xij.
Cal.Ianuarij;,orc
obligato
T
gnatoqy
fimu
2
lacum
4o
COPLINII]
NATVARALI£
lacrum
habet.
Vrbem
trís
portas
habenté
Romulus
relíquít;aut
(ut
plurimas
tradét
ibus
credamus)quatuor,
Moenia
eíus
collegere
ambitu,
imperatoribus
cenforibusdp
Vefpafia
—
nísanno
conditz
dccexxviij.
paff.
xíij.
M.cc.
Complexa
montes
vij.
ipfa
diuiditur
ín
re
ciones
xiíj,
Compita
larum
cclxv.
eiufdem
fpatij
menfura
currente
à
rüiliarío
n
capíte
A
Ro:fori
ftatuto
ad
(ingulas
portas,que
funt
hodie
numero
xxxvfj.ita
ut
xf
porte
femel
numetentur,;pratereantttó
ex
ueteribus
vij.qua
effe
defierunt
Efficit
patfuum
per
dire
ctum
xxx.
M.dcc.Ixv.
Ad
extrema
ueto
tectorum
cum
caftrís
pratoríjs
ab
eodem
milía
río
peruícos
omnium
ularum
menfura
collioít
paulo
amplius
Ixx.
M.
paff.
Quó
(i
quís
altitudinem
tectorum
addat,
dignam
profecto
eftímationem
concipíat,
fateaturdy
nul
liusurbis
magnítudínem
in
toto
otbe
potuifle
ei
comparari.
Clauditur
ab
oticnte
aggere
19
Tatquinij
Superbi;inter
príma
opere
mírabili.
INangg
eum
muris
zquauit,quá
maxime
^
patebat
aditu
plano.
Cxtero
muniíta
etat
pracelfis
muris,aut
abruptis
montibus,
hifi
qs
expatíantía
tecta
multas
addidere
utbes.In
prima
regione
praterea
fuere;in
Latio
clara
oppida;Satricum,
Pometía,
Scaptía,
Pítulum,
Polítoria,
T
ellcne,
d
ifata,
Canina,Fica;
1
na,
Cruftumeríü,
Ameríola,
Medullía;
Cotnículum;Saturnía;ubí
nunc
Roma
eft:
Anti
N
polís
quod
nác
Ianiculü
in
parte
Roma:Antemnz,
Cameríü,Collatia,
Amitetnü,
Nor;
be,Sulmo,&
cühís
catnem
ín
móte
Albano
folíti
accipere
populi
Albéfes:
Albani,
Aefo
laní,
Aciéfes,
Abolani,Buberani,Bolani,
Cufaetani,
Coríolani,Fidenates,
Foreté,Horte,
A
fes,Latini&fes,
Lópulani;
Manates,
Macrales,
Mutucuméles,
Muniéfes,
Numiniéfes,
Ol
licalani,Octulani;Pedani,Pulluftini,
Querquetulái,Sicani;/Sifolefes,
T'oleriefes,
l'utien/
2o
—
|
fes,
Vimítellarij,
Veliéfes,
Venetalái,
V
icelléfes.
Ita
ex
antid
Latío
lij.
populi
ínteríere
fi;
neueftiarjs.InCápano
aüt
agro
Stabícoppidü
fuereufqy
ad
Ca.Pópeiü
&
L.
Carbone
coss.pridie
Cal.Maij,d
die
L.Syllalegatus
bello
focíali
id
deleuit;
Qd
nüc
in
uillasabijt.
Tntetcídit
ibi
&
Taurania.Süt
&
moriétis
Cafilini
reliquic.Praterea
autor
eft
Antías,op
pídum
Latinorum
Apiolas
captum
à
L,
Tarquínio
rece,
ex
cuius
prada
Capitolium
is
inchoauerít.A
Surrento
ad
Silarum
amnem
xxx.
M.
palT.
ager
Picétínus
fuit,
l'ufcorum
téplo
Iunonis
Argiua
fub
Iafone
códito
infignis.Intus
oppidü
Salerni,
Pícéía.
A
Silaro
regío
tertía
&
ager
Lucanus
Brutiuscp
íncipit;nec
ibi
rara
incolarü
mutatio.
T'enuetüt
eà
Pelafgi,
Ocnotrij,
Itali,
Moreetes,
Siculi,
Graci:
maxime
populi
,nouifsime
Lucanià
|
Samnitibus
ortí
duce
Lucio.
Oppida
Pxftum
Gracis
Pofidonia
appellatü;finus
Pacfta;
y9
i
ji
nus,oppidü
Helia,que
nunc
Velia.Promontoriü
Palinurü:a
quo
finu
teccéte
traíectus
TR
i
ad
colamná
Rhegia
c.
M.paff.Proximü
aüt
huic
lumen
Melphes.
Oppida
Buxentà
23
Me
^
Grace
Pyxüs,
Laus
amnis:fuít
&
oppídü
eodem
nomine.
Ab
eo
Brutiü
littus,oppidum
^
M.
Jj
Blanda;flumen
Bat
portus
Parthenius
PhocentiG;Gnus
Vibonéfis,locus
Clampetie,.
i
hu
|
oppídà
T'empfa
à
Gracis
Temefe
díctü;&
Crotoniéfíü
Terína;finusdy
ingés
Terincus.
nn
Oppídum
Confentía.
Intus
ín
penínfula
flnuíus
Acheron
à
quo
oppidani
Acherontini.
s
il
Hippo
quod
nüc
Vibonem
Valentiam
appellamus.
Portus
Herculis,
Metaurus
amnis.
qm
Tauraníá
oppidü;portus
Oreftis
&
Medua.
Oppídü
Scylicü.
Cratzis
funius,mater(ut
dixere)Scylla
Dein
columna
Rhegia:Siculá
fretá:ac
duo
aduerfa
p
romótoría:ex
Italia
.
Canys;exSicilia
Pelotü
xíj.ftadiorü
intetuallo.
VndeRhegiü
xij.
M.d.pall
Inde
Apen
40
níni
fylna;promontoriü
Leucopetra
xfj.
M.paff.ab
ca
Locti
cognominati
àpromótorío
—
^
|
ephytio;abfünt
à
Sílato
cccín.
M.
paffuum.Et
includitur
Europe
finus
prímus,in
cod
matia
nuncupantur:nde
irrampit
Actlantícum,ab
alíjs
magnum:quá
íntrat,
Porthmmos
|
à
Grxcis,
à
nobís
Gaditanü
ftetum:cum
intrauit
,
Hifpanum
quatenus
Hifpanias
alluit:
ab
altjs
Ibericum,aut
Balearicumimox
Gallicü
ante
Narbonenfem
prouinciam;hiínc
Li,
gufticum.Ab
co
ad
Sicilia
infulam,
Tufcumiquod
ex
Graxis
alij
NNotía;aliy
Tytrbenü,
noftris
plarími
infer
uocát.
Vltra
Siciliam
quod
eftad
Salentínos,
Aufoni
Polybius
aes
appellat.Eratoftbenes
aüt
ínter
oftium
oceani
&
Sardinia
quicquid
eft,
Sardoum.
Inde
-
adoiciliam
Tytrheni.Ab
hac
Cretamiufgj
Siculum.Ab
ca
Cretícá.Infül:
perhac
ma
uou
Qe
05
0
|
m
c
d
HISTORIAE.
LIBER
..
III
A!
——
tía
prímt
omnium
Pityufe
à
Gracis
dictz,à
frutíce
píneo,
nunc
Ebufus
uocatur
uttagg
ciuitate
fcederata
ancufto
freto
iaterfluente;patent
xlij.
M.
paff,
Abfunt
à
Díanio
feptín
Ly
centís
(tadijs,totídem
Díaníum
per
continentem
à
Carthagine
noua.
Tantandem
à
Pi
tyu(is
inaltum;Baleares
due,
&
Sucronem
uerfus
Colubraría.Baleares
funda
bcilicofas,
Grxci
Gymnafias
dixere.Maior
c.M.paffuá
longitudine:circuíta
uero
cccclxxx.
M.
op,
pida
habet
cíuium
Romanorum
Palmam
&
Pollentíam,latína
Ciniut
&
Cunici,&
fce
deratum
Bochorü
fuít.Ab
ea
xxx.
M.paff.
diftat
minor,loneítudine
Ix.
M.circuita
cl.
M.
paff.ciuitates
habet,Iamnonem,
Saniferam,
NAggene.
A
maiore
xij.
M.
paff.ín
altam
abeft
Capraria;infidiofa
naufragíjs,
&
e
regione
Palma
urbís
Menaríz
ac
Tiquadra;&
!
Jo
patua
Ánnibalis.Ebu(i
terra
ferpétes
fugat,
Colubraria
parit.
Idco
infefta
omnibus,
nifi
A
Ebufitanam
terram
inferentibus:Girxci
Ophiufam
díxere.TNec
cuniculos
Ebufus
oíonít,
populantes
Balearium
meffes
.
Sunt
alix
xx.fermé
paruz
marí
uadofo.
Gallíz
aüt
ora,
ín
Rhodani
oftío
Metína
,
mox
qux
Blafcon
uocatur,
tres
Stocchades
à
uicínis
Mafsi/
lienGibus
dict
proprer
ordinem;quas
item
nominant
(ingulis
uocabulis,Proten
&
Me;
fcn,que
&
Pomponiíana
uocatut;tettía
Hypza.Ab
his
Sturíam,Phoenice;Phila,
Leto,
&
Lerína
aduerfum
Antipolim,ín
qua
Vergoani
oppidi
aemoria,
|
-
De
Corfica.
|
|
-c
o
Mp
Va
E:
Liguftico
mari
eft
Corfica,
quam
Graci
Cytnon
appellauere;fed
Tufco
propior,
"
à
feptétríone
ín
merídié
piecta/loga
pafT.cl.M.lata
maiore
ex
parte
l.
C'írcaítu
ccexxij.
.
2o
M.
Abeftà
uadis
Volatetranis
Ixtj.
M.paffuü.
Cíuítates
habet
xxxiífj.&
colonias
Maria
.
namàC.Mactío
deductá,
Aleríam
à
dictatore
Sylla.
Citra
eft
Oelafa:íntra
uero
Ix.
M.
paffuum
à
Corfica;Planaría
à
fpecie
dicta,equalis
freto;ideods
nauierjs
fallax.
Amplior
Vtrego&
Captaría,quam
Gtzcíi
Aegilon
díxere.Item
Egilium
&
Dianiü
quam
Attemt
fiam,ambz
contra
Cofanum
littus
;'&
parua,
Menaría,Colubratía,
V
enaría:
Hlua
cum
ferri
meralliscircuita
c.
M.à
Populonia
x.à
Grecis
Aethalía
dicta.
Ab
ea
Plana(ia
xxxix.
P
M.Ab
his
ultra
Tiberina
oftíaía
Antíano
Aftuta,mox
Palmaría,Sínonia;
&
aduerfum
Fotmias
Pontiz
.
In
Puteolano
autem
(inu
Pandataría,
Prochyta
non
ab
Aenex
nw
trice
fed
quía
profafa
ab
Aenaría
erat.
Aenaría
ipfa
à
ftatíone
nauium
Aenez,
Homero
Inaríme
dicta
,
Girzcís
Pithecufa
,
non
à
(imiarum
multitudine
(ut
aliqui
exiftimauere)
—
-80
fed
à
figlinis
dolíatiorum.
Inter
Paufilypum
&
Neapolim
Megatíssmox
à
Surtéto
viij.
x
coeuee
diftantes,
Tiberi
ptíücipis
arce
nobiles
Caprez;circuitu
xl.
M.pafl.
Leucor
E
-
thea,
Extrady
confpectum,
pelagus
Africum
attíngens
Sardinia,
mínus
x.
M.pa(luum
|
à
Corfice
exttemís,ctíamnum
anguftías
eas
arctátibus
infulis
paruís,
quz:
Cunículatíz
appellantar,itemd;
Phíntonis
foflz,
à
quibus
fretum
ipfum
Taphros
nomínatur,
:
E
DeSatdinia.
|
Cap.
vir
£
-
7.
Cl
Atdiniaab
oriente
patens,cIxxxvitj.
M.paff.
ab
occidente,clxx.
M.
à
meridie,
Ixxiíif.
:
S
M.à
feptentrione,
cxxi].
circuitu,
dlxfj.
M.
abeft
ab
Africa
Caralítauo
promontorío
;
ducenta
mílía;à
Gadibus
quatuordecíes
centena,
Flabet
&á
Gorditano
promótorío
du
E
asinfulas
quauocantur
Herculis,
à
Sulchenfi
Eno(in,
à
Caralitano
F
ícatíam
,
Quidam
«4o
Baud
procul
ab
ca
etía
Belerídas
ponunt
&
Collodem,
&
quam
uocát
Fleras
lutra.
Ce/
|
cberrimi
ín
ea
populorum
Tlienfcs,
Balari,
Cori.
Oppidorum
xiiij.
Suchitani,
Valétini,
LN
INeapolitani,
Bocenfes,Caralitaní
ciuíam
Romanorü;&
Noréfes,Colonía
at
e
í
uocatur
ad
turrím
Libyfonis,
Sardíniá
ipfam
Times
Sandalíotin
appellauit
ab
c
£s
folez,
Myrüilus
Ichnufam
à
militudíne
ueftigtj.
Cótra
Paftanü
finü
Leucafia
eft,
SU
3
xene
ibi
fepulta
appellata.Cótra
Velia;
Pontia.&
ícia,utt
&dqguao
nomine
NU
ides,
*
*
argumentá
polfeíLe
ab
Oenottijs
Italic:
&
cotra
Viboné
patue;qux
uocátur
Ithacefiz,
N
os
Vlixis
fpecula.
—
DeSicilia..
yy
Lg
pee
Cap.
vr
/
we.
e
anteomnes
claritate
Sícilía,
Sicania
Thucydidi
dicta
,
Trinacría
pluribus,
ur
;
V
aut
Triquetra
à
tríangula
fpeciescírcuitu
patens
,
ut
autor
eft
Age
em
istas
aule
qi
phare
gu
nen.
£^
l$e
A»
C
PEINII
NATUVRALIS
paff.quondátutio
agro
coharens,mox
interfufo
marí
auulfa
xij.
M..inlonoftudinemi
—
—-
frcto:ín
latitudínem
aüt
M.d.p.iuxta
columná
Rhegíam.Ab
hoc
dehifcendi
argütméto;
Rhegià
Graci
nomé
dedere
oppído;in
margine
Italiz-(ito.In
eo
freto
eft
fcopulus
Scyl
latem
Charybdis,
mare
uorticofüm,
ambo
clara
fxuítia.Ipfius
Triquetr&
,
ut
diximus;
promontoríü
Pelorus
aocatur;aduerfus
Scyllam
uergens
in
Italíam,
Pachynum
in
Gite
cíam;cxlirg.
M.ab
eo
díftante
Peloponnefo:Lilybeumn
ín
Africam.clxxx.M.intetüallo
à
Mercuríj
promontorío:&
à
Caralitano
Sardíniz
cxx.
M.
Inter
fe
atit
haec
promontoría
ac
latera
diftant
his
fpatijs.
Terreno
itínere
à
Peloro
Pachynum
dxvi.
M.paff.Itide
Lily
bxum
cc
M.Inde
Pelorum
clxx.
M.
Coloniz
ibi
urbes
ac
cíuitates
Ixxij.A
Peloto
mate
Ionium
ora
fpectante,oppidà
Meffana
cíuí
Ro.quí
Mamertíni
uocátur.
Promótoriam
1o
Drepanü;colonía
Tautromíniü,que
antea
INaxos,Hütnen
Afines,tmós
Aetna
nocturnís
mirus
íncédijs.
Crater
eíus
patet
ambitu
ftad.
xx.
Fauilla
Tautominià
&
Catanam
ufqg
peruenit
feraens,fragoruero
ad
Maroné
€
cemellos
colles.Scopuli
tres
Cyclopii,
pot/
tus
Vlíxis,colonia
Catana.
Flumina
Symethum,
T'etías.Intus
Leftrygonij
campi,
Opr
pida;
Leontíni;Meearís,amnis
Pantagíes.Colonía
Syracufa;cüfonte
Arethufa.
Quan
quam
&
T
emenítis,
&
Archidemia,&
Magaa;&
Cyane;&
Milichie
fontes
ín
Sytacufa
,
A
nio
potantur
agro.Portus
INauftathmus,flumen
Elorum,
prómontorium
Pachynum:à
—
4
qua
fronte
Sicilie
flumen
Hirmíníum,oppidü
Camatrina
,
fluuias'Gelas;
oppídü
Acra
gas,quod
Agrigentumnofltrí
dixere.
Thermecolonía
amnes
Atys
&
Hypfa,
Selínis
—
oppídum.Lilybaum
ab
eo
promontoría,
Drepana,mons
Eryx.
Oppída
Panhormüm,
26
Solüs,Fimeracum
Buuío,
Cephalcedis,Aluntium,
Apathírnum;
T
yndaris
colonía;op-
pidum
Mylg,&
ande
cepimus
Pelorus.Intus
lating
conditionis
Centuripini
,
INepíni,
Segeftaní:ftipédiartj,
Alforini,
Aetnenfes,
Agyrini,
Aceftei,
Acrenfes,Bídint,
Citar,
Ca
cirini,
Drepanitani;
Ereetíni;EceftiéfesErycini;Entellíni,
Etini;Edíni;Eneuíni,
Gelani,
Ga
lathani;Halefini,FHennenfes;Hybleníes,
Herbitenfes,
Ferbeflenfes,
Flerbulenfes,
Halt
-
cycufes,Hadranitaut;Imacaréfes,
Ichanenfes,Tetenfes,
Mutuftratíni,
Magellini,
Mureen
tini,
Mutyenfes,
Mepaníni,
INaxtj,
INocení;Pettíni,
Paropíni,
Pinthienfes,Semellitani,
Scherini,
Selinuntij
,
Symethij,
l'alarenfes,
l'ifsinenfes,
T
tíocalini,
Triracienfes,
Zan»
cli
Meltfeniorum
ín
Sícalo
freto.
Infula
funt
ín
Afrícam
uet(e,
Gaulos,
Melita
à
Came
rina
Ixxxiitj.
M.paff.à
Lilybzo
exiij.
Cofyra,
Hieronefos,
Cane;
Galatha;Lopadafa,
5e
Aethufa,
quam
alij
Aegufam,
Bucínna,
&
à
Solunte
lxxv.
M.
Ofteodes
,
contra;
Pa;
ropínos
Vftíca.Cítra
uero
Sicilíam
ex
aduerfo
Metauri
atunís
xij.
milibus
ferme
paffuü
ab
ítalía,
vij,
Aeolíz
appellate.
Ezdem
Lipareorum
&
Hephaftíades
à
Grracis;
à
nov
firís
Vulcanizz,
Acoliz,quod
Aeolus
Iíacis
temporibus
ibi
regnabat.
x
De
Lipara.
Cap.
ix
Aem
T
Ipara
cum
ciui
Ro.oppido,dícta
à
Lipato
tege;qui
fuccefsit
Aeolo,
antea
Milcgo
bs
nís
rel
Meligunis
uocítata;abeft
xfj.
M.
paff.ab
Italia;ipfa
circuitu
paulo
minori.
1n;
terbác
&
Sícilià
altera;antea
Therafia
appellata,nüc
Hicra;quía
facra
Vulcano
eft;colle
ín
ea
nocturnas
ewomente
flámas.T
ertía
Strongyle,à
Lipara
M.
paff.
ad
exortum
folis
uergeas,in
qua
reenauít
Aeolus,qux
à
Liparaliquidiote
flamma
tantum
differt.
Cutis
4o
famo;quíná
Haturi
Gnt
uenti,
ia
tríduü
praedicere
incolz
tradütut:
ande
Aeolo
uétos
pa
tuifie
exiftimatu
m.Quarta
Didyme,minor
quàm
Lipara.Quínta
Erícufa;
Sexta
Phoeni
'£tifa;pabulo
proximarü
telícta.INouifsimà,eademás
mínima,;Euonytnos
.Haàdtenus
de
bimoEaropeGnu
^
^
^
DeLocrisItalix
fronte.
ges
tex
Capo
—x
A
Loctisltaliz
frons
incipit,magna
Gracía
appellata,
ín
tres
finas
recedens
Aufonij
Lo
marís,quoniam
Aufones
tenuere
prími:patet
octogíntaduo
M.
paff.
ut
autor
eft
"Xarto.Pleríq
Ixxfj.M.fecere.In
ea
ora
flumína
ínnnmera,fed
memoratu
díeha
à
Locrís
e
c
E
aera
B
op
cea
Mtetcaüliue
caftrü,
Cocinthü;quod
effe
lotv
z'simá
Ataií
promontorí
aliqui
exiftimant
D'eín
finus;&
Scylaceé;Scylletía
Acheni^
eeu
et
|
enfibug
A
uU.
HISTORIAE
LIBER
HNÍ
ás
)
:
E!
"
-
^
z
s
—
*
t
:
D
-
|
énfibus
cam
codetent
dictum:quem
locü
occatrens
Terinze
este
fl
*
|
is
"
€
]
ccutretis
In
inzus
[raus
pctinfulam
efficit
Pd
pu
9
e
rt
Q
e
f
Pt
£32
Lue]
S
o.
tri
"TO
-
CI
E23.
hy
Een]
m.
ru
"4.
Q
3
Q
en]
FN
ux
o
i
yq
29
£24
"Ea
jani
[0]
Pl
G^
eS
pue
»*
X
hr
"U
£2
-
-
pz
Ls
er]
z
C)
-—
[e]
b.
4
[er
LILDdY
2
um
EgNEE
x
"
xir
*
á
d
$e
-
"7
ase.
ut
ure
Enc
Ut
AE
PEU
-
CER
i
MED
c
a
cime
liz
EI
CES
ODE.
me:
EIE
E
z
rM
REEL
See
ER
E
:
——
ie
-
-
eum
En
sien
:
E
i
3
AINE
E
aca
^
depot
3225.
Es
:
met
P
a
Mk
veri
ims
iim
Dies
radii.
m—
E
EAT
v
dn
m
DEOR-as
2d
ora
cdbemt
teni
A4
C
PRLINII
NATVRALIS$
ss
:
ni
Aquiloni,
Abellinates
cognomine
Prottopi,
Compfani,
Caudini,Licutes
quí
cogor
mínátar
Cornelíani,&
qui
Bebiíani,
Vefcellaní,
Deculaní,
Aletríni,
Abellinates
cognomi;
nati
Matfi,
Acraní,
Aecani,
Alfellani,
Attínates,
Arpaní;Borcani,
Collatini,
Corínéfes,&€
nobiles
clade
Romana
Cannéfes,
Dírini,
Forentani,
GenuGiniHetdonienfes,Hyríni,La
tinates
cogaomine
Frentaní,
Etínates,
ex
Gargario
Mateolani,Neretíni,
Matini,
Rubu
tini
Svluíni,Strapellini,
Tarmantíni,
Vibínates,
Venu(iní,
Vlurtini.Calabrorum
medi
terraneí
Egetíni,
Apameftini,
Argentíni
Batuntinéfes,Deciani,
Brambeftíni,
Norbanen
fes,
Sturnini,
Tutíni.Salentinorum,Aletiní;Bafterbini,
Neretini,
Valentini,
V'eretini.
|
Regíioltaliequarta.
|.
:
Cap.
xu
c*
Equitur
regio
quarta
gentíum
uel
fortífTimarum
Italia:.Ia
ota
Frentanorutn
à
T
ifet,
Io
ao
flumen
Ttiníam
portuofum.Oppida;FHliftonium,;Buca,
Ortona, Aternus
amnis,
[ntas
Ánxanícogaomine
Frentaní,
Carentíní
Supetnates,&
Infernates,
Lanuefes:Mar
ruciaorum
TeatiniPelignorum
Corfinienfes,
Superaquaní,
Sulmonenfes:Marforum
Anxantini,
Atínates,Fucentes,Lucenfes,
Matauij,
Albenfium
Alba
ad
Fucinum
lacum:
Aequiculanotum
Cliternini,
Catfcolani
:
Veftinorü
Augulaní,Pinnenfes,
Peltuinates,
quibus
íanguntar
Aufinatescifmontani
Samnitium;quos
Sabellos;
&"
Graci
oaunitas
dixere
,
colonia
Bouianum
uetus,
&
alterum
cognomíne
Vndecumanorutn,
Aufidena;
tes,
Efernini,
Fagí,
Fugali;Fícolenfes,Sepínates,
l'reuentínatessSabinorum
Amitetníni,
Curenfes,Forum
Decii,
Forum
nouum;Fidenates,Interamnates,Nurfini,
Nomentani,
Reatíni,
T
rebulani,
quí
cognomínatur
Mutufcaií,
&
qui
Suffenates,
T
ibuttes,
Tatína/
35
tes.[n
hoc
(itu
ex
Aequículis
ínteriere
Cominí,
T'adíates,
Acedici,
Alfaterni.
Gellianus
au
tot
e(t,
laca
Fucinobauftum
Marforum
oppidum
Archippe,
conditum
à
Marfya
duce
Lydorumitem
Vrticinotum
ín
Piceno
deletam
à
Romanis,
Valetíanus.Sabini
(ut
qui
dam
exiftimauere)
à
religione
&
deorum
cultu
Seuíni
appellati,
Velinos
accolunt
lacus,
rofcidis
collibus.Nar
amnis
exhaurit
illos
fulphareis
aquis.
Tiberim
ex
hís
petés
replet,
é
mote
Fifcello
labens,
iuxta
Vacung
nemora
&
Reate
in
eofdem
códitus.
Ac
ex
alía
pat
te
Anio,
ín
monte
Trebanorum
ortus
,
lacustrís
amoaenítate
nobiles
,
quí
nomen
dedere
Sablaqueo;defert
ín
T'iberim.In
agto
Reatíno
Cutílía
lacum,;ín
quo
luctuet
infula,]Tta
liz
ambilicum
effe
M.
Varrotradit.Infra
Sabínos
Latíum
eft,
à
latere
Picenum,
tergo
Vinbria,
Apennini
iugis
Sabinos
utríncy
uallantibus.
-
Quíntategío.
—
I
|
-—
(ap.
xi
Viata
regio
Picenieft,quondam
uberrimz
multitudinis.
ceclx,
M.Picentíum
in
fi»
Qa;
Rom.popu.
uenere
.
Ortí
(unt
à
Sabínís
uoto
uere
facro.
l'enuere
ab
Aterao
amne,ubi
nunc
ager
Adrianus,
€
Adtíacoloníajà
mari
vij.
M.p.
flumen
Vomanü;acet
pratutíanus,
Palmenfiscj.Item
Caftrum
nouam,
flumen
Bátinum,
Truentum
cum
am
:
e:
quod
folum
Libutnorum
ín
Italía
reliquum
eft.
Flumina
Albulates,Suinum,
Helui/
n2m,
quo
finitur
Pratutíana
regio
&
Pícentum
incipit.
Cupra
oppidüicaftellum
Firma:
norüm,&
faper
id
colonia
Afculü
Picení
nobiliffima:Intus
INouana.
In
ora
Cluana;Po
-
tentía,'Numana
à
Siculis
condita.
Ab
fjfdem
colonia
Ancon;appofita
promontorio
Cu
30
mero
ínipfo
fle&tétis
fe
orz
cubito:
Gargano
clxxxiij.M.p.Intus
Auximates,
Vereeta
49
—
ni,
Cíngulani,
Cuprenfes
cognomine
Montani,
Falarienfes,Paufulani,
Pleninenfes,Rici
neafes,Septempedani
,
T'ollentinates,
T'riacenfes,
Vrbs
faluia;Pollentini,
|
Sextategio.
—
—
em
Cap
xum
Toss
his
fexta
tegio,
Vmbriam
cóplexa
agtumcg
Gallicum
cirea
Ariminum.
Ab
Anconc
Gallica
ora
íncípit,
togatze
Galliae
cognoríne.
Siculi
&
Liburni
platími
eius
tractum
tenuere,
in
primís
Palmenfem;
Praetutianum,
A
dríanumdg
agtum.
Vtnbri
eos
expulere,hos
Hetruríahanc
Galli.
Vmbrorum
censantíquiffima
Italix
exiftimatur,ut
quos
V
mbríos
à
Grecis
putent
dictos,quod
inundatione
terarum
imbribus
faperfaif/
——
lent.
ccc.
eorum
oppida
T
hafci
debellaffe
reperiatur.
INunc
in
oraflumen
AefisSeno
X
Me
o
.
eallia
|
HISTONLUAS-
LIBER
-
IIH
ei
—
nicus
appellatut
inus
:
Lechex
hínc,Cenchrez
illincanguftíarum
termini.longo
&
atv
cipití
nauium
ambitu,
quas
magnitudo
plauftrís
tranfuchí
prohibet,
Quam
ob
caufam
B
perfodere
nauigabili
alueo
anguítías
tentauere,
D
emetríus
rex,
dictator
Cafar,
C.prín/
ceps,D'omítíus
INero,infaufto
(ut
omníum
patuitexítu)
incepto.Medío
hoc
interuallo,
quod
ífthmon
appellauímus,
applicata
collibabítatur
colonía
Corinthus,
antea
Ephy»
ra
Leica
one
ab
utroque
littore
ftadijs,
€
fumma
fua
arce
quz
uocatur
Acrocorín;
thus,
ín
qua
fons
Pyrene,
diuerfa
duo
maría
profpectans.
Ixxxvíj.
M.
paff.
ad
Corin
thíacum
(inum
traíectus
eft
Patras
à
Leucade.
Patre
colonia
ínlóoifimo
promontorío
Peloponnefi
códita
,ex
aduerfo
Aetoliz,&
fluminis
Eueni;minus
M.paff.
(ut
dictü
eft).
1o
interuallo,
ín
ipfis
faucibus.finum
Corínthiacam
Ixxxv.
M.paff.
ínlongitudinem
ufque
Y
adlíthmon
traufmittunt.
Adda
-
xx
Cap.
v
:
|
à
Chaíz
nomen
prouiacía;ab
I(thmo
íncipit:
ante
Aegialos
uocabatur,
propter
ut
-L
M.besin
littore
per
ordinem
difpofitas.Primz
ibí
quas
diximus,
Lechez
Corínthío/
rum
portas.
Mox
Olüros,Pellenzorà
caftellum.
Oppida
Helíce,Bura;in
qua
refugére
hauftis
príoribas,Sicyon,
Aegira,
Aegion;Eríneos:Tatus
Cleone;Hyfia
Pahormuspor
tas,demonftratüdg
íam
Rhium,à
quo
puso
quíng;
M.paff.abfunt
Patra,quas
fupra
memetrauímus,
Locus
Phereín
Achaia,ix.
montium
Scioeffa
notiffimus,fons
Cy
mothoe.
Vltra
Patras
oppídà
Olenum,colonía
Dyme,loca
Buprafium;Hytrmíne;pro
|
moatoríum
Araxum.
Cylene
(inuspromontoríum
Chelonates,ande
Cylenen
duo
M,
E
zo
pal.
caftellum
Phlíüs.
Qua
dice:
Arzthytea
dicta;poftea
Afophiís.
Inde
Eliotü
ager,
quí
antea
Epei
uocabantur.
Ipfa
Elís
in
meditetraneo,
&
à
&
xij.
M.paff.
Intus
ddubrs
Olympi;
Louis,ludorà
clatitate
faftos
Graciz
cóplexum.Pifzorü
quot
dam
oppidum;praHuente
Alpheo
amne.
At
ín
ora
promontotium
Ichthys:amuís
Ab
pheus
nauigabilis
prope
fex
oppida,
Aulon;Leprion,
promontoríü
Plataniftus:
omnía
hxc
ad
occafum
uerfa.
Ad
meridiem
autem
Cypariflius
(inus
cam
urbe
Cyparifa
Ixxij.
p
milíam
paffaum
círcuítu,
Oppida
Pylos,
Methone:locus
Helos,
promontoríiü
Acrítas,
;
(inns
Aiazus,ab
oppido
Afine,Coronzus
à
Corone.finiintur
Tanato
promontorío.
Ibiregio
Meffenía
duodeuiointi
montíam.
Amnís
Pamífus.
Intas
autem
ipfa
Meffene,
Ithome,
echalía,
Acene,Pteleon,
Thryon;Doríon,Z'ancle,uartjs
clara
téporibus.Hiw
o
ías
(inis
circuítasIxxx.
ME
paff.traiectus
uero
xxx.
M.
Dehínc
à
Tenaro
ager
Laconu
cas,libere
gétís:&
(inus
circuitu
ccvi,
M.traiecta
xxxix.
M.Oppida
Tanatum,
Amyciz,
Phere,
Leuctta,&
atas
Sparta,
'heramne;atqy
ubi
fuere
Cardamyle,Pitane,
Anthaue:
Locus
Thytea,
erania.M6s
Taygetus;amuís
Earotas,finus
Aegilodes,
oppídá
Pfam
|
tnathas.Sínus
Gytheates
ab
oppído:ex
quo
ad
C'retà
ín(ula
certi
imus
curfus
.
Omnía
aic
Maleo
promontotío
incladau£.
Quí
fequítar
aus
ad
ucc
dere
aen
*
traiectu
quinquaginta
milia
paf.idé
ambitu
centü
feptuagíntaduo
milia.
Oppida
Boca,
Epidauta
s,Límera
cognomine:
Zatax,C
yphanta
portus.
Amnes;Inachus;Erafinus,ín
ter
quos
Argos
hippium
cognominatum,
fupra
lacum
Lernen,
à
marí
M
M.
paffuum,
nouemcp
additis
milibus,
Mycenz
:&
ubi
faíffe
Tytintha
tradunt
:&
locus
Mantinea,
PT
Montes,
Artemíus,
Apefantus,Afterion;
Parparus;aliytp
undecim
numero,Fontes
INio:
—
be,
Amymone;Pfammate.
À
Scylleo
ad
Ithmum
exxvíj.
M.
paffuum
:OppidaHer/
iN
mione,
'teezen,
Corypha(ium:appellatumig
alias
Inachiá,alias
Dipíiam
Argos
;
Por,
;
tus
Cxnites
,
(iffus
Saronicus
olím
querno
nemore
redímítas,
unde
nomen,
íta
Gracia
|
:
antiqu
aapp
ellante
quercum.
In
éo
Epidaurü
oppidum,
/fculapij
e
celebre,
ie
rzüm
promontoríum;portus
Anthedon,&
Bucephalus:&
quas
gcn
íxeramus,
Cen
id
chrez,Ithmipatsaltera
cum
delubro
Neptuni
quinquénalibus
inclyto
ludis.
Totinus
:
Pelopónenfem
oram
lancínant,
tot
maría
allatrant.
Siquídéà
feptentrione
Ionia
irrum
/
pit.ab
occídente
Siculo
palfatur,à
meridie
Cretíco
urgetur,ab
oríéte
brumali
Aegeo;ab
»
d
oriente
folftitiali
Myttoo:quod
à
Megarico
incipiens
(inu,
totam
Atticam
—
:
|
E
E
:
!
€
£
e
At
VIBPDEMINIR
S
CC
ON
00
0o
$2
2€
PLINII
NATYRALIS
zig
.
De
Arcadia.
asso
1:
00
7
Ogpo
94
*A
T
Éditettanea
eias
Arcadia
maxíme
tenet,undique
à
marí
remota:initio
Drymodís,
V
E
mox
Pelafgís
appellata.
Oppída
eius,
Pfophis,
Mátinea,
Stymphalum,
Tegea,
——
,
Antígonea,
Orchomenum;
Pbeneum,
Palantium;unde
palatium
Roma:
Megalepolis
Catíina;Bocaliü,
Carnon;Parrhafiz,
Thelphufa;
Melanzca;Heraa,
Pyle;Pellana;
Aere,
"Epium,
Cynxtha;Lepreon
Arcadíz;
Patthenium;Alea,
Methydriü,Enifpe,
Maciftum,
Lampe,Clitotíim,
Cleone;ínter
qua
duo
oppida
regio
INemza,
Betn
binadía
uocitata.
Montes
in
Accadia;Pholoecur
oppido;item
Cyllene;
Lyceus;ín
quo
Lyczí
Iouis
dela
bram:Mznalus,
Artemi(ius,
Parthenius,
Lampeus,INonactís
:
pratetig
ignobiles
octo.
Amnes,Ladon
e
paludibus
Phenei,Erymanthus
€
monte
eafdem
nominis
in
Alpha
1o
um
deflacntes.
Relíqua
cíuítates
ín
Achaía
dicenda,
Aliphirzi,
Abeate;Pyreenfes,
Pe-
P
rethes,Paragenítze,
Tortuní,
T
ypania;
Thryafij,
T
ríttefes.
Vninerfz
Achaix
libertatem
Domitíus
Nero
dedit.Peloponnefüs,
ínlatitudíne
àpromontorío
Malezad
oppidum
-
:Lechium
Corínthíaci
finus
dx.
M.
paffpatet.
At
ín
tranfuerfum
ab
Elide
Epidaurum
axxv.M.Ab
Olympia
Argos
per
Arcadíam
Ixit;
M,Ab
eodem
loco
ad
Phliunta
dícta
menfura
eft,
Vniuerfa
autem;
uelut
penfaate
aequorü
incurfus
natuta;ín
montes
ví
.
atqg
-
JHoasdub
—
—3—
GCraedac
Aud
^
——
—
——
Cap.
vit
|
A
BIfthmi
anguftijs
Hellas
ncipit;noftris
Graccià
appellata.Tn
ea
prima
Attícá;
atv
—
«7
X.tiquítus
Acteuocata,
Attinpít
Ifthmuim
parte
fuí,
qua
appellatur
Mecarís
,
à
co/
"lonia
Megata,
é
regione
Pagarum.
Duo
hae
oppída
excarrente,
Peloponnefo
(ita
funr
20
utraque
ex
parte
,
uelut
in
humeris
Helladis.
Paca
&
amplius
Aegofthenenfes
contri
but
Megaren(ibusIn
ota
autem
hac
portisSchicenus.O
ppída
Sídüs,
Cremyon.
Scy;
"tGiafaxa
vi.NL.
longitudine,
Getanea.Meoara;Eleufin.Fuere
&
Oenoa
&
Probalinthos
.
quz
nuncnon
fant.
Ab
ifthimolij.
MI.
paff.
Pirzus
&
Phalera
portus,
v.
M.
paf.
tnuro
.
fecedentibus
Athenís
iuncti.Libera
hac
ciuitas;nec
indiga
ullius
priconij
amplius,
tat
-.
tà
clarítas
fapfluit.In
Attíca
fontes,
Cephifia;
Larine,
Calliroe,Enneacrunos.
Mótes;Brí
-
keflas,
Acgíaleus,
Icaríus,
FlymettasLycabettusamnis
Iliffos.
A
Pytao
xlij,
M.
paff.
-
Suníum
promontoríum,Dorifcum
promontorium.
Potamos,Brauton;Ton
quondam
oppida.
Rhamnüs
paeus,
Marathon;
campus
T
bríafius,
oppidum
Melita;&
Oropus,
ín
cófinio
Bocotiz.
Cuius
Anthedon,
Oncheftos,
T
hefpiz
liberum
oppídum,Lebadea:
3o
nec
cedentes
Athenis
clatítate
;
que
coonominantur
Beeotiz
Thebz,
daorü
anmínum
-
Liberiatque
Herculísut
uolunt)patría
.
Et
Mufis
natalein
nemore
Heliconis
alfignant.
Datur
&
his
Thebis
faltus
Citheron;atnnis
Ifmenus.Praterea
fontes
ín
Barotía,
Oedi,
podia,
Pfammate,Dirce;Epigranea,
Átethufa;Hippocrene,
Acanippe,
Gareaphie.MG
:
A
hebas
Eleutherz;FHalíattus,
Plateg;Phere,
Afpledon;Hlyla,
I
hisbe;Erythre,
Gliffas,
.
Copeiuxta
Cephifümamné
Lamía
et
Anichia:Medeo,Phligone,
Grephís,
Cotonea,
.
Cheronía.In
ora
aütiufra
Thebas,
Ocale;Eleon,Scolos,Schenos,Peteon;Hytie,
My
;
caleffusFlyrefeon;Pteleon,
Olyros,
Tanagra
liber
populus,
&
ín
ipfis
faucibus
eutipi,
8
.
quem
facit
obíectainfale
Eubcez
;
Aulis
capaci
nobilis
portu
-BecotosHyantasanti
4o.
—
..
quitus
dixete.
Locri
deínde;Epicnemidij
cognominant,olim
Leleeesappellati
perquos
amnis
Cephifas
defertur
in
mate.Oppida,
Ops,
unde
opuntinus
finus,
Cynos.
Phoci/
..
disínlittoteunim
Daphnis;
Introrfus
ín
Éocris
Elatea
,
&
ín
ripa
Cephifi(ut
diximus)
-
Til£a;Delphoscg
uerius
Caemís,&
Hyampolis.
Rurfus
Locrorü
ora;ín
qua
Latymna,
.iTÉronii;iuxta
quod
Boagrius
amnis
defertur
ín
mare.
Oppida
INarycion,
Alope,
Scar
tesextra
przdictos;Mycalefus,Adilifius,
Acontíus.
Reliqua
oppída,
inter
Megatam
&
.
|
[
Uo.
—
grin
mis
vnm
.
Theflalia;&
Dryopis;femper
à
tégibus
cognominata
Ibi
genius
tex
nomine
Grgcus;
à
/—
HISTORIAE
LIBER
ri
8
m
quao
Grxciaiibi
Hellen;à
quo
Hellenes,
Hos
eofdem
Flometus
tribus
nominibus
appel,
.
lauit,Mytmídonas,
&
Helleaas,&
Acheos.Exhis
Phthiotz
nomínátur
Dorida
accolea
!
tes.Eotü
oppida,
Échinus
ín
faucibus
Sperchij
luminis,
'hetmopylatü
aneüfti
:
quo
atguméto
iij,
M.paff.inde
Heraclea,
I
rachín
dicta
eft.
mons
ibi
Callídrotrius,
Oppida
celebria,
Hellas,
Halos,
Lamía;
Phthía;
Acne.
"[heffalía.
Cap.
vnt
3
N
Theffalia
autem
O
rchomeaus,
Minyeus
aritea
dictus
:
&
oppidà
Almon,ab
alijs
Elmon,
Atrax,Pelínna;fons
Hypetía.
Oppida;
Pberz,quatum
à
tergo
Pictus
ad
Ma
cedoníam
protenditur,
Lariffa,
Gomphi,
]
hebx
Theffalíz,nemus
Pteleon;Ginus
Paga
(icas.
Oppidum
Pagafa;idem
poftea
Demettías
dictü,
T
rícca,
Phatfalicicampi
cum
ci^.
15
uitatelibera,
Cranon,Ilctía.
Montes
Phthíotídis,
INymphaus,
quondam
topíatio
datu,
Y
rz
opetefpectabilis:Buzygxus,
Donacefa,
Bermius,
Daphiffa,
Chimerion,
Athamas,
Stephane.In
T
heffalía
faat
(ij.atcp
xxx.quorum
nobiliffími
Cerceti,
Olympus,
Pierus,
Ofla:cuias
ex
aduerfo
Pindus
&
Othrys,Lapitharü
fedes,ad
occafum
uergentes:ad
ot;
^^
tas;Pelíos:omes
theatrali
modo
ínflexi
t
caueatis
ante
eos
Ixxy.
urbibus.Flumína
Thef
Quid
lepti
us
!
faliz,
Apidanas,Phoenix,Enipeus,
Onochonus,
Pamifus.
Fons
Meffeís,
Lacus
Beebéis,
c,5cais
T
Lb?
Et
ante
cunctos
clarítate
Peneus
,
ortus
íaxta
Gomphos:
interg
Offam
&
Olympü
ne
bw
morofa
conualle
defluens
d.
ftadijs,
dimidio
eius
fpatio
nauigabilis,
Ineo
cutfa
Tempe
E
uocátur
v.
M.pafflongitudíne,&
ferme
fefquijugeti
latítudíne,
ultra
uifatn
hois
áttollen;
tibus
fe
dextera
lzuadg
leniter
cóuexís
iugis.Intus
fua
luce
uitídante
allabitar
Peneus;uírí
:
o
dís
calculo,amcenus
cjtca
ripas
gramíne;canorus
auíum
cócehtu.
Accipit
amné
Eutoton
iec
recipit,
fed
olei
modo
fupernatanté
(ut
dictü
eft
ab
Flomero)
ar.
ns
portatum
abdicat;peenales
aquas
dírisdy
genítas;aroéteis
(uís
mífcétirecufans,
Magnefia.
Ca.rx
:
Em
annexa
Magnefia
eft,
caius
fons
Libethra.
Oppida;Iolcus;Hormenium,
|
Pyrrha,
Methoe,Olizon.Promontoríü
Sepias,
Oppida;
Caftana,Spalathra.
Pro;
^
—
montotíam
Aeantiam.
Oppida,
Meliboea;Rhizas;Erymne,oftíum
Peneí,oppida
Ho;
pP
-
molff,Orthe,
Thefpiz,
Phalanrna;
T
hauniacie,
Gyrton,C
rano,
Acarne,Dotíon,
Me;
lítca;Phylace,
Potnis.
Epití,
Achaíe,
Atticae,
Theffaliz
ín
porrectálongitudo
cecclxxxi
:
M.paff.traditur,latitado
clxxxvij.
M.
Macedonia.
Cap.
1x
r
Acedonia
pofteacl.por
ulorá,
duobus
inclyta
regibus;quondád
terrarü
impetío;
3o
LV
L
Aemathia
antea
dicta.Hec
ad
Epiroticas
gentes
ín
folis
occafum
tecedés
poft
ter
.
ea
Maenefizatg
Theffaliz,infeftatur
à
Datdaniís.Partem
eíus
feptentrionaletn
Pao/
nía
ac
Pelagonia
protegüt
à
Triballis.Oppida,Aega,ín
quo
mos
fepelite
teges;Dercea:
-
m
|.
&integione
qua
Piería
appellatur
à
nemore,
Aeginium.In
ota
Heraclea;flume
Apilas:
Oppida;P
hína,Oloros.
Amnis
Halíacmo.Intus
Flalorítz,
Vallei;Ph
ylacei,
Cyrthefite,
|
T
vriffei.Pella
colonia.Oppídá
Stobi
ciuíutn
Ro.Mox
Antigonía
,
Europusad
Axíum
j
*
amnem,eodemáp
nomine
per
quod
Rhoedías
Hluit:Heordeg
Scydra,
Mieza
Gordínic.
-
Mox
in
ora
hn
,
fluuius
Axius.
Ad
hunc
finem
Dar
dani,
T'reres;Píeres,
Macedonia
accolunt.
Ab
hoc
atone
Paconie
gentes,
Parorei,Heordenfes,
Almopfi,
dinde
eor
dones.
Montes
Rhodope,
Scopíus,Orbelus.Dein
preíacente
gremio
terrarum,
Aretha
4o
(i
Antiochenfes
Idomenenfes,
Doberienfes,
T'ienfes,
Allantenfes,
Audariftenfes
Mo
ryllij,
Garefci,
Lyaceftz,
Othrione;&
liberi
Amantini
atcp
Oreftz
,
colonia:
Bulliden/
v
Qe
Dictis:
Xylopoli
SconiftiliberiFlrades
Sirics
Tmphei
Coronai
nora
|
inus
Macedóici
oppidü
Chalaftra,&
intus
Phileros,
Leteimediocy
flexulittorís
Thef?
falonica,
liber
condítionis.
Ad
hanc
à
Dytrachío
cxitij.M.paffuum.
Therme.
In
Thet
maciínroppl
da,Dicza,Pydna,Derra,Scione,
Promontoríum
Canaftrzam.
Oppi
?
1a
Dallene,
Phleora.Qua
ín
regione
montes,
Hy
(izorus,Epítus,
Alchíone,
Leuomne.
E
|
Eee
c
eee
Elesn,
Mendz
,
&
in
Dallenenf
ifthmo
quondam
Potídza,
r
——
nüc
Caffandriacolonía:
Anthemus,
Holophyxos
(inus,
Mecibetna.Oppida
Phyfcel,
:
-
la,
Ampelos,
Torone,
Soggoftedes:fretum
quo
montem
Athon
Xetxes
tex
Perfarum
uu
|
€
5
continenti
^
$4
C.
.PLINLIL.NATYVRALIS
continenti
abfcidit;in
longitudine
paffaum
M
.
d.
Mons
ipfe
à
planície
exeuttit
if
mare
lxxv.
M.paffuam.Ambitus
radicis
cl.
M.colligít.
Oppidum
ín
cacumíne
fuit
Actothon,
p
1
INücfunt
Vranopolís;Palxottíum;
Thyffus,
Cleone,
Apollonia;cuius
incole
Macróbij
cognomínantur
.
Oppidü
Caffera;faucesdg
alter
Ifthimí
,
Acanthus,Iftría,
Graftonía,
Hetaclea.Regío
Myedonix
fubíacens.
In
qua
recedentes
à
mari
Apollonía
,
Atethufa,
'T
'
T
hracía
fequítur;inter
nalidiffimas
Europe
gentes,
(trateoías
L.díuifa.Populoti
R
X
T.
TSCNEEU
M
LT
RITA
:J
rü
xcu
--
fecerg
HIS
TORIAB
LIBER
-irlri
54
a
fecete.
A
arippa
adiecit
quadraginta.
Inde
ad
murutn
füpradiétü
d.ab
eo
Clietrónefus
cxxvi.
M.
Sed
à
Bofphoro
(inus
Cafthenes.Portüs
fenum;&
alter
qui
mulierum
coeno
tmínatur.
Promontorium,
Chtyfoceras;in
quo
oppidum
Byzantiutn
libera
condítionis;
antea
Lygos
dictum.
Abeft
à
Dyrrachio
dccxi.M.
paff.
T
antü
patet
longitudo
terrará
inter
Ádríaticam
mare
&
Propontídem.
Ammnes,
Bathynías,
Pydaras,
(iue
Atytas.Op;
pida,Selymbría,Períathus.latítudiae
ducentorum
pedum
contínenti
adnexa.
[ntus
By?
zíaarx
regum
Thracíz,à
T'erei
nefafto
crímíne
inuifa
hírandínibus:reeio
Caníca,
colo;
nia
Flauíopolis
,
bí
antea
Z;ela
oppidum
uocabatur.
Et
à
Byzia
quiaquagíhta
M.
paíT.
.
Aptoscolonia,
quz
à
Philippisabeft
cIxxxvíij.M.paff.
At
íaota
amnis
Ergínus,
oppi.
1?
dum
fuit
Gonos,
deferitar
&
Lyfimachia
iam
ín
Cherronefo,
Alius
nanque
ibi
Ifthmos
E
angu(tía
(imili
eft,eodem
nomine
&
pari
latítadine
:
Ilaftrant
daz
arbes
utríncp
littora;
qu&
haud
díffimili
modo
tenuete,Pactysx
à
Propontidc;Cardia
à.Melane
finujbac
ex
facíe
loci
notníne
accepto,utraqy
cóprehen(e
poftea
Ly(imachía,
v.
M.paff.à
longis
ma
ris.Chertronefosa
Propontíde
habuit
T
yriftaGin,
Crithoten,Ciffitm
flumini
Aegosap;
pofitam:nunc
habet
à
colonia
Apto
xxxíj.
M;paf
Refifton;ex
aduerfo
colonia
Patíane.
EcHellefpontus
fepté(ut
dixímus)ftadíjs
Eatopam
ab
Afia
diuidés,quatuor
illic
ínter
fe
contratías
urbes
habet.
In
Europa.
C
allipolín
&
Sefton.
Iu
Afia
Lampfacam
&
Aby;.
don.Deín
promotori
Chertone(i
Maftu(ia
aduerfüm
Sígeo,cuíus
ín
fronte
obliqua.
|
,
Cynoflema;itaappellat
Hecubg
tumulus;ftatío
Achiorà.
Turris
&
delubrá
Prote(ilai;
E
39
Et
ín
extrema
Chetrone(i
fonte,qua
uocatut
Aeoliü
o
»pídá
Elais.
Deín
petentí
Mer.
73
lanem
(ind
portus
Corlos,&
Panhormus
&
füpradicta
Pordis
Tercs
Europe
(inusad.
hunc
modá
clauditur.
Montes
extra
predictos
Thracia:
Edonus,Gigemotos,
Meritus,.
Melanphyllon.Flumina
in
Hebrü
cadentía
Bargus,Suemus.Macedoniz,
Thracize,Hel
lefpontílógítudo
fuptadicta.
Qaídá
dcexx.
M.
faciüt.
Latitudo
ccclxxxiij.
M.
eft
Aegeo.
mari
nomen
dedit
ícopulus
ínter
Tenedam
&Chium
uctíus
quàm
infula,
Aex
ttomine;.
P
^^^
ifpeiccapriz
qux
ita
Gixcís
appellatar;tepente
ín
medío
mati
exiliens.Cerhüt
eumra
|
dextra
parte
Andtum
nauigantes
ab
Achaía;ditam
ac
peftiferü.Aeocí
pars
Myrtoo
dà:
tut
:
appellatur
ab
ínfulaparua,quz
cernitur
Macedoníam
à
Gerefto
petentibus;
haud.
procul
Eubcez
Caryfto.Romaní
omnía
hzc
maría
duobus
nominibus
appellant,
Mar,
$e
cedonicum
quodcunque
Macedoniam
aut
T
bracíam
attíngit,
Grecienfe
quà
Gracíati
alluit.
Nam
Greci
&
Ionium
dinidunt
in
Siculum
ac
Ctetícum
ab
infülis.
Item
Icaciums,
quod
eft
ínter
Samum
&
Myconü.Catera
nomína
(inus
dedere
qiios
díximtis.
Et
ma;
EJ
ría
quidem
geatesq;
ín
tertío
Europz
Gau
ad
hunc
modum
fehabent,
^0
.
.
Infule
íntereas
tetrasiintet
quas
Creta;
Bubeea,
Cyclades,Sporades,
Hellefponti;
....
Ponti,
Motidis,Dacis,Sarmatim
Scythis.
——
^.
Cap.
xir
E
T
Níuleautéex
aduerfo
Thefprotix
Corcyra;à
Buthtoto
xij.
M.
paff.eadem
ab
Acro
:
Acerauaijs
quiaquagínta
M.
cum
urbe
ciafde
nomínís
Corcyra
libera
cíaítatis,&
oppi?
|
do
Ca(siope;
templo&g
Cafrj
[ouís.paff.
xevij.
Ml.
in
longitudinépatens
:
Homero
dicta
Scheria
&
Phxacia,Callimacho
etiá
Drepane.Circa
eamaliquot;fed
ad
Italiam
uetgés.
4o
Thoronos;ad
Leacadíam
Pax
dus;
quíncg
M.
diferetz
à
Corcyra:nec
pculab
fjsante
|
.
Corcyram
Erícafa,
Marate;
Elaphufa,
Malthace,
Trachie,
Pytionia,Ptychia,
Tarachie,
3
Et
à
Phalacro
Corcyrz
ptomontorío
fcopulus,in
quer
matatá
Vlixís
naué
à
(imili
fpe
:
cíc
fabula
eft.
Ante
Leucadiá
Sybota.Inter
Leucadiam
aüt
&
Acbaíam
permulta:
:
qua
rum
T
eleboidesezdem
qux
T'aphig;ab
incolis
ante
Leucadíam
appellantur,
T
aphías,
:
Oxis,Prínoeffa:&
ante
Aetolíá
Echíaades,
Aegíalía,
Cotonís,
Th
yatira,
Geoaris,
Dio
P
nyíia,
Cyrnas,
Chalcis,Pínara,
Myftus.Aate
eas
ín
alto
Cephalenia,Z'acyathu
s,utreqg
4
a
beregiaqpe
asi
Davetotoc
nace
akas
Cephalenía
quondam
Melzena
dicta,
|
-
xi
M
paffaumabeftcitcuítu
patet
xlíiij,
Same
diruta
à
Romanis:
adhuc
tamen
z
e
pe
itia
habet.
Interhanc
X
Achaiam
cum
eppído
tagnífica
&
fertilitate
pracipua
ZLacyn/
C.
OHPTNRT
E
o
XEOER.
RUNECORG2U
7
2Eu
EET
AL
ERE
cca
mec
quam
noftri
quidam
dixere
Ceam,
Graci
&
Hydruffam.
.—
.
Garftoad
Auticamuergente,
ad
Flellefpontü
Caphareo
infignis,À
feptentríone
Cz
...
tieo,nafquá
latitudiné
ultra
xl.
M.pafT.
extendit;nufquá
iatra
xx.
M.cótrahitifed
ín
lon
-egirudinemr
utitueris
Bepotias,
ab;
"
é
PLINISI
NATVRALIS$:
thus
afiquádo
appellata
Hyrie,
Cephaleniz:
à
métídiana
parte
xij.
M.
abeft:tnons
Ela
yp
tas
ibi
aobilis.Ipfa
circuitu
collioit
xxxvi.
M.
Ab
ea
Ithaca
xij.M
diftat;in
qua
mons
INe
:
ritas,
T'otà
ueto
círcuítu
patet
xxv.
M.
patfaum.Ab
ea
Araxá
Peloponneti
promonto/
E
riim
xij.
M.paff.
Ante
hane
in
alto
Aftetis,Prote
:
ante
Zacyathum
xxxv.M..paffaü
ín
edrutri
aeütum
Strophades
duz;ab
alijs
Plot
dictz,
Ante
Cephaleniam
Letoía.
Ante
Pylumttres
Sphapiz,
&
totídé
ante
Meffenem
Oenuffz.
Ja
finu
A(inzo
tres
Thyridés:
in
Laconíco
T'egaaufa;
Cothon
,
Cythera
cü
oppido;antea
Porphyris
appellata.
Hac
(itaeftà
Males
promontotío
v
M.
pafl.ancipiti
propter
anguftías
ibi
naui
ambitu.
In
Arcolico
Pítyufa,Itíae;Ephyre.cotra
Hermioniü
agrum
TiparenusEpítopia,
Colonis,
x
Asteracontra
Troezenium
Calauria;quingentos
paffus
diftans,
Dlateis,Belbina,
La/1o
—
'
(3;
Baucidias.
Contra
Epidaurum
Cecryphalos
;
ityonefos
vi.
M,
palT,
à
continente,
1
abhac
Aegiualibere
códitionis
xvij,
M.
p.cuius
xx.
M.p.praternauipatio
eft:eadem
aüt
A
Pírxo
Athenien(ium
pottu
xij.M.pall.abeft;ante
Oenone
uocítata.
Spirao
promony
torio
obiacét
Elxafa,Dendtos,
Craueie
du,
Cacig
duis,
Selachufa;Dacenchris,Afpis,
—
&
vij.Ecin
Megatico
finu
Metharides
quatuor.
Aegila
aüt
xv.M.pafà
Cytherazeademás
——
à
Crete
Pbalafaraa
oppido
xxv..M.
paff.
Ipfa
Creta
altero
latete
ad
auftrum,
altero
ad
,
feptenttioné
uerfa,
inter
ortum
occafumcp
porrigitur,
c.arbiü
clatá
fama.
Dofiades
eam
à
Creta
nympha
Hefperidis
filía,
Anaxímander
à
rege
Cutetum
,
Philiftides,Mallotes
C'ratesprímum
Aetíati
dictam,
deínde
poftea
Cüretín,&
Maearon
nonnulli
à
tempe:
:
rie
cceliappellatam
exiftimauere.
Latítadine
nufquam
quíiquaginta
M.paffüum
exce;
20
deus,
&
cirea.
medíatu
füí
partem
maxime
patens
,
longitudine
implet
cclxx.
M.
paffuü,
citcuitu
d.
xxxix.
lectensd
fe
in
Crerícam
pelagus
ab
ea
dictum
,
quà
longifsima
eft
adorientem
Sammoníam
promontoriá
aduerfum
Rhodo,ad
occidentem
Críu
meto/-
pon
Cyrenasuetfus
expellit.
Oppida
eíus
infignia,
Phalafamne;Elzea;
Cyfamum,Perga
mum,
Cydon,
Minoum,
Ápteron;
Pantomatriü,
Amphimalla
Rhythymna;Panormü,
|
Cyteam;
Apollonia,
Matia,Heraclea,
Miletos,
Am
pelos,
Hierapytna,
Lebenia;Hierapo
lis:Et
ín
meditertaneo,
Gortyna,
Pharftá,
Gnofus,Polyrheniü;
Myrina,
Lycaftus,
Rhav
mns;
Lycétas,Dii;
A
füm,Pyloros,
Rhytíon,Clatos,
Phara,
Fiolopyxos,
Lafos,
Eled/
teraz,
1
hérapne,Marathufa
$
Cytínos:&
aliorü
circiter
Ix.
oppidorum
memoria
extat,
Montes,
Cadifcus,
Idus,
Dictus,
Corycus.
Ipfa
abeft
promótorío
fito
quod
aocatüt
jo
KI
E
LA
Cri
metopon,ut
prodit
Agrippa,
4
Cyrenarü
promontorio
Phycuntecexzv.M.paff
—
»
Item
Cadifco
à
Malea
Peloponnefilxxx.A
Carpatho
ínfula
promontorio
Sammonio
——
Ix.
M.in
fauonium
uéntutii
Fc
inter
eam
&
Rhodum
intetiacet.
Reliqua
círca
ed,
ante
Peloponnefum
dux
Coticz;totídem
Myl:&
latere
feptentríonali,
dextera
Cretam
ha
beatí.cótra
Cydoniam
Leuce,&
dug
Budotz.
Contra
Matin
Día.
Contra
Itaná
pro
moatoríü
Onífa,
Leuce:Contra
Hierapytnam;
ChryfaGaudos-Eodé
tractu
Ophiuffa,"
Butoa,R
hamnus:circamuectisqg
Cría
metopon,trés
Mu
fagores
appellate.
Ante
Sanv
moníaüm
promontoríum,Phocs,Platiz,
Sirnides,Naulochos,
Armedon,Z
ephyre.At
in
FHcllade
etiamnum
in
Aegeo
Lichades,
Scarphía,
Corefa,
Phocatía,
cóplurestgalie
|—
/
exaduerfo
Attica
(ine
oppidis,
&
ideo
ignobiles.Sed
contra
Eleufina
clara
Salamís,
anv
49
tecàm
Pfytalia:à
Sunío
uero
EHelene
v.
M.paffuum
diftans.
Dein
Ceosab
eatotidem,
—
m
fioftri
qui
Aualfa
Eabcez;quingétis
lon
a
ftadíjs
fuit
quondá:mox
quataor
fere
patribus,
que
ad
Bceotiam
uergebant,
eodeni
mati
deuoratis,oppida
habet
reliqua;
Iulida,
Cattheíam:
intercidere
Coreffus,Poeeffa.
Ex
hac
profectá
delícatioré
foeminis
uefté;autor
eft
Varto.Eubcea
&
ipfa
aunlfa
Boeov
3
tíz,tam
modico
interfluéte
Eutipo
ut
potite
iungatur,ad
meridié
promontorijs
duobus;
:
"^
í
nA
Mica
The
-
üeto
4
TNEESE
e
E
(falíamufs
pratenta
ín
cl.
M.
paff.
círcuità
Y
|
HISTOKRÍAE-
ETBER
If
$7
77"
uro
cclxv.abe(t
ab
Hellefpóto
parte
Caphatei
cexxv.
M.
pafatbibus
lata
quondám,
64
Pytrha;Porthimo;Nefo,Cetintho,
Oreo,Dio,Aedepfo,
Ocha,O
echalía:nüc
Chalcide
cuíus
ex
aduetfo
icomtínenti
Aulis
eft
,
Gerefto,
Eretría,
Catyfto,
Orítano
Artemi(io,
fonte
Arethafà
,
luciíte
Lelanto
,
aquíság
calidís
quae
Hellopia:
aocantar
nobilis
,
no»
tior
tamen
marmore
Caryftio
:
antea
uocítata
eft
Chalcodontis,
ant
Macris,ut
Diony;
fius
&
Ephorus
ttaduüt,
ut
Aríftides
Macra
,
&
Callidemus
Chalcis
,
re
ibiprimum
repetto:ut
Menachmus,
Abantías,
ut
poet
uuloo
Afopís.
Extra
eam
ía
Myrtoo
mul.
tz,fed
maxime
ílluftres
Glauconefos,
&
Aecilía.Et
à
promotorío
Gerefto;cíitca
Delam
in
orbem
(itx,
unde
&
nomen
traxére
,
Cyclades.
Prima
earum
Andrus
cum
oppído,
|
jo
abeft
à
Gerefto
x.
M.
paff.
à
Ceo
xxxix.
M.
Ipfam
Myt(ilus
Cauron,
deinde
Antan»
E
-
dron
cogaomínatá
tradit,
Callimachus
Lafiam,
alij
Nonagríam;Hydruffam,
Epaetín,
.
Patetcircuíta
xcítj.
M.
paf.
Ab
eadem
Andro
paffus
mille
à
Delo
xv,
M,
T'enos
cam
...
6ppído,xv.
M.
palluü
porrecta,
quam
propter
aquatum
abundantíam
Arí(toteles
Fly
^09
diaffamappellatamait
,
aliqui
Ophiuffam.Czterz
Myconoscam
monte
Dimafto
;
à
mí
Delo
xv.
M.paílaá.Scyros,Siphnus
ante
Meropía;&
Acisappellata,circuita
xxvíij.
M.
75
|
paffaü:Seriphus
xij.Prepefinthus,
Cythnos:Tpfaós
longe
clatifsima,
Cycladá
media,
M...
templo
Apollinis
&
mercatu
celebrata
Delos:
qua
diu
fluctuata
(ut
proditur)
fola
mo;
^
—
tmterrz
nonfenlitad
M,
Varronis
atatem
;
Mutianus
prodidit
bís
concuffam.
Haac
.
Atíftotelesítà
appellatam
prodidit
;
quoníám
repente
appataerít
enatat
Aeglofthenes
2o
Cynthíam
alij
Ortyglam
,
Afteríam,Lagiam;
Chlamydiam
,
Cynethum,
Pyrpilen,
-
igneibiprimum
reperto.Cínpítat
quincs
M.paffuam
;
affargit
Cyntho
monte,
Proxi
maeiRhene;
quam
Aatíclides
Celadu(fam
uocat
,
tem
Artemiten
Helladíus
|
Syros
..
Qquamiitcaíita
patere
xx.
M.paffuum
prodidere
ueteres
,
Mutianus
clx.
Oleatos,
Paros
.
xamoppidoab
Delo
xxxvítj.M.marmorenobilis
,
quam
ptímo
Pactíam
poftea
Mi
3
.
noidauocarant.Ab'ea
feptem
M.
quingentis
INaxus,
à
Delo
xviij.
cum
oppído;quam
..*.
Strongylendein
Dian;
mox
Dionyfiada
àuínearam
fertilitate
,
alij
Síciliam
minorem,
aut
Callipolin
appellatunt.
Patet
cítcuítu
Ixxv.M.
paffuum;dímidioq;
maíor
eft,quám
—
Paros:Erhactenus
quídé
Cydadas
feruant;cetetas
qux
fequnntur
Sporades,
Sunt
au^
.
tem
Helleae,
Phocuffa;Phacafia;SchinufTa;Pholecádros,&
à
Naxo
decem
&
feptem
..
$e
Mipaffuü
Icatos,
quac
tiomen
triatí
dedit,
tantundem
ipfa
ín
loneitudínem
patens,cam
!
xcii
oppídis
duobus;tertío
arífTo;atite
uocata
Dolíche,&
Macrís;&
Ichthyoeffa.Síta
eftab
.
exortu
fol(títialià
Delo
quíaquagiata
M.paff.Eadem
à
Samo
xxxv.
M.
Inter
Eubeeam
..
&
Aüdram
x.
M.
pafluum
freto.
Ab
ea
Gereftum
cxíj.
M.quíngentípaffus.INec
deinde
^
feraarípoteft
ordo.
Aceruatím
ergo
ponentur
relique.
Iosà
Naxo
xiííij.M
pátT.
Flo»
í
.
ieri
fepulchto
ueneranda;longitudínis
xxv.M,
antea
Phcenice
appellata.O
a;
Letarv
.
éros,
Gyarós.cá
oppido,circuita
xfj.
M..paff.prope.
Abeft
ab
Andro
fexagintaduo.
M.
»
pa(fu&.Ab
ea
SyrnosTxxx.
M.
paff.
Cynerhuffa,
T'elos
unguento
nobilis,
Callimacho
—
Agathuffaappellata.
Donyfa,
Patmos
circuitu
xxx. M.paffuum.
Corafiz,
Lcbiathüs,
^
.Letos,
Cynata,
Sicyaus,
Aim
antea
Oenoe,
Heratía
quz
Onus,
Cafüs
qua
Aftrabe,
-
&o
Címolus
quz
Echínuffa.
Wee
neo
Aiftides
Byblida
appellat
:
Arífto,
^.
telesZ:ephytíam,
Callimachas
Mímallida,
Fleraclides
Siphrium;&
Acyton.
Hac
infa
P
-
laramrotüdifííma
eft;
Poft
Machía;Hlypere
quondá
Patage;ut
alij
Plarage,nüc
Amor
6
os;Polyzgos,Phyle,
Thera,cum
prímum
emerit,
Callifte
dícta
:ex
ea
auulfa
poftca
e
d
heraizacg
ínter
duas
enatamox
Attomate,cadem
Híetra:
&
ia
noftro
zuo
Thia
ia^
ta
candem
Hieram
nata.Di(tat
Ios
à
Thera
xxv.
M.paff.Sequ
ütur
Lea,
Afcanía,
An
a/
phe,
HippurisHippuriffafa.
Aftypalea
libere
ciuitatís;circuita
Ixxxviij
M.p.ab
eft
aCa
?
3
dico
Crete
cxxv.
M.
Ab
ea
Platea
Ix.
M.
Vade
Camína
xxxviri.M.
Azibintha,
Lanife,
-
Tragia;Pharmaeufa,
Techedia;
Chalcía,
Calydua;ín
qua
oppida
iij.
Calymne
t.
Oly
-
mnos,
A
qua
Carpathü;que
nonien
Carpathio
taarí
dedít,xxy.M.pa(T
Inde
Rh
cm
ESI
OR
tíco
—
-
Mttopolíd
ufcg.Inde
oftía
ftri
Ortus
hic
n
Germani
iugís
mótis
Abnobaz,ex
aduerfo
v
«8
C
PLINIL
NATVRALIS
;
Aftíco
uento
quinquaginta
M.
paff.
à
Carpatho
ad
C
afon
vij.
M.
&
Cafo
Samoníum
Crete
promoatoriam
xxx.
M.
In
Euripo
autem
Euboico
primo
fere
Ege.
Petalias,
quatuor
ínfale,&
in
exitu
Acalante.
Cyclades,
&
Sporades;ab
oriente
littoribus
Icatíjs
Aa
;
ab
occidente
Myttois
Atticae,
à
feptentríone
Aegeo
mari,
à
metídie
Cretíco
&
Catpathío
iaclatz,per
cc.
M.in
longitudinem
facent.Pagaficus
(inus
ante
fe
habet
Euty
chíam,Cícynetum,&
Scyrum
fapradictam,fed
Cycladum
&
Sporadum
extimam,Ge
.
gontíam,Scadíram,
T
hermeufim,
Irrhefiam,
Solímuiam,
Eudemíam,
INeam,
que
Mi
—
petuz
facraeft.
Athosantefe
quatuor,
Peparethum
cum
oppiído;quondam
Euonü
di
ctam
íx.
M.palf.Scyathum
xv.
M.Imbram
cum
oppido
Ixxxvitj.M.paff.
Eademabeft
—
|
à
Máftufia
Cherronefi
lxxv.
M.
paff.
Ipfa
círcuitu
lxxíj.
M.
paff.
Perfunditut
amne
lHlíflo.
1e
Ab
ea
Lemnos
xxij.
M.qua
ab
Atho
lxxxvij.M.
paff.
Circuítu
patet
xxij.M.d.
paflud,
3
Oppida
habet
Epharftía
&
Mytinam,ín
cuíus
forü
folftitio
Athos
eíaculatur
umbram,
|
Abea'
Thaffosliberaquincs
M.paff.olim
Aería
uel
Aethría
diícta.Inde
Abdeta
cótinen
tís
xx.
M.
paff. Athos
Ixij.IV
tantundem
ad
infalam
Samothracen,
qua
libera
anteFit/
—
4
bram;ab
Embro
xxxij.
M.à
Lemno
xxíj.|Md.attollitur
monte
Saoce.x.M.paff.portuo
—
.
b.
(;fsima
omniü:
Callimachus
eam
antíquo
nomine
Dardaníá
nomínat.Inter
Cherrone/
fm
&
Samothracenutríng;
feré
xv.
M.EHalonefos.
ultra
Gethone,
Lamponiía,
Alope;
|
connefüshaud
procul
à
CeeloCherronefi
portu,
&
quedá
ignobiles.Defertis
quoq;
red
dantut
ín
hoc
finuquatü
modo
inueniri
potuerunt
notníina,
Defticos;
Larnos,
Cyfsítos,
Carbrafa,
Calathufa;Scylla;Diíaleon;dicta
Melantía,Draconon,Arconefus,Díethufa
25
Scap
os,
Capherís,
Mefate,
Aecantíon,
Ph
aterünefos;
Datería,
Calete,INeríp
hus,
P
olen;
dos.
ums
&
magnís
Europa
(inusab
Flellefponto
incipíés,
Macotis
oftio
finítur.Sed
totius
Ponti
forma
breuiter
amplectenda
efl;ut
facilius
partés
nofcantur.
Va(tum
mate
prxiacens
Afia
&
ab
Europa
porrecto
Cherrone(i
littore
expulíum
,
anguíto
meatuit/
rampitin
terras,feptem
ftadiorum,ut
dictum
eft;
intergallo
Europá
auferens
Afiz.
Pri
mas
angu(tías
Hellefpontum
uocant
.
Hac
Xerxes
Perfarum
rex,
conílrato
in
nauibus
ponte;duxítexercitum.Dorrigitar
inde
cenuís
Euripus
Ixxxvi.
M.
paff.
fpatio
ad
utbem
Príapum
Az,
quà
magnus
Alexander
tranfcendit.Inde
expatíatur
xquor,rutfusdp
ii
arctum
coit
axítas.
Propontis
appellatur.
Anguftie
Thracius
Bofphotuslatitudine
d.
paffuum,
qua
Darius
pater
Xerxís
copías
ponte
tranfuexit.
Tota
ab
Hellefponto
lot
so.
citado
cexxxíix.
M.
paff.
Dein
uaftum
mare,
pontus
Euxinus;
quí
quondam
Axenus,
longe
tefagientes
occupat
terras
,
magnodp
litorum
flexu
retro
cutuatus
ín
cornua,
ab
bis
ttíng;
porrígitur;at
(it
plane
arcus
Scythící
forma.
Medio
flexu
íungítar
oftio
Maza.
ticilacus.
Cimmeríus
Bofphorus
id
os
uocatur,
M.M
D.
patf.latítudine.
At
inter
duos
Bofphoros
Thracíü
&
Címmetíü
directo
curfü,ut
autoreft
Polybíus
d.
M.paf.intérfunt,
Circuítu
uero
totíus
Pótí
aicíes
femel
cétena
quínquagínta
M.ut
autor
eft
Varro,&
feré
.
üeteres.
Nepos
Cornelíus
ccc:
M.
adfcit.
Artemidorus
uícies
nouíes
céténa
xix.
M.
facit.
Agrippa
xxu
bomilía.
Mutíanus
xxvi
lxv.
M.Símilimodo
Europe
latere
menfura
alij
quatuordecíes
cétena
Ixxvítj.M.p.determinauere:
Alij
undecíes
cétena
Ixxij.
M.M.
—
^4
Varro
ad
hüc
modü
metitur:
Ab
oftío
Ponti
Apolloníá
clxxxyítj.M.d.paff.Calatirtan
4o.—
tundé.
Ad
oftíá
Iftri
xxv.
Ad
Boryfthenen
ecl/Cherronefum
Heracleatarü
oppidum
—
cccixxv.
M.
paffuum.
Ad
Panticapzum
quod
alíqui
Bofphorum
uocant;
extremum
in
Europz
ora
cc.
xxi.
M.
d.
que
iumma
efficit
xu.
xxxvi.
M.
d.
Aerippa
à
Byzantío
ad
flumen
Iftrü,
d.Ix.
Inde
Danticapaíi
dcxxx.
Inde
lacus
ipfe
Mixotis
T
uir
wr
ex
Ripharis
montibus
defluentem
accipiés,
nouífsimum
inter
Europam
Aiamd
finem
:
xii.
vi,
M.circuitu
patete
traditur,
Ab
alíjs
xxi.xxv.
M.Ab
oftio
eius
ad
Tanais
oftium
1
dírecto
caurfa
ccelxxv.
M.
paf.
effe
coftat.Accola:
(inus
eius
in
mentióe
Thraciedictifunt
^
—.
llize
oppidi;multisultra
alpes
milibus,ac
perínnumeraslapfusgétes
Danabj
—
5,
HISTORIAE
LIBER
p
-—
&g
—
7a
Biomíne;immenfo
aquarü
aactu;&
unde
primá
Illyricum
alluit
[tet
appellatus;fexagim
»
taamnibus
receptís,medío
fermé
numero
eorum
nauígabiliin
pontum
uaftis
fex
fiumí
nibus
euoluitut.Prímum
oftíam
Peuces,mox
ipfa
Peuce
infula
:
à
qua
proximus
alicus
appellatus,
xix.
M.
paff.
magna
palude
forbetut
.
Ex
eodem
aluco
&
füper
Iftropolim
la?
Cus
gigaítur;Ixíi;
M.pafluam
ambitu;
Halmyrín
uocant.Secapdum
oftium
INaracufto;
ma
appellatur.
Tertium
Caloftoma
iuxta
infulam
Sarmaticá;
Quortum
Pfeudoftoma
&
infula
Conopon
díabafis,
poftea
Boreoftoma
&
Spiteoftoma.Sinoula
aüt
ota
taüta
funt,ut
prodatur
ín
xl.M.paffaum
longitudinis
aíncí
mare,
dulcemig
intellioi
hauftum.,
.
Abeoinplenum
quidem
omnes
Scytharum
fant
gentes
;
uaríz
tamen
littotí
appofita
(o
tenuere;alíás
Getz,
Daci
Romanis
dicti,
aliás
Satmata;
Graxcís
Satiromatz
,
eorumág
Hamaxobij
aut
Aorfi;alías
Scytha
degeneres
&
à
feruís
ortí,aut
T'roglodyte,
mox
Ala
ní
&
Roxalaní.Supetiora
autem
ínter
Danubium
&
Hercyniam
faltum,
üfque
ad
Pan
noníca
hyberna
Carnunti;Germanorumq
ibi
confinium,campos
&
plana
Iazyges
Sat
^^-
matz,montesueto
&
faltus
pul(i
ab
hís
Daci;ad
Pathiflum
amnem
à
Moro,(iue
is
Du
"s
ria
eft,
à
Sueuís
tegüocp
Vanníano
dítímens
eos
:
auerfa
Baflernz
tenent,
alijs
índe
;
.
Germaní.
Agrippatotum
eum
tractum
ab
Iftro
ad
oceanum
bís
ad
decies
centum
M;
CN
eL
paífaum
ínlongítudínem,quantum
mínus
quadríngeatis
ín
latitudinem,
ad
flumen
Vi
E
'
ftalam
à
defertís
Sarmatiaprodidit.Scytharum
niomen
ufquequagy
rráfit
ín
Sarmatas
,
..
atqj
Germanos;INec
alíjs
prifca
illa
durauít
appellatio
,
quàm
qui
extremí
gentíüi
harum
20
jonoti
Prope
cxteris
rtiottalibus
degunt.
Verum
ab
Iftro
oppida,
Cremnifcos,Acpoliü,
^montes
Macrocremnij,clatus
amais
Tyra,oppido
nomen
imponés,ubí
antea
Ophiufa
.
dicebatur,
In
eodé
infulá
fpatiofam
incolüt
1
yraget&.Abeft
a
Pfeudoftomo
Iftri
oftio
centum
triginta
M.paffuum:
Mox
Axiace
cogaomiínes
flumíni,ultra
quos
Crobyzí;fda
.
men
Rode,(inus
Sagatícus
,
portus
Ordefüs.Et
à
Tyra
centum
uipinti
ML
paffuum
flu
"
men
Boryfthenes
,lacusqs
&
gens
eodem
nomine,
&
oppídum
à
marí
recedens
quín/
.
decim
M.paffuá,
Olbíopolis
&
Miletopolis;antiquis
nomínibus.Rutfüsdp
ínlíttore
por
tus
Achaeorum
Infula
Achillis,
tamalo
eius
aíti
clara.Etab
ea
centum
xxv.
M.
paffuum
penínfula,
ad
formam
gladij
íntranfüerfaüm
porrecta,
exetcitatíone
eiufdem
cognomi;
nata
Dromos
Achilleos,cuíus
longitudinem
Ixxx.
M.
paffaü
tradidit
Agrippa.
Totum
3o
éamtractum
Tautíci
Scytha:
&
Satmata
tenent.
Inde
fylueftris
regío
Hyleum
mare;
quo
alluitur,cognomínauit,Encecadloz
uocátur
íncole.
Vltrà
Panticapes
amnis,quí
INo
madas
&
Georgos
diftermínat
:
mox
Acelinus.Quiídá
Pantícapen
cofluere
infra
Olbi/
.
am
cum
Boryfthene
tradunt;
diligentiotes
Hypanin:tanto
errore
eorá;quí
illum
in
A(ie
parte
prodídere.Mate
fübít
uafto
receffu;donec
quíngs
M.paff.ínteruallo
abit
à
Mao/
'
-
.
gtide,uafta
ambíens
fpatía
multasdp
gentes.Sínus
Carcinites
appellatur,flumen
Pacyris;
.Oppída
Naubarü,
C
atcíne.À
tergo
lacus
Buges;foffa
cmí(Tus
ín
tmare.Ipfe
Buges
à
Co
tero,
Mxotis
lacus
Ginu;petrofo
dífcluditur
dorfo.
Recipit
amnes
Bugem,Gerrhü.F]ypa
ninyex
diuerfo
uenientes
tractu.INam
Gerrhus
Bafilidas
&
INomadas
feparat.
F1ypanis
^
0
perNomadas
&
Hylxos
fluitmanu
facto
alueo
ín
Bugen,
natutalí
ín
Coretum.Regío
$
4o
Scythíx
Sendica
nomiaatur.
Sed
à
Carciníte
Taurica
incípit;quondá
marí
circanfüfa
&
ípfa,quaqua
nunc
iacent
campi.
Deínde
uaftis
attollitur
agis.
Triginta
funt
eorü
populi
.
Ex
íjs
medíterranci
xxiii].
Sex
oppida,
Orgocyní,
Carafeni,
Affyrani,
Tractari,
Arcila/
chiiz,Caliordi.Iugutm
ipfum
Scythotauri
tenét.
C
lauduntur
ab
occídente
Cherronefo;
abortu
Scythis
Satarchis.
Inora
à
Carcinite
oppida,
Taphre
xs
rx
anguítijs
penin/
falz:mox
Heraclea
Cherronefos,
libertate
à
Romanis
donatam.
Miegarice
uocabatur
E
antea;precipui
nítorís
ín
toto
eo
tracticuftoditis
Grace
moribus,
quincy
M.paffuutt
1
$
ambiente
muro.
ade
Parthenium
promontotium
Taurotum
,
ciuitas
Placía.
Symbo
P
loaportus.
Promontoríü
Cría
metopon;aduerfutn
Carambico
A(iz
promontorio
pet
medium
Euxiaum
procurrens
clxx.
M.
paffuum
ínteruallo:
qu&
maxime
ratio
5cythici
—
.
E
arcus
SUNT.
ctr
n
-——
mm
a
e
m
n
—M
M—
—
5
A
ERE
LAU
re:
leenas
caso
4d
etur:
/———
—
gero
RSS
EE
CZESCGENZESI
pk,
arua.
ctettat
am
eint
Lm
xu.
"
i
-£8
ET
AER
6o
|
|
(C,
PLINII
NATVRALIS$.
:
atcus
fotmácfficit
:Ab
co
Taurorá
pottus
multi
&
lacus,
oppidá
Theodofiaà
Criume;
aep.
topo
cxxij.
M.
paff.
A
Chertonnefo
cixv.M.
paff.
Vltra
fuere
oppida,
viera
Sunrus
Acre,
Nymphaum,
Día.
Reftat
longe
ualidifsimutn
inipfo
Bofphotí
introitu,
antíca
pxum
Milefiorá,à
Theodofia
M.
xxxv.
paff.
A
Cimtmero
uero
oppido
trans
fret
(ito
MAL,
(üt
diximus)
paff.
Hiec
ibi
latitudo
Afiam
ab
Europa
fcparat
,
eap
ipfa
pedibus
pens
q»
petuía;glacíato
freto.Bofphori
Címmettj
latitudo
xij.
x.
D.paf.
Oppida
habet
ermifium
,
Myrtmecium:
&
intusinfalam
Alopécen.
Per
Maotín
autem
ab
extremo
Ifttimo,qui
locus
Taphra
uocatur,ad
os
Dofphori
cclx.
M.paffuü
longitudo
collipitut.
A
Taphtís
per
continentem
íntrorfus
tenét
Auchetz,apad
quos
Flypanís
orítur,INeuti
apud
quos
Boryfthenes,
Geloni,
Thuffagetze
Budini,Bafilidz,
&
cxruleo
capillo
Aga;
ro
thyri
Super
eosTNomades:dein
Anthropophagi.A
Buge
faper
Mazotín
Sauromatz,
&
Effcdones.At
pet
orá
ad
Tanaim
ufq;
Mzote,à
quibus
lacus
nomen
accepít:ultimicg
dtergo
corum
Arimafpi.
Mox
Riphai
montes,&
afsiduo
níuiscafu
pinnarum
fimilitu
díue,Pterophoros
appellataregio:pats
mundi
damnata
à
natura
rerum,
&
denfa
mería
caligine:necp
in
alio
quàtn
tígorís
opere
gelidisds
aquilonís
cóceptaculis;Pone
eos
mot
tes,ultraG;
aquilonem;gens
felix
(fi
credimus)
quos
Hyperboreos
appellauere
,
annofo
degit
zuo,fabulofis
celebrata
miraculis.Ibícreduntur
efle
cardines
mádi,extremicy
fide
üetnoín
autumnum.
Semel
in
anno
folftítio
oriantur
fjs
foles,
brumad
femel
occidunt.
T.
.tumambitus;femefttiluce
&
una
díe
folís
auerfi:non
,
ut
imperiti
dixere,
ab
zquinoctío
*
^.
b.
Reoio
apríca;felici
temperie,
omníafHlatu
noxío
carés.Dornus
fjsnetotalucicg,
&
deo;
20.
tum
cultus
uítitim
grecatimdp,difcordía
ignota
&
xgrítudo
omnís
.
Mots
non
nifi
fatiey
-
tate
uítasepalatis
delibutisdg
fenibus
luxuex
quadam
tupe
ín
mare
falientibus.
Eloc
oe^
nus
fepultutze
beatífsimum
.
Quidam
eos
in
príma
parte
Afiz
littorum
pofuere
,
non
ín
Europa;qui
funt
ibí
(imilitudíne
&
(itus,
Attacorum
nomine.
Alij
medíos
fecere
eos
íntee.
btrung
folem;
Antipodum
occafum
exoríentemt
noftrum;quod
fierí
nallo
modo
po:
teft;tamuafto
mati
interueniente.
Qui
non
alibi
quàm
ín
femeftrí
lace
conftítuéte
eos,
fecere
matutinis
metidie
metere,occídente
fole
foetus
arborü
decerpere;noctibus
infper
——
L
cis
condi
tradiderunt.
INec
libet
dubitare
de
gente
ea;cü
tot
autores
prodát,frupü
prími
..——
tías
folitos
Delon
mittere
Apollini,
quem
pracípue
colunt.
Virgines
ferebanteas
ho;
fpítijs
gentiam
per
annosaliquot
uenerabiles:
donec
uiolata
fide,ín
proxítmís
accolatum
3o
finibus
deponere
facra
ea
ínftituére,hidy
ad
contermínos
deferre;atque
ita
Delon
ufque,
Mox
&
hoc
ipfam
exoleuit.
Satmatie,
Scythíz,
Tautice,omnisig
à
Boryfthene
amne.
tractus
logítudo
deccelxxx.
M.
Latitudo
decxvij.M.à
M.
Agrippa
tradita
eft.Eeo
incer
tam
ín
hacterrarü
parte
menfüram
arbitror.
Verum
ínftituto
orditie,
reliqua
huius
finus
dicantut:&
matía
quidé
eius
nuncupauímus.
um
I.
T
Ellefpontus
iüfülas
non
habet
ín
Eutopa
dicendas.In
Ponto
due,
m.p.
paffab
Eu;
A.
Kropaxxiiij,
M.ab
oftio,Cyanez;ab
alijs
Symplegades
appellatas,
tradítacy
fabulis
intet
fe
concutrifTe:
quoniam
patuo
difcreta
interuallo
,
ex
aduerfo
intrantibus
gemíne
Infulz
Ponti;
|—..Cap.
xim,
E
»
E
|
&
[x
cernebantar;paulumdy
deflexa
acie;coeuntium
firent
auE
Citralfirum
Apol
—
^
loníatárum
unaIxxx.M.à
Bofphoro
Thracio;ex
quà
nem
aduexit.Inter
oftía
Iftrí
que
effent
diximus.
Ante
Botyfthenem
Achillea
eft
fupra
dícta,eadem
Leuce
&
Macaron
appellata.Hanc
tempotum
horáü
demonfttatio
à
Bory
fthene
cx.
M.ponit,à
Tytacxx.M.à
Peuce
infula
quinquaginta
M.
Cingit'citciter
x.
M.
paff.
Relique
ia
Carcínite
finu
Cephalonnefos;Rhofphodufa,Macra.INon
eft
omitten
damultorüopinio,
prísfquam
dieredíamur
à
Ponto;qui
maría
omnía
interiota
illo
capi.
te
nafcíjnon
Giaditano
freto;esiftitnauete
,
haud
improbabili
areumento:quoniá
ftus
femper
é
Ponto
profluens,antquá
reciproceturExeundü
deinde
eft,
ut
extera
Europe
—
^
—
.
dicantur:tranforeffiscg
Riphaos
mot
ea
:
e
..
ueníatut
Gades
legendum.
Infül
complures
fine
nominibus
co
fitu
traduntur,
Ex
qui
1&os
montes
littus
oceafii
feptenttionalisín
zu,
donecper^
bus
Lucullus
Capitolinutn
Apolli
4o
^
dA
Eu
LA
|
HISTORIAE
LIBER
Itf
ét
77"
bis
ánte
Scythíá
qui
appellatur
Bannomanna
abeffe
à
Scythía
dici
cutfu;in
quam
ue/
*
tistempetie
luctibus
electrü
erjcíatur,
Timaus
prodidit.
Reliquá
littora
incerta
(ignata
fama
Septentrionalis
oceanus,
Amalchíü
eum
EJecatxus
appellat,
à
Patopamifo
amne.
quà
Scythíam
alluit,quod
nomen
eíus
gentis
lingua
(fignificat
cógelatü.
Philemon
Mo
rimárufam
à
Cimbris
uocatí,hoc
eft;mortuü
mare,
índe
ufq;
ad
protmontorii
Rabeas,
ultra
deínde
Croníü:
Xenophon
Lampfacenus,à
littore
Scytharü
tríduí
aauícatióe,
inv
fulam
e(fe
ímméfz
maenitudinis,Baltiam
tradít.Eandem
Pytheas
Bafilia
nominat.
Fe^-
ruatur
&
Oonz;ín
quibus
ouis
auium
&
auenís
íncolx
uiuát.
Alíe,
ín
quibus
equínis
pe;
dibas
homines
nafcátur,Hippopodes
appellatí:Fanefiorü
alix,ín
quibus
nuda
alioquin
I?
corpora
przgrandes
ipforü
autes
tota
cotegant.Incipit
inde
clatíor
aperírífama
ab
een
te
Ingeuonü;qux
eft
príma
inde
Germaniz.
Seno
mons
ibi
immenfüus,nec
Riphais
iu
gis
míinor,ímmanem
ad
Címbrorü
ufas
promontoríü
efficit
(inum,qui
Codanus
uoca;
tar,refertus
infulissquarü
clarifsima
Scandínauía
eft,
íacompertz
maguitudinís,portío;
-
nem
tantá
eíus,quod
Git
noram;
Hilleuionü
gente
p.incolente
pagís,que
alterum
orbem
-
3
tetrarü
eam
appellat.
Nec
eft
minor
opinione
sem
hzchabitaríad
Viftulam
TM
ufa
fluuíum,à
Sarmatis
Venedis,Scyris,Hyrtís
tradüt,
Sinum
Clylipenum
tiocarí;&
ín
S»
"Ll
oftiocíusinfulà
Latrín.Moxalterü
(inum
Lagnü,conterminü
Cimbris.Promontoríum
Cimbrorum
excurrens
in
maría
longe
peninfalá
efficít,
quz
Cartrís
appellatur,xxitj.
M.
affuum.Iade
infülz
Rom.armís
cognitz,
Earum
nobilí(fimz,
Burchana;Fabaria
à
nov
2o
[tris
dicta,
frugis
(imilítadine
fponte
prouenientis.
Item
Gleffaría;à
fuccíno
militia
ap
pellata;à
Barbaris
Auftranía
prater
Actanía.
T'oto
autem
boc
maríad
Scaldín
ufque
fluuium,
Germanice
accolunt
gentes
haud
explicabili
menfara;
cam
immodica
proden/
tium
difcordia
eft.
Graci
&
quidá
noftri
xx
v.
M.
pafluü
oram
Germanix
tradiderunt,
Agrippa
cá
Rhetía
&
Norico
longitudiné
delxxxvi.M.pafluülatitadínem
cclxv.
M:
! :
Germania.
.—
—«
—.
oM
Cap.
.
xii
Hetiz
propéuníus
maiore
latítudine,fané
círca
exceffum
eius
fübactzz.
Nam
Ger
.
je
multis
poftea
annís
nectota
percognita
eft.
Siconiectare
permíttítur,
haud
-
multam
orz
deerit
Grzcorá
opínioni,&
lonoítudinis
ab
Agríppa
traditzz
Genera
Ger;
manorum
v.
Víndelici,quorum
pats
Bargádiones,
Vatríni,
Carini;
Guttones,
Alterum
36
genus
Ingzuones,quotü
pats
Cimbri,
Teutoni;ac
Cauchorü
gentes.
Proximí
aüt
Rhe
no
Iftzuones,quorum
pars
Címbri
mediíterraneiFermiones,
quorum
Sueuí,
Hermun
düri,C
qbus
eee
pars
Peucini,Bafternz.fupradictis
cótermíní
Dacis.
Am
nes
clari
ín
oceanum
defluunt,
Guttalus,
Viftillus
(iue
Viftula,
Albis,
Vifargís,
Amifius,
Rhenus,
Mofa.
Iattotfus
ueto;nulli
inferius
nobilitate,
Flercynium
iugutm
praetenditur.
boo
0-25
———
7
delbrinCullicoodgano
—
—
cci
foc
aap.
xv
N
Rhenoaüt
ipfo,propé
c.
M.
paff.ínlongítudínem,
nobilifsima
Batauorá
infala,&
Ic
annenufatum,&
aliz:
Frifiorum,
CauchorüFrifiabonum,
Stutíorum,
Mortfatiorü,
qua
fternuntur
inter
Flelium
ac
Fleuum.Ita
appellátur
oftía,
ín
que
E—
Rh
enus,ab
*.
.
feptenttione
ín
lacas,ab
occídéteín
amnem
Mofam
fc
fpargit:medio
inter
&c
ore;
rDo/
A5
dicinomínifuocuftodiensalueü,
—
—
Britannía
&
Hy
bernía,
Cap.
xvr
X
aduerfo
huius
(itus
Britannia
infula;clara
Grecis
noftrisds
monumentis;ínter
fev
ptentríonem
&
occidentem
(acer:
Germanig
Galli;
Hifpaniz
multo
maxímis
Eu
|
ropzpartíbus
magno
interuallo
aduet
fa.
Albíon
ipfi
Need
—Ó—
Britanniz
u
«d
|
rentut
o£s,
de
qüibus
mox
paulo
dicemus
:
Hac
abeft
à
Gcflotiaco
Vlotinorü
gentis
lit/
|
tore,
pxímo
traíectu
l.M.minimü,circaítu
uero
patere
tricies
octícs
cétena
uípíntiquíngg
:
IM.Pytheas
&
Yidoras
traduut;tríginta
propt
tam
annis
notitiam
eius
Rom.
armís
non
Tee
Hoiocrat
pot
Aetippa
longitadínem
dece.
M.
ultra
aícínitatem
fyluz
Calidonia
propagantibus.
Agtippa
longita
PI
pat
cesis
ccc.
M.
credit,
Eandem
deem
e
mer
;
v
—À
A:
puo
e
ue
fitaabeft
breuifsimo
tranfitu
à
Silurü
gente
nem
cc.
M.
paff,
minorem
.Super
cam
hxc
fita
abeft
bre
"r
uiginti
M
imm
Wwe
T
:
/)*
ER
"
z
]
:
VWESPUEM
1.
ENBDA
0D
-
(CPOWELINIDISCN
XT
VRUEIS-
niam
&
Britanníá
Mona,
Monapía;
Rícnea,
V
ectis,Silimpus,
Andros.Infra
ueto
Siam;
bís,&
Axantos.Et
abaduetfo
ín
Germanici
mare
fparfz.Gleffarie,quas
electrídas
Grae
ci
recentiores
appellauere,quod
ibí
Electrá
nafceretar
.
Vitima
omniü
qua
memorátur,
Thule:ín.qua
folftitío
nullas
efIenoctes
indicanimus,cancti
fignü
fole
tranfeüte,nulloscg
contrà
per
brumam
díes.
Hac
quidam
fenis
menfibus
continuis
fieri
arbítrátur.
T'imzus
hiftorícus
à
Britannía
íntrorfus
fex
dierum
nauigatione
abeffe
dicit
infulam
Mictim;
ín
qua
candidum
plumbü
proueniat
.
Adeam
Britannos
uítilibus
nauígfjs
corío
circüfutís
g
INerígon;ex
quain
Thulen
nauigetur.
À
Thule
uníus
diei
nauigatione
mare
cocretum;
ánónullis
Croniamappellatar.
—
Sala.
.
.
Cap.
xv
^Y
Allia
omnis
comata
uno
nomíne
appellata,
intría
populorum
genera
diíuídítur,
V
X
amnibus
maxime
diftincta.
A
Scalde
ad
Sequaná
Belgica.
Ab
eo
ad
Giarumnam
Celtíca,eademc
Lugdunenfis.Inde
ad
Pyrenzí
montis
excurfum
Aquítanía,
Aremori
ac
montes
Gebenaam
&
Iuram,
quibus
INatbonenfem
Galliam
excludit.longitudinem
cceexx.
M.
paff.latitudinem
cccxitj.
computauit.À
Scaldi
incolunt
externi
Toxandtríplu
ribus
nomínibus.
Deinde
Menapíj
;
Morini,
Oromanfací
iuncti
pago
quí
GelToríacus
beri,
Veromandui,Sueconi;Suefsióes;
Vetuni
libetí,
Vibanectes
liberi,
Tungri,
R.ínuci,
—
KuiGaboncs;Betafi,
Leuciliberi,
Treueriliberi
antea;
&
Lingones
fcederati,
Remí
foede
ratí,
MediomatriciSequani,
RauticiHelueti.Colonic
equeftrís
&
Rauríaca.
Rhenü
au
tem
accolentes,
Germaníx
gentium
in
eadem
prouincia,
Nemetes,
T'ribochí,
Vangioes,
hinc
Vbij,
Colonia
Aetippinenfis,
Gubetní,
Bataui;&
quos
ín
infulis
diximus
Rhení.
tex
ee
EI
c
cl
E
habet
Lexouios,
Vellocaffes,
Galletos,
Venetos,
Abríncatuos,
A
Olifinios;flumen
clar
Liperin.Sed
peninfulam
fpectatioré
excurrentéín
oceanum
àfine
Ofifmniorü
circuitu
dcxxv.
M.
paff.
ceruice
ínlatitadinem
exxy..
M.
Vltra
eam
Van
"m
minant
Ebutones,&
quí
Cenomanni,
Meldi
liberi
Parrhifij,
T'recaffes,
Andegaui,
Vidu
Bp
"
eaffes,
Vadicaffes,
Venclli,
Cariofaelites,Diablindi,
Rhedones,
Turones,Itefui,
Secufia
EG
niliberi.in
quorü
agro
colonía
Lugdunum.
Aquitania
«^.
Cap.
xix
Onobtifates,Belendi,faltus
Pyrenzus.Infrag;
Nlonei
Ofquiídates
mótanü/Sibyllates,
Elufates,
Sottíates;
Ofquidates
campeftres;
Succaffes,
Latufates,
Bafabocates,
Vaflei,
.
appellátar.Dein
Lemouices,Atuerai
liberi,
Gabales.Rurfus
INarbonenfi
prouíncize
con
:
BODRUM
SERI
DE
OA
i
SAM
PO
;
;OX
^T.
"
;
termíni
Rathení,
Cadurci,
Antobroges,
l'atnedp
amne
difcretí
à
T'olofanis
Petrogotí.
Martia
cítca
oram,
ad
Rhenum
fcptentríonalis
oceanus;
ínter
Rhenum
&
Sequana
Bri/
-
tanüícus
inter
eum
&
Pyrenzum
Gallícus
Infula
coplutes
Venctorá
,
&
qua
Venetice
appellátur,&
ín
Aquitanico
ina
Vliatus.
—.—
—
Citeríortlifpania.
|—
Cap.
xx
meti
fa;ut
diximus;immenfüm
quantü
hínc
oceano;illincIberíco
tmari
cóprimetv
Pyrenzííuga
ab
exortu
&qnoctialí
fufa
in
occafum
brutale,
breuioreslatere
dia
xima
ora
citerioris
eft;
eiufdemt
Tat
faconen[is
d
nauígare,Sunt
&
qui
alías
prodant,Scandiam
;
Dumnam,Bergos:maxityameq
omní&
1o
caantédi&ta
.
Aotippa
uniuerfará
Galliarü
inter
Rhenum
&
Pyrenguim,
atq
oceanum
-
uodtGape
XY
netes;Intus
atit
Hedui
foedetati,
Carnutani
feederatí,
Bofj,
Senones,
Auletci,
quí
coeno
36
T
A
Quitanícz
fant
Ambulatri,
Anaonutes,
Pictones.
Santones
liberi,
Sefignani.cor-
-L
X
enomine
Vbifci,
Aquítaniunde
nomen
prouínciz,Sediboníates.Mox
in
oppidü
-
€ontributí
Conucaz;Becetri,
I
arbelí
quatuorfignani,
Cocoffatesfex(ignani,
Venataí,.
CamponíBercorcates,Bipedimui,Saffumini,
Vellates,
Tornates,
Conforannü
Aufti,
ennates,
Cambolectri,
Aeefinates
Pictonibus
iuncti.
Hinc
Bituriges
liberí,
quí
Cubí.
4o.
(A,
Pyrenzi
promontorio
Hifpania
íncipitanguftior
non
Gallia
modo,
uerumetia
fe
xx.
M.paff.Reliquarum
nulla
xxv.
M.circuitu
amplior
proditur.
Suntautem
xl,
Orca;
fib
des,moditis
ínter
fe
difcretz
fpatíjs.Septem
Acmodz,&
xxx.Hbudes,&
inter
Fyber.
'
4
P
5
bá
uocatur:
Britanni,
Ambíani;Bellouaci;Fafsi.Introrfus
Caftoloei
,
Attrebates,
INeraijlí
20.7
ED
RS
CRI
CAE
cea
P
Wii
tpa
vgupite
cvi
d
qna
terno
C
oA
ERU
-
HISTORIAS
LIBER
HIS
Ne
1
taconen(is
fitus
,
à
Pyrenzo
per
Oceanü
Vafconum
faltus,Olatfo,
Vatdulotà
oppida
Motofpi,
Menofca,
Velperíes,
Amanü
portus;ubíi
nác
Flauiobríca,
colonía
cíuitatá
no^
uem.
Regio
Cantabrotü,
flumen
Sanea,portus
uíétoriz
luliobrigenfiü,
Ab
eo
loco
for
tes
Iberi
x.
M.
paff.
Portus
Biendium,
Origení
mixtis
Cantabtis.Portus
eoram
Vefei;
Veca
Reoío
Afturum,
Noegaoppídum,in
penínfula
PeGici.Et
deinde
cóuentus
Lucéfis
à
lamine
Nauilabioe,
Cibarc;Eeouarri
cognomine
Namaríní,Iadoni,
Attotrebz.pro/
montorium
Celticum,
Amnes,Floríus,Nelo,
Celtici
cognomine
NNeriz,fupetá;
Tama;
tici,
quorum
ín
peníafüla
ttes
Arz
Seftianz
Augufto
dícatze,
Ceporí,
oppidum
INoela,
Celtícícogaomíne
Prefamarcí,
Cileni.Ex
infulis
nomináde,
Corticata,&
Aunios.A
Ci
1o
lenís,cóuentus
Bracarum,Helení,Grautj;caftellum
Tyde;Gtzcotüfobolis
omnía.Infa
lz
Cicz.Infigne
oppidü
Abobtica.Mínius
amnis
íi.
M.
paff.ore
fpatiofus,
Leuni,Seut/
bí,
Bracatum
oppidü
Augufta;quos
fupra
Gallecía.F
lamen,
Límía.Duríus
amnís
ex
na
ximis
Flífpaniz;ortus
in
Pelendonibus,
&
iuxta
Numantíam:lapfus
dein
per
Areuácos
"-
Vacceoscp,difterminatis
ab
A(tutía
Vectonibus,
à
Lufitanía
Gallecis;ibi
quoq;
Turda
E
los
à
Bracatís
arcens.
Omnísdg
dicta
reío
à
Pytenaco
metallis
refetta;aurí;atoenti
ferri,
CNG
plumbínigri
albicg.
|
Latitanía.
"Cap.
xxt
E
—
d
Lufitanía
íacipit,
T'arduli
ueteres,Pefurí,
Flamen
Vacca.
Oppidum
Tala
:
—
X.
brica.
Oppidum
&
lumen
Míníum.
Oppída,
Conibríca,
Colippo
;
Ebuto,
Bri
tiu
m.Excurrít
deínde
ín
aliud
uafto
cornu
promontorium;
quod
alij
Artabrum
appella;
2o
ucte;altj
magnum,multí
Olyfsipponenfe
ab
oppído,terras,
maría,czlum
difterminans.
Illo
inítar
Hifpania:
latus,&
à
circuitu
eíus
incipit
frons.
OEESERUTE:
Infula
in
Oceano.
Cap.
xxit
(Y
Eptentrio
hinc
Oceanusá;
Gallicus,occáfus
illinc
&
oceanus
Atlanticas.
Promonto/
rij
excurfm
Ix.
M.
ptodidere;alij
xc.M;paff.
Ad
Pyrenzum
inde
nó
pauci
xit,
lmí;
?
lia,
&
ibi
centem
Artabrü,
qua
nunquam
fuit
manifefto
errore
.
Arrotrebas
ením;quos
ante
Celtícum
díximus
promontoríum
,
hoc
ínloco
pofuere
literís
permutatís.
Erratum
&
ín
amnibus
inclytis.
Ab
Minío
quem
fupra
diximus,
cc.
M.
paff.
(ut
autor
eft
Varro)
abeft
Aemínius,qué
alibi
quidá
intelligüt,
&
Límza
uocant
,
obliuionís
antiquis
dictus;
multumá
fabulous.
Ab
Dutio
Tagus
cc.
M.
paff.interueniéte
Munda.
T
agus
auriferís
3o
harenis
celebratur.Ab
eo
clx.M.
paíf.
promontorium
facrum
€
media
prope
Hifpani
.
fronteprofilit.
xin.
M.paffinde
ad
Pyrenzum
medíücollíoi
Varro
tradit.
Ab
Ana
ue/
,.
to,quo
Lafitaniam
à
Batícadifcreuimus,
ccxxvi.M.paff.A
Gadibus
cij.M.paff.additis,
Gentes
Celtice
Tatduli,&
círca
Tagü
Vettones.Ab
Ana
ad
facrá
Luafitani:oppída
me;
moftàbila
à
Tago
ía
ora;
Olyfsippo;equarü
e
Fauonío
uento
cóceptu
tnobile;Salacía
co;
-]
-
enormiínata
Vtbs
imperatotía,
Merobrícapromontoríü
facrum,
&
alterum
Cuneus.Op
L4
€
Li
.
-—
pida,
Offonoba,Balía,
Myttilis.
Vniuerfa
puincía
diuidit
ín
cóuentus
tres
,
Emeritéfem,
Dacenfem,Scalabitanit
T'ota
populorá
xlv.ín
quibus
coloníz
funt
quínqy,
municipium
ciuium
R.o.uni.
Latíj
antiqui
tría.
Stipendiaria;xxxvi.
Colonize,
Augufta
emerita
Anz
lunio
appofita,
Metallinenfis,
Pacenfis,
NNorbenfis,
Cafareana
cognomíne.
Cótributa
40
füntín
eamcaftra
Iulía.caftra
Caecilia.
Quinta
eft
Scalabis,qux
prafidium
Iuliam
uoca
L4
eo
*
cur.
Municipium
cíuid
Ro.
Olyfsippo/felicitas
Iulia
cognomínatü.
Oppida
ueteris
Latij
Ebora;quod
idem
liberalitas
Iulia,
&
Myttilis
ac
Salacía,
quz
diximus.Stipendíariorü,
quos
nominare
nó
pigeat,prateríam
dictos
ín
Baticz:
cognomínibus,
Aucuftobricen;
fes,
Ammiéfes,
Aranditani,Axabricéfes,Balfenfes,
Cacfarobricéfes,
Caperefes,
Cau
refes
C
lani,
Cibilitani,
Concordiéfes,qui
&
Boccori;Interaufenfes,
Lancíéfes,
Mitobrieefes
ic
Medubricéfes,
Plábarij,
Ocelenfes
q
&
Lancienfes,
Turdali
qui
Celtíci
coonominátur,
| :
a
E.
p.
doi
Bard
a
Tapori.Loftaniáci
Afturía
&
Gallecia
patere
loítudine
dxl.M.palf.
la»
v
títudíae
d.xxxvi.
M.
Agrippa
prodidit.
Omnes
aüt
Hifpaniz
à
duobus
Pyrenxí
pmon
t
]
»
n E
»—.
C
M,
lli
ifti
"
b
lr
CLLÁS—Ó—
M
torijs
pe
matiatotíus
ora
circuitu
p.
XXIX
VL
co
igere
exiltimatur;ab
airs
2
d
E
A
^
64
OSGO
CO
PLINIDONATYRALIS:
/
Exadaetfo
Celtiberiz
cóplares
funt
infulas
Cas(iterides
dicta;
Grsecis;
fertilitate
plum
v
|
bi:&
é
regione
Atrotrebarum
promontorfj
,
deorum
fex,quasalíqui
fortanatas
appella
^
|
|
uete.Ta
ipfo
uero
capite
mox
Baticae,ab
oftio
freti
paff.Ixxv.
M.Gadis,longa
(ut
Poly:
;
bius
fctibít)
xij.
M.lata.ir.
M.
paff.
Abeft
à
continente
proxima
parte
minus
pedes
dce.
Reliqua
plus
feptem
M.
Iptius
fpatiá
xv.M.
pafeeft,
Flabet
oppidüciuium
Romauorü
quod
appellatur
Augufta
urbs
Iulia
Gaditana.
Ab
eo
latere
quo
Hifpaniam
[pectat,
pasfibus
feré
c.
altera
ín(ula
eft
longaiij.M.pa(f.
M.lata;ín
qua
príusoppidum
Giadíum
—
fuit.
Vocatur
ab
Ephoro
&
Dhiliftide;
Erythía,d
Tímco
&
Sileno
Aphrodifias,
ab
indi
cenís
Iunonís,Maíorem
Tímeus
Cotínuffam
apud
eos
uocatáaít:
noftri
TartefTon
ap^
J
pellant;
Peeni
Gadir,
íta
Punícalingua
fepem
(ignificante.Erythía
dicta
cft;quoniá
ly,
t
ríjab
otígíne
eorum
orti
ab
Erythreo
matí
ferebantur.
In
hac
Geryones
habítaffe
à
qui
buídam
exíftimantut,quorum
armenta
Hercules
abduxetit
.
Sunt
qui
alíam
efle
eam
&
contra
Lufitaníam
atbitrentur,eodemdá
nomine
quondam
ibi
appellatam.
:
um
Vníuerfx
Europe
menfura.
—
—
Cap.
xxrti
bi
T
Eracto
ambitu
Eutopzreddéda
cófueimatío
eft,
nequid
nó
in
expedito
Git
nofcere
3
P
uolétib.
Logitudiné
eíus
Artemidorus
atqy
I(idorusà
Tanaíufgy
Gades
LXxxum
:
M.xiiij.prodiderat.Polybías
latítudínem
Europa
ab-italia
ad
oceanum
fcribit
xi.
MI
e[fe,etía
tá
incóperta
magnitudine
eius.E(t
aüt
ipfius
Italiz(ut
díximus.x11.
M.
xx.ad
al
pes.
Vade
pet
Lagdunü
ad
pott
Morínorü
Britannícü;quàuidef
menfará
agere
Poly
—
—
bíus,
x1,
M.Ixvitj.Sed
certior
menfura
ac
longior
ad
occafum
folis
eftiui
oftíát
Rheni,
9
—
percaítra
legionü
Germaniz
ab
ij(dem
dirigitur
alpibus.
x
1.
M.xlit.
paff.
Hinc
deinde
Africa
atque
Afia
dicentur.
-
€
PLINII
$SECVNDI
NATVRALIS
HI
|
STORLAS
LIBER
Y
cn
5
s
AJERICAB.
DESCRIPTIO,
e
IXNUESEA
rRI1CAM
Gt
Libyam
appellauere,
quàtnateanteeám
L^
—
2.4.
bicum
incipiens,
Zoyptio
finitur.
INecalía
pars
tertarü
paucio/
:
C
254
res
recipit
inus,longe
ab
occidente
littorum
obliquo
fpatio.
Po:
m
pulorum
eíus
oppidorumd
nomína,
uel
maxime
fünt
ineffabi;
5s
3
lia,pratercg
iploram
línguís,&
alias
caftella
ferme
inhabitant.
Du.
—
.
Mauiana.
-
-—
:
-
"Cap.
t
KA
P
Riíncipio
terrarü
Mauritaniz
adpellantur;ufq;
ad
C.Cafa
eue
d
.À
rem
Germanicifilium
tegna,fieuitía
eius
ín
duas
díuifz
pro
uincías.
Promontoríum
oceaní
extímü
Ampelufia
nominatur
à
Grecis.
Oppida
fuere,
^
Liffa,Cotes
ultra
columnas
Herculís,nunceft
Tíngíquondáab
Antxoconditü:poftea
———
à
Claudio
Czfate;cü
coloníá
faceret,
appellat
traducta
Iulia.
Abeft
à
Belone
oppido
Bxtícepximo
traiectu
xxx.
M.p.
Ab
eo
xxv.
M.p.ín
ora
oceanicolonía
Aucufti
Iulía
cóoftantía,Z
ilis
reed
ditioni
exépta,&
íura
ín
Baetícá
petereiuffa:&
ab
eaxxxij.
M.p.cor
——
lonia
à
Claudio
Carfate
facta
Lixos;uel
fabulofisimeab
antíiqsnartata.Ibitegía
Anteí,
4o
—
certamend
cü
FHercule,&
Hefperidü
horti.
Affundit
aüt
huic
xftuari
e
mariflexuofo
—
—
meatu,ín
d
draconis
cuftodie
ínftar
fuiffe
nüc
interpretantur.
A
mplectitur
íntra
fe
infulà
quam
folà
e
uícíno
tractu
aliquáto
excelfiorenó
tamen
acftus
marís
inundat.
Extat
ín
ea
&
ara
Herculís,nec
prater
oleaftros
aliud
ex
narrato
illo
autífero
nemore.
Minus
profe;
cto
mírenturportentofa
Gracíz
mendacía,de
fjs
&
amne
Líxoprodita,quicoogitentno
—
Tiros
nupct
paulomínas
monftrífica
quxdá
deijfdé
cradidifle
:
prxualidábancutbem,
—
4
7
maiorédp
Carthacíine
magna:practerea
ex
aduerfo
cius
(ità,&
prope
imméfo
tractuab
Tingi
ornelíus
INepo
credidit.
Ab
Líxo
xl.
M.
ín
mediterraneo
ampeftrís
appellata
:
&
tertía
Banafa
Ixxv
.
M,
Ro
e
s
-.
—.
Malentia
Sa
;
NATUS
s
Y
c
iss
HISTORIAE
LIBER
V
é$
TOW
Nalentiacognominata.Ab
ea
xxxv.
M.
paf.
Volubile
oppídá;tantundem
à
mari
utrog
'
diftás:&
(a
ora
à
Lio,
M.amnis
Subur;prater
Banafam
coloniá
defluens
,
magnificus
&
nauigabilis.Ab
eo
totídém
M.
paff.oppidá
Sala,
eíufdem
nominis
fluuio
impofitum;
íam
folitadínibus
uicínum;elephantorami
eregibus
ínfeftüi
multo
tamen
maois
Auto
lolum
gente;pet
quámiter
éftad
montem
Africz
uel
fabulo(ifsímü
Alanteti
.E
mediis
bunc
hatenís
ín
cxlum
attolli
prodiderunt
,
afperum,
fquallentem
;
qua
uereat
ad
littora
oceani
,
cui
cognomen
impofuit;
Eundem
opacum
nemorofumd
,
&
(catebtis
fontium
rigaum,quà
fpectat
Afrícami,
fructibus
omníumi
generum
fponte
íta
fubnafcentibus,
ut
nuaquam
fattetas
uoluptatibus
de(it.Ticolarü
neminem
interdíu
cerní;filere
omnía
haud
1o
alio
quàm
folitadínum
horrore,fubíre
tacitam
religionem
anímos
propius
accedentíum,
praterdg
horroré
elati
aper
nabilá;atcp
ín
uiciníam
lutiaris
circuli;
Eandemág
noctibus
mícare
crebrís
igaibus,
Aegipanum
Satyrorumdy
lafcíuía,impleti
tibiarum
ac
fiftule
cau
tü,tympanorumd
&
cymbalorü
fonitu
ftrepere.F1zc
celebrati
autores
prodidete
;
pt
QUT
—
ter
Herculi
&
Perfeo
laborata
ibi.Spatíum
ad
eum
immienfüm
íncertücpg.
Fuere
&
Han;
T"
nonís
Carthagínenfium
ducis
cómentarij
,
Punicis
rebus
flotentifsimís
explorare
am
$
bitum
Africz
iufsí:quem
fecuti
pletíag
€
Grzecis
noftrísqy
ad
alía
escam
fabulofa,&
ur
0o
besmultasab
eo
conditasibi
prodidere,
quarum
nec
memotía
alla;nec
ueftipiarm
extat.
Scipione
Aemiliano
res
ín
Africa
geréte,
Polybius
annalit
conditor
ab
eo
accepta
claffe;
(crataüdi
illias
orbis
eratía
círcamuectus,
prodidit
à
monte
eo
ad
occafum
uerfus
faltus
-0
plenos
ferís,
quasgenerat
Afríca
:
ad
lumen
Anatín
cccelxxxv.
M.
paff.
Ab
co
Lixum
.
«cv.
M.paff.
Agrippa.Líxam
à
Gaditano
freto
cxij.M.paff.abeffe.Inde
(inum
quí
oce
tar
Sacutí.
Oppidum
in
promontorio
Mulelacha.
Flumina,
Subur,
&
Salam.
Portum
Rutubís
à
Líxo
ecexitj.M.paff.Inde
promontorium
folíspportum
Riífatdir,
Getulos
Atv
|
tololes,flumen
Cofenum,gentem
Scelatítos
&
Mafatos.
Flumen
Mafatat/flumen
Da
—
—
X
PEN,
We,
zd
tat;in
quocrocodilos
gigni
Deinde
(inum
dcxvi.M.paff,
includi
montis
Barce
proton,
CN!
17/7/7747
|
torío
excutrenite
ín
occafüm,quod
appellatur
Surrentium.Poftea
flumen
Palfum,
ultra
«^1?
74
APA
quód
Aethiopas
Perorfos,
quorum
a
tergo
Phatufos.lis
iangi
meditertaneos
Getulos
Datas.Atín
orá
Aethiopas
Daratitas,
Flumen
Bambotumn,crocodilis
&
hippopotamis
tefértum.Ab
eo
rnontes
perpetuos
ufcg
adeum
quem
Theón
ochéma
dicemus;.Inde
ad
so
ptormiontorium
Hefperium
nauigatione
dierum
ac
noctium
x.
ín
medío
eo
fpatio
Adan
tem
locauít,
cxterís
omnibus
ín
extremis
Mauritanie
proditá
Ro.arma
prímum
Clau
dío
príncipe
in
Maurítanía
bellauere
.
Ptolem
regem
à
C.
Cafaté
interemptum,ul
—
.
cifceateliberto
Aededone,tefügíentibusdp
barbaris
,
uentü
cóftatad
monté
Atlantem.
:
Nec
folam
cófülatu
perfünctis,
atqg
€
fenata
ducibus;qui
tum
tes
geffere,
(cd
equitibus
:
|...
quoq;
Ro.qui
ex
eo
prefuete
ibi,
Adlancem
penetrafTe
ín
gloría
fuit.
Quincg
funt(ut
dixi
—
aus)Ro.coloníc
ínea
prouincia;
peruiumdy
fata
uideri
poteft.Sed
id
pleruncy
fallacit,
|
fimum
experimento
deprehéditur,
quía
dignitates
cam
índagate
ueta
píecat,
ígnorátíze
pudore
mentiri
non
piget:haudaalío
fidei
proníore
lapfu;quam
ubí
falfa:
reí
grauísautór
exiftit.
Et
quidem
mínus
miror
ciue
quadam
effe
eqaeftris
ordinis
uiris
iam
tero
40
&
fenatorij,
nil
demírantibus
quàm
ltixuríam;cuíus
efficaciflima
uís
fentitat
atqj
maxi/
ma
,
cum
ebori
cítrocp
fyluze
exquirantur
;
omnes
fcopulif£etuli
muricibus
ac
puma.
Jndigenz
tamen
tradunt
in
ora
ab
Sala
cl.
M.
coins
vescm
ide
c
porta
ípectabilezmox
amnem
quem
uocant
Fut,ab
eoa
d
ytín
(hocenim
At
rond
men
efle
eorum
língua
conuenit)
cc.M.
paff.
interaeniente
flumíne;cuiniomen
eft
Víor,
Ibifama,exi(tere
circa
ucftigía
habitati
quondá
foli,
uíneatum
palmetoruméy
reliquias.
^
Suetonías
Paulinus
qué
cófulem
uidimus,
primus
Romanorü
ducü
tranforeffus
quóqg
3.
dantem
aliquot
cilia
fpatio,
prodidit
de
excelfitate
quidem
eíus
qua:
caterí:
Itnas
-
|
dices
denfis,altisdy
repletas
fyluis,
incognito
genere
arborü
proceritaté
fpectabilem
efle
nodi
nítore;
frondes
cupreflis
(imiles,
pratercp
grauitate
odorís,tenuí
-
"X
x
--
Ex
KocorroMdom
n
T
eat
:
-
2m
ESL
I
RT
aed
doce
Mae,
y a
x
oo
diis
MERI
ao
si
Eel
e
M
BUM
Iq
sap,
4r
nia
CA
B
Ampfága
Numidia
eft,
Mafaniffz
clara
nomine,
Metagonitis
tetra
à
Grecisap
.
aliud
iaigne,
d.
lc
Aem.
—
—
x
Cape
dur.
66
C
PLENII
NAT.
VR
ALLTS
;
gine:quibus
addita
atte;poffe
quales
ébombyce
ueftes
cóficí.
Vetticem
altis
etiá
zcftaté
:
operiri
niuibus,
Decamis
fe
eà
peruenife
caftris,
&
ultraad
flauium;quí
Niger
uocatur,
et
folitadines
nigri
puluerís,
emínéibus
interd
uelut
exuftis
cautibus,loca
inhabitabi/.
.
lia
feruore,quanquá
hyberno
cempore
experto.
Qui
proxímos
ính
abitét
falta
s,tefertos
elephantorü
feraramdág
&
ferpentü
omní
genere,
C
anaríos
appellari.
Quippe
uictü
cius,
anímalis
promifcaü
his
effe,&
díuidua
ferar
uifcera.
Iunctá
Aethiopü
gente
;
quos
Pe,
roríos
nocát,fatis
coftat.Iuba
Ptolem
pater,
quí
prímus
utrícg
Mauritaniz
imperauit,
ftadiorü
caritate
memorabilior
etíá
tj
regno,
fimilia
prodidit
de
Atláte:praeterdg
gigni
ibi
herbáeupborbiá
nomíne;ab
inuétore
medico
fito
appellatá
Cuius
lacteG
fucci
mitis
)
laudibus
celebrat
ín
clarítate
uifüs,cótra
ferpétes
&
uenena
omnía;ptínatim
dicato
uoli,
to;
míne,E:
fatís
faperds
de
Adante.
.
Tiíngianíaprouinda
^
—
Cap.
m
T
Ingítanig
prouinciz
lógítudo
clxx.
M.paff.eft.
Gentes
in
ea;quondá
pracipua
Mau.
A.
rorá.ande
nomen
prouincia,
quos
plericy
Maurufios
dixerüt.
Attenuata
bellis
ad
paucas
tecidít
familias.
Proxima
illi
Maffzfülorum
faerat
,
fed
fimili
modo
extincta
eft.
Getulz
nunc
tenét
gentes,Banurrí,multocp
ualidiffimi
Autololes:Et
horü
pars
quondá
-
Vefüni,qui
auulíi
hís
,
proptiá
fecere
gente
uetfi
ad
Acthíopas.Ipfa
prouincia
aboríéte
montofa,fertelephátos.In
Abila
quoqg
móte,
&
quos
fepte
frattes
à
fimili
altitu
díne
ap.
s.
pellác.ij
freto
immínét
tuncti
Abilz,
Ab
hís
ota
interni
marís.
Flamen
Tamudatauigabi,
^—
lesquondá
&
oppídi.Flumen
Laud,
&
ipfum
nauigiorü
capax.
Rufardir
oppídá
&
por/
E
nd
cus,
Malaana
fluuius
nauígabilis,
Siga
oppidum
ex
aduerío
Malacha
in
Hifpania
itae,
29.
Syphacís
regía;alteríus
iam
Mautitaniz.
Nang;
diu
regum
nomina
obtinuere,ut
Bogu,
diana
appellaretur
extima:itemós
Bochí,
quz
nunc
Cacfarienfis.
Ab
ea
portus
Magnus
.
À
fpatio
appellatus,
cíuiü
Ro.oppidum.
Amnís
Mulucha;Bochi
Maflfxfaülorutmá
tinis,
Quiíza
xenitana
peregrínorü
oppidum.
Arfennaría
Latínorü,
tribus
milibus
paf.à
mari.
.
Carcenna
colonia
Augufti/legio
fecunda.Item
colonía
eiufdem
deducta
cohorte
prato
.
tía
Ganugipromontoriü
Apollinis.Oppidumdp
ibi
celebertimü
Carfarea;antea
uocita
.
tam
Lol,Iubx
regía
,
àdiuo
Claudio
coloni
iure
donata
,
eiufdem
iuflu
deductísuete
/——
|
ranís.Oppídá
noud,&
Latío
dato,
Tipafa.
Itemá
à
Vefpafiano
Imperatoreeodétv
——
—
nere
donatü
Icofion.
Colonia
Augufti
Rufconiz, Rufcurium
ciuitate
honorati
à
Claw
—
—
dio,
Razafuscolonia
Augufti.Salde
colonia
ix
eie
Tuccaimpofitum
30.
mari
&
flamini
Ampfagz.
Intus
colonia
Augufta;
qua
ite
Succubar.
Item
Tubufuptus.
Ciaitacs
Tini,
Figaug
Flumina
Sardabala,Nabar,gens
Macurebí;flumen
V
fat,oés
.
JNabades.
Flumen
Ampfaga;abeft
à
Czrfarea
ccxxxitj.
M.
paf,
Vtriufas
IMauritaníelon
gitado
dccexxxix.
M,
Latitudo
cceeclxvij.
M.paffuum.
SU
c
0
Numidía,
5
TY
LPoSAeC
BOULE
DEM
PO
TIC
ue
VAENTHCTO
IA
*
UN
,
SRI
CTV
VLA
On
Ore
DAI
-
;
j
d
Cap.
m-
£3.
pellata:INutnídz
ueto
INomades,à
permutandis
pabulis:mapalía
fua;boc
eft;do
.
mus
plaufttís
circumferentes.
Oppida,
Cullu;Ruficade.
Ab
ea
ad
xlviij.
M.paff.in
tnedi
.
SAN
ORE
UA
duisi
—
idi
VAEUAIURTA
(PTS
terraneo
colonia
Citta
,
Síttíianorum
cognomine,
alía
intus
Sicca.liberumdp
oppidum
-
L
Bulla
oem
ín
ora
Tacatua;Hippo
regius,
flumen
Armua.Oppidá
Tabracbacintüm
4o.
—
Ro.Tufca
fluuius,INumídiatiiinis:nec
practer
marmoris
INutnidicí,
feratumég
prouentü
—
—
V^
Aa
Wud
-A,
Tutca
Zeugitana
regio,&
qu
ptoprie
uocetar
Afríca,eftTría
promóroría,Can.———
LX.
didum,mox
Apollinis
aduerfum
Sardinig,
Mercurij
aduerfum
Sicilie,in
ali
prov.
—
—
currentia,duos
efficiunt
(inus
:
Hipponenfem
proxímü
ab
oppido,
quod
Hiípponem
di
.
:
utum
uocant,Diarrhytum
à
Gracís
dicti
,
propter
aquarü
itrígua.Cui
finitimü
Tbeu
.-
(S
..
alís
immune
oppidá
,
longius
à
littore.
Dein
promontorium
Apollinis,
&
in
akero
fina
.
7
ilisflumen
Bagrada.Locus;caftta
Cornelia,
colo
.
colonía
Maxulla,
Oppa
iM
:
co
E
c
c0
a
ica
cínium
Ro,
Catonís
motten
ugrs
*28
n
METRIS
YR
Pe
E
s
D
GROS
"PROP
-
D
Ru€
LONE
UU
PAUR
EPPERDOETRER
YT
7.
|
HISTORIAB
LIBER
V
é^
77
fia
Ec
liberum
Clupea
ín
promontorio
Mercurij.
Item
libera
Curubis,Neápolis.
Mox
*
Africe
ipfius
alía
diftinctio.Libyphoenices
uocantur;qui
Byzacíum
incolunt
Ita
appel
latur
tegío
ccl.
M.
paff.
per
cítcuítum,fertilitatis
exímiz,
cü
centefima
ftuge
agricolis
fce/
nus
reddente
terra.Hic
oppida
libera,
Leptís,
Adrumetü;
Rufpína,
Thapfus;
Inde
The
nz,
Macomades,
Tacape,
Sabrata
contingens
Syrtim
minorem,
ad
quam
Numidiz
&
Aftíce
ab
Ampfaga
longitudo
dlxxx.
M.
paíT.
Latítudo,qua
cogniti
eft;cc.
M.
Ea
pars
quam
Afrícá
appellauítnus;díaiditur
ín
duas
prouíncías,ueteré
&
nouam,difcretas
faffa,
intet
Africanum
fequentem
&
reges,
Thenasufqp
perducta;quod
oppídum
à
Carthagi
ne
abeftecxyij.
M.
paff.
Tertíus
(inus
diuiditur
in
geminos,
duarim
Syrtíurn
uadofo
ac
T
nee
matiditos.Ad
proximam
quz
míaor
eit,
à
Carthagine
ccc.
M.
pa(T.Polybíus
tradít.Ipfam
c.
M.
patfuum
aditu,
ccc.
M.ambitu.
Et
terra
autem
fiderum
obferuatíone
ad
eam
pet
defetta
harenis,perá
ferpeates
iter
eft.
Excipiunt
faltus
repleti
ferarum
mul,
títudíne,&
introrfus
elephantorum
folítudines,
mox
deferta
uafta;ultracg
Garamantes;
"Jm
ab
Augylis
dietü
xij.itinere
di(tátes.Super
illos
fuere
gens
Pfylli
fuper
quoslacus
Lyco»
M
medis,defertís
citcádatus.Augylx
ipfi
medio
feré
fpatio
locantur
ab
Acthiopía,
que
ad
3
occidentem
uergít;
&
à
gone
quz
duas
Syttes
ínteríacet;pati
atríngy
ínteruallo,fed
lit»
(o0.
tote
ínter
duas
Syttes,
ccl.
M.palf.Ibi
ciuitas
Ocenfis,
Cynips
fluuius
ac
re
io.
Oppída;
E
Neapolís,
Taphra,
Abrotonum,
Leptis
alteca
qua
coguüomínatar
ard
maíors
citcaíta
dexxv.
M.
paff.adita
autem
cccxitj.
M.
paff.
Inde
accolit
gens
Cifipadum.
In
in
zo
tímo
(inu
fait
ora
Lotophagon;quos
quidam
Alachroas
díxere;ad
Philenorum
aras:ex
harena
fantex.,
Ab
his
non
procul
à
continente
palus
uafta
amnem
T
títonem
;
no/
mend
ab
eo
accipit,
Pallantías
appellata
Callímacho
,
&
cítta
minorem
Syttím
effe
du
-
cta:à
multis
uero
ínter
duas
Syttes.Promontotium
quod
maiorem
íncludit;Borion
ap/
pellatae
Vitrà
Cyreuaíca
prouíncia.
Ad
hunc
finem
Africa
a
luaío
Ampfaga
populos
d
xxvi.habet,quí
Ro.parent
impetio.In
his
colonías
vi
prater
iam
(iotedidu
Taburbin.
Oppida
ciiium
Rom.
xv.
ex
quibus
in
mediterraneo
dicenda
Azütrítanum,
Abatucenfe,Abotienfe,
Canopicum,
Chilaranenfe,Simittuenfe,
l'hunufidenfc,
T
uber
nícenfe,
T
ynidramenfe,
Tibigenfe,
Vcitana
duo,maíis
&
mínus,
Vagenfe,
Oppidum
La
tínum
unum
V
falitanum.Oppidum
ftipendiarium
unum
Caftris
Cornclijs.Oppída
lir
3o
beta
xxx.ex
quibus
dícenda
intas
Acolítanum,
Acharitanum,Auínenfe,
Abziritantm,
Canopítanum;Melzítaná;
Madaurenfe,
Salaphitanum,
Tufdrítanum,
T
iriceafe,
Tiphi
-
cene;
F'uaifenfe,
Theudenfe,
Tageítenfe,
Tígeufe,
Viufaburitanum,
Vagenfe
aliad,
Vi.
genfe,
Zzamenfe.Ex
reliquo
numero
non
ciuitates
cantum,fed
plerzgg
eciá
nationes
(ure
dici
poffunt,ut
INattabudes,C
apfitani,
Mifalani,Sabarbares,
Maflyli;
Nífires,
Vamaca
«res,
Erhíni,
Muffin;
Marchubij,S
cota
Getalía
ad
flumen
INigrín;qui
Africá
ab
Acthior
piadírimi.
^—
^
-
—
...Oytene.
cxccuro
c
e
uEae-
^v.
-
^71
Y
renaica
eadem
Pentapolitana
regío
illufttatur
Ammonis
oraculo;quod
à
Cyre/
-
.
2
nis
abeft
ccce.
M.
paff.foate
(olisuubibus
maxíme
quíngg,
Berenice,
Ar(inoc,Ptole
Pj
maíde,
Apollonía,
ipfa
Cyrene.
Berenice
ín
Syrtísextimo
cornu
eft,
quondam
uocata
4o
Flefperidum
faptadictaram,uagantibus
Giraecía
fabulis.INec
procul
ante
oppidum
flu/
b
uius
Lethon,
lucus
facer,ubíHefperídum
horti
memoratur.
Abefta
Lepri
ecelxxxv.
M.
E
—
a
Ab
ea
Atfinoe,
Teuchita
uocítata;xliij.
M.
paff.
Et
deínde
Ptolemaís,
antíquo
nomí
ne
Darce,xxij.M.paff
Mox
dec.
ten
Phycüsper
Cretícum
mare
excutrít,di
ftans
cccl.M.
paffaum
à
Tznaro
£
aconicg
promontorío.À
Creta
uero
ipfa
cxxv.M,
.
Poft
id
Cyrene
à
mari
xi.
M.
paffuum.
A
Phycunte
Apolloniam
xxiitj.
M.
paífuum.
-
ad
Chetronefam
Ixxxviij.
M.
paffaum.
Vade
Catabathmum
ccxvi,
M.
paffuum.Ac
^
colant
Marmarídz
,
à
Parxtontj
fermé
regione
ad
Syrtínufqg
maiorem
porrecti,
Poft
cos
Ararauceles
;
&
íam
ín
ota
Syrtis
INafamones,quos
antea
Mefammones
Grzci
ap:
pellauere
ab
argamento
loci,
medíosínter
harenas
(itos.
Cyrenaicus
ager
xy.M..p
affaü
veu
f
A
latitudine
y
Wue-
vat
eas
—
—
—-
——
z
T€
"
"
M
n
€—————
MÀ
22
pote
-
tio,
Thuben
oppídá;mons
nomíne
INiger:Nitibrum;Rapfa;oppida:Difcera
natio,
De:
25
Paratonium
xij.
M.paff.
Inde
Alexandríam
c.
M.
pafflatitudo
clxix.eft.Eratofthenes
tofthenes
diligentiflimi
exiftimati
;
ab
oceano
ad
Carthaginem
magnam
Ixví.
M.
paff.
xxxv.
M.
paffuum,
latitüdine
xxv.
ab
Eratofthene
Lotophaoitis
appellata
.
Oppida
-
habet
duo,
Meningé
ab
Africze
latere;
&
altero
Thoiar;ipfa
à
dextro
Syrtis
mínoríspro
—
—
montorío
paflibus
cc.
(ita.
Ab
eac.
M.
paff.
contra
luum
Cercina,
cum
urbeeinfdem
———
nomínislibetalonea
xxv.
M.
paffuum,
lata
dimidium
eiusubiplurimum;acinextremo
——
—
Abhis
LM.
ferépaffuum,
Lopaduía,
longa
vi.
tetra
orpionem
ditum
anímal
Afric
ég
C.
PLINII
NATVRALIS$
latitudíae
à
littore
&
arboribus
fertilis
habetur.Intus
eodetn
fpatio
fragibus
tánt&:
mox
gU
xxx.
M.palflatitudine;&
cc;
M.
paff.
longitudine,lafere
modo.Poft
Nafamones
Hasbí.
«
tz
&
Maca
uítiunt.
Vltraeos
Hammaniétes
xí.
dietum
ítínere
à
Syrtibus
maioribus
ad
occidente,
&
ipfi
quaquà
derfus
harenis
círcandati
:
puteos
tamen
haud
difficiles
bínüm
ferc
cabitotum
inueaíuat
altitudine
,
ibi
reftagnantibus
Mauritaniz
aquís
.
Domos
fale
montibus
fuis
excifo
&ea
lapide
conftraunt.
Ab
his
ad
Ttoglodytas
hyberní
occafus
pla
ga
dierum
iíij.
itet,cum
quibus
cómercítim
gemtme
tantum,quam
catbunculü
uocamus,
ex
Aethiopia
uecte.Interuenit
ad
folitudínes
Afrícae
faper
mínorem
5yrtin
díctas
uerfa
Phafanía,ubigentém
Phazaniotum;urbesds
Alelen
&
Cillabà
fabegimus.Item
Cyda,
mum
éregíone
Sabrata.Ab
hís
mons
longo
fpatio
in
occafum
ab
orta
tédit,
Ateràno
4
ftris
dictus
à
natura;adufto
(imilis,aut
folís
teperciffu
accenfo,
VItra
eut
deferta
:
Mae
teles
oppidum
Garamahtü:itemd
Debris;affufo
fonte;à
medio
die
ad
medíá
noctem
aquis
feruentibus
,
totidem
horís
ad
medíum
diem
tígentibus:
clariflimumág
oppidum
arama
caput
Garamantum:omnía
armís
Ro.fuperata,
&
à
Cornelio
Balbo
tttumpha
tà,
dníis
ómnium
externo
cutru
&
quiritium
íute
donato:
quippe
Gadibusnatocinítas
^
Rom.
éim
Balbo
maíore
pattuo
data
eft.
Hoc
mirum
,
fapradicta
oppída
ab
eo
capta,
autores
noftros
prodídiffe.Ipfum
ín
triumpho
prxter
Cydamum
&
Garamá,
omnium
ue
aliará
gentium
utbiumá
nomina
ac
(imulacra
duxiffe
,
qux
iere
hotordine:
Tabidium
—
oppidurm,INitetis
tiatío,Neglizemela
oppídum,Bubeitim
natio,
Vel
oppidum,Enípina
$
bris
oppídá,
flumen
INathabur,
Tapfagunt
oppidum,
INannaginatio;Boínoppidum,
—
Pege
oppídum;flumen
Dafibari.Mox
oppida
cótinna;Baracum,Buluba,
Alafi,Balfa,
—
'
Galla,
Maxala;Zizama.Mons
Gytíjín
quo
cémas
nafci
títulus
praceffit.
Ad
Garaman
tas
iter
inexplicabile
adhuc
fuit,
latronibus
gentís
eius,
puteos
(quí
funt
nóaltefodiendi,
—
filocotumnotitia
ad(it)harenis
operientibus.
Proximo
bello.quod
cam
Ocenfibus
Ro
"
-
maní
geffere
aufpicijs
Vefpafiani
Imperatoris,
copendium
uíz
quatridui
deprehenfum
E
eft.Eloc
iteruocatur;pratter
caput
faxi.Finis
Cytenaícus
Catabathmos
appellatut;oppi
dum
&
uallís
repente
conuexa,
Ad
eum
terminum
Cyrenaíca
Afríca
à
Syrtí
minore
de
-
&ies
centena
Ix.
M.pa(fuum
ín
longítudíne
patet:in
latítudine
qua
cognitum
eft
dccc,
|
——
Libya
Mateotis-
|
Cap.
-viga
E
&
qux
fequitur
regio,
Mareotís
Libya
appellatur,
Aegypto
cotermina,Tenét
Mar
—
—
^
matídes,
Aditmachida,deinde
Mareotaz::
Menfuraà
Catabathmo
ad
Parxtonig
—
'
Ixxxvi.M.paffuá.
In
eo
tractu
uícus
Apisintereft,nobilis
religióe
Aecyptilocus.
Ab
eo
à
Cyrenis
Alexandtiam
terrefttí
itínere
dxxv.M.prodidit.Agrippa
totíus
Africa
à
maz-
ri
Atlantico
cum
inferiore
Aegypto
xxx
xL.
M.paffuü
longitudinem.
Polybius
&
Era/—
voee
DA
abea
Canopum
Nili
proximü
oftiim
xvi.
M.paffüum
xxíx.
fecerunt:Ifidorus
à
Tin
?
EAE
C———
st
0.
s
eS
pne
i
ee
e
PE
A
ei
Canopum
xxxv
xcíx.M.pafluum:Artemidorus
xlmínuscglüdorus.
—
S
Infulzcitca
Aphricá,&
exaduerfo
Afric,
—
———
Cap.
viua
-
'T
Níulas
non
ità
multas
complectütur
hic
maría
.
Clariffima
eft
Meninx,longitudine
non
plus
v.M.pafluum
.
Huic
perparua
Carthaginem
uetfus
Cercinitis
ponte
iungitur.
ic
Mopalt
Mox
Gaulos
&
Galata,
cuius
z
necat.
Dicuntar
&
ín
Clupeaemoticuiusexad;
—
^W.
E
ou
—
OM.
ita
cti
oppido.
£
à.
HISTORIAE
LIBER:
V
éo
7
quàm
infale
ínter
Siciliam
maxime
&
Sardiniam.
Autores
fuat,
&
has
quondam
habita
)i
c
tas
fubfediffe
.
Interiorí
auté
ambitu
Afric
ad
merídiem
uerfus
,
faperá;
Getulos
ínter,
uenientibus
defertís,primi
omnium
Libyegyptij,
deínde
Leucathiopes
habitant.
|
55
00.
Aethiopes.
|
te
Cap.
virt
epe
eos
Aethiopü
gentes
INigtítas,
à
quo
dict
eft
flumine:
Gy
muetes,
Pharu(,8&
|.
Diam
oceanüattíngentes,
quos
ín
Maurítaniz
fine
díxímus,Peror(i,
Ab
hís
omnibus
ua(tz
folitudines
orientem
uerfas;afqy
Garamantes,
Augylasd;
&
T
roglodytas:
uetiffi
ma
opinione
eorü,qui
defertis
Africz
duas
Aethíopías
fuperponunt,
€
ante
omnes
Ho
meríquibipertítos
tradit
Aethiopas,
ad
otíenté
occafamdy
uerfos.INígri
fluufo
eadé
na
3o
tara
qux
INilo,calamum
&
papyrum,
&
eafdem
gieuit
animantes,fjídemdig
remporibus
augeícit.Orítur
inter
Tateleos
Aethíopas,&
Oecalicas.Forü
oppídá
Mauín
quidá
foli
tudinibus
ínterpofiterát.
Acdátas
iuxta
eos;Aegípanas
femiferos,&
Blemmyas,
&
Gam
phafantas,&
Satyros,&
Flimantopodas.
Atlantes
degeneres
fant
humani
rítus;fi
credi
mus.INam
neque
nomínum
ulloram
ínter
eos
appellatio
eft,&
folem
orientem
occíden
temá;
díra
imprecatione
contuentut,
ut
exitiale
ip(is
agris
:
necp
infomnía
uífünt;qua;
lia
telíqui
mortales.
T
roelodytz
fpecus
excauant.FIx
illis
domus,
uictus
ferpentíum
cat
nes,ftrídorás
nó
uox:adeo
fetmonís
cómetcio
carét.
Garamátes
matrímoníorü
exortes;
paffim
cá
fcemínís
degüt.
Augylg
tantü
inferos
colát.
Giamphafantes
nudi,
prxlíorüds
expertes,nulliexterno
cogregátur.Blemmyis
tradütut
capita
abe(Te;ore
&oculís
pectori
20
icsand
prater
figuram
ni
hil
morís
humaní.
Aegipanis
qualis
uulgo
píngitur
for
ma.Himantopodes
loripedes
quídá;quibus
ferpendo
ingredi
natura
eft.Pharuti
quom
dam
Perfz,comiítes
fuiffe
dicuatat
Herculis
ad
Hefperídas
cendentís.
[Nec
de
Africa
plu
ra
qux
memorentur;occurruüt,
Is
De
Afia.
Cap.
ix
Dhtet
Afia,
quam
patere
à
Canopico
oftio
ad
ponti
oftía
T'imofthenes
XXVI
-
xxxviij.
M.
paf.tradídit.
Ab
ore
aüt
pontiad
os
Mxotís
Eratofthenes
xv.xlv.M.
paíf.
Vaiuerfam
uero
cum
Aegypto
ad
Tanaín
Artemidorus
&
IGdorus
rx
xxvi
M.paffuum.María
eius
complura
ab
accolis
traxete
nomina,
quare
(i
mulíndicabuntut,
Proxima
Afrícz
incolitur
Aegyptus,
íntrorfus
ad
merídiem
recedés,donec
à
tergo
pra
tendantut
Aethíopes.Infetiorem
eius
partem
Nilus,
dextra
lauadg
diuífus
amplexu
fuo
3o
determinat,
Canopico
oftío
ab
Aftíca;ab
Atia
Pelufiaco
cxx.
M.pafinteraallo.Quam
ob
caufam
ínter
infulas
quidam
Aegyptum
retulere;íta
fc
indente
INilo,ut
tríquetrà
ter/
rz
fi
guram
efficíat.
Ideo
multí
Grzcz
literae
uocabulo,
Deltam
appellauere
Aegyptü.
Meníüraab
unitate
alucí,
unde
fe
primum
findit
ín
latera,ad
Canopicum
oftium,
exlyi,
M.ad
Pelaiacü
cclvi.
M.eft.Summa
pars
contetmína
Aethíopiz,
T
hebaís
uocatur.Dé
d
*
uiditar
ín
prxcfecturas
oppídorum,quas
nomos
uocant,
Ombiten,Phathaiten,
Apollo
politen;
Herm
óthíten,
Thiniten,
Phanturiten,
Coptiten,
Tentíriten,Diofpoliten,Antzo
políten,
Aphroditopoliten
;
Lycopoliten.
Quz
iuxta
Pelufium
eft
regío;nomos
habet,
Pharbztíten,BubaílitenSethroiten,
Taaiten.Relíqua
aüt
Axabícüto,
Ammoníacü
tea
denté
ad
Ammonis
louis
otaculum,Oxyrynchiten,
Leontopoliten,
Atharrabiten,
Cy?
^
»
40
nopoliteo;Hetmopoliten,
Xoiten,
Mendet,Sebenniten,
Capafliten,
Laropolitzm,
Fle
liopoliten,
Profopiten;Panopoliten,
T
bermopolité
Bafititen,
Onuphité,
Saiten,
Ptener
..&hiuPhthemphu,
Nauctatíten,
Nitriten,
Gynacopoliten,
Menelaiten,
Alexandria
regío
e.
Item
Libya
Mareotis
;
Heracleopolites
eftía
infula
INilí,
longa
paffuum].
M.
ín
qua
&
oppidum
Herculís
appellati.ArGnoitz
duo
fant:hí&
Memphites,u
Ícp
ad
fu
mtnum
Delta
peraeníunt.
Cui
fant
cótermíni
ex
Africa
duo
Oeafita.
Qaídam
ex
his
aliqua
no^
mína
permutant
&
(übftituunt
alíos
nomos,
ut
Heroopoliten,C
rocodilopoliten.
Inter
^
Ma
Arnoitem
autem
ac
Memphiítem
lacus
fuit,
circuitu
cc.
M.
p.
aut
ut
Matíanus
tradit,
499
—-
cd
M.
R
altitudinis
|
p.
mana
factus,
à
regequí
fecerat
;
Macrídis
appellatus.
Inv
delxxij.
M.p.
abeft
Memphís,quondam
arx
Aepyptíregü
:
unde
ad
Ammonis
oracu^
9
luta
MAEDEBESP
71
76
|
CUPLINTILONATVRALIT
Candyba,ubi
lauda£
Oenitim
nemus.Podalia
Choma
pratfluéte;EdefaCyane;Afcan.
'
dialis,Amelas,Nofcopíam,
Tlos,
Telandrus.C
omprehédit
in
mediterraneis
Cabaliam,
^cuíus
tres
utbes,
Oenoanda,Balbura;Bubon
.
A
T
elmeffo
Afiatícum
tare
fiue
Carpa:
thíim,&
qux
proptie
uocatur
Aa,
In
duas
eam
partes
A
tippa
díuifit
;
Vnam
inclufit
ab
oriente
Phryoiía
&
Lycaonia,ab
occidente
Ageo
mari,a
merídíe
Aoyptío,
à
Íeptet
ttíoae
Paphlagonía.Huíus
longítadinem
cccclxx.
M.paff.latitudínem
ccc.
M.
fecit.
Alte
ram
detertnínauit
ab
otíente
Armenía
míinore;ab
occidéte
Phrygia;
Lycaonía,Pamphy
lía;à
feptentríone
prouíncía
Pontíca,à
metidie
mari
Pamphylio.longam
dlxxv.M.
paf.
ridi
circunfanditur,ad
mare
atroq;
latere
ambiens.
In
ea
promontoríü
Pedalíü
.
Amnis
Glaucus
deferens
T'elmeffam.
Oppida
Dz:dala,
Crya
fugitiuorü.
Flumen
Axon;oppt
dum
Calydna.
Indus
fluuíus.
Cap.
xxvi
Mais
Indus
ín
Cybiratarum
iugis
ortus,tecipit
Ix
.
perennes
fluuíos,
torrentes
ue.
ro
amplíus
c.
Oppidü
Caunoslibernm,deinde
Pyrnos.Portus
Creffa;
quo
Rho
dus
iafüla
xx.
M.locus
Loryma.Oppída
Thyfanufa;
Parídion,Larymna.
Sínus
1
ymni
as
Promontoriü
Aphrodilias.Oppidum
Flyda.Sinus
fcheenus.
Regio
Bubaflus.
Op,
pídum
fuit
Achantus,;alío
nomíne
Dulopolis.
Eft
ín
promontorío
Gnídos
libera,
1
rio/
pía;deín
Pegufa
&
Stadía
appellata.
Ab
ea
Dorís
íncipit,fed
príus
terga;
&
mediterrane/
as
inrifdictiones
indícaffe
coueníat.
Vna
appellatur
Cybiratica.]pfüm
oppidü
Phrygia
20.
cft,
Conueníunt
eó
xxv.ciuitates,
Doe
E
—
—
Laodícea,Apamía,fonia;Ephefus.
—
—
Cap.
xxix
«7
Elebetrima
utbe
Laodicea.Impofita
eft
Lyco
flumini,
latera
alluentibus
Afopo
&
X2
Capto;appellata
primo
Diíofpolis,dein
Rhoas.
Reliqui
ín
eo
couentu
quos
nomi;
nare
nó
pigeat;
tHydrelitze,
Themifones.Hieropolita:
Alter
conentus
à
Synnada
accipit
nomen.Conueniunt
Lycaones,
Appíani,
Cetcopeni,
Dorylei,
Midei;Iulienfes,&
reliqui
"ignobiles
populi
xv.
Tertius
Apamiamuadit;ante
appellatam
Celznas
,
deín
Ciboton.
eia
eft
ín
radice
montis
Sieniz,circüfufa
Marfya,Obríma,
Orga,
fluminibus
in
Man
drá
cadentibus.
Marfyas
ibi
redditut;ortus
ac
paulo
mox
conditus,
ubi
certauiít
tibiarum
tentibus
Ex
hoc
conuentu
deceat
notpínare
Metropolitas,
Díonyfopolitas,Euphorbe/
nos,
Acmonenfes,Peltenos,Sibianos.Reliqui
ipnobiles
ix
.
Dorídis
in
finu,
Leucopolís,
Amaxitos,Elxüs,Euthene.Dein
Catí
oppida;Pitaia;Eutanz;Halicarnaffus:fex
oppi
da
contributa
eí
funt
à
magno
Alexandro,
Theanoela,Sibde,Medmafla;Euranium;Pe
ubí
fuít
Palemyndus,Naríadus,
Neapolis,
Caryanda,
Termeralíbera,Bareyla
&à
quo.——
(inus
latius;oppidum
Iafus.Caría
ínteriorum
nominum
fama
prenitet:quippe
ubifünt
oppida,
Mylafa
libera,
Autiochía;ubíi
fuere
Seminethos
&
Cranaos
oppída
,
nunc
eam
circátlu&ir
Maander
&
Moffinus.Fuit
in
eo
tracta
&
Maandropolís.
Eft
Eumenía
Cla
-
^
dafum,Telmeffüm.Habitatat
ínter
duos
(inus,
Ceramicum
&
Iafium,
Inde
Myndos&"
j
epi.
VEA
TUNE
sila
imywsenmt
Mp
omen
»
4
damlx.oppidahabuit,nüc
xxxvihabet
.Ex
hís
celeberríma
prattet
fapradicta
Canas;
er
latáccexxv.M.In
proxítma
ora
Catía
eft;mox
Ionía.ultta
eam
/olis.
Catía
medíg
Do,
lo
cantu
cam
Apolline,
Auloctenís:ita
uocatur
couallis
x.
M.
p.ab
Apamía,
Phryeíam
per
jo.
HISTORIAE"
LIB/.ÉR
No
|
75
7^
Celebratut
maxime
Sardibus
in
latere
T'
moli
montis
,
quí
ante
Tímolus
appellabatur,
*
uítibus
confitus,
&
ex
eo
profluente
Dactolo
eodemép
Chryforthoa,
ac
fonte
Tarne:à
Mxonfjs
ciuitas
ipfa
Hyde
uocitata
eft;clara
ftagno
Gygeo.
Sárdíana
nunc
appellatur
ea
iatífídictio.
Conueníuntdp
ín
eam
extra
praedictos,
Macedones
Caduení,Loreni;Phi
ladelphení,
&
ipfi
a
radice
'
moli
Cogamo
flutníníappofiti
Maontj,
Tripolitan
idem
&
Antoníopolite
Mxandro
alluátur:Apollonohieritaz,
Myfotuiolitz,
&
alij
ignobiles.
Ionía
ab
Iaíio
(ind
íncipiens,numeroliore
ambitu
littorü
flectitut.In
ea
prímus
(inus
Ba»
(ilicas,Pofidenm
promontoríü
&
oppidum;oracalum
Branchídatum
appellatum;nune
Didymxi
Apollinis,
litore
ftad.
xx.
Et
nde
clxxx.
Miletus
Ioníx
caput;
Leleceís
an;
jo
te
&
Pityufa
&
Anactoría
nomínata,fuper
Ixxx.
arbíut
percuncta
maría
genitrix:
nec
-
fraudandacíae
Cadmo,
qui
prímiusprofam
oratíonem
condere
ínftituit.
Amnis
Ma;
ander
ortus
é
laca
ín
móte
Aulocrene;plurímísd
affufus
oppidis,
€
repletus
flutriínibus
ctebtis
ita
(inuofus
flexibus;ut
fxpe
credatur
reuetti,
Apamenam
prímü
peruagatur
re/
^
gionem,mox
Eumenetíca,
ac
deín
Bargylletícos
campos:
poftremo
Caríam
placidus,
omnesdp
eos
agros
fettiliffimo
rigans
límo,ad
decímutm
à
Mileto
ftadium
lenís
illabitat
mari.Indemons
Latmus.
Oppída;
Heraclea
mótís
eíus,copnominis
Carica;
Myüs,
Gd
prímo
códidiffe
Ionesnarrantur,
Athenis
inspect
dre
cu
oraquz
1ro
Gilía
appellatur,
Geffus
amnís.
Regío
oribus
Ioníbus
facta;&
ideo
Panionía
appellata.
luxta
fugitíuis
condítü
(utí
nomen
índicío
eft)
Phygela,
fuit
&
Marathefium
oppidum:
2o
SuprahzcMagnefia
Mzandricognomíneínfiguis,à
Theffalica
Magne(ia
orta.
Abeft
ab
Ephefo
"es
p.
Lrallibus
eo
amplíus
ccc.
antea
Theffaloce
&
Andtolitía
nomina
ta;&
litori
appofita.Derafidas
infulas
fecá
abftulit
mari.
Intas
&
T
hyatira
alluitar
Ly/
co;Pelopía
aliquádo
&
Euhippa
cogaominata,
In
ora
autem
Manteum;Ephefus
Ama
zondm
opus,
multis
ante
expetita
nominibus
:
Alopes
cum
pugnatü
apud
T
roíam
eft,
tox
Ortygía
&
Morgesuocatae(t,&
Smytaa
cognomine
T'rachea
,
&
Samoraion,&
Prelea.Attollitut
monte
Píone.
Allaitur
Cayftro
in
Cylbíanis
ipis
orto;multoscy
am
nes
deferente
&
ftagnü
Pegafeum;quod
Phyrítes
amnís
expellit.
Ab
his
multitudo
limi
e[t,qua
terras
propagat,medijsiy
íam
campis
Syrien
infulam
adíecit,Fós
ia
urbe
Callip
pia,
&
templum
Díana
cóplexi
é
diuerfis
regionibus
duo
Selinuntes.
Ab
Ephefo
Man;
3o
team
aliad
Colophoniorum;S
íntus
ipfa
Colophon
,
Halefo
affluente.
Inde
Apollínís
Clarijphanum,Lebedos:
fuit
&
Notíam
oppidum.
Promontorium
Coryczon,
mons
Mimas
ccl.M.paffuum
excurrens
,
atque
ín
contínentibiss
campis
refidens.
Quo
in
loco.
triaguus
Alexander
íntercidi
planicíem
eam
iufferat.
vij.
M.
d.
p.
longitudine,
ut
duos
(inus
iangeret;
Eryth
rascg
cum
Mímante
circamfunderet.
Inxta
eas
fuete
oppída
Ptele;
|
-
on,Hlelos,Doríon:
nunceft
Aleon
fluuíus,
Corinzum
Mimantís
promontorium,
Cla;
|
zomene,Partheníie&
Hippi,
Chytophoriía
appellata
cum
ínfule
effent,
Alexáder
idem
5er
duo
ftadía
continenti
adnexuit,
Erie
intus
Daphnüs
&
Hermefia,
&
Sipylum,
uodante
Tantalis
uocabatur,caput
Mxoníz;ubi
nunc
eft
ftagnum
Sale:
ob
id
&
Ar
chxopolis
fabítituta
Sipylo,&
índe
illi
Colpe;&
huic
Lebade.Regredíétibus
indeabeft
40
xi.
M.
paffuumab
Amazone
condita
reftítuta
ab
Alexandro
,inora
Smyrna
amne
Melete
gaudés
nó
procul
otto.
Mótes
Afi
nobiliffimi
inhoc
tractu
fere
explicát
fe,
Ma
ftufiaàtergo
Smyrnz
,
&
Termetis
ecc
iunctus.
Isín
Dracone
definit,
—
Dracoín
T
molo,
T'molus
in
Cadmo,illeín
Tauro.
A
Smyraa
Hetmus
amnis
campos
|
facit,
nomíni
fuo
adoptat
Oritur
iita
Dorilaum
Phrygí
cínitatem
,
multosqy
col;
ligit
fluuios,
inter
quos
Phrygem,
quí
nomíne
gentí
dato,
à
Caría
eam
dífterminat,
Hyllum
&
Cryon;
&
ipfos
Phrygia,
My
,
Lydix
atmníbus
repletos,
Fuit
in
ore
eius
Ms
oppidum
Temnos:
nunc
ín
extremo
(ina
Myrmeces
fcopuli
,
oppidum
Leuce
ín
pro
"
montotío
quod
ínfula
fuit,
finisq;
Tonis
Phocza
.
Smyrnaum
conuentum
magna
pats
Acoliz
qua
mox
dicetur,
frequentat;pratercg
Macedones
—
xir
78
C.
PLINIIO.NATYRALIS
|
&
Maenetes
à
Sipylo.Ephefüm
ucto
alterum
lumen
Áfiz,remotiores
conueniunt
Car
e»
farienfes,
Metropolitzz,
Cylbíani;inferiores
&
fuperíores
M
yfomacedones,
Maftaureuv.
,
fes,
BrullitFypapeniDioshíeritae.
Aolis/Troas,Pergamus.
—
Cap.
xxx
A
Eolísptoxíma
eftquondam
Myfiaappellata;&
qua:
Hellefponto
adíacct
T
roas..
(^
Ibià
Phocza,
Afcanius
portus;
deín
fuerat
Latiffa.funt
Cyme;
Myrrhine;que
Se/
baítopolím
fe
uocat
:
€
intus
Aegz,
Attalía;Poffidea,
INeon
tíc
hos,
l'emnos.In
otaau/
tem
T
itanusamnís,
&
cíuítas
ab
eo
cognominata.Fuít
&
Grynía
,
nunc
tantü
pottus
fo/
liiofula
apprehenfa,
Oppidum
Elza,&
ex
Mly(ia
ueniens.Caiícus
amnis.Oppidum
Pita
ne,
Canaius
amnís.[ntercidére
Cane;
Lyfimachía,
Atarnea,
Carene,
Cifthene,Cilla;
Co
cillum,
Thebz,
Aftyre,
Chryfa;Palefcepts,
Gergithos,
Neandros:munc
eft
Perperenne
19.
ciuitas,
Heracleotes
tractus,
Coryphas
oppidum;amnís
Gryliofolius.Regío
Aphroditi
|
asque
antea
Polítíceorgas.R
egio
Scepfis.Flumen
Euenü,cuíus
ín
ripis
intercid
ere
Lyt.
nefos
&
Miletos.In
hoctractu
Ida
mons.
Etínora
qua
(inum
cognominauit
&
conuen/
tum
,
Adramytteos
olim
Pedafus
dicta.
Flumina
Aftron,
Cormalos,
Eryanos,AMlaba/
—
7
fttos,Hieros
ex
Ida.
Intus
mons
Gargara
eodemd?
nomine
oppidum
.
Rurfus
in
littore
p
Antandros,Edonis
prías
uocata;deínde
Cimmetis,
&
Affos,
cadem
Apollonia.
Fuit&
—
Palamedium
oppídum.
Promontorium
Lecton
difterminans
Aeolida
&
lroadaFut
&
Polyiedía
ciuitas;
&
Cryffa,&
Lariffa
alia.Smíntheü
templum
durat.Intus
Colone
intercidit.deportata
Adramytteii
negocia.Apolloniate
à
Rhyndaco
amne;Ereffr,
Mile
—
^
topolitz,Poemaneni
Macedones,
Afchilace;Políchnzi;Pionítz;,
Cilices,
Mandagande,
2o
ni:
ín
Myfia
Abrettíni
,
&
Hellefpontij
appellati,
&
alíj
ignobiles.
Troadis
prímuslocus.
—
^
Amaxitus,dein
Cebrenía:
ipfagg
Troas
Antígonia
díctanunc
Alexandría;coloniaR
o.
Oppidum
INee.
Scamander
amnís
nauígabilis
,
&
ín
promontorio
qu
ondam
Sieeum
oppidá
.
Dein
portus
Achaorum
in
quem
ínfluit
Xanthus
Símoentiianctus,
ftagnücg
—
prius
faciens,
Palzfcamander.Catetí
Homero
celebrati;
Rhefüs,Heptaporus,Carefus,
——
,
Rhodius
ueftígía
non
habent.
Granícus
diuerfo
tractu
ín
Propontidafluit.Efttamen
€.——
^
iunc
Scamádtía
cíuítas
parua
,
ac
M.d.patf.remotáà
portu
Ilium
immune,unde
omnís
reram
clarítas.
Extra
(inum
funt
Rhetealittora,
Rheteo
&
Dardanio
&
Arísbeoppidis
habitata.Fuíit
€
Achilleon
,
oppidum
íuxta
tumulum
Achillis
coditum
à
Mitylenzis,E
———
mox
Atheníenfibus,ubi
clafsis
eius
fteterat.
In
Sigzzo
fuít
&
Aeantium
à
Rhodfscondi
se
—
tum
ín
altero
cornu
,
Aíace
ibi
fepulto
xxx.
ftad.
ínteraallo
à
Sigzo,
&ípfoinftatione
—
em
..
elaffis
fuz.Supra
Aeolida
&
pattem
Troadis
ín
mediterraneo
eft;qux
uocatur
Theutra.—
nía,quam
My(
antiquitus
tenuere.
Ibí
Cacus
amnis
íam
dictus
orítur.Gens
ampla
per
fe,etíam
cum
totam
Myfia
appellaretur.
In
ea
Pioniz,Andera;
Dale;Stabulü,Conifit,
—
—
Tegium,
Balcea,
Tíare,
Theuttanie,Sarnaca;Haliferne,
Lycíde;Partheniü,
Thymbre,
-.—
—
Oxiopurm,
Lygdanü,
Apollonialongeósclariffimü
Afix
Pergamum,
quod
intermeat.—
Silenus.praluit
Cetíus
profufus
Pindafo
monte.
Abeft
haud
procul
Elza,
quá
ín
lito
re
diximus,Pergamena
uocatur
eius
tractus
iurifdictio
.
Ad
eam
coueniunt
T
híatyrení,
Myedones,Moffini;Bregméteni;Hieracomitz,Perpereni,
T
yareni;Hicrapoléfes,Hat/
-1
matopolite,Attalenfes,Pantaenfes,
Apollodonienfes;alizó;
inhonorz
cínitates.A
Rhe
49.
—
teo
Dardaníü
oppídum
paruum
abcft
ftad.
Ixx.
Inde
xviij.
M.
promontorium
Trape
—
,
zx,
uude
prímá
cocítat
fe
Hellefpontus,
Ex
Afia
interíjffe
gentes
tradit
Eratofthenes
So
lymorum,
Lelegum;Bebrycum,
Colycantiorü,
Trepfedorum.
Iidotus
Arimos,&
Cav
——
pietas;
ubi
(it
Apamía
códíta
à
Seleuco
tece
ínter
Ciliciam,Cappadociá,
Cataoníá,
At^
———
meniam.Et
quoníam
ferociffimas
centes
domuiffet,
initio
Dámeam
uocatam.
T
—.
lafalx
ante
Aiam,Pamphylià
mate,Rhodus,Samus,Chius,
..
Cap.
xxxr.
T
iNfalarü
ante
AGam
ptimaeft
a
Canopico
oftío
INili
,
à
Canopo
Menelai
ubera
-K.tote
(ut
fcrüt)
dicta
iuncta
ponte
Alexandrie
coloenía
Cacfarís
dictatoris
Pha.
:
:
Aegypto;nunc
éturrí
nocturnis
ignibus
m
E
;
res
S»
Ee
C
VRBRAERAGUORGEATAUEERYYEL
DSSOR
I
Aa
MD
m—M
—
ME
:
HISTORTAE
LIBEN^
wv
T9
7
fum
nauium
regens
.
Nanque
fallacibus
uadis
Alexandría,
tibus
omnino
aditur
alueis
m
martís,
I
cgamo,Dofidonío,
T'auto.In
Phaníceo
deínde
maricft
ante
loppenPatía,tota
oppidum,in
qua
obíectam
belue
Andromedam
ferát:&
iam
dicta
Atados,ínter
quam
-
.&
contínentem
l.cubita
alto
matí(ut
autor
eft
Mutíanus)
€
fonte
dulcis
aqua
tubo
coriis
facto
,
ufquea
uado
trahitur.
Pamphylium
mare
ietiobiles
ínfulas
habet.
Ciliciam
cx
quínque
maximis
Cyprum,ad
ottum
occafumdág
Cilícíz
ac
Syriz
obíectam,quondam
x.
regnoram
fedem.
Huius
circuitum
T'imofthenes
cccexxíx.
M.
d.
prodidit.
Iidorus
'
cccixxv.
M.
Longítudínem
ínter
duo
promontoría,
Dinaretum
&
Acamanta,
quod
eft
ad
occafum
,
Artemidorus
clxíj,
d.
Tímo(fthenes
cc.uocatam
antea
Acamantida,
Phü
40
lonides
Ceraftín,
Xenagoras
&
Afpeliam,
&
Amathufiam,
&
Macaríam,
Aftynomus
Crypton,
€
Colíniá.
Oppídaín
ea
xv.
Paphos,Palepaphos,
Curías,
Cítium,
Corínaz
um,Salamína,
Amathus,
Lapethos,Solce,
l'amafeus,Epidarü,
ChytriArfinoe,Carpa;
fiam,
Golgoe.Fuere
&
ibí
Cinyría,
Marium;Idalium.Abeft
ab
Anemurío
Cilicia
LM.
p.
^
Marequodpratenditur,uocant
Aulona
Cilícium.In
eodé
(ita
Elzufa
infula
eft,
&
qua^
3e
tuor
ante
promontorium
ex
aduerfo
Syríz
Clides,rurfusdy
ab
altero
capite
Stíria.Con
—
tta
Neampaphum
Híerocepía.Contra
Salamína
Salaminz.
In
Lyco
autem
tmarí
Illy;
rís,
'elendos,
Attelebu(Ta,
Cyprie
tres
fteriles,&
Dionyfia
príus
Caretha
dicta.Deinde
contra
Taurí
promontorium
peftifera:
nauígantibus
Chelidoniz,
totídem
ab
íjs
cà
op»
pido
Leucola,Pactyz;Lafia,
INymphaís,
Macris:
Megifta
cuius
cíuítas
interit.
Multae
.zo
deíndeignobiles.
Sed
contra
Chímzram
Dolíchifte,Chiroeylium;Crambutfa;
Rho»
.
.
géEnagoravitj.
M.
paff.
Dadaleon
Yaiex
cus
tres,
Stronoyle,&
contra
Sídyma
Aa
tiochía,
Glaucumdg;
uerfus
amnem
Lagufa,
Macrís,
Didymz;Helbo,Scope,Afpis;&
ia
.quaoppidum
interíjt
Telandtía,
proximads
Cynorrhodufla
,
Sed
pulcherrima
&
libe
|
ta
Rhodos,
círcuitu
cxxx.
M.
paíf.
aut
(i
potius
IGidoro
credimus
ciij.
habitata
urbibus
fy
Líado,
Camiro,
Ialyfo
nunc
Rhodo.
Diftat
ab
Alexandría
Aeoyptí
dlxxvíij.
M.
ut
E
Iüdorus
tradit
:
ut
Eratofthenes
ccceclxix.
milia:at
Mutíanus
p.
à
Cypto
cixvi.
Vocíta:
ta
eft
antea
Ophiufa,
Aftería,
Aethraa
,
Trínacría,
Corymbía,
Poeeffa
,
Atabyría
ab
rege,
Deínde
Macría,
€
Oloetfa.
Rhodioram
ínfulz,
Carpathus
qua
mari
nomen
de/
dit:
Cafos,
Achne
olim:
NNifyros
diftans
ab
Ginído
xij.
M.
d.
Porphyrís
antea
dicta.
Et
30
eodemttactu
medíaíater
Rhodum
Gnidumdág
Syme.
Ciíngítat
xxxvíj.
M.
d.
Portus
benigne
prxbet
octo.
Praterhascírca
Rhodum,
Cyclopis,
T'eganon,CotdylufaDiz/
|
.betz:
iiij.
Flymos
,
Chalce
cum
oppido
,
Seutlufa
,
Natthecufa;
Dímaftos,Progenei
à
Guido,
Ciferuffa,
Therionarce
,
Calydne
cutn
tribus
oppídís,Notío,Nifyro,
Mende:
tero,&
in
Arconefo
oppidum
Ceramus.In
Caríaora
qu&
uocantur
Agría;nmero
u/
-ginti,&
Hyetuffa,
Leptia;
Leros.
Nobilifsíma
uero
ín
eo
finu
Cos,ab
Halicarnaffo
quítv
.decim
M.paff.diftans;círcuítu
c.ut
plures
exiftimàát
Meropís
uocata.Cos
ut
Staph
ylus,
.Meropís
ut
Dionyfius,
deín
Nympha.
Monsibi
Prion,
&
INifyronabruptam
illipa/
tant,
qu
Porphyrís
antea
dicta
eft.
Hinc
Caríanda
cum
oppído.
Nec
procul
ab
Ha;
licatnaffo
Pidofus.
In
Ceratníco
autem
finu
Príapounefos,
Hipponnefos,
Pfyra,
Mya,
|
4o
Lampfemandus,Pa(fala,
Ctufa,Pyrthe,
Sepiu
;
Melano
:
paulumig
à
contínente
dí
|
(tans,
qua
uocata
cft
Cinxdopolís,
probtofis
ibí
relictis
à
rege
Alexandro
.
loni
ora
P
Aeceas
&
Cotfeas
habet,&
Icaron
dequa
dictum
eft:
Laden
que
ptíus
Late
uocabatur,
atque
ínter
ignobiles
aliquot;duas
Camelidas
Mileto
uicínas
:
Miycalen,T
rooilias,
Tre
püülion,
Argenuon,Scandalion,Samon
liberam,
círcuíta
octogíntafcptetm
M.paffuam:
autat
Ifidotus
c.
Partheníam
prímum
appellatam,
Ariftoteles
tradit
,
poftea
Dryu/
:
fan,
deiade
Anthemufam:
Aríftocrítus
adijcit
Miclampbyllum,
deín
Cypatifsiam:
alij
3
^|
Darthenoatafam,
Stephanen.Amaes
ín
ea
Imbrafas,
Chefius,
Ibettes.Fontes
Gigaito,
:
Pp.
Leucothea.Mons
Cercetíus.
A
diacent
infule;
Rhypara,
Nympha,
Achillea.Par
clatita
(747.
teabeadiftarxcij
M.
paffuum,
cum
oppido
Chíos
libera
,
quam
Aethalíam
Ephorus
Es
m
c
4
prio
NONIS
PPP
H
Fr
x
"
Y
8o
C;
PLINIT
NATVRALIS
prifco
nomtne
appellat,
Metrodorus
&
Cleobulus
Chíam,
à
Chione
nympha,
aliqui
à
ag.
níue,&
Macrín
&
Pityafam.Montem
babet
Pellenzum;marmor
Chíum:cirenitu
cxx.
|
Porofelene
cà
sppida
Coni
Cinlone
omina
pi
sacer
.hefpería.
Proc
Scopelos,Sycuffa,
Marathuffa;P
ile,
Perírheufa,
multa
ignobiles.
Clata
uero
ín
alto
'N
tf?
N
Ua
t3
ler!
em
m
P
-
2S
pA
[a]
ci
e3
D
e*]
::
ve»
sd
Murs
Un
C)
Pee
C
[o
[aw
e
£3
e
£e
S
e
Hm
,;T
t$
e
B.
Q.
o
aA
Los
1
ao
(5
2
z
&
22
c.
Mo
f9
go
[4
zi
"OU
[2
9
Myfi
P
!
Simuldicendá
uidetur
&
de
Galatia,qua
fuperpofita,agtos
-
à
d
io
...
Midaion.Sütantores
ttáfifTe
ex
Europa
Myfos,&
Brygas,8t
Thynos,
à
qbus
appellan
aL
tiex
parte
Phrygia
tenet,
caputdy
quondá
eius
Gordiü.
Quí
partem
eam
íufedere
Gallorum
HISTORIAÁE
'"LÍBER
v
ét
Gallorum
Toliftobogi,
&
Voturí,&
Ambiani
uocantur:
qui
Mxoniz
&
Paphlagonia
regionem,
l'rocmi.Pratenditur
Cappadocíaà
feptentrione
&
folis
ortu,cuius
uberriena
partem
occupauere
T
ectofages,
€
I
catobodíaci.
Et
gentes
quídem
ha.
Popali
uero
ac
tettarchiz
omnes
numero
cxcv.
Oppída,
Tectofagum
Ancyra,
Trocn:orü
Tauíum,
Toliftobogorum
Pefinüs.
Prater
hos,celebres
Actalenfes,
Arafenfes,
Comenfes,
Diof?
hieronitz,
Lyftteni;
Neapolitani,
Oeandenfes,
Seleucenfes,
Sebafteni:
Timoniacenfes,
Tarbafeni.
Attíngit
Galatía
&
Pamphyli
Cabaliam,&
Milyas,
quí
círca
Barin
fünt,&
Cyllantícam,&
Oroandicum
Pifidix
tractá.
Item
Lycaoniz
parté
Obigenen.
Flumína
fint
in
ea
prater
íam
dicta,
Sangaríum
&
Gallus,
à
quo
nomen
traxete
matrís
deum
fa
to
cerdotes.
Nuncreliqua
ín
ora;
à
Cío
íntus
ín
Bithynia
Prufa;ab
Annibale
füb
Olympo
condíta.Inde
Nícazam
xxv.
M.
paff.ínterueniente
Afcanio
lacu.
Deínde
INícza
ín
ultimo
Afcanío
finu,
que
prius
Olbía:&
Prufa
ítem
altera
füb
Hippo
monte.Fucre
Pythopolis
Parthenopolis,
Coryphanta.Süt
ín
ora
iie
Fisig
Bandas
Plataneiss
Ate
Gendos,
quí
&
Chtyforrhoas.Promontoríü
ín
quo
Megaríce
oppidum
fuit.Inde
Cra
fpedites
(inus
uocabatur,quoníam
id
oppidum
uelut
ín
lacínía
erat.Fuit
&
Aftacum,an-
de
&
ex
eo
Aftacenus
idem
finus.Fuít
&
Libyffa
oppidum,ubi
nunc
Annibalis
cantá
tw
mulas,eft
ín
intímo
finu
INicomedía
Bithyniz
praclara.
Leucatas
promontoríüquo
ít
claditar
Aftacenus
finus,
à
INícomedía
xli.
M.d.
Rutfusds
coeütibus
terrís
anouftíz
petz
tínentes
afcg
ad
Bofphorü
Thracíá.In
rs
Chalcedoa
libera,
à
INícomedia
Ixxij.d.
Pro»
/.
2o
ceraítís
antea
dícta
,
deín
Compulfarpoftea
Caccorum
oppídü,quod
locü
clígete
nefcif,
feat.
feptem
ftadía
diftante
Byzantio,
tanto
felíicíore
omnibus
modis
fede;
Caterá
intus
ía
Bithynía
colonía
Apamena,Aerippenfes,Iuliopolitz;Bithyníon.Flumina;Syríü,
La
pias,
Pharmícas,
Alces,C
rynís,Lyleus,Scopius;Hiera;
qui
Bithynia
&
Galatiá
diftermi
nat.
Vlrra
Chalcedona
deinde
Chryfopolis
fuit
.
Deinde
INicopolis,à
qua
nomen
etíá
^y
num
(inus
retínet.In
quo
portus
Amyci.
Deinde
Naulochü
promontoriü;Eftía
cemplá
Neptaní;Bofphorus
p.p.
íntetuallo
Afiam
Europa
íterü
auferens,abeft
à
Chalcedone
xij.
M.d.paff.Inde
fauces
primz
vitj.M.ccl.patf.ubi
Phinopolis
oppidü
fuit.
T'enent
orá
omnem
T
hyníintetiora
Bithyni.Is
finis
Alia
eft;populoramós
ccixxxtj.qui
ad
eum
lov
cum
à
fine
Lycia
numerantur.Spatiü
Hellefponti
&t
Propontidís
ad
Bofphoram
Thra
3o
cium
cIxxxvifj.
M.
paff.diximus.
A
C
halcedone
Sipeü
Itidotus
ccedxij.
M.d.paff.tradit.
Infulz
ía
Propontide
ante
Cyzicum
Elaphonnefus;ande
Cyzícenum
marmor.Eadem
|
NNeuris,&
Proconefus
dicta.Sequütur
Ophíufa,
Acanthus,
Pheebe,Scopelos,
uc
-tione,Halone
cam
oppído.
Delphacía,
Polydora,Artacaon
cá
oppido.Eft
&
contra
INÍ
|
comediam
Demoanefos.
Item
ultra
Heracleam
aduerfa
Bithynie
Thynníasquam
bat:
^
*
bari
Bithyniam
uocát.Eft
&
Autiochía,&
contra
fauces
Rh
yndaci
Besbícos,xvíij.
M.cir
cuitus.Eft
&
Elza,&
dux
Rhodiuffz,
Erebinthus,
Megale,
Chalcitis,
Pityodes,
C,
PLINII
SECVNDI
NATVRALIS
HI
|
sTORÜUEE
LTHEX
YT
—
Pontus
Euxínus.
Cni
1
|
EESESWWETGEES
ox
Tvs
Euxínusantea
ab
inhofpitali
feritate
Axenos
appel
wes
latus
eft;
peculíart
inaídía
natura
,
(iac
ullo
fine
índuleentís
aui/
EZ
ditati
matís.Et
ípfe
(n
Europam
Afiamá
funditur.
INon
fuerat
1
fatís
oceano
axibiffe
terras,&
partem
earam
aucta
immanitate
3l
abftuliffe,nó
irtupiffe
fractis
montibus,
Calpety
Afric
auulfa
J
canto
maiora
abforbuiffe
quàm
reliquerit
fpatia
,
n6
per
Helles
|
pontum
Propontida
infudi(fe
,
iterum
terrís
denoratis,
A
Do
expatianti
lacus
à
Moti
rapiná
fuam
iangant.
Inuitis
hoc
accidiffe
tercís
índicio
funt
tot
ancuític
,
atque
cam
parua
natura
repurgnantis
interualla,
ad
Hellefpontam
octingetv
zl
UL
;
|
: |
torum
VORNL,
dede
te
ERE
agat
LAURO
ror
periere
t
m
rette
e
--
AU
Ay
uo
reete
e
TT
TT
——
ee
-
LIV
er
HMERLDCVU
Dir
zu
C
NATANTTULTMUESEWI
:
-—
ESCXCIL
I8
—L
imi
E
EE
t
E
re:
can
-
—
-
SReniodme
n
XTD3OXIES-
mw
€—
82
Cc;
PLINII
NATVRALIS
?
torum
Ixxv.paff.ad
Bofpboros
duos,ucl
bubus
meabili
cranfita.
Vnde
nomen
ambo;
i9.
bus,
&
tanquam
ín
diffociatione
gertmanitas
concors.
Alítum
quippe
cantus,canumgla/.
tratus
inuicem
audiuntur.
Vocis
etíáhumana
cómetcía
ínter
duosorbes
manente
collo;
quio,nifi
cá
idipfam
aufetunt
uenti.
Menfürá
Ponti
2
Bofphoro
ad
Mxotiülacum
qui/
dam
fecere
xiurxxxvitj.M.d.paff.Eratofthenes
c.minorem.Acrippa
a
Ch
alccdone
ad
Dhafin
x,
M.Inde
Bofphorum
Cimtmerium
ccclx.
M.
INos
interualla
generatim
poni,
mus
comperta
ín
noftro
euo,quando
etíáin
ipfo
ote
Címmerio
pugnatü
eft.Ergo
àfau
cibus
Bofphorieft
amnis
Rhebas,qué
aliqui
Rhofutn
díxetunr.
Deinde
P(illis,
portus
-Calpas.Sangatíus
fluuius
ex
inclytis.
Orit
in
Phrygia;accipit
uaftos
amnes
,
inter
quos
» »
X
"
,
L L
L
,
Tembrogíum
&
Gallum.Et
idem
Sanoaríus
à
plerifqg
díctus
Coralius,à
quo
íncípíunt
j,
Maryádini
Gnus,oppidumdg
Heraclea
Lyco
flumíni
appofitam.
Abeft
à
Ponti
ore
M.
ducentís:portus
Acone,ueneno
aconito
dirus,
Specus
Aicherufia.
Flumína
Pedopiles,
Callichorum,Sonautes.
Oppidum
Tíumab
Heraclea
xxxvitj.M.paff.Fluuius
Billis,
Gens
Paphlagonum
&
Cappadocum.
WV
Ltraqué
gens
Paphlagoniaquam
Pylacmeníam
aliqui
dixerunt,
inclufan
à
tergo
Galatía.
Oppidà
Maftya
Milefiorü,
deinde
Cromna.
Quo
loco
Henetos
adijcít
Nepos
Cornelius,
à
quibus
in
Italía
ortos
copnomines
eorum
Venetos
ctedi
poftulat.
Selamum
oppidum;quod
nuac
Amaftris.
Mons
Cytorus,à
TiolIxifj.
M.
pafl.
Oppida
Címolis,Stephane,amnis
Parthenius.
Promontoríitm
Carambis
uafto
excurfi,
abeft
t
.
:
TN
:
.
*
à
Ponti
oftío
cccxv.
M.paff.uel
ut
alíjs
placuit
ecl.
M.
T'antundé
à
Címmetio;antutali-
,,
qui
maliiere
ccexij.
M.d.Fuit
€
MESES
eodem
nomíne,&
alínd
inde
Atmíne,nüc
eft
co
lonia
Siaope
à
Cytoto
ciii.
M.
Flumen
Varetumn.Gens
Cappadocum.
Oppídá
Gv
iura
&
Gazelum.
Amnis
Halys,
à
radicibus
Tauri
per
Cataoníam
Cappadociamdr
decurrens.Oppída
Ganere,Caríffa:
Amifum
liberü;à
Sinope
cxxx.
M.
paff.Eiufdemá
nominis
(inus
tanti
receflus,
ut
A(iam
penéíinfülam
facíat,cc.
M.paff,
haud
amplíus
per
continentem
ad
16sícum
Cilicize
(inum.
Quo
in
omni
tractu
proditur,
tres
tantü
gentes
Gracas
iure
díciD'otícam,;Ioníca,
Aeolicam;cxteras
Batbatorü
effe.
Amifo
iunctà
fuit
oppídü
Eupatoría,a
Mithridate
códitá,
Victo
eo,
Pompeiopolís
uttuncy
appellatü
eft.
Cappadoda.
—
Cap.
rii
Appadocía
intus
habet
coloníam
C
'
—/
Halys.Oppída
Comana
quod
Satus,Neocefateam
quod
Lycus
,
Amafiá
quod
lris;in
tegíone
Gazacena.In
Colopena
uero
Sebaftíá,
&
Sebaftopolíin.
Fic
parua;fed
"Cap
m
laudij
Cafaris
Artchelaídem
,
quam
prafluit
jo
i
paría
fupradictis
Reliqua
fuí
parte
Melitam
à
Semiramide
conditam
,
haud
procul
Ew
2
phrate:
Dioczfaream,
T
yana,
Caftabala,
Magnopolin;Z;clam.Et
füb
monte
Argao
—
iVazacam,quz
nanc
Carfarea
nominatur.
Cappadocíe
pars
pretéta
Armeni
maioriy
IMelitene
nocatut.Comagenz,
Cataonia;Phrygie,
Garfauritis:Sargaurafana,
Camma
nene:Galatiz,
Morimene:ubi
diftermínat
eos
Cappadox
amnis,à
quo
nomcn
taxere,
antea
Leucofyti
dicti.
A
INeoczfarea
füpradicta
minore
Armeniam
Lycus
amnís
difter.—
'
minat.
Eft
&
Ceraunus
íntus
clarus.
[n
ora
aüt
ab
Amifo
oppidum
&
flumen
Chadifia,
Lycaftum,à
quo
Themiftyra
regio.Tris
flumé
deferens
Lycum.Cíuitas
Z'icla
íntus,no
4o
bilisclade
Triarij,&
uictoria
C.
Cafarís:in
ota
amnis
Thermodoon,
ortus
ad
caftellum
quod
aocát
Phanatoed
praterdp
radices
Amazon)
mótís
lapfus.Fuit
oppidüeodé
nor
míne,&
alia
quinq;
Phamizonia;
T
hemifcyra,Sotíra,
A
mafia
,
Comana,nunc
mante,—
ro
d
ue.
Cap.iHr
0o
o0
Themiftyrategionis
gentes.
E
-
C3
(X
Eates,Genetatum,
Chaljbum.
Oppidum
Cotyorum.
Gentes
Tibareni,
Molly
.&
X
ni
notís
fipnantcs
corpora
.
Gens
Macrocephali
,
oppidum
Cerafus,
portus
Cot/
.—.
dulz.Gentes
Bechires,Buzeri.Flumen
Melas.
Gens
Macrones
,
Sídeni,flumenéj
Side
"V
ni
»
alluitur
oppídá
Polemoniam,ab
Atuifo
cxx.
M.
paf?
Inde
flumina
Iafoniom,
X
ab
Amifo
lxxx.
M.paff.Pharnacea
oppidu,
Tripolis
caftell
&
fluuíts..—
cftrnceog
ue
eue
0
0
0
e
E
|
Item
-
HISTORIAE
LIBER
VI
Bj
7*
ltem
Philocalia,&
Gae
lauio
Líuiopolis,&
à
Pharnacea
c.
M.
paff.
Trapezus
libetá,
aa/
*
fto
monte
claufam.
Vltra
quod
gens
Armenochalybes,
&
maíor
Armenia
xxx,
M.paff,
diftans.In
ora
ante
Trapezunta
flumen
Pyxites:ultta
uero
gens
Santorum
Heníocho;
rum.Flumen
Abfarü
cum
caftello
cognomíne
ín
faucibus,
à
Trapezátecl.M.
patT,
Eíus
locíatergo
montíü
Ibería
eft;in
ora
ueto
Heníochí,
Ampreutz,Lazi.Flumína
Campfco
ny(is,Nogrus,Dathys.Gentes
Colchortum.Oppídum
Mati,
flumen
Heracleü,
&
pro
montotíum
eodem
nomihe
,
clarífsímusQs
Pontí
Pha6s.
Otítur
ín
Mofchis
,
nauíoatur
quamlibet
magnís
nauigijs
xxxvítj.
M.d.paf.
índe
mínoribus
longo
fpatio,pótibus
cxx.
peruíus.
Oppida
ín
rípis
habuit
complura:
celeberrima
,
T
yrítacen,
Cyenum,
&
ín
fau
to
cibusPhafin.
Maxime
autem
ínclatuit
Aa.
xv.
M.
paff.
à
marí,
ubí
Flippos&
C
yanos
uaíti
amnes
€
díuerfo
ín
eum
confluunt.
Nunc
habet
Surium
tantum,
&
ipfum
ab
amne
inflaente
ibi
cognomínatü
ufquequó
magnarü
nauíum
capacem
effe
diximus;
Et
alios
accipit
fluuíos,magnitudíne;numerod;
mírabiles,inter
quos
Glaucum.In
ote
eius
ínfülai
^
finenomíne.
Abeft
Abfaro
Ixxv.
M.
Indealíud
flumen
Charíen
.
Gens
Salz,
antíquís
S^
Phthirophagidicti,&
Suaní.Flumen
Cobum
€
Caucafo
pet
Suanos
fluens.Deín
Rho
as.R.egío
Ecrectíce.
Amnes
Siganía,
T'erfos,
Atelpos,
Chryforrhoas;gens
Abfilz;caftcl
lum
Sebaftopolis,à
Phafide
c.
M.paff.gens
Sannicgarum,oppídum
B
asdunen
&
oppidum
Piítyüs.
Deínde
multis
nomínibus
Heníochorum
gentes.
|
Regio
Colchíca;
Achaí,&
caterí
eodem
tracta.
sodas
cv
20
Q*
Vbíjcitur
Ponti
regío
Colchíca,ín
quaíaga
Caucafi
ad
Ríiphzos
montes
torquétur;
2
Su
dictam
eftalteto
latere
ín
Euxinum
&
Motín
deuexa;altero
ín
Cafpíam
&
Hye
canium
mare.
Reliqua
littora
ferz
nationes
tenét
Melanchlzni,
Coraxi
atbe
Colchorá
Diofcuríade;iuxta
fluuium
Antemunta,nüc
deferta:quondam
adeo
clara;ut
l'imofthe
nes
ín
eam
ccc.
nationes,
quz
difsimilibus
lineuís
uterentur,
defcendere
prodidetít.Et.
po
^h
[tea
à
no(trís
cxxx.ínterpretibus
negocía
ibi
gefta.Sunt
quí
conditam
eam
ab
Amphito
E
&
Telchio,
Caítoris
ac
Pollucis
aurigis
putant;
à
quibus
ottam
Heníochoram
gentem
ferácóftat.
A
Díofcuriade
oppidum
Heracleum,diftat
à
Sebaftopoli
xxx.
M.
p.
Achaei
Mardi,
Cercetz;poft
eos
Serrí,Cephalotomi
In
íntímo
eo
tractu
Pityds
oppídum
opu
lenti(fimum,ab
Heníochís
direptum
eft.
A
tergo
cíus
Epagetitze,
Sarmatarum
populus
3o
in
Caucafi
íugis,
poft
quem
Sauromatz.
Ad
hos
confugerat
Mithridates
Claudío
prín
cipe,natrauitdg
T
halos
ijs
effe
cofines,quí
ab
oriente
Cafpíj
marís
fauces
attíngerét:
(ic/
/
catí
eas
xc(tu
recedente.In
ota
autem
iuxta
Cercetas,
flumen
Icarufa;cum
oppido
Hiero
&
Ülumíne,ab
Heracleo
cxxxvi.
M.Inde
promontoríum
Cronea;quo
füpercilíi
arduum
tenent
Toretze,
cíuitas
Sindíca
ab
Hiero
Ixvij.|M.paffuum.Flumen
Sceaceríges,
—
-
-
Bofphoros
Cimmerícus,
Mxotis.
|
Cap.
vt
Y
Ndead
Bofphoti
Cimmerij
introitum
Ixxxvitj.M.d.paff.
Sed
i
intet
iet
&
Mixotin
lacum
excurrentís,non
amplior
Ixxxvíj.
M.d.paff.
longitudo
eft;
latitudo
nufquam
infra
duo
iugera.
Eionem
uocát,
Ora
ipfa
Bofphorbutrinque
ex
Afia
atque
Eutopa;catuaturin
Mzotin.Oppída;ía
adítu
Bof
photi
prímo
Hermonaffadeín
4o
Cegoe
Milefiorum.
Mox
Stratodlia
&
Phanagoría,&
pené
defertü
Apataros;ultímodg
:
ín
oftío
Címmeríum,
quod
antea
Cetbetíon
uocabatur.
p
|
Gentes
circa
Moti,
]
ps
Cap.
vu
|
Nlde
Maotís
lacus
ín
Europadictus.A
Citmmerio
accolüt
Maotici,
Vali,Serbi,
Ae;
Tii
zinsi.
Pts.
Dein
Tanaín
amnem,
gemíno
orc
ínfluentem
,
incolunt
Sarmatae,
Medorum
(ut
ferunt)
foboles,&
ipfi
ín
multa
genera
díui(i
.
Primo
Sauromatae
Giynazz
coctatumenf,
unde
Amazonum
connubía.Dein
Euazz,
Cottz,
Cícimeni,
Meffeniaui,
S
MD
Choattz,
Zigoc,
Dandari,
Thuffagetze,
Turcz,ufque
ad
folítadines
falto
j
(s
cóuallibus
afperas:ultta
quos
Atimphari;
qui
ad
Ríphzos
pertínent
montes,
Tanain
[^9
ipiam
Scythe
Syauoci
Maoun
Temeriada
quod
ignifiat
matré
maris
Oppidam
2
Le
84
€;
PLINIDONATYVRALIS
:
f
in
Tanais
quoq
oftio
fuit.
T'enuere
finitima
príti
Cares,dein
Clazomenij
&
Mxoncs,
fp
:
poftea
Pantícapenfes.Süt
quicitca
Miotia
ad
Cerauníos
mofites
altiores
has
tradunt
2.
centes,
littote
INapsas,fapradg
Effedones
Colchis
iunctos
ac
montíum
cacutminibus,
Deín
Catmacas,Oranos,
Antacas,
Mazacas,
Afcátíos,
Acapeatas,
Agagámátás,Phyca
tos,
Rhímofolos,
Afcomatcos.
Et
ad
ídga
Caucafi
Icatalas
,
Imaduchos,
Ranos,
Anda.
4X.
cas,
T'ydios,
Caraftafcos,
Afüciandas.Lagoü
amnem
ex
montibus
Cath
eis;in
qué
defi
d
it
Opharus:ubi
gentes
Caucadas,
Opharitas,
Amnem
Menotharü;
Imituenis
ex
ronti
E:
bis
fciffam,inter
A&edos,
Carnapas,
Gardeos,
Accifos,
Gabros,
Gregatos.Ciírcadgfon
—
té
[mitifsi,Imituos,&
Aparthenos
Alt]
influxifTe
eó
Suitas,
Auch
etas,Satarbeos,Afam;
)
patas.
Ab
hís
Tanaitas
&
INepheonitas
uiritím
deletos.
Alíquiflumen
Ophatiutn
labits
pet
Cantecos
&
Sapeos.T'anaínuero
tranfiffe
Phatareos;Hertíceos,
Spondolicos,Syn
hietas,
Amaffos,Iffos,
Catacetos,
l'agotos,
Catonos;INeripos,
Agandeos,Mandateos,
Saturcheos,Spaleos.
Armenieduz.
—
|
^
Qap.
wu
T
y
Eracta
eft
ínterior
oráomnesdy
accole:nüc
reddantur
gentes
in
mediterraneo
inu,
—
«—
-
in
quo
multa
aliter
ac
uetetes
prodíturutn
me
non
eo
inficías
anxíaperquifitacura,
—
tebus
nup
ín
eo
(itu
geftis
à
Domitio
Corbulone,
regibusdy
nde
misfis
fupplicibus,ant
—
|
E-
rcgum
liberísob(idibus.Otdíemut
autem
à
Cappadocum
gente.
Longiflime
hzcPon)
—
ticaram
omni
ínttorfus
recedens,
minorem
Armeniá
maioremd;
&
Comaeenem
leuo
fo
latete
ttanfit
:
dextra
uero
omnesih
Á(ia
dictas
gentes,
plurimis
faperfufa
populis
—
tagnod
impetu
fcandés
ad
ortá
folis
&
Tauri
íuga,tráfit
Lycaonia;Piidiam;Cilicíam,
T:
Vadit
fupet
Antíochiz
tractá;&
ufqy
ad
Cyrrefticá
eius
regioné,patte
fua
queuocatur
—
|
-.
Cataenia;contendit.Itagp
ibi
longitudo
Afiz
xui
L.M.pafl.cfficit,
latitudo
dcxl.
M,
zobuscPee
00058
ge
menmmáton
-
Cope
e
"Cap.
48
-A
Rmeníaautem
máior
incipit
à
Pariedris
montibus
:
Euphrate
amne
,
ut
dict
cft,
A
aufertat
Cappadocíg:&
quà
difcedit
Euphrates,
Mefopotamie
baud
minus
daro
amne
Tigri.
Vtrang;
fuadit
ipfa;
&
initium
Mefopotamis
facit;ínter
duos
amnes
itura,
Quod
inteteftibitenét
Arabes
Orei.Sic
finem
ufqy
ín
Adíabenem
perfert.
Ab
ea
tranf)
uct(is
iugis
inclufa
,
latitudinem
ín
laua
pandítad
Cyrum
amnem
ráfüerfa
in
Araxcm:
longitudinem
uero
ad
mínorem
ufg;
Armeniam
,
Abfaro
amneínpontuto
defluente,
———
.&
Patiedris
montibus(qui
fundüt
Abfarum)
dífcreta
ab
illa.
Cyrus
otítur
ín
Heniochtis
3o
3
:
montibus,quos
alij
Coraxícos
uocauete,Araxes
eodé
móte
quo
Euphrates
vi.
M.paff.
—
|
-
intetuallo:auctusés
amne
Mufi,
&
ipfe(ut
plures
exiftimauere)
à
Cyro
defertur
in
Caj
fpiam
mate.Oppida
celebrantur
ín
tnínore;
Cefarea,
A
za;
Nicopolis:in
maiore
Arfamo
te
Euphrati
proximi,
Iieti
Carcathiocerta;in
excelfis
autem
T
ieranocerta,
in
campis
iuxta
Araxem
Artaxata,
Vníuerfx
magnítudiné
Aufidius
quinquagiescentena
M.
pro
didit.
Claudius
Cxfar
longitudinem
à
Dafcufa
ad
confini
Cafpij
maris
xu
M.pafla
—
E-
títudínem
dimid
eíus,à
Tígranocetta
ad
Iberíam.Diuiditur
(quod
certum
eft)inpray
———
E
| :
fecturas
quas
ij
(trategías
uocant
quafdam
ex
ijs
uel
ineulategna
quondam,;barbaris
—
—
|
|
nomípibus
cxx.Claudunt
eam
ab
oríéte
montes;fed
nó
ftatím
Ceraunij,
nec
Adiabene
—
—
E.
|
kegío.
Quod
intereft
fpatij,Sopheni
cenentsab
hís
iuga:
ultrà
Adiabenitenent.Percon;
4o.
—
&áilesaut
proximi
Armeníz
funt
Menobardi;&
Mofcheni.
AdíabenenTigris
&monti
—
«
um
finus
cíngunt.
Ab
laua
cius
tegío
Medorum
eft;&
profpectus
Cafpij
matis.
Ex
ocea
no
hoc
(
ut
fuo
loco
dicemus
)
infunditur,
totumdg
Cancafijs
montibus
cingitur,
Florum.
.
incole
percon&nium
Armeniíx
nube
dicentur,
Buc
ue
piseccnitec
nonfquefibatorácens
tenet:mox
Ibetutn,
dífcretaabijs
4—
amne
Alazone;ín
Cyrum
é
Caucafíjs
montibus
defluente.Prza
alent
oppida
Albae,
litudínes
:
quarü
à
latere
ad
C'eraunios
uet
n]
dp
HISTORIAE
LIBER
Vi
8$
76,
Atmenochalybes
habitát;&
Mofchorütractus
ad
Iberü
amné
in
Cyrü
defluenté:&
"
ánfta
eosSacaffani,
&
deínde
Macrones
ad
flumen
Abfarü.Sic
plana
ac
deuexa
obtinen
tur.
Rurfas
ab
Albanie
cófinio;tota
montiü
fronte;gétes
Syluorü
fera,
&
infra
Lubieno
rum,moxDiduri&
Sodij.
—
Pottz
Caucafiz.
Cap.
xr
*
AP
js
fant
porta:
Caucafiz
,
magno
ertore
à
multís
Cafpiz
dictz
,incens
natura
|
dX.
opus,montibus
íntertuptis
repéte;ubifores
obdite
ferratis
trabibus,fabter
medias
amne
Dyríodori
fluente,
cítrads
ín
rape
caftello
(quod
uocatur
Eu
al
comunito
ad
atcendas
tranfitu
gentes
ínnameras:
ibi
locítérrarum
orbe
portís
difclafo;ex
aduerfo
ma
xime
Harmaftis
oppidi
Iberü.à
portís
Caucaftjs
per
montes
Gordyeos
Vallí
,
Suarni
fo
índomítz
gentes,auri
tantü
metalla
fodiunt,
Ab
fjsad
Pontum
ufq;
Heniochorum
plu;
tà
genera,
mox
Achxorum.
Ita
fe
habet
terrarum
(inus
€
darífsimis.
Aliqui
inter
Pon;
tum
&
Cafpium
mare
ccelxxv.
M.
paff.
non
amplius
íntereffe
tradiderunt
,
Cornelius
INepos
cl.
M.
Taatis
ter
anguftijs
infeftatar
Afia,
Claudius
Cxfar
à
Cimmetio
Bof?
phoro
ad
Cafpiü
marecl.M.
prodidit:
ead
perfodere
excogitaffe
INícatorem
Seleuci,
-
quotempote
ab
Ptolemzxo
Cerauno
(it
interfectus.A
portis
Caucafrjsad
Pontá
cc.
M.
.
patfuü
effe
conftat
fere.
InfüleinPonto.
—
Cap.
x
Nífule
ía
Ponto
Planete,fiue
Cyanez;(iue
Symplecades.Deínde
Apollonía
Thynni
as
dicta,ut
diftiapueretar
ab
eajqua
eft
ía
Europa.
Diftat
à
continenti
pafsibus
M.cit
L4
citur
tribus
M.
Et
contra
Pharnaceá
Chalcetitís,
quam
Graci
Atíam
díxetüt,
facramdg
zo
Marti,
&
ín
ea
uolacres
cum
adaeriis
pugnaffepinnarumiactu.
——
|
cucine
Crentestacytileooceddo,
Cap.
xim
—
^N.
TVacomnibus
qua
funt
interiora
A(ie
dictis,
Riphaos
montes
tranfcédat
animus,
:
IN
dextradg
littore
oceaní
incedat.
Tribus
híc
€
partibus
cali
alluens
A(iam,Scythicus
à
fcptenttione;ab
oríente
Eous,à
metidie
Indícus
uocatur:aaríecs
per
finas
€
accolas
in
complura
nomína
diuiditur.
Veri
AG
quoq;
magna
portio
appofita
feptentrioni,ínia
tía
fiderís
rigentís
uaftas
folitudines
habet.
Ab
extremo
aquilone
ad
initià
oríentís
zcfti
di
Scythz
fuat.Extra
eos
wee
eiue
ínitía
Flyperboreos
alíquí
pofüere
,
pluribus
ih
Eutopa
díctos.Prímü
inde
ndlcitur
promontoríü
Celtíca:
Lytarmis
,
fluuius
Caram
bucis,ubi
laffata
cum
(iderum
ui
Riphzcorum
montíum
deficiüt
iuga.
Ibids
Arímphazos
-
$o
quofdam
accepimus,
haud
difsimilem
Hypetboreis
gentem.Sedes
illis
nemora,aliméta
-
baccz
,capillus
iuxta
foemínis
uirisdg
ín
probro
exiftimatur,titus
clementes.Itacy
facros
-—
habetinarrant,
ínuíolatostg
effe
etíam
feris
accolarum
populís:nec
ipfos
modo,fed
illos
étiam
qui
ad
eos
petfügerint.
Vltra
eos
plané
iam
Scytha:
Cimmerij,
Cifianthi,
Georgi,
&
Amazonum
gens.Fizcufcg
ad
Cafpium
&
Hytcanium
mare.Nang;
id
erumpit
Scy
—
..
**thíco
oceano
in
auería
Ax,
plutibus
nominibus
accolarum
appellatá;celeberrimis
duo
—
—
Pus
Cafpio
&
Hyrcano.INó
mínus
hoc
effe
quàm
Pontá
Euxini
Clitarchus
putat.Era/
tofthenes
ponit
&
menfürá:ab
exorta
ad
merídiem,;per
Cadufiz
&
Albanie
pramquin
quies
M.cccc.
ftad.
Inde
per
Aratíatícos,
Amarbos,
Hyrcanos,
ad
oftiü
Zoni
fluminis,
uater
M.
dccc.ftad.
Ab
eo
ad
oftíü
Iaxartís
M.cccc.
Qua
fumma
efficit
quíndecies
céte/
45
nalxzv.M.p.Artemidorus
hinc
detrahit
xxv.
M.
p.
Agtippa
Cafpium
mare
gentestp,
qux
cítca
funt,
&
cam
his
Armeníam
difterminans,
ab
oriente
oceano
Setico,&
ab
occi/
dente
Cauca(i
íngís,à
meridie
Taurijd
feptétrione
oceano
Scythico;patere
quá
cognítü
-
eft
ex
Mad
in
longitudinem
:
ccxc.
M.
ín
latitudinem
prodidit.
INon
defunt
uero
dui
eias
maris
uniaerfüm
circuitum
freto
x
x
v.M.
paff.tradunt.
Irrumpiít
autemarátis
faucibusia
longis
cecpít
ín
latitudinem
pandi,lunatis
obliquatat
co:nibus:uelut
ad
Maeotíálacá
ab
ore
difcedens,
Scythici
arcus(ut
autor
cft
M.
Varro)
:militadíne.
Primus
finus
appellatur
Scythicus;utring
enim
accolunt
Scythe
&
peratv
uftías
ínter
fe
cómeanthinc
Nomades
&
Sau
tomat«
multis
nomínibus,
(llinc
Abzozx
fion
paucioribus.Ab
introitu
dextra,mucronem
ipfum
faucium
ten&t
Vdini,
Scytharum
xi
:
h
populus
4
is
[Document text truncated for crawler view.]