scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

C. Plinii Secundi Historiae Mundi Libri XXXVII ex postrema ad vetustos codices collatione cum annotationibus et indice

Plinio Segundo, Cayo, (0023-0079)

Full text

ERESRUS UEPITRNE de ^ : c : "x : zx j | : N : ein ! L r LK HUÉPISTOLA ERASMI Eo C x W | / Alo "fictiendas, nona;non armís,non copijs, non carceribus àntíncen fis ufus eft, fed j 2 ; dem » PASS ; aS Lei" ? folo oladío/fírítus,quod eft uerbum dei:atcqg armis apoftelicis;totwiétorías, tot , b j tronem dímitterein plurium perniciem graffaturu | S lítas . Proinde quemadmodum ad tuedam reipub. t | CU legum príncipaliu feueritas: íta lau danda eftín epifcopis Ch ! -malenitas: quae tà fingularis fuitín hoc prafule, ut quum in cíuita "Ricontra Carfarís aedictum publicitus ímpetum fcciffent ín Chriftíanos uexatis;unum atqj alterum occidiflent,aut certe paraffent occíderetíamofeneram de inei is ultionem expectarct, quidam ex ipfis exudicie per literas ab Z Ipuftino | " ouituix credibílem Auguftini manfuetudinem. E qui dericos fuos no adigebantad'liunus ac uice com? am pietatem,fed [potanesm,non Ilion E aliud ÍÁn tam multis, tam exim1Jyjs uictutib uso. : [i LE uperciliut Dícas illum paterna maternaty uifcera erg; cunctost S iss I eirc ut renafcantur ín Chrifto, imbecilles ueluti gallínsm fub ale P^edik bonos prouchereut adolefcác. Nullus erat tam deploracas hose. ei aaoitiofus,de quu fpem prorfus abijceret, donec illefpirarec. Sic TIN : heefeticis, nonfolum ut reuíncat, üerumetia ut quodquidemT obiurgat improbos, ut femper uínofeuerítatis admifceatoleunt W^ Biufquam tam aufterum, quod non interím Ípiret Chríftianecha — z iuxta Paulum apoftolum,omnia fuffert,omnía fp erdijom — | itatís ep ifcopus, cui nomen Hipponregíus, quafi dícas € à dem nominis altera ín eo dem littore ad exortu, cogno dicebatur:fed omnium ecclefiaru follicícudinem in Tate m, ucl mífsis uolumíinibus & cpíftolis inftruens... PS insadueríus haeretícos.Porró quoníam uír pru. Asc o latius patere quàm uocis, in hácopetam A. o-10« quo plus haberetoci); difcude/ íOSs epifcopos demierare, ionem. Amabat períeét Y&c epifcopo miraculum. 4 rA J » $n 1 "P M jJ, J AY a "m " b "T s M m 4 j MN 22 M AE TUM, L) UTER / , YT ^ ^ P cut LE 1 / / Á X 4 ; ) 4 bathumi/" auufmos — HYHONPXMQ od poo —— AD ARCHIEPISCOPYVMM TODETANYM bathumilíora egocía,qua tametfi n6 aduertabantur'píetati,tame ab optima par te Marienonnunquam auocabant.Itacg concilíandís matrímonijs autor efTerecu fabat:iuncta came, fua benedictione confirmabat. INec zedificandí cura fuftinebat. -occupari,licetalíos íd apetes no reprehedefet.INec omniítrepiftolis refpondebat, nifi fi quíd tra&tarétad religionis pertínes negociu . Poftremó ingrauefcente íam eetate fuccefloré fibi defignauit,ad quem leuíorís momenti caufz deferrentur,ipíe uacaret melioribus. Cyuo téporelibros omnes fuos collegit, recognouit,& in or7 dínem digefsít, ne uelínterirent complures , quod Ambrofianís Men accidifle uídemus : aut mendofi deprauatig uerfarétur ín manibus homínum. O uírum ad totíus ecclefize publícam utilitatem natu,factum,datum(Q diuínitus,quam ubí con fpíceret Vuandalorum, Gottorum, aliorum6 barbaroru qui ex Hifpanijs in Afri .cam eruperant,;íncurfione turbarí,iam huius uítz: ccepit redere;quodq folum po tuít,confolatus fuos,& hortatus ad tolerantíam e uiuis excefsic. Tanto ardore uir Ápiritu Chrifti plenus amabat, atcp, utítaloquar, deperibat decorem,;profectum, -actranquíllítatem domus dei. Hoc hoc nimiru eratfummum íllum ecclefize fpon/ fum íimítarí. [Nam & fuz quífcg ecclefize quodammodo fponfus eft omnis epiíco/ pus. Ille dixíc,Bonus paftor anímam fuam ponit pro ouibus fuis. Híc quí nullum unquam periculum metuit , quoties ecclefíae commodiís feruiendum erat, cuí uita 'eratacerba, pofteaquam ecclefize malis non potuit fuccurrere, quàm lubens illam áimpendiíTet ouibus fuís; fi modo eius difpedío, gregis falutem redimere licuiffet? Optabat cum Paulo uel anathema fierí pro filijs fuis. Haec pietas; hzc charítas;híc ardor pectorís facit;ut omnía illius fcripta non mínus ínflammétad píos affectus, quàm doceantíntellectum.Sunt ením qui fríiuolis argutijs utcuncp delectet ocio/ fos.Sunt qui fubtiliter doceat neceffaria,fed nó efficiunt;ut quod intelligitur ame tur. Suntrurfus qni excítentad ftudiu pietatis;fed excitatos doctrína non proue/ hunt.Fruftra intelligas,nifi diligas quod percepifti. Ad quid autem conducit ce/ cus amor? Scíentía [i abfit charítas inflat: charitas abícy fcientíanonnuquam per/ nicíofa pro falutiferis amplectitur; Sed utragy res alteríus opem pofcit, & cóiurat amícz . Athiíc incomparabilis doctor fimulateg maturuit in Chrifto , neglectis fophíftarum ineptís argutationibus , ingenij plufquam aquilinam aciem ad ne/ ceífaríze ueritatis ínueftigationem intédit: ita fubtilis in difputando, fi res poftw letacumen díalecticum;utfemper dimittatlectorcm,non tantum cruditiorem,uc/ rumetiam ad bene utuendum inflammatiorem. Quid enim alíud poteft ignis,ubi/ cunque ponas, quàm urere? Amabatuchementer quod docebat, docebat: argute quodamabat:utruncp gíenitín co,quí fcriptis illius propius intedítanimu. Rhe torícae multa funt cum díalectíca communia.R hetorumlibros ad plenum imbibe rat. Platoníca philofophía, quoniam rhetorica quadam fuauiloquentía,multa tra/ -ditderebus à corpore feparatís,G& his que fenfibus deprehédi no poffünt.fed ani mí cernuntur oculis,non pauca mífcens Chriftianorum placitis confentanca,uíde tur íimpenfius delectatus.Ex Aríftotelica philofophía, uel quia teiuniore ftilo tra tres fubtiles,uel quíanondum ín publicu ufum uenerat apud Latinos, nihil de - euftafTe uidetur praeterlibros De enuncíatione, Decategorijs fiue Dedecegene/— ribus eeneralíísímís; S De quingg uocibus predicabilibus, quem libruuelut éez — N yeyni ad Aríftotelis philofophia zedidit Porphyrius . Nec ufquain ullo ueítígio : c attigerit. Vtne cómemorem tot Grecos Ariftotelis interpretes.Et ^ P oan qualifcungs Ariftotelice logice guftus, dialectici no folum opinione illi PUE uit,uerumctíam magnam apud hereticos coflauitinuid aHHMguoc quum uere s x do pe 4 . pondere deprehedere lícet quod eíufde libros quos De topicis, analytícis, 8C centri edd ^ naturalibus rebus & ultramüdanis, Demoríbus € repub. multos reliquiGuqua EPISTOLA. 'ERASMI pondere premerentur,clafnarent (c artificio diíalectices circumueniri. Siquidem if lis temporibus tanta fuíitapud Afros huius artís ruditas , ut qui fcíret díftínguere (ubftantíam ab accidente, genus à fpecie, relatíuam uocem ab abíoluta, uulgo día lecticus haberetur, quo nomine lulianus uífus eft unus idoneus qui cum Augufti no manus ex aequo confereret. Sed díale&tica fuitantequàm quilquam de dialecti ca preciperet:nec enim eft de numero carum difciplinaru quas inftituit hominum uoluntas,fed quas anímaduertit fagaciras, qualís eft Arithmetica. T'anta auté erat ín Auguftino,tamQ mírabilis ingenij felícitas,táta fanítas,tantaq przefentía,ut ne ex iftis quidem qui pofterioribus feculís bonam etatís partem ín dialectica contri uerunt,quenquam ínuenías, quí cítíus aut certius perfpíciat caufe Ícopum,qui dex terius ad huncrationes & fcripturarum teftímonía dirigat,qui felicius nodos qug ftionü diffecet. Vlulta nó fcripfit, fed dictauit: pleraqg per notarios ex oreloquen tís excepta furit,cuiufmodi ferme funt enarratíones Ícríipturaru ad populum,quos ipfe tractatus appellat;aut cóflictatíones cum hereticis,quae olím publícitus apu plebem fieri confueuerut.INec alibi mihi uidetur admírabilior. Quibus mediocre contigitíngenium , fi lucubrandi curam adhibeát,excudunt ínterdum ali quíd.no contemnendum. Ceterum ín extemporali dictione tantam adeíIe mentis perfpica cíam,tantam memorie prefentíam,tam paratam orationis copiam, non fine perpe tua quadam íucunditate,quís non miretur? Quis hochodíepreftare queat;uel ex iftis qui ftudium omne collocarunt ín paranda dictionis facultate? Sed quo dila borz Non ením inftitueram encomium Auguftini, quód fi fufcépiflem,hgc quota. portio laudum illius eratzlllud tantu uolebam ofteédere , quàm dolendum fuerit, tantum ecclefig thefaurum tam fero per typ ographos prodijfic ín publici, quem maximereferebat in omnium uerfari manibus . Deterrebat nímírum íllos impen díorum magnitudo . Prímus hoc egregíum facinus aufus eft , uir fingulari pietate IGANNES AMERBACHIV S TCISE beatus,fed animi dotibus longe beatior, que necfumptus immenfi, necín conquirédis undecung, exéplaríbus inftátia, necin coferendis tae díü,nec operis difficultas, nec diftractionis alea, nec ulla res alia de/ terruit, quo mínus totu Auguftiínum redderet omnibus cómunem. INó6 hucínut tauít uiru queftus amor.fed fyncera pietas, quam omnes illius praefationes Ípirát, acreuocádi príícos illos ecclefize doctores ftudíu, quos uidebatac dolebat prope modum antíquatos. Proíndenon dubito quin illius manibus beneprecentur om nes,quí per Auguftini libros ad pietatem profecerut.Idem ín untuerfas Híerony/ milucubrationes maiore etiam ftudío molietem deus ad fuperos euocauit. Eam tamé prouinciam tribus filijs, Brunoni, Bafilio,& Bonifacio, quos ín hoccurarat tríum perítíalinguarum inftituendos,moriens delegauit, per quos nó mínoref[u dio quàm fideperactum cft,quod optimus pater uoluit. Bicením illos & ad pieta tem & ad eruditionem educarat, ut quodammodo fe maior ac melior in illis fuper efTet, hodieg fuperfit.INam natu maximus tantum in fata cocefsit. l'otfunt exami na monachorum ín orbe,quorü ocíum magnis cenfibus alitur. l'otfunt Abbates - opimo reditu, nihil aliud quàm zdificantes, uel alentes equos;uel epulantes. ETi eratíllorum proprius labor,quem homolaícus fua fponte fufcepit. Atcp ín Augu - ftino quidem tantum adhibítu eftab illo curze,ftudij,uigilantig, quantum illa tum ferebat atas , rudior adhuc & perpaucos habens in hocgenereliterarum exercíta tos.lllud potius mirandu, quod quum Auguftini lucubrationes tot iam annis uer -— fentur ínter manus eruditorü,nulla extíterit de illo publica querímonía,queadmo — dum de Hieronymo nemonó querebatur. Atquí ni multos habere teftes qui ope ri excudendo uel praefuerunt uel adfuerünt,nemo mihi credíturus fit, quantu men darum offenderímac fuftulerim , etiam illinc , ubi nihil effe deprauatu putabatur. cm: ce E — Habet ughtendkgr errem "C.PLINII SECVNÜDE HISTORIAE MVNDI LIBRI X EX POSTREMA AD uidi cM CQ E CVM ANNOTATIONIBVS ET INDICE. LIT 2 ( 3 N KS V. " QE utm P y ciu ü Jr a "s AWY ) UN ; mats N.. . eI c (qe. " Li En A A P » ku T NY A nomm « i ^ f os Ne Ww BASILEAE IN OFFICINA FROBENI-^"NÁÀA M cS C. PLINIVS SECVNDVS NOVOCOMENSIS EQ VESTRIBVS MILITIIS INDVSTRIE FVNCTYS, PROCYRATIO' nes quoque fplendidifsimas atque continuas fumma inteoritate adminiftrauit , & tamcn liberalibus ftudijs tantam operam dedit; ut non temere quís plura ín otio fcripferit. Itaq; bella ómnía qux unquam cum Germanis gefta fant; x x x v r 11 uoluminibus compre; hendit.Item INataralis híftoríe xc x: x v 11 libros abfoluit.Pertjt clade Campaniz.nam cum Mifeaen clafsiprzee(let, € lagrante Vefuio ad explorandas propius caufas Libur: níca pertendiflet,neq; aduerfantibus uentís remeare poflet , uí puluerís ac fauülae oppref) fus eft: uclut auídam exiftímaat, à ferao fuo occifus,quem deficiens xftu,ut necem fibi maturaret,orauerat. Hic ía hís librís x; x: milía cretum dignarum,ex lectione uolumínum citciter 51. 11, coptipiexus e(t. Primas autem liber quai (adex x x x v 1 librorü feque tíam, fummam totiug operís,& fpecies contínet títulorüm. REVERENDISSIMO . PRAESVLI,;ET.ILLVSTRISS.PRINCIPI STANISLAO 8s c íi. : c Turzo Olmutzen( epiftopo D. ERASMVS ROTEROD. S. D. »i5; omnes,quícang, uel in abfoluendo, ucl ín (arciendo portíonem 1i 9 aliquam índuftriz fuz contulerunt. Quorandam etíam z:mula: i1 V tioquamuis param felix , tamen illafttis fuit. Quis ením hodie s, /4:49/Ex 1 «u$ nollet Maufolum Caríz reeulum;aat huías coiugem Artemi, D cS EE (iam,quís Scopam;Bryacem, Timotheum; Leocharem, aut Pi him;nifi Maufoie us longe cclebratifsimü hís omnibus famam dedi(Tet immorta; huicoperi m cenijs aduigi controuctr(iam laus | itan facinus longe palcherrimá acfus fit aggreciucrum etia quod t code quA rcftituerit. Acne longütexam catalogon,inttr plurimos qui :d ati xemplà d atí,non ínftrennuá operà hic nobísnauauít Guilelmus ba ie gia z cruditioné , exquifita: diligétia. Poft bác Nicolaus Deraldus homo upra perítiá huma, parü literarü Mathematices etíam p lc hre callens,quodc; bic uel przcipuü dee fani uv dicnon mínore ftudio cj religione nt fatus cft in hoc ERU p ond po rcu | Joannes Cafareus in omní gel e literarü exercitatifsimus , non infelic£ operá praftitit, Atq; horam omhníü quidem índuftrie debemus, quod Plinium habemus je | -ante hacemendatiorem. Caterum ut t picturis quibu [dam artis e api m | liscontemplautià oRert fefe aout qui puede ,ita ires un i iio | - uerfantibus,aunquam defuturum eft; quod farcíendum (it. beue je (tumeft à Plauto : Negocfjfibiqui uolet uim compatare, nauítn &mu i e - cóparato. | Kim nulle res magis daz plos uegocij babenr.IHem ferio ueredofel por ananquae ei defataram negotium, quí orn i RE uclit operam furere. ^ : us " a or aont 12:23: 3 TM Li n H ea c a LET : iJ i i s | 1 MEA rod e s ill » p " edet i tramite cpm om it — 1 ju [436 E ica AM siii: exi» MERO Ue Wi Ry Somn "^ dene E Maud iso uS 34€ [ 2 ERASMI ROTERODAMI AD STANISLA/ aliad,certetypographorum incutia facit, ut ín probatifsimís quibufq fcriptoribus , fem^ ereruditis uitís retexenda (iut ita dícam, tela Penelopes, quandoquidem illi quotidie plus deprauant fua focordía, quàm eruditorü dilipétia posit reponi. Nonnullorum ope: rum ea díuinitas fuit, ut omnium artifici mauus, inimitabili quadam attís eminentia de; tereerent, uel à fupplendo quod erat inchoatum, uel à arcíendo quod erat deprauatum. Intet Apellís opera dux potifsimum Venetes celebrátur à fcriptoribus, altera emergens émari,unde & &vad'voiwu dícta;altera quam Coís inchoauit , illam etíam fuperaturus, nifi mors ínuidifTet operi aafcentí.Príoris inferiorem partem corruptam, nullis ínuentas eft qui poffet reficere:pofteriotem imperfectam,nemo potuit ad prarícripta lineamenta petficere.Quo magis probata eft artificum modeftía;hoc magis deteftanda eft quorun. dam temerítas,ne dícam impietas,quí Plínianum opus,omnibus omníum fculptorutm ae pictorum operibus anteponendá.(ic ael defcribendo ucl excudendo corraperunt , ut de uotis animis ín tam eximi, fcriptorís exitium confpiraffe nideri queant. Atqui íd ne fieret, oportuit regum efTe curam, quam nullus (it liber dignior qui regum manibus teratut, quod non ex alio cítíus hauríatur rerum omnium cognítío. Quid autem tnaois decet ot/ bis monarchas, quàm caterís antecellere pradentía? Prudentía aeto qu rebus pericli, tandis colligitur aon folum mifera eft,quemadmodum uere fcciptit ille , propterea quod magno multorum málo paratur, uerum etíam difpendiofa, ut plerunque fero contíneat, At iftas moras;nihilo magis fert Refpublica , quàm nauís ín mati períclitans naucleruma imperitum donecproficíat. Prxfens enim pericalum artificem iam promptuth requirit, Trag Monarchas non uacatullam uítz portionem amítere,nec pueros efle lícet;etíam (1 (int imberbes,animi canicies ad(it oportet : ea no aliande rectius colligitur,quàm ex hoc opetre,quod tanto compendio retum docet uniuer(itaté. Mundum docet Plinius. Quid autem abfutdius, qum imperare mrindo, & aefcite quid Git mundus Nec eft quod exca fent publíca negocía. Talibus negocíjs diftrictushac ex tot librorum milibus fzrí püt Pli *níus. Certe pat erat;aliquam horarü partem quz pereunt ín aleajín tam frugiferam, nec mínusiucundam lectionem decidere. Verum ut quó coepi petgato, quo deteftabilior eft deprauatorum temerítas,hoc eruditos omnes pro füa quemqy uitili;maiote religione ad; mouere manü oportet operi reftituendo.Superítitio quidem eft nihil híc audere , quum tam multis híc aufus felícifsime cefTetit/T'emeritas eft ex quamlibet leui cóiectura expun/ €auetete Íctiptura nouam íaducere. Religio eft feorfum annotate f quid probabilibus atgumentís deprehenfam eft,& eruditis ad ulteríora petueftíeanda , ueluti eradum iace/ re. Atque utinam ín hoc pulcherrimum negocium confpitareat omnes rei literaria proce - test quifcy quod deprehendit ín medium conferat, donec Plinium haberemus abfoli .. tütn. Non leue premium oftendítur , uel anaslocus reftítutus promerebitur honcítam - apud ftudiofos nominis memoríam.Is eft Pliniani nominis [plendor, ea eft opetís tum — -. Bratíatumatilitas.Bencmerebitar de publicis ftadtjs,(i tua autorítas Velium taumn aut (i quí fant Velij miles ad hanc prouíncíam extímularit.[Nos ex uetaftifsimo quodam co; dice;fed ut feré fnnt, deprauatifsime fcripto;non pauca reftítuímus,quz citta fübGdiá ex; emplaris corrigi non poterant, quads hactenus à nemíne fuerant animaduerfa Hoc di ctum ne fide careat;praftabit hiclocus libri x 1 LCap.ri: I. Aethiopíc forma,ut diximus nuper allata &c. Item libro x 11 1. Cap.x xi11i.Apes quoqueaunquam defore &c.R ur fum libro x v 11 t. Cap.vi. Veramüg confitétibus latifundía &c.& Cap.xxi.Omnesás ez differentia fiuntín octauís partibus (ignotum &c.Sed íneptum (it recenfere quicquid correctam eít;hec ín hoc índicauí;quo lector collatis hís locis cam omnium zditionibus «. petfpiciat ad hunc modum pluríma feliciter reftítuta ex fide aetuftifTimi codícis,que nul lisconíecturis potuilfent rcftitui. [n cxterísitem itauigilatü eft, ut meo perícalo non du^ .. bitem polliceri;nuncg hactenus exiffe Pliniatm fclicius tractatum. Accelfit officinz Fro, . beníanz maicftas nítorcg, qui uír mihi literis.illuftrandis natus uidetur, Iam quo cómetv . datiot VM TVRZVM EPISC. EPISTOLA i datiorctiam Plinius exiretín manus hominá, hoc opera tuo nomíni dedicare uifam eft, | 5cio quantü debeam incomparabili uíro fratri tuo "T'utzoní quondam prafuli Vratisla; uíen(i;qui metam procul femotum & fplendidis xentjs , & amantiffimis literis ad amici tíam prouocauit, Ab hoc zre alieno non líberát morscteditorís. Memori e perfoluendü, quod ipti petfoluere non licuit.Succeffifti in germani locum;íam femel atq; iterum lacef; feas ad amícitiam.Eft tibi res ampliffime Preful cüm homuncione plané uítreo.Sabinde periclitor. Proinde (i deus dederit uitam longioré hanc atram efTe putato,qua adeo non liberat;ut obftrictioretn etíam reddat debitorem:fiamínus,hoc eritargamentá míihí fa; UD O0. FLILNIYS OCAECILIVS MARCO $YÓ s 22 P2 eft mihi quod tam diligeter libros auunculíi meíleciítas;ut habere oes uelís;quae eret.Dicere età folebat;nullü effe librü tà malt - . E RU ; "j ; 1 ^ * 7 ratíc er s 22e LEAN 2 SEUUILT S REA. a de& cea fied tarios Largío Lícínio c c Cc milibus nummi, cux oUm un erát.Nonne uidetur tibi recordátí quatü legerít, quantit fcripferit: tiic alíquato pauciores erat. von : íi officiis ullis;nec Ee KS iu diccficere liie loleotidere cime quída findiofumuocábqui ücopererti foni | . | Let Enus.Bgoafittanfib que partím publíca;partím amícortt officía uer d Es $* ' E omm uita literís afsidet; collatus íllijno quafi fomno & ínertíz dedítus erubefcate Exte Dar GDUAS JO: TEO- MD aa Ce Recte x | dol; s hocfolit quod requíre ur RE S os fcilicet libros relíquiffet, Qua EAE UTE quod requíirebasfcribere deftínaflem;quos t b iffe C d cha c q uod ; tibi no mínus grata;dj ipfoslibros futura; quete nó tantü adlegedos 'Gimitlealiauid elaborandá pof (onís ftimulísexcitare. — Vale, etiaad fimile aliquid elaborandáü poflunt aemulatíonis ftimu : cos,uerumetíaad fimilealiq : ees ; SES. aec. d iffe Rurfus ci audis quid ftudiis laboris ímpederit, deftením quod nóaut ill occupationes ímpedíre; aut haec Quadr — ^ P RRDHESMBUDUmn MC WI «M coii iin Re id " € C. PLINII NATVRALIS Detettís femperttementibus | cap, x cim Deinfulis femper fluctuantibus cap.xcv Quibus ín terris nó pluat, & aceruata terra rü miracula, & cxterorü elemétorü xcvt Qua ratioe atus matis accedát , & recedat & abizftusextraratíonem — cap.xcvit Miracula matís cap.xcvir — (cap.xcix Quz poteftas lunz , & terrena, & marina, Qua folis,& quarefalífum mare —— cap.c Item denaturalunz cap.c1 Vbialtifsímum mare cap.cr Mitacula aquará;fontia; & fluminü ca. ciu Igniü & aquarü iacta míracula , & de mal Denaphta cap.cv (tha cap.cri Defemperardentibuslocs — .— cap.cvi Ienium per fe míracula cap.cvi Tera aniuerfz menfara;longítudo & lati, tudo cap.cvirm Harmonica mundi ratio Cap.crx Summa rcs, & hiftoriz , & obferuatíones Cap.CCccxvil Ex autotibus M. Varrone,Sulpitio Gallo, ['iberío Cea te imperatore, Q. l'uberoce, Tullio Tirone; L.Pifone, T. Líuio, Cot. Nepote,Statio Se bofo, Calío Antipatro, Fabiano, Antíate, Mutiano, Cecína, quí de EJetrufca difcipli, na fcripGit, Tarquítio, L. Aquila, qui item: Sergio Plauto Extethís Hipparcho, T'imarcho,Sofigene, Petofití, INecepfo, Pythagoricis, Potidonio, Cafi/ mádro;Epigene Gaoimonico.Euclide, Ce/ rano Philofopho,Eudoxo,democtito,Ctí todemo, T ra(illo'Serapioe,Dícearcho.Ar chímede, One(ictito,Eratofthene;Pythea, Herodoto, Ariftotele, Cte(ia, Attemidoro Ephefio,lfidoro Characeno, Theopóopo. - Íbto i cotínentur (itus; pentes,maría, oppíida;portas,montes,flumína, men: furz.populi;qui fant, aut fuerunt. DeEuropa . capa Bztíce longitudo & latitudo "Cap. Hifpanía citerior | Cap.rmI INarbonen(s prouíncía — Cap.rim Italía Tiberís,Roma,Campania — cap.v De Cotfica ; | Cap.vi DeSardínía s Cap. vH De Siclía cap.virm Delipaa ^ — Cap.rx DeLocislItalizfronte ——— cap.x m . d Secundus Europs finus cap.xi Reeioltalís quarta cap.xii Quíntareogio — | cap.xim Sexta repío cap.xiur Octaua go gy cap.xv De Padoflumine — Ccap.xvt Detalíatráfpadana;tegio xt | cap.x vir - Venetía decíma regio ^o €ap.xvrii Delfttía (cog Gap XE De alpibus & gentibusalpinis — cap.x x Illyrícum | — Cap.xXt Liburnía «ap.xxiu Macedonía. — Cap.xxi Noetb-- | Ccap.xxXHr Pannonía;Dalmatia cap.Xxv Mofa |. 2 €«ap.xxvi Infulará Ionij & Adtíatici (ama. Oppida gentes x xviSumma flumina dara.Sümi móotes praclari.Summa infüla. Summa ea qu« intercidere oppida & gentes.Sáma res & hiftoriz, & obferuationes cccx x v1 Exautotibus - | - Taránío Graccula;Cor.Nepote, T. Líuío, Catone Cenforio; M. Agrippa, M. Varto; | ne,Diuo Augufto, Varroe Attacino, Anti ate; Hyeino.L. Vetere, Mela Poponio,Cu tione patre, Cxtlio, Arütio;Sebofo, Licinio Mutíano,Fabricio Fhufco,L.Atteío Capi tone, Verrío Flacco,L, Pifone, C. Aeliano, Valeriano. Externís Arttemídoro, Alexádto polyhiftore, Thi cy dide, T heophrafto;I(idoro, Theopopo Metrodoro Scepfio,Callícrate. Xenophó. te Lapfaceno,Díodoro Syracufano;Nym phodoto,Calliphane; 'imacene. | be I1 cótinentur (itus;gétes,maría, oppída,montes;portus,fluminaméf(a ra; popali qui funt;aut fuerant. psc : cap. tolía lcu — Cap. Locri Cap.rm Peloponnefüs cap. Achaía -. . €Cap.v. Atcadía der : cap.vi Giracía & Attica : cap.vir Theffalia T Tap. vit Magnefia Cap.rx Macedonía pU nmm Thradía . -- €ap.xi lufaüiz 2m Mesue Cea & were e HISTORHNAÉE LYnbrE- Cor [nfl iater eas terras; inter quas Creta, ; Euboea, Cyclades, Sporades, Mxotis, : Hellefponti , Ponti , Macotídis , Dacia, Sarmatíz, Scythia: cap. xi Infula: Ponti. Cap.xr Germanie — — Cap.xirrt Iafüla: in Gallico oceano Ccap.xv Britannia, & Hibernía Cap.xvr- Gallía. idis cap.xvi Lugdunenfis Gallia | cap. xvii Aquitanía Cap.xix - Citerior Hifpania cap.xx - Lu(itania cap.xxi Infula ía Oceano Cap.x Xii Vuüiuerfz Europz menfura — cap.xxuri Summa oppida & gentes. Summa flu minaclara. Samma montíü clara, Süma - infulz quz intercídere oppída & geates. Summa tes híftoriz & obferuationes; - xcd HapeietoHDuS ^ M.Vartone, Catone cenforío, M.A rip: pa;diuo Augulto, Varróe A«tacino, Cor. lNepote, Hygino, L. Vetere, Pomponio Mela,Lícinio Mutíano, Fabricio T hufco, Atteio Capitone, Atteio Philologo. Externis | Polybio, Hecatzo, Hellanico , Damafte, Eudoxo,Diczatcho, Tímofthene, Epho; (ico, Alexandro polyhiftore, Thucydide, Dofiade, Anaximandro, Philiftide Mal lote;Diony(io, Ariltide, Callidemo , Me: nzchmo , Aedofthene , Aatíclide , Hera: clide, Philemone, Menephonte, Pythea, Iüdoro, Philonide, Xenagora , Aftynov mo, Staphylo , Aríftocrito , Metrodoto, Cleobulo,Pofidonío. | dents Y libro v.contineatut fitus, gentes, tria tía,oppida, portus, montes, flumína, menfarz populi quí funt aut fuerunt. De Mauritanía cap.t "[ingitana prouíncía —— capat. INumidía . 1 capot: Aftíica - Capa - - Cyrene cap.v- yes Marteotis — ^ cap.vi Infülz circa Aftícam, & ex aduerfo Afri o, Cratete grámatíco , Serapione Antío/ Khenfe , Callimacho, Artemídoto, Apol. lodoro, Agathocle, Eumacho Sículo mu; - fo, Actis triumphorü. ex : cáp.vir Athíopes diio | De Aia capax: Alexandtía cap.x: Arabía €ap.xt Sytía,Palaftina, Phoenice Cap.xit Idumxa;Sytía; Palz(tina,Samatia; A fca, - lo;Azotus,Ca«farea -Cap.xirt Tudza; Galilza; Hieríco, Emmaus; Lyd; — da,loppe cap.xurti Iordanis cap.xv Afphaltites. Cap.xvi GensEffenotüti ..- cap.xvii Decapolis Cap.xvii Iyrus& Sido. cap.x1X Mons Libanus cap.xX Sytía Antíochena cap.xxi "Caüusmons ^. - cap.xxii ColeSytia. capaci Euphto4s — - tap.xxiit Palmira' cap.xxW Hietapolis Cap.xxvi Cilicia , & adiunctz gentes ; Pamphylia, Ifauría, Flomonadu, Pifidia, Lycaonía, Taurus mons,Lycía cap. xxvit INinus fluuius Cap.XxvIm Laodicea, Apamia;Ionia;Ephefus xxix Aeolis;Troas,Pergamus —— cap.xxx Infülz ante Afiam , Pamphylíum mare; Rhodus,'Samus,Chíus ^ cap.xxxt Hellefpontus; My(ia, Phrygia, Galatia; - Nicza,Bithyaía;Bofphorus ca. x x xit Süma oppida & gentes; fumma flumina - clata, fumma moatíü dara, fumma infalez cxvirt. fumma quz intercidere oppida, famma tes híftoriz & obferuationes. | Exautoribus Agrippa,Suctonio Pauliao, Varrone At tacíno, Cor. INepote, Hyoito, L. Veteres Mela,Domítio Corbuloe, Licinio Mutia no,Cl. Carfare, Atuntío,Liínío filio;Sebo/ Barnes Juba tege; Hecatxo.Hellanico, Damafte, Diczarcho,Bione, Tímofthene, Pilonide Xenagora, Aftynomo, Staphylo, Arífto tele,Diony(io,Aríftocrito,Ephoro , Erato fthene , Hipparcho, Panxtio; Setapione Aantíocheno,Callimacho, Agath ocle, Po/ lybio, Timzo tnathematico, Hetodoto, : | B Mytfilo Mytfilo,Alexádro polyhiftore,Metrodo ro; Poffidonio, q periplá aut perihegefim: Sotade,Períandro, Aríftarcho Sicyonío, Eudoxo;Aütígene,Callicrate, Xenophon te Lampfaceno , Díodoro Sytacuíano, Hánone, Himilcone; Ny mphodoro, Cal, rt tom RP MM s Tu f 7 T2 9/7 ns OV oda. rrr II ERES e P 90 » - - " (A53 capt s ÁTOPRAPRREBIR s ntn - TOP eii um MPa ttr m "- E Á DUET UT GT ORT EREIMA ; to, Cleobulo,Aríftocreonte. ]bro vr. cotinentur fitus, eentes, ma/ populi quifunt aut fuerunt. — Pontus Euxínus antea Axenos cap.t Cappadocia Themifcyrzregioniscentes ^^ cap.urt Regio Colchica, Achai, &cxteri eodeni Sinus Perficus,& Arabícus | eap.x xii Cafcaudtus infala,Parthorü regna xxv Media, Mefopotamia , Babylon; Seleu e ea cap.xxvt Flumen T'íerís -1. 5 5«apocikYi Arabía; Nomades, Nabatzi, Omani, T y; los & Ogyrisinfulz |... cap.x xvii . Sinus marístubrí, T'roglodytici;& Aethio : - SEE. o . Cap.xxix — Mültiformes & mirz hoim effigies cxx 7 [nfule Aethiopicimarís |. ^ cap.xxxi t — -Defortunatísínfulis cap.xxxir —. . — der per menfaras cornputatz díge: liphone; Attemíidoro, Megafthene;IL(ido; | ría,oppida portus, lumína, menfuta: - | itio. Corbulone,Lícinio Mutíano, Claw dio Carfare.Arütio,Sebofo, Fabricio Thu Genspaphlagonü & Cappadocü cap.rt capat tactu. —— er Rl cap.v Bofphorus Cimmerícus,Mxotis, cap.v: Gentes circa Mzotín tap. vir Armenix dux A CAp-vur. Armeniamaiot .— — — €apix 4AlbaniaIbería | cap.x Portz Cauca(iz .cap.xi Iafülz ín Ponto . «ap.xi Gentesín Scythíco Oceano —— cap.xii Media;Cafpiz pott cap.xti Gentes círca Hytcanummate — cap.xv Item alíz centes Cap.xvi Scytharum gentes cap.xvir Fluuius Ganges cap.x vim Gentes Indía cap.xrx Indus fluuius cap.xx Artj & iuncta gentes cap.xxi - "Taprobane ínfula cap.xxir ..—. Capiffene, Carmanía €ap.xxim 0o o€E68p XXXIII she C. PLINII NATVRA VIS : Digeftio terrarum itrparallelos &ümbiag — cpaés cap.xxXitit Sümtma oppida cxcv. Süma gétes pr x vr.Süma flamína clara crx x x. Summa montes dati x x xvii Sáümainfule cvi Summaqu« íntercidere oppída aut gétes cxcv. Sumta tes,& hiftoria &Cobferua tionesduo x cc. x1ur. ExautoribusM. Agtíppa, Varróe Attacino, Cor. Nepote, Hyeino;L, Vetere, Melà Pomponío, Do: Íco, l'íto Líuío, Seneca, INigidio, pcc 90 — Dxterpis Íuba tege; HecataoHellanico, Damafte, Eudoxo, Diícearcho, Betone, Tímofthe; ne,Patrocle, Demodamante , Clítatcho; Eratofthene, Alexáàdro Magno;Ephoro, Hipparcho , Panztío, Callimacho, ÁArte/ midoro , Apollodoro, Agathocle , Poly; bio; Eumacho Siculo, Alexandro Polyhi, ftore ; I(idoro, Amometo , Metrodoro, Poffidonio,Oneficrito, Nearcho; Mega; fthene,Diooneto , Ariftocreonte , Bíone; Düldone; Sitmonide mínore;Bafile, Xe tiophonte Lampfaceno. T Ibrovi.centínentur gentium mitabi Alesfieutz. —— : Gentium mirabiles figurz. cap.r, De Scythis & alíatá díuerfitate gentíü 11 De prodicio(is pattubus cap ^ De mutatíoe fexus, & gemínispartab. iir — Dehoiegenerádo & pariéditpep illuftzía exempla à menfibus fepté ad undecim. v Deconceptibus, & ignafexusingrauidis — .- praeuenientia partum cap.vr De cóceptu homínü € generatioe cap. vit De Aotippis EU Moníttuofi partusexcifiutero — cap: rx Quifint Vopifci cap.x Exempla numetofz fobolis cap.xi Exempla fimilitadíinum Cap.Xir . Qua (it generádí ratío cap.xrm Item de eodem multiplictus |^ cap.xuni De menítruís mulierum - Cap xv. Item de ratíone partuutm cap.xvi Infignía corporum . €apXxvir Exemplauaríarü figurarum — cap.xvirm Diuetforum moram exempla. | cap.xix Defot E. D "^ i ? 1 HISTORIAE Defottitudine St uelocitate ^— cap.xx De uifu 9 |o Cap.xxt De auditu cap. xxit Exempla patientíz Cap. xxu. Memotiz exempla Cap. xxirt Laus C. Iulij Carfatís €àp.xxv Laus Pompeij Magni cáp. xxvi Laus Catonis prímí cap.xxvil Item de fottitudíne cap.xx vii Deingentjs (iae laudibus quotundáab in gentis | -— Cap.XXIX D Platone;Éanío, Vítgilio;M. Varrone, & M.Cicerone cap.xxx De morum maíeftate cap.Xxxi De autoritate cap.x XXil De diuinitate | C Cap. xxxi DeTNafica cap.xxxim De pudicitia cap.Xxxv Depietate - eap.x xxvt De artium platímatá excellentia, Aftrolo eia, Grámatica, Geotnetría ca. x xx Vil [tem mira opera artificis cap.xxxvin Defcruitíjs — cap.xxxix De praítantia gentium. cap.XL De felicitate famma cap.xr1 Varia exempla fortunz Cap.xru Debisprofcriptis, Lucio Sylla, Q. Me *dlo — uio ESHBESEEIIE De altero Metello cap.xLi De diuo Augufto | cap.xrv Quosbeatilimos ij iadíczaerunt XLVI Ja£ aiuentéut deü coli iuflerüt ca.xr vr Be fpacijs aite longíífimis — cap.xr vi - Deuarietare nafcendi Cap.xLiX In morbísuaría exempla — Cap Defignis mortis coepi De his qaielatireuixerunt 'eap.rit De mortibus repentínis - Cap.Lu De fepultara REE eap.Li Deanima uel de manibus €ap.rv )uz: quís inuenerít ín uita. cap.rvi In quo primus gentia cófenfus cap.vu De literis antiquis «oc eaprvi Quando prima tonfores Romse. cap.Lrx Quando primumhorolopía ^ caprx Suma res & híftorie & obferaatíones — ^ Exautorbus (DCCXLVII Vettío Flacco, Cn. Gellio;Licinio Matiz - fio; Matio, Maffario, Agrippina Claudfj. ti$ER UO M.Ciceróe, Anio Pollione; Meffala; Ruf fo, Nepote Cor. Vitellio, Liiio, Cordo, Meliffo,Sebofo,Cor.Celfo, Maximo Va lerio; T'rogo, Nigidio Figulo, Pomponio Atíco;Pediano Áfconio, Sabino;Catone Cenfotío,Fabio Veftale, — Externís Herodoto, Atiftea;Betone,Iticono Crate te, Agathatchide, Calliphane, Aríftotele, Niymphodoro; Apollonide , Philatcho, Damóe,Meeafthene, Cte(ia, Tauróe, Ea doxo;Oneficrito,Clitarcho, Dutide; Arte mídoro,Hipoctate med. Afclepíade med. Hefiodo, Anacteóte, Theopópo;Hellano co,Damafte;Ephoro;EpipeneBerofo,Pe tofirí, INecepfo , Alexandro polyhiftote, "Xenophóte,C allimacho,Democríto,Da illo, Polyhiftote hiftotíco, Stratone, qui cótta Ephori theoremata fcripfit, Heracli -de Pótico , Afclepiade qui ttagodumend, Philoftephano , Fiegefia, Atchimacho, T hacydide,MneGgitone, Xenagora, Me/ trodoro Scepfio, Anticlide,Critodemo. i (dors octauo continentur anirmaliá tet "teftrium natutz pedatím eradíentíi. Deanimalibas tetreftribus, elephátotim : cómendatio,& defenfueorum —— cap.t Quando primamiuneti — -cap.tt De docilitate cotum cap. Declementia eor, & quod peticula fua ir ^telligant,& de tigtídis ttuculentía cam De intellectu & memoriaeorum — cap.v Quando prínumínlala ^7 cap.vi Pugnxeotum —.— c eap.vit Quomodo capiantut ^ eap.vut Quomododomentur — | — cap.rz Depattueorum & reliqua natara. cap.x Vbi nafcantut & de diícordia eor& & dra -conum cap.Xt Defolettía animalium cap.xi De dtaconibus cap.xii Deferpentibus maximis & boís ca. cri De Scythicis aialibus & feptentrionalibus De leonibus cap.xv1 (xV Depanthetis cap.xvit Detigridisnatura;& camelís,Sicamelopat dali, quádo primü Roma uifa xvri Dechao& cepho cap.Xxrx Derhínocerote cap.XxX Delyacbus& (phingib.& ctocutis, cerco/ DB a pihecis T - ibi bie 1e AM iq toC v— TP Doni coi LGyMPIC A a Cua «UPLORERE M MD MUR " ^ (rA PEEL. AY e TP 25er M A IRI ERO I LONE E ER tarte immortal P m IrDA n LL TUE MP: CRCPRIURQAIL QUA uen , inpr ) einst PF AI gti aii mc Go c WAIT E MONT WIRE pepigit tt pidan at vnm els Bui e. cum € PLINIL-NATVEALIS : pithecis, Indicis bubus, leuerocutis, eale, tauris Aethiopia; mantichora, monoce/ rote; catoblepa,bafilifco cap.xxr Delupiss — |o Cap.xxit Deferpentibus : Cap.x xiii Deichneumone | €ap.xxim Decrocodilo &hippopotamo cap.xxv Quis prínus Roma hippopotamum & crocodilos oftendit, & mediciínz ab ani/ : alibus reperta Ccap.xxvi Quz animalia ; quasherbas oftenderunt, cerui;lacertí,hirüdines,teftadines,müfte: la;cíconia;aper, anguis, draco, pantheta, elephas, urfi, ceraí, palambes, columba, grues,coruus - cap.xxvir Prognoftícaanimalitm — — cap.x xvii Cíuitates € gentes à mínutis anímalibus deletz cap.xxix Dehyana & crocuta & mantichora, & fi; brís & lutris . c—Ü Deranis & uítulis marinis & ftellionib: Deceruis —— capoxxxi. | (ca xxxi Detragelapho &chamzleonte,& reliquis colorem mutantibus —— cap.xxxri Detatando & lycaone &thoe. 3x xri De hyfttice. 3T cap.xxxv Deurfis & fcetibus eotum |. cap.xzxx vi De muribus Ponticis € Alpinis,& herína; IE —- Cap. xXxvu Deleontophono;lynce;melibus, & fciatís | : Cap.xxxvill Deuipera;cochleis,& lacertis ca. x xxix De canibus cap. XL Adcanis rabidi morfum Cp.XLI Denatuta equorum Cap.xLir De afinis Cap.XLIII Demuls — . ^ cap. xrmum Debubus — Cap.xLv Deapiboue poronieeeapoder vd Denatura pecoram & generatione eorum | cr apex vtt De generibus lanatá & ueftiü cap. xtv rm Demufimone | cap.xrrx Decapris & generatione eatum. cap. Defüibus&naturaearum /— ^ capi Deuimatjsbeftiarum —.——— capa Defemiferis animalibus |. cap. : Demijs E : — cap. rir Deleporbus&caniclig —— capuv ac Defemiferis t2 t MUEVE De muribus & glírbus Cap.Lvit Qua animalía quibus locís non fint Lviit Qusaduenísnoceant. ^. ^— cap.rix Summa res & hiftoria. & obferaationes "DCCObXXXvnuL - | w— Ex autoribus bs - Mutíano,Procilio , Vertio Flacco, L.Difo ne;Cor. Valeríano,Catone Cenforío, Fe; neftella, 'rooo,Actio;Columella, Vite lio, Varrone, L. Metello Scipione, Corn. Celío, d red Trebio Nieto, Pompo; anilio Sura. vw — BxNAS- ! : laba;Polybio,Oneficrito;IGidoro, Antipa | tto, Aríftotele,Demettio phyfico, Demo; ctíto, T'heophrafto, Euanthe, Agtiopaq Olympionicas,Hierone tege; Attalo rege, Philometore t£, Ctefia,Duríde, Philífto, - nio Mela, Archiíta, Philarcho ; Amphilocho Athe; nao, Anaxipoli Thafio , Apollodoro Le .müío; Aríftopháe Milefio, Antigono Cy, tn&o,Agatliocle Chio, Apollonio Perga/ meno, Aríftandro Athenzo, Bacchio Mio lefio , Bione Solenfe , Charea Adhlienzo, Diodoro Prieneo, Dione Colophoníio, Epigenc Rhodio,EuagGe Thafio,Euphro nio Athengo,Hege(ia Maronco, Menan; dris Príento &Heracleote;Menecrate poe ^ 'tà; Androcíone qui de agrícaltura fcripfit, Aelchtione quí item, Dionyfio qui ago ' nem tranftuli;Diophane quiexDionyfto epitomen fecit, Archelao tege, INicandre, ] Ibto tono cótínentur anímaliá aqua * tícorum hiftoriz & natura, Deaquatliumnatura — Cap.t Quare maxima in maríanimalía — cap. De[ndici marisbeluis. — . Cap.ttt Qua ín quoq; Oceano maxíma cap. rii Dettítonum & nereidá, & elephantorum matínorum figutís cap.v Debalenis&ords — Cap.vi An fpirent pííces an dormiant - cap.vir De d eui eret mirabili. vrrr Detutfionibus fiaetyrfionibus — cap.rx. De teftudinibus & quomodo capiantat "Quisprimus teftadinesfecare (ca.xc inflítaerít ;—. "coc S ABC RUE Tegmentaaquatllum |... cap.xit Eom Deuitu p e. GONE CR MCLUUNN RN UTC ISUDIUHSER HISTORIAB LIBER 1 Deuitulo marino . Cap.xit — Deuenenatis matínis Cap.xr vtt De pifcibus pilo catentibus , & quomodo Demorbis pilcium Cap.xrrx paríant,& quot eorum genera cap.xirr — De generationeeorum míra cap.L De nomínibus & natutís maltotum pífc — Item de generatione, & qui pifces oua pa; um : cdp.xv —tíant Ccap.rt Deauguriis& diuer(itatepifcía cap.xvr —^Deuuluis pifcium Cap.Ltt De mugili & alijs pifcibus, & quod no jdé — De lois ibid uita pifcium cap.Lut ubique placeant .cap.xvir Deuiuarijs óftreorum, & quis ea primus De mullo, & coracino.falpa/falmone cap. ^ íauenerit Tot cap.rurt De exococto,muribus;po/ (xvmr Quis prímus tmurenarum uinaría fecerit .. lypis, & murenis capxixX | Decochleatüuíuarijs,& quis — (cap.Lv «Digeftio pifcíü infigurascorporü ca.xx ^^ primusinftituit Ccap.Lvt Deaneuillis cap.xxi Depifcibus tertenís capLvit DecapturaeatüínlacaBenaco cap.xxi — De muribus Nili — eap.Lvrt Demurenz natura cap.xxur — Deanthiapifce;& quomodo capiat rix L: De planis pifcibus cap.xxiur — Deftellscmarínis — cap.Lx / De echeneide, eiüisque natura mirabili ^— Dedactylís corumég miraculis | cap.uxr | (ap.xxv Deinimicitijs & amicitijs ínter fe aquatilia Dcuatíetatenaturepiftíam |. cap.xxvr SummaresG&hiftoriz& obfer, — (rx Delucernapifce& dracóemaríno xxvir — uationes pct. ——— Exautoribus — Depifcibus fanguínecarentib.ca. x:xviu — Turanio Gracula, T rogo, Meccenate, Al Deloligine & fepíjs, & polypis, & nautilis — fio Flano;Corn.INepote, Laberío mimo: F (cap.x xix De ozena,nauplio,& locuftis cap.xxx De cáctis,echinís, € echinometris XXI De cochleis | cap.xxxil Depectinibus, mutice, € conchatum ge/ neribus cap.XXxxXrI -— e díuitijs marinís cap.xxxint uomodo nafcantur,X ubi, & quomodo ínuenianturmatgatitz ^ cap.xxxv j ot(ntgeneta . cap.xxxvit E. doni capíantut ^—cap.xxxvriil / Romzquandoufuspurpurg ca.x xxix | Depretíocatum byísíno ? Cap.XL1 cap.XLiI De fcolop£dris;ulpibus & elanís ca.xumr d De atiete pífce cap.xLi .&ípongüs | . capxrv Decaniculis marinis — — — cap. Xrvi Dehísqua filicea tefta indudantur,& que E - fine ullo fenfü; & de reliquis fordidis anu . alibus: cap-XLvil Denatura parpurz & muticís ca.x x xvr Cap.XL De tíngendo Amethyftino, & ex cocco | Depinna & pinnothere, & aquatilíum fen Dehis qua tertíam natutam habent, non animalium neque frutícum, & de urticis, trapho,Fabíáo;Feneftella, Mutiano, Ae: iio Stilone,Statío Sebofo,Meliffo, Sene; ca, Cíceroe, Macro Aemilio, Meffala Cor uino, T rebío INigro, INigidio. c : Externis cuia Aríftotele , Archelao rege, Callimacho, Democríto, I heophrafto, Thraillo;FHe; . ee(idemo Cydaio,Alexáadro Polyhiftore. E Ibro x. continétut naturz & hiftoría -animaliumuolatllun. —.— - — Denatraauum — — - . capt Dephenke — ——— cap.rr Dedguls —— .—. — — pn i Quando legionum figna effe cceperíat, & eum quibus Gtaquílisbellum ^ cap.un Mitum deaquíla cap.v Deuulturibus cap.vi De fanquale Cap.vir- De acapitribus Cap.virt De coccyce que à fuo ene interini£. ca.rxe Detmiluis - | cap.x- Digeftio auium per genera cap.xt De inaufpicatis auibus,corníce;coruis;bu, bone cap.xit De incendíaría aue cap.xii De diuina cap.xuiii - Deauibus incogaítis cap.xv $ Deauibus T—À E EE —— EL "1 M PR RUE 2: VEMM P ETE: iN ee I het e am meer ti ro PR c eti mie TORRENS. "nee IHR mm rr) e ty 5 " ern tovt eee eM meme M et mmmeR i0 — 1 TUNE M Ruldus «iius oT p LT MRMIR d 117 fad omi) x » , )j doit eteriboipieti 9 ied / sos: VM T guleebe nn o ir rep hie — avt — — - " adii wen Vir... — $-— petere emere tot " » re pea ERA E ER GÀ Cd o Jin 7 —— €—— Vett yn an sey ntt b 355 JUNI FL gene regii aab kl aei RS, AER à CURT e AiitET icy | or, aao. T thi ctn AE m e T MC RT TRdernire o PERUENIRE C OPLINID NATYRALIS Deaüibusnoctumis ^ ^ ^ cap.xvr Denoétuís -.Cap.&vir Deptiomartío — ^7 —— cap.xvm De uncos ungues habentibus & digitos Depauonibus,& quíseos pr& (cap.xix muséibicaufaocciderít ^ ^^ cap.xx Degallis, & quomodo caftrent, & de gal linaceolocuto ^" —- | €ap.xxi De aníeribus , € quis primus iecut anferi hiüm cotmederít,& de adipe anferíno Co/ Hágéno —.—— /.———— ^ tApoxxu Degtuibus;ciconijsoloribus,&pereorinis auibus,& coturnícib. & de elotte xxxi Dehiraadiínib.& metrulis;turdís & fturnis, turtutibus&palumbís ^ cap.xxii Qua auíum perennes,que femeftres,qua: ttíreftres — — Cap.xxv- Deauibusmira (C X3ap-xxyvi Deauibusfeleucidibus ^^ — cap.xxvi aloe — Qus auesin quibus locis non fant, & qua —mutantcolorem,& uocem, & de lufcintjs II Demerdlis ^ cap.xxx —— (caxxix lempusauíumoeniture ^— cap xxxi De halcyonibus,& de diebus earü nauíga/ bilibus,& eautjs, & mergís cap.xxxir Deauiü folettia ín nidificando;hirundíne, atgatili;.cynamulgis,& perdicib. xxxexrir Decolumbís — Cap.xxxunr Depalumbs —— — ^' cap.xxxv Depaffeibus —— cap. Xxxvi Detnnunclo — cap.xxxvir Denolatu & íaceffa auium Cap.xxxvin Deapodibus Cap.xxx x dDe caprímuloís & plates — Cap. XL. Deingenijsauium E o e Dé catduele & plittaco , X auibus qua lo^ quancat : Cap.XLII Decoruotam intellicentía Cap.XLII | De Diomedeis auibus . cap. XLI Quzanimalíanihüdifant ^ cap.xrv Depotu aua — —— ——— | Cap-XLVI. Dehímantopode,& onoctotalis,& de pe: tegtinisauibus ^ — . ^ (ap.xrvm De maultatüm auíum nominibus & hatu/ fta -. €ap.XL vr. De Aefopipatina — ' — apii De generatione auíum;& praeter ades que -quadrupedesouaparíant —. cáp.it De ouorum generatione; íncabatu auiim -&coitu Cap.LtJt Deuitijs & remedíjsiacubantiii cap.ziur Deaugurijsóuotum | ^ caprv Quz eallinz optima: |o €apLvi Demotbísceatum & remedíjs — cap.z vir De cóceptu & numero fectus aai — t vir De pauone & anferibus ^ Cap.Lrx Deatdeolís, € quomodo feruétut optimeo Qus uolucrá fola anímalpa . (oua ca.r xc ríat,&lactenuttíat ^— ^ ^' caprxr De conceptu uiperz & partu, & qus terre: ftríumouapatíant — ^ —— caprixu De geüerationeterreftrium — cap.r.xerir Deuatía generationeanimalii ca.r xir De muríam fceta Cap.Lxv Defoinaliominis anguemnafti ca.txcvr Defalamandra ES. Cap.Lxvil Deíjs qua nafcuntur ex nó genítis,& qua: nata uihil efenunt Cap.L xvi De fenfibus animalium cap.Lxix Auditum & olfactüeffe pifcibus ca.cxcsc TactücGómunetn cffe omnibus cap.z xcxt Qui uénenísuigant,&quxterra Lxx Decibo & potu quorundam | car x xui Quz ínterfediffideant,& quxinterfecon^ — «e ueniant : Cap.L xxi Defomno animalium Cap.LXxv Summa res & hiftoriz & obferaatione E feptinzentz uígintiquatuor. E. Exautotibus .. E uA Manilio,Cornelio Valeriano, Actis, Vm/ brítio Meliore, MaffürtoSabino,Antiftio Labeone,Trogo,Ctemutio,M. Varrone, - Macto Aemilio, Meliffo, Mutiano, INepo te, Fabio Pictore, Títo Lacretío,Cor.Cel fo, Horatio Defulonc, Hygino, Sarfenís, INigidío, Manilio Sura, ^ Externís Fo; mero,Phoemonoe,Philemone,Boetho,q otnithogoniá, Flylaq deaugurijs Arifto; tele, Theophrafto,Callimacho, Aeíchylo Hierone,Philometore, Archíta,Amphilo - cho Atheniéfe;Anaxípoli Thafio, Apollo - doro Lemnío,Ariftophane Mileio, Anti, cie Cymzo,AgathocleChío,Apollóío - Pergameno, Aríftádro Athena; Bachío . Milefia 3e 1 : 3 KY x4 * 2 - , m 7. . S Deuefpis & crabronibus | HISTORIAE Milefto.Bione Solenfe.Chztrea Athenien fe,Diodoro Príenneo ; Díone Colopho/ nio, Democrito, Diophane INiceenfe Epi gene Rhodio, Euagora Thafio, Euphto: tiio Athenxo, Iuba, Androcíone q de agti cultura, Aefchrióe qui item , Dionyfio qui Magoné cranftulit,Diophane qui ex Dio ny(io epitomen fecit INicandto , Oneficri to,Philarcho,HeGiodo. —— UP poe xr. cótínentur hí(torize & nàtw 1 ra paraorüanimalium & reptilium. Deínfectorumgenere ——— cap.i De fabtilitate natuta ín his . Vttum fpité;anhabeácfangniné cap.nt Decorporeeorum . .cap.mr De apibus | 7 nts CORAN Qai ordonatutzíneis |. ...- Cap. Vt Deuocabulisopertís .; . cap.vu Ex quibus floribus opera fiant . cap.vut Deamatoribusearum capIx Ratío opetís | cap.x De facis - cap.xi Quaznatura mellis cap.xii uz optíma mella ' Ccap.Xrr Qua genera mellisinfingulis —.— ca.xru Quomodo probentut mella cap.xv De tertio genere mellis , & quomodo apes probentut cap.xvt Quz tegiminis ratio |o. Capxvu De genere apum, & quz inimica apibus Demorbisapum capaxix ——— (xvi Decoatínendis apibus, & quomodo repa | cap.XXx rentuf. Cap.X XI De bombycib. & bombyli,& necydalo, ER ! : : | fena, Ceifo Cornelio, Aemylío Mecro, quís primus bombycínáuefté indenerit Debombyce Coacap. xxi (ca-xxi ]De araneís,& generatione eatü ca, x XIII De fcorpionibus Defítellionibus &cícadis ^— cap.xxwr Cicadz ubínó (iat, & ubi mute ca.3xx vit Depeanís ínfectorum, € (carabeis, & Íca/ rabeorumgeneribus. —.— cap.xxvrt — Delocuftis cc vec Epp X IX Deformicisnoftratibus —— cap.xXx Deindés. .——— — Bex . De diaerfitateinfectorum . cap.xxxil Deanimalibusín lgno & ex ligno nafce «bus o (apex XX Cap. Cap. XXV . LIEBER ^I De aialicuicibiexitasnoneft — xexxiit Detíneis&culicibus .—— tineis & | cap.xxxv Depyralí iue pyraufta cap.xxxvi Hiftoría natur anímalium per (ingula . membra cap.xxxvil Defanguíne,& quotum celertíme (iccetur, quorum non coeat , quoram otauifsi/ mus , uel tenuífsímus , uel quotum nul, las. x. 2. RITCRPRE EI. Aa ín fanguine principatus, & de tergore, Gpils,& mammis « ^^ cap.xxxrix INotabilía anímalía quz mammis cap.xt Delacte,& unde ius nonfiat cap.xri Dediuerfitatecafeorum — .— cap.xrir Differentia membtorum hominis à cate; ris animalibus ! | it . Cap.xrüit Defimiíarum(imilitudine ^. cap.xrut Deungubus —— capxiv Deunguis —— . capxrvi - Depedibusauiüi& unguibus . cap.xzvit Depedib. infectorü 1 binis adc. xrvir Depomiülionibus &genítalibus ca.xrrx Decaudís cap.L De uocibus | cap.Li De agnafcentibus membris, & dicta Ar ftotelis deuitahomínis — cap.LIE Deaníma & de halita animalium , & quz guftata interímant , & de uícta homínis, & quibus de caufis nó coquatur cap.rru Decorpulentia augendauel minuenda, & quz gata famem ac Gitím fedent. ruit Summa tes & hiftoríe & obferaatíones daomíllia ducent feptuaginta: ——— uae Exautotibus — : Matco Vartone, Hyoino, Scropha, Sat Virgilio, Cola mella;Talio Aquila q debe crafca difciplina fcript, T'arquitío, qui íté; X mbritío qui item, Catone C enforio, Do. mítío Caluíno, T'rogo, Meliffo, Fauonío; : Fabíao, Mutíáo, Nigidio, Maailio, Opío, E "Beteinis- — — Atíftotele, Democtíto , Neoptolemo quí mellitargía , Atiftomacho qui ítem, Philt fto qui ítem, Nícandro, Meuecrate, Dio nyfio qui Magonem tranftulit , Empedo^ cle, Callimacho, Attalo reoe, Apollodoro qui de befttis uenenatis , Hippocrate, Eti philo, Erafiftrato , Afclepio; hemífone, D OB. Pol — E ETT ET "ET rcs el TES VASICUS S U^. T0 UH DIG »* EcL E m Trigger po ae e e ini VERAT TCAVIMLEHHPPREME LI TOT Re MA Cv E. ub e e. T ME M Marco o à — ü€— " "iato HE " 14 d A "d * . Deoleoomphatio - [a PLINIY Pofidonio Stoico, Menandtis Prienenfe - & Heracliote;Euphtonio Athenco; Theo phrafto,Hefiodo,Philometore rege. ' [bro xr. contínetut de arboribus. Deatborühonote, & quádo platan? primáin Italia, & de natura eatum cap. Dechamaplatano, & quis totondetít uiti/ daria cap. Depetegtínis atboribus , & malo Atlyría DeIndixarboribus,& quando — (cap.ru primum Romxebenus ^ — capa De fpina & ficu Indicis cap.v De atbote pala , & atboribus Indicis (ine nomínibus,&laniferis ^. ^ cap.vi De piperís atbotibus; & eatyophyllo, && aljspiuribus. — . |. Cap.vir De tnacit & faccaro & atboribus Aríanz gentis Cap.vim De bdellio, & atboribus Perficimatis 1x Deatbotibus Perficz infulz , & lanigerís atboribus ap. x : Degoffampinis &a ftes fiunt, & quibus modisc De cofto , & nardo , & differentijs nardi : (cap.xrr Deafaro,amomo;amomide, & cardamo, to : : Cap.xir Dethure & atbotibus thuris cap.xiti De myrrha & arboribus myrthz cap.xv De genetíbus myrrha, & natura;& pretio 3 «4 re C *"OIVE1i Rx M NATVRALIS | cínnamo caryopo cap.xcx vrir: Summa res & hiftoríz & obferuationes CCCCDLXXYV III. Exautotibus .. M. Varrone, Matiano, Vireilio, Fabíano, Sebofo, Pomponio Mela, Flauio Procu lo; Trogo;Hyeino. Claudio Cafare,Cor. INepote,Sextio Nieto q Gitzce de medici na fcríp(it,Caffio Hemína;L.Pifone, Tudi tanó,Antíate, - | ic | Externis | Theophtafto,;Herodoto, Callifthene,Itz/ cono, Clítarcho,Anaximene,Duride, INe atcho,Oneficrito,Polycrito,Olympíodo/ to;Díoeneto,Nicobulo;Anticlide, Chara ce Mitylenzo, Menzchmo, Dorotheo, Xenía Athenzo, Lyco, Anteo, Ephippo, Charea,Democle,Ptoletao Lago, Mar fya Macedone , Zoilo item , Democtíto, Amphilocho , Ariftomacho , Alexandro iiftore, Iuba, Apollodoro q de odori i bus Ícripi t, Heradide medico, Archíde; . moitem,Dionyfio ítem, Detmocle ítem, rum fructus E JCap.xt- Euphroneitem, Obfenide item, Díaeora item,Lolla item, Heraclide Tatentn bs nocrate Ephefio,Eratofthene, po ttedecítno cótínetar de üneuern tís & arboribus marítímís, Deunguentís,& quando primum füntco/ ^ gníta nobís & de compofitíone cap.r Quod unguentum regaleuocetur, & qua eius Dus : cap.xyL — diapafinata;& qualiter feruentur Cap.i De maftice, ladano, & bruta, enhzmo, & — Quantain unguentis luxuría , & quando ftrobo,& ftyrace cap.xvir — .prímum Romanis ín ufü cap.ri Defelicitate Arabiz cap.xvur. Depalmís & natura ear & generibus rit Decinnamomo & xylocinnamomo & ca | De Syríz genetibus : cap.v fia Bc: En. 4 Detetebintho : Cap.vr Deifocínnamo;& cancamo,actaroca.xx — De ficu Aegyptía,& Cyptía —— cap.vi Deferíchato,& eabalio,& de myrobalano . Deceraunia fi íigda - - Cap.virr Depheenícobalano,& cala, — (capxxxr De Perfica Aegypti,& fpina Aegyptía rx tmoodorao -cp.xxun DePtuno & atborib. círca Memphín x - Deamoníaco &fphagno . €ap.xxim Decyprto & afpalatho,& mato ca.xx iu -Debalfamo, & opobalíamo, xylobalf/ Tmo,& ftyrace, & ealbano E. De panace & fpondylio & malobathro: 0 (apxxvi x ERE CUI D. he;& de elate arbore, & De gummígeneribus& papyto | cap.xr De eneribus chartarü,& quomodo char tx fiant , & dechartarum probatione, & uitis, & elutíno earum cap.xi De libris Numa — Cap.xiu Dearboribus Aethiopiz — — cap.xm De Adantis arboribus & Citteis, & quz in híslaudentur,& qux uitaperentur xv ET c— Dear WM * ) E 4: 6. Aus soda NN HISTORIAE Dearbore ttogete cap.xvi Deatbote loto cap.xvit De (capo ipfo & radice loti Cap.X VIII Depalíaro,& puníco malo,& de flore pu^ nicí malí ! T gap EX De Aüix & Gracitfratícibus — cap.xx - Detímelea (iue chamelga;& tragacanthe, & de tracío , fiue fcorpione , & mytice, & brya;& galla cap.x xi Deeuonymo , adrachne, & coggigrya, € thapfia — 7 Cap.xXIt Decappati fiue cyriosbato aut opheofta/ -phyle,& de fari cap.x XIIÉ De fpina Babylonis regia , & de cytifo : (cap.xxirni De ftactibus & arboribus noftri matis,at/ que rubri & índici cap.xxv Summa res & hiftoríz & obferuationes CCCCLEYHIe - d M. Varrone, Mutíano, Víreilio,Fabíano, Sehofo,Pomponio Mela;Fabio.Hygino, Trogo,Proculo, Cl.Cefare,Cor. Nepote, Sextío Nígro, qui Grxce de medicina fcri püit; Caffio Hemina;L, Pifone, Tuditano, Autate, . — Externís a Theophrafto, Herodoto; Callifthene, It doro, Clitatcho, Anaxímene, Duride;INe/ archo,Oaeficríto, Olympiodoto;Diogne o, Cleobulo, Antícdide, Charace Mityle, zo,Menachmo,Dorotheo Arheuíenfe, Lyco, Anteo;Ephippo, Dione, Adimáto, Ptolemxo Lago, Marfya Macedone, Zo » ité, Democrito, Amph ilocho, Alexatv dro Polyhiftore,Ariftomacho,Iuba rege, "Apollodoro quí de odoribus fcripát He :taclide medico , Botrye medico, Archide; moitem;Dionyfio item, Demodide ítem, Euphrone item , Maeficle item , Diagora item,lolla item,Heraclíde Taenistkb nocrito Ephefio. ce * libro quattodecímo contiínetut de uiti A bus&uineis. — o odi Deaítid natura, & qbus modis ferát cap. Degeneribusuittíam — — — — caput Itern de uítium geaeribus.fecundam loco . rum & reoionutn proprietatem | Cap-IT lafigníaculturzuinearum ^ — capi De natura uini cap.v Minagenerofa .—— Exautotibus — LIBER 1 Vina tranfmarína : eop.vit Deuino quod uocatur bixon, geneta fe) ptern 2 cap.virt De dulcíum generibus xut cap.rx De deuterfjs & fecundartjs,uíni otia tría xe Qua nuper in kalía generofa uina effe co petunt —- ^ : cap.Xt Deuini obferaatione à Romulo regepor fita E 0 0 dp.xit Qui uini üfus antíquis,& de uinis antiquo/ rum cap.xtit Deapothecis,& de uíno Opimíano xrut j Wo. C41* CE A * De liberalitate Czfarísín uino,& quando .ptimü ungenerauinipofita — cap.xv Deuinisficitis — ^ ^ cap.xvt *"Dehydromeli & oxymeli cap.x vit Prodigiofa generauiní cap. XVHI Quibusuinis ad facra uti fas nó fit , & qui busgeneribus muíta códiátut. cap.xiX De picís genetibus,& re(inís, & muftís cor dieadis, & de aceto & defece — cap.xx De cellis uínartjs cap.x xi Deuitanda ebríetate cap.XXIE Süma res & híftoriz St obferuatioes D. xe — .. . . Exautotibus. Cor, Valeriano, Virgilio, Cel(o , Catone CéforioSatfennis patre & filio,Scropha; Varrone, D.Syllano; Fabío Pictote, 1 to go, Hygino;Placco Verrio, Gracíno Iulio; Actio, Columella , Maffurio Sabino, Fe neftella, Teroilla, M. Actio Planco;Flauia Dorfeno,Scauola, Alio, Atteio Capitóe, Cota Meffalino, L.Pifone, Pompeio Le tieo,Fabíano,Sextio Nigro, VibioRu ffo, 1-9 7 LH EIRHIS So . Hefiodo, Theophrafto,Aríftotele,Demo ctíto,Atialo rege; Philemetore rege, Archi tà; de Amphilocho Achenao, Anaxipoli Thatio , Apollodoro Letmnío; Ariftophane Milefio, Antigono Cymmeo, Agathocle Chio, Apollonio i6. oh Atiftandro Athenzo,Botrye ité,Bacchio MileGo,Bione Solé&fe, Cherea Atheniéfe, Cherífto item , Diodoro Prieneo, Díone Colophonio, Epigene Rhodio , Buagora Thafio,Euphrone Athenco,Androcione qui de agricultura fcripfit , Aefchrione qui: item, Ly&macho q ítem, Dionyio q Ma gonem;ranftulit , Diophane qui ex Dio; | ny(io C'PLINIÜ NATYVARALIS rlyfio epitomen fecit, A(clepiade medico, Oneficrito,Lüba rege. | - Ibto quíntodecímo continétar de a2 tara frugiferarum arborü & cultatü, INaturàfrugiferarumatborum — — capa: Déoko -—- | cap.it [Xe natura oliuz & olex incipiétis cap.u De natüta olei" tortus o api Deculturaoliuarum.—— cap.v De ferüaüdis olíuis, & quomodo facien; 'dumoleum .. | cap.vi Deoleofacitio ^ ^ ^ cap.vit Deamüta^ "c o cap.vit Poniorü oniniü getiera & naturae cap. rx. Mucüpinearügeneraquatuor —— capo. De málocotoneo ' | cap.xr De perficó genera quatuot cap.xr De pruno genera undecim cap.Xrit 'eiíntinouem — Depitiss&infitoramiudrietate ^ Capoxv Depomisfetuands — capxvi Decotoneis punicis, pitis, & forbís;& auis *feruandis ' tre c Open De ficis, gencrà uígintínouem cap.x vii De captifico & caprificatione —'cap.xrx Demefpilis & eorü gribustribus cap.x x Deforbisgeneraquatuor — — cap.xxt Denuceínglande — cap.xxrt Decaftaneisgeneraocto —— ^ cap.xxur De (iliquis ; & cataofis potnis, & moris, & ' deacinis & baccis: cap.x xim Decerafisceneraocto ^^ — cap.xxv Decorno &lentifro ^^ .. capxxvt Degeneribus füccorü;X deodore x x vit De fuéccis fractuá & atborá, & colotibus, "& odoribus, & natara pomorá, & de co^ : tnendatíone fructuum cap.x x v ir Demyrto;generaeíus xr —— cap.xXrx Delauró generattredecim— "tap.xxx 5üma tes & híftorie & obferuatíóes DXX € — ^ Exautotibus Fencftella Fabido, Vireilio,Cortielio Va eríano,Celfo, Catóe Cenforio,Sarfennís patte & Río Scroptis; M. Varróe D. Syb lano.Fabío Pictote; Trogo;Hygino;Flac no; Attico; Iulio Sabino; :ffalino, Columella; Li i. inne Aétio Plancoj Flauio Dorfeno, Scuola, Aelio , Atteio Capitone,Seftio INigro, Vibio Rufo. 1 : «5 — RN Lie OEC Hefiodo,Ariftotele, Democtito, Hietone rege; Atchita,Philometore rege, Attalo re ee, Xenophonte, Amphilocho Athenxo, Anaxipoli Thafio, Apollodoro Lemnío; Ari(tophane Milefio, Aütíioono Cymeo, Agathotle Chio, Apollodoro Petoame:; no,Atíiftádro Adienzo, Bacchío Milefio, Bione Soléfe, Cherea Atheneo, Chetifto ité,DiodoroPríéneo; Dione Colophoío, Episehe Rhodio, Euagora Thafio; Eu phránio Athengo;Androcíone q dé agri cultüraferipfit, Aefchrloe q ité Dionyfio q Magoné tranftulit,Diophane quí ex Dío riyfio epitomé fecit, Afclepiade med.Erati ftratoité, Comíáde q de codituta aíni, Ari ftomacho,quíitem;Hicefioqui item, The mifóne medíco, Onefictito, Iuba rege. q ibro&vr continentur fylueftrium ae. A. borum naturz, í DERE T Gentes (ine arbore; & mitacula ín fepteti tríonalis regionis atboríbas -cap.i De Hercynixfylue magnitudine cap.ii Deglandiferis ^ ^'^^ ^^ capu Decíuícacotona , & qui froridea corona De E getiera tredecim Cap.V Defagína glande, reliquis efandibus , &; or WE "donati: 'catbone,& paftu porcorum —— cap.vi Degalla; & quàm multa prxter elandem. 'exdem ferant arbores cap. De cachrye & cocco grado, & agatico, fübete —— E cap.viir Quarum fintinufuücortices — ^ cap.ixc Defcandulis & pínu., pínaftto, abiete, pi, 'ceaQslaríceteda;taxo — ^ cap.x. Quibus modis fiant pedal & quo/ modo fiat cedría,& de foiffa pice quomo ' dofiat, & qbusmodisrefinacoquaÉ. xi Dezopiffa, & fapio , & quatum arborum. matetaínptetio — . éap.xir Defraxíno genera eius quatuor. cap.xciri. Detiliageneraeiusduo : ^ — £ap.xmi : Deaceris generibusdecem cap.xv. Debrüfco,& mollufco,& (taphylodédro, .S&buxogeneraüía — — ^ cap.xvj Demo generaquatuor ^" "éap.xvit Deatba end HISTOREAE : Dearboraminatura petitus .. cap.x vri Diuifio generum cap.xix Quibus folía non decidant , & de rhodo/ dendro cap.xx Item quibus folía dion decidant, & quibus, nonomnía folia cadant , & quibus locis nuliarboram ^ ^. cap.xxr De natuta folíotanfcaderitíam; & quibus: foliorutn uatíj colores cap.xxur De populo tría genera, & quórü foliorum figura mutetur — cap.x xui Qua folia uerfentur omnibis annís; qua foliorum é palmíscura & ufus; & folio; rum mirabilia -cap.xxurit J— Deotdine natura ín fátis,& de flore arbo/ 1 - tum, & cóoceptu, & eermínatione, & pát/ ^j .tu,& quo ordine floreant | cap.xxv P, di Decorno,& quo tempore quay ferant,&t ux fructum nó ferant , & qua infelices. : exiftimantur; & qux facillime fructum perdunt, quibus fructus antequá folium naícantut cap.xxvi De biferis & triferis, S quz celerrime fene; fcant;& deactatibus eatum | cap.x xvi Demoto Cap.x Xv De fylueftribus tdpacxix Debuxo,;& faba Grzca fiueloto ca.x x x Detamís & cortice; & radicib.atbo.x x xi De prodigiofis atboribus , & quibus mo/ dis fponte nafcantur,& quod non omnía ubig nafcantur, qux non alibi nafcar *. tür arbores cap. Xxxir y cypreffo,t dd ex terra noua alíqua fie M penafcant que ín ea ari aó fuerüc x xxr Deedera .. €ap Xxxii De edera qua uocatut fmilax cap.3cxxv De aquaticiscalamís & fraticib. xxxvi De (alice, eria eius viur.&t que prater falicé - Sint utilía ligaturis, X derubis xxxvi De (uccis arborum, & natura materiarum, & de cedendísarboribus cap.xcxxvur Delaríce & abíete,& fapino;& cxtetis hu; / - iufmodi arboribus cedendis | xxx |- bd D , [5.5 - : — Dematetijs.de magaítudine atboram, & T .. quzecaríem & ruinam non féntiunt,& de F . petpetuitatemateríarum —— Cap. XL ) — Deteredinibus —— . ctp.xit P |. Demateríjs architecti, & que materies ad * gdutílis, & q firmior matería in tectü X.Lit. LIBER I Deglutinanda matería; & lignis fectilibus caput XLIII De arbotüm «tate , & quz genera atbo/ rat mínime darant.Similíter de uifco & Druidibus - cap. XLii Summa res & hiíftoríz & obfíeruationes centum trigintaquings: | Ex autoribus M. Varrone, Faecíale, INigidio, Cot. Ne: pote;Hygino, Maffurío; Catone, Mutía/ no;L. Pifone, Trogo; Calphurnio Baffo, Cremutío,Seftío INigto,C or.Boccho; Ví étruaio, Gracino; | n | Extethis — Alexandro Polyhiftore, Hefiodo, Theo phraíto, Demoxtíto , Homero Timxo mathematico. | | IBro. xcvir. cóntiaentar fatiuarum ae A7 cultarum arborum naturx. Arborgmptretiamirabillaa — —— cap. De natuta coeli ad atbotes, & quá partem cceli fpe&tare debeant cap.ii De focietate cceli & tértz ad arbores ca.ii De qualitate regionum cap.nit Genera terrarum cap.v Detetra quá Britannia & Galla amat. v1 De Gtacorü cítca hanc doctrína cap.vit Detetratum genetíbus — cap.vit De cínetís afu;& de fimo, & quz fataube riorétertáfacíant & qua urant cap.rx De fatione arborum; & quod auulfione na fcuntur arbores co CHBURE Detransferendís feminatíjs,& ulmís feten .dis,&fcrobibus — cap.xi De íntetaallis plantandarum atbotum, & umbris ,& ftillicidijs , & ubi plantari de/ beant. E. cap.xir Qux arbores tatde crefcant, & quz celetü tet, & de fabína cap. xii De fatione arbori, & infitióe; 8 quo ínuen ta fit tenera inferendi emplaftratio xxr Deuite inferenda vo pA Apex v Deemplaftratione cap.xvt Exemplum huius tei . cap.xvit De cultutatalearü, & quibus temporibus infitio fiat cap.Xvin ux arbores focietate gaudeát;& de difci plinaablaqueádi & accumulandi ca.x1xc "Defali&o & harüdineto,& caterís cxduís ad perticas € YLINEZET "adpertiaspalos —' cap.xx Deculturis,& difciplinaexcolendarum ui, ^nearum" ^ cap.xxi De falco, uínearü putatione cap. x xir Ratio atbuftorum cap. XXIII De fetaandis uuís,& morbisatb. xxiii De uatijs prodietjs iue oftentis ín atbori bus, deque oliueto publícam uíam olím tranforeífo. | cap.xxv Deremedijs morborüarborü cap.xxvt Decaprificatione & ftercoratione xxvii De diuer(is medicamentis arborum cótra uenenata anímalía, & contra formicas, & conttà noxia animalia 0, Dorfeno Mundo, C.Epidico, L.Pifone, peeüry c NN en lüdoro, Th eophrafto, Aríftotele, Demo; críto, 'heopopo;Hieroe rece, Attalo rege Philometore tege, Atchita, Xenophonte, Amphilocho Atbenienfe, Anaxipoli Tha fio, Apollodoro Lemnío, Atiftopháe Mi, leio, Antigono Cymeo, Aeathocle Chío Apollonio Pergameno , Bacchío Milefio, Bione,Chzrea Atheniéfe, Cherifto item, Diodoro Príenneo, Dione Colophonio; EpigeueRhodio,EuagócThafio;Euphto nio Athenzo, Androcíone quí de agrícul, tura fcripfit, Aefchrione quíitem, Ly(ima; cho quíitem,Diony(io qui Magoné tray ftuli, Diophane q ex Díonyfio epitomen fecit, Ariftandro quí de portentis. - "^ Ibro xvirrcontínetur de agrícultura, Quodantíquís maximum ftadium a/ ericulturz fuit , & dehortorum fingulari dügenta —— —— | cap.t Quzecorona príma Romse €ap.i De iugere,& acta, & legibus cítca pecora. & quoties X quibus téporibus fait fam; . mauilitas annon, & quí agricultuta ib citus 99 — — (aput tio : agricultura c o cc put NATVRÁLIS Laus agricolatum; & qu& obftraahda ín - agro parando | cap.v Deuillarü pofitione;& pricepta antiquo; rumdeagrocolendo. — cap.vi De frugumgeneribus& natura. cap.vit INon omnía fruméti genera ubícy nafci, & de telíquisin otiente generibus cap.vir. Depiftorrs & molitura; & fatínacap. rx : Dc (imilagíne;Gligine;& alijs genetibus,& de píftura- | cap.x De fetmentis,& panis faciendi ratio;& ge/ nera, & quádo prímum piftores Roma; & dectibtis& alíca : Cap.x1. Delegumínibus Cap.xil Detapis,& àapis Amiternínis « cap.x ui e lupino cap.ximm Deuia&etuo — cap.xv Defoenoerzco, & farracíne, & de ocímo, & medica, & cytifo Deuítijs frupgü & remedijs ,& qd ín quo; "que tetra:-eenere debeat feri cap.xvit - Deptodieiis fragum, & arandi difciplina, & uomerüm generibus - cap.x vim De tpibus arandí, & iunctione boá: XIX De occando,8Equodá arationis genere, & de iteratione, & refectione cap.xx De cultura tert - Cap.xxr Exépla díuetfarü terrarü, & fiitnma fertili . tate,& bifera uite;et adrü differétía xcxir ^ De qualitate tertz & ftercoratione cxi Ni NNS bes De bonitate feminá,& dífciplina femínan/ dí, & quantá ex quog, cenere framéti in .iugero ferendi, &téporib. ferendi —— Digeftio [yderüin noctes & dícs ca. xxx: v R.eplicatío totius cultura: & qd quogy men fe ín agto fieri oporteat - cap.xxvt INe agricole afpiciat ftellas,fed magis tem pora ferendz frugis , & ortus occafusds idetís ín quibufdam herbis, & de ftella ram ortu & occafu - Cap.xxvil De pratís & tepatíóe prati,& cotib.& falci bus,& defcriptio ftugá & (iderü x x viii De tempeftatibus uttiuftg temporís,& te/ . medijs ftetilitatum cap.x xix De melle, & trítico, & palea, € frumento fetaando | cap.xxx Deuindemía & autumni téporib. xxxr Delunatíratione Cap xxxH De uentorumtratíone — nee | Delí C€Ip.XVI- RN N MSS A EN : e E k * 1 HISTORIAE LIBER 4 Delimitationeagrotum . cap.xcx xir Proguofticatempeftatum — cap.x xxv Summa tes & hiftoria & obíeruationes MMLX. Exautotribus Maffurio Sabino, Caffio Hemiína, Vettio Elacco,L. Pífone, Cornelio Celfo, 'uran nio Graccula D.Syllano, M. Vatrone,Ca tone Cenforio,Scrofa,Sarfenis patre & fi/ - lio,Domitío Caluíno ; Fiygito , Vitgilío, 'Trogo, Ouidio, Gracíno, olamella, Tu berone.L. Atuntío qui Girzce de aftiís fcri p t, Cafare dictatore qui ité, Sergio Daw lo,Sabíno,Fabíano, M. CicerGe, Calphur nio Baffo , Atteío Capitone; Manilio Su ra, Actio, qui praxidica -Extetnis Hefiodo, T'heophrafto, Aviftotele, De; moctíto,Hierone rege, Philometore eo Attalo tege, Axchelao tege, Atchita, Ae; nophonte, Amphilocho Athenzo, Ana/ xipolí Tha(io, Ariftophane Mifetio, Apol lodoro Lemnío, Aatígono Cymxo, Aga thocle Chio, Apollonio Pergameno, Ari ftandto Athenxo;Bacchio Milefio,Bione Soleníc , Chzrea Athenienfe , Chzrifto item, Diodoro Prieneo;Dione Colopho/ nío , Epigene Rhodiío , Euagora Thafio, Ea phronío Atbenxo, Androcione quide agricultura (ctipGit , Acfchrione quí item, LyGimacho quí item Dionyfio qui Mago B.sintráitulit, Diophanequiex Dionyio epitomen fecit, Thalete, Eudoxo, Philip: po; Dofitheo;Patmenifco; Melitone, Cri tone, Q enopide, Z;enone; Euctemóe,Har Mf ilo, Hecateo, Anaxímandto, Sofigene, Hipparcho,Arato, ZLotoaftre, Archibío. Y [bro decímotiono contínetut lini na/ Ar tura; & mirabilia. Bom | De lini fatíóe;& genetibuseius,& quomo/ do perficiatur; X de mappis,& lino no at/ dente, & qü primáin theatrís uela. cap. D: fpatti natura, & quando primum ufüs cíus,& quomodo perficiatar, & qua fine -tadice nafcantur, & uiuant Cap.rt Demífy,& tuberibus,E de fungis pezicís, laferpitio , & magydati , & rubía,& radi cuülàc. — 0099 — tap. e hortotá cuta, & digeftio terre nafcen tiam przetet frages & frutices — cap.tii Natura & genera, & hiftoria nafcentíá ín hortisterum — ' cap. v Dehortenfium herbatü tadicibus, folíjs, floribus,colotibus cap.vt Quoto die queque herbenafcuntar fatze, & quomodo queque formentur uel dij cerantur,& quorá lingula geneta funt, & quorum plura ^ Cap.vir INatura & geneta;& híftoriz;ad códimen tainhorto fatarürerü xrLvri — cap.vir Defceniculo & cannabe cap.rx De morbishortorum,& temedía citca for mícas , erucas, & culices tcap.x Qua magis (int fottía uel mínus,& quibas Katiorigandorü (falfeaque p(nr ca.xt hortorü,& qua translata meliora fiár, & de fuccis hortéfiorü, & faporibus ca.xii Summa res & hiíftoríz & obferuationes. . -Exautoribus (M, C. XLIIII M.Actio Planco, M. Vatróe, D. Syllano Catone Céforio,FTygíno, Virgilio, Matia no,Celfo, Columella, Calphurnio Baffo, Manilio Sura, Sabino, T yroe,Licinio Ma cro, Q.Hirtío, Vibio Ruffo,Cefennio qui cepuríca fcriptic, Caftritio ite, Firmo ítem, Petitio, — Externís.- i Herodoto, Theoph rafto, Democtito, Ari ftomacho, Menandto quibiochrefta Ícti/ pfit, Anaxilao, : L Ibro uíce(imo cótínentur medícinz ex hís qua inhortisfetuantur, — Decucumere fylueftti & elaerío — cap.t Deanguíno cucumcete (iue erratíco , & de . fatíqo,& depepone — €ap.r De cucurbita fylueftri;& rapo cap. Denapotum differentiis, & rhaphano fyl ueftri,& de rhaphano fatiuo & paftínaca Deftaphylíno iuepaftínaca,E — (cau gingidio,& fere, & fefeli;& inula,& dece De potro fectiuo,& capitato, (pecap.v & deallío koe pap vt Delactuca fyluatica fie caprína,& efopo - & ifati, & lactuca fatíua eap. vit Degeaneribus betz, X intubís,& cichorio, &íeripeneraduo — ^— cap.vii De brailica& lapfana;& de braffica maru in2,& fcillade bulbis,& bulbíne cap.tx | Deafparagís & cortuda,& libyco & ormi Deapio,& apíaftro;S helio/ — (nio ca. felino;& oreofelíno cap.xt | QGQ- Depe Depettofeio& ocimo —— — cap.xm | Defyluefttiocímo;& eraca;nafturtio;&tu Dementaftro,& menta,& ——— (taca.xim pulegio & nepeta,& de camíno ca. xr Decumíno Aetíopico , quod uriná ftrin cit,& de cappati, & delíguftico fiue pa^ . mace;& cunila bubula cay Item decunila bubula ; eallinacea (iue oti gano heracleotico;cunilagine molli, liba/ - notide,cunila fatíua, & montana cap.x v1 Depipetítí; &origano ,& oniíti prafio; &' - tragotígano, X heraclio,& lepidio :& de gith.ine melanthío, &anifo ^ cap.xvir. Deanetho & fagapeno,& de papauere al/ . bo&nieto, & quomodo fuccus herba; ram colligendus eft,& de opío ca.-x vii De erratico & cetatiti , & elaucio ftue para; lio, & heraclío (iue aphro,& de díacodío & tithytmalo. cap.xix De portulacà (iue O;et atrí E oxylapatho, De meu, & fecaículo, et hippomarathro uel myGineo & cannabi;& de fetula & cat Confectio theríacz;copofy | (duis xxii tío medicamínis Antiochi - cap.xximr —A Sümamedicinz & hiftoriz & obferaatior -nesupcviL. . —Exautotibus. Catone Cenforío, M. Varrone, Pompeío | Leneo, Gallione,Hygino,Seftio Nigro, q- — euxce fcripfit , Iulio Baffo qui item, Celfo, Extetüis. AutoníoCa(tore . Democtíto, T cs Medii NücádroJHippocrate; Chtyfippo,Diocle, . Ophiene, Heraclíde; Hicefio., Diony(io, Apollodoro Tatentíno, Apollodoro Cit tienfe,Praxagora;Pli(tonico, Medio, Di .. eudhe, Cleophaato;Phüiftione, Afclepiar — de,Crateua;Petronio Díodoto,Iolla;Era/ - iftraro;Diagora, Andrea; Maefide, Epi; 2 amione; Dalíone, So(imene, - » Mettodoro;Solone, Lyco, «h C, PLINII NATVRALIS Cap.x XIr tito, Fheopbra(to.Orpheo, Me. naadro quí biochrefta fcripfit, Pythagora st£atoíunco —— OlympíadeThebana;Phyllino;Pétrídio, Mictione,Glaucia; Xenocrate. : p uigefimoprimo continentur flo; A tum & coronamentorum natura De naturaflorum, & coronamentor(; de . mira florum uarietate . cap, De ftrophiolo ferto, & q prímü flores mi/ fcere ccepetínt, & quando primáü corolla -inuentauelappellata, & quare .. cap.rr Quis primum coronam folijs aureis & ar^ centeis dedit , & de honore coronatum - apudantíquos , & de Scipionishonore, - & depactilibus coronís,& Cleopatra re gingfacto . —— cap. Derofa ín coronis, & de generibus eíus, & ubiferatut — —— . capa Delilio tíagenera, & ratione ea inferendi Deuiolís,& de caltha;& baccare | . (cap. cotnbreto;afaro, & croco cap.vi De floribus antiquís,& de odoramentorü —diuerfitate,faliunca &polio. — cap.vm Deueftium ztnulatione cum floribus, & amarantbo ,& chryfocome (iue chryfiti e E -— (cap.viit De honorecoronatü;& cyclamíno, & me liloto & trifolio,ttía eenera eíus Cap.ix Deorígano, thymo, & melle Attico, & coniza,& Iouis flote , & helenio;& abro; tano, & leacanthemo. de fylueftribus bulbís , & heliochryfo,8e - lychnijet de hetbiscítramare — cap.xr Decuraapum; & pabulo; et morbis ear. & remedijs ^ —.ecap.xi Deuenenato melle; & deremedijs mellís uenenatí, & mellis ínfani Ccap.xrm De melle quod mulca nonattíngunt;et ab - ueattjs, & cura eoram,fi famem fentígnt apesetquomodocerafiat ^ cap.xirr Deherbis fponte nafcentibus, & aculeatis De carduo,ac helxine,& tribulo (cap.xv .— &aunchufía U -s Dr SDapecevt De differentía herbaram per folía, & qua herbztotoanno floreant, et haftula re; .. gia & piftana,& de oladíolo | cap.xvrt De íunco gencta fex , & de cypero & de » medicamentis eorum & de cypito & odo -— €ap.xviit Ex rofa , no, : c CMRNE Deamataco uel fampfucho, &nyctigaxo | - & meliloto, & íola alba et codiamíno,& ki SE E HISTORLAE Es tofa medicinze, & de lilío,& de natcíífo, & ex uiola, & de baccate, et combreto,& afato o Ed Cap.XIX "Denatdo gallico;& decroco medicínz,& crocomagmate ,& falidica, et polio,& irí, & holochtyfo,& chryfocome & meliloto De trífolio,etthymo;S& hemero; (ca.x x calle, & dehelenio & abrotono cap.xxt Ex leucanthemo & fampfucho medicinz cap.x xi De anemona medicinz Cap. xxiii Ex cenanthe medicinz - cap. XXxili Exheliochryfomedícine ^ — cap. xxv Ex hyacintho & lychnide medicine cap. Ex uincaperuinca medicine — — (xxvt -rufcojbati,St acino ca. X XVII Ex colocafía medicinze cap.xxvr Exanthalío medicine : cap,XxIX Departhenío medíííng — — capxxx- De itrychnomedícing — capax | Dexcorchóroetcníco- cap.x xxii Deperfoluta cap.Xxxxil De men(atís € ponderibus cap.x-x xum Summa medicínx hiftoria: & obferuatio/ nes feptíngent trípinta. Ex aatoribus Catone Cenforío, M. Varrone, Maffatio De helxine;perdicio;parthenio;fiderite;& Antíate, C. Hclío Veftíno. Vibio Ruffi Leneo,CornelioCelfo,Calphurnio Baffo P.Latgio,Licínio Macto;Seftio qui erece (tore. - Pc Externis thagora, Magone, Menandro quibiochre fta fcripfit:INicandro, Homero, Hefiodo; Mufxo, Sophoce,Anaxilao. Medicis Maneftheo quí de cotonís, Callimacho qui | ité, Phaníaphyfico,Símo, Tímarifto;Hip : pocrate, Chry(ippo,Díocle, Ophióe, He: saclide, Hicefio ; Díonyfio , Apollodoro : copedwteurae c j E ra Pliftonico, Medio;Dieache, Cleophan : | to,Philiftione, Afclepíade, Crareua;! etró nio Díodoto, Iolla;Erafifttato , Diagora; | Andrea, Maeficle;/Epicharmo,Damione, | Dalíone,Sofimene, [ heopolemo, X no, Hygino , Pomponio Mela, Pompeio ícripfit; Iulio Baffo quí item; Antonio Ca ^ Theophrafto, Democrito, Orpheo, Py^ arétíno, Praxago/ "Mediciaz ex frugibus - " Summa medícinz & hiftoríz: & obferua/ Metro LIESEBR-:.1 doro, Solone, Lyco, Olympiade Theba na, Phyllino;Petreio, Mictione, Glaucia; Xenoctat. /- o0 oo EINE ]bro xxi. continetut de-autorítate herbarum 1 CA : Degentíbus herbis forma oratía utentí/ bus. - 4 en .cap.t Quodherbís ueftes inficiantar ^ - capu Decoronagrtaminea - cap.ir Deratitate eíus cap. Quifolicoronaea donatí - cap.v Quifolus centurío coronatus -eap.vt IMedicinz ex teliquís ornamentis, & erytv epe. cap.vit De herba quá centü capita uocát cap.vrit Deacano & elycyrrhiza ' cap.rx: Detribulo € genetíbus eius, & medicinís rd 7 s D E cap.x De ftacbe & medicinis eius. cap.XT Dehippophye,hippope, & medicinis ea fao 5 — eap.Xtt Deurtica & medicinis eius. cap. X1 Delamíio & medicínis eius cap.xut De fcorpione; genetibüsque ac medicínis ee spes - eap.xv Deleucacantha;S medicinis — cap.xvt medicinis eius - eap.xvit Dechamzleonte, generíbus ac medicínis eius E cap.xvii Decoronopo,& medicíniseius: cap.x12c Deanchufa, & pfeadanchufa.& medicínís earum Eu 7 e CMpoxox Deonochelo;anthemí;loto, & lotometra; helíotropio;trícocco,& adíanto (iue calli tíicho- —— EE PEID. 3t XI De pictíde ; thefio, afphodelo , halímo, acantho,& buprefti.elaphobofco, fcan/ dice, iafione, & de cau calide, io, (illibo, fcolymo,Giue limonío; foncho,condrillo fine condrilli,& boletis cap-x Xi Defungis,& (ilphio,& delafere- ca.x xui De natura mellis & aqua mulía , & quate enere ciborum mores immutétur,S de melítide,S cera: & contra compofitíones medicorum — cap.xxIm cap.xxVv tiones DCCÉCVE Coo o0 Gus DExes C. PLINII .. Exautotibus lidem quibas priore libro , & prater cos Chryfermo,;Eratofthene, Alczo. - ]bro xxuicontínet de cultis arbotib, De medicínis uuarum recentium, & de farmentís auará,G uinaceis,& deuua the ríace,& de auapaffa,& aftaphide,et afta phifagría, pítuitaría, & labrufca, & deu tealba,& nígra,et de muftis,& uíni gene: tibus,&aceto — . z- cap. De aceto fcillino,& oxymelle, & fapa,& fe Ce uíni;acetí, & fapae cap. Dc oleis & folijs olex,flore & cínete, & de : oliaaalba & nigra.& deamurca | cap.r Defolijs oleaftri, & cenanthino oleo,& ci; - cíno, & amygdalíno , & lautíno , & myt teo, chamxmyrfino , & cupreffino, & ci; treo, X carytio Cap. De myrobalano palma, & de palma elata Medicinz exfingulorügenerum — (cap.v - flote/folijs, fructu, ramis, cortice, ligno, - fücco,radíce,cínere Ccap.vi Depitis € eorü obferuationibus , & de fi/ corü obfetuatione;& caprifico & etíneo, & aliorum generibus medicine cap.vir Depineís & amyodalis , & nuce auellana, - & de nuce iugláde;& de píftacijs,& cafta neis, filíquis, cornu , & unedone, & lauto De myrto fatíua,& myttídano (cap. vir & myrto fylaeftri cap.ix: Summa mediciaz & hiftoriz 8 obferua/ tíones MCCCCXIX. —— Exautotibus : C. Valgio,Pompeío Leneo,Seftio Nioto quí grzcce fcrípfit.Iulío Baffo qui item, An tonio Ca(tore, M. Varrone, Cornelio Cel fo,Fabiano . Externís . Theophrafto; Democtito, Orpheo, Py, thagora, Magone ; Menandro quí bío; chrefta fcripfit, Nícandro;Homero,He (iodo, Mufzo, Sophocl, Anaxilao. : Medis . B Mhneftheo; Callimacho, Phanía phyfico, Sínio; T imarífto; Hippocrate, Chryfippo Diocle,Ophione,Heraclide, Hicefio,Dio tiyfio, Apollodoro Cittienfe, Apollodoro Tatétino;Praxagora, Plíftonico, Medio, - Dieuche;Cleophanto,Philiftione, Afcle/ ;Crateua, Petronio Díodoto, Iolla, ANATVRALIS Erafiftrato , Díagora, Andrea, Maeficle; Epichatmo Damione , Dalione, Sofime; ne, I'heopolemo,Metrodoro,Solone,Ly co, Olympiade Thebana, Phyllino,Petti no, Mictione,Glaucía, Xenocrate. I Ibro x xti contínentut medicíne ex arboribus fylueftribus m Medicine ex *dpee fyluefttibus cap. Lotos - caput Glans cap.rrt Decoccoilicis,& galla,& uífco,;pilulis,elan .. de, & decerri radice; fübere — cap.itir De fago,&cupreflo,& cedro magna;& de - cediíde;galbano cap.v Deamimoníaco,& flytace,& fpondylio,& fphagno & terebintho, & chamapiíty, & pítyufa;& re(inis,& picea & lentifco ca.v t De píce fpiffa &liquida , & palimpiffa , & piffafphalto,& zopiffa;& eda , & létifco Deplatano,& fraxino,& ace/— (cap.vit re, & alba populo;& ulmo,et tilía,& fam buco, íanipero cap.vir De falice , & amerína, & uitilibus , & eríce (cap.isc - De uítga fanguinea, & filere,& liguftro, & alno,& edera,et cíftho,& cífTo, et erythra n0, & chamaciíTo,et fmilace, & de clema tíde | cecapex- De harundine;& papyro,ebeno,& rhodo dendto , de thueerythro & erythrodano alyffo,& radicula, & apocíno,& roremarí no,& canchry, et fabina,& felacíne, & fa; mulo, € gummi medicínis cap.xt Defpina Arabica &fpína alba , & acan thío, &acacía | cap.xi Deuulgati fpina & fylueftri,& de eryGfce, | ptro, € deappendice fpina, et pyxacam/ tho,& palíuro, aquifolia;et taxo, & rubís medicínzx | Cap.xatt Decynosbato & Id&o rubo, et thamno, &lycio,et farcocolla,& de opotíce medi dnz | z P Dechamazdrye,& chamzdaphne,et cha; mela, & chamzffyce, & chamaciffo, & - ehameleucc;et chamazypariffo, & ampe loprafo;& ftachye;& clinopodio , & cer» . tunculo,& clematide Aegyptía medícíne (cap.xv Dearo,& dracüculo;dracótio,& arí,& mil lefolíg - rue HISTORIAS » - lefolio, & herba eiufdém nomínis,g pfeu . dobunio,& myrthí, € onobrychi, medi cina Cap.xvi Decotiacefia, & callicía,& menaide, & alijs uicíatíttibus , & medicinis earü quas qui dam magicas effe dicunt , & de cófidia,& - deaproxi,& recidiuis anorü | cap.x vir Deetiphia,& lanatía,& ftratioti tediícínze Dehetba qua nafcitur in capite ^ Gxvrt - ftatux , & deherba é fluminibus; & her/ -balíngua,&cribro,& fimetis, rh odora, & impía, & Venerispectíne,S nodia, € philaatropo, & canaríalappa;& totdile, -& de gramine, & dactylo , & fcetiogtaco medidinz —— Cap.xix Summa medicínz & hiftoriz & obferu tiones MCCCCXVIII. d | Exautorbus — | C. Valgio;Pompeio Leneo,Seftio Nigto quí grace fcripfit; Tulio Batfo quíitem, Aa tonio C aftore, M. Varrone, Corn. Celfo, Fabian ^ EÉxtetnis | | "Theophrafto, Apollodoro; Democtito, Orpheo;Pythagora, Magone, Menádro qui biochtefta fcripfit, NNicádro,Fiometo, Hefiodo, Mufio,Sophocle, Anaxilao. | Medicis Maeftheo, Callimacho, Phaniía phyfico, Simo, Tíimatífto,hippocrate, Chryfippo, "Tarétino, Praxagora, Pliftonico, Medio, Dieuche, Cleophanto;Philiftione, Afcle; . piade, Crateua;Petronio Díodoto , Iolla, ^"Erafiftrato,Díagora, Andrea, Maeficle, E pícharmo;Damióe, Sofimene, Theopole Glaacia, Xenoctate. 0m Ibro x xv continentur. natare herba tum fponte nafcentíam;autorítas her - barum, & de orígíneufüs earam. , Qui latine ufus herbarum fcripferint, & - quando ad Romanos notitía cara perue merít,& qui prími Grxcorum dehíscon —- m pofuerint, & de 1etbarum ínuentíoae, € ——— antiqua medicina, & quare mínus exerce ». antur cotum remedia, € de cynorhodo, ys » Diocle,Ophione, Heraclide,FHicefio; Dio ^ nyfio, Apollodoto Cittienfe, Apollodoro — mo;Solone; Lyco; Metrodoto, Olympía de Thebana;Phyllíno,Petreio, Mictione, fatarz herbarum fponte nafcentíó cap.r UBER "p. &dedtacunculomedicins «———— cap.ii De quodá peftifeto fonte Germanis , & - de Britannica, & maximís morbotáü do; E loribus Ea cap. De moly , & dodecatheo, & pxonía , uel pentotobo, ucl elycyfide; & patiace , ucl afclepío,& heraclio,& panace Chíronio, & patiacé centauteo,uel pharnaceo;& he raclío fidetío,& hyofcyamo;uel apollina tí(iue altércangeno ... €ap.rri Delinozofte,parthéio;hetmupoa fiuepo tius mercuríali,& achilleo,& panace hera cleo.(Gdetiti, millefolio,& de fcopa teoía, & hemíonío , teacrío, fplenio,de melam podio fiue elleboro,quotáe eorutu gene: ra, & denigto elleboro & albo medicinze -& quando detur, & quomodo fümendü, . & quibusnó dandum,& quod mutes ne Demithrídatio,& fcordotifiue . (cet ca.v - fcordio, & polemonia uel philetetía uel - chiliodynama;8 | 'eupatorío, & centaurca (iue chironea , & delepto centaureo liba; - dio;felle tette & tríorche medicine ca.vit dint ! id De plantagíne, &bugloffa, & cynogloffa, Ar er RU ES - omni uenenum - ^ —— — (apx Remedia ad capitis uítía ' £ap.xi Decentaureo , & chelidonio, et panace,X hyofcyamo & eup horbío ad oculorü ui tia d .cap.xit C 5 Deana dy ut Pg germ irit am n enim De uerbafco & cacalía ucl tuffilagine & be C ;iPLINTI NATVRALI$S Deanaeallide fiue cotchoto. & mandta; - gota fiue cítceío , & cícüta , & crethmoa/ grío, & molybdena, & capto, & acoro, . & itíde,cotyledo,aízoo,& andrachne, & -etígero,& de ephemero,& de labro Ve nerís,& de ranunculo;ad oculorá, auríüi, naríti dentíüorísQs uítia medicínz xii Summa mediícínz: & hiftorix & obferua; . tíones MCCXCIIL. x E Exautotibus —.— | Sex. Gallico,Pompeio Leneo, Seftio Nip . eto, ut etece fcripfit, Iulio Baffo ui ité, EO Caftorc, E Vn EB o oe Theophrafto ; Apollodoto , Democtito, : Iuba, Orpheo, Pythagora, Magone, Me nandro,auí bíochrefta fcripfit, Nícandro, Homero, Hefiodo, Mufzo, Sophocle, Xantho,Anaxilao. ^ Medicis. : . Maeftheo, Callimacho, ..culo,dephantíafij& colo ^... cap. LausHippocats . |. - €ap.rr Denoua medícína & Afclepiade medico nceiuscs remedío,& faucía ——— capui Ad fttumas , & ad digitos € ad pectus, & adtuffimmediinz. |. — . .cap.v Xantho,Anaxilao, —.. Medicis. De omnibas uítíjs uentris & temedijs ,& eorum quz circa uel intra fant, & de aluo | fiftenda, uel foluenda |. Cap.vur De pulegio & argemone capax De nymphaa,& abftinentía & appetentía : Venerís,& de fatyrío erythrococco,& cra tegi &fideriti .— .— - Cap.x Medicina: genetales de pedibus, talis,arti :. calís,neruis,& remedia cotra morbos quí ,totü corpus occupát, & de merthryda& ., ufgiliis,paralyti, & de febribus frieidis & : febre iumentorum, & phreneticis & cha; . miacta & aízoo,& igüéfacro ^ cap.xi Ad luxata membra;& cótra morbü reoíü, .& cotra furunculos,& Gftulas,& ínflatio; -. ües,& ambuftionem, & contra alios mor bosjad neraos,& fanguínem —— cap.xir De herba equifeto,nymphga;peucedano, idetíte, alijsco pluribusad fanguinem i - ftendumutilibus, & ftephanomelíi & eri, (ithale,& contra uermes cap.xru Ad ulcera & plagas, &ad uerracas toller das&depolycnemo —- —. cap.xim Deplutíbus expetímétis ad mulier men; fes & unlug morbos,& partus eticiendos & continendos,& cutís in facie uitia, & ca, pillum tíngendum & tollendü,& quadru | pedum fcabíem "Secr. ed x oumma medicínz & hiftoria: .& obíerua/ .tíones MCCXCIL. t € — Exautoribus M.Vatrrone, C. Valgio; Pompeio Leneo; Seftio Nigro,q erzce Ícripfit; Iulio Baffo, qui ítem, Antonio Caftore,Cor.Celfo,— DU c c. Rae ums Theophrafto, Apollodoto, Democrito; Iuba,Orpheo;Pythagora; Magone, Me; nandro,quí biochrefta Ícrip(it, INícandto, Homero , Hefiodo , Mufzo , Sophode;* "0 )'raxagora : | Cleophanto, - Crateua,Tolla;E, : copolemo, Metro; - , 4 hebana Olympía; de, 1 TVRALIS HISTORIAE LIBER $ECVNDVS ^... NC Anfinitusfitmundus,& anunus. — — : n CRPI [— CPLINISEGYNDINA ESSEN v ND v M, & hocquod nomínealío celum appellare libuit, xt / fff cuítis circanflexu teguntur cancta, numen «ie credí par cft, | eternam,imméfaum,nec genitum,;nedy ínterítutum uaquam. jj Fluius extera indagare, nec ínteteft homínü, nec capit huma Ie na coniectura mentis. Sacet eft, zeternus, immenfüs, totus íi [3| toto;imo uero ipfe toti: fiaítus,& infinito fimilissomniü recü aed certus, & fimilis íncerto:extrà, íntrà; cuncta complexus ínfe;i SN| demi rerum naturz opus, & rerum ipfa natara. Furor eft, imenfurá eius animo quofdam agitaffe;atqy prodete aufos:ali fümpta, aut his data,ínnumerabiles tradídiffe mundos, ut toti demrerum naturasctedí oporteret:aut, (una omnes incabaret;totídem tamé foles;toti demá lunas, & cetera etíam ín uno & immenfa & innumerabilia fidera: quafi non'ea dem queftione femper ín termíno copítationis occutfura;defidetío finis alícuíus: Aut, (i 29 hacc infinitas nattirz omuium artífici pof itaffíonari;non illud idem ín uno facilius fit ín; telligitanto prafertím opete.Furot eft; profecto furor,egredi ex eo:& tanquam ínterna eias cuncta plané íam fint nota;ita fcratati extera: quafi aero méfuram ullius rei poffit ar gere,qui fui nefciat:aut mens homínís uidere quz mandus ipfe non capiat. Liefotnmacius — * |. o tap. -on Ormam eíus ín fpecíé orbís abfolutí elobatá effe, nomen ín prímíis & confenfas in E eo mortalíü,orbem appellantiüt, fed & arguméta rerá docent:nó folá quía talis fi&w - sa offiibus fui partibus uergit ín fefe,ac (ibi ipfatoleráda eft,fecy íncludit & cotínet,nulla rum egens cópaginum, nec finem aut ínitía ullis fuí partibus fenties, nec quía ad motum | — f$ quofübíndeuettidebeat(ut mox appatebit)ralis aptifima eft:fed oculorü quoq; proba —CO€É "/ -sotíotte; quod cóuexus medíasdg quacág cernat; quü id accidere ín alía fion poflit figara, -* à | Démoteius - — — coc ou ORAE - 1H " T TAncergoformam eiusaternó & irrequíeto ambitu inenarrabili celerítate, uipinti/ Estan fpatio circamagi.folis exortus & occafus haud dubíói reliquere, An fitimmenfus,& ideo fenfum aurium facile excedens,táta: molis totatz ueri tigineaffi —— — ditio nítus,aon equidem facile dixerím,nó hercle magis quám circumactorà fi mul tín; v 4 nitus (iderum, füosdp uoluentíam orbes:an dulci quídem & incredibili fuauitate concen : P tus, nobís qui intus agimus,(uxta diebus noctibusdy tacitus labitu | mun lus, Ee innu : Á ' metas ei effigies animalium retumép cunctarum impreffas,ne uti uolucrum notamus ü ouís)leuitate conitínua lubrícü corpus,quod cariffimi autores dixere teneri; argumentis 40 indicatur:quoniá nde deciduís rerum omníü feminibus, innumere, ín marí precipue, ac " plerung confufis moftrifice gignátur effigies: Praterea uifüs probatione;a ibi plauftri, Low alibi urfi,cauti alibi;alibi litera: figura. andidiore medio faper uertícem circulo. -- Lc. 7 Qütnundsd Uu .— —— . — x. Cap. EE P Quidem & confenfa centít " moueor.Nam quem woe top Graci nomine ortia/ x TEuisiappelissanzam &tmosà perfetta ab(olota degit mundum Calum » quidem haud dubíecalati argumento diximus, ut eir 3m M. Vatro.adiuuat re/ Mim. | ram ordo deferipto circalosqui figaifer uocatur;in duodecidfanimaliü effigies: & per il- — Jas folis cutfus,congruens tot fecalis.ratío. — : Es P d n. | a Dequa : E age M CDI BEARES an I FR rl ar M i i He si vc e — ara ss Certo MCA ESHSBIETET eere EO A Vanetryr oe at xiii VCHRTET az: ———— VT " : " DER ERAUR sa LM EAR AE Rt EPI ro toD aig A TRUCOS 8 roc SON PLINTLONATYRALIS | De quatuor elementís. | i Cap.. v ! N T Ec de elemétis uideo dubitari, quatuor ea effe. Ienium fatmmü, inde tot ftellarum | À. N collacentíá illos ocalos. Proximá fpitítus, quem Gitzci noftris eodem uocabulo aera appellát. Vitalé hunc, & per cácta rerum meabilem;totody cofertü:huius uí füfpen/ fam;cü quarto aquarü eleméto,librarí medio fpatio telluré.]ta mutuo cóplexa díuerfita/ tís effici nexi,& leuia poderibus inhiberi, quo minus euolent:cótrady grauía ne ruant;fiv fpendi lenibus ín fablime tendétibus, Síc parí in diaerfa nifü, ui fua quaq, cófiftere,irre/ quieto müdí ipiius coftrí&ta circuitu: quo femper ín fe cutréte, imá atqy medíá ín toto effe tertá, eandemá uníuerfi cardíne ftare pendenté,libranté per que pendeat;ita foláimmo bilem círca eam aolubiliuniuerGtate,eandern ex omnibus nectieidemd omnía innítí, 1o . Defeptem planetis. uo 5o Gd I I hane ceelamdp,codem fpiritu pendent,certis difcreta fpatijs, feptem fidera,qua ab ínceiiu uocamus errantía,quum errent nulla minusillis: eorü medius fol fertur atm; | plílfima maenitudine ac poteftate:nec cemporüi modo tetrarumdp.fed fiderum etiáipfo tum cce" G5 rector.Hunc mundi efTe totíus anim, ac planius mentéjhunc re: na/ tarze tegisaen,ac numen credere decet opera eíus eftímantes, Hic lucem rebus miniftrat; aufertcy tenebras: hic reliqua fidera occultat, híc uices temporá, annimds femper rena Ícentemn ex u(a natura temperat: bic coelítriftitiam difcutit, atq; etíá humani nubila ani tníferenatzhic fuum lumé cacteris quoq; fideribus fcenerat;preclatus,exímíus,omnía in; — tuens, omnía etíam éxaudiens:ut príncipiliterarum Homero placuiffe ín uno eo uídeo, 29 xs ccr Jedem | É x Cap. vir Y Vapropter effigiem dei, formamég quetere imbecillitatis humang reor. Quifquis (Queen modo eftalius) & quacuncy ín parte, totus eft fenfus, totus uífüs, totus audirus,cotus anímze,totus anímí,totus fui. Innumetos quídem credere, atque etíam ex uirtutibus uitis; homínutri,dt pudicitía;conicordíam,meritem,fpem,honorem;cemen tiam, fidem,aut (ut Democríto placuit)duos omaíno, Deenam & Beneficium, maiorem ad focordiam accedit. Fraeilis € laboríofa mortalitasín partes ifta dipeffit, infirmitatis fug memor,ut portionibus quifcg coleret,quo maxime índieeret. tac; nomína alía alijs geatibus, & numiria ínfjfdem innumerabilia reperimus,inferis quoque ín cenera defcrí prísmorbísd; & multis etíam peftibusdum effe placatas trepido metu cupímus.Ideod; 5o etíam publice Febris fanü ín palatio dicatum eft, Orbone ad dern latium ara, & Mala: « fortunz exquilíjs. Quamobrem mafor ceelítü populus etíam cp hominum intelliei po, teft; cum finguli quocy ex femetípfis totidem deos faciant, Iunones Geníosáy adoptaty/ do fibi. Gentes uero quzdam animalia eti&;aliqua & obfteena;pro díjs habent,ac mult dicta magis pudenda, per foetídos cibos & alía fimilia iurantes. Matrimonía quidem ín rentibus gratíam mos, ut tales numínibus adfzribátur. Quippe & omniam aliorum no , € homínü nata funt meritis. Iouem quidé aut 1 erum humanar(illud;quícquid eft fam : P. 1 :xollui credamus dubitemus'uez Vix e imano,quando alíjs nullus eft deorum r refpcctus . HISTORIAE LIBER 1i P dedeo. .— Denatura (idetum errantít,& eorü ambita | v ris io F bas accé(is liquore oleí not: tibus mandum,íntextadg cócret | aen | 4o propter effectus clarítatemd; & magn itudinen ta fübtilitate mofci potuerunt, icat. v. 1 fino demonftrabimasloco. Circalor quoq coditatioíaterr mentione apris dicetur 7m quando ad eam tota pertinet;igniferi modo inu "ntionibus noa dilatis. Obliquitaté eius intellexiffe;hoc eft;rerum fores aperuiffe, Anaximander Milefius traditur primusolym E piade quinquagefima octaua.Sigpa deínde ín co Cleoftratus,& príma Zirietis ac Sagit tarij.Sphacram ipfam ante multo Atlas.Nunc relicto mundi ipfius corpore,teliqua inter m». . coclum terrasqy tractentur. Sammum effe quod uocant Saturuífidus.ideocg minimum v uiderí;& maximo ambire círculo;ac ttígefimo anno ad breuilTima fedis fua: príncipía re potentía at ad b gredícertum eft. Omnium aüterrantíam fiderum meatus;ínterdg ea folis & lana, contra nU ES à 2 rium latet,cam laborare íam credit. Iam ueto humilis & excelfa;& ne: : é fed alí4s admota coelo, aliás cotigua montibus : nunc ín aquilonem: - elata,nü quse (ingla in ea deprehendit hominü primus Endymíon,. | X ob íd amt ptusfama traditur. Non fumus profecto eratí erga cos,quilabo;.4o | tete ín ac lace : míra c humaniingeni] pefte,fanguinem & - fcelera hominum nofcantar mundi ipfius ienatís,. ke o ambítu,uicenis diebus fepteniscg St tertía dící par^ | fidus altíffimum triginta (ut dictum eft ) annis, ; ime;a ttíce(ima luce rurfüsadeafdemaüices, — potuerunt magiftraIn duodecim men: . [a toties folem , redeuntem ad principia, oíquidem ín totum mutuata ab. p c — eoluee . HISTORIAE LITERE pt $ w^ . tolacfalocre;qualéin repetcuffuaquacuolitate confpicimus.Ideo molliore & impetfer empet ín fcrupulís parti congtuente fi/ E patuítatetn ipfe deficiens . Nang; cum (int tres umbrarum figuras;conftetGg,(i pat lumi GE : ——— —— mifit matería quz iactat umbrá, columas effigie iací , nec habere fin&(i uero maiot ma^ — E ^ longitudo:(i minor matería quàm lax, metz: exíftere effigiem in cacumínís fine denen; id atio,fuperari m agnitudine terram: Id quidem & tacitis ipfiusnatura indicijs.Cur enim 4o partitis uicibus anni bramalisabfcedít ? ut noctium opacitate terras reficíat, exufturus haud dubie;& ic quoq; exurens quadam inparte,tantamaguitudoeft. — ——— —— Quz quis iauenerít in obfermationecxlefti, . — ^ Cap. xit - [as | 3. [n ut Q p 1 Cet ma & C [0] 3 eQ. [25] a £e ui [IN er zu i Á "(O yjecgt a , £s L3 72 B8 $2 8. qQ Ee ] [$^] ui. ki L» ET Per] UQ* Á« * ua 8 [M uU» &E. b Edu d kc mv e RU PM bes HPSPNIS "m L4 4 e y "dicto inueftiaauit primus omnii Thales Milefius, olympíadis xlvitj. anno quarto ; predi "mud Cs dicet mob Affage tege factus eft, urbis condit anno clxx. Poft'eos "A eS p a 5 fideti tm c Wwe ERI T Bis: reda Rebeeis TTTMCTMETNENN --—" dile d i gie ne e Te — M Loue di. DT * E — : LIT $E ePi ——————" — mo e e etd x P TES 2E p s EMEPOEM m i RR 6 Vo o Do ERITEIDLe WA p fidetis eürfam ia fexcentosannos precinait HIR menfes oéntiutidiesde & fio, E . tasaacfitus locorum, & uícos populorü complexus;cuo te(te,haud alio modo quàm con. (iliorum natat pattíceps, Víti ingentes ; fapradg mortalia naturam, tantorü numinum | lege deptehenfa, & cta homíné mente abfoluta , in defectibus ftellatum fcelera aut mortem aliquam fiderim pauente:quo ín metu fuifTe Ste(ichori & Píndarí uatum fuübli | mia ora palàm eft delíquío folis,& ín luna ueneficía arguente mortalitate, & ob id crepiv tudiffono auxilíáte, Quo patrore iguarus caufze INicías Athenien(i ü Imperator, ueritus claffem portu educere;opes eorü afflixit. Madti ingenio efte celi ínterpretes, reruma na tütz capaces,argumenti repertores,quo deos bominesóg uiciftis . Quís eim bec cernens: .. : & ftatosfiderum (quoniam íta placuitappellare)labores,non fuz neceffitatí mottalís ge 1o nítus ignofcat? Nunc confeffa de fjfdem breuiter atqy capitulatim attíngam , ratione ad modum neceffaríjs locis ftríctimáy reddita ,INam necp inftitutí operis talis arpgutnenta: tio eft:neg; omníü rerum afferre poffe caufas minus mítü eft, c5 conftare ín aliquibus. 4 co dsecrcu co dDeddedibus — 0 o7 Caper pens ducentis uigintiduobus méfibus reditein fos orbes certü eft, folisás defe : 4-7 ctam nó aí(i nouiffima prima'ue fieri lapa,quod uocant coitum. Luna autem non -nífiplenafemperds citrà d proxime fucrit. Omnibus aüt annis fierí utrínfay fiderís defe; us ftatís diebus, horisdg füb terra. Nec tamen cá fiant fupetne, ubígy cerní, aliquando propter nubilafiepius globo terrx obftante conuexitatibus müdi . Intra ducétos annos - Hipparchiifagacitate copettum eft; & lunz defectá aliquádo quínto menfe à priore fie; 20 ^ti folis ueto feptimo.Eaundem bis in ttigínta diebus fupra terras occultari, fed ab alijs atqg alijs hoccetniqua& funt in hoc míraculo maxime mita, cum conueniat umbra terra: lu nam hebetari, nancab occafus partehoc ei accidere nunc ab exortus, Et quaná ratione cum folis exortu umbta illa hebetattix füb terra effe debeat;femel iam accidetít,ut ín oc, cafirluna deficeret,utrocy fuper terráconfpícuo fidere. INáut duodecim diebus utrungg - fidusquateretur,S noftro auo accidit , Imperatoribus Vefpafianíspatre 111 filio iterá coniulbus: cce BeluneHets - xot dpe. xirra c poseen à fole cotnibus;(i ctefcat;ortus fpectate: fi minnatur,occafus, Lucre. dod, «haud dubi eft. Lucere dodranteís femuncias horarü ab fecunda adijcientem uf: qr fe. eft cere ad plenam orbé;detrahentemdáy ín diminutionem. Intra quatuordecim aüt partes folís, 5 tresunius bo femper occultam effc. Quo arguméto amplior errantíü ftellarü quàm lunz magnitudo infibcr. vus colligitur, quando illa & à fepténis interd partibus emereant. Sed altitudo cooít mino dem parte ; 1&5 uideri, (icut affíxas cxlo folis fuleore interdíu nori cerni,cum sque díu acnoctu luce erfimi qua», antsidcg manifeftum fiat defectibus folís,& pracaltis puteis, SEE | ne o . Errantíin motus & luminum canonica, — Cap. xv TT; Rrantium autem tres;quas füpra folem dicimus (i tas,occtltantur meantes cum eo, -— Exotíuntur uero mattttíno;difcedentes partibus nunc amplius undenis. Poftea ra diotum eíus contactu teguntur,&in tríquetto à partibus centum uiginti ftationes matu tinasfaciunt,qug & príma uocantur: mox ín aduerfo d partibus centü octopinta,exor [RALIS. Sy 4 à - «tus uefpertínos.Itetnág ín ceotamu igintiab alio latere appropinquáte, ftationes uefpet, 4o 1 - tínas,quas & feciidas uocant:donecaffecutus in partibus duodenis occultct illas, qui ue fpertint occafus appellantur. Matris ftella , ut propíor,etíam ex quadrato fentit radios, :3a^ tonagínta partíbus:unde & nomen accepit is motus , primus & fecundus nonagena --tíü$ dictas'abutrog; exortt.Eadem ftationális fenis menfibus comoratur ín gnis, alio, |. **quibimeftrisicum ceterz trag; ftatíóne quaternos menfes non impleant. Infetiotes au .. tem duz occultanturín coitauefpertina fimili modo:telictody fole , totidem ín partibus | faciantexortus mátatínos ; atgnie à longilfsimis diftantia: faz metís folem infequantur, * ar WEIL E S 8 zs Ne Y * AGORA pe WU, EC A - a pu eot : : Ei exoriüntug ; CHISTORILAE LISER . ii ——— wwe" —- Wiexoriantotafqrad quos diximus termínos. Ab his rettocradiütur ad foleas& occafa ; uefpertíno delítefcant. Venerisftella & ftationes duas,matutíná ucfpertinampab atro ... queexortü facít,à loneifsimís diftátiz faz finibus: Mercurij ftátiones breutore mómen . ,, toquámut deprehendi pofsit. Hacc eft lumina occultationüy ratío, perpléxiore motu, multísdy ínuoluta míraculis, Siquidem magnitudínes fuas & colores mutant ; & czedem . adfeptentríonem accedunt;abeuntig ad auftrüm,térrísqg propiores aut cxlo repetite ccr .. Runturinquíbusaliter multa qudm priores tradíturi, fatemur ca quoq illorum effe mu ; nerís,quiprimi quzrendí uiasdemon(trauetíat : modo ne quís defperet fecala proficere - femper. Plutibus decau(is hzc omuía accídant : príma circalorutn,quos Gracíabfidas .. Yo in ftellisuocant:etenim Gitzcís utendum erít uocabulis.Suat aatem hi fuí caíque eatum, - , alij&quàm mundo:quoníam terra à uetticibus duobus,quos appellatierunt polos,cen, . .,trumccelíefb;/necnon Gisniferi; oblique ínter eos iti. Omnía autem hac conftant ratione &* . . circinifempet indubitata Ereo ab alío cuíq; centro ab(ides faz exurgunt. Ideocg diueró | -. foshabétorbes,motusig diísimiles , quoniá interíores abfidas necefle eft breuiores effe; Cocos Quateeademalíasinferiorauideantur, /—— «Cap. xvi [sors tettx centto ab(ides altíSimaz fant,Saturno ín Ícorpione, loui ia nítgine, Mar, Acinleone, Solíiín gemnínís, Venetia fagittario, Mercurio in captícorno,medtjs omni/ .umpattibus. Et cotratío ad tertz centrum humillima atcp proxima . Sic Bt , ut tardíus . mouere uídeaatur cum altífsimo ambitu feruntur: non quód accelerent tardentáe nati 15:20 Tales motus, quicettí ac (inoulifant ills : fd quía deductas ab fumma abfide lineas, co/ — .. artatíad centram necefle eft, (icut in rotis radíos:ideméag motus alíás maíor,alíás minor; .centti propiaquitate fentitur. Altera fablimitatum caufa , quoaíam à fuo centro ab(idas Buff ^ H^ t^ | , &liíffimas habent in alíjs (igais.Saturnusin libra parte Medi caüctiquíi&tade^ |... j . cima, Mars capricorüiuicefima octaua , Sol atíetís uíce(imanona, Venus pifciü decima, | : .. fexta, Mercutias uireínis decimaquínta, Luna taürí quarta. T ertía altitudinum ratío;cacli . menfura non cítculi intelligitur, fübire eas aut defcendere per profundum aeris;oculís exí ... ftimantibus.Fluic connexa latitudinum figniferi oblíquitatisds caufa eft. Per hanc ftellae E. . quasdiximus errantes;fetütur.INec aliud habítatur ín tertis,quàm quod illi fabiacet. Reli E ^ quaàpolisfqualent. Veneris tantum ftella excedit eum bínís partibus.Quee caufa intelli 2074) so giturefficere,ut quedamanímalia & ín defertís mundi nafcátur.Luaa quoc pertotálar títudiné eíus agatur, fed omníno nó excedens eam. Ab hís Mercurij ftella laxiffime, ut ^ tamene duodenispartibus(tot ením funtlatitudíais)nó amplius octonas peteret , tiegs afra duas. Sol deinde medío fer^ Dn T ^ 8 CPLINIUT HRATUVMNALI? tinas iatelligi poteft uif noftro;ideoqg exiftimantur ftare,ande & nomen accepít ftatto;: Progreditur deinde eiufdem radij uiolentía, & retroíte cogit uapor C Faedegte ota id magisía uefpertino eatü exortu, toto fole aduerfo, cum in fammas abfidas expelluntat; mínimed cernuntur, quoníam altifsime abfünt,& minimo ferantur motu;tanto mínote; cüm hoc ín altifsimis ab(idá euenit (ignis. Ab exortu uefpertino latitudo defeenditur,par tius iam fc minuente motu, n6 tamen aate flationes fecunidas augente;cü & altitudo de; fcenditar;faperuentente ab alío latete radío, eadetmás uí rurfus ad terras depriméte,quae faftulerit ia calum ex priore triquetto , Tantum intereft; fübeant radíj;an füperueniant. Miultod eadem magis ín aefpertino occafa accidunt. Flac eft füperiorum ftellarum ta tic:difficilior reliquatu m,& ànullo ante nos teddita, : HOA ca — Catholicaliderum errantium. " : ^ Cap xvit P Rimum igitur dícatut, cum (int díuerfz ftelle , car Veneris ftella nunquam longius xL vi pattibus, Mercutias uígíntitribus à fole abfcedát, faepe cítra eas ad folem reci ptocent. Conuerfas habent utrq ab(idas , ut infra folem (ite:tantumid circulis earum fübter eft; quantum füperne prdíctarum:& ideo non poffunt abeffe amplius,quoniamn cardatuta ab(idum ibi non habet longitudinem maiorem.Ergo utrzq fimili ratione mo dum ftatuuat ab(idam faarüm margíaes;ac fpatia longitudinis latitadinutm euaeatione penfant. At etím cut non femper ad quàadragíntafex & ad partes uicintítres petue; níant 7 Imó uero. Sed ratío canonica fallit. Nang; apparet abfidas quoq; earum tmoue; ti, quod nanquam tranfeant folem. Itaque cum ía partet ipfam eíus incidére margines ze alterutco latere;tum & ftelle ad longifsíma fua interualla peruenire intellioGtur:cum cítrà Alils,co; Éücte margines totidem partibus, R ipfe ocyus rediret creduntur,;cá fitilla femper utríg g«ur extremitas fumma, Hinc & ratio motiium conuerfa intellieitur.Su petíores enim celetti^ — me fetuntut ía occafa uefpertino,ha tardiffime:illa à terra altifsime abfünt cum tardífsi me modentur bz cum ocyfsime, Quía ficut ínillis propinquitas centrí accelerat,ita in ifs extremitas circuli : Ille ab exortu matutino minuere celerítaté incipiunt hz uero augere: Hz retro curfütn agunt à ftatione matutina ufg; ad uefpertíaam , Veneris à uefpertína ufque ad matutinam. Incipit autem ab exortu matutíno latitudinem fcandere , altitudi pem ueto ac folem infequíi à ftatione matutína;ocyfsíma in occafu matutino & altífsima. [4 Digredíautem latítudíne , motum mínuere ab exortu matatíüo : retro quidem írc, (jj 5o. malc altitudine dígredi,à (tatione uefpettíia. Mercurij rurfus ftella utroque modo fcan dere ab exortu matutíno,dierediuero latítudine &uefpertíno : confecutocy fole ad quía decím pattíum íriteruallam , con(iftit quatríduo prope immobilis. Mox ab altitadine defceadit; retrod oraditur ab occafü uefpertíno ufque ad exortum matutinum. Tan; tum hace & luoa;totídem diebus quot fubíere;defcendunt. Veneris quíndecim & plu. — tibus fubit. Rurfus Saturni & Iouisduplícato ditedinntur , Martis etíá quadrüplicato: - Tantaeft natura uarietas.fed ratio euidens, Nam que ín uapore folis nítátut;etiá defcenr dunt ore, Multa promiamplíus circa haec potfunt fecreta natutzelegescs, quibus ipfa fcruiat.Exempli eratía: In Martis (idete,cuíus eft maxiítne inobferuabilis curíusnunquá. id ftationem facere , Iouis fidere tríquetro, rato admodum fexaginta partibus dífcréto, 4o. quí numerus fexangulas mundi efficit formas. INec exortus; nifi ín duobus fignis tant, cancri & leonis fimal zdere;Metcurij ueto (idus in pifcibus exortus uefpertitios ratos fa tete ctebetrímosín uiteíne:n libra matutínos. Item matutinos it aquatío,tatífsimos in Icone. Retrogradü in tauro & geminis nó ficrí: ín cancro uero nó citra uigefimáquíntam patté Lunábis coitumrcum fole in nullo alio (igno facere c gemínis:nó coíte alíquádo, in faeíttario tanti, INouilsimáuero primam eadé die uel nocte , nüilloalío ín fiziro dj ariete confpiciid quoqy paucis mortalium contigit Et inde fama cermendi Lyncec; Not. comparere in calo Satutaí fidus & Martis cum plutimá lon x | HISTORLAÉ- tIBER-.--ii ó ttiotstafex ;aut ciim minímü, denis detractis diebus: Ven-rís faxaeintánouem Aut cam mínimum , quínquaginta duobus: Mercurij tredecím;aut cum plurimum, feptemdecíes; E Quzratíocoloreseorummütet;/ ^ — ^ ^. Cap. Xvid C Olotes ratío altítadinü témperat.iquidem earum (imilitadinem trabunt,in quarü aera uenere fübeundo , tíngitfg appropiaquantes utralibet alieni meatus circulas, Fricidior ín pallorem,ardentior ín ruborem , uentofus i&horcoretn. Sol atq; m abíidum,exttemadg orbitze atram ín obfcaritatem.Suus quidem cuíqs color eft , Satut/ no candídus,Toui claras, Marti ioneus, Lucifero candens, Vefpeti refuloés, Mercutio ra díans,Lanx blandus; Solí cam orítur ardens ; poftea radíans;his caufisconnexo uifü & 1o earum qua czlo contínentat. Nang; modo multitudo conferta íneftcírca dímíidios or/ bes laaz;placida nocte lenitet illuftrante eas modo rarítas;ut fueiffe mitemur plenilunio abícondente;aut cum folís,fapráue dictarum radij uífus perftrínxere noftros, Et ipfa aüc luna íngraentíam folis radiorum haud dabíe dífferentías fentit; hebetante cxtteta ínfle; xos mundi conuexítate eos , prztercj ubí recti angulotum cópetunt ictus. Itags ín quà/ drato folís díuidua eft, ín tríqüetro feminani ambit orbe, imple£ aüt ín aduerfo:rarfusqs 1, quantam abfit à cerra "MVencrem feré tantum 1, íd eft, quantum ad lunam n dimidium, & índe fcfquiplum S iP yarn dem.À quaad folem fequi l 40 àtérra; Abeoad Iouem dimídiii,; & ab & ad (ignifetum:ita feptem tonos (itatem concentus.In ea Satu gioi reliquis imiiaacondam: »neceffarafabülitate, «-—— , Mercüríam phthongo,Iouem Phry ai efficit paffus, hoceft yftros efficit palus; pedes fexcentos E i5 non mínus quadraginta ftadíorum à terra akítüdinem efle,in rentí nubes cte. ce ical Pn imperturbatz lucis bído ad lunam uícies centá [tadíorum. Inde ad folem quínquíes — ze 05 i UA E | Q o —— C ommilfuré; id efl,caput € cauda dra comis fon harmoníiáuocant;hoc eft, uníuerz. — ap. xxn io €. PET NII NATVRALISÉ Iud] IUE eftolympiade centefimaoctaua,urbis anno trícentefimo nonageimooctauo . Breuiffy mum quo cernerentur fpacíam,feptem dierum annotatameft, loneiffimum octopínta.. iom aMlcrantitm moda, alij immobileshzrent . Omnes fermé füb ipfo h feptentríone, aliqua eius parte non certa , fed maxime ín candida, - serere M men accepit. Ariftoteles tradit & (imul plures cerni,nemíni comp. Wi .. iam, Ventos aütab ijs graues zftuscp Gignificari.Fiüt & hybernís menGibus,& in auftri i ex uo polo, fed ibi citraullum iubar, Diraá: compertaAethiopa & Aeoypti Eunelt ido, in Ims men &uí eius tex dedit Typhon ígaea fpecie , ac [pitt todo íntorta, uii quoc toruo, nec ftella uerius, quàm quídami fidus , ac nóleuiter piatam bello.[n noftro uero zuc Anítío Ner , üt ciuili motu éauio cofulejtetumd; Pompei & Cafaris tca ueaehcium , quo Claudius Caefar imperium relíquit Do; z - : pt: ac fcaum.Keferre arbitrantur, todiptjs,iatura & (itu, & eeneribuseotü, ^ Cap. xxxv 1 qua quínto confulatu fuo Titus Imperator Cafar praeclaro carmine perfcripfit,ad hanc E díem nouíísime uí(a . Eafdem bteuiores & ín mucronem faftígíatas, xiphías uocauere, qua fantomníum pallidifsimz,& quodam eladij nítote, ac fine ullis ra fs:quos difteus fao nomini fimilis,colore autem electro,ratos e margine emíttít.Pitheres doliorsitn cerni 30 h E tar figura;ín cócauo famide lucis.Ceratías cornus fpeciem habet,qualís fuit cum Gtzcía ttü alterí;quod equidé 45 im ignetts nodus, Sparguntur aliquádo & etrantibus ftellis | catteríscs crínes.Sed cometes nuncg in óccafura parte cxli eft.terrificum magna exparte ——€ bl : HISTORIAE LIBER fi ii in quas partes fefe íaculetur, aut cuius ftella: uires accipiat, quac fimilitudines reddat, & quibusín locís emiect. Tibíarum fpecie muficz arti portendere. Obfccenís aüt mori bus, ín uerendís partibus lignorum. Ingentjs & etuditioni, fi ttiquetram fieuram qua dratamue paríbus angulisad aliquos perenníü ftellarü (itus zedant. Vencna fundere, in capíte feptentríonalis auftrínze'ue ferpentís. Cometes ín uno totíus otbísloco colitur í templo Romz, admodum fauftus diuo Augufto indicatusab ípfo. quí incipiente eo, appatuít ludis quos faciebat Veneri genítrícijnon multo poftobítum patrís Cafarís, ia collegio ab eo inftítuto. INanc; hisuerbísid eaudium prodidit: Iis ipfis ludotut» mcor jo tum diebus,(idus crínitam pet feptem dies ín regione cceli, qua fub feptentrionibus eft; confpectum.]d oríebatut cíca uadecímam horam díei, clarum & omnibus terrís con; fpicaum fuit.Eo Gdere (icuificari aulgus credídit, Cae(aris animam (ater deorum immor talíum numina receptam:quo nomíne íd ín(igde (imulacto capitis eíus, quod mox in fo; toconfecraaimus,adíectum eft.FTzc ille ín publicatn,ínteriore gaudío fibi illum natum; | —- —Decodicolotibus. —— |. — ttaliutn titmoti eft) incendium [un tho OSRAM ET x ——— —— Pm 2 — -— ROBA [EL Lue L1 2a de san one NU EL os —— al Me o as t e : Dao - E zI. Ema enmEUE E. Ere rtr cs ui io ice T id à nm 3 9$ cR ITEISEE 2d : - b "-— "— C m - 2 D — Tem. — DUE T m RTT gredi Rn nem d A ITA : rct z ER Y iem WU ZU €. PLINII NÁTVRAÉLIS op vog Decitelilisrepentitse 097 cocco c cO euim à 7 Irculus tubti colorís L.Tulio;P.Rutilio coss.Fíunt prodípío(i & logiores folís defe Cs cus, qualis occifo dictatore Cafare, & Antoníano bello; totíus pen anní pallore contínuo. . E. —Pluresfoles..: -—- ^ 0 9 € Gap. xxxr co CECT carfas plures foles (imul cernuntar,aec fupraipfum necínfra;fed ex obliquo;nan poen nec cotra terram, nec aoctu;fed aut oriente aut occídéte.Semel & me» ridic cófpectiin Bofphoro produatur,qui à matutino tempore durauerunt ín occafum. Tiínos foles antíquí fzpíus uidere:ficut Sp.Pofthutnio Q.Mutio,& Q.Martio, M.Por . tío,& M. Antonio,D. Dolobella, & M.Lepído, L.Planco co:s s.Et noftra actas uidit di uo Claudio príncipe;cófulatu eius, Cornelio Orfito collega. Plures fimul cg tresuifi, ad !o -hocauinundgproduntut. ——— Plates hune 5 Cap. xxx | Vnzquogttínz;ut Ca.Domítío C.Fannío cofülibus,appatuere:quos pletíqy ap: | tk ellaueruntfolesnoctutnos.. . — — Dieramlux nocte. Cap.xxxur . p, ees de caelo noctu uífatn eft, C. C cilio, Ca.Papyrío cófülibus,& fzpealids ut. : " AL2 diei fpecies noctuluceret. — - Clypeíardentes. — |. Cap. xxxum Lypeusardés ab occafa ad ortum fcintillans.tranfcutrit;folis occafa L. Valerio, C. Madovous " -— Ofnumcecl -* — —— 'Ogsexxxv A. tur.xiftüt fte llz & in marítertiscg. — DeftelisCaftoribus. — — Cap.xxxvir : uítalem hunc fpitítum fundit. ofra lanam hxc fedes,multocp ínferior(ut anímaduerto . propemodü coftare)infinitá ex fuperiore natura aeris;infinità & terreni halitus mifcens, utragy forte cofunditur.Hinc nubila;tonítrua, & alia fulmina.Hinc grádinespruínz,im . -. btes;procellz,turbínes.Hinc plurima mortaliá mala, & rer natura pugna fecum. Ter; rena ín ccelü tendétía deprimit iderü uís: eademás que fponte nó fabeüt, ad fe trahunt. Decidunt imbres, nebulz: fübeunt, ficcantar amnes, ruunt erandines, corrent radij, & : terram ín mediamundiq; impellunt.Iidem infracti refiliunt:& qua potuere, auferunt fe; 4o cum, Vapor ex alto cadit,turfamáy ín alta redit. Vétiíngruunt ínanes;fjdemégcum rapi — : na temeát. T'ot anímaliá hauftus fpirítü & füblimi ttahit. At illecotra nítit;tellusds, ut ina tí ccelo fpirítà infandít.Sic ultto citro cómeante natura,.ut torméto aliquo, mundi celeri : tatedíícordía accenditur. Nec ftare pugna licet; fed affidue rapta cóuoluitur & cítcater ram immenfo reram quafi globo tendit, fübínde per. nubes ccelam aliud. obtexens, * Ventoram hoc regnum. Itag; przcípua corum natura ibi, & fermé reliquas complexa n & fulminü actus;horum uíolentig plerícs affienant. Quín caufasquoníam & tonítraum & fulminü íactus;t ! «í idibus pluere interím , quod uento (int rapti, & multa (imiliter, Quamob, - AU e. . "HISTORIAE LIBER ri n quot Wémplurafmüldicendafünt — ^ Deftatistempeffatibus — "Capo xxix ng^^ 2 Empeftatü reruma; quafdam ftatas effe caufas, quafdam uto fottuítas,aüt adhue : ratiónís íncormpertz,manifeftum eft.Quis enim acftates & hyemes, quz ín tem poribus annua uice intellieuntur , (iderá motu fieri dubitet ? Ergo ut folis natura tetripe/ rando íntellípítur anno,(ic reliquorü quoq; (idetutm propría eft quibuf. q uis, & ad fuam cuíqy naturam fertilis, Alia fant ín liquorem foluti humoris feecanda, aliacócreti in prai nas, aut coacti in níues, aut glaciati ia grandiínes:alía flatus , alia teporis, alía naporís,alía rotís;alía rigotís.INec uero hac tánta debent exíftimarí, quanta cernuritur,cum efTe eorá nullum minus lana tam immenfz altitudinis ratío declarec.Teítur ín fao quzecg mota na yo tutàm fuam exercent,quod manifeftü Satutní maxíme tranfitus imbribus faciunt, INce meantíum modo (ideram haz uís cft, fed multorü ctíam adbateritium caclo:quoties et/ santium accefTu impulfa, aut coníecta radíorutmn extimulata funt : qualiter ín facalís fen/ E timus accídere , quas Graci ob id pluuio nomine hyadas appellant ks & fua fponte quzdá ftatisG; téporibus,ut hoedorá exottas.Accturi uero (idus non ferm? (ine procc lofagtandineemergit. — Deuicaniculz, Ru i MIA ? Y Am canículx exortu, accendi folis uapores quis ignoratcuius fiderís effectus an - N plífsimi ín terza fentíantur,Feruent matía exoriente eo,fluctaant ín cellis uíná;mo/ Ted Y ES i * : od & [r uentut ftagna. OE em appellat Aegyptus fetam, quam in exortu eíuscontra ftare & $ par '1j-c ^ contuetí tradit , acuelut adorare , cum fternuerít. Canes quídé toto eo fpatío maxime in dd A paf 2, i0 rabiem aginoneftdubium. —— — | |... "Siderainalis (ionorum partibus & temporibusaliasinflaere, ^ ^ Cap. xtt 4C Vin partibus quoque (ignorum quorundam fua uis ineft , ut autamnali equino; ctíobrumaá,cum tépeftatibus cófici (idus intelligimus, INecímbribus tantü tem; — .peftatibusqy,fed multis € corpor & rurís experimetis. Afflátur alij (idere;altj comouen 1 . tur[tatístemporibus aluo,netuis;capite;mente.Olea,& populus alba;& falíces;folía fol/ tur iatentz fpíríta membrana. Míretur hoc;qui aon obferuet quotidiano experimento; hertbamunam , quz uocatur heliotropium,abeunttem folem intueri femper,omnibuság —. horíscum eouctti;uel nubilo obumbrante.Iam quidem lunarí poteftate ofttearum,co ^. $o chylioramá , & concharum omníü corpora augerí;ac rurfus mínui. Quin & foricum fr» brasrefpondere numero lunz, exquifiuere diligetiores : Minimamda; animal formicam 4 7^ fentitcuitesfideris, interlunío femperceffantem. Quo turpíor homíni ínfcitia eft fatentí (— precipue iumentotü quorundam ín oculís morbos cum luna increfcere ac minui. Patto »- . cinataruaftitas celi ímmenfa,difcreta altitudine in duo atcp rx figna.Fiz fant rerum Kg. dut animantiü effigies , ín quas digeffere clum periti. In his quídam mille fexcentas an | : notauere ftellas;in(ignes uidelicet effectu, uífüue . Exetpli gratía;ín cauda tautí feptem, E i quas appellauere Veregilías,in fronte faculas,Booten;quí fequitur feptentríoncs. A ^ 77^ "]mbriamuentorum &nubiumncaufz. —— —— Cap. xum dem Eze has caufas non negauerim exiftere imbres uentos: quoniá humidam dtet/ plo ra;alíás uero propter uapotes famidam,exhalare caliginem certum eft. Nubesdg li pantíbus ín quamlibet profundam aquarum altitudinem, : — . Detosttis&fulgaubus | 7Osp. xum T Gitar non eamínficías, poffeín bas & ignes fapeme ftellaram decidere, quales fereno Iz cernitnus, quorá íctu cócutí aera uerü eft,quando & tela uib rata ftrídunt. Cum ücro ín aubeta peruenerínt,uaporem diffonü gigni , ut candente ferto ín aquam demet/ — fo,& fumídáuotticem uolui.Hinc nafci procellas.Et (i in nube lactetur flatus, autuapot, — konítrua «dí:fi erumpat ardens, fulmina: (i longiore tractu nitarur,fulgetra.His indi nt bem 4 quote egte(lo ín fublime;aut exaere coacto ín liquorem,gigni . Denfitas eatücor pusiy | haad dubio coniectatur Mese folem obumbrent, perfpicuum aliás etíam ur; gal e ftítio círcüiagunt.Eloret ipfo brumali die, fufpenfa in tectis arentís herba puleeij;rumpu) pulseum t rón ceca. quando e fixe ^ i (o PLINIRONATVAGGOS bens;illis pettampi.Et effe tonitrua impactetum igniumplaga$;ideoósptotiouscotuz — 7 fcarc igneas nubium rímas. offe & repulfa (iderum depreffum, quí à terra meauerít, fpí títum nube cohibitum tonare,natura ftrangulaate fonítum düm rixetur, cdito fragore ^ cum erumpat, ut ín membrana fpiritu intenta, Poffe & attrita , dum in prxceps feratur, illam;quifquís eft,fpitítà accendí.Poffe & cóflictu nubium elidi, ut duorülapidum, fin; — . tillatibus fa laettis Sed hxcomnia effe fortuita.Híne bruta falmina & uana, ut qua nul, laueniant ratíone natatac. Lis petcutí montes;rjs matía , omnes; alios ítrítos iactus . [lla uero fatídíca ex alto,(tatísdg de caufis, ex fuis uehire fideribus.Simili modo uentos ucT potíus flatus;poffe & ex arido (ico habítu terr« gígní non négauctim : poffe&aquís — deraexpitátibus,qui necp in nebulá denfet/nec eraffefcat ín nubes:poffe & folis impul(a 1o | agí:quoníam uentus non alíud íatelligatur, quàm fluctus aerís:plaribusdp etíam modis. ^—— Nang & éfluminibus ac niuibus,& € mari aidemus & quidé tranquillo, & alíos quos uo cant altanoS terra coníurgere Qui quídem cum & mariredeunt;ttopxi uocantar(iper^ —— 7 gunbapog&i, ^ Quarationecchoreddata. .— ———— Cap. xui Mpcoce uero flexus crebri uettices,& contlexa cubito;aut cofracta ín humeros LY Liuga;concaui uallium finus;fcindunt inzqualiter inde refültantem acra:qua caufa . etíam uoces multis ín locisreciprocasfacit, — B o E i | — ... Deuentis iterum, . i (ss Quecficuenes generan quidmaia en [4*] - e bow £3 T e s jor] £2. d - . £2. Qo d g E ui n E a) Lx m zi S Lem 4n. v í IE £3. LA £& S D. z e quA fari do? j^ e py Jm. [mi TO. e o £2 e "O0 et "e£ Len d £3 £3 t£ rof fiue ab íliís caelo affixis cadunt;palàm eft illud quoqj legem natura: habcre nóignotam, 59 We atureSLobferaationesuentotum. —————— ..— Cap xrvr Sr ne;fecuta actas octo addidit,nimis uit . breuem ex numerofa additis 5 otiente acquinoctiali fbfolanusab à HISTORIAE LIBEK i - étiente brumaliuultarhus:Illum apelíotenhunc eutum Graeci appellant. A meridie au; fter,& ab occafü brumali afrícus,noton & liba nominant: Ab occafa zquíinoctíali fauo/ bíus,ab occafu folftitiali cotus,zephyron & argeften uocát:A feptentríoibus fepteatrío, - interig eum & exortum folí(títialem aquilo, apatctías dicti & boreas; INumerofior ratio quatuorhís interíecerat, thrafciá, media repíone inter feptenttíonem & occafum folftitía lerititemd czecían , media ínter aquilonem & exortü equínoctialem: Ab ortu fol(titíali ph cenicían , medía regione inter ortum brumalem & meridiem : Item inter liba & notoa €ompofitum ex uttoque medíum , iater meridiem & hybernum occídentem, libaaoton, | Necfinís: Alij quippe mefen nomine etiamnum addidere ínter borean & cxcían , & | do íntereurum & aoton euronotam. Sunt etíam quídam peculíares quibufq; eentibus aen t nonultracertum procedentes tractum: ut Athenienfibus fciron , paulum ab argefte deHexus, relique Gracia ignotus. Aliubi elatior ídem olympias uocatur. Confüetudo omnibus hís aominibusargeften intelligit:& caxcían aliqui uocant hellefpontíum;& eof? dem alibi aliter.Item ín Narbonen(i prouíncia claríffimus uentorü cft circius;nec allí aio . lentia ínferíor, Oftíam pleruaqy recta Liguftico mari perferens: ídem non modo ín reli» quis partíbus cxli ignotus ,fed ne Víennam quidem eiufdem prouínciz urbem attí geas, paucis ante limítibus iugi modici occuríu tantus ille uentoriim coercítus. Ec aw [tros in Aegyptü penetrare negat Fabíanus. Quo fit manifefta lex natarz, aentís etíam & tempore & fine dicto. Ver ergo aperit nauigantibus matía : cuius in principio;fauonfj zo hybernum molliunt cxlam, fole aqaatij xx v. obtinente partem.Is dies fextus eft ante - Februarías Idus. Competit fermé & hocomnibus quos deíade ponam,pet (ingulas in; tercalationes uno díe antícipantibus,rurfumd luftro fequenti ordine feraantibus , Fauo» niam quídam ad vir. Cal. Martij chelídonian uocant , ab hírundinis uif: nonnulli ue; roornithían; ano € Lx x. die poft bramam,ab aduentu auium;flantem per dies ix. Fa - uoníiocontraríus eft,quem fübtolanam appellauimus.Daatus eft auté huic exortus Ver, giliarum in totidé pattibustaurí;fex diebus ante Maias Idus, quod tempus auftrínü eft, huic uento feptentrione cótrarío . Ardentífsimo auté xtatis tempore exoritur canículz (idus;fole ptimá partem leonis ingrediente:quí dies x v. ante Augufti Caleri.eft, Fluius |^ "5 magiísftati fant.Pofteos rurfus auftri frequetesufcp ad (idus Arcturí; quod exoritur xt £z D gent c : * "Y p^ PF 95 F ^, " y "— 7. " ; " ^ w y & otiente. Salubertímus autem'omnium aquilo:noxius au fter, & magis ficcus , fortafsís auiahiumidus frígidior et. Minus efuríte eo pirante credantur animantes. Ete(iz nocta defiaunt fere , & àtertia diei hora oríuntur . In Hifpania & Afia ab oríente flatus eft eo; suya Ponto abaquilone, reliquis n partibus à eacridic , pirant auté & à -— — "t6 CUPLINII C NATYEAXLIS C" uocantur ornithíz , fed leníores & paucis díebus . Permutant & dao natutam cum fitdy E Auftet Afticse férenus,aquilo nubilus . Omnes uenti uicibus fuís f; pírant maíore ex patr , te;aut ut contrarius definentííncipíat. Cum proximi cadentibus füreunt ,à Ixuo latere peftatum magna ex parte. Et eft príncipiumluftri cíus femper intercalaríanno canículaz: | | nentem,Idem ardentíor accenfuscg dum furít;prefter uocaturatnburenscontacta parí;so; * em | &er&proterens -.— borpinen cesis abc uHeld. arcos | cto Aliaptodipiofa cgeleratempeftatam;, —^-———— Cap. xrrx iftínet ; Ex eodem genere;8d | | : usaernu óp terratü exhalatio rigens ac eclidaquicquíd ia àfülmi 2 6. HAPTORIEM) GLIR EE. Hh py - quodnoninalioGtu. ' Fulpututi eénera & mítacula.— ^ Cap. Lt -— — * Viminum ipfotum plura genera traduntur. Qua ficca aeniunt,no adutunt,fed diffi A. pant, Quz humída;non urunt fed iafufcant, T'ertíum e(t quod clarum aiocant;míri/ fice rmaxime natüte,quo dolia exbautíuntur íntactís operímentis, nullocg alio aeftício teli£to, Aututn & es & argentü líquatur intus;facculís ipis ulló modo ambuftis , ac ne confufo quidém (igno cera; Martía prínceps Romanarü icta grauida , pattu exanima, to, ipfa citra ullum alíad íncómodum uixit. In Catiliaíanis prodiotjs , Pompeíano ex municipio M. Herenníus decutío feteno die fulmine ictus eft, : viros Deobferaationibus. — - Cap. ri 15 FE Hafcorum litecz nouem deos emíttete fulmina exiftimaat, cadp effc ündecim gené rum.Iouetn eaím trína íaculatí. Romani duo tantum ex ijs feruauere : díutna attri buentes Joui,noctutna Sutmmano,ratiora fane cadem decaufa frieidiorís calí.Hetrüria erumpere terra quoq arbitratut;qua infera appellat; brumali tempore facta, fxua ma xíme & execrabilía;cum (int omnía qua terrena exiftimant;non illa ecnetalíayfrec à (ide; tibus uenientía,fed ex proxiaa atop turbidiore natura. Argumentum euidens cft, quod omnia à faperiore cxlo decidentía obliquos babeant ictus:hzec autem qua uocantur tet renasrectos.Sed quía ex propiote materia cadunt;ideo creduntur 6 terra exite, quoníam ex repulíu nulla ueftigía edant , cum fit illa ratio non inferni ictus fed aduerfi . à Saturni ea fidere proficifci fubtiliter iftaconfectati putát:ficut cremantía,à Martis, Qualiter cum 2o Vol(nij oppidum Thufcorü opulentifsímü totum concrematü eft fulmine. Vocant & familiatía intotá uitam fatídica, qux príma fiunt familíam fuá cuíq; indepto. Caxterum exiftimant non ultra dccem annos portendere príuata, prxcterquam aut matrimonio prí imo facta;aut natali díe.Prblíca non ultra trice(imum annum;praterquam ín deductio neoppídorum. De Fulmínibus euocandis | Cap. uut Y E Xtatannalium memotía , facrís quibufda & precationibus uel cooi fulmina uel im» E petrati. Vetusfama Herrutiz eft;impetratum Vol(inios urbem agtís depopalatis : fubeunte monftro,quod uocauere Voltam:euocatü & à Porfena fio rege. Et ante cam à [Numa fepius hoc factitatum, ín primo annalium fuorum tradit L. Pifo erauis autor: quod imítat parum títe Tullum Hoftiliutn, ictum fulmine. Lacoség & aras,& facra ha 3o bemus;ínterd; Statores,& Tonantes;& Ferettíos,Elicíutm quoq accepimus Iouem. Va tíain hocuita fententía,& pro cuiufcs anímo . Imperarí naturz, audacís eft credere: nec mínus hebetis, benefictjs dirosare uires: quando in fuleurum quogy interpretatione eó profecit fciétía;ut uentura alía finíto díe praecínat:&tan peremptura (int fatum, aut apet/ tara potius alía fata quz lateant , innumerabilibus ín utroque publicis príuatísd experi mentis. Quamobrem (int ifta (ut rerum natur libuit) alijs certa, alijs dubia;alijs proba t,aliis damnanda.INos cxtera quz funt íü hís memorabilia non omittemus. | e Catholicafalgdrum. --—- - 09 s i Cap. LI ^ [7 Vlgetrüm prius cerni, quàm tonítrü auditi (cum (imul fiant) certü eft. Nec mirum, E quoníam lux fonita uelocíor.Iétum autem & fonitum congruere, íta modulante ma 40 tura.Sed fonitam profecti effe fulminis,non illatietiamnum fpiritum ocyorem fulmine, ideo quati príus omne & afflarí quàm percutí:nec quenquam tangi qui prior uíderit ful men, aut conítrua audierit. Laeua profpera exiftimátur * quoníá lua patte mundi ortus - eft. Nectam aduentus fpectatur,quàm redítus/fiue ab ictu refilíat iguis, (iue opereconfe éto aut ioc confümpto fpiritus remeet. In fedecim partes czlum in eo refpectu díuif: ere ThaGcU rima eft à feptenttionibus ad &quínoctialem exortum: fecunda ad merídíem, tettía ad equínoctíalem occafüm;quarta obtinet,quod reliquá eft, ab occafu ad fepten/ triones; Has iterum ín quaternas díuifere partes , ex quibus octo ab exortu finiftras, to; tídeni & cótrátío appellauere dextras.Ex his maxime dirz , qux feptentrioné ab occafü ^ Pride D et : m : z " * "P [3 LÀ attingunt Ira perplurimü tefert,unde uenerint fulmína,& quà coceflerínt. — SR $ € po dba . rotam emet e ra a - RN QpE SE iere i T C PLINÍI NATVRALÍIS^- 3 T eft,in exottítias redire partes.Ideo cum à príma calí parte uenctint, & ín eddetmn cóceffe. h rínt, (imma felícítas portenditur,quale Syllz dictatori oftentü datum accipimus. Cate 4 $ ra ipfius mundi pottíone mínus profperaaut diia. Quacda fuleura enuncíareno pstant . fas,nec audire;practerquam fi hofpíti indícétur aut parenti . Maona huíusob fcruationís : uanitas,tacta Iunonis «de,Romz deprehenfa eft Scauro céfüle,quimox princeps fuit, . lNoctu magís quàm interdiu (ine tonittíbus fulgurat. Vnü animal homíné non femper extíaguiít;cxtera ilicothiunc uidelicet natura ttibuente honoré;cum.tot belux uiribus pre : ftent. Omnía cótrarías iacubát in partes. Flomo nifi cóuertatut aí percu(lus nó expirat; . 5uperne icticófidunt. Vigilansictus coniuentibus oculis, dormiens patétibus repetitur. Homiané íta exanimatü cremati fas non eft;cónditetra relíoio tradidit; INullá animalnifi 10 ; exanimatum,fulmíae accenditur. Vulnera falmínatorü frígidiota reliquo corpore fant. EE Él : Qua non feríantur fulmine, ues cu Glapicqud. E * X fjsqua terra eienuntur;lauri ftuticem non icit:nec unquam quinque altius pedi» - 2 -7 busdeícendit ín terrá.Ideo pauídíaltiores pecus tatifsímos ptitantiaut tabetnacula: é pellibus beluatam , quas uitulos matínos appellatt, quoniá hoc folum animal ex ma: . rínis non percutíat, ficat nec é uoluctibus aquilà, qux ob hocarmiget huíus teli fin gítats . Ia Ixalía intet T'atracinam & zdem Fetonix;turres bellicis temporibus defiere fieri, nul, gnus numetus ín exercítu erat.cffigies qua: pluerat;fpongiarum fer? Gmilis fait: aru pi^ ces cauenda premonuetüt füperaa uulnera. Liaüt Paulo, C, Matcello c o s slana pluuic itcaca(tellà CarífTanum, iuxta quod poft annum T. Aanius Milo occifus cft. Eodem loin eiusanníactarelatumeft, — Dectepitaarmorum &tabaram deezloaudito. -————— Cap.rvit —, A Rmorum ctepítus & tuba fonitas,auditos € celo Cimbricis bellis accepimus,ctes — 4. 3 brostg & príus & poftea; Tertío uero cófalata Marijab Ametiínis & Tudertibus 5o: NA : fpectata arma cxleftia;ab orta occafucg inter fe cócurrentía pulfisque abeccafüerant, — Ipíum ardere calá;minime mirácft, & [azpíus uifüm;niaiore ai ipnis nubibus correptis; SUN Ed : — eerscore Cas Gyidt C Elebrant Greci Anaxagoram. Clazomenium ; olytnpiadis feptuagefimaoctause fecüdo anno,pradixi(fe cxleftia literatü (cientía; quibus diebus faxum cafürü effec : A R.cus uocámus extra miraculum frequentes, & extta oftehtum -tiam nepluuios RN »ortendutt. Manifeftü eft, radium folisimmif" otumég tátietatem mixtura nubium, nt nec anquam ni(i dimidía:círculi for doutfüm : quod tamen-fatetur idem. Rm : | nog s c WM pem enm von HR HISTORIAE LIBER it i$ tion ni(i quartadecima luna poffe. Fiunt auté hyeme , maxime ab &qüitoctió dutatntia/ m^ li die dectefcente. Quo rurfas crefcente ab zquínoctío aerno,no exiftünt:nec cítcà folftó tium longílTimis diebus:brumauero, hoc eft;breuiffimis diebus,frequenter.Tidem fübli meshumili fole humilesdz füblimi , & minores occidente uel oriente, fed in latitadinemi díffai;metridie exiles, aerum ambiítus maíotís . Aeftate nero pet metídiem non ccrnun: tar:poft autumni zquínoctíim, quacunque hora: nec unquatm plures fimul quàm duo, Catera eiufdem naturx non multís dubíaeffeuideo; — | Ls Deer . Degraudine,niue; pruina; nebula;tore. " Cap. Lx : (i Randinem conglacíato imbre eiení,& níuem eodetn humoré rollitis coacto, pruí 19. «3 nam aüt ex rore etlído. Perhyemé níues cadere nó grádines, ipfasy erandities iti» terdíu fzepitis quàm noctu, & multo celeríts refoluí quàm níues , INebulas nec £&ftate neé Ps maximo frigore exiftere, ores neq gelu;aeg; atdoribus;necy uentís,üec hifi ferena no» ete. Gelando liquorem mítui;folutacp glacie non eundem ínuchíri modüm., ml e. —— Denubíum imagínibus. | Cap. ixi ML colorum figurarum ín nubibus cerni, prout admixtus fenis fapetet aut. uincatu. — . —— Deptoprietatibus czlíín locis, T Cà. Lxip ^73 Raterea quafdam proprietates cali quibufdá locis effe. Rofcídas xtate Africa no^ es Tn Italía Locris & ia lacu Velino;nullo non die appárere arquus. Rhodi & Sy) racu(is nunquam tanta nubila obdací:ut rion aliqua hora fol ceraatut, qualía aptíus fuí 3o. tefcrenturlocís.FIac int dicta deaere.— — Eo "DenwuatE ^0 00 00s | Cap. rxur Cf Equitur terta;caí uni teram naturz pattium,exímia propter metita , cognomen iüdi -Jdimus materax uenerationis. Síc homínum illa, ut celum deiqua nos náfcentes ex cipit,natos alit, femel sdítos fuftinet femper: nouifsime complexa otetnío íam à reli, . qua natura abdicatos , tam maxime at mater operiens;nullo magis facrámento , quàm quo nos quoque factos facit, etíam monumenta ac títulos gerens , nomen prorogans Goftrum, & memoríam extendens contra breuítatem &uí . Cuíus numen ültimum iam » nullisprecamur irati etaue : tanquam nefcíamus hànc effe folam , quz nunquam irafca) » . tarhomíni. Aquz fübeunt ín imbrestígefcunt ín erandínes;tumefcunt in fluctus, prac. 5o pítantur ín torrentes : aer ELM MAS : At hac beniena;mítis, indul "- gms ufuscg mortalium femper ancilla,qua: coa ta generat ? qux: fponte fundit? quos ^ ^ odotesfaporesi t quosfüccos? quos tactus * quoscolotes? quàm boria fide creditum. faenus reddit? qua noftri caufa alit? Peftifera enim anímantía, uítali fpítítu habente cul pam,neceffe eft illi (emínata excipere, & genita füftinere . Sed ín malis eenieranitíum no^ xaeft.Illa ferpentem homine petcuffo non amplias recipit, poenascp ctiam iaettíim n9. míne exíoit : illa medicas fundit herbas, & femper homíni parturít. Quín & aenena, no; ftri mifertam inftituilTe credi poteft , ne in tzdio uite dirae famís mors;terrz aetitis alie/ c niffíma,lenta nos cófumeret tabe, ne lacerum torpus abrupta difpercérent;ne laqueitor. quetet poena prapoftera 4 ínclufo fpiritu, cui quareretut exítus:ne ín profühdo quacita 4o motte;fepultura pabulo fieret , ne ferri ctucíatus frinderet corpus. Ita eft, miferta genuit id;cuíius facillimo hauftu,illibato corpore, & cum toto fancuine extingaeremur, nullo la bore;(itientibus fimiles:qualiter defunctos,nor uolucrís,non fera attíngeret: terret fer gatetur,qui Gibijpfi petiffet. Et ut uerum fateatur, tettà nobis maloru mremedium ge/ nuit, nos illud aíta fecímusuenenum . INos ením & fetro, quo carerenon poffumus, (i mili modo utimur. INee tamen quereremur metíto , etiam(i maleficij caufa tuliffet . Ad t uerfasunam quíppe naturx partem ingrati fumus : qua(i non ad delícías quafque , non E d contamelías feríat hómíni . In maría íacítur, aut ut freta àdmíttamus eroditur a/ E- j dà is :ferto, leno, igne, lapide; fruge,omnibus cruciatur Borís : multo plus ut delicijs, VP 0 qaimsralinenis Famuletur noftris Et tamen qua fümma patitur atque extrema cut, $ MAE — —— |" ^ b 4 tola MAR d | narrata difficiliora fuerint. Metallorum opulentia tam uaría, cam díues , tam foecutv 26 C. PLINII NATVERALDIS Citceijs ? Quod accidiffe & ín Ambrací portu decem mili paffuG iteruallo , & Adie^ T nienfium quinq; mili ad Pítzum memoratur. Et Ephefi, ubí quondam «dem Díanz allucbat. Herodoto quidé (i credimus , mare fuít íspra Memphim ufcy ad Aethíopum 4 montes:itemd; à planis Arabia. Mare & círca Llíum,& tota T eutbranía, quadg campos íntulerít Maander. Ratío ínfülatam enafcentium. — Cap. LxxxvI (A, TA f&untur & alio modo terrasac repente ín aliquo mari emereüt, uelut paria fecum IN faciente natura, qued hauferithíatus, aliolocoreddente. ^. . . . : Quz& quibus temporibus enatz (unt | Cap. 1xxxvit "t Larz iampridem ínfale,;Delos & Rhodos;memotíz produntur enata Poftea mí | nores,ultra Melon Anaphe;inter Lemnum &Hellefpontam,Nea:ínter Lebedum & T'eon, Alone:inter Cycladas olympíadis cxxxv. anno quarto, Thera & Therafia. In ter cafdem poftannos cxxx. Híera, eademás Automate. Et ab ea duobus ftadíjs poft annos cx. ín noftro uo, M. Iunio Syllano, & L. Balbo. c o s s. ad viij. I das Ialáj, hía. 3 Quas terras interraperint maría, Cap. rxxxvim dud Ut. —— INte nos & íuxta Italiam ínter Aeolías ínfulas, item iuxta Cretam emer(ic € mati ; LX. n. p. palfaum unà cum calidis fontibus, altera olytpíadis cxli. anno tettíoín — €, | Thufco finu, flagrans hacc uiolento cam flatu . Proditurds memoria: magna circa illam " multitudine pifcium fluitante; confeftim expitaffe quibus ex hís cibus fuiffet , Sic & Pi | thecufas ia Campano (inu ferunt ortas.Mox ínhís montem Epopon,cum repente flam . ma ex eo emícuiflet , campeftri quatum planície. In eadem & oppidum hauftum pro; 20 fundo:aliocs motu tert: ftagnum emet(iffe : € alío ; prouolutis montibus infulam exto.— tiffe Prochytam , Nang; & hoc modo infülas rerum natura fecít.Auellit Siciliam Italíz, Cyprü Sytiz,Eubceam Bocotíz,Eubcez Atalanté & Macrín;Besbycü Bith yniz, Leur coliam Siren promontotío. . ^ Qusinfülecótinentiadíancte — Cap. rxxxix | Vríus abítulit ínfalas mari;ianxités terrís : Antiffam Lesbo; Z;ephyriutm Halicatz. À V. naffo;Ethufam Miíndo,Dromifcó & Pernen Mileto,Narthecufam Parthenio pro montorío.Flybanda quondáiufüla Ioniz cc. nunc à mari abeft ftadijs.Syriten Ephefüs sn mediterranea habet; Derafidas & Sophoníam uícína ei Mlaenefia. Epidautus & Ori | cam ínfülceffe deferant, —— Quaterre ín totü mati permutatz, Cap- xc rn IN totum abftulit terras , primum omníum ubi Adantícam mate eft , (i Platoni cred sa 2] -Amus,immenfo fpatio. Mox interno; que uidemus hodíe,merfam Acarnaniam Amp — 3 bracio (inu, Achaíam Corínthío,Eutopam AfiamQ Propontide & Ponto, Ad hoc pet ^ tupít mate Leucada, Antitrhiam,Hellefpontam;Bofphoros dues — 139229 s | . Qusxtertzipfefeforbuerunt, ^ Cap. xci 4 AI ut finus & (tagna practeream, ipfa fe codensterra deuorauit Cybotumaltiffo E mum montem , cum oppído Cutite, Sipylü in Maenefia: & prius in eodemloco c P clatífsimam urbem qua Taatalis nocabatur. Gialanís & Giamales urbititm in Phoenice E. agtoscum ipfis, Phegíum Aethiopiz iugum excelfifsimum, tanquam non infida erat P, | farentur&líttota.-— — Quzutbeshauftz (int d marí, -— Cap. xcu j P Y trham & Antiffam citca Maotín pontus abftulit;Elicem & Batatn in inu Corin 49 X thío,quatü ín alto ueftigía apparent. Ex ínfala Cea amplius ttígintamiliapaffuumn — — abrupta fubito , cam plutímis mortalium tapuít. Etín Sicilia dimidiam Tyndarídaut: " bem;ac quícquid ab Italía deeft. Similiter in Boeotía & Eleufina. EP Sg quiam os De mítaculistetrarum, — ^ - pres cEap. xémr s 1 Nis enim terrae (ileantur ; & quícquíd eft,ubi faltem bufta urbíum extant: (imul * "t tertze míracula potíus dícamus , quám fceleta natura . Et Hercale non cxleftía E botíens: cum tantum quotídie orbe toto populentur ignes, tuína, tot mortalesconterant: eemmaram pi c c .—- . Kturatam P^ poss HISTORIAE LIBER [1 àj wap — KLaratam multiplex lapidum tam difcolores macul;interdg eos candor alíciías, Btátee ^ lucem omnía excludens: medicatotam fontíum uís:ígnium tot locis emicantium; perpe/ tda tot feculis iacendía:fpiritus letalesalibi;aut fcrobibus emifsi, aut ipfo loci fitu thortife ti; alibíaoluctibustantum , ut Soracte uicíno urbi tractu: alibi prater hominem caterís animantibus : nonntiaquam & homíní, ut ía Sinueffano agro & Puteolano : fpiracula uocantalij Charoneas fctobes , mottifertim fpiritum exhalantes , Item in Hirpiriis An; fancti, ad Mephitis edem locum ; quem quí intrauere motíuntur . Simili modo Hie; tapoli in A(ia, matrís magna tantum facerdotí innoxium ; Alibi fatídici fpecas,quotum exhalatione temuleniti fatura prcínunt ,ut Delphis;nobilifsimo oraculo. Quibus in re; í» busquíd pofsit aliud cau afferre mortaliutn quifpiam , quàm diffuf per omne natu , rz fubindealiter atq; aliter iümen érumpens? —— | | wirsraioil Deterrísfempertteméntibus; ———— Cap. xcii e e prm ueto tert ad iigreffus ttemunt, ficat ín Gabienfi aero, non proculutbe ge. 2X Roma,iugera fermé ducenta;equitantíum éurfa:fimiliter ín Reatino. — ee — ^Deinfülisfemperfluctuantibus ——— Cap. xcv ^ W^x Vzdam ínfulz fempetfluctuant , cut íà àgro Czcubo, & eodem Reatíno , Mu (ios Satonient : In Vadimonis lacu , & ad Cutílías aquas opaca fylua;quz nut » quam die ac noctü eodem loco uifitartIn Lydia quz uocantur Calaminz,non uentis fo 4 lum,fed etiá contis quó libeat impulf;multorut ciaíum Mithtidatico bello falus. Sunt 5o & in Nyamphiao paru faltuates dicte; quonia ín fymphonie cantu ad (ctus modulantía . pedam moneatur. In Tarquíaienfi lacu magno Italíz: daz nemora cireumferunt;nic tri quetrá figurá &dentes nunc rotandam cóplexu,uentis ímpellentibus,quadratá nundg. dubio Quibus ín terrís nó pluat : & acetuata terrarum míracula, & ed — —*egetetotum elementotutn. - j Qape ucvbeeo ts C Elebre fanum habet Veneris Paphos,ia cuius quandam ateam non impluit . Iteni 4 in INea oppido Troadis círca (imulacrü Mínerua: . In eodé & relicta factificía non putrefcant.Iuxta Harpafa oppídum Afia;cautes ftat horrenda;uno digito mobilis : ea | A demfitoto cotpote impellatur; refiftens. In Taurorü peninfula inciuitate ParaGino tet ^ taeftqua fanátur omnía aulnera.Atcírca AfTon Troadis lapis nafcitur,quo cofamniun 8o tur omnía corpora:Sarcophagus uocatur. Dio fant motes iaxta flumen Indüjaltetí na^ tuta eft ut ferrum omae teneat,alteri ut refpuat. Itacy (i int clauí in calceaméto;ueftigía ^^ ^ qguelliínaltero n6 poffe;inaltero (ifti.Loctis & Crotonepeftilentíá nung fuifle,nec ullo | tertaemotu laboratí;annotatü eft.In Lycía aero femper à tetremotu xl.díes ferenos efTe. : [In agro Ardano ftamentü fatum no nafcitur. Ad aras Murtías ín Veíente , & apud Tw £g fculanü, & ín fylua Cimiaía loca funt ín quibus ín terrá depacta nó extrabuntur.In Cra p) ^ ftumíno natum fceaum ibi noxíum,extra falubre eft. IL -- Qaaratione x:(tus marís accedant & tecedant.Ecubí. — ^ — o7 5 fdemextratationem. — Cap. xcvr — | . —— *[7 Tdeaquatü natura cóplura dícta funt:fed alus marís accedere & teciprocare, ma/ E due míram:pluribus quidem modís,aerum caufa ín fole lanadp.Bis intet duos ex ortus luna afflaunt,bísq; remeant;uicenis quaternístp femper horis. Ft prímü attollem te (e cam ea mundo intumefcentes,mox à merídíano cadi faftigio uergéte ín occafum te (idétes:rarfusdg ab occafu fübter cxli ima; & merídíano cotraría accedéte;inundátes:hinc - donec ite exotíatur,fe forbétes. Nec unc eodem tépore quo pridie reflaí;ut ancillante idete;trahentedy fec auído hauftu maría, & affidue aliunde gg pridie exotiéte: paribus tamé intetuallís reciprocí;fenisqy femp horis, no cuíufcy diei aut noctis,aut locí;fed equi noctialibus:ideodp ínzquales aulgaríam horarü fpatio atcunq; plures ín eas aut dícíaut noctís illarü imm cadüt,& equiíaoctío tantü pares ubíq;. Ingés argamentü plenügg lucis ac t icis etíá diurng, hebetes efle; qui negét fubtermcate (idera ; ac rurfus - em re/ : : | L3 urgete Y . f Tas Alils uocis | T C. PLINJAI. NAT V-RALIS A3 ? 3 SS TN P] SR NDS v fatgete; fimilem tertís,imó uero aníuerfe naturae éxiade facié;in tfdé ottus occafasás operíbus:nó aliter füb terra manifefto (idetís curfu alióue effectu; cum preter oculosno ftros feratur. Multiplex etíamnü lunaris differentía; primum feptenis dicbus . Quippe modici oua ad díuíduá cftus;pleniore ab ea exundáuplenads maxime feraent.Inde mí tefcuut.Pares ad feptímá prímis Iterüdg alio latere diuidua augétur, In coítu folis pares; Plané eadéaquilonía,& à terrís longius recedéte mítiores, cg cáín auftros diereffa , pro» piore nif uím füam exercet. Per octonos quoq; annos ad principia motus X paría ín» cremétacentefimo lunzx reuocátur ambitu, augéte ea cuncta folis antiuís caufis, duobus equíaoctijs maxíme tumétes,X autumnalí amplíus d uerno.Inanes uero btuma, & ma- ois folítitio.INectamé in ip(is,quos díxi,temporü artículís, fed paucis poftdíebus,ficutí1o — . ) neg ín plena aut noui(Tima,fed poftea : nec ftatím ut laná mundus oftendat occultétue; aut medía plaga declinet,uerum duabus feré horís equinoctíalibus feríus, tardiore fem per ad terras omníü qux geruntur ín calo effectu cadente, quia , Gicutí fulgurís & toni -— - -— r L D - * D S ; A o trus & fulminü. Oés aüt x:ftus ín oceano maiora íntegüt fpatía inandantáz, quàm ía re» . liquo matíiue quía totüía uniuerfitate anímofius eft cj in patte, (iue quia magnitudo aperta (idetís uím laxe eraffantis efficacius featit,eandé aneuftijs arcétibus. Qua decau. fanec lacus,nec amnes (imiliter moaentur. Octogenis cubitis fupra Britanníam intume» . fcere cftas,Pytheas Maflilienfis autor eft.Interíora aüit maría terris claadütur ut portu. - Quibafdá tamen ínlocis fpatiofior laxítas ditioni paret:utpote cá plura exempla (intía tráquíllo marinallocg uelorü ímpulfi, tertío díc ex Italia prouectorà Vtícam, xftu fer; 20. uente. Círca litcora aüt magis cj in alto deprehédütur hi motusquoníá & in corpore ex trema pulfam uenarü,id eft;fpiritus magis fentíüt.In pletifcy tamé atuaríjs, proptet di fpares fiderü ín quog tracta exortus,diuerfi exiftüt (tus, tépore n6 ratione difcordes, (icat ín 5yttibus.Er quotundá tamé príuata natura eft , uclat Taurominitani Eutipi fie píus, S in Eubcea feptíes die ac nocte reciptocátis. Zftus ide ttíduo ín menfe cófiftit, fe ptima,octaua,nonads luna. Gadibus,q eft delubro Herculis proximus, fons inclufas ad putcí modá, alíás (imal cá oceano augetur minaíturds , aliás uero utrüqg cótraríjs tépori bus.Eodé inloco'ltet;oceani motibus cófentit.Intipa Betis oppidü eft, cuíus putei cre/ fcente zfta mínuuntur,augefcunt decedéte,medijs temporü immobiles : Eadé natara ín. Fiifpali oppido uni pateo;cxterís uulgatis, Et Pontus femp exttà meat ín Propotidem, 30. introrfus ia Pontü nundprelluo mari. —. Miracula maris. Cap. xcvi OQ Mnia plenilunío matía putoátur,quadá & ftato tempore. Cítca MefTaná & My-. las fimo fimilia expuuntur in líttas purgameta , unde fabula folis boues ibi ftabu. larí.Hís addit(ut nihil quod equidem noaetím praterea) Ariftoteles,nullum atiímal nift zftu recedente expírare, Obferaatü íd multum ín Gallíco oceano , & duntaxatin homi te compettü, Quz poteftaslunz,& terrena, & matína. Cap. xcrx. Vo ueta coniectatio exíftit , haud fraftra fpiritus fidus lunz exiftimari. Hoc cffe. quod tettas fatutet , accedensá corpora impleat, abfcedens ínaníat. Ideo cum in ctemento eias augeri conchylía,& maxime fpiritum fentíre quibus fanguisnon fit.Sed & fanguíne hominem ctíamcum lumine eius augeríac mínuí:frondes quoq; ac pabula (ut 4a. fuoloco dicetur)fentireiin omnía eadem penetrante ui. | : : Quae folís,& quare falfum mare. —Cap..c -Taq folis ardore (iccatur liquor:& hoc effe mafculum fidus accepimus, torrés cuacta. i ois mati late patétí faporem íncoqui falis, aut quía exhaufto inde dulcí te^. nuicp, quod facillime trahat uís ignea, omne afperius craffiusio línquatur . Ideo fumma equorum aqua dulcíorem profundam . Hanc e(Te ueríoré caufam afperi faporis, quàm. quod mate terr: füdor (it zeternus,aut quía plurímá ex arído mifceatur illi uapore,aut quía terrz natura medícatas aquas ínficíat, : Eft ín exeplis, Dionyfio Síciliz tyranno cam. die ín porta dulcefceret mare, - ulfas e pae Item HISTORIAE LIBER i 29 en Itemdenatutalunz. — —— : ed ais - € *T7 Conttatio ferunt lunz femineum ac molle fidus atq; nocturnü folaete humorem; E & trahere non auferre.Id manifeftü effequod ferarum occifa corpora ín tabem ut fa fuo refoluat,fomnodg fopitis torporém contract ín caput reuocct:elaciem refundar; cunctaq; humifico fpiritu laxet.Ita penfatí natut uíces , femperdy futkicere;alíjs Giderü elementa cogentíbus,alijs aeto fundentibus.Sed ín dulcibus aquís lunz alimentum effe; (icat ín marinis folís. Vbialiffimum mare, ———— s dap. ert Liiffimum mate xv.ftadioram Fabianus trádit. Alrj ia Ponto ex aduerfo Coraxo tum gentís(aocant Bathea pontítrecentis fere à continenti ftadfjs immenfam alti | io tudinem marís tradunt,uadis nuüquam repertís. — : | , — Mitaculaaquatum, fontíum,& fluminuni; so apo dt Irabilíus id faciint aque dulces;itixta mare at fiftulis emícátes, Nani necaquatum ^ natura à míraculís ceíTat, Dulces mart inaehütur,leuiores haud dubie . Ideo & ma/ s E rínz,quarum natura erauíor, magis inuecta fuftinent, Quedá uero & dulces ínter fe fiv permeant alías, Vt ín Fuciao lacu íiínuectus amnís;in Latio Addua,in Verbano Tícínus; 2 ín Benaco Míncíus,ín Seuinno Ollius;ín Lemano Rhodanus;hic trans alpes. fuperiorcs p^ in Italia multorü milium tranfituhofpitales fuas tantum, nec latgíotes Qj intulere aquas ^ euchentes.Prodítumhoc & ín Oronte amne Syrie, multísdy alijs. Quídà uero odio ma; : tis ip(a fabeüt uada, (icut Arethufa fons Syracufanus, ín quo reddunt iacta in Alpheü: 2o dui per Olympia fluens,Peloponne(iaco littorí ínfanditur.Subeunt tertas,rurfuscp red, duntur, Lycus ía Afia;Erafinus ín Atcolíca, Tíeris ín Mefopotamía . Etqu& ín Aefcula; -pij fonte Athenis immería funt;in Phaleríco reddütur.Et ín Atinate campo fluuíus mer/ fus; poft xx. M. pall.exit. Etín Aquileienfi limauus. iihil in Afj phaltite ludzeze lacü , qui bitumen gígnit, mergi poteft:necía Armenia maioris Arethufa: ís quidé nítrofus pifces alít.In Salentíno iuxta oppidum Maaduríam lacus ad margines plenus, neg exhauftís aquís mínuitur;necp infulis augetur. In Cíconü Hamiíne , & ia Picetio laca V elíno liená deiectum,;lapídeo cortice obducitar:& ía Surío Colchidis flumíne,adeo ut lapidem ple/ rang; durans adhuc íntegat cottex.Símiliter ía lumine Silariultra Surrentü, nó uirgul/ ^ tamodo immcetfayuerü & folía lapidefcant;aliás falubti potu eius áquae.In exíta paludis *so Reatinz,(axum crefcit.Et ín tubro mari olez,uírentesdy frutices enaícuntar. Sed & fon/ tíum plurímoram na tuta,mira eft feruore.Idig etíam in íugis alpiam ipfodg ín matijiti 707 — terktalíam & Aeaatíá;ut ín Baíano finu, & in Líti luuio,multiscg alijs , Nam dulcíshau/ » ftus ín mati plurímís locis,ut ad Chelidonias infulas & Aradum,& in Gaditano oceano. Patauínorum aquis calídis herba uíirentes ínnafcuntur, Pifanorü ranz:ad Vetulonios int Hetruria non procul à matí;pífces.Ia Cafinate fluuíus appellat Scatebra;fríeidus, abua dantior zftate.In co ut ín Arcadig Stymphali;enafcuntur aquatiles mufculi. n Dodone Iouis fons cam Git gelidus, & im emetías faces extinguat,fi extincta: admoueátut, accedit. A^ . Jdem metídie femper deficit, qua de caufa Auapauomenon uocát.Mox increícés ad me m dium noctis exuberat:ab eo rurfus fenfim deficit.In Illyríjs fupra fonté frigídü expanía: -4o ueftes accéduntur. Louis hammonís fons interdíu frigidus, noctibus feret. In Troglo/ . dytísfons folis appellatut dulas,& círca meridiem maxime frigidus:mox paulatim tcpe fcens,ad noctís media fetuote & acatítudíme infeftatur.Padi fons medijs bus cap uclut iaterquicícés femper arct.In Tenedo infula fons,femper à tertía noctis ora : ex tam ab acftíuo folftitio exundat.Et ín Delo infüla Inopas fons eodéquo Nilus modo;ac aríter cum eo decreftít augeturqy.Cótra Timauü amnem infula paraa ín mati c(t cum foatibus calidis,quí patiter cum aftu maris crefcunt minuunturdg.In agro EG tratis - Apenainum flauius Nouanus omnibus fol(títijs torrens,bruma ficcatur.In Falilco om/ dos boues facít:ín Boeotía amnis Melas oues nígras: Cephifus ex * . .nisaqua potata candi eodem lacu profluens,albas,rurfusnigras Peníus, ruffasdy iuxta Ilíà Xanthus unde & : * € $5 nomcti 30 ^ C PLINILINATVIUALIS nomen áthni , In Donto fluuius Aftaces ítrígat campos, üpcuspatte nieto lacte Q/ c m quz gentem alunt.In Reatíno fons INemíniz appellatus;alio atq alíoloco exotitut;ati/ nonx mutationem (ignificans.Brundifij ín portu fons, Íncotruptas praftat aquas naui, 4 gantibus. Lynceftís aqua, qua uocatur acídula;uíni modo temulentos facít, Item ín Pa; phlagonía,& ín agro Caleno.In Andro ínfula templo Liberi patris fontem nonís Ianua; rijs femper uíní fapore fluere Mutíanuster cos. credit:Diotecaofia uocat. Iuxta INona: crím Arcadi Styx,nec odore dífferens,nec colore;epota ilico necat.Item ín Berofo Tau rorum colle tres fontes,fine remedio,(ine dolore mortiferi. Ia Cartinen(i Hifpania agro duo fontes íuxta fluüt;alter omnía refpuens;alter abforbens.In eadé cente alius,aureí co : lorís omnes oftendit pifces,nihil extra illam aquam catterís differentes.In Comenfi iuxta 10 ) Larium lacum,fons largus,horís fingulis femper intumefcit ac refidet.In Cydonía infula ante Lcsbon fons calídus,uere tantá fluit.Lacus Sínnaiis ín Aia circünafcéte abfi ynthío inficitur. Colophoneín Apollinis Clarij fpecu lacuna eft;cuius potu míra redduntur ora cula;bibentíum bteuiore uita. Amnes retro fluere & noftra uídít atas, INeronís príncipís annis füpremis,(icut ín rebus eíus retulimus.Iam omnes fontes arftate € hyeme gelidíor ; tes effe;que fallitcSicutilla permira naturz opera;&s & plumbü ín mafla mete, dilatata & fluitare.Eíufdéts ponderis alía (idere;alía inuehí.Onera in aqua facilius m oyeti. hyrreü r lapidé quáuís grande ínnatare,eundédg cóminutá meroi. Recentía cadauera ad uadü lar | biintamefcentía attolli . Inaníauafa haud facilius cg plenaextrahi. Pluuías falinis aquas à utilíoresefle;cg relíquas:nec fieri falem nifi admixtis dulcibus, Matínas tardius celate;ce/ 26 leríus accendi.-Tyeme mare calídius effejautumno falfius.O mne oleo tranquillari. Et ob id utínantes ote fpargere,quoníá mítiget naturá afperá,lucemág deportet. INíaes in alto matí no cadete. C ü omnis aqua deorfum feratur, exilie fontés;aty etíá ia Aetnz radici "bus Hagrantis ín tantum,ut quínquagena & centena milía paff. barenas flammarum elo busetuctet, ^ — loniü & aquarü iuncta míracula,& de maltha. Cap. cimi a loo & igaium;quod eftnaturz quartüelementum;reddamus aliqua mítacula. Sed |] primum ex aquís.In Comagenes utbe Samofata ftagnum eft,emittens limum (mal , tham docant)lagranté:cum quid attíeit folidi;adhzeret. practerea tactus fequítar fucien tes, ic defendere muros oppugnante Lucullo;flaerabats miles armís faíssAquísctiam — * accehdítur, Terra tantum reftingui docuere experimenta, eeu ag cap CE V | — DeNNaphtha. : ps Lo « Imilis eft natura naphtbe:ita appella£citca Babyloníá,& in Auftagenis Parthíz pro ^ Seco bitumine liquídi modo.Fluic magna coenatío ignium , tranfiliuntes protinus — ' ineamundecuaq uifam.Ita ferant à Medea pellice ctematá;poftcg factíficatura ad aras ccetlerat,corona igne rapta. Defemperardentibuslocis, ^ Cap. cvr X 7 Erum ín montium mítraculís,atdet Aetna noctibus femper,tantocs zuo ieníü ma» Sr d AL fafficit,niualis hybernis temporibus;egeftumég cineré pruínis opetíens.INec | ía illo tantam natura (uít;exaftíoné terrís denuncíans: Flaeratín Phafelide mons Chí ^ mra, quidem immortali diebus ac noctibus flamma. Ienemeíusaccendiaqua;extin .— A" euiueto terta aut foeno; Ginidias Ctefias tradit . Eadé ín Lycia Hephaftij montes,tzda 49 tlammante tactí, flactant adeo, ut lapides quoc riuorü & harenz ín ipfis aquísardeát: aliturcy ienísille pluutjs. Baculo & quis ex fjs accenfo traxerit fulcos,rínos igníü fequí nar ( tant. Plagratía Bactris Cophanti noctibus uertex. Flagrat ia Medis & Ceftia gentecon tinto Perfidís:Sufis quidé ad tutrím albá, € xv. camínis,maximo cor & interdíu.Cam pus Dabyloníc flagrat; quadam uelatí pifcina iugerimaenítadíne. Item Aethiopütaxta To TE t3eiperium montetn, ftellarümodo cápi noctu nitent.Símiliter ín Meealopolitanorum $ agro,tametfi internus (it ille iucundus, frondémá: denfi fupra fe nemorís non adurés, & a iuxta gelidum fontem femper ardens INymphzicraterdira Apolloníatis fuis portédit,. : i heopompustradidit, Augetar imbtibus,egerítis bitumen , temperádum fonte illo ineuftabili ; HILSTORITE LITER II! j ) " : tns D , e , 3s L , , " ; 1 ie xp RA C ccitblssliisomnibitimine dílutias. Sed quis hzc miretat?ín medio mart EXera i fata exta Italíaen cam ipfo mati arfit per alíquot díes focíali bello , donec leaatio fenatus pía:it.Maxímo tamen ardet incendio Theon ochema dictum, Aethi opum iucum, tot vertesip folis atdoribus flámas egerit. Tot locis tot incendijs terü natura terras crema. Igaíum per fe míicacula. Ca. opt P Rxterca cam fit huíus unius elementi ratío feecunda;fedy ipfe pariat, & minimis cto Lk fcacfcíntillis,quid fore putandum eft ía tot rogis terret Quae eft illa natu ta,qux no/ racitatem ín toto müdo auídiffimá (ine damno fui. paícitzAddantur ijs fidera innumera, - íngensás fol. Addantur humani ignes, & lapídü quoq infiti naturc.attríta ínter fe ligna, j 10 fam nubía & orígínes falminü.Excedit profecto omnía míracula;ullá dié fuiffe quo not . cuncta collagratét : cá fpecula quogy cócaua aduetfa folis radijs facilias etíá accendaátur, quàm ullus alíus ignis.Quíd q» innumerabiles paruí;fed naturales fcatentcTo INympheo s exít € petra Háma que plautis accendítut;Exit & ad aquas Scantías.H:c quidé inualída AN cum tran(it , nec longe ín alía durans matería. Víret acterno hunc fonté igneum cótexens Éraxínns.Exit ín Mutinéli agro ftatís Vulcano diebus. R eperítur apud autores,fübiectis Aícíz aruís;fi carbo deciderit;ardere tetrá Ia agro Sabino & Sídicino unctü flaerarela € pidem.In Salentíno oppido Egnatía , tmpofito ligno in faxá quoddam ibi factnm,protí / nus flammam exiftere.In Lacinic Innonísara fub dio fita;cinerem immobiletm effe;per^- ontíbus undíq procellis. Quín & repentínos ignes exiftere,& ín aquís,& ín corporibus zo ctiam hamanís, T rafymenum lacum at(iffe totum: Seruio Tullio dormíentíin puerítía; . excapite flammam emícuífle : L. Martío ía Hifpania interemptís Sciptonibus concio nantí, & milites ad altionet exhortantí;arfiffe (imili modo, Valeríus Antias narrat. Plu^ ra mox & diftinctíus , Nunc enim quadam mixtura reram omníü exhibentur miracula, Veram egteíTa mens interpretatíoné natatz , feftínat legenti animos per totü otbetn, uelutímaau ducere, — Tere uniuerfe menfurajongitudo &latítudo. — Cap. cvm j Ars noftratetrarü,de qua memoro;ambiíenti (at díctam eft)oceano uelut innatans, p longiffime ab ortu ad occafum patet, hoc eft, ab India ad Herculis colamnas Gadi bus facratas,octuagies quinquies centena feptaagintaocto. M. paff. at Attemidoro pla ^ cetautori. Vt uero Idoro;nonagíes octies cétena & decé & octo M. Artemidorus adíj/ 5o citamplíus, à Gadibus circuitu factí promontoríj ad promontoríü Artabrü;quó longif (ime frons ptocutrít Hlifpaniz octingenta M. nonagíntaunum.Id méfarze, duplici currít AM uía.À Gange amne oftiocy cíus,quo fe ín conum oceanum effundit; per Indíam Parthye : nem ad Myriandrü urbe Sytíz, in Ifsíco finu pofità;qnquagíes bís cétena,quíndecim M.paff.Inde proxíma nauigatione Cyprá infula, Patara Lycie, Rhodü, A ypaleam, ín Carpathío marí ínfulas, Laconicz Tenarum,Lilybxá Sicilie, Calatim Sardíniz.tri, cíes quatet centena,ququagínta M.Deínde Gades quatuordecíes cétena & qnquacínta ML. paff.Que méfura uniaerfa ab eoo mari efficit octogies quínquíes centena,Ixxvir. M. 4A » paff. Alia uía que certíor,itinereterreno maxime patet,à Gange ad Euphratem amnem m . quínquagíes cétena M.p.'& xxí.Inde Cappadociz Mazaca cc. M. xliir.Inde per Phry? 4o gíam,Caríam,Ephefum cccc.M paff. xcvj.Ab Ephefo per Aegeü pelagus Delum du ccnta M.Ifthmum ducenta duodecim M. Deinde terra & Laconico matí & Coriathía LN j co finu Patras Peloponncfi ducentaduo M.quíngenti: Leucadem Ixxxvimilia quingen : tí:Gorcytam totídem : Acroceraunía centum ttígintaduo milía quingenti : Brandiium P Ixxx. fex milia quingenti : Roman ccc.milía Ix. Ad alpesufque Calcíncomacum uícutn dxviti. M. Per Galliam ad Pyrenaos montes Illiberím quíngenta quínquagíntafex M. Adoceanum & Hifpanis oram trecenta trígintaduo M. Traícctu Gaadis feptem milia quíngenti. Qux menfura Artemidoti ratione efficit octuagieffexies centena octogínta/ quinq. Latitudo aute terraza metidíano fitu ad cptenttionem, dimidio fere mínor colit citur,quinquagies quater centena fexaginta duo milía, Quo palàm fit,quantum € hínc z € A uapot 32 Poo C; PLINII. NATVRALIS | | uapor abftulerit, & illínc rígor. Neque enim deeffe atbíitror terris, aut non effe lobi for — mam: fed ínhabitabilíautringg incompertà efTe. Hxc menfüra cuttit à littore Aethiopici oceaní,quà modo habitatar,ad Meroen di. M. Ide Alexandria duodecíes centena mi; à lía quinquaginta Rhodá quingenta octogintatria. Gnida octogintaquatuor milia quin/ gentí.Con uigíatíquínd milía.Samü c. milía. C biam Ixxxiij. milia. Mitylenen Ixv.milía. Tenedon xxvifj.mília.Sigzum promontotiü xij. milia quingenti,Os Ponti ccextj. milia quingenti. Carambín promontorium cccl. Os Mxotidís Ccexfj, ilia quingenti Oftium Tanais eclxv. M.quí curfus copendíjs matis breuíor fieri poteft Ixxxíx. M. Ab oftío Iz naís oihil modicum diligentífSimiautores facere, Artemidorus ulteríora incomperta ext (timauit, cam cítca Tanaím Sarmatarü gentes degere fateretur ad feptentríones uerfas. 15 | Iüdotus adiecit xi: c M.r.ufcg ad Thulen;quz coíectura díuinatíoís eft. Ego no mínore quàm proxíme dicto fpatio, Sarmatarum fines nofci intelligo. Et alioquín quantum efTe debet;quod innumerabiles gentes fubinde fedem mutantes capiat? Vndeultetioré aen J furam inhabitabilis plazz, multo e(le maiorem arbitror. [Nam & à Getmanía immenfas infulas nó prídem cópertas,cognítà habeo.De longitudine ac latitudine hac fant,que di ena memoratu putem. Vniueríum aüthüc cicaitü Eratofthenesínomnia quidé lterarü fubtilitate,& ín hac utíq; ptiter ceteros folers,qué cunctis probari uidco,ducétorü quítz r | quagintaduorü milium ftadíü prodidit. Qua méfuta Romana coputatione efficit trecen | tíes quíndecies cétena milía paff. Improbü aufüm:uerü ita fubtili argumentatione cópte- héfum;ut pudeat nó credere.Hípparchus & ín coarguédo eo, & itt telíqua omaí dilígétía 2o anírus,adiycit (tadiorü paulo mínus xxv.milia, — Flarmoníaca máüdiratio. Cap. crx A LiaDionyfodoro fidesineqs enim fübtraham exemplum uanítatis Grzcze maxi - X murb. Melius hic fuit, Geometrica fcientía nobilis.Senectá diem obrit ín patria. Fa nus duxere eí propiínqua,;ad quas pertínebat hateditas.Ez cum fecutís dicbus iufta per agerent,inuenilTe dicütur ín fepulchro epiftola; Dionyfodorínomine ad fuperos fcripta. Perucniffe eum à fepulchro ad infimá terram: effedg e ftadiorü quadragintaduo milia. . INec defuere geometre, quí iaterpretatétut Genificare epiftolá à medio terratü otbe mif? fam,quó deorfum ab fummo longiffimü effet fpatium, idem pila: medía.Ex quo conv fecuta computatío eft,ut circuítu effe dacenta quínquagintaquínqy miliaftadíapronum, — ^ ciarent.FHarmoniaca ratío;qua cogit retü paturá (ibi ipfam cogtuere;addit buic méfurg 5o ftadía feptem milía , terramcg nonagefimamfextammillefimà totius müdi pattetn facit, Rh. uo y C; RLINII SECVNDI NATVRALIS HI STORIA: LIBER III — PRO OÉ MIY HM. NESElaAcTENYs delit & miraculistettz,aquarumd; ac (iderum, — 7 | & ratione uníuer(itatis atqs méfura. [Nuncde partibusquantg — — 154 infinitü íd quoq; exiftímatur, nec temere fine aliqua reprehen; i Wu Gone tractatum . Haudullo ín genereueniaiuftioreft,fimodo ^ ESI minime mirum eft, hominem genitum non omnia humana no 4o B P yuille.Quapropterautorem neminem un fequar,fed ut queng; : u^ vas tierilsimum ín quag; partearbítrabor. Quoniam commune fer Ó OPUS Se weme omnibus fuit,uteos quifas díligétifsime fitus díceret,in qui / "busipfe prodebat, ídeo necculpabo aut coateuam quenquam. Locotá nuda nomina, & . quanta dabítur breuitate ponentur, clatitate caufisó; dilatis in fuas pattes , INunc ením fermo de toto eft. Quare (ic accipiuelim , ut (i aídua fama fua nomina, qualia fuere pri; tnordío ante ullas res peftas,nuncapentur,& Gt queda ín hís nomenclatura quidem, fed mundirerumdpnaturz, — T'erratum orbísuniuerfüs ín tres díaidírur partes, Europatit, | (iam, Africá Orígo ab occafu folis & Gaditano freto; quà irrüpens oceanus Atlátícus 3 Hm eV T ! HISTORIAE LIBER Hi. ái up RA. inmariainteriora diffanditur.Hínc íatráti dextra Afríca eft; lua Eutopa: intet hás A(ia- E eft. Termini amnes, Tanaís & Nilus.Quíndecim M, paff. in loneitudiné;quas diximus; fauces oceani patent,quíngp M.ín latitudine; à uico Mellaria Hifpanix ad promontoriá Afric Albü;autore l'uraunio Graccula iuxta genito. T. Liuíus ac Nepos Cornclíus la titadínis tradiderüt, ubi mínimü vij. M. paff.abi uero plurímá, x. M. Tà modico ote,tam immenfa xquorü uaftítas panditur. Nec profunda altitado miraculi mínuít.Frequentes quippe teniz candícátis uadí;carínas terrítát . Qua de caufa limen interni marís,multi eá loca appellauete . Proxíma aüt faucibus utríng; impofiti montes,coercét clauftra,Abila Afric; Europa Calpe;laborü Herculis metz, Qaatn ob caufam índígenz colünas eías 19 dei uocát;credátdg perfoffas exclufa antea adrniti(Te maría, & rerá natur mutafTe facíé, 3 — DeEatopa. (s c obap. --t TD Rimá ergo de Eutopa alttíce uíctotis omnium gentiü populi , loriceds tertarü pal & cherríma,quam pletícg meríto non tertíá portíoné fecere, uerum zquá;ín duas par; N -.. £esabamne Tanaiad Giaditanum fretum uniuerfo orbe díuifo . Oceanushocquod di . ctam eft,fpatio Adanticü mate infundés, & auído meatu terras, quaii; uenienté expa | uere,demeroens, re(iftétes quocy flexuofo líttorü anfractu lambit , Europá uel maxime -— rece(fibus crebris excauás, fed ín quatuorpraxipue (inus: Quorü primus à Calpe Hifpa : nia extímo(ut dictü eft)mote, Loctos & Brutiü ufq pmotoríü imméfo ambitu flectitur. Ín co príma Hifpaníaterrará eft,ultetíor appellata. Eadé Bactíca. Mox à fine Vrgitano 20 citerior, eademép Tarraconé(is ad Pyrenza iuga. Vlteríor ín duas p longitudine prouín cías diuiditur. Siquidé Baticz latere feptentrionali prxtenditur Lufitanía;amne Ana di fcceta. Ortus híc Lamínitano agro cíterioris Hifpaniz, & modo fe in ftagua fundés,mo do ín anguftías reforbés,aut in totum cuniculis codens,& pius nafci gaudens,in Adan tícam oceanü effanditur. l'attaconen(is autem affixa Pytenzo, totod cíus latere decut: rens,& fimul ad Gallica oceaná Iberico à tnaríttáfuerfa fe pandés, Solotío mote & Ore j tanís iugís Carperanisig & Afturá,à Bztica atas Lufitanía diftínguítur. Batíca à flumí | necam medíá fecante cognominata , cunctas prouínciatü díuiticaltu, & quodá fertili ac peculiati nitore prxcedit. latídicicouentus eí quatuor, Gaditanus, Cordubéf(is,Aftigita nus,Hifpalenfis. Oppida omnía numero clxxy. In ijscoloníz viij. municipia víij, Latio 3e antiquitus donata xxix. libertate vi. fcedere ij. ftipendiaría cxx.Ex hís dígna memoratu, - aut latíali fermóe díctu facilía,à flumine Ana littore oceani oppídü Offonoba,Lufturia 9 coonomínatü.aterfluétes Luxía & Vriá. Mariani montes. Batís fluuius. Líttus Cotéfe : pem (inu. Cuius ex aduerfo Gades,iater infülas dicenda. Promontoríá Iunonis.Pot; tus Befippo.Oppida Belon, Mellatía.Fretü ex Atlático marí.Carteía, Tarteffos à Gir cis dicta. Mons Calpe. Deía littore interno oppidü Batbefula c fluuio. Item Salduba F oppidü,Suel, Malacha cam fluuio fcederatorü.Dein Meuoba ca flauio.Sextifirmiüi.co E enomíne Iulia. Sexi & Abdera. Murgis Batice finis. Orá eá uniuerfam otígínís Paeno/ E ^ rum exiftimauit M. Agtippa.Ab Ana aüt Adático oceano obuería Baftulorá Tutdulo ^ - rami eft.Ta uniueríam Hifpaaiá M. Varro pueniffe Ibetos & Perfas,a Phauícas,Ccl 4 tas & Poenostradit,Lufam ern Liberi patrísac Lyfam tá eo bacchanté,nomé dediffe Lafitaniz,& Pana praefectum eius uniuerfa. At qua de Hercule ac Pyrene uel Satarno "v tcaduntar;fabulofa ín prímís atbitror.Battís in T'arraconéfi prouíncíano ut aliqui dixere Mlentefa oppido, fed Iygenfi exoríés faltu, iuxta qué Tader flauius,q Carthagínéfem € agtü rigat, Ilotci refugit cipionis togüuerfusdp ín occafu m, Oceanü Adanticü prouín ; c&tadoptans petit, modicus prímo,fed multorü flumínü capax,qbus ipfe famáaquasdg aufert. Baetíce primum ab Ofsigetanía infufus,amoeno bládus alueo, crebris dextra I uacp accolitur oppidis. Celeberrima inter hunc & oceani oram ín mediterraneo Segeda, uz Augutína cognominatut, Iulía quz Fidentía, Vírgao que Alba, Ebura quc Cerca lis.Eliberi quod Liberiní Ilipula qua Laus, Aftigi quod Ialicafes, Vefci quod Fauentía, oingiliá 54 ÉSUPLINIU S NATVRATIS | Síineilia, Flegua, Aríaldundm, Agla mitior, Vbeda; Cáftra uinaría;EpifibriumHippó c tioua,Illürco, Ofca;Efeua,Sucubo,Nuditanum, Tucci uetus;omnia Daftetaniz ueroeti 5 tis ád mate; Conuentus uero Corduben(is cítcà flumen ipfum Ofsigi , quod cognomi; 4 natut Laconicum,]lliturei quod Forumiuliut,Ipafturgi quod TriumphaleSitia;& xiífj M.paffüd remotum ín aediteratico Obulco,quod pontificenfe appellatur. Mox Ripe: pora fcéderatorü;Sacili, Martíalia Onobá. Etdextra Cotduba,;colonia pattítía cogno: mínata , iade prímum nauigabili Betí. Oppida Carbulo, Decuma:flüuíus Singulis,eo dem Batis latere incidens. Oppida Hifpaleutis contentis, Celtiaca, Vacamarna, Actía, llipa cognomine Italíca . Et à leua Hif palís colonia, cognomíne Romulentis.Ex aduet/ z Ío oppídim Offet, quod cognominatur Iulia Conftaatía, Vergetitam, quod lueeni,jo ! tor.Hippo Caurafiarum,flauíus Menoba, & ipfe à dextro latere infufus.Ac ínter ee(tua tiaBatis oppidum INebriffa,cognomíne Venetia, & Colobona;colonía Afta, qux Re oia dicitut.Et íà mediterraneo Alida;que Cafaríana . Singulis fluuíus ín Batín, quo di ctum eft ordine ; irtümpeas , Aftigitanam Coloniam alluit, cognomine Aucuftam fit imam,ab ea riauigabilis. Huius conuentus fünt teliqua coloníz imtpunes. Taccí;qux cov enomínatur Aucufta eemella;Ttuci quá uittus Iulia; Attubi que clarítas Iulia, Vrfo quz Genua utbàánotü, ínter qus fuit Muada cum Pompetj filio capta; Oppida libera, Afti à él vico s dede: Callet, Calucula,Caftra oemina, Illipula mitior, Metu; cra, Suctoniá, Obulcula, Oníngis. Ab orá uenienti prope Menobáamnem & ipfum na : üicabilem, haud procul accolát Alontigicelí, Aloftioi. Qua aüt regio à Batí ad fluuium 25 Anamtendit;extra predícta Baetutía appellatut;ii duas díuifa partes,totidemd; centes: Celtícos qui Eafitantíar attingunt; HHifpalenGs contentus: Tardulos qui Lufitaniam & Tatraconenfem accolunt;iara Cordubam petunt. Celticos à Celtiberis ex Lüfitania ad; üeniffe manifeftu irefaerisdin caa pidotam uocabulis ; quae cognomínibus ín Ba tica diftinguantur:Sería qua dicitur fama Iulia: Vertobtíee;concotdia Iulía: Segede te ftitata Iulia:contributa Iulia, Veultuntacum;qua & T urísa nunc efti Laconimurei; con ftantía Iulia: T'erefibus fortanales, & CallenGbus Emanici . Prater hic in celtíca Acitu; "bro, Aranda, Arunci Tutobríca, Laftigi, Alpefa;Sifapona, Setippo.. Altera Betutia quá diximus Tardulotá & conuentus Corduben(is;habet oppída no ignobilia; Arfam, Me; latíam,Mitobricam, regiones Ofintiei;Sifaponem. Gaditaniconuentus ciuiim Roma; $o totü Reoína, Latinorü Regía, Carifa coenomine Autelia, V tía cognomínata caftrum lulia.Item Caefaris Salutarienfis.Stipedíaría Defaro;Belippo,Barbefüla;Lacippo,Bcfip ^. po. Calle, Cappagii; Oleatro, Itucci, Bran, Sateuntia, Ándoriippo.Lonoitudine uni uerfam eius prodidit M. Actippa cceclxv. M.pafluü.latitudiné cclyíj. M. fed cum tetmí; tí Carthagínéufcg procederét , qux caufa mágnoserrores computatione menfürz fa pius parít ; Et dum alibí matato prouíncíarum modo; alibi itínetam auctis & dimínutis - ^ pafSibus , incubuere maría tam longo «uo;alibi proceffere littora;tocfere fe & Guminum aut correxete flexus . Draterea aliünde alijs exotdíiim menfürz eft, & alía meatusiità fit j üt aulli duo cocínant. :- c0 mE lotigitudo & latítiido. Cap. m qe loneitudo n&cà Caftulonís oppídi fine Gadeis cecclxxv. M.& à Mureí'md 4o. -Aritimá ora xxrj. M. paff. amplíor. Latitüdo à Carteíana ora ccxxíij. M.patl.Actip; E pám quidé ín tantauirí diligétía; praterós in hoc opere cuta ; cam orbé terrarü urbi Ípe ^ Candü ppo(iturus effet etra(Te quis credat , & cü eo díuü Aüguftü c Is nang) cóplexam éüm porticá ex deftínatione & comentarijs M. Agrippa à forore eius inchoatá peregit. eme c vc S OBMBSEREONEEON- | Cap. uu : L. Itetíoris Hifpanis (icut complutiá prouinciará aliquantà uetüsforma mutataeft; — age. i ütpoté cá Pompeíus Magus trophis fuis, qua (tataebar in Pyrenzo dcecxlvi, | . óppidaab Alpibus ad fines Hifpania alterioris iti ditíoné à fe redacta teftatus Gt. Nune — à uerfa prouíncía diuiditur in couentus fepté, Carth áginienfem, Tárraconenfem, Ca : E- E eo o | fataugu urib*onTXE "bprEBRCCH | T 4E — lüanpoftanum Clanienfem,Afturum,Lucenfem,Bracarum. Accedunt ifle, quaram - pest fcpofita; prater ciuitates contributas alíjs;ptouincía ipfa ccxciitj. cotínct oppi | , da.Infjscolonías xj. Oppida cíuiam Romanorum xiij. Latíaorü ueterum xvj. fcedeta torum unum,ftipendiaría cxxxtj.Prími ín ora Baftuli, poft eos quo dicetut ordiac íntus recedentes Mentefaní, Oretani,& ad Tagum Carpetaní;iuxta eos Vacceí, Vectones,& Celtiberí, Atrebací.Oppida ora proxima, V rci;adfcríptücg Baticze Barea, regio Maut .tanía,mox Deítaaia.Deín Conteftanía , Carthago noua;colonía : cuíus à promontorio . quod Saturni aocat, Cafaría Mautitaniz arbé deci ML.palf. traiectus, Reliqua i ora llamen Tader,Colonía immunis,Illicí; unde Illíciranus (inus, ín cam contribuuntut | 1o Icofitani:mox Latínorü Lucentam,Díaniü ftipendíariü, Sucro fluuius, & quoadáoppi ^ . dum; Conte(tanía finis. Regío Edetana amceno pratendette fe [tagno ad Celtíberos recedés, V alétía colonia í£j.M.paff.à mati remota:tlumen Dutías:tantundem à mati Sa : guntum ciuium Romanorü oppídum:fde nobile : lumen Idabeda:reeío Ietgaonam, | » lberusamnís nauigabili comercio díues,ortus.ín Cátabrís haud procul oppído Tulíobtü m i ca;cceclL M. patf.fluens,nauiü per cclx. M.à Varía oppído capax;qué propter uníierfam Hifpaniam Graci appellauere Iberíam.I'egio Cotfetanía,flumen Subí;colonía T'atra "mu .co Scípionum opus;(icut Carthago Poenorü.Reeío Iergetum,oppidá Subur , flumen . Rubricatum, àquo.Laletani & Indigetes . Poft eos quo dicetur ordíne intus recedentes radice Pyrenzi; Aufetani, Itaní;Lacetauí. Percy Pyrenzum Cerretani;dein Vafcones.Ta 2o oraautécolonía Batcíno,coenomine Fauentía. Oppida cíuíum Romanorum , Bactulo; | Illaro.Flamen Larnum;Blandz:flumen Alba,Emporíe:cemínü hoc;ueterü incolarum, & Grecorum, quí Phoccéfium fuere foboles:Flumen Tichís. Ab eo Pyrenza Venus ín latere promontorij altero xl. M. Nunc per fingulos couentus reddentur ínfignía prater fupradicta. Tarracone difceptant populi xlii. quotá celebetrímí cíuium Romanorum Dertufaní, Bígatgitani Latinorá Aufetaní, Cerretani;quí Iuliani cognominantur, & qui Si ;Aaguftani , Edetani, Getandenfes, Gefforíenfes, T eatí quí Iulienfes, Stipendiariorum Aquícaldcafes, Onenfes; Betulonenfes. Cx'faraugufta colonía immunis amne Ibeto a£ fuía, abi oppídá antea uocabatur Salduba,regionis Edetaníz,recipit populos li Ex hís ciuium Romanorá Bellitaaos,Celfenfes.Ex colonia Calaguritanos quí Nafcíci cogno 5o minantar.Tlerdenfes Surdaonü gentís,uxta quos Sycorís Huuius:Ofcenfes regionis Ve | fcitaaiz, T'aríafonenfes. Latinorü ueteram Caftantenfes;Ergauicenfes, Giraccutitanos, tms Leoaicenfzs,O fsigerdéfes.Feederatos T'attagenfes.Stipédíaríos Atcobrícenfes, Aüdo/ logenfes, Arocelitanos,Burfaonenfes,Calagutítanos;quí Fibularenfes cognomíaantut: Complutenfes, Carenfes, Cíncenfes, Cortonéfes, Dammanitanos, Larnétes, Ilutfenfes; Spaleafes;Ilamberítanos, Lacetanos, Vibienfes,Pompeloneufes,Segienfés . Carthagt/ nem coaueníant populi Ixij.exceptísinfülarum incolis, Ex colonía Accitana Gemellea/ | fes, & Libifofonacogaomíne Forauguftana;quibus duabus ius Italig datam.Ex colonía ^ Salarienfe oppidani Latij ueterís Caftuloneufes , qui Cafati uenales appellantur. 5etav : bitaníi qui Auguftani, Valerienfes.Stipeadiatiorum autem célebettími, Labanenfes,Ba» 240 ft&ani, Confaburenfes,Dianenfes, SegeftaniIlorcitaní; Laminítani , Mentefani, qui & ^ Orítaui; Mentefaai;qui & Baftuli, Oretani;quí & Germani cognomínant , caputág Cel eiberi x, Segobrienfes , Carpetani,& Toletani Tago flumini impofití. Dein V íacienfes, "Virgilienfes.In conuentum Clunienfem Vardali ducunt populos xííij. ex quibus Laba menfes tantam nomítaare libeat, Turmodioí quatuor, in quibus Seeifamoné(es , Seeifa/ maiulienfes.Ia eundem conuentii Caríetes & V ennenfes quinq ciaitatibus uadüt, qua/ ram [unt Velienfes.Eodem Pelendones Celtibetorá quatuor populis , quor Numam tini fuere clatificatía Vacceotum xvírj.cíuítatibus [ntercatíenfes, Pallátini, Lacobrícen^ fes, Caucenfes. Nam ín Cantabrís quatuor populis Taliobrica fola memoratur: In Au^ trigonum decemcíuitatibus Tritia;& Virouefca. Areuacís nomen dedit Qlauíius Em Eum otum gil d E —. 36: C«- PLINII. NATVRÁLIS Horum fex oppida , Saguntía & Vxama, que nomina crebro alijs in locis ufürpantur, co praterea Sagouía,& noua Augufta; T'ermes,ipfatg Clunía Celtibería: tinis. Ad oceanü reliqua uergüt, Vardulidg ex predictis & Cantabti, [ungütur his Afturü xir. populí;di | ui(i ín Adguftanos Afturíca utbe magnifica.In ijs funt Ciíeuri,Pefici; Lanciéfes,ZZocle, INumetuüs otunis multitudinis ad ccx. M.libetorü capitum. Lucenfis couentus popu lotum eft xxvi. prater Celticos & Lebunos ígnobiliü ac barbare appellationis, fed libe torumcapitüfermé cL xvi. M.Similimodo Dracarü xxinr.ciuitates,c crx xv. M. ca pitum;ex qbus practer ipfos Dtacaros Vibali, Celetíni Galleci, Aequefilicí, Querquetrni cítta faítidii nominétur. Logítudo cíteriorís Flifpanig eft ad finé Caftulonis à Pyrengo, fexcentafeptem M. pa(f.& ora paulo amplíus. Latítado à T arraconead littus Olatfonis ja | ccc. Et radicibus Pyrenxí , ubicuneatur anguftijs inter duo maría, paulatim deinde fe pandens, qua contíneit ulteriorem Hifpania , cantundem & amplíus latitadiniadíjcit. Metàllis;plutmbi, fertí,eris,ateenti, auti, tota ferme Hifpania fcatet, Cíteríor & fpecula/ tibus lapidibus: Batíca & mínio. Sunt & marmorum lapidicinz.. Vniuerfe Hifpaniz 7 "Vefpafianus imperator Auguftus iactatus procellis Reipub. Latij íus tribuit . Pyrenzí | montesl-lífpaaías Gallíasás difteriminát;promontortjs ín duo diuerfa maría proiectis, | INarbonen(is prouincia, | Cap. mr » : Atbonen(is prouíncía appellatur pars Galliatàm , quz interno mati alluitur , Bra IN cata ante dícta,amne Varo ab Talia dífcreta, alpiami falubertímis Romano ím perio iugis. Areliqua aero Gallia latere feptentrionali;montibus Cebenna & luta:agro 2o rum caltu;üirorüm motumda dignatione, amplitudine opum nulli prouinciatüm poltfe renda;bteuiterdg Italia detíus quàm prouíncia.In ora regio Sardonum, íntuscg Confia ranorum.Flumína Telin & Obrin. O ppída,Illiberis magni quondam utbís tenue uc; ftigium,Rafcino Latinorü,Bumen Atax é Pyrenzo Rubrenfem permeans lacum: Nar; bo Martius,decamanotum Colonía xit. M.paff.à marí diftans. Flumina, Atarís, Líría, Oppida de cxteto rara, ptxíacentibus (taenis, Aeatha quendam Mafisilienia;& regio Volcatum I ectofagum: atcp ubi Rhoda Rbodiorü füit,uade dictus multo Galliarum Fetilifsimus Rhodanus fluuius, ex alpibus fe tapiens per Lemanumm lacum , legnemás: deferens Acarim,nec miaus feipfotorrenté Ifaram,& Druentiá.Libyca appellantur duo eius ora modica Ex his altetüm Hifpanienfe;alterü Metapinum,tertium idem amplif 5o fimum Maffalioticam, Sunt aütotes , & Heracleam oppidum ín oftio Rhodanifuifle, ultra foffam ex Rhodano centü paffuü, Matij opere & nomineinfpneftagnü: Aftro; —— -AV tela oppidá,matitíma Auáticoram;fuperá: campilapidei; Herculis ptalíorum memo: | tía: Regio Anataliotum, & intus Defauíatinm, Cauaruimás . Rarfus à mati Tricoríum, & intus T rícollorum , Vocontiotum;S& Segouellaunotum, tnox Allobrogutm;ac ín ora Mafsilia Gitecoram Phoceen(ium feederata, Promontorium Cíthari(ta, portus, regio Aamatullicorum.Deín Suelteri, fuptadg Verdcíni.In ora autem hac Athenopolis Maf- | filienGiam: Foram Iulij Octauianorum colonía; qua Pacenüs appellatut , & Clafsica: a amnis in eà Atgeuteus Regio Oxybiorüm,Líeaunorumdcp, fuper quós Suebrí, Quatía; P, Hr tes, Adunícates.At fa otaoppidum Latinum Antipolis.Reeio Deciatium:amnís Varas, 4o 1 ! ex alpium monte Cema profufus. In mediterraneo colonía Atelate fextahoram , Bli, I tetzc feptamanotuim , Ataufio fecandanotum. In agro Cauarum Valentía , Vienna Al, | lobrogudi. Oppida latina, Aqu&fextiz Salyorutn, Auenio Cauatum,Aptaíulía, Vul, | | Wi gíentium, Alebecetiotum Apollinaríum , Alba Fleluótum , Augufta Trícaftinorum: ! Anatilía, Aería, Bormanníco; Macina, Cabellio, Carcafam , Volcarum T'ectofagum: C'eflero, Catpentoracte, Meminorum:Cenicenfes , Cambolecti, quí Atlantícicoenor mínantar Forum Voconfj, Glanum, Líutj, Latedani, qui & Fotoneroníenfes, Nema —-— fum Arecotnicorum, Pifcenze, Ruteni,Sanagenfes, Tolofani; Tectofagi Aquitanía: coti termini, F'afcodunítari, Cononienfes, V mbranici: Vocoritiorum cíuítatis foederata duo | pec : capita Hi$ TORLIAE LiBER iri 3j om, tapita, Vafco & lucus Augufti. Oppida ueto ignobilia xix. ficut xxiitj, Neraufienfibus E. attributa. Adíecit formulae Galba imperator ex inalpínis Auanticos; atqj Ebrodutitíos; : quorü oppidum Dinía.Longitüdiné prouincie Narbonenfis ccclxx. M. patfuü Agrippa tradit,latitudiné cexlvij. — — - — Italia; Tiberís;Roma,Campania, Cap; V [5 dehinc;primíd eius MEE Hetruria, Vmbria, Latía, ubi Tiberina oftía & Romatertarücaput xvi. M. paff. interuallo à mati. Volfcorá poftea littus & Cam; paaía, Piceatínü ítide;ac Lucanuni Brutiumcp: quà lodgiffime in imerídiem,ab alpiard pene luriatis itigis; ín maria excutrit Italía ; Ab eo Gt&ciz ora, tnox Salentini, Pediculi; Apuli, Pelígüi; Frentani, Martacíni; Veftini;Sabini;Picentes, Galli; Vmbrí,Tufci, Ve; " 1o reti, Carni, lapides, Iítri , Liburni; INcc ígtioro íngratiac fegnis animi exiftimari poffe , metíto,(i bréuíter atque ín tranfcürfu; ad hanc modum dicatur terra, omnium terrarum alumna éadé & parés,aumíne deüm electa, quac clum ipfati clatíüs faceret, fpatfa con gregatet ímpetía , rítusdy molliret : & cot populótum difcordes ferasiy linguas , fermo; hiscommetcio contraberet ad colloquía , & humanitatem homini daret, breuiterdg una cunctarum gentium ín toto orbc pattía Gietet.Sed quid agam: Tanta iobilitas omníum locorum;quos quis attigerit;tanta rerum (ingulatüm populorum clarítas tenet. Vrbs Roma,uel fola ín ea , & digna tam fefta cetuíce facies, quo nd narrati debet opere? Qualiter Campauíz ota perfe, felixcp illa ac beata amceníta* ut palám (it;uno inloco .. gaudétisopus effe natara; atu uero tota ea uitalís ac perennis falubritatís cali temperies 30 ell,tam fertiles campí;tamapricí colles,tam innoxij faltus,tam opaca nemora,tam muni fica; luarum genera,tot monti afflatus,tanta fragum & uiti olearumig fertilitas,cam nobilia pecoti uellera;tot opíma tautis colla.tot lacds,tot amnium fontíumág ubettas,to/ tameam perfundeas ,tot matía , portus, gretmiumcy terrarum commetcio patens undi que: tanquam ad iuuandos mortales;ipía auide in maría procurtens, Neque ingenía rí : tascy ac uiros , &lingua maníque faperatas commemoro gentes. Ip(i de ea iudicauere " Grai, genusin gloría fuam effüfifsimum , quotam pattem ex ea appellando Graciam : magnam. Nimirum id quod ín mentione cceli fecimus; hac quoque in parte facienda eft, " utquaídam notas ac pauca fidera attíngamus. Legeutes tantum qua'fo meminerint, ad [ingula toto orbe edifferenda feftinari. Eftergo folio maxíme querno afsimilata, multo 3^ proceritate amplior quàm latitudine;in laca fe flectens cacamíne, & Amazonicz gura defines parme,ubí imedio excutfa Cocínthos uocatur, p finas lnnatos duo cornua emít "n tens, Leucopetram dextera, Lacinium (finiftra, Patet longitudine ab alpino fine pratoríx Auguftx per Vrbem Capuamiy curfu meante Rhegium oppidum ín hameto eius G7 tum,à quo ueluti ceruicis incipit flexus , decies centena & uiginti M. paffuum : multodg amplior menfura fieret Lacinium ufque, ni talis obliquítas ín latus digrediuíderetur.La; titudo eius aatia eft,ccccx. milium inter dao matía, inferü & fupetum , amnes Varuti atque Acliamimediíg atque fermé circa utbem Romamab oftio Aterníamnis ín Adria A ticum mate influentis,ad Tiberina oftia cxxxvi.& paulo mínusà Caftro nouo Adtíatici ^w ^ matis Alfium ad Tufcam axquor,haud ullo ínloco cc. inlatitudincm excedens, Vniuet/ | | 4o fe auté ambitus à Varo ad Arfíam xxx, M. paffuum lvítj. efficit. Abeft à citcundatis terris, tia ac Libutniia quibufdam locis c.M.paffuü . Ab Epiro & Illyrico l. Ab Africa : minus cc. ut autor affirmat Varro, Ab Sardinia cxx. M.Ab Sicilia M.d.A Corcyta mí nusIxx. Ab Iffal. [ncedít per maría cadi regione ad merídiem quídem:fed (i quís íd dilu genti fübtilitate exigat , inter fextam horam primamcp brumalem. Nunc ambítam eius urbesdg cnumerabimus. Qua ín te pen neceffaríum eft, autorem nos dinum Augu ftam (ecututos , defctíptionemtg ab eo factam Italía totíus in regiones xi. Sed ordíne : n tractu fiet , urbium quidem uicinítates oratione utique prepropera fet/ : digeftionem in literas eiu(dem nos fecuturos, co/ eoquilíttorum. ,urbi uatí non pofle : itaque interiori in parte .loníarü mentione fignata;quas lle in eo prodidit numero , INec fitus oríginescy perfequi Lee z * d facile TEN E PLINIESRATVEXDLIS E. facile eft;Incaunis Liguribus(ut ceteri omittantur)aero ttícies dato. Teitur ab amne Var — ro Níc&a oppidum à Maffilienfibus conditam. Fluuius Pado:alpes , populidg inalpini multis aomínibus,féd maxime capillattoppidam Vedíantiorü cíuitatis Cemelíon, Por tus Herculis Moncecí , Liguftica ora . Ligurum celeberrimi ultra alpes Sallyí;D'eceates, Oxybfj:citraVeneni,& Caturígibus orti Vagiéní,Statyelli, Vibelli, Magelli;Euburiates, Cafmonates, Veliates,& quorum oppída ín ora proxíma dicemus. Flumen Rutuba; op pidum albium Intemelium;flumen Merula;oppidum Albingaunum;portus uadum Sa batium,flarnen Porcifera,oppídum Genua, flaaíus. Ferítor,portus Delphini, Tíeulía, intus Segefta Tíguliorum, flumen Macra Líputíc finis. A tergo autem füpradictorum | omníam Apennínus mons Italíz amplifsimus , perpetuís íueís ab alpibus tendens ad to Síicalum fretum. Ab altero eiuslatere ad Padum amnem Itali ditifsimum,omnía nobi | libus oppidis nitent , Libarna, Dertona colonia, T'ríta, Barderate, Indufttia , Polentia; - Carrea quod Potétía cognominatur; Forofului quod Valentínnm,Augufta Vaeienno .. — , tum, Alba Pompeía, Afta;aquiís Statyellotum. Hzc regio ex defcriptione Auguftino^^ .— na e(t.Datet ota Líeuría:interamnes Varum & Macram ccxi.M.paff. Adacctíturfepti ma ín qua Hetruria eft ab amne Macra ipfa mutatis fepe nomínibus. Vmbtros inde : ; exegete antíquítus Pea Fos Lydi, à quorum rege Tyrrheni, mox à facríficoritulin, |, 79 gua Grecorum Thufti funt cognominati. Primum Hetruria oppidum Luna portu tio bile. Colonía Luca à mari recedens , propiorcp Pifz ínter amnes Auferem & Arnum.— .— ortz à Pelope Pífisdp , (iue Atíntanís Graca cente. Vada Volaterrana , fluuías Cecíny 20. na; Populonium Hetrafcorum quondam hoc tantum ín líttore.Hlínc amnes Prilleemox — V mbto nauigíorum capax, & ab eotractus Vmbríx portusds Telamon , Coffa, Vol; cientíum à populo Romano deducta, Grauiftze, Caftrum nouit Pyrei; Cxtetanus am nís,& ipfum Cre intus M. paff. quatuor, Acylla à Pelafois conditoribus dictum : AL fiam, Fregenas. Tiberís amnis à Macra cexxxítij. M . paff. Intus colonis: Falifca Aroís orta (uc autor eft Cato ) quz cognominatur Hetrufcotum , Lucus Fetonizx , Rufellana, oenenfis,Sütrina.De cetero Aretíni ueteres, Arctíni fidentíores, Aretini Inlienfes, Amí- tínenfes, Aquenfes cosnomíne Tauríni;Blerani,Cortonenfes, Capenates, Clafini nouí, Clufint uetetes, Fluentíni prcHuenti Ammo appofiti,Fefülz, Fereatinum, Fefcennía, Hor: tanum ,tHecbanum , INepet, Nouem pagi; prafectura claudia Foroclodi; , Piftorium, $5 Perufia,Suanenfes,Saturnini;qui anté Auríaint uocabantur, Sudertani, Statones, Tat, quínienfes , T'ufcanienfes , Vetulonienfes , Veientani, Vefentini, Volatetrani cognomi» i ne IHetrufci, Volfinienfes. Ia eadem parte oppidorum uetetum nomina retinent agti Cruftumínus,Caletranus, Tiberis antea T ybrís appellatus,& prius Albula;é media fere | longitadíae A»enaini Gaíbus Aretíaoram proflüit, tenuis ptímo, necnifi pifcinís corrt/ ^L f uatus,emíflusá; nauigabilis, ficuti Tínta & Glanís influentes ín eum, nouenorum ita con. z cepturdíetum , (i non adiauént imbres:fed Tiberis propter afpera & confragofa, ne fic quidem priterquam trabibus deríus quàm ratibus longe meabilis fertur, per cl. M.paff. ! no procul T'íferno Derufia & Ocrícalo,Hetrutiam ab V mbrís ac Sabinis, mox círca ANS ML.paff.urbis Veientem agram à Cruftumino,deín Fidenate, Latinumás à Vaticano dí 4o rimeas:fedinfra Aretinum Gilanim duobus & xl fluuijs auctus, praecipuis autem INare & Aaierie , quí & ipfe nauígabilis Latium includit àtergo,nec minus tamen aquís ac tot. fontibus ín utbé perductis:& ideo quatilibet magnatum nauíum ex Italo marí capax, teram íntoto orbe nafcétíirm mercator placidifsimus. Plutibus prop? folus quàm ceteri. in omuibus terris amnes,accolitur, afpiciturág uíllis, INulliqs autorum tmínus licet inchi/ - fisuttríbcg latetibus:nec tamen ipfe puetat,quanquá creber ab fübitísincremétis, &nuf/ —— ams quam magis aquís quàm in ipfa urbe Hass Quinitmó uates intellieitur potius ac monitor arcta femper reliiofüs uerius quàm fans. Latium antíiqu& à Tiberi Circeios VL. paff; longitudine. T'am tenucs primordío ím petíj fuere radices. Colonis. Ex o o0 - fxpe HISTORIAE. LIBEA -tÍ $3 | fepe mutatis cenuete alij alijs temporibus, Aborigines;Delafet; Atcades,Siculi, Autanci, UE, R.atulí.Et ultra Circeíos Volfci, Ofci.Aufones,unde nomen modo Latíj procefsit ad Lí i» ría amnem.In príncipio eft Oftía colonía à Romano rege deducta. Oppidum Lauren, tumlucus Iouís índigetís , amnís Nutnicíus, Ardea à Danae Petfeí matte condita. Deía quondam Aphrodiium, Antíum colonía. Aftura flumen & infula. Fluuius Nympha us; Cloftra Romana. Circeij quondam ínfüla immenfo quídem tari círcundata (ut cre; ditat Homero)at nunc planície. Mitum eft quod hac de re tradere homínü notíti pof? fanus. Thcophraftus,quí prímus externorü alíqua de Romanis diligétíus fcripfit (oam | Theopompus;ante quem nemo mentíoné habuit;arbem duntaxat à Gallis captá dixit: ] 10 Clítarchusab co proximus,legationé tantá ad Alexandrum mífTam) híc iam plafquam A & fama, Citceiorü infülze & menfurá pofuit ftadía Ixxx. ín eo uolumine quod fcripfit INi codoro Athenien(iG magiftratui;quí fuit urbis noftre cccclx.anno.Quícquid eft ergo ter rarü prater x. M. paff. prope ambitus,adnexà iafüla. Poft eum aanü accefsit Italiz alind mitaculá:A Circeijs palus Pomtina eft,quem loci xxiii. utbíü fuiffe Mutianus ter cóful pdidit: Dein lumen Vfens,fupra Gd Tatracína oppidü,líneua Volfcorá Aaxur dictá: & ubi fuere Amyclx à ferpentibus delete. Deín locus Spelunce;lacus Fundanus, Caíeta portus. Oppida Formiz,Hormíz dictà,ut exiftímauere,antiqua Llaftrygonü fedes. Vl tra fuit oppidá Pyra. Colonia Minturnz,Líti amne díuifa Glanico appellato. Oppidü Sinueffa exttemü ín adiecto Latío , quam quidá Sínopen dixere uocitatá, Hinc felix illa E 2o Campaníaeft. Ab hoc finu íncipiütuítifericolles,& temulétía nobilis fucco per o€s terras inclyto, atqj (ut ueteres dixere) fammü Libeti patrís ci Cerere certamen . Hinc Setini & Cacubi obtendátur agrí.His iungütur Falerni, Calení.Dein cofurgát Maflici, Gauraní, Sutrentíníg; motes. Ibi Laboríni campi fternütur,& in delícías alícx politur mefsis.Hacc littora fontibus calidis rígantut:practerdg cctéra ín toto marí conchylio & pifce nobili atz notantur. Nufquam cenerofiot olex liquor.Et hoc quogp certamen humane uoluptátis (9. "i tenuere Ofti, Grxci, V bri, Tufci Campani. In ora Sauo flauías , Vulturnü oppídum cum amne, Líternum, Cumge Chalcídentium, Mifenum,portus Baíatum,Dauli,lacus Lu ctinus 8 Auernus,iuxtaquem Címmeríum oppidum quondam. Deín Puteoli colonía, Diczarchía dicti:poftig Phlegtzi campi, Acherufia palus Cumis uicina. Littore autem so hoc Neapolis, Chalcidenfium & ipfa, Patthenope à tumulo Sírenís du denm — níam,Pompetj: haud procul a(pectáte monte Vefüuio, alluente uero barno amnejdger Nlucetínus:& ix. M.pafluum à mari ipfa Nucetía.Surrentum cum promontorío Minet; ee ux , Sitenam quondam fede. nauígatío 4 Citceis duodeoctoginta M. paff. patet. Re; gio ea à Tiberi prima Italix feruatut, ex defcriptione Auguftí. [ntus coloni, Capua ab ! : campo dicta, Aquínum,Suefa, Venafram,Sora, T eanum Sidicinum cognomine, INo/ ^3 m la.Oppída Abellinum, Aricia, Alba longa; Acerani, Allifani, Atínates, Aletrinates, Ana - 7" *- enini Atelladi, Afülani, Arpinates, Auximates, Auellani, Alfaterni.Et quí ex agro Lati; no,item Herníco,item Labicano cognominati Bouillz, Calatize, Cafinim, Calend, C a/ pitulum, Cernetü, Cernetani quí Maríani cognomínátur: Coraní à Dardano Troiano ON 40 orti: Cubulteríni, Caftrimonienfes, Cíngulani:Fabienfes;in monte Albano Foropopu/ lienfes.Ex Falerno Fru (inates,Ferétínates,Freginates,Fabratetni ueteres, Fabraterni no m. ui,Ficolenfes,Fregellani,Foroappi ;Forentani, GabiniInteramnates,Succafani, quí& Lí p^ rínates uocátur,Ilionenfes, Lauinij;Norbani, Nometaní, Preneftin&urbe quondam Ste | Jhane dicta, Priuernates,Setíai,Sípuini, Sueflulani, T'elini, Trebulaní cognomine Bali nienfes, Trebani, T'ufcalaní, Verulaní, Veliterni, Vlabréfes , Vluernates, fuperá Roma | cuius nomen alterum dicere,arcanis ceremoniatum nefas habetut: optimad; & falu ipfa tarí fide abolitum enuncíauit Valeríus Soranus,luítdg mox pcenas. INon aliená uíidetut inferere hoc loco exempl religionis antíqua, ob hoc maxíme (ilentíü iaftitutzz. INangg díua Angerona;cui facrificatur ad diem xij. Cal.Ianuarij;,orc obligato T gnatoqy fimu 2 lacum 4o COPLINII] NATVARALI£ lacrum habet. Vrbem trís portas habenté Romulus relíquít;aut (ut plurimas tradét ibus credamus)quatuor, Moenia eíus collegere ambitu, imperatoribus cenforibusdp Vefpafia — nísanno conditz dccexxviij. paff. xíij. M.cc. Complexa montes vij. ipfa diuiditur ín re ciones xiíj, Compita larum cclxv. eiufdem fpatij menfura currente à rüiliarío n capíte A Ro:fori ftatuto ad (ingulas portas,que funt hodie numero xxxvfj.ita ut xf porte femel numetentur,;pratereantttó ex ueteribus vij.qua effe defierunt Efficit patfuum per dire ctum xxx. M.dcc.Ixv. Ad extrema ueto tectorum cum caftrís pratoríjs ab eodem milía río peruícos omnium ularum menfura collioít paulo amplius Ixx. M. paff. Quó (i quís altitudinem tectorum addat, dignam profecto eftímationem concipíat, fateaturdy nul liusurbis magnítudínem in toto otbe potuifle ei comparari. Clauditur ab oticnte aggere 19 Tatquinij Superbi;inter príma opere mírabili. INangg eum muris zquauit,quá maxime ^ patebat aditu plano. Cxtero muniíta etat pracelfis muris,aut abruptis montibus, hifi qs expatíantía tecta multas addidere utbes.In prima regione praterea fuere;in Latio clara oppida;Satricum, Pometía, Scaptía, Pítulum, Polítoria, T ellcne, d ifata, Canina,Fica; 1 na, Cruftumeríü, Ameríola, Medullía; Cotnículum;Saturnía;ubí nunc Roma eft: Anti N polís quod nác Ianiculü in parte Roma:Antemnz, Cameríü,Collatia, Amitetnü, Nor; be,Sulmo,& cühís catnem ín móte Albano folíti accipere populi Albéfes: Albani, Aefo laní, Aciéfes, Abolani,Buberani,Bolani, Cufaetani, Coríolani,Fidenates, Foreté,Horte, A fes,Latini&fes, Lópulani; Manates, Macrales, Mutucuméles, Muniéfes, Numiniéfes, Ol licalani,Octulani;Pedani,Pulluftini, Querquetulái,Sicani;/Sifolefes, T'oleriefes, l'utien/ 2o — | fes, Vimítellarij, Veliéfes, Venetalái, V icelléfes. Ita ex antid Latío lij. populi ínteríere fi; neueftiarjs.InCápano aüt agro Stabícoppidü fuereufqy ad Ca.Pópeiü & L. Carbone coss.pridie Cal.Maij,d die L.Syllalegatus bello focíali id deleuit; Qd nüc in uillasabijt. Tntetcídit ibi & Taurania.Süt & moriétis Cafilini reliquic.Praterea autor eft Antías,op pídum Latinorum Apiolas captum à L, Tarquínio rece, ex cuius prada Capitolium is inchoauerít.A Surrento ad Silarum amnem xxx. M. palT. ager Picétínus fuit, l'ufcorum téplo Iunonis Argiua fub Iafone códito infignis.Intus oppidü Salerni, Pícéía. A Silaro regío tertía & ager Lucanus Brutiuscp íncipit;nec ibi rara incolarü mutatio. T'enuetüt eà Pelafgi, Ocnotrij, Itali, Moreetes, Siculi, Graci: maxime populi ,nouifsime Lucanià | Samnitibus ortí duce Lucio. Oppida Pxftum Gracis Pofidonia appellatü;finus Pacfta; y9 i ji nus,oppidü Helia,que nunc Velia.Promontoriü Palinurü:a quo finu teccéte traíectus TR i ad colamná Rhegia c. M.paff.Proximü aüt huic lumen Melphes. Oppida Buxentà 23 Me ^ Grace Pyxüs, Laus amnis:fuít & oppídü eodem nomine. Ab eo Brutiü littus,oppidum ^ M. Jj Blanda;flumen Bat portus Parthenius PhocentiG;Gnus Vibonéfis,locus Clampetie,. i hu | oppídà T'empfa à Gracis Temefe díctü;& Crotoniéfíü Terína;finusdy ingés Terincus. nn Oppídum Confentía. Intus ín penínfula flnuíus Acheron à quo oppidani Acherontini. s il Hippo quod nüc Vibonem Valentiam appellamus. Portus Herculis, Metaurus amnis. qm Tauraníá oppidü;portus Oreftis & Medua. Oppídü Scylicü. Cratzis funius,mater(ut dixere)Scylla Dein columna Rhegia:Siculá fretá:ac duo aduerfa p romótoría:ex Italia . Canys;exSicilia Pelotü xíj.ftadiorü intetuallo. VndeRhegiü xij. M.d.pall Inde Apen 40 níni fylna;promontoriü Leucopetra xfj. M.paff.ab ca Locti cognominati àpromótorío — ^ | ephytio;abfünt à Sílato cccín. M. paffuum.Et includitur Europe finus prímus,in cod matia nuncupantur:nde irrampit Actlantícum,ab alíjs magnum:quá íntrat, Porthmmos | à Grxcis, à nobís Gaditanü ftetum:cum intrauit , Hifpanum quatenus Hifpanias alluit: ab altjs Ibericum,aut Balearicumimox Gallicü ante Narbonenfem prouinciam;hiínc Li, gufticum.Ab co ad Sicilia infulam, Tufcumiquod ex Graxis alij NNotía;aliy Tytrbenü, noftris plarími infer uocát. Vltra Siciliam quod eftad Salentínos, Aufoni Polybius aes appellat.Eratoftbenes aüt ínter oftium oceani & Sardinia quicquid eft, Sardoum. Inde - adoiciliam Tytrheni.Ab hac Cretamiufgj Siculum.Ab ca Cretícá.Infül: perhac ma uou Qe 05 0 | m c d HISTORIAE. LIBER .. III A! —— tía prímt omnium Pityufe à Gracis dictz,à frutíce píneo, nunc Ebufus uocatur uttagg ciuitate fcederata ancufto freto iaterfluente;patent xlij. M. paff, Abfunt à Díanio feptín Ly centís (tadijs,totídem Díaníum per continentem à Carthagine noua. Tantandem à Pi tyu(is inaltum;Baleares due, & Sucronem uerfus Colubraría.Baleares funda bcilicofas, Grxci Gymnafias dixere.Maior c.M.paffuá longitudine:circuíta uero cccclxxx. M. op, pida habet cíuium Romanorum Palmam & Pollentíam,latína Ciniut & Cunici,& fce deratum Bochorü fuít.Ab ea xxx. M.paff. diftat minor,loneítudine Ix. M.circuita cl. M. paff.ciuitates habet,Iamnonem, Saniferam, NAggene. A maiore xij. M. paff.ín altam abeft Capraria;infidiofa naufragíjs, & e regione Palma urbís Menaríz ac Tiquadra;& ! Jo patua Ánnibalis.Ebu(i terra ferpétes fugat, Colubraria parit. Idco infefta omnibus, nifi A Ebufitanam terram inferentibus:Girxci Ophiufam díxere.TNec cuniculos Ebufus oíonít, populantes Balearium meffes . Sunt alix xx.fermé paruz marí uadofo. Gallíz aüt ora, ín Rhodani oftío Metína , mox qux Blafcon uocatur, tres Stocchades à uicínis Mafsi/ lienGibus dict proprer ordinem;quas item nominant (ingulis uocabulis,Proten & Me; fcn,que & Pomponiíana uocatut;tettía Hypza.Ab his Sturíam,Phoenice;Phila, Leto, & Lerína aduerfum Antipolim,ín qua Vergoani oppidi aemoria, | - De Corfica. | | -c o Mp Va E: Liguftico mari eft Corfica, quam Graci Cytnon appellauere;fed Tufco propior, " à feptétríone ín merídié piecta/loga pafT.cl.M.lata maiore ex parte l. C'írcaítu ccexxij. . 2o M. Abeftà uadis Volatetranis Ixtj. M.paffuü. Cíuítates habet xxxiífj.& colonias Maria . namàC.Mactío deductá, Aleríam à dictatore Sylla. Citra eft Oelafa:íntra uero Ix. M. paffuum à Corfica;Planaría à fpecie dicta,equalis freto;ideods nauierjs fallax. Amplior Vtrego& Captaría,quam Gtzcíi Aegilon díxere.Item Egilium & Dianiü quam Attemt fiam,ambz contra Cofanum littus ;'& parua, Menaría,Colubratía, V enaría: Hlua cum ferri meralliscircuita c. M.à Populonia x.à Grecis Aethalía dicta. Ab ea Plana(ia xxxix. P M.Ab his ultra Tiberina oftíaía Antíano Aftuta,mox Palmaría,Sínonia; & aduerfum Fotmias Pontiz . In Puteolano autem (inu Pandataría, Prochyta non ab Aenex nw trice fed quía profafa ab Aenaría erat. Aenaría ipfa à ftatíone nauium Aenez, Homero Inaríme dicta , Girzcís Pithecufa , non à (imiarum multitudine (ut aliqui exiftimauere) — -80 fed à figlinis dolíatiorum. Inter Paufilypum & Neapolim Megatíssmox à Surtéto viij. x coeuee diftantes, Tiberi ptíücipis arce nobiles Caprez;circuitu xl. M.pafl. Leucor E - thea, Extrady confpectum, pelagus Africum attíngens Sardinia, mínus x. M.pa(luum | à Corfice exttemís,ctíamnum anguftías eas arctátibus infulis paruís, quz: Cunículatíz appellantar,itemd; Phíntonis foflz, à quibus fretum ipfum Taphros nomínatur, : E DeSatdinia. | Cap. vir £ - 7. Cl Atdiniaab oriente patens,cIxxxvitj. M.paff. ab occidente,clxx. M. à meridie, Ixxiíif. : S M.à feptentrione, cxxi]. circuitu, dlxfj. M. abeft ab Africa Caralítauo promontorío ; ducenta mílía;à Gadibus quatuordecíes centena, Flabet &á Gorditano promótorío du E asinfulas quauocantur Herculis, à Sulchenfi Eno(in, à Caralitano F ícatíam , Quidam «4o Baud procul ab ca etía Belerídas ponunt & Collodem, & quam uocát Fleras lutra. Ce/ | cberrimi ín ea populorum Tlienfcs, Balari, Cori. Oppidorum xiiij. Suchitani, Valétini, LN INeapolitani, Bocenfes,Caralitaní ciuíam Romanorü;& Noréfes,Colonía at e í uocatur ad turrím Libyfonis, Sardíniá ipfam Times Sandalíotin appellauit ab c £s folez, Myrüilus Ichnufam à militudíne ueftigtj. Cótra Paftanü finü Leucafia eft, SU 3 xene ibi fepulta appellata.Cótra Velia; Pontia.& ícia,utt &dqguao nomine NU ides, * * argumentá polfeíLe ab Oenottijs Italic: & cotra Viboné patue;qux uocátur Ithacefiz, N os Vlixis fpecula. — DeSicilia.. yy Lg pee Cap. vr / we. e anteomnes claritate Sícilía, Sicania Thucydidi dicta , Trinacría pluribus, ur ; V aut Triquetra à tríangula fpeciescírcuitu patens , ut autor eft Age em istas aule qi phare gu nen. £^ l$e A» C PEINII NATUVRALIS paff.quondátutio agro coharens,mox interfufo marí auulfa xij. M..inlonoftudinemi — —- frcto:ín latitudínem aüt M.d.p.iuxta columná Rhegíam.Ab hoc dehifcendi argütméto; Rhegià Graci nomé dedere oppído;in margine Italiz-(ito.In eo freto eft fcopulus Scyl latem Charybdis, mare uorticofüm, ambo clara fxuítia.Ipfius Triquetr& , ut diximus; promontoríü Pelorus aocatur;aduerfus Scyllam uergens in Italíam, Pachynum in Gite cíam;cxlirg. M.ab eo díftante Peloponnefo:Lilybeumn ín Africam.clxxx.M.intetüallo à Mercuríj promontorío:& à Caralitano Sardíniz cxx. M. Inter fe atit haec promontoría ac latera diftant his fpatijs. Terreno itínere à Peloro Pachynum dxvi. M.paff.Itide Lily bxum cc M.Inde Pelorum clxx. M. Coloniz ibi urbes ac cíuitates Ixxij.A Peloto mate Ionium ora fpectante,oppidà Meffana cíuí Ro.quí Mamertíni uocátur. Promótoriam 1o Drepanü;colonía Tautromíniü,que antea INaxos,Hütnen Afines,tmós Aetna nocturnís mirus íncédijs. Crater eíus patet ambitu ftad. xx. Fauilla Tautominià & Catanam ufqg peruenit feraens,fragoruero ad Maroné € cemellos colles.Scopuli tres Cyclopii, pot/ tus Vlíxis,colonia Catana. Flumina Symethum, T'etías.Intus Leftrygonij campi, Opr pida; Leontíni;Meearís,amnis Pantagíes.Colonía Syracufa;cüfonte Arethufa. Quan quam & T emenítis, & Archidemia,& Magaa;& Cyane;& Milichie fontes ín Sytacufa , A nio potantur agro.Portus INauftathmus,flumen Elorum, prómontorium Pachynum:à — 4 qua fronte Sicilie flumen Hirmíníum,oppidü Camatrina , fluuias'Gelas; oppídü Acra gas,quod Agrigentumnofltrí dixere. Thermecolonía amnes Atys & Hypfa, Selínis — oppídum.Lilybaum ab eo promontoría, Drepana,mons Eryx. Oppída Panhormüm, 26 Solüs,Fimeracum Buuío, Cephalcedis,Aluntium, Apathírnum; T yndaris colonía;op- pidum Mylg,& ande cepimus Pelorus.Intus lating conditionis Centuripini , INepíni, Segeftaní:ftipédiartj, Alforini, Aetnenfes, Agyrini, Aceftei, Acrenfes,Bídint, Citar, Ca cirini, Drepanitani; Ereetíni;EceftiéfesErycini;Entellíni, Etini;Edíni;Eneuíni, Gelani, Ga lathani;Halefini,FHennenfes;Hybleníes, Herbitenfes, Ferbeflenfes, Flerbulenfes, Halt - cycufes,Hadranitaut;Imacaréfes, Ichanenfes,Tetenfes, Mutuftratíni, Magellini, Mureen tini, Mutyenfes, Mepaníni, INaxtj, INocení;Pettíni, Paropíni, Pinthienfes,Semellitani, Scherini, Selinuntij , Symethij, l'alarenfes, l'ifsinenfes, T tíocalini, Triracienfes, Zan» cli Meltfeniorum ín Sícalo freto. Infula funt ín Afrícam uet(e, Gaulos, Melita à Came rina Ixxxiitj. M.paff.à Lilybzo exiij. Cofyra, Hieronefos, Cane; Galatha;Lopadafa, 5e Aethufa, quam alij Aegufam, Bucínna, & à Solunte lxxv. M. Ofteodes , contra; Pa; ropínos Vftíca.Cítra uero Sicilíam ex aduerfo Metauri atunís xij. milibus ferme paffuü ab ítalía, vij, Aeolíz appellate. Ezdem Lipareorum & Hephaftíades à Grracis; à nov firís Vulcanizz, Acoliz,quod Aeolus Iíacis temporibus ibi regnabat. x De Lipara. Cap. ix Aem T Ipara cum ciui Ro.oppido,dícta à Lipato tege;qui fuccefsit Aeolo, antea Milcgo bs nís rel Meligunis uocítata;abeft xfj. M. paff.ab Italia;ipfa circuitu paulo minori. 1n; terbác & Sícilià altera;antea Therafia appellata,nüc Hicra;quía facra Vulcano eft;colle ín ea nocturnas ewomente flámas.T ertía Strongyle,à Lipara M. paff. ad exortum folis uergeas,in qua reenauít Aeolus,qux à Liparaliquidiote flamma tantum differt. Cutis 4o famo;quíná Haturi Gnt uenti, ia tríduü praedicere incolz tradütut: ande Aeolo uétos pa tuifie exiftimatu m.Quarta Didyme,minor quàm Lipara.Quínta Erícufa; Sexta Phoeni '£tifa;pabulo proximarü telícta.INouifsimà,eademás mínima,;Euonytnos .Haàdtenus de bimoEaropeGnu ^ ^ ^ DeLocrisItalix fronte. ges tex Capo —x A Loctisltaliz frons incipit,magna Gracía appellata, ín tres finas recedens Aufonij Lo marís,quoniam Aufones tenuere prími:patet octogíntaduo M. paff. ut autor eft "Xarto.Pleríq Ixxfj.M.fecere.In ea ora flumína ínnnmera,fed memoratu díeha à Locrís e c E aera B op cea Mtetcaüliue caftrü, Cocinthü;quod effe lotv z'simá Ataií promontorí aliqui exiftimant D'eín finus;& Scylaceé;Scylletía Acheni^ eeu et | enfibug A uU. HISTORIAE LIBER HNÍ ás ) : E! " - ^ z s — * t : D - | énfibus cam codetent dictum:quem locü occatrens Terinze este fl * | is " € ] ccutretis In inzus [raus pctinfulam efficit Pd pu 9 e rt Q e f Pt £32 Lue] S o. tri "TO - CI E23. hy Een] m. ru "4. Q 3 Q en] FN ux o i yq 29 £24 "Ea jani [0] Pl G^ eS pue »* X hr "U £2 - - pz Ls er] z C) -— [e] b. 4 [er LILDdY 2 um EgNEE x " xir * á d $e - "7 ase. ut ure Enc Ut AE PEU - CER i MED c a cime liz EI CES ODE. me: EIE E z rM REEL See ER E : —— ie - - eum En sien : E i 3 AINE E aca ^ depot 3225. Es : met P a Mk veri ims iim Dies radii. m— E EAT v dn m DEOR-as 2d ora cdbemt teni A4 C PRLINII NATVRALIS$ ss : ni Aquiloni, Abellinates cognomine Prottopi, Compfani, Caudini,Licutes quí cogor mínátar Cornelíani,& qui Bebiíani, Vefcellaní, Deculaní, Aletríni, Abellinates cognomi; nati Matfi, Acraní, Aecani, Alfellani, Attínates, Arpaní;Borcani, Collatini, Corínéfes,&€ nobiles clade Romana Cannéfes, Dírini, Forentani, GenuGiniHetdonienfes,Hyríni,La tinates cogaomine Frentaní, Etínates, ex Gargario Mateolani,Neretíni, Matini, Rubu tini Svluíni,Strapellini, Tarmantíni, Vibínates, Venu(iní, Vlurtini.Calabrorum medi terraneí Egetíni, Apameftini, Argentíni Batuntinéfes,Deciani, Brambeftíni, Norbanen fes, Sturnini, Tutíni.Salentinorum,Aletiní;Bafterbini, Neretini, Valentini, V'eretini. | Regíioltaliequarta. |. : Cap. xu c* Equitur regio quarta gentíum uel fortífTimarum Italia:.Ia ota Frentanorutn à T ifet, Io ao flumen Ttiníam portuofum.Oppida;FHliftonium,;Buca, Ortona, Aternus amnis, [ntas Ánxanícogaomine Frentaní, Carentíní Supetnates,& Infernates, Lanuefes:Mar ruciaorum TeatiniPelignorum Corfinienfes, Superaquaní, Sulmonenfes:Marforum Anxantini, Atínates,Fucentes,Lucenfes, Matauij, Albenfium Alba ad Fucinum lacum: Aequiculanotum Cliternini, Catfcolani : Veftinorü Augulaní,Pinnenfes, Peltuinates, quibus íanguntar Aufinatescifmontani Samnitium;quos Sabellos; &" Graci oaunitas dixere , colonia Bouianum uetus, & alterum cognomíne Vndecumanorutn, Aufidena; tes, Efernini, Fagí, Fugali;Fícolenfes,Sepínates, l'reuentínatessSabinorum Amitetníni, Curenfes,Forum Decii, Forum nouum;Fidenates,Interamnates,Nurfini, Nomentani, Reatíni, T rebulani, quí cognomínatur Mutufcaií, & qui Suffenates, T ibuttes, Tatína/ 35 tes.[n hoc (itu ex Aequículis ínteriere Cominí, T'adíates, Acedici, Alfaterni. Gellianus au tot e(t, laca Fucinobauftum Marforum oppidum Archippe, conditum à Marfya duce Lydorumitem Vrticinotum ín Piceno deletam à Romanis, Valetíanus.Sabini (ut qui dam exiftimauere) à religione & deorum cultu Seuíni appellati, Velinos accolunt lacus, rofcidis collibus.Nar amnis exhaurit illos fulphareis aquis. Tiberim ex hís petés replet, é mote Fifcello labens, iuxta Vacung nemora & Reate in eofdem códitus. Ac ex alía pat te Anio, ín monte Trebanorum ortus , lacustrís amoaenítate nobiles , quí nomen dedere Sablaqueo;defert ín T'iberim.In agto Reatíno Cutílía lacum,;ín quo luctuet infula,]Tta liz ambilicum effe M. Varrotradit.Infra Sabínos Latíum eft, à latere Picenum, tergo Vinbria, Apennini iugis Sabinos utríncy uallantibus. - Quíntategío. — I | -— (ap. xi Viata regio Picenieft,quondam uberrimz multitudinis. ceclx, M.Picentíum in fi» Qa; Rom.popu. uenere . Ortí (unt à Sabínís uoto uere facro. l'enuere ab Aterao amne,ubi nunc ager Adrianus, € Adtíacoloníajà mari vij. M.p. flumen Vomanü;acet pratutíanus, Palmenfiscj.Item Caftrum nouam, flumen Bátinum, Truentum cum am : e: quod folum Libutnorum ín Italía reliquum eft. Flumina Albulates,Suinum, Helui/ n2m, quo finitur Pratutíana regio & Pícentum incipit. Cupra oppidüicaftellum Firma: norüm,& faper id colonia Afculü Picení nobiliffima:Intus INouana. In ora Cluana;Po - tentía,'Numana à Siculis condita. Ab fjfdem colonia Ancon;appofita promontorio Cu 30 mero ínipfo fle&tétis fe orz cubito: Gargano clxxxiij.M.p.Intus Auximates, Vereeta 49 — ni, Cíngulani, Cuprenfes cognomine Montani, Falarienfes,Paufulani, Pleninenfes,Rici neafes,Septempedani , T'ollentinates, T'riacenfes, Vrbs faluia;Pollentini, | Sextategio. — — em Cap xum Toss his fexta tegio, Vmbriam cóplexa agtumcg Gallicum cirea Ariminum. Ab Anconc Gallica ora íncípit, togatze Galliae cognoríne. Siculi & Liburni platími eius tractum tenuere, in primís Palmenfem; Praetutianum, A dríanumdg agtum. Vtnbri eos expulere,hos Hetruríahanc Galli. Vmbrorum censantíquiffima Italix exiftimatur,ut quos V mbríos à Grecis putent dictos,quod inundatione terarum imbribus faperfaif/ —— lent. ccc. eorum oppida T hafci debellaffe reperiatur. INunc in oraflumen AefisSeno X Me o . eallia | HISTONLUAS- LIBER - IIH ei — nicus appellatut inus : Lechex hínc,Cenchrez illincanguftíarum termini.longo & atv cipití nauium ambitu, quas magnitudo plauftrís tranfuchí prohibet, Quam ob caufam B perfodere nauigabili alueo anguítías tentauere, D emetríus rex, dictator Cafar, C.prín/ ceps,D'omítíus INero,infaufto (ut omníum patuitexítu) incepto.Medío hoc interuallo, quod ífthmon appellauímus, applicata collibabítatur colonía Corinthus, antea Ephy» ra Leica one ab utroque littore ftadijs, € fumma fua arce quz uocatur Acrocorín; thus, ín qua fons Pyrene, diuerfa duo maría profpectans. Ixxxvíj. M. paff. ad Corin thíacum (inum traíectus eft Patras à Leucade. Patre colonia ínlóoifimo promontorío Peloponnefi códita ,ex aduerfo Aetoliz,& fluminis Eueni;minus M.paff. (ut dictü eft). 1o interuallo, ín ipfis faucibus.finum Corínthiacam Ixxxv. M.paff. ínlongitudinem ufque Y adlíthmon traufmittunt. Adda - xx Cap. v : | à Chaíz nomen prouiacía;ab I(thmo íncipit: ante Aegialos uocabatur, propter ut -L M.besin littore per ordinem difpofitas.Primz ibí quas diximus, Lechez Corínthío/ rum portas. Mox Olüros,Pellenzorà caftellum. Oppida Helíce,Bura;in qua refugére hauftis príoribas,Sicyon, Aegira, Aegion;Eríneos:Tatus Cleone;Hyfia Pahormuspor tas,demonftratüdg íam Rhium,à quo puso quíng; M.paff.abfunt Patra,quas fupra memetrauímus, Locus Phereín Achaia,ix. montium Scioeffa notiffimus,fons Cy mothoe. Vltra Patras oppídà Olenum,colonía Dyme,loca Buprafium;Hytrmíne;pro | moatoríum Araxum. Cylene (inuspromontoríum Chelonates,ande Cylenen duo M, E zo pal. caftellum Phlíüs. Qua dice: Arzthytea dicta;poftea Afophiís. Inde Eliotü ager, quí antea Epei uocabantur. Ipfa Elís in meditetraneo, & à & xij. M.paff. Intus ddubrs Olympi; Louis,ludorà clatitate faftos Graciz cóplexum.Pifzorü quot dam oppidum;praHuente Alpheo amne. At ín ora promontotium Ichthys:amuís Ab pheus nauigabilis prope fex oppida, Aulon;Leprion, promontoríü Plataniftus: omnía hxc ad occafum uerfa. Ad meridiem autem Cypariflius (inus cam urbe Cyparifa Ixxij. p milíam paffaum círcuítu, Oppida Pylos, Methone:locus Helos, promontoríiü Acrítas, ; (inns Aiazus,ab oppido Afine,Coronzus à Corone.finiintur Tanato promontorío. Ibiregio Meffenía duodeuiointi montíam. Amnís Pamífus. Intas autem ipfa Meffene, Ithome, echalía, Acene,Pteleon, Thryon;Doríon,Z'ancle,uartjs clara téporibus.Hiw o ías (inis circuítasIxxx. ME paff.traiectus uero xxx. M. Dehínc à Tenaro ager Laconu cas,libere gétís:& (inus circuitu ccvi, M.traiecta xxxix. M.Oppida Tanatum, Amyciz, Phere, Leuctta,& atas Sparta, 'heramne;atqy ubi fuere Cardamyle,Pitane, Anthaue: Locus Thytea, erania.M6s Taygetus;amuís Earotas,finus Aegilodes, oppídá Pfam | tnathas.Sínus Gytheates ab oppído:ex quo ad C'retà ín(ula certi imus curfus . Omnía aic Maleo promontotío incladau£. Quí fequítar aus ad ucc dere aen * traiectu quinquaginta milia paf.idé ambitu centü feptuagíntaduo milia. Oppida Boca, Epidauta s,Límera cognomine: Zatax,C yphanta portus. Amnes;Inachus;Erafinus,ín ter quos Argos hippium cognominatum, fupra lacum Lernen, à marí M M. paffuum, nouemcp additis milibus, Mycenz :& ubi faíffe Tytintha tradunt :& locus Mantinea, PT Montes, Artemíus, Apefantus,Afterion; Parparus;aliytp undecim numero,Fontes INio: — be, Amymone;Pfammate. À Scylleo ad Ithmum exxvíj. M. paffuum :OppidaHer/ iN mione, 'teezen, Corypha(ium:appellatumig alias Inachiá,alias Dipíiam Argos ; Por, ; tus Cxnites , (iffus Saronicus olím querno nemore redímítas, unde nomen, íta Gracia | : antiqu aapp ellante quercum. In éo Epidaurü oppidum, /fculapij e celebre, ie rzüm promontoríum;portus Anthedon,& Bucephalus:& quas gcn íxeramus, Cen id chrez,Ithmipatsaltera cum delubro Neptuni quinquénalibus inclyto ludis. Totinus : Pelopónenfem oram lancínant, tot maría allatrant. Siquídéà feptentrione Ionia irrum / pit.ab occídente Siculo palfatur,à meridie Cretíco urgetur,ab oríéte brumali Aegeo;ab » d oriente folftitiali Myttoo:quod à Megarico incipiens (inu, totam Atticam — : | E E : ! € £ e At VIBPDEMINIR S CC ON 00 0o $2 2€ PLINII NATYRALIS zig . De Arcadia. asso 1: 00 7 Ogpo 94 *A T Éditettanea eias Arcadia maxíme tenet,undique à marí remota:initio Drymodís, V E mox Pelafgís appellata. Oppída eius, Pfophis, Mátinea, Stymphalum, Tegea, —— , Antígonea, Orchomenum; Pbeneum, Palantium;unde palatium Roma: Megalepolis Catíina;Bocaliü, Carnon;Parrhafiz, Thelphufa; Melanzca;Heraa, Pyle;Pellana; Aere, "Epium, Cynxtha;Lepreon Arcadíz; Patthenium;Alea, Methydriü,Enifpe, Maciftum, Lampe,Clitotíim, Cleone;ínter qua duo oppida regio INemza, Betn binadía uocitata. Montes in Accadia;Pholoecur oppido;item Cyllene; Lyceus;ín quo Lyczí Iouis dela bram:Mznalus, Artemi(ius, Parthenius, Lampeus,INonactís : pratetig ignobiles octo. Amnes,Ladon e paludibus Phenei,Erymanthus € monte eafdem nominis in Alpha 1o um deflacntes. Relíqua cíuítates ín Achaía dicenda, Aliphirzi, Abeate;Pyreenfes, Pe- P rethes,Paragenítze, Tortuní, T ypania; Thryafij, T ríttefes. Vninerfz Achaix libertatem Domitíus Nero dedit.Peloponnefüs, ínlatitudíne àpromontorío Malezad oppidum - :Lechium Corínthíaci finus dx. M. paffpatet. At ín tranfuerfum ab Elide Epidaurum axxv.M.Ab Olympia Argos per Arcadíam Ixit; M,Ab eodem loco ad Phliunta dícta menfura eft, Vniuerfa autem; uelut penfaate aequorü incurfus natuta;ín montes ví . atqg - JHoasdub — —3— GCraedac Aud ^ —— — —— Cap. vit | A BIfthmi anguftijs Hellas ncipit;noftris Graccià appellata.Tn ea prima Attícá; atv — «7 X.tiquítus Acteuocata, Attinpít Ifthmuim parte fuí, qua appellatur Mecarís , à co/ "lonia Megata, é regione Pagarum. Duo hae oppída excarrente, Peloponnefo (ita funr 20 utraque ex parte , uelut in humeris Helladis. Paca & amplius Aegofthenenfes contri but Megaren(ibusIn ota autem hac portisSchicenus.O ppída Sídüs, Cremyon. Scy; "tGiafaxa vi.NL. longitudine, Getanea.Meoara;Eleufin.Fuere & Oenoa & Probalinthos . quz nuncnon fant. Ab ifthimolij. MI. paff. Pirzus & Phalera portus, v. M. paf. tnuro . fecedentibus Athenís iuncti.Libera hac ciuitas;nec indiga ullius priconij amplius, tat -. tà clarítas fapfluit.In Attíca fontes, Cephifia; Larine, Calliroe,Enneacrunos. Mótes;Brí - keflas, Acgíaleus, Icaríus, FlymettasLycabettusamnis Iliffos. A Pytao xlij, M. paff. - Suníum promontoríum,Dorifcum promontorium. Potamos,Brauton;Ton quondam oppida. Rhamnüs paeus, Marathon; campus T bríafius, oppidum Melita;& Oropus, ín cófinio Bocotiz. Cuius Anthedon, Oncheftos, T hefpiz liberum oppídum,Lebadea: 3o nec cedentes Athenis clatítate ; que coonominantur Beeotiz Thebz, daorü anmínum - Liberiatque Herculísut uolunt)patría . Et Mufis natalein nemore Heliconis alfignant. Datur & his Thebis faltus Citheron;atnnis Ifmenus.Praterea fontes ín Barotía, Oedi, podia, Pfammate,Dirce;Epigranea, Átethufa;Hippocrene, Acanippe, Gareaphie.MG : A hebas Eleutherz;FHalíattus, Plateg;Phere, Afpledon;Hlyla, I hisbe;Erythre, Gliffas, . Copeiuxta Cephifümamné Lamía et Anichia:Medeo,Phligone, Grephís, Cotonea, . Cheronía.In ora aütiufra Thebas, Ocale;Eleon,Scolos,Schenos,Peteon;Hytie, My ; caleffusFlyrefeon;Pteleon, Olyros, Tanagra liber populus, & ín ipfis faucibus eutipi, 8 . quem facit obíectainfale Eubcez ; Aulis capaci nobilis portu -BecotosHyantasanti 4o. — .. quitus dixete. Locri deínde;Epicnemidij cognominant,olim Leleeesappellati perquos amnis Cephifas defertur in mate.Oppida, Ops, unde opuntinus finus, Cynos. Phoci/ .. disínlittoteunim Daphnis; Introrfus ín Éocris Elatea , & ín ripa Cephifi(ut diximus) - Til£a;Delphoscg uerius Caemís,& Hyampolis. Rurfus Locrorü ora;ín qua Latymna, .iTÉronii;iuxta quod Boagrius amnis defertur ín mare. Oppida INarycion, Alope, Scar tesextra przdictos;Mycalefus,Adilifius, Acontíus. Reliqua oppída, inter Megatam & . | [ Uo. — grin mis vnm . Theflalia;& Dryopis;femper à tégibus cognominata Ibi genius tex nomine Grgcus; à /— HISTORIAE LIBER ri 8 m quao Grxciaiibi Hellen;à quo Hellenes, Hos eofdem Flometus tribus nominibus appel, . lauit,Mytmídonas, & Helleaas,& Acheos.Exhis Phthiotz nomínátur Dorida accolea ! tes.Eotü oppida, Échinus ín faucibus Sperchij luminis, 'hetmopylatü aneüfti : quo atguméto iij, M.paff.inde Heraclea, I rachín dicta eft. mons ibi Callídrotrius, Oppida celebria, Hellas, Halos, Lamía; Phthía; Acne. "[heffalía. Cap. vnt 3 N Theffalia autem O rchomeaus, Minyeus aritea dictus : & oppidà Almon,ab alijs Elmon, Atrax,Pelínna;fons Hypetía. Oppida; Pberz,quatum à tergo Pictus ad Ma cedoníam protenditur, Lariffa, Gomphi, ] hebx Theffalíz,nemus Pteleon;Ginus Paga (icas. Oppidum Pagafa;idem poftea Demettías dictü, T rícca, Phatfalicicampi cum ci^. 15 uitatelibera, Cranon,Ilctía. Montes Phthíotídis, INymphaus, quondam topíatio datu, Y rz opetefpectabilis:Buzygxus, Donacefa, Bermius, Daphiffa, Chimerion, Athamas, Stephane.In T heffalía faat (ij.atcp xxx.quorum nobiliffími Cerceti, Olympus, Pierus, Ofla:cuias ex aduerfo Pindus & Othrys,Lapitharü fedes,ad occafum uergentes:ad ot; ^^ tas;Pelíos:omes theatrali modo ínflexi t caueatis ante eos Ixxy. urbibus.Flumína Thef Quid lepti us ! faliz, Apidanas,Phoenix,Enipeus, Onochonus, Pamifus. Fons Meffeís, Lacus Beebéis, c,5cais T Lb? Et ante cunctos clarítate Peneus , ortus íaxta Gomphos: interg Offam & Olympü ne bw morofa conualle defluens d. ftadijs, dimidio eius fpatio nauigabilis, Ineo cutfa Tempe E uocátur v. M.pafflongitudíne,& ferme fefquijugeti latítudíne, ultra uifatn hois áttollen; tibus fe dextera lzuadg leniter cóuexís iugis.Intus fua luce uitídante allabitar Peneus;uírí : o dís calculo,amcenus cjtca ripas gramíne;canorus auíum cócehtu. Accipit amné Eutoton iec recipit, fed olei modo fupernatanté (ut dictü eft ab Flomero) ar. ns portatum abdicat;peenales aquas dírisdy genítas;aroéteis (uís mífcétirecufans, Magnefia. Ca.rx : Em annexa Magnefia eft, caius fons Libethra. Oppida;Iolcus;Hormenium, | Pyrrha, Methoe,Olizon.Promontoríü Sepias, Oppida; Caftana,Spalathra. Pro; ^ — montotíam Aeantiam. Oppida, Meliboea;Rhizas;Erymne,oftíum Peneí,oppida Ho; pP - molff,Orthe, Thefpiz, Phalanrna; T hauniacie, Gyrton,C rano, Acarne,Dotíon, Me; lítca;Phylace, Potnis. Epití, Achaíe, Atticae, Theffaliz ín porrectálongitudo cecclxxxi : M.paff.traditur,latitado clxxxvij. M. Macedonia. Cap. 1x r Acedonia pofteacl.por ulorá, duobus inclyta regibus;quondád terrarü impetío; 3o LV L Aemathia antea dicta.Hec ad Epiroticas gentes ín folis occafum tecedés poft ter . ea Maenefizatg Theffaliz,infeftatur à Datdaniís.Partem eíus feptentrionaletn Pao/ nía ac Pelagonia protegüt à Triballis.Oppida,Aega,ín quo mos fepelite teges;Dercea: - m |. &integione qua Piería appellatur à nemore, Aeginium.In ota Heraclea;flume Apilas: Oppida;P hína,Oloros. Amnis Halíacmo.Intus Flalorítz, Vallei;Ph ylacei, Cyrthefite, | T vriffei.Pella colonia.Oppídá Stobi ciuíutn Ro.Mox Antigonía , Europusad Axíum j * amnem,eodemáp nomine per quod Rhoedías Hluit:Heordeg Scydra, Mieza Gordínic. - Mox in ora hn , fluuius Axius. Ad hunc finem Dar dani, T'reres;Píeres, Macedonia accolunt. Ab hoc atone Paconie gentes, Parorei,Heordenfes, Almopfi, dinde eor dones. Montes Rhodope, Scopíus,Orbelus.Dein preíacente gremio terrarum, Aretha 4o (i Antiochenfes Idomenenfes, Doberienfes, T'ienfes, Allantenfes, Audariftenfes Mo ryllij, Garefci, Lyaceftz, Othrione;& liberi Amantini atcp Oreftz , colonia: Bulliden/ v Qe Dictis: Xylopoli SconiftiliberiFlrades Sirics Tmphei Coronai nora | inus Macedóici oppidü Chalaftra,& intus Phileros, Leteimediocy flexulittorís Thef? falonica, liber condítionis. Ad hanc à Dytrachío cxitij.M.paffuum. Therme. In Thet maciínroppl da,Dicza,Pydna,Derra,Scione, Promontoríum Canaftrzam. Oppi ? 1a Dallene, Phleora.Qua ín regione montes, Hy (izorus,Epítus, Alchíone, Leuomne. E | Eee c eee Elesn, Mendz , & in Dallenenf ifthmo quondam Potídza, r —— nüc Caffandriacolonía: Anthemus, Holophyxos (inus, Mecibetna.Oppida Phyfcel, : - la, Ampelos, Torone, Soggoftedes:fretum quo montem Athon Xetxes tex Perfarum uu | € 5 continenti ^ $4 C. .PLINLIL.NATYVRALIS continenti abfcidit;in longitudine paffaum M . d. Mons ipfe à planície exeuttit if mare lxxv. M.paffuam.Ambitus radicis cl. M.colligít. Oppidum ín cacumíne fuit Actothon, p 1 INücfunt Vranopolís;Palxottíum; Thyffus, Cleone, Apollonia;cuius incole Macróbij cognomínantur . Oppidü Caffera;faucesdg alter Ifthimí , Acanthus,Iftría, Graftonía, Hetaclea.Regío Myedonix fubíacens. In qua recedentes à mari Apollonía , Atethufa, 'T ' T hracía fequítur;inter nalidiffimas Europe gentes, (trateoías L.díuifa.Populoti R X T. TSCNEEU M LT RITA :J rü xcu -- fecerg HIS TORIAB LIBER -irlri 54 a fecete. A arippa adiecit quadraginta. Inde ad murutn füpradiétü d.ab eo Clietrónefus cxxvi. M. Sed à Bofphoro (inus Cafthenes.Portüs fenum;& alter qui mulierum coeno tmínatur. Promontorium, Chtyfoceras;in quo oppidum Byzantiutn libera condítionis; antea Lygos dictum. Abeft à Dyrrachio dccxi.M. paff. T antü patet longitudo terrará inter Ádríaticam mare & Propontídem. Ammnes, Bathynías, Pydaras, (iue Atytas.Op; pida,Selymbría,Períathus.latítudiae ducentorum pedum contínenti adnexa. [ntus By? zíaarx regum Thracíz,à T'erei nefafto crímíne inuifa hírandínibus:reeio Caníca, colo; nia Flauíopolis , bí antea Z;ela oppidum uocabatur. Et à Byzia quiaquagíhta M. paíT. . Aptoscolonia, quz à Philippisabeft cIxxxvíij.M.paff. At íaota amnis Ergínus, oppi. 1? dum fuit Gonos, deferitar & Lyfimachia iam ín Cherronefo, Alius nanque ibi Ifthmos E angu(tía (imili eft,eodem nomine & pari latítadine : Ilaftrant daz arbes utríncp littora; qu& haud díffimili modo tenuete,Pactysx à Propontidc;Cardia à.Melane finujbac ex facíe loci notníne accepto,utraqy cóprehen(e poftea Ly(imachía, v. M.paff.à longis ma ris.Chertronefosa Propontíde habuit T yriftaGin, Crithoten,Ciffitm flumini Aegosap; pofitam:nunc habet à colonia Apto xxxíj. M;paf Refifton;ex aduerfo colonia Patíane. EcHellefpontus fepté(ut dixímus)ftadíjs Eatopam ab Afia diuidés,quatuor illic ínter fe contratías urbes habet. In Europa. C allipolín & Sefton. Iu Afia Lampfacam & Aby;. don.Deín promotori Chertone(i Maftu(ia aduerfüm Sígeo,cuíus ín fronte obliqua. | , Cynoflema;itaappellat Hecubg tumulus;ftatío Achiorà. Turris & delubrá Prote(ilai; E 39 Et ín extrema Chetrone(i fonte,qua uocatut Aeoliü o »pídá Elais. Deín petentí Mer. 73 lanem (ind portus Corlos,& Panhormus & füpradicta Pordis Tercs Europe (inusad. hunc modá clauditur. Montes extra predictos Thracia: Edonus,Gigemotos, Meritus,. Melanphyllon.Flumina in Hebrü cadentía Bargus,Suemus.Macedoniz, Thracize,Hel lefpontílógítudo fuptadicta. Qaídá dcexx. M. faciüt. Latitudo ccclxxxiij. M. eft Aegeo. mari nomen dedit ícopulus ínter Tenedam &Chium uctíus quàm infula, Aex ttomine;. P ^^^ ifpeiccapriz qux ita Gixcís appellatar;tepente ín medío mati exiliens.Cerhüt eumra | dextra parte Andtum nauigantes ab Achaía;ditam ac peftiferü.Aeocí pars Myrtoo dà: tut : appellatur ab ínfulaparua,quz cernitur Macedoníam à Gerefto petentibus; haud. procul Eubcez Caryfto.Romaní omnía hzc maría duobus nominibus appellant, Mar, $e cedonicum quodcunque Macedoniam aut T bracíam attíngit, Grecienfe quà Gracíati alluit. Nam Greci & Ionium dinidunt in Siculum ac Ctetícum ab infülis. Item Icaciums, quod eft ínter Samum & Myconü.Catera nomína (inus dedere qiios díximtis. Et ma; EJ ría quidem geatesq; ín tertío Europz Gau ad hunc modum fehabent, ^0 . . Infule íntereas tetrasiintet quas Creta; Bubeea, Cyclades,Sporades, Hellefponti; .... Ponti, Motidis,Dacis,Sarmatim Scythis. —— ^. Cap. xir E T Níuleautéex aduerfo Thefprotix Corcyra;à Buthtoto xij. M. paff.eadem ab Acro : Acerauaijs quiaquagínta M. cum urbe ciafde nomínís Corcyra libera cíaítatis,& oppi? | do Ca(siope; templo&g Cafrj [ouís.paff. xevij. Ml. in longitudinépatens : Homero dicta Scheria & Phxacia,Callimacho etiá Drepane.Circa eamaliquot;fed ad Italiam uetgés. 4o Thoronos;ad Leacadíam Pax dus; quíncg M. diferetz à Corcyra:nec pculab fjsante | . Corcyram Erícafa, Marate; Elaphufa, Malthace, Trachie, Pytionia,Ptychia, Tarachie, 3 Et à Phalacro Corcyrz ptomontorío fcopulus,in quer matatá Vlixís naué à (imili fpe : cíc fabula eft. Ante Leucadiá Sybota.Inter Leucadiam aüt & Acbaíam permulta: : qua rum T eleboidesezdem qux T'aphig;ab incolis ante Leucadíam appellantur, T aphías, : Oxis,Prínoeffa:& ante Aetolíá Echíaades, Aegíalía, Cotonís, Th yatira, Geoaris, Dio P nyíia, Cyrnas, Chalcis,Pínara, Myftus.Aate eas ín alto Cephalenia,Z'acyathu s,utreqg 4 a beregiaqpe asi Davetotoc nace akas Cephalenía quondam Melzena dicta, | - xi M paffaumabeftcitcuítu patet xlíiij, Same diruta à Romanis: adhuc tamen z e pe itia habet. Interhanc X Achaiam cum eppído tagnífica & fertilitate pracipua ZLacyn/ C. OHPTNRT E o XEOER. RUNECORG2U 7 2Eu EET AL ERE cca mec quam noftri quidam dixere Ceam, Graci & Hydruffam. .— . Garftoad Auticamuergente, ad Flellefpontü Caphareo infignis,À feptentríone Cz ... tieo,nafquá latitudiné ultra xl. M.pafT. extendit;nufquá iatra xx. M.cótrahitifed ín lon -egirudinemr utitueris Bepotias, ab; " é PLINISI NATVRALIS$: thus afiquádo appellata Hyrie, Cephaleniz: à métídiana parte xij. M. abeft:tnons Ela yp tas ibi aobilis.Ipfa circuitu collioit xxxvi. M. Ab ea Ithaca xij.M diftat;in qua mons INe : ritas, T'otà ueto círcuítu patet xxv. M. patfaum.Ab ea Araxá Peloponneti promonto/ E riim xij. M.paff. Ante hane in alto Aftetis,Prote : ante Zacyathum xxxv.M..paffaü ín edrutri aeütum Strophades duz;ab alijs Plot dictz, Ante Cephaleniam Letoía. Ante Pylumttres Sphapiz, & totídé ante Meffenem Oenuffz. Ja finu A(inzo tres Thyridés: in Laconíco T'egaaufa; Cothon , Cythera cü oppido;antea Porphyris appellata. Hac (itaeftà Males promontotío v M. pafl.ancipiti propter anguftías ibi naui ambitu. In Arcolico Pítyufa,Itíae;Ephyre.cotra Hermioniü agrum TiparenusEpítopia, Colonis, x Asteracontra Troezenium Calauria;quingentos paffus diftans, Dlateis,Belbina, La/1o — ' (3; Baucidias. Contra Epidaurum Cecryphalos ; ityonefos vi. M, palT, à continente, 1 abhac Aegiualibere códitionis xvij, M. p.cuius xx. M.p.praternauipatio eft:eadem aüt A Pírxo Athenien(ium pottu xij.M.pall.abeft;ante Oenone uocítata. Spirao promony torio obiacét Elxafa,Dendtos, Craueie du, Cacig duis, Selachufa;Dacenchris,Afpis, — & vij.Ecin Megatico finu Metharides quatuor. Aegila aüt xv.M.pafà Cytherazeademás —— à Crete Pbalafaraa oppido xxv..M. paff. Ipfa Creta altero latete ad auftrum, altero ad , feptenttioné uerfa, inter ortum occafumcp porrigitur, c.arbiü clatá fama. Dofiades eam à Creta nympha Hefperidis filía, Anaxímander à rege Cutetum , Philiftides,Mallotes C'ratesprímum Aetíati dictam, deínde poftea Cüretín,& Maearon nonnulli à tempe: : rie cceliappellatam exiftimauere. Latítadine nufquam quíiquaginta M.paffüum exce; 20 deus, & cirea. medíatu füí partem maxime patens , longitudine implet cclxx. M. paffuü, citcuitu d. xxxix. lectensd fe in Crerícam pelagus ab ea dictum , quà longifsima eft adorientem Sammoníam promontoriá aduerfum Rhodo,ad occidentem Críu meto/- pon Cyrenasuetfus expellit. Oppida eíus infignia, Phalafamne;Elzea; Cyfamum,Perga mum, Cydon, Minoum, Ápteron; Pantomatriü, Amphimalla Rhythymna;Panormü, | Cyteam; Apollonia, Matia,Heraclea, Miletos, Am pelos, Hierapytna, Lebenia;Hierapo lis:Et ín meditertaneo, Gortyna, Pharftá, Gnofus,Polyrheniü; Myrina, Lycaftus, Rhav mns; Lycétas,Dii; A füm,Pyloros, Rhytíon,Clatos, Phara, Fiolopyxos, Lafos, Eled/ teraz, 1 hérapne,Marathufa $ Cytínos:& aliorü circiter Ix. oppidorum memoria extat, Montes, Cadifcus, Idus, Dictus, Corycus. Ipfa abeft promótorío fito quod aocatüt jo KI E LA Cri metopon,ut prodit Agrippa, 4 Cyrenarü promontorio Phycuntecexzv.M.paff — » Item Cadifco à Malea Peloponnefilxxx.A Carpatho ínfula promontorio Sammonio —— Ix. M.in fauonium uéntutii Fc inter eam & Rhodum intetiacet. Reliqua círca ed, ante Peloponnefum dux Coticz;totídem Myl:& latere feptentríonali, dextera Cretam ha beatí.cótra Cydoniam Leuce,& dug Budotz. Contra Matin Día. Contra Itaná pro moatoríü Onífa, Leuce:Contra Hierapytnam; ChryfaGaudos-Eodé tractu Ophiuffa," Butoa,R hamnus:circamuectisqg Cría metopon,trés Mu fagores appellate. Ante Sanv moníaüm promontoríum,Phocs,Platiz, Sirnides,Naulochos, Armedon,Z ephyre.At in FHcllade etiamnum in Aegeo Lichades, Scarphía, Corefa, Phocatía, cóplurestgalie |— / exaduerfo Attica (ine oppidis, & ideo ignobiles.Sed contra Eleufina clara Salamís, anv 49 tecàm Pfytalia:à Sunío uero EHelene v. M.paffuum diftans. Dein Ceosab eatotidem, — m fioftri qui Aualfa Eabcez;quingétis lon a ftadíjs fuit quondá:mox quataor fere patribus, que ad Bceotiam uergebant, eodeni mati deuoratis,oppida habet reliqua; Iulida, Cattheíam: intercidere Coreffus,Poeeffa. Ex hac profectá delícatioré foeminis uefté;autor eft Varto.Eubcea & ipfa aunlfa Boeov 3 tíz,tam modico interfluéte Eutipo ut potite iungatur,ad meridié promontorijs duobus; : "^ í nA Mica The - üeto 4 TNEESE e E (falíamufs pratenta ín cl. M. paff. círcuità Y | HISTOKRÍAE- ETBER If $7 77" uro cclxv.abe(t ab Hellefpóto parte Caphatei cexxv. M. pafatbibus lata quondám, 64 Pytrha;Porthimo;Nefo,Cetintho, Oreo,Dio,Aedepfo, Ocha,O echalía:nüc Chalcide cuíus ex aduetfo icomtínenti Aulis eft , Gerefto, Eretría, Catyfto, Orítano Artemi(io, fonte Arethafà , luciíte Lelanto , aquíság calidís quae Hellopia: aocantar nobilis , no» tior tamen marmore Caryftio : antea uocítata eft Chalcodontis, ant Macris,ut Diony; fius & Ephorus ttaduüt, ut Aríftides Macra , & Callidemus Chalcis , re ibiprimum repetto:ut Menachmus, Abantías, ut poet uuloo Afopís. Extra eam ía Myrtoo mul. tz,fed maxime ílluftres Glauconefos, & Aecilía.Et à promotorío Gerefto;cíitca Delam in orbem (itx, unde & nomen traxére , Cyclades. Prima earum Andrus cum oppído, | jo abeft à Gerefto x. M. paff. à Ceo xxxix. M. Ipfam Myt(ilus Cauron, deinde Antan» E - dron cogaomínatá tradit, Callimachus Lafiam, alij Nonagríam;Hydruffam, Epaetín, . Patetcircuíta xcítj. M. paf. Ab eadem Andro paffus mille à Delo xv, M, T'enos cam ... 6ppído,xv. M. palluü porrecta, quam propter aquatum abundantíam Arí(toteles Fly ^09 diaffamappellatamait , aliqui Ophiuffam.Czterz Myconoscam monte Dimafto ; à mí Delo xv. M.paílaá.Scyros,Siphnus ante Meropía;& Acisappellata,circuita xxvíij. M. 75 | paffaü:Seriphus xij.Prepefinthus, Cythnos:Tpfaós longe clatifsima, Cycladá media, M... templo Apollinis & mercatu celebrata Delos: qua diu fluctuata (ut proditur) fola mo; ^ — tmterrz nonfenlitad M, Varronis atatem ; Mutianus prodidit bís concuffam. Haac . Atíftotelesítà appellatam prodidit ; quoníám repente appataerít enatat Aeglofthenes 2o Cynthíam alij Ortyglam , Afteríam,Lagiam; Chlamydiam , Cynethum, Pyrpilen, - igneibiprimum reperto.Cínpítat quincs M.paffuam ; affargit Cyntho monte, Proxi maeiRhene; quam Aatíclides Celadu(fam uocat , tem Artemiten Helladíus | Syros .. Qquamiitcaíita patere xx. M.paffuum prodidere ueteres , Mutianus clx. Oleatos, Paros . xamoppidoab Delo xxxvítj.M.marmorenobilis , quam ptímo Pactíam poftea Mi 3 . noidauocarant.Ab'ea feptem M. quingentis INaxus, à Delo xviij. cum oppído;quam ..*. Strongylendein Dian; mox Dionyfiada àuínearam fertilitate , alij Síciliam minorem, aut Callipolin appellatunt. Patet cítcuítu Ixxv.M. paffuum;dímidioq; maíor eft,quám — Paros:Erhactenus quídé Cydadas feruant;cetetas qux fequnntur Sporades, Sunt au^ . tem Helleae, Phocuffa;Phacafia;SchinufTa;Pholecádros,& à Naxo decem & feptem .. $e Mipaffuü Icatos, quac tiomen triatí dedit, tantundem ipfa ín loneitudínem patens,cam ! xcii oppídis duobus;tertío arífTo;atite uocata Dolíche,& Macrís;& Ichthyoeffa.Síta eftab . exortu fol(títialià Delo quíaquagiata M.paff.Eadem à Samo xxxv. M. Inter Eubeeam .. & Aüdram x. M. pafluum freto. Ab ea Gereftum cxíj. M.quíngentípaffus.INec deinde ^ feraarípoteft ordo. Aceruatím ergo ponentur relique. Iosà Naxo xiííij.M pátT. Flo» í . ieri fepulchto ueneranda;longitudínis xxv.M, antea Phcenice appellata.O a; Letarv . éros, Gyarós.cá oppido,circuita xfj. M..paff.prope. Abeft ab Andro fexagintaduo. M. » pa(fu&.Ab ea SyrnosTxxx. M. paff. Cynerhuffa, T'elos unguento nobilis, Callimacho — Agathuffaappellata. Donyfa, Patmos circuitu xxx. M.paffuum. Corafiz, Lcbiathüs, ^ .Letos, Cynata, Sicyaus, Aim antea Oenoe, Heratía quz Onus, Cafüs qua Aftrabe, - &o Címolus quz Echínuffa. Wee neo Aiftides Byblida appellat : Arífto, ^. telesZ:ephytíam, Callimachas Mímallida, Fleraclides Siphrium;& Acyton. Hac infa P - laramrotüdifííma eft; Poft Machía;Hlypere quondá Patage;ut alij Plarage,nüc Amor 6 os;Polyzgos,Phyle, Thera,cum prímum emerit, Callifte dícta :ex ea auulfa poftca e d heraizacg ínter duas enatamox Attomate,cadem Híetra: & ia noftro zuo Thia ia^ ta candem Hieram nata.Di(tat Ios à Thera xxv. M.paff.Sequ ütur Lea, Afcanía, An a/ phe, HippurisHippuriffafa. Aftypalea libere ciuitatís;circuita Ixxxviij M.p.ab eft aCa ? 3 dico Crete cxxv. M. Ab ea Platea Ix. M. Vade Camína xxxviri.M. Azibintha, Lanife, - Tragia;Pharmaeufa, Techedia; Chalcía, Calydua;ín qua oppida iij. Calymne t. Oly - mnos, A qua Carpathü;que nonien Carpathio taarí dedít,xxy.M.pa(T Inde Rh cm ESI OR tíco — - Mttopolíd ufcg.Inde oftía ftri Ortus hic n Germani iugís mótis Abnobaz,ex aduerfo v «8 C PLINIL NATVRALIS ; Aftíco uento quinquaginta M. paff. à Carpatho ad C afon vij. M. & Cafo Samoníum Crete promoatoriam xxx. M. In Euripo autem Euboico primo fere Ege. Petalias, quatuor ínfale,& in exitu Acalante. Cyclades, & Sporades;ab oriente littoribus Icatíjs Aa ; ab occidente Myttois Atticae, à feptentríone Aegeo mari, à metídie Cretíco & Catpathío iaclatz,per cc. M.in longitudinem facent.Pagaficus (inus ante fe habet Euty chíam,Cícynetum,& Scyrum fapradictam,fed Cycladum & Sporadum extimam,Ge . gontíam,Scadíram, T hermeufim, Irrhefiam, Solímuiam, Eudemíam, INeam, que Mi — petuz facraeft. Athosantefe quatuor, Peparethum cum oppiído;quondam Euonü di ctam íx. M.palf.Scyathum xv. M.Imbram cum oppido Ixxxvitj.M.paff. Eademabeft — | à Máftufia Cherronefi lxxv. M. paff. Ipfa círcuitu lxxíj. M. paff. Perfunditut amne lHlíflo. 1e Ab ea Lemnos xxij. M.qua ab Atho lxxxvij.M. paff. Circuítu patet xxij.M.d. paflud, 3 Oppida habet Epharftía & Mytinam,ín cuíus forü folftitio Athos eíaculatur umbram, | Abea' Thaffosliberaquincs M.paff.olim Aería uel Aethría diícta.Inde Abdeta cótinen tís xx. M. paff. Athos Ixij.IV tantundem ad infalam Samothracen, qua libera anteFit/ — 4 bram;ab Embro xxxij. M.à Lemno xxíj.|Md.attollitur monte Saoce.x.M.paff.portuo — . b. (;fsima omniü: Callimachus eam antíquo nomine Dardaníá nomínat.Inter Cherrone/ fm & Samothracenutríng; feré xv. M.EHalonefos. ultra Gethone, Lamponiía, Alope; | connefüshaud procul à CeeloCherronefi portu, & quedá ignobiles.Defertis quoq; red dantut ín hoc finuquatü modo inueniri potuerunt notníina, Defticos; Larnos, Cyfsítos, Carbrafa, Calathufa;Scylla;Diíaleon;dicta Melantía,Draconon,Arconefus,Díethufa 25 Scap os, Capherís, Mefate, Aecantíon, Ph aterünefos; Datería, Calete,INeríp hus, P olen; dos. ums & magnís Europa (inusab Flellefponto incipíés, Macotis oftio finítur.Sed totius Ponti forma breuiter amplectenda efl;ut facilius partés nofcantur. Va(tum mate prxiacens Afia & ab Europa porrecto Cherrone(i littore expulíum , anguíto meatuit/ rampitin terras,feptem ftadiorum,ut dictum eft; intergallo Europá auferens Afiz. Pri mas angu(tías Hellefpontum uocant . Hac Xerxes Perfarum rex, conílrato in nauibus ponte;duxítexercitum.Dorrigitar inde cenuís Euripus Ixxxvi. M. paff. fpatio ad utbem Príapum Az, quà magnus Alexander tranfcendit.Inde expatíatur xquor,rutfusdp ii arctum coit axítas. Propontis appellatur. Anguftie Thracius Bofphotuslatitudine d. paffuum, qua Darius pater Xerxís copías ponte tranfuexit. Tota ab Hellefponto lot so. citado cexxxíix. M. paff. Dein uaftum mare, pontus Euxinus; quí quondam Axenus, longe tefagientes occupat terras , magnodp litorum flexu retro cutuatus ín cornua, ab bis ttíng; porrígitur;at (it plane arcus Scythící forma. Medio flexu íungítar oftio Maza. ticilacus. Cimmeríus Bofphorus id os uocatur, M.M D. patf.latítudine. At inter duos Bofphoros Thracíü & Címmetíü directo curfü,ut autoreft Polybíus d. M.paf.intérfunt, Circuítu uero totíus Pótí aicíes femel cétena quínquagínta M.ut autor eft Varro,& feré . üeteres. Nepos Cornelíus ccc: M. adfcit. Artemidorus uícies nouíes céténa xix. M. facit. Agrippa xxu bomilía. Mutíanus xxvi lxv. M.Símilimodo Europe latere menfura alij quatuordecíes cétena Ixxvítj.M.p.determinauere: Alij undecíes cétena Ixxij. M.M. — ^4 Varro ad hüc modü metitur: Ab oftío Ponti Apolloníá clxxxyítj.M.d.paff.Calatirtan 4o.— tundé. Ad oftíá Iftri xxv. Ad Boryfthenen ecl/Cherronefum Heracleatarü oppidum — cccixxv. M. paffuum. Ad Panticapzum quod alíqui Bofphorum uocant; extremum in Europz ora cc. xxi. M. d. que iumma efficit xu. xxxvi. M. d. Aerippa à Byzantío ad flumen Iftrü, d.Ix. Inde Danticapaíi dcxxx. Inde lacus ipfe Mixotis T uir wr ex Ripharis montibus defluentem accipiés, nouífsimum inter Europam Aiamd finem : xii. vi, M.circuitu patete traditur, Ab alíjs xxi.xxv. M.Ab oftio eius ad Tanais oftium 1 dírecto caurfa ccelxxv. M. paf. effe coftat.Accola: (inus eius in mentióe Thraciedictifunt ^ —. llize oppidi;multisultra alpes milibus,ac perínnumeraslapfusgétes Danabj — 5, HISTORIAE LIBER p -— &g — 7a Biomíne;immenfo aquarü aactu;& unde primá Illyricum alluit [tet appellatus;fexagim » taamnibus receptís,medío fermé numero eorum nauígabiliin pontum uaftis fex fiumí nibus euoluitut.Prímum oftíam Peuces,mox ipfa Peuce infula : à qua proximus alicus appellatus, xix. M. paff. magna palude forbetut . Ex eodem aluco & füper Iftropolim la? Cus gigaítur;Ixíi; M.pafluam ambitu; Halmyrín uocant.Secapdum oftium INaracufto; ma appellatur. Tertium Caloftoma iuxta infulam Sarmaticá; Quortum Pfeudoftoma & infula Conopon díabafis, poftea Boreoftoma & Spiteoftoma.Sinoula aüt ota taüta funt,ut prodatur ín xl.M.paffaum longitudinis aíncí mare, dulcemig intellioi hauftum., . Abeoinplenum quidem omnes Scytharum fant gentes ; uaríz tamen littotí appofita (o tenuere;alíás Getz, Daci Romanis dicti, aliás Satmata; Graxcís Satiromatz , eorumág Hamaxobij aut Aorfi;alías Scytha degeneres & à feruís ortí,aut T'roglodyte, mox Ala ní & Roxalaní.Supetiora autem ínter Danubium & Hercyniam faltum, üfque ad Pan noníca hyberna Carnunti;Germanorumq ibi confinium,campos & plana Iazyges Sat ^^- matz,montesueto & faltus pul(i ab hís Daci;ad Pathiflum amnem à Moro,(iue is Du "s ria eft, à Sueuís tegüocp Vanníano dítímens eos : auerfa Baflernz tenent, alijs índe ; . Germaní. Agrippatotum eum tractum ab Iftro ad oceanum bís ad decies centum M; CN eL paífaum ínlongítudínem,quantum mínus quadríngeatis ín latitudinem, ad flumen Vi E ' ftalam à defertís Sarmatiaprodidit.Scytharum niomen ufquequagy rráfit ín Sarmatas , .. atqj Germanos;INec alíjs prifca illa durauít appellatio , quàm qui extremí gentíüi harum 20 jonoti Prope cxteris rtiottalibus degunt. Verum ab Iftro oppida, Cremnifcos,Acpoliü, ^montes Macrocremnij,clatus amais Tyra,oppido nomen imponés,ubí antea Ophiufa . dicebatur, In eodé infulá fpatiofam incolüt 1 yraget&.Abeft a Pfeudoftomo Iftri oftio centum triginta M.paffuum: Mox Axiace cogaomiínes flumíni,ultra quos Crobyzí;fda . men Rode,(inus Sagatícus , portus Ordefüs.Et à Tyra centum uipinti ML paffuum flu " men Boryfthenes ,lacusqs & gens eodem nomine, & oppídum à marí recedens quín/ . decim M.paffuá, Olbíopolis & Miletopolis;antiquis nomínibus.Rutfüsdp ínlíttore por tus Achaeorum Infula Achillis, tamalo eius aíti clara.Etab ea centum xxv. M. paffuum penínfula, ad formam gladij íntranfüerfaüm porrecta, exetcitatíone eiufdem cognomi; nata Dromos Achilleos,cuíus longitudinem Ixxx. M. paffaü tradidit Agrippa. Totum 3o éamtractum Tautíci Scytha: & Satmata tenent. Inde fylueftris regío Hyleum mare; quo alluitur,cognomínauit,Encecadloz uocátur íncole. Vltrà Panticapes amnis,quí INo madas & Georgos diftermínat : mox Acelinus.Quiídá Pantícapen cofluere infra Olbi/ . am cum Boryfthene tradunt; diligentiotes Hypanin:tanto errore eorá;quí illum in A(ie parte prodídere.Mate fübít uafto receffu;donec quíngs M.paff.ínteruallo abit à Mao/ ' - . gtide,uafta ambíens fpatía multasdp gentes.Sínus Carcinites appellatur,flumen Pacyris; .Oppída Naubarü, C atcíne.À tergo lacus Buges;foffa cmí(Tus ín tmare.Ipfe Buges à Co tero, Mxotis lacus Ginu;petrofo dífcluditur dorfo. Recipit amnes Bugem,Gerrhü.F]ypa ninyex diuerfo uenientes tractu.INam Gerrhus Bafilidas & INomadas feparat. F1ypanis ^ 0 perNomadas & Hylxos fluitmanu facto alueo ín Bugen, natutalí ín Coretum.Regío $ 4o Scythíx Sendica nomiaatur. Sed à Carciníte Taurica incípit;quondá marí circanfüfa & ípfa,quaqua nunc iacent campi. Deínde uaftis attollitur agis. Triginta funt eorü populi . Ex íjs medíterranci xxiii]. Sex oppida, Orgocyní, Carafeni, Affyrani, Tractari, Arcila/ chiiz,Caliordi.Iugutm ipfum Scythotauri tenét. C lauduntur ab occídente Cherronefo; abortu Scythis Satarchis. Inora à Carcinite oppida, Taphre xs rx anguítijs penin/ falz:mox Heraclea Cherronefos, libertate à Romanis donatam. Miegarice uocabatur E antea;precipui nítorís ín toto eo tracticuftoditis Grace moribus, quincy M.paffuutt 1 $ ambiente muro. ade Parthenium promontotium Taurotum , ciuitas Placía. Symbo P loaportus. Promontoríü Cría metopon;aduerfutn Carambico A(iz promontorio pet medium Euxiaum procurrens clxx. M. paffuum ínteruallo: qu& maxime ratio 5cythici — . E arcus SUNT. ctr n -—— mm a e m n —M M— — 5 A ERE LAU re: leenas caso 4d etur: /——— — gero RSS EE CZESCGENZESI pk, arua. ctettat am eint Lm xu. " i -£8 ET AER 6o | | (C, PLINII NATVRALIS$. : atcus fotmácfficit :Ab co Taurorá pottus multi & lacus, oppidá Theodofiaà Criume; aep. topo cxxij. M. paff. A Chertonnefo cixv.M. paff. Vltra fuere oppida, viera Sunrus Acre, Nymphaum, Día. Reftat longe ualidifsimutn inipfo Bofphotí introitu, antíca pxum Milefiorá,à Theodofia M. xxxv. paff. A Cimtmero uero oppido trans fret (ito MAL, (üt diximus) paff. Hiec ibi latitudo Afiam ab Europa fcparat , eap ipfa pedibus pens q» petuía;glacíato freto.Bofphori Címmettj latitudo xij. x. D.paf. Oppida habet ermifium , Myrtmecium: & intusinfalam Alopécen. Per Maotín autem ab extremo Ifttimo,qui locus Taphra uocatur,ad os Dofphori cclx. M.paffuü longitudo collipitut. A Taphtís per continentem íntrorfus tenét Auchetz,apad quos Flypanís orítur,INeuti apud quos Boryfthenes, Geloni, Thuffagetze Budini,Bafilidz, & cxruleo capillo Aga; ro thyri Super eosTNomades:dein Anthropophagi.A Buge faper Mazotín Sauromatz, & Effcdones.At pet orá ad Tanaim ufq; Mzote,à quibus lacus nomen accepít:ultimicg dtergo corum Arimafpi. Mox Riphai montes,& afsiduo níuiscafu pinnarum fimilitu díue,Pterophoros appellataregio:pats mundi damnata à natura rerum, & denfa mería caligine:necp in alio quàtn tígorís opere gelidisds aquilonís cóceptaculis;Pone eos mot tes,ultraG; aquilonem;gens felix (fi credimus) quos Hyperboreos appellauere , annofo degit zuo,fabulofis celebrata miraculis.Ibícreduntur efle cardines mádi,extremicy fide üetnoín autumnum. Semel in anno folftítio oriantur fjs foles, brumad femel occidunt. T. .tumambitus;femefttiluce & una díe folís auerfi:non , ut imperiti dixere, ab zquinoctío * ^. b. Reoio apríca;felici temperie, omníafHlatu noxío carés.Dornus fjsnetotalucicg, & deo; 20. tum cultus uítitim grecatimdp,difcordía ignota & xgrítudo omnís . Mots non nifi fatiey - tate uítasepalatis delibutisdg fenibus luxuex quadam tupe ín mare falientibus. Eloc oe^ nus fepultutze beatífsimum . Quidam eos in príma parte Afiz littorum pofuere , non ín Europa;qui funt ibí (imilitudíne & (itus, Attacorum nomine. Alij medíos fecere eos íntee. btrung folem; Antipodum occafum exoríentemt noftrum;quod fierí nallo modo po: teft;tamuafto mati interueniente. Qui non alibi quàm ín femeftrí lace conftítuéte eos, fecere matutinis metidie metere,occídente fole foetus arborü decerpere;noctibus infper —— L cis condi tradiderunt. INec libet dubitare de gente ea;cü tot autores prodát,frupü prími ..—— tías folitos Delon mittere Apollini, quem pracípue colunt. Virgines ferebanteas ho; fpítijs gentiam per annosaliquot uenerabiles: donec uiolata fide,ín proxítmís accolatum 3o finibus deponere facra ea ínftituére,hidy ad contermínos deferre;atque ita Delon ufque, Mox & hoc ipfam exoleuit. Satmatie, Scythíz, Tautice,omnisig à Boryfthene amne. tractus logítudo deccelxxx. M. Latitudo decxvij.M.à M. Agrippa tradita eft.Eeo incer tam ín hacterrarü parte menfüram arbitror. Verum ínftituto orditie, reliqua huius finus dicantut:& matía quidé eius nuncupauímus. um I. T Ellefpontus iüfülas non habet ín Eutopa dicendas.In Ponto due, m.p. paffab Eu; A. Kropaxxiiij, M.ab oftio,Cyanez;ab alijs Symplegades appellatas, tradítacy fabulis intet fe concutrifTe: quoniam patuo difcreta interuallo , ex aduerfo intrantibus gemíne Infulz Ponti; |—..Cap. xim, E » E | & [x cernebantar;paulumdy deflexa acie;coeuntium firent auE Citralfirum Apol — ^ loníatárum unaIxxx.M.à Bofphoro Thracio;ex quà nem aduexit.Inter oftía Iftrí que effent diximus. Ante Botyfthenem Achillea eft fupra dícta,eadem Leuce & Macaron appellata.Hanc tempotum horáü demonfttatio à Bory fthene cx. M.ponit,à Tytacxx.M.à Peuce infula quinquaginta M. Cingit'citciter x. M. paff. Relique ia Carcínite finu Cephalonnefos;Rhofphodufa,Macra.INon eft omitten damultorüopinio, prísfquam dieredíamur à Ponto;qui maría omnía interiota illo capi. te nafcíjnon Giaditano freto;esiftitnauete , haud improbabili areumento:quoniá ftus femper é Ponto profluens,antquá reciproceturExeundü deinde eft, ut extera Europe — ^ — . dicantur:tranforeffiscg Riphaos mot ea : e .. ueníatut Gades legendum. Infül complures fine nominibus co fitu traduntur, Ex qui 1&os montes littus oceafii feptenttionalisín zu, donecper^ bus Lucullus Capitolinutn Apolli 4o ^ dA Eu LA | HISTORIAE LIBER Itf ét 77" bis ánte Scythíá qui appellatur Bannomanna abeffe à Scythía dici cutfu;in quam ue/ * tistempetie luctibus electrü erjcíatur, Timaus prodidit. Reliquá littora incerta (ignata fama Septentrionalis oceanus, Amalchíü eum EJecatxus appellat, à Patopamifo amne. quà Scythíam alluit,quod nomen eíus gentis lingua (fignificat cógelatü. Philemon Mo rimárufam à Cimbris uocatí,hoc eft;mortuü mare, índe ufq; ad protmontorii Rabeas, ultra deínde Croníü: Xenophon Lampfacenus,à littore Scytharü tríduí aauícatióe, inv fulam e(fe ímméfz maenitudinis,Baltiam tradít.Eandem Pytheas Bafilia nominat. Fe^- ruatur & Oonz;ín quibus ouis auium & auenís íncolx uiuát. Alíe, ín quibus equínis pe; dibas homines nafcátur,Hippopodes appellatí:Fanefiorü alix,ín quibus nuda alioquin I? corpora przgrandes ipforü autes tota cotegant.Incipit inde clatíor aperírífama ab een te Ingeuonü;qux eft príma inde Germaniz. Seno mons ibi immenfüus,nec Riphais iu gis míinor,ímmanem ad Címbrorü ufas promontoríü efficit (inum,qui Codanus uoca; tar,refertus infulissquarü clarifsima Scandínauía eft, íacompertz maguitudinís,portío; - nem tantá eíus,quod Git noram; Hilleuionü gente p.incolente pagís,que alterum orbem - 3 tetrarü eam appellat. Nec eft minor opinione sem hzchabitaríad Viftulam TM ufa fluuíum,à Sarmatis Venedis,Scyris,Hyrtís tradüt, Sinum Clylipenum tiocarí;& ín S» "Ll oftiocíusinfulà Latrín.Moxalterü (inum Lagnü,conterminü Cimbris.Promontoríum Cimbrorum excurrens in maría longe peninfalá efficít, quz Cartrís appellatur,xxitj. M. affuum.Iade infülz Rom.armís cognitz, Earum nobilí(fimz, Burchana;Fabaria à nov 2o [tris dicta, frugis (imilítadine fponte prouenientis. Item Gleffaría;à fuccíno militia ap pellata;à Barbaris Auftranía prater Actanía. T'oto autem boc maríad Scaldín ufque fluuium, Germanice accolunt gentes haud explicabili menfara; cam immodica proden/ tium difcordia eft. Graci & quidá noftri xx v. M. pafluü oram Germanix tradiderunt, Agrippa cá Rhetía & Norico longitudiné delxxxvi.M.pafluülatitadínem cclxv. M: ! : Germania. .— —« —. oM Cap. . xii Hetiz propéuníus maiore latítudine,fané círca exceffum eius fübactzz. Nam Ger . je multis poftea annís nectota percognita eft. Siconiectare permíttítur, haud - multam orz deerit Grzcorá opínioni,& lonoítudinis ab Agríppa traditzz Genera Ger; manorum v. Víndelici,quorum pats Bargádiones, Vatríni, Carini; Guttones, Alterum 36 genus Ingzuones,quotü pats Cimbri, Teutoni;ac Cauchorü gentes. Proximí aüt Rhe no Iftzuones,quorum pars Címbri mediíterraneiFermiones, quorum Sueuí, Hermun düri,C qbus eee pars Peucini,Bafternz.fupradictis cótermíní Dacis. Am nes clari ín oceanum defluunt, Guttalus, Viftillus (iue Viftula, Albis, Vifargís, Amifius, Rhenus, Mofa. Iattotfus ueto;nulli inferius nobilitate, Flercynium iugutm praetenditur. boo 0-25 ——— 7 delbrinCullicoodgano — — cci foc aap. xv N Rhenoaüt ipfo,propé c. M. paff.ínlongítudínem, nobilifsima Batauorá infala,& Ic annenufatum,& aliz: Frifiorum, CauchorüFrifiabonum, Stutíorum, Mortfatiorü, qua fternuntur inter Flelium ac Fleuum.Ita appellátur oftía, ín que E— Rh enus,ab *. . feptenttione ín lacas,ab occídéteín amnem Mofam fc fpargit:medio inter &c ore; rDo/ A5 dicinomínifuocuftodiensalueü, — — Britannía & Hy bernía, Cap. xvr X aduerfo huius (itus Britannia infula;clara Grecis noftrisds monumentis;ínter fev ptentríonem & occidentem (acer: Germanig Galli; Hifpaniz multo maxímis Eu | ropzpartíbus magno interuallo aduet fa. Albíon ipfi Need —Ó— Britanniz u «d | rentut o£s, de qüibus mox paulo dicemus : Hac abeft à Gcflotiaco Vlotinorü gentis lit/ | tore, pxímo traíectu l.M.minimü,circaítu uero patere tricies octícs cétena uípíntiquíngg : IM.Pytheas & Yidoras traduut;tríginta propt tam annis notitiam eius Rom. armís non Tee Hoiocrat pot Aetippa longitadínem dece. M. ultra aícínitatem fyluz Calidonia propagantibus. Agtippa longita PI pat cesis ccc. M. credit, Eandem deem e mer ; v —À A: puo e ue fitaabeft breuifsimo tranfitu à Silurü gente nem cc. M. paff, minorem .Super cam hxc fita abeft bre "r uiginti M imm Wwe T : /)* ER " z ] : VWESPUEM 1. ENBDA 0D - (CPOWELINIDISCN XT VRUEIS- niam & Britanníá Mona, Monapía; Rícnea, V ectis,Silimpus, Andros.Infra ueto Siam; bís,& Axantos.Et abaduetfo ín Germanici mare fparfz.Gleffarie,quas electrídas Grae ci recentiores appellauere,quod ibí Electrá nafceretar . Vitima omniü qua memorátur, Thule:ín.qua folftitío nullas efIenoctes indicanimus,cancti fignü fole tranfeüte,nulloscg contrà per brumam díes. Hac quidam fenis menfibus continuis fieri arbítrátur. T'imzus hiftorícus à Britannía íntrorfus fex dierum nauigatione abeffe dicit infulam Mictim; ín qua candidum plumbü proueniat . Adeam Britannos uítilibus nauígfjs corío circüfutís g INerígon;ex quain Thulen nauigetur. À Thule uníus diei nauigatione mare cocretum; ánónullis Croniamappellatar. — Sala. . . Cap. xv ^Y Allia omnis comata uno nomíne appellata, intría populorum genera diíuídítur, V X amnibus maxime diftincta. A Scalde ad Sequaná Belgica. Ab eo ad Giarumnam Celtíca,eademc Lugdunenfis.Inde ad Pyrenzí montis excurfum Aquítanía, Aremori ac montes Gebenaam & Iuram, quibus INatbonenfem Galliam excludit.longitudinem cceexx. M. paff.latitudinem cccxitj. computauit.À Scaldi incolunt externi Toxandtríplu ribus nomínibus. Deinde Menapíj ; Morini, Oromanfací iuncti pago quí GelToríacus beri, Veromandui,Sueconi;Suefsióes; Vetuni libetí, Vibanectes liberi, Tungri, R.ínuci, — KuiGaboncs;Betafi, Leuciliberi, Treueriliberi antea; & Lingones fcederati, Remí foede ratí, MediomatriciSequani, RauticiHelueti.Colonic equeftrís & Rauríaca. Rhenü au tem accolentes, Germaníx gentium in eadem prouincia, Nemetes, T'ribochí, Vangioes, hinc Vbij, Colonia Aetippinenfis, Gubetní, Bataui;& quos ín infulis diximus Rhení. tex ee EI c cl E habet Lexouios, Vellocaffes, Galletos, Venetos, Abríncatuos, A Olifinios;flumen clar Liperin.Sed peninfulam fpectatioré excurrentéín oceanum àfine Ofifmniorü circuitu dcxxv. M. paff. ceruice ínlatitadinem exxy.. M. Vltra eam Van "m minant Ebutones,& quí Cenomanni, Meldi liberi Parrhifij, T'recaffes, Andegaui, Vidu Bp " eaffes, Vadicaffes, Venclli, Cariofaelites,Diablindi, Rhedones, Turones,Itefui, Secufia EG niliberi.in quorü agro colonía Lugdunum. Aquitania «^. Cap. xix Onobtifates,Belendi,faltus Pyrenzus.Infrag; Nlonei Ofquiídates mótanü/Sibyllates, Elufates, Sottíates; Ofquidates campeftres; Succaffes, Latufates, Bafabocates, Vaflei, . appellátar.Dein Lemouices,Atuerai liberi, Gabales.Rurfus INarbonenfi prouíncize con : BODRUM SERI DE OA i SAM PO ; ;OX ^T. " ; termíni Rathení, Cadurci, Antobroges, l'atnedp amne difcretí à T'olofanis Petrogotí. Martia cítca oram, ad Rhenum fcptentríonalis oceanus; ínter Rhenum & Sequana Bri/ - tanüícus inter eum & Pyrenzum Gallícus Infula coplutes Venctorá , & qua Venetice appellátur,& ín Aquitanico ina Vliatus. —.— — Citeríortlifpania. |— Cap. xx meti fa;ut diximus;immenfüm quantü hínc oceano;illincIberíco tmari cóprimetv Pyrenzííuga ab exortu &qnoctialí fufa in occafum brutale, breuioreslatere dia xima ora citerioris eft; eiufdemt Tat faconen[is d nauígare,Sunt & qui alías prodant,Scandiam ; Dumnam,Bergos:maxityameq omní& 1o caantédi&ta . Aotippa uniuerfará Galliarü inter Rhenum & Pyrenguim, atq oceanum - uodtGape XY netes;Intus atit Hedui foedetati, Carnutani feederatí, Bofj, Senones, Auletci, quí coeno 36 T A Quitanícz fant Ambulatri, Anaonutes, Pictones. Santones liberi, Sefignani.cor- -L X enomine Vbifci, Aquítaniunde nomen prouínciz,Sediboníates.Mox in oppidü - €ontributí Conucaz;Becetri, I arbelí quatuorfignani, Cocoffatesfex(ignani, Venataí,. CamponíBercorcates,Bipedimui,Saffumini, Vellates, Tornates, Conforannü Aufti, ennates, Cambolectri, Aeefinates Pictonibus iuncti. Hinc Bituriges liberí, quí Cubí. 4o. (A, Pyrenzi promontorio Hifpania íncipitanguftior non Gallia modo, uerumetia fe xx. M.paff.Reliquarum nulla xxv. M.circuitu amplior proditur. Suntautem xl, Orca; fib des,moditis ínter fe difcretz fpatíjs.Septem Acmodz,& xxx.Hbudes,& inter Fyber. ' 4 P 5 bá uocatur: Britanni, Ambíani;Bellouaci;Fafsi.Introrfus Caftoloei , Attrebates, INeraijlí 20.7 ED RS CRI CAE cea P Wii tpa vgupite cvi d qna terno C oA ERU - HISTORIAS LIBER HIS Ne 1 taconen(is fitus , à Pyrenzo per Oceanü Vafconum faltus,Olatfo, Vatdulotà oppida Motofpi, Menofca, Velperíes, Amanü portus;ubíi nác Flauiobríca, colonía cíuitatá no^ uem. Regio Cantabrotü, flumen Sanea,portus uíétoriz luliobrigenfiü, Ab eo loco for tes Iberi x. M. paff. Portus Biendium, Origení mixtis Cantabtis.Portus eoram Vefei; Veca Reoío Afturum, Noegaoppídum,in penínfula PeGici.Et deinde cóuentus Lucéfis à lamine Nauilabioe, Cibarc;Eeouarri cognomine Namaríní,Iadoni, Attotrebz.pro/ montorium Celticum, Amnes,Floríus,Nelo, Celtici cognomine NNeriz,fupetá; Tama; tici, quorum ín peníafüla ttes Arz Seftianz Augufto dícatze, Ceporí, oppidum INoela, Celtícícogaomíne Prefamarcí, Cileni.Ex infulis nomináde, Corticata,& Aunios.A Ci 1o lenís,cóuentus Bracarum,Helení,Grautj;caftellum Tyde;Gtzcotüfobolis omnía.Infa lz Cicz.Infigne oppidü Abobtica.Mínius amnis íi. M. paff.ore fpatiofus, Leuni,Seut/ bí, Bracatum oppidü Augufta;quos fupra Gallecía.F lamen, Límía.Duríus amnís ex na ximis Flífpaniz;ortus in Pelendonibus, & iuxta Numantíam:lapfus dein per Areuácos "- Vacceoscp,difterminatis ab A(tutía Vectonibus, à Lufitanía Gallecis;ibi quoq; Turda E los à Bracatís arcens. Omnísdg dicta reío à Pytenaco metallis refetta;aurí;atoenti ferri, CNG plumbínigri albicg. | Latitanía. "Cap. xxt E — d Lufitanía íacipit, T'arduli ueteres,Pefurí, Flamen Vacca. Oppidum Tala : — X. brica. Oppidum & lumen Míníum. Oppída, Conibríca, Colippo ; Ebuto, Bri tiu m.Excurrít deínde ín aliud uafto cornu promontorium; quod alij Artabrum appella; 2o ucte;altj magnum,multí Olyfsipponenfe ab oppído,terras, maría,czlum difterminans. Illo inítar Hifpania: latus,& à circuitu eíus incipit frons. OEESERUTE: Infula in Oceano. Cap. xxit (Y Eptentrio hinc Oceanusá; Gallicus,occáfus illinc & oceanus Atlanticas. Promonto/ rij excurfm Ix. M. ptodidere;alij xc.M;paff. Ad Pyrenzum inde nó pauci xit, lmí; ? lia, & ibi centem Artabrü, qua nunquam fuit manifefto errore . Arrotrebas ením;quos ante Celtícum díximus promontoríum , hoc ínloco pofuere literís permutatís. Erratum & ín amnibus inclytis. Ab Minío quem fupra diximus, cc. M. paff. (ut autor eft Varro) abeft Aemínius,qué alibi quidá intelligüt, & Límza uocant , obliuionís antiquis dictus; multumá fabulous. Ab Dutio Tagus cc. M. paff.interueniéte Munda. T agus auriferís 3o harenis celebratur.Ab eo clx.M. paíf. promontorium facrum € media prope Hifpani . fronteprofilit. xin. M.paffinde ad Pyrenzum medíücollíoi Varro tradit. Ab Ana ue/ ,. to,quo Lafitaniam à Batícadifcreuimus, ccxxvi.M.paff.A Gadibus cij.M.paff.additis, Gentes Celtice Tatduli,& círca Tagü Vettones.Ab Ana ad facrá Luafitani:oppída me; moftàbila à Tago ía ora; Olyfsippo;equarü e Fauonío uento cóceptu tnobile;Salacía co; -] - enormiínata Vtbs imperatotía, Merobrícapromontoríü facrum, & alterum Cuneus.Op L4 € Li . -— pida, Offonoba,Balía, Myttilis. Vniuerfa puincía diuidit ín cóuentus tres , Emeritéfem, Dacenfem,Scalabitanit T'ota populorá xlv.ín quibus coloníz funt quínqy, municipium ciuium R.o.uni. Latíj antiqui tría. Stipendiaria;xxxvi. Colonize, Augufta emerita Anz lunio appofita, Metallinenfis, Pacenfis, NNorbenfis, Cafareana cognomíne. Cótributa 40 füntín eamcaftra Iulía.caftra Caecilia. Quinta eft Scalabis,qux prafidium Iuliam uoca L4 eo * cur. Municipium cíuid Ro. Olyfsippo/felicitas Iulia cognomínatü. Oppida ueteris Latij Ebora;quod idem liberalitas Iulia, & Myttilis ac Salacía, quz diximus.Stipendíariorü, quos nominare nó pigeat,prateríam dictos ín Baticz: cognomínibus, Aucuftobricen; fes, Ammiéfes, Aranditani,Axabricéfes,Balfenfes, Cacfarobricéfes, Caperefes, Cau refes C lani, Cibilitani, Concordiéfes,qui & Boccori;Interaufenfes, Lancíéfes, Mitobrieefes ic Medubricéfes, Plábarij, Ocelenfes q & Lancienfes, Turdali qui Celtíci coonominátur, | : a E. p. doi Bard a Tapori.Loftaniáci Afturía & Gallecia patere loítudine dxl.M.palf. la» v títudíae d.xxxvi. M. Agrippa prodidit. Omnes aüt Hifpaniz à duobus Pyrenxí pmon t ] » n E »—. C M, lli ifti " b lr CLLÁS—Ó— M torijs pe matiatotíus ora circuitu p. XXIX VL co igere exiltimatur;ab airs 2 d E A ^ 64 OSGO CO PLINIDONATYRALIS: / Exadaetfo Celtiberiz cóplares funt infulas Cas(iterides dicta; Grsecis; fertilitate plum v | bi:& é regione Atrotrebarum promontorfj , deorum fex,quasalíqui fortanatas appella ^ | | uete.Ta ipfo uero capite mox Baticae,ab oftio freti paff.Ixxv. M.Gadis,longa (ut Poly: ; bius fctibít) xij. M.lata.ir. M. paff. Abeft à continente proxima parte minus pedes dce. Reliqua plus feptem M. Iptius fpatiá xv.M. pafeeft, Flabet oppidüciuium Romauorü quod appellatur Augufta urbs Iulia Gaditana. Ab eo latere quo Hifpaniam [pectat, pasfibus feré c. altera ín(ula eft longaiij.M.pa(f. M.lata;ín qua príusoppidum Giadíum — fuit. Vocatur ab Ephoro & Dhiliftide; Erythía,d Tímco & Sileno Aphrodifias, ab indi cenís Iunonís,Maíorem Tímeus Cotínuffam apud eos uocatáaít: noftri TartefTon ap^ J pellant; Peeni Gadir, íta Punícalingua fepem (ignificante.Erythía dicta cft;quoniá ly, t ríjab otígíne eorum orti ab Erythreo matí ferebantur. In hac Geryones habítaffe à qui buídam exíftimantut,quorum armenta Hercules abduxetit . Sunt qui alíam efle eam & contra Lufitaníam atbitrentur,eodemdá nomine quondam ibi appellatam. : um Vníuerfx Europe menfura. — — Cap. xxrti bi T Eracto ambitu Eutopzreddéda cófueimatío eft, nequid nó in expedito Git nofcere 3 P uolétib. Logitudiné eíus Artemidorus atqy I(idorusà Tanaíufgy Gades LXxxum : M.xiiij.prodiderat.Polybías latítudínem Europa ab-italia ad oceanum fcribit xi. MI e[fe,etía tá incóperta magnitudine eius.E(t aüt ipfius Italiz(ut díximus.x11. M. xx.ad al pes. Vade pet Lagdunü ad pott Morínorü Britannícü;quàuidef menfará agere Poly — — bíus, x1, M.Ixvitj.Sed certior menfura ac longior ad occafum folis eftiui oftíát Rheni, 9 — percaítra legionü Germaniz ab ij(dem dirigitur alpibus. x 1. M.xlit. paff. Hinc deinde Africa atque Afia dicentur. - € PLINII $SECVNDI NATVRALIS HI | STORLAS LIBER Y cn 5 s AJERICAB. DESCRIPTIO, e IXNUESEA rRI1CAM Gt Libyam appellauere, quàtnateanteeám L^ — 2.4. bicum incipiens, Zoyptio finitur. INecalía pars tertarü paucio/ : C 254 res recipit inus,longe ab occidente littorum obliquo fpatio. Po: m pulorum eíus oppidorumd nomína, uel maxime fünt ineffabi; 5s 3 lia,pratercg iploram línguís,& alias caftella ferme inhabitant. Du. — . Mauiana. - -— : - "Cap. t KA P Riíncipio terrarü Mauritaniz adpellantur;ufq; ad C.Cafa eue d .À rem Germanicifilium tegna,fieuitía eius ín duas díuifz pro uincías. Promontoríum oceaní extímü Ampelufia nominatur à Grecis. Oppida fuere, ^ Liffa,Cotes ultra columnas Herculís,nunceft Tíngíquondáab Antxoconditü:poftea ——— à Claudio Czfate;cü coloníá faceret, appellat traducta Iulia. Abeft à Belone oppido Bxtícepximo traiectu xxx. M.p. Ab eo xxv. M.p.ín ora oceanicolonía Aucufti Iulía cóoftantía,Z ilis reed ditioni exépta,& íura ín Baetícá petereiuffa:& ab eaxxxij. M.p.cor —— lonia à Claudio Carfate facta Lixos;uel fabulofisimeab antíiqsnartata.Ibitegía Anteí, 4o — certamend cü FHercule,& Hefperidü horti. Affundit aüt huic xftuari e mariflexuofo — — meatu,ín d draconis cuftodie ínftar fuiffe nüc interpretantur. A mplectitur íntra fe infulà quam folà e uícíno tractu aliquáto excelfiorenó tamen acftus marís inundat. Extat ín ea & ara Herculís,nec prater oleaftros aliud ex narrato illo autífero nemore. Minus profe; cto mírenturportentofa Gracíz mendacía,de fjs & amne Líxoprodita,quicoogitentno — Tiros nupct paulomínas monftrífica quxdá deijfdé cradidifle : prxualidábancutbem, — 4 7 maiorédp Carthacíine magna:practerea ex aduerfo cius (ità,& prope imméfo tractuab Tingi ornelíus INepo credidit. Ab Líxo xl. M. ín mediterraneo ampeftrís appellata : & tertía Banafa Ixxv . M, Ro e s -. —. Malentia Sa ; NATUS s Y c iss HISTORIAE LIBER V é$ TOW Nalentiacognominata.Ab ea xxxv. M. paf. Volubile oppídá;tantundem à mari utrog ' diftás:& (a ora à Lio, M.amnis Subur;prater Banafam coloniá defluens , magnificus & nauigabilis.Ab eo totídém M. paff.oppidá Sala, eíufdem nominis fluuio impofitum; íam folitadínibus uicínum;elephantorami eregibus ínfeftüi multo tamen maois Auto lolum gente;pet quámiter éftad montem Africz uel fabulo(ifsímü Alanteti .E mediis bunc hatenís ín cxlum attolli prodiderunt , afperum, fquallentem ; qua uereat ad littora oceani , cui cognomen impofuit; Eundem opacum nemorofumd , & (catebtis fontium rigaum,quà fpectat Afrícami, fructibus omníumi generum fponte íta fubnafcentibus, ut nuaquam fattetas uoluptatibus de(it.Ticolarü neminem interdíu cerní;filere omnía haud 1o alio quàm folitadínum horrore,fubíre tacitam religionem anímos propius accedentíum, praterdg horroré elati aper nabilá;atcp ín uiciníam lutiaris circuli; Eandemág noctibus mícare crebrís igaibus, Aegipanum Satyrorumdy lafcíuía,impleti tibiarum ac fiftule cau tü,tympanorumd & cymbalorü fonitu ftrepere.F1zc celebrati autores prodidete ; pt QUT — ter Herculi & Perfeo laborata ibi.Spatíum ad eum immienfüm íncertücpg. Fuere & Han; T" nonís Carthagínenfium ducis cómentarij , Punicis rebus flotentifsimís explorare am $ bitum Africz iufsí:quem fecuti pletíag € Grzecis noftrísqy ad alía escam fabulofa,& ur 0o besmultasab eo conditasibi prodidere, quarum nec memotía alla;nec ueftipiarm extat. Scipione Aemiliano res ín Africa geréte, Polybius annalit conditor ab eo accepta claffe; (crataüdi illias orbis eratía círcamuectus, prodidit à monte eo ad occafum uerfus faltus -0 plenos ferís, quasgenerat Afríca : ad lumen Anatín cccelxxxv. M. paff. Ab co Lixum . «cv. M.paff. Agrippa.Líxam à Gaditano freto cxij.M.paff.abeffe.Inde (inum quí oce tar Sacutí. Oppidum in promontorio Mulelacha. Flumina, Subur, & Salam. Portum Rutubís à Líxo ecexitj.M.paff.Inde promontorium folíspportum Riífatdir, Getulos Atv | tololes,flumen Cofenum,gentem Scelatítos & Mafatos. Flumen Mafatat/flumen Da — — X PEN, We, zd tat;in quocrocodilos gigni Deinde (inum dcxvi.M.paff, includi montis Barce proton, CN! 17/7/7747 | torío excutrenite ín occafüm,quod appellatur Surrentium.Poftea flumen Palfum, ultra «^1? 74 APA quód Aethiopas Perorfos, quorum a tergo Phatufos.lis iangi meditertaneos Getulos Datas.Atín orá Aethiopas Daratitas, Flumen Bambotumn,crocodilis & hippopotamis tefértum.Ab eo rnontes perpetuos ufcg adeum quem Theón ochéma dicemus;.Inde ad so ptormiontorium Hefperium nauigatione dierum ac noctium x. ín medío eo fpatio Adan tem locauít, cxterís omnibus ín extremis Mauritanie proditá Ro.arma prímum Clau dío príncipe in Maurítanía bellauere . Ptolem regem à C. Cafaté interemptum,ul — . cifceateliberto Aededone,tefügíentibusdp barbaris , uentü cóftatad monté Atlantem. : Nec folam cófülatu perfünctis, atqg € fenata ducibus;qui tum tes geffere, (cd equitibus : |... quoq; Ro.qui ex eo prefuete ibi, Adlancem penetrafTe ín gloría fuit. Quincg funt(ut dixi — aus)Ro.coloníc ínea prouincia; peruiumdy fata uideri poteft.Sed id pleruncy fallacit, | fimum experimento deprehéditur, quía dignitates cam índagate ueta píecat, ígnorátíze pudore mentiri non piget:haudaalío fidei proníore lapfu;quam ubí falfa: reí grauísautór exiftit. Et quidem mínus miror ciue quadam effe eqaeftris ordinis uiris iam tero 40 & fenatorij, nil demírantibus quàm ltixuríam;cuíus efficaciflima uís fentitat atqj maxi/ ma , cum ebori cítrocp fyluze exquirantur ; omnes fcopulif£etuli muricibus ac puma. Jndigenz tamen tradunt in ora ab Sala cl. M. coins vescm ide c porta ípectabilezmox amnem quem uocant Fut,ab eoa d ytín (hocenim At rond men efle eorum língua conuenit) cc.M. paff. interaeniente flumíne;cuiniomen eft Víor, Ibifama,exi(tere circa ucftigía habitati quondá foli, uíneatum palmetoruméy reliquias. ^ Suetonías Paulinus qué cófulem uidimus, primus Romanorü ducü tranforeffus quóqg 3. dantem aliquot cilia fpatio, prodidit de excelfitate quidem eíus qua: caterí: Itnas - | dices denfis,altisdy repletas fyluis, incognito genere arborü proceritaté fpectabilem efle nodi nítore; frondes cupreflis (imiles, pratercp grauitate odorís,tenuí - "X x -- Ex KocorroMdom n T eat : - 2m ESL I RT aed doce Mae, y a x oo diis MERI ao si Eel e M BUM Iq sap, 4r nia CA B Ampfága Numidia eft, Mafaniffz clara nomine, Metagonitis tetra à Grecisap . aliud iaigne, d. lc Aem. — — x Cape dur. 66 C PLENII NAT. VR ALLTS ; gine:quibus addita atte;poffe quales ébombyce ueftes cóficí. Vetticem altis etiá zcftaté : operiri niuibus, Decamis fe eà peruenife caftris, & ultraad flauium;quí Niger uocatur, et folitadines nigri puluerís, emínéibus interd uelut exuftis cautibus,loca inhabitabi/. . lia feruore,quanquá hyberno cempore experto. Qui proxímos ính abitét falta s,tefertos elephantorü feraramdág & ferpentü omní genere, C anaríos appellari. Quippe uictü cius, anímalis promifcaü his effe,& díuidua ferar uifcera. Iunctá Aethiopü gente ; quos Pe, roríos nocát,fatis coftat.Iuba Ptolem pater, quí prímus utrícg Mauritaniz imperauit, ftadiorü caritate memorabilior etíá tj regno, fimilia prodidit de Atláte:praeterdg gigni ibi herbáeupborbiá nomíne;ab inuétore medico fito appellatá Cuius lacteG fucci mitis ) laudibus celebrat ín clarítate uifüs,cótra ferpétes & uenena omnía;ptínatim dicato uoli, to; míne,E: fatís faperds de Adante. . Tiíngianíaprouinda ^ — Cap. m T Ingítanig prouinciz lógítudo clxx. M.paff.eft. Gentes in ea;quondá pracipua Mau. A. rorá.ande nomen prouincia, quos plericy Maurufios dixerüt. Attenuata bellis ad paucas tecidít familias. Proxima illi Maffzfülorum faerat , fed fimili modo extincta eft. Getulz nunc tenét gentes,Banurrí,multocp ualidiffimi Autololes:Et horü pars quondá - Vefüni,qui auulíi hís , proptiá fecere gente uetfi ad Acthíopas.Ipfa prouincia aboríéte montofa,fertelephátos.In Abila quoqg móte, & quos fepte frattes à fimili altitu díne ap. s. pellác.ij freto immínét tuncti Abilz, Ab hís ota interni marís. Flamen Tamudatauigabi, ^— lesquondá & oppídi.Flumen Laud, & ipfum nauigiorü capax. Rufardir oppídá & por/ E nd cus, Malaana fluuius nauígabilis, Siga oppidum ex aduerío Malacha in Hifpania itae, 29. Syphacís regía;alteríus iam Mautitaniz. Nang; diu regum nomina obtinuere,ut Bogu, diana appellaretur extima:itemós Bochí, quz nunc Cacfarienfis. Ab ea portus Magnus . À fpatio appellatus, cíuiü Ro.oppidum. Amnís Mulucha;Bochi Maflfxfaülorutmá tinis, Quiíza xenitana peregrínorü oppidum. Arfennaría Latínorü, tribus milibus paf.à mari. . Carcenna colonia Augufti/legio fecunda.Item colonía eiufdem deducta cohorte prato . tía Ganugipromontoriü Apollinis.Oppidumdp ibi celebertimü Carfarea;antea uocita . tam Lol,Iubx regía , àdiuo Claudio coloni iure donata , eiufdem iuflu deductísuete /—— | ranís.Oppídá noud,& Latío dato, Tipafa. Itemá à Vefpafiano Imperatoreeodétv —— — nere donatü Icofion. Colonia Augufti Rufconiz, Rufcurium ciuitate honorati à Claw — — dio, Razafuscolonia Augufti.Salde colonia ix eie Tuccaimpofitum 30. mari & flamini Ampfagz. Intus colonia Augufta; qua ite Succubar. Item Tubufuptus. Ciaitacs Tini, Figaug Flumina Sardabala,Nabar,gens Macurebí;flumen V fat,oés . JNabades. Flumen Ampfaga;abeft à Czrfarea ccxxxitj. M. paf, Vtriufas IMauritaníelon gitado dccexxxix. M, Latitudo cceeclxvij. M.paffuum. SU c 0 Numidía, 5 TY LPoSAeC BOULE DEM PO TIC ue VAENTHCTO IA * UN , SRI CTV VLA On Ore DAI - ; j d Cap. m- £3. pellata:INutnídz ueto INomades,à permutandis pabulis:mapalía fua;boc eft;do . mus plaufttís circumferentes. Oppida, Cullu;Ruficade. Ab ea ad xlviij. M.paff.in tnedi . SAN ORE UA duisi — idi VAEUAIURTA (PTS terraneo colonia Citta , Síttíianorum cognomine, alía intus Sicca.liberumdp oppidum - L Bulla oem ín ora Tacatua;Hippo regius, flumen Armua.Oppidá Tabracbacintüm 4o. — Ro.Tufca fluuius,INumídiatiiinis:nec practer marmoris INutnidicí, feratumég prouentü — — V^ Aa Wud -A, Tutca Zeugitana regio,& qu ptoprie uocetar Afríca,eftTría promóroría,Can.——— LX. didum,mox Apollinis aduerfum Sardinig, Mercurij aduerfum Sicilie,in ali prov. — — currentia,duos efficiunt (inus : Hipponenfem proxímü ab oppido, quod Hiípponem di . : utum uocant,Diarrhytum à Gracís dicti , propter aquarü itrígua.Cui finitimü Tbeu .- (S .. alís immune oppidá , longius à littore. Dein promontorium Apollinis, & in akero fina . 7 ilisflumen Bagrada.Locus;caftta Cornelia, colo . colonía Maxulla, Oppa iM : co E c c0 a ica cínium Ro, Catonís motten ugrs *28 n METRIS YR Pe E s D GROS "PROP - D Ru€ LONE UU PAUR EPPERDOETRER YT 7. | HISTORIAB LIBER V é^ 77 fia Ec liberum Clupea ín promontorio Mercurij. Item libera Curubis,Neápolis. Mox * Africe ipfius alía diftinctio.Libyphoenices uocantur;qui Byzacíum incolunt Ita appel latur tegío ccl. M. paff. per cítcuítum,fertilitatis exímiz, cü centefima ftuge agricolis fce/ nus reddente terra.Hic oppida libera, Leptís, Adrumetü; Rufpína, Thapfus; Inde The nz, Macomades, Tacape, Sabrata contingens Syrtim minorem, ad quam Numidiz & Aftíce ab Ampfaga longitudo dlxxx. M. paíT. Latítudo,qua cogniti eft;cc. M. Ea pars quam Afrícá appellauítnus;díaiditur ín duas prouíncías,ueteré & nouam,difcretas faffa, intet Africanum fequentem & reges, Thenasufqp perducta;quod oppídum à Carthagi ne abeftecxyij. M. paff. Tertíus (inus diuiditur in geminos, duarim Syrtíurn uadofo ac T nee matiditos.Ad proximam quz míaor eit, à Carthagine ccc. M. pa(T.Polybíus tradít.Ipfam c. M. patfuum aditu, ccc. M.ambitu. Et terra autem fiderum obferuatíone ad eam pet defetta harenis,perá ferpeates iter eft. Excipiunt faltus repleti ferarum mul, títudíne,& introrfus elephantorum folítudines, mox deferta uafta;ultracg Garamantes; "Jm ab Augylis dietü xij.itinere di(tátes.Super illos fuere gens Pfylli fuper quoslacus Lyco» M medis,defertís citcádatus.Augylx ipfi medio feré fpatio locantur ab Acthiopía, que ad 3 occidentem uergít; & à gone quz duas Syttes ínteríacet;pati atríngy ínteruallo,fed lit» (o0. tote ínter duas Syttes, ccl. M.palf.Ibi ciuitas Ocenfis, Cynips fluuius ac re io. Oppída; E Neapolís, Taphra, Abrotonum, Leptis alteca qua coguüomínatar ard maíors citcaíta dexxv. M. paff.adita autem cccxitj. M. paff. Inde accolit gens Cifipadum. In in zo tímo (inu fait ora Lotophagon;quos quidam Alachroas díxere;ad Philenorum aras:ex harena fantex., Ab his non procul à continente palus uafta amnem T títonem ; no/ mend ab eo accipit, Pallantías appellata Callímacho , & cítta minorem Syttím effe du - cta:à multis uero ínter duas Syttes.Promontotium quod maiorem íncludit;Borion ap/ pellatae Vitrà Cyreuaíca prouíncia. Ad hunc finem Africa a luaío Ampfaga populos d xxvi.habet,quí Ro.parent impetio.In his colonías vi prater iam (iotedidu Taburbin. Oppida ciiium Rom. xv. ex quibus in mediterraneo dicenda Azütrítanum, Abatucenfe,Abotienfe, Canopicum, Chilaranenfe,Simittuenfe, l'hunufidenfc, T uber nícenfe, T ynidramenfe, Tibigenfe, Vcitana duo,maíis & mínus, Vagenfe, Oppidum La tínum unum V falitanum.Oppidum ftipendiarium unum Caftris Cornclijs.Oppída lir 3o beta xxx.ex quibus dícenda intas Acolítanum, Acharitanum,Auínenfe, Abziritantm, Canopítanum;Melzítaná; Madaurenfe, Salaphitanum, Tufdrítanum, T iriceafe, Tiphi - cene; F'uaifenfe, Theudenfe, Tageítenfe, Tígeufe, Viufaburitanum, Vagenfe aliad, Vi. genfe, Zzamenfe.Ex reliquo numero non ciuitates cantum,fed plerzgg eciá nationes (ure dici poffunt,ut INattabudes,C apfitani, Mifalani,Sabarbares, Maflyli; Nífires, Vamaca «res, Erhíni, Muffin; Marchubij,S cota Getalía ad flumen INigrín;qui Africá ab Acthior piadírimi. ^— ^ - — ...Oytene. cxccuro c e uEae- ^v. - ^71 Y renaica eadem Pentapolitana regío illufttatur Ammonis oraculo;quod à Cyre/ - . 2 nis abeft ccce. M. paff.foate (olisuubibus maxíme quíngg, Berenice, Ar(inoc,Ptole Pj maíde, Apollonía, ipfa Cyrene. Berenice ín Syrtísextimo cornu eft, quondam uocata 4o Flefperidum faptadictaram,uagantibus Giraecía fabulis.INec procul ante oppidum flu/ b uius Lethon, lucus facer,ubíHefperídum horti memoratur. Abefta Lepri ecelxxxv. M. E — a Ab ea Atfinoe, Teuchita uocítata;xliij. M. paff. Et deínde Ptolemaís, antíquo nomí ne Darce,xxij.M.paff Mox dec. ten Phycüsper Cretícum mare excutrít,di ftans cccl.M. paffaum à Tznaro £ aconicg promontorío.À Creta uero ipfa cxxv.M, . Poft id Cyrene à mari xi. M. paffuum. A Phycunte Apolloniam xxiitj. M. paífuum. - ad Chetronefam Ixxxviij. M. paffaum. Vade Catabathmum ccxvi, M. paffuum.Ac ^ colant Marmarídz , à Parxtontj fermé regione ad Syrtínufqg maiorem porrecti, Poft cos Ararauceles ; & íam ín ota Syrtis INafamones,quos antea Mefammones Grzci ap: pellauere ab argamento loci, medíosínter harenas (itos. Cyrenaicus ager xy.M..p affaü veu f A latitudine y Wue- vat eas — — —- —— z T€ " " M n €————— MÀ 22 pote - tio, Thuben oppídá;mons nomíne INiger:Nitibrum;Rapfa;oppida:Difcera natio, De: 25 Paratonium xij. M.paff. Inde Alexandríam c. M. pafflatitudo clxix.eft.Eratofthenes tofthenes diligentiflimi exiftimati ; ab oceano ad Carthaginem magnam Ixví. M. paff. xxxv. M. paffuum, latitüdine xxv. ab Eratofthene Lotophaoitis appellata . Oppida - habet duo, Meningé ab Africze latere; & altero Thoiar;ipfa à dextro Syrtis mínoríspro — — montorío paflibus cc. (ita. Ab eac. M. paff. contra luum Cercina, cum urbeeinfdem ——— nomínislibetalonea xxv. M. paffuum, lata dimidium eiusubiplurimum;acinextremo —— — Abhis LM. ferépaffuum, Lopaduía, longa vi. tetra orpionem ditum anímal Afric ég C. PLINII NATVRALIS$ latitudíae à littore & arboribus fertilis habetur.Intus eodetn fpatio fragibus tánt&: mox gU xxx. M.palflatitudine;& cc; M. paff. longitudine,lafere modo.Poft Nafamones Hasbí. « tz & Maca uítiunt. Vltraeos Hammaniétes xí. dietum ítínere à Syrtibus maioribus ad occidente, & ipfi quaquà derfus harenis círcandati : puteos tamen haud difficiles bínüm ferc cabitotum inueaíuat altitudine , ibi reftagnantibus Mauritaniz aquís . Domos fale montibus fuis excifo &ea lapide conftraunt. Ab his ad Ttoglodytas hyberní occafus pla ga dierum iíij. itet,cum quibus cómercítim gemtme tantum,quam catbunculü uocamus, ex Aethiopia uecte.Interuenit ad folitudínes Afrícae faper mínorem 5yrtin díctas uerfa Phafanía,ubigentém Phazaniotum;urbesds Alelen & Cillabà fabegimus.Item Cyda, mum éregíone Sabrata.Ab hís mons longo fpatio in occafum ab orta tédit, Ateràno 4 ftris dictus à natura;adufto (imilis,aut folís teperciffu accenfo, VItra eut deferta : Mae teles oppidum Garamahtü:itemd Debris;affufo fonte;à medio die ad medíá noctem aquis feruentibus , totidem horís ad medíum diem tígentibus: clariflimumág oppidum arama caput Garamantum:omnía armís Ro.fuperata, & à Cornelio Balbo tttumpha tà, dníis ómnium externo cutru & quiritium íute donato: quippe Gadibusnatocinítas ^ Rom. éim Balbo maíore pattuo data eft. Hoc mirum , fapradicta oppída ab eo capta, autores noftros prodídiffe.Ipfum ín triumpho prxter Cydamum & Garamá, omnium ue aliará gentium utbiumá nomina ac (imulacra duxiffe , qux iere hotordine: Tabidium — oppidurm,INitetis tiatío,Neglizemela oppídum,Bubeitim natio, Vel oppidum,Enípina $ bris oppídá, flumen INathabur, Tapfagunt oppidum, INannaginatio;Boínoppidum, — Pege oppídum;flumen Dafibari.Mox oppida cótinna;Baracum,Buluba, Alafi,Balfa, — ' Galla, Maxala;Zizama.Mons Gytíjín quo cémas nafci títulus praceffit. Ad Garaman tas iter inexplicabile adhuc fuit, latronibus gentís eius, puteos (quí funt nóaltefodiendi, — filocotumnotitia ad(it)harenis operientibus. Proximo bello.quod cam Ocenfibus Ro " - maní geffere aufpicijs Vefpafiani Imperatoris, copendium uíz quatridui deprehenfum E eft.Eloc iteruocatur;pratter caput faxi.Finis Cytenaícus Catabathmos appellatut;oppi dum & uallís repente conuexa, Ad eum terminum Cyrenaíca Afríca à Syrtí minore de - &ies centena Ix. M.pa(fuum ín longítudíne patet:in latítudine qua cognitum eft dccc, | —— Libya Mateotis- | Cap. -viga E & qux fequitur regio, Mareotís Libya appellatur, Aegypto cotermina,Tenét Mar — — ^ matídes, Aditmachida,deinde Mareotaz:: Menfuraà Catabathmo ad Parxtonig — ' Ixxxvi.M.paffuá. In eo tractu uícus Apisintereft,nobilis religióe Aecyptilocus. Ab eo à Cyrenis Alexandtiam terrefttí itínere dxxv.M.prodidit.Agrippa totíus Africa à maz- ri Atlantico cum inferiore Aegypto xxx xL. M.paffuü longitudinem. Polybius & Era/— voee DA abea Canopum Nili proximü oftiim xvi. M.paffüum xxíx. fecerunt:Ifidorus à Tin ? EAE C——— st 0. s eS pne i ee e PE A ei Canopum xxxv xcíx.M.pafluum:Artemidorus xlmínuscglüdorus. — S Infulzcitca Aphricá,& exaduerfo Afric, — ——— Cap. viua - 'T Níulas non ità multas complectütur hic maría . Clariffima eft Meninx,longitudine non plus v.M.pafluum . Huic perparua Carthaginem uetfus Cercinitis ponte iungitur. ic Mopalt Mox Gaulos & Galata, cuius z necat. Dicuntar & ín Clupeaemoticuiusexad; — ^W. E ou — OM. ita cti oppido. £ à. HISTORIAE LIBER: V éo 7 quàm infale ínter Siciliam maxime & Sardiniam. Autores fuat, & has quondam habita )i c tas fubfediffe . Interiorí auté ambitu Afric ad merídiem uerfus , faperá; Getulos ínter, uenientibus defertís,primi omnium Libyegyptij, deínde Leucathiopes habitant. | 55 00. Aethiopes. | te Cap. virt epe eos Aethiopü gentes INigtítas, à quo dict eft flumine: Gy muetes, Pharu(,8& |. Diam oceanüattíngentes, quos ín Maurítaniz fine díxímus,Peror(i, Ab hís omnibus ua(tz folitudines orientem uerfas;afqy Garamantes, Augylasd; & T roglodytas: uetiffi ma opinione eorü,qui defertis Africz duas Aethíopías fuperponunt, € ante omnes Ho meríquibipertítos tradit Aethiopas, ad otíenté occafamdy uerfos.INígri fluufo eadé na 3o tara qux INilo,calamum & papyrum, & eafdem gieuit animantes,fjídemdig remporibus augeícit.Orítur inter Tateleos Aethíopas,& Oecalicas.Forü oppídá Mauín quidá foli tudinibus ínterpofiterát. Acdátas iuxta eos;Aegípanas femiferos,& Blemmyas, & Gam phafantas,& Satyros,& Flimantopodas. Atlantes degeneres fant humani rítus;fi credi mus.INam neque nomínum ulloram ínter eos appellatio eft,& folem orientem occíden temá; díra imprecatione contuentut, ut exitiale ip(is agris : necp infomnía uífünt;qua; lia telíqui mortales. T roelodytz fpecus excauant.FIx illis domus, uictus ferpentíum cat nes,ftrídorás nó uox:adeo fetmonís cómetcio carét. Garamátes matrímoníorü exortes; paffim cá fcemínís degüt. Augylg tantü inferos colát. Giamphafantes nudi, prxlíorüds expertes,nulliexterno cogregátur.Blemmyis tradütut capita abe(Te;ore &oculís pectori 20 icsand prater figuram ni hil morís humaní. Aegipanis qualis uulgo píngitur for ma.Himantopodes loripedes quídá;quibus ferpendo ingredi natura eft.Pharuti quom dam Perfz,comiítes fuiffe dicuatat Herculis ad Hefperídas cendentís. [Nec de Africa plu ra qux memorentur;occurruüt, Is De Afia. Cap. ix Dhtet Afia, quam patere à Canopico oftio ad ponti oftía T'imofthenes XXVI - xxxviij. M. paf.tradídit. Ab ore aüt pontiad os Mxotís Eratofthenes xv.xlv.M. paíf. Vaiuerfam uero cum Aegypto ad Tanaín Artemidorus & IGdorus rx xxvi M.paffuum.María eius complura ab accolis traxete nomina, quare (i mulíndicabuntut, Proxima Afrícz incolitur Aegyptus, íntrorfus ad merídiem recedés,donec à tergo pra tendantut Aethíopes.Infetiorem eius partem Nilus, dextra lauadg diuífus amplexu fuo 3o determinat, Canopico oftío ab Aftíca;ab Atia Pelufiaco cxx. M.pafinteraallo.Quam ob caufam ínter infulas quidam Aegyptum retulere;íta fc indente INilo,ut tríquetrà ter/ rz fi guram efficíat. Ideo multí Grzcz literae uocabulo, Deltam appellauere Aegyptü. Meníüraab unitate alucí, unde fe primum findit ín latera,ad Canopicum oftium, exlyi, M.ad Pelaiacü cclvi. M.eft.Summa pars contetmína Aethíopiz, T hebaís uocatur.Dé d * uiditar ín prxcfecturas oppídorum,quas nomos uocant, Ombiten,Phathaiten, Apollo politen; Herm óthíten, Thiniten, Phanturiten, Coptiten, Tentíriten,Diofpoliten,Antzo políten, Aphroditopoliten ; Lycopoliten. Quz iuxta Pelufium eft regío;nomos habet, Pharbztíten,BubaílitenSethroiten, Taaiten.Relíqua aüt Axabícüto, Ammoníacü tea denté ad Ammonis louis otaculum,Oxyrynchiten, Leontopoliten, Atharrabiten, Cy? ^ » 40 nopoliteo;Hetmopoliten, Xoiten, Mendet,Sebenniten, Capafliten, Laropolitzm, Fle liopoliten, Profopiten;Panopoliten, T bermopolité Bafititen, Onuphité, Saiten, Ptener ..&hiuPhthemphu, Nauctatíten, Nitriten, Gynacopoliten, Menelaiten, Alexandria regío e. Item Libya Mareotis ; Heracleopolites eftía infula INilí, longa paffuum]. M. ín qua & oppidum Herculís appellati.ArGnoitz duo fant:hí& Memphites,u Ícp ad fu mtnum Delta peraeníunt. Cui fant cótermíni ex Africa duo Oeafita. Qaídam ex his aliqua no^ mína permutant & (übftituunt alíos nomos, ut Heroopoliten,C rocodilopoliten. Inter ^ Ma Arnoitem autem ac Memphiítem lacus fuit, circuitu cc. M. p. aut ut Matíanus tradit, 499 —- cd M. R altitudinis | p. mana factus, à regequí fecerat ; Macrídis appellatus. Inv delxxij. M.p. abeft Memphís,quondam arx Aepyptíregü : unde ad Ammonis oracu^ 9 luta MAEDEBESP 71 76 | CUPLINTILONATVRALIT Candyba,ubi lauda£ Oenitim nemus.Podalia Choma pratfluéte;EdefaCyane;Afcan. ' dialis,Amelas,Nofcopíam, Tlos, Telandrus.C omprehédit in mediterraneis Cabaliam, ^cuíus tres utbes, Oenoanda,Balbura;Bubon . A T elmeffo Afiatícum tare fiue Carpa: thíim,& qux proptie uocatur Aa, In duas eam partes A tippa díuifit ; Vnam inclufit ab oriente Phryoiía & Lycaonia,ab occidente Ageo mari,a merídíe Aoyptío, à Íeptet ttíoae Paphlagonía.Huíus longítadinem cccclxx. M.paff.latitudínem ccc. M. fecit. Alte ram detertnínauit ab otíente Armenía míinore;ab occidéte Phrygia; Lycaonía,Pamphy lía;à feptentríone prouíncía Pontíca,à metidie mari Pamphylio.longam dlxxv.M. paf. ridi circunfanditur,ad mare atroq; latere ambiens. In ea promontoríü Pedalíü . Amnis Glaucus deferens T'elmeffam. Oppida Dz:dala, Crya fugitiuorü. Flumen Axon;oppt dum Calydna. Indus fluuíus. Cap. xxvi Mais Indus ín Cybiratarum iugis ortus,tecipit Ix . perennes fluuíos, torrentes ue. ro amplíus c. Oppidü Caunoslibernm,deinde Pyrnos.Portus Creffa; quo Rho dus iafüla xx. M.locus Loryma.Oppída Thyfanufa; Parídion,Larymna. Sínus 1 ymni as Promontoriü Aphrodilias.Oppidum Flyda.Sinus fcheenus. Regio Bubaflus. Op, pídum fuit Achantus,;alío nomíne Dulopolis. Eft ín promontorío Gnídos libera, 1 rio/ pía;deín Pegufa & Stadía appellata. Ab ea Dorís íncipit,fed príus terga; & mediterrane/ as inrifdictiones indícaffe coueníat. Vna appellatur Cybiratica.]pfüm oppidü Phrygia 20. cft, Conueníunt eó xxv.ciuitates, Doe E — — Laodícea,Apamía,fonia;Ephefus. — — Cap. xxix «7 Elebetrima utbe Laodicea.Impofita eft Lyco flumini, latera alluentibus Afopo & X2 Capto;appellata primo Diíofpolis,dein Rhoas. Reliqui ín eo couentu quos nomi; nare nó pigeat; tHydrelitze, Themifones.Hieropolita: Alter conentus à Synnada accipit nomen.Conueniunt Lycaones, Appíani, Cetcopeni, Dorylei, Midei;Iulienfes,& reliqui "ignobiles populi xv. Tertius Apamiamuadit;ante appellatam Celznas , deín Ciboton. eia eft ín radice montis Sieniz,circüfufa Marfya,Obríma, Orga, fluminibus in Man drá cadentibus. Marfyas ibi redditut;ortus ac paulo mox conditus, ubi certauiít tibiarum tentibus Ex hoc conuentu deceat notpínare Metropolitas, Díonyfopolitas,Euphorbe/ nos, Acmonenfes,Peltenos,Sibianos.Reliqui ipnobiles ix . Dorídis in finu, Leucopolís, Amaxitos,Elxüs,Euthene.Dein Catí oppida;Pitaia;Eutanz;Halicarnaffus:fex oppi da contributa eí funt à magno Alexandro, Theanoela,Sibde,Medmafla;Euranium;Pe ubí fuít Palemyndus,Naríadus, Neapolis, Caryanda, Termeralíbera,Bareyla &à quo.—— (inus latius;oppidum Iafus.Caría ínteriorum nominum fama prenitet:quippe ubifünt oppida, Mylafa libera, Autiochía;ubíi fuere Seminethos & Cranaos oppída , nunc eam circátlu&ir Maander & Moffinus.Fuit in eo tracta & Maandropolís. Eft Eumenía Cla - ^ dafum,Telmeffüm.Habitatat ínter duos (inus, Ceramicum & Iafium, Inde Myndos&" j epi. VEA TUNE sila imywsenmt Mp omen » 4 damlx.oppidahabuit,nüc xxxvihabet .Ex hís celeberríma prattet fapradicta Canas; er latáccexxv.M.In proxítma ora Catía eft;mox Ionía.ultta eam /olis. Catía medíg Do, lo cantu cam Apolline, Auloctenís:ita uocatur couallis x. M. p.ab Apamía, Phryeíam per jo. HISTORIAE" LIB/.ÉR No | 75 7^ Celebratut maxime Sardibus in latere T' moli montis , quí ante Tímolus appellabatur, * uítibus confitus, & ex eo profluente Dactolo eodemép Chryforthoa, ac fonte Tarne:à Mxonfjs ciuitas ipfa Hyde uocitata eft;clara ftagno Gygeo. Sárdíana nunc appellatur ea iatífídictio. Conueníuntdp ín eam extra praedictos, Macedones Caduení,Loreni;Phi ladelphení, & ipfi a radice ' moli Cogamo flutníníappofiti Maontj, Tripolitan idem & Antoníopolite Mxandro alluátur:Apollonohieritaz, Myfotuiolitz, & alij ignobiles. Ionía ab Iaíio (ind íncipiens,numeroliore ambitu littorü flectitut.In ea prímus (inus Ba» (ilicas,Pofidenm promontoríü & oppidum;oracalum Branchídatum appellatum;nune Didymxi Apollinis, litore ftad. xx. Et nde clxxx. Miletus Ioníx caput; Leleceís an; jo te & Pityufa & Anactoría nomínata,fuper Ixxx. arbíut percuncta maría genitrix: nec - fraudandacíae Cadmo, qui prímiusprofam oratíonem condere ínftituit. Amnis Ma; ander ortus é laca ín móte Aulocrene;plurímísd affufus oppidis, € repletus flutriínibus ctebtis ita (inuofus flexibus;ut fxpe credatur reuetti, Apamenam prímü peruagatur re/ ^ gionem,mox Eumenetíca, ac deín Bargylletícos campos: poftremo Caríam placidus, omnesdp eos agros fettiliffimo rigans límo,ad decímutm à Mileto ftadium lenís illabitat mari.Indemons Latmus. Oppída; Heraclea mótís eíus,copnominis Carica; Myüs, Gd prímo códidiffe Ionesnarrantur, Athenis inspect dre cu oraquz 1ro Gilía appellatur, Geffus amnís. Regío oribus Ioníbus facta;& ideo Panionía appellata. luxta fugitíuis condítü (utí nomen índicío eft) Phygela, fuit & Marathefium oppidum: 2o SuprahzcMagnefia Mzandricognomíneínfiguis,à Theffalica Magne(ia orta. Abeft ab Ephefo "es p. Lrallibus eo amplíus ccc. antea Theffaloce & Andtolitía nomina ta;& litori appofita.Derafidas infulas fecá abftulit mari. Intas & T hyatira alluitar Ly/ co;Pelopía aliquádo & Euhippa cogaominata, In ora autem Manteum;Ephefus Ama zondm opus, multis ante expetita nominibus : Alopes cum pugnatü apud T roíam eft, tox Ortygía & Morgesuocatae(t,& Smytaa cognomine T'rachea , & Samoraion,& Prelea.Attollitut monte Píone. Allaitur Cayftro in Cylbíanis ipis orto;multoscy am nes deferente & ftagnü Pegafeum;quod Phyrítes amnís expellit. Ab his multitudo limi e[t,qua terras propagat,medijsiy íam campis Syrien infulam adíecit,Fós ia urbe Callip pia, & templum Díana cóplexi é diuerfis regionibus duo Selinuntes. Ab Ephefo Man; 3o team aliad Colophoniorum;S íntus ipfa Colophon , Halefo affluente. Inde Apollínís Clarijphanum,Lebedos: fuit & Notíam oppidum. Promontorium Coryczon, mons Mimas ccl.M.paffuum excurrens , atque ín contínentibiss campis refidens. Quo in loco. triaguus Alexander íntercidi planicíem eam iufferat. vij. M. d. p. longitudine, ut duos (inus iangeret; Eryth rascg cum Mímante circamfunderet. Inxta eas fuete oppída Ptele; | - on,Hlelos,Doríon: nunceft Aleon fluuíus, Corinzum Mimantís promontorium, Cla; | zomene,Partheníie& Hippi, Chytophoriía appellata cum ínfule effent, Alexáder idem 5er duo ftadía continenti adnexuit, Erie intus Daphnüs & Hermefia, & Sipylum, uodante Tantalis uocabatur,caput Mxoníz;ubi nunc eft ftagnum Sale: ob id & Ar chxopolis fabítituta Sipylo,& índe illi Colpe;& huic Lebade.Regredíétibus indeabeft 40 xi. M. paffuumab Amazone condita reftítuta ab Alexandro ,inora Smyrna amne Melete gaudés nó procul otto. Mótes Afi nobiliffimi inhoc tractu fere explicát fe, Ma ftufiaàtergo Smyrnz , & Termetis ecc iunctus. Isín Dracone definit, — Dracoín T molo, T'molus in Cadmo,illeín Tauro. A Smyraa Hetmus amnis campos | facit, nomíni fuo adoptat Oritur iita Dorilaum Phrygí cínitatem , multosqy col; ligit fluuios, inter quos Phrygem, quí nomíne gentí dato, à Caría eam dífterminat, Hyllum & Cryon; & ipfos Phrygia, My , Lydix atmníbus repletos, Fuit in ore eius Ms oppidum Temnos: nunc ín extremo (ina Myrmeces fcopuli , oppidum Leuce ín pro " montotío quod ínfula fuit, finisq; Tonis Phocza . Smyrnaum conuentum magna pats Acoliz qua mox dicetur, frequentat;pratercg Macedones — xir 78 C. PLINIIO.NATYRALIS | & Maenetes à Sipylo.Ephefüm ucto alterum lumen Áfiz,remotiores conueniunt Car e» farienfes, Metropolitzz, Cylbíani;inferiores & fuperíores M yfomacedones, Maftaureuv. , fes, BrullitFypapeniDioshíeritae. Aolis/Troas,Pergamus. — Cap. xxx A Eolísptoxíma eftquondam Myfiaappellata;& qua: Hellefponto adíacct T roas.. (^ Ibià Phocza, Afcanius portus; deín fuerat Latiffa.funt Cyme; Myrrhine;que Se/ baítopolím fe uocat : € intus Aegz, Attalía;Poffidea, INeon tíc hos, l'emnos.In otaau/ tem T itanusamnís, & cíuítas ab eo cognominata.Fuít & Grynía , nunc tantü pottus fo/ liiofula apprehenfa, Oppidum Elza,& ex Mly(ia ueniens.Caiícus amnis.Oppidum Pita ne, Canaius amnís.[ntercidére Cane; Lyfimachía, Atarnea, Carene, Cifthene,Cilla; Co cillum, Thebz, Aftyre, Chryfa;Palefcepts, Gergithos, Neandros:munc eft Perperenne 19. ciuitas, Heracleotes tractus, Coryphas oppidum;amnís Gryliofolius.Regío Aphroditi | asque antea Polítíceorgas.R egio Scepfis.Flumen Euenü,cuíus ín ripis intercid ere Lyt. nefos & Miletos.In hoctractu Ida mons. Etínora qua (inum cognominauit & conuen/ tum , Adramytteos olim Pedafus dicta. Flumina Aftron, Cormalos, Eryanos,AMlaba/ — 7 fttos,Hieros ex Ida. Intus mons Gargara eodemd? nomine oppidum . Rurfus in littore p Antandros,Edonis prías uocata;deínde Cimmetis, & Affos, cadem Apollonia. Fuit& — Palamedium oppídum. Promontorium Lecton difterminans Aeolida & lroadaFut & Polyiedía ciuitas; & Cryffa,& Lariffa alia.Smíntheü templum durat.Intus Colone intercidit.deportata Adramytteii negocia.Apolloniate à Rhyndaco amne;Ereffr, Mile — ^ topolitz,Poemaneni Macedones, Afchilace;Políchnzi;Pionítz;, Cilices, Mandagande, 2o ni: ín Myfia Abrettíni , & Hellefpontij appellati, & alíj ignobiles. Troadis prímuslocus. — ^ Amaxitus,dein Cebrenía: ipfagg Troas Antígonia díctanunc Alexandría;coloniaR o. Oppidum INee. Scamander amnís nauígabilis , & ín promontorio qu ondam Sieeum oppidá . Dein portus Achaorum in quem ínfluit Xanthus Símoentiianctus, ftagnücg — prius faciens, Palzfcamander.Catetí Homero celebrati; Rhefüs,Heptaporus,Carefus, —— , Rhodius ueftígía non habent. Granícus diuerfo tractu ín Propontidafluit.Efttamen €.—— ^ iunc Scamádtía cíuítas parua , ac M.d.patf.remotáà portu Ilium immune,unde omnís reram clarítas. Extra (inum funt Rhetealittora, Rheteo & Dardanio & Arísbeoppidis habitata.Fuíit € Achilleon , oppidum íuxta tumulum Achillis coditum à Mitylenzis,E ——— mox Atheníenfibus,ubi clafsis eius fteterat. In Sigzzo fuít & Aeantium à Rhodfscondi se — tum ín altero cornu , Aíace ibi fepulto xxx. ftad. ínteraallo à Sigzo, &ípfoinftatione — em .. elaffis fuz.Supra Aeolida & pattem Troadis ín mediterraneo eft;qux uocatur Theutra.— nía,quam My( antiquitus tenuere. Ibí Cacus amnis íam dictus orítur.Gens ampla per fe,etíam cum totam Myfia appellaretur. In ea Pioniz,Andera; Dale;Stabulü,Conifit, — — Tegium, Balcea, Tíare, Theuttanie,Sarnaca;Haliferne, Lycíde;Partheniü, Thymbre, -.— — Oxiopurm, Lygdanü, Apollonialongeósclariffimü Afix Pergamum, quod intermeat.— Silenus.praluit Cetíus profufus Pindafo monte. Abeft haud procul Elza, quá ín lito re diximus,Pergamena uocatur eius tractus iurifdictio . Ad eam coueniunt T híatyrení, Myedones,Moffini;Bregméteni;Hieracomitz,Perpereni, T yareni;Hicrapoléfes,Hat/ -1 matopolite,Attalenfes,Pantaenfes, Apollodonienfes;alizó; inhonorz cínitates.A Rhe 49. — teo Dardaníü oppídum paruum abcft ftad. Ixx. Inde xviij. M. promontorium Trape — , zx, uude prímá cocítat fe Hellefpontus, Ex Afia interíjffe gentes tradit Eratofthenes So lymorum, Lelegum;Bebrycum, Colycantiorü, Trepfedorum. Iidotus Arimos,& Cav —— pietas; ubi (it Apamía códíta à Seleuco tece ínter Ciliciam,Cappadociá, Cataoníá, At^ ——— meniam.Et quoníam ferociffimas centes domuiffet, initio Dámeam uocatam. T —. lafalx ante Aiam,Pamphylià mate,Rhodus,Samus,Chius, .. Cap. xxxr. T iNfalarü ante AGam ptimaeft a Canopico oftío INili , à Canopo Menelai ubera -K.tote (ut fcrüt) dicta iuncta ponte Alexandrie coloenía Cacfarís dictatoris Pha. : : Aegypto;nunc éturrí nocturnis ignibus m E ; res S» Ee C VRBRAERAGUORGEATAUEERYYEL DSSOR I Aa MD m—M — ME : HISTORTAE LIBEN^ wv T9 7 fum nauium regens . Nanque fallacibus uadis Alexandría, tibus omnino aditur alueis m martís, I cgamo,Dofidonío, T'auto.In Phaníceo deínde maricft ante loppenPatía,tota oppidum,in qua obíectam belue Andromedam ferát:& iam dicta Atados,ínter quam - .& contínentem l.cubita alto matí(ut autor eft Mutíanus) € fonte dulcis aqua tubo coriis facto , ufquea uado trahitur. Pamphylium mare ietiobiles ínfulas habet. Ciliciam cx quínque maximis Cyprum,ad ottum occafumdág Cilícíz ac Syriz obíectam,quondam x. regnoram fedem. Huius circuitum T'imofthenes cccexxíx. M. d. prodidit. Iidorus ' cccixxv. M. Longítudínem ínter duo promontoría, Dinaretum & Acamanta, quod eft ad occafum , Artemidorus clxíj, d. Tímo(fthenes cc.uocatam antea Acamantida, Phü 40 lonides Ceraftín, Xenagoras & Afpeliam, & Amathufiam, & Macaríam, Aftynomus Crypton, € Colíniá. Oppídaín ea xv. Paphos,Palepaphos, Curías, Cítium, Corínaz um,Salamína, Amathus, Lapethos,Solce, l'amafeus,Epidarü, ChytriArfinoe,Carpa; fiam, Golgoe.Fuere & ibí Cinyría, Marium;Idalium.Abeft ab Anemurío Cilicia LM. p. ^ Marequodpratenditur,uocant Aulona Cilícium.In eodé (ita Elzufa infula eft, & qua^ 3e tuor ante promontorium ex aduerfo Syríz Clides,rurfusdy ab altero capite Stíria.Con — tta Neampaphum Híerocepía.Contra Salamína Salaminz. In Lyco autem tmarí Illy; rís, 'elendos, Attelebu(Ta, Cyprie tres fteriles,& Dionyfia príus Caretha dicta.Deinde contra Taurí promontorium peftifera: nauígantibus Chelidoniz, totídem ab íjs cà op» pido Leucola,Pactyz;Lafia, INymphaís, Macris: Megifta cuius cíuítas interit. Multae .zo deíndeignobiles. Sed contra Chímzram Dolíchifte,Chiroeylium;Crambutfa; Rho» . . géEnagoravitj. M. paff. Dadaleon Yaiex cus tres, Stronoyle,& contra Sídyma Aa tiochía, Glaucumdg; uerfus amnem Lagufa, Macrís, Didymz;Helbo,Scope,Afpis;& ia .quaoppidum interíjt Telandtía, proximads Cynorrhodufla , Sed pulcherrima & libe | ta Rhodos, círcuitu cxxx. M. paíf. aut (i potius IGidoro credimus ciij. habitata urbibus fy Líado, Camiro, Ialyfo nunc Rhodo. Diftat ab Alexandría Aeoyptí dlxxvíij. M. ut E Iüdorus tradit : ut Eratofthenes ccceclxix. milia:at Mutíanus p. à Cypto cixvi. Vocíta: ta eft antea Ophiufa, Aftería, Aethraa , Trínacría, Corymbía, Poeeffa , Atabyría ab rege, Deínde Macría, € Oloetfa. Rhodioram ínfulz, Carpathus qua mari nomen de/ dit: Cafos, Achne olim: NNifyros diftans ab Ginído xij. M. d. Porphyrís antea dicta. Et 30 eodemttactu medíaíater Rhodum Gnidumdág Syme. Ciíngítat xxxvíj. M. d. Portus benigne prxbet octo. Praterhascírca Rhodum, Cyclopis, T'eganon,CotdylufaDiz/ | .betz: iiij. Flymos , Chalce cum oppido , Seutlufa , Natthecufa; Dímaftos,Progenei à Guido, Ciferuffa, Therionarce , Calydne cutn tribus oppídís,Notío,Nifyro, Mende: tero,& in Arconefo oppidum Ceramus.In Caríaora qu& uocantur Agría;nmero u/ -ginti,& Hyetuffa, Leptia; Leros. Nobilifsíma uero ín eo finu Cos,ab Halicarnaffo quítv .decim M.paff.diftans;círcuítu c.ut plures exiftimàát Meropís uocata.Cos ut Staph ylus, .Meropís ut Dionyfius, deín Nympha. Monsibi Prion, & INifyronabruptam illipa/ tant, qu Porphyrís antea dicta eft. Hinc Caríanda cum oppído. Nec procul ab Ha; licatnaffo Pidofus. In Ceratníco autem finu Príapounefos, Hipponnefos, Pfyra, Mya, | 4o Lampfemandus,Pa(fala, Ctufa,Pyrthe, Sepiu ; Melano : paulumig à contínente dí | (tans, qua uocata cft Cinxdopolís, probtofis ibí relictis à rege Alexandro . loni ora P Aeceas & Cotfeas habet,& Icaron dequa dictum eft: Laden que ptíus Late uocabatur, atque ínter ignobiles aliquot;duas Camelidas Mileto uicínas : Miycalen,T rooilias, Tre püülion, Argenuon,Scandalion,Samon liberam, círcuíta octogíntafcptetm M.paffuam: autat Ifidotus c. Partheníam prímum appellatam, Ariftoteles tradit , poftea Dryu/ : fan, deiade Anthemufam: Aríftocrítus adijcit Miclampbyllum, deín Cypatifsiam: alij 3 ^| Darthenoatafam, Stephanen.Amaes ín ea Imbrafas, Chefius, Ibettes.Fontes Gigaito, : Pp. Leucothea.Mons Cercetíus. A diacent infule; Rhypara, Nympha, Achillea.Par clatita (747. teabeadiftarxcij M. paffuum, cum oppido Chíos libera , quam Aethalíam Ephorus Es m c 4 prio NONIS PPP H Fr x " Y 8o C; PLINIT NATVRALIS prifco nomtne appellat, Metrodorus & Cleobulus Chíam, à Chione nympha, aliqui à ag. níue,& Macrín & Pityafam.Montem babet Pellenzum;marmor Chíum:cirenitu cxx. | Porofelene cà sppida Coni Cinlone omina pi sacer .hefpería. Proc Scopelos,Sycuffa, Marathuffa;P ile, Perírheufa, multa ignobiles. Clata uero ín alto 'N tf? N Ua t3 ler! em m P - 2S pA [a] ci e3 D e*] :: ve» sd Murs Un C) Pee C [o [aw e £3 e £e S e Hm ,;T t$ e B. Q. o aA Los 1 ao (5 2 z & 22 c. Mo f9 go [4 zi "OU [2 9 Myfi P ! Simuldicendá uidetur & de Galatia,qua fuperpofita,agtos - à d io ... Midaion.Sütantores ttáfifTe ex Europa Myfos,& Brygas,8t Thynos, à qbus appellan aL tiex parte Phrygia tenet, caputdy quondá eius Gordiü. Quí partem eam íufedere Gallorum HISTORIAÁE '"LÍBER v ét Gallorum Toliftobogi, & Voturí,& Ambiani uocantur: qui Mxoniz & Paphlagonia regionem, l'rocmi.Pratenditur Cappadocíaà feptentrione & folis ortu,cuius uberriena partem occupauere T ectofages, € I catobodíaci. Et gentes quídem ha. Popali uero ac tettarchiz omnes numero cxcv. Oppída, Tectofagum Ancyra, Trocn:orü Tauíum, Toliftobogorum Pefinüs. Prater hos,celebres Actalenfes, Arafenfes, Comenfes, Diof? hieronitz, Lyftteni; Neapolitani, Oeandenfes, Seleucenfes, Sebafteni: Timoniacenfes, Tarbafeni. Attíngit Galatía & Pamphyli Cabaliam,& Milyas, quí círca Barin fünt,& Cyllantícam,& Oroandicum Pifidix tractá. Item Lycaoniz parté Obigenen. Flumína fint in ea prater íam dicta, Sangaríum & Gallus, à quo nomen traxete matrís deum fa to cerdotes. Nuncreliqua ín ora; à Cío íntus ín Bithynia Prufa;ab Annibale füb Olympo condíta.Inde Nícazam xxv. M. paff.ínterueniente Afcanio lacu. Deínde INícza ín ultimo Afcanío finu, que prius Olbía:& Prufa ítem altera füb Hippo monte.Fucre Pythopolis Parthenopolis, Coryphanta.Süt ín ora iie Fisig Bandas Plataneiss Ate Gendos, quí & Chtyforrhoas.Promontoríü ín quo Megaríce oppidum fuit.Inde Cra fpedites (inus uocabatur,quoníam id oppidum uelut ín lacínía erat.Fuit & Aftacum,an- de & ex eo Aftacenus idem finus.Fuít & Libyffa oppidum,ubi nunc Annibalis cantá tw mulas,eft ín intímo finu INicomedía Bithyniz praclara. Leucatas promontoríüquo ít claditar Aftacenus finus, à INícomedía xli. M.d. Rutfusds coeütibus terrís anouftíz petz tínentes afcg ad Bofphorü Thracíá.In rs Chalcedoa libera, à INícomedia Ixxij.d. Pro» /. 2o ceraítís antea dícta , deín Compulfarpoftea Caccorum oppídü,quod locü clígete nefcif, feat. feptem ftadía diftante Byzantio, tanto felíicíore omnibus modis fede; Caterá intus ía Bithynía colonía Apamena,Aerippenfes,Iuliopolitz;Bithyníon.Flumina;Syríü, La pias, Pharmícas, Alces,C rynís,Lyleus,Scopius;Hiera; qui Bithynia & Galatiá diftermi nat. Vlrra Chalcedona deinde Chryfopolis fuit . Deinde INicopolis,à qua nomen etíá ^y num (inus retínet.In quo portus Amyci. Deinde Naulochü promontoriü;Eftía cemplá Neptaní;Bofphorus p.p. íntetuallo Afiam Europa íterü auferens,abeft à Chalcedone xij. M.d.paff.Inde fauces primz vitj.M.ccl.patf.ubi Phinopolis oppidü fuit. T'enent orá omnem T hyníintetiora Bithyni.Is finis Alia eft;populoramós ccixxxtj.qui ad eum lov cum à fine Lycia numerantur.Spatiü Hellefponti &t Propontidís ad Bofphoram Thra 3o cium cIxxxvifj. M. paff.diximus. A C halcedone Sipeü Itidotus ccedxij. M.d.paff.tradit. Infulz ía Propontide ante Cyzicum Elaphonnefus;ande Cyzícenum marmor.Eadem | NNeuris,& Proconefus dicta.Sequütur Ophíufa, Acanthus, Pheebe,Scopelos, uc -tione,Halone cam oppído. Delphacía, Polydora,Artacaon cá oppido.Eft & contra INÍ | comediam Demoanefos. Item ultra Heracleam aduerfa Bithynie Thynníasquam bat: ^ * bari Bithyniam uocát.Eft & Autiochía,& contra fauces Rh yndaci Besbícos,xvíij. M.cir cuitus.Eft & Elza,& dux Rhodiuffz, Erebinthus, Megale, Chalcitis, Pityodes, C, PLINII SECVNDI NATVRALIS HI | sTORÜUEE LTHEX YT — Pontus Euxínus. Cni 1 | EESESWWETGEES ox Tvs Euxínusantea ab inhofpitali feritate Axenos appel wes latus eft; peculíart inaídía natura , (iac ullo fine índuleentís aui/ EZ ditati matís.Et ípfe (n Europam Afiamá funditur. INon fuerat 1 fatís oceano axibiffe terras,& partem earam aucta immanitate 3l abftuliffe,nó irtupiffe fractis montibus, Calpety Afric auulfa J canto maiora abforbuiffe quàm reliquerit fpatia , n6 per Helles | pontum Propontida infudi(fe , iterum terrís denoratis, A Do expatianti lacus à Moti rapiná fuam iangant. Inuitis hoc accidiffe tercís índicio funt tot ancuític , atque cam parua natura repurgnantis interualla, ad Hellefpontam octingetv zl UL ; | : | torum VORNL, dede te ERE agat LAURO ror periere t m rette e -- AU Ay uo reete e TT TT —— ee - LIV er HMERLDCVU Dir zu C NATANTTULTMUESEWI : -— ESCXCIL I8 —L imi E EE t E re: can - — - SReniodme n XTD3OXIES- mw €— 82 Cc; PLINII NATVRALIS ? torum Ixxv.paff.ad Bofpboros duos,ucl bubus meabili cranfita. Vnde nomen ambo; i9. bus, & tanquam ín diffociatione gertmanitas concors. Alítum quippe cantus,canumgla/. tratus inuicem audiuntur. Vocis etíáhumana cómetcía ínter duosorbes manente collo; quio,nifi cá idipfam aufetunt uenti. Menfürá Ponti 2 Bofphoro ad Mxotiülacum qui/ dam fecere xiurxxxvitj.M.d.paff.Eratofthenes c.minorem.Acrippa a Ch alccdone ad Dhafin x, M.Inde Bofphorum Cimtmerium ccclx. M. INos interualla generatim poni, mus comperta ín noftro euo,quando etíáin ipfo ote Címmerio pugnatü eft.Ergo àfau cibus Bofphorieft amnis Rhebas,qué aliqui Rhofutn díxetunr. Deinde P(illis, portus -Calpas.Sangatíus fluuius ex inclytis. Orit in Phrygia;accipit uaftos amnes , inter quos » » X " , L L L , Tembrogíum & Gallum.Et idem Sanoaríus à plerifqg díctus Coralius,à quo íncípíunt j, Maryádini Gnus,oppidumdg Heraclea Lyco flumíni appofitam. Abeft à Ponti ore M. ducentís:portus Acone,ueneno aconito dirus, Specus Aicherufia. Flumína Pedopiles, Callichorum,Sonautes. Oppidum Tíumab Heraclea xxxvitj.M.paff.Fluuius Billis, Gens Paphlagonum & Cappadocum. WV Ltraqué gens Paphlagoniaquam Pylacmeníam aliqui dixerunt, inclufan à tergo Galatía. Oppidà Maftya Milefiorü, deinde Cromna. Quo loco Henetos adijcít Nepos Cornelius, à quibus in Italía ortos copnomines eorum Venetos ctedi poftulat. Selamum oppidum;quod nuac Amaftris. Mons Cytorus,à TiolIxifj. M. pafl. Oppida Címolis,Stephane,amnis Parthenius. Promontoríitm Carambis uafto excurfi, abeft t . : TN : . * à Ponti oftío cccxv. M.paff.uel ut alíjs placuit ecl. M. T'antundé à Címmetio;antutali- ,, qui maliiere ccexij. M.d.Fuit € MESES eodem nomíne,& alínd inde Atmíne,nüc eft co lonia Siaope à Cytoto ciii. M. Flumen Varetumn.Gens Cappadocum. Oppídá Gv iura & Gazelum. Amnis Halys, à radicibus Tauri per Cataoníam Cappadociamdr decurrens.Oppída Ganere,Caríffa: Amifum liberü;à Sinope cxxx. M. paff.Eiufdemá nominis (inus tanti receflus, ut A(iam penéíinfülam facíat,cc. M.paff, haud amplíus per continentem ad 16sícum Cilicize (inum. Quo in omni tractu proditur, tres tantü gentes Gracas iure díciD'otícam,;Ioníca, Aeolicam;cxteras Batbatorü effe. Amifo iunctà fuit oppídü Eupatoría,a Mithridate códitá, Victo eo, Pompeiopolís uttuncy appellatü eft. Cappadoda. — Cap. rii Appadocía intus habet coloníam C ' —/ Halys.Oppída Comana quod Satus,Neocefateam quod Lycus , Amafiá quod lris;in tegíone Gazacena.In Colopena uero Sebaftíá, & Sebaftopolíin. Fic parua;fed "Cap m laudij Cafaris Artchelaídem , quam prafluit jo i paría fupradictis Reliqua fuí parte Melitam à Semiramide conditam , haud procul Ew 2 phrate: Dioczfaream, T yana, Caftabala, Magnopolin;Z;clam.Et füb monte Argao — iVazacam,quz nanc Carfarea nominatur. Cappadocíe pars pretéta Armeni maioriy IMelitene nocatut.Comagenz, Cataonia;Phrygie, Garfauritis:Sargaurafana, Camma nene:Galatiz, Morimene:ubi diftermínat eos Cappadox amnis,à quo nomcn taxere, antea Leucofyti dicti. A INeoczfarea füpradicta minore Armeniam Lycus amnís difter.— ' minat. Eft & Ceraunus íntus clarus. [n ora aüt ab Amifo oppidum & flumen Chadifia, Lycaftum,à quo Themiftyra regio.Tris flumé deferens Lycum.Cíuitas Z'icla íntus,no 4o bilisclade Triarij,& uictoria C. Cafarís:in ota amnis Thermodoon, ortus ad caftellum quod aocát Phanatoed praterdp radices Amazon) mótís lapfus.Fuit oppidüeodé nor míne,& alia quinq; Phamizonia; T hemifcyra,Sotíra, A mafia , Comana,nunc mante,— ro d ue. Cap.iHr 0o o0 Themiftyrategionis gentes. E - C3 (X Eates,Genetatum, Chaljbum. Oppidum Cotyorum. Gentes Tibareni, Molly .& X ni notís fipnantcs corpora . Gens Macrocephali , oppidum Cerafus, portus Cot/ .—. dulz.Gentes Bechires,Buzeri.Flumen Melas. Gens Macrones , Sídeni,flumenéj Side "V ni » alluitur oppídá Polemoniam,ab Atuifo cxx. M. paf? Inde flumina Iafoniom, X ab Amifo lxxx. M.paff.Pharnacea oppidu, Tripolis caftell & fluuíts..— cftrnceog ue eue 0 0 0 e E | Item - HISTORIAE LIBER VI Bj 7* ltem Philocalia,& Gae lauio Líuiopolis,& à Pharnacea c. M. paff. Trapezus libetá, aa/ * fto monte claufam. Vltra quod gens Armenochalybes, & maíor Armenia xxx, M.paff, diftans.In ora ante Trapezunta flumen Pyxites:ultta uero gens Santorum Heníocho; rum.Flumen Abfarü cum caftello cognomíne ín faucibus, à Trapezátecl.M. patT, Eíus locíatergo montíü Ibería eft;in ora ueto Heníochí, Ampreutz,Lazi.Flumína Campfco ny(is,Nogrus,Dathys.Gentes Colchortum.Oppídum Mati, flumen Heracleü, & pro montotíum eodem nomihe , clarífsímusQs Pontí Pha6s. Otítur ín Mofchis , nauíoatur quamlibet magnís nauigijs xxxvítj. M.d.paf. índe mínoribus longo fpatio,pótibus cxx. peruíus. Oppida ín rípis habuit complura: celeberrima , T yrítacen, Cyenum, & ín fau to cibusPhafin. Maxime autem ínclatuit Aa. xv. M. paff. à marí, ubí Flippos& C yanos uaíti amnes € díuerfo ín eum confluunt. Nunc habet Surium tantum, & ipfum ab amne inflaente ibi cognomínatü ufquequó magnarü nauíum capacem effe diximus; Et alios accipit fluuíos,magnitudíne;numerod; mírabiles,inter quos Glaucum.In ote eius ínfülai ^ finenomíne. Abeft Abfaro Ixxv. M. Indealíud flumen Charíen . Gens Salz, antíquís S^ Phthirophagidicti,& Suaní.Flumen Cobum € Caucafo pet Suanos fluens.Deín Rho as.R.egío Ecrectíce. Amnes Siganía, T'erfos, Atelpos, Chryforrhoas;gens Abfilz;caftcl lum Sebaftopolis,à Phafide c. M.paff.gens Sannicgarum,oppídum B asdunen & oppidum Piítyüs. Deínde multis nomínibus Heníochorum gentes. | Regio Colchíca; Achaí,& caterí eodem tracta. sodas cv 20 Q* Vbíjcitur Ponti regío Colchíca,ín quaíaga Caucafi ad Ríiphzos montes torquétur; 2 Su dictam eftalteto latere ín Euxinum & Motín deuexa;altero ín Cafpíam & Hye canium mare. Reliqua littora ferz nationes tenét Melanchlzni, Coraxi atbe Colchorá Diofcuríade;iuxta fluuium Antemunta,nüc deferta:quondam adeo clara;ut l'imofthe nes ín eam ccc. nationes, quz difsimilibus lineuís uterentur, defcendere prodidetít.Et. po ^h [tea à no(trís cxxx.ínterpretibus negocía ibi gefta.Sunt quí conditam eam ab Amphito E & Telchio, Caítoris ac Pollucis aurigis putant; à quibus ottam Heníochoram gentem ferácóftat. A Díofcuriade oppidum Heracleum,diftat à Sebaftopoli xxx. M. p. Achaei Mardi, Cercetz;poft eos Serrí,Cephalotomi In íntímo eo tractu Pityds oppídum opu lenti(fimum,ab Heníochís direptum eft. A tergo cíus Epagetitze, Sarmatarum populus 3o in Caucafi íugis, poft quem Sauromatz. Ad hos confugerat Mithridates Claudío prín cipe,natrauitdg T halos ijs effe cofines,quí ab oriente Cafpíj marís fauces attíngerét: (ic/ / catí eas xc(tu recedente.In ota autem iuxta Cercetas, flumen Icarufa;cum oppido Hiero & Ülumíne,ab Heracleo cxxxvi. M.Inde promontoríum Cronea;quo füpercilíi arduum tenent Toretze, cíuitas Sindíca ab Hiero Ixvij.|M.paffuum.Flumen Sceaceríges, — - - Bofphoros Cimmerícus, Mxotis. | Cap. vt Y Ndead Bofphoti Cimmerij introitum Ixxxvitj.M.d.paff. Sed i intet iet & Mixotin lacum excurrentís,non amplior Ixxxvíj. M.d.paff. longitudo eft; latitudo nufquam infra duo iugera. Eionem uocát, Ora ipfa Bofphorbutrinque ex Afia atque Eutopa;catuaturin Mzotin.Oppída;ía adítu Bof photi prímo Hermonaffadeín 4o Cegoe Milefiorum. Mox Stratodlia & Phanagoría,& pené defertü Apataros;ultímodg : ín oftío Címmeríum, quod antea Cetbetíon uocabatur. p | Gentes circa Moti, ] ps Cap. vu | Nlde Maotís lacus ín Europadictus.A Citmmerio accolüt Maotici, Vali,Serbi, Ae; Tii zinsi. Pts. Dein Tanaín amnem, gemíno orc ínfluentem , incolunt Sarmatae, Medorum (ut ferunt) foboles,& ipfi ín multa genera díui(i . Primo Sauromatae Giynazz coctatumenf, unde Amazonum connubía.Dein Euazz, Cottz, Cícimeni, Meffeniaui, S MD Choattz, Zigoc, Dandari, Thuffagetze, Turcz,ufque ad folítadines falto j (s cóuallibus afperas:ultta quos Atimphari; qui ad Ríphzos pertínent montes, Tanain [^9 ipiam Scythe Syauoci Maoun Temeriada quod ignifiat matré maris Oppidam 2 Le 84 €; PLINIDONATYVRALIS : f in Tanais quoq oftio fuit. T'enuere finitima príti Cares,dein Clazomenij & Mxoncs, fp : poftea Pantícapenfes.Süt quicitca Miotia ad Cerauníos mofites altiores has tradunt 2. centes, littote INapsas,fapradg Effedones Colchis iunctos ac montíum cacutminibus, Deín Catmacas,Oranos, Antacas, Mazacas, Afcátíos, Acapeatas, Agagámátás,Phyca tos, Rhímofolos, Afcomatcos. Et ad ídga Caucafi Icatalas , Imaduchos, Ranos, Anda. 4X. cas, T'ydios, Caraftafcos, Afüciandas.Lagoü amnem ex montibus Cath eis;in qué defi d it Opharus:ubi gentes Caucadas, Opharitas, Amnem Menotharü; Imituenis ex ronti E: bis fciffam,inter A&edos, Carnapas, Gardeos, Accifos, Gabros, Gregatos.Ciírcadgfon — té [mitifsi,Imituos,& Aparthenos Alt] influxifTe eó Suitas, Auch etas,Satarbeos,Afam; ) patas. Ab hís Tanaitas & INepheonitas uiritím deletos. Alíquiflumen Ophatiutn labits pet Cantecos & Sapeos.T'anaínuero tranfiffe Phatareos;Hertíceos, Spondolicos,Syn hietas, Amaffos,Iffos, Catacetos, l'agotos, Catonos;INeripos, Agandeos,Mandateos, Saturcheos,Spaleos. Armenieduz. — | ^ Qap. wu T y Eracta eft ínterior oráomnesdy accole:nüc reddantur gentes in mediterraneo inu, — «— - in quo multa aliter ac uetetes prodíturutn me non eo inficías anxíaperquifitacura, — tebus nup ín eo (itu geftis à Domitio Corbulone, regibusdy nde misfis fupplicibus,ant — | E- rcgum liberísob(idibus.Otdíemut autem à Cappadocum gente. Longiflime hzcPon) — ticaram omni ínttorfus recedens, minorem Armeniá maioremd; & Comaeenem leuo fo latete ttanfit : dextra uero omnesih Á(ia dictas gentes, plurimis faperfufa populis — tagnod impetu fcandés ad ortá folis & Tauri íuga,tráfit Lycaonia;Piidiam;Cilicíam, T: Vadit fupet Antíochiz tractá;& ufqy ad Cyrrefticá eius regioné,patte fua queuocatur — | -. Cataenia;contendit.Itagp ibi longitudo Afiz xui L.M.pafl.cfficit, latitudo dcxl. M, zobuscPee 00058 ge menmmáton - Cope e "Cap. 48 -A Rmeníaautem máior incipit à Pariedris montibus : Euphrate amne , ut dict cft, A aufertat Cappadocíg:& quà difcedit Euphrates, Mefopotamie baud minus daro amne Tigri. Vtrang; fuadit ipfa; & initium Mefopotamis facit;ínter duos amnes itura, Quod inteteftibitenét Arabes Orei.Sic finem ufqy ín Adíabenem perfert. Ab ea tranf) uct(is iugis inclufa , latitudinem ín laua pandítad Cyrum amnem ráfüerfa in Araxcm: longitudinem uero ad mínorem ufg; Armeniam , Abfaro amneínpontuto defluente, ——— .& Patiedris montibus(qui fundüt Abfarum) dífcreta ab illa. Cyrus otítur ín Heniochtis 3o 3 : montibus,quos alij Coraxícos uocauete,Araxes eodé móte quo Euphrates vi. M.paff. — | - intetuallo:auctusés amne Mufi, & ipfe(ut plures exiftimauere) à Cyro defertur in Caj fpiam mate.Oppida celebrantur ín tnínore; Cefarea, A za; Nicopolis:in maiore Arfamo te Euphrati proximi, Iieti Carcathiocerta;in excelfis autem T ieranocerta, in campis iuxta Araxem Artaxata, Vníuerfx magnítudiné Aufidius quinquagiescentena M. pro didit. Claudius Cxfar longitudinem à Dafcufa ad confini Cafpij maris xu M.pafla — E- títudínem dimid eíus,à Tígranocetta ad Iberíam.Diuiditur (quod certum eft)inpray ——— E | : fecturas quas ij (trategías uocant quafdam ex ijs uel ineulategna quondam,;barbaris — — | | nomípibus cxx.Claudunt eam ab oríéte montes;fed nó ftatím Ceraunij, nec Adiabene — — E. | kegío. Quod intereft fpatij,Sopheni cenentsab hís iuga: ultrà Adiabenitenent.Percon; 4o. — &áilesaut proximi Armeníz funt Menobardi;& Mofcheni. AdíabenenTigris &monti — « um finus cíngunt. Ab laua cius tegío Medorum eft;& profpectus Cafpij matis. Ex ocea no hoc ( ut fuo loco dicemus ) infunditur, totumdg Cancafijs montibus cingitur, Florum. . incole percon&nium Armeniíx nube dicentur, Buc ue piseccnitec nonfquefibatorácens tenet:mox Ibetutn, dífcretaabijs 4— amne Alazone;ín Cyrum é Caucafíjs montibus defluente.Prza alent oppida Albae, litudínes : quarü à latere ad C'eraunios uet n] dp HISTORIAE LIBER Vi 8$ 76, Atmenochalybes habitát;& Mofchorütractus ad Iberü amné in Cyrü defluenté:& " ánfta eosSacaffani, & deínde Macrones ad flumen Abfarü.Sic plana ac deuexa obtinen tur. Rurfas ab Albanie cófinio;tota montiü fronte;gétes Syluorü fera, & infra Lubieno rum,moxDiduri& Sodij. — Pottz Caucafiz. Cap. xr * AP js fant porta: Caucafiz , magno ertore à multís Cafpiz dictz ,incens natura | dX. opus,montibus íntertuptis repéte;ubifores obdite ferratis trabibus,fabter medias amne Dyríodori fluente, cítrads ín rape caftello (quod uocatur Eu al comunito ad atcendas tranfitu gentes ínnameras: ibi locítérrarum orbe portís difclafo;ex aduerfo ma xime Harmaftis oppidi Iberü.à portís Caucaftjs per montes Gordyeos Vallí , Suarni fo índomítz gentes,auri tantü metalla fodiunt, Ab fjsad Pontum ufq; Heniochorum plu; tà genera, mox Achxorum. Ita fe habet terrarum (inus € darífsimis. Aliqui inter Pon; tum & Cafpium mare ccelxxv. M. paff. non amplius íntereffe tradiderunt , Cornelius INepos cl. M. Taatis ter anguftijs infeftatar Afia, Claudius Cxfar à Cimmetio Bof? phoro ad Cafpiü marecl.M. prodidit: ead perfodere excogitaffe INícatorem Seleuci, - quotempote ab Ptolemzxo Cerauno (it interfectus.A portis Caucafrjsad Pontá cc. M. . patfuü effe conftat fere. InfüleinPonto. — Cap. x Nífule ía Ponto Planete,fiue Cyanez;(iue Symplecades.Deínde Apollonía Thynni as dicta,ut diftiapueretar ab eajqua eft ía Europa. Diftat à continenti pafsibus M.cit L4 citur tribus M. Et contra Pharnaceá Chalcetitís, quam Graci Atíam díxetüt, facramdg zo Marti, & ín ea uolacres cum adaeriis pugnaffepinnarumiactu. —— | cucine Crentestacytileooceddo, Cap. xim — ^N. TVacomnibus qua funt interiora A(ie dictis, Riphaos montes tranfcédat animus, : IN dextradg littore oceaní incedat. Tribus híc € partibus cali alluens A(iam,Scythicus à fcptenttione;ab oríente Eous,à metidie Indícus uocatur:aaríecs per finas € accolas in complura nomína diuiditur. Veri AG quoq; magna portio appofita feptentrioni,ínia tía fiderís rigentís uaftas folitudines habet. Ab extremo aquilone ad initià oríentís zcfti di Scythz fuat.Extra eos wee eiue ínitía Flyperboreos alíquí pofüere , pluribus ih Eutopa díctos.Prímü inde ndlcitur promontoríü Celtíca: Lytarmis , fluuius Caram bucis,ubi laffata cum (iderum ui Riphzcorum montíum deficiüt iuga. Ibids Arímphazos - $o quofdam accepimus, haud difsimilem Hypetboreis gentem.Sedes illis nemora,aliméta - baccz ,capillus iuxta foemínis uirisdg ín probro exiftimatur,titus clementes.Itacy facros -— habetinarrant, ínuíolatostg effe etíam feris accolarum populís:nec ipfos modo,fed illos étiam qui ad eos petfügerint. Vltra eos plané iam Scytha: Cimmerij, Cifianthi, Georgi, & Amazonum gens.Fizcufcg ad Cafpium & Hytcanium mare.Nang; id erumpit Scy — .. **thíco oceano in auería Ax, plutibus nominibus accolarum appellatá;celeberrimis duo — — Pus Cafpio & Hyrcano.INó mínus hoc effe quàm Pontá Euxini Clitarchus putat.Era/ tofthenes ponit & menfürá:ab exorta ad merídiem,;per Cadufiz & Albanie pramquin quies M.cccc. ftad. Inde per Aratíatícos, Amarbos, Hyrcanos, ad oftiü Zoni fluminis, uater M. dccc.ftad. Ab eo ad oftíü Iaxartís M.cccc. Qua fumma efficit quíndecies céte/ 45 nalxzv.M.p.Artemidorus hinc detrahit xxv. M. p. Agtippa Cafpium mare gentestp, qux cítca funt, & cam his Armeníam difterminans, ab oriente oceano Setico,& ab occi/ dente Cauca(i íngís,à meridie Taurijd feptétrione oceano Scythico;patere quá cognítü - eft ex Mad in longitudinem : ccxc. M. ín latitudinem prodidit. INon defunt uero dui eias maris uniaerfüm circuitum freto x x v.M. paff.tradunt. Irrumpiít autemarátis faucibusia longis cecpít ín latitudinem pandi,lunatis obliquatat co:nibus:uelut ad Maeotíálacá ab ore difcedens, Scythici arcus(ut autor cft M. Varro) :militadíne. Primus finus appellatur Scythicus;utring enim accolunt Scythe & peratv uftías ínter fe cómeanthinc Nomades & Sau tomat« multis nomínibus, (llinc Abzozx fion paucioribus.Ab introitu dextra,mucronem ipfum faucium ten&t Vdini, Scytharum xi : h populus 4 is [Document text truncated for crawler view.]