Thomae Mori ... Omnia, quae hucusque ad manus nostras pervenerunt, Latina Opera ...
Full text
.NGLI, VIRI ERV TIONJS PARITER AC VI •TVTIS NOMINE CLARISSI- | MI, AN Q LIiE QV EOLIM] CANCELLARII, OmnU,quie hucufque ad manus noEras peruenerunt,Latina Cp; quorum aliqua nuoc piimum in lucem prodeuQt,rciiqua vero mulco quSm antea cafti* gatiora ., HORVM OMNIVM ELENCHVM .duodtema comnun^rabit. LO VA NII, Apudloannem Bogardumfub Biblijs Aureis, Anno Kdd.
>1 J-'h. jr ..^70•- -•- ,;«J.oa.Sn.tei~9»<rt4. DeFjfums>-
THOMAS MORVS ANGLlAE CANCELLARIVS (QVOD qenvs officii apvd anglos secvndvm APRXNCIPfi LOCVM OBTINET) DiCEMO SEXTO DlE MAII, Anno Dominifufr* Millefimu quingentcfimo trecefimefecundo,regni vero Regis Henrici o3am vicejimo qiurto,magifTatufeabdicautt^fequenitfftfiate ,boc infrafcriptum epitaphium compofuit, &fepalcbro fuoufued fiii,d3 in cacellariatu agebat,extruxeratinparocbialsfu Ecclefia apud villam Chelfy,vili habitabar, difantembaud amplius iribus miliaribus Anticis ab vrleLondineifi,mfaibendumcurauif.pofea vero eius corpus baudillic ,fed inarcelondinenf conditum ejl. EPITAPHIVM THOM.^E MORI. HOM AS Morus,vrbe LondincnG,familia non celc- . bri,fed hoDcfta natus,iri literis vrcunqjverfatus, quii & caufas aliquot annosiuuenis egiflctinforo, &in vrbe fuapro Shyreno ius dixillcc,ab inuidlifsimo RegcHenrico ofiauo(cui vni regum omnium gloria prius inaudi ta contigit,vtfidei defenfor,qualem &gladio fc &ca« lanio vere prxftitit,merito vocarctur)adfcitus in aulam cft,delcdlufque in confilium,&; creatus eques, proqueftorprimum, poftcancellariusLancaftris,tandem Anglismiro Principis fauore factus eft.Sed interim in publico regni fenatu lectus eft orator populi,pr^ terea legatus Regis nonnunquam fuit,alias alibijpoftremo vero Camcraci, comes &collega iundtus principi Legationis Cuthbeiio Tunltallojtum LondtncnQ,mox DuncImenG cpifcopo:quo viro vix habet orbis hodie quicqua eruditius,prudentius,melius.lbi inter fummos orbis Chriftiani monarchas rurfus refcdtafcedcra, reditamqjraudo diu defideratam pacem,&Iscifsimus vidit, £c legatus interfuit. ^amfiipaipacem frmentfaxint^ perennem . Infaoc officiornm vclhonomcurfuquuita vcrfarctur,vt neq; Princeps optimus opera eius improbarct,ncq5nobilibuscfIctinuifus,neq; iniucundus populo furibus autc,homicidis,h^rcticifc^; moleftiisipatcr clustadc loancs Morus cqucSj&iocuiudicu ordine It principe cooptatus, qui regius cofelTus vocatur, horno ciuilis,innocens,raius,mifcricors,equus &integer,annis quide grauis, ffed corpore plusquappo^tateviuido.poilquaeoprodudla Cbi vidit, vtfiliu videret Anglii Cancellariu,fatis in terra ia fc moratu ratus, libes raigrauit in ccelu. At filius defundo patre^cui quadiu fupererat coparatus,& iuuenis vocari cofucuerat,& ipfc quoq;Cbi videbatur,amifium ia patre requires, §: editos ex fe liberos quatuor ac nepotes vndccim rBfpicies,apud animu fuu coepit perfenefcere.Auxit hunc affedtu animi fubfcquutaflatimvelutadpetentis fenij fig nu.pedoris valetudo dctcrior.Itaq; moruiiu haru reru fatur, qua rcapuero pe ne femper optaucrat,vt vltiraos aliquot vitx fux annos obtineret Iiberos^quibus huius vitx negocijspaulatim fe fubduces,futurx poflet immortalitate medi tari,earccade(fi cfptis annuat De’)indulgctifsirai pricipisincoparabili beneficio refignam honorib*impetrauit:atq; hoc fcpulchrii Cbi,quod mortis cu nuq ceflantis adrepere quotidie comonefaccretstraflatis huc prioris vxoris ofsibus, extruedu curauit.C^od ne fuperlles fruftra Cbi fecerit.neve ingruente trepidus morte horreat, fcd dsGderio Chrifti libes oppetat,morteq;vt Cbi no omnino morte,fedknua vitx foelicioris inueniat,precibus cu pijsledor optime fpicatem precor defundumqj profequere. Aij altervm
ALTERVM EPITAPHIVM, AB EoDEM HVIVS POSTEA adie£lu,licecaiicea c6(cnptuni. ^Htira Thomd iacet hic Uhimd yxorctUi Mori. Quitumulii AlfcUbucdejlmo/jui^mibi. VnamibiiUtUtbsccomuncljt viTeniibttj annis. Ut vtcet ytpuer &mna piuUapatrem. AlterapTiiiigrus(ejuagloria rara nouerca efi ) Tam pia quamgnatis vixfuit vlUfuis. Alterafic mecum vixitfic altera viutt, Charier incertum eji bacfit,an hae fuerit: Ojimul iiundi poteramus viuerenos tres Quam bene^fatumrelfigio^finant. Atfociet tumulus, foetet nosobfecroecelum, Stc mors,non potutt quod dare vita,dabn. GVILIELMVS BVDAEVS THOMAE LVPSETO ANQLO S. BRATrw«M fane ing«nte anobis inijdi Lupfere adoleicentu do&iGime, gmeporredta mihi Vtocundifsimzllmul 6c vfui fiirarxlcdlionis incentionemauenifti.Nam cum ame dudu precibus id contendifles ,id quod meapre ipft fponte magnopere exoptanir® era,vt Thom*Linacri medici vtraq; lingua prsftantifsimi libros fex de ianitare cuendalegerem, quos ille ex Caleni monumentis i^nicace nuper ita donauir,vel quibus ipfepotiuslatinicatem, vtfi omnia eius auroris opera (qu* ego inlUr omnis medicinxefle puto)!atina tandem fiant,no magnopere tum medicorum fehola Crxcx linguzcognittonedelyderatura videatur,eum librii ex fehedis Linacri tumultuarialei^oneitapercurri(quarum mihivfiim tantifper ate indultum fummi loco beneficij du- -co)vreale<9donemultu me profecilTe exiftimem,fed ex libri editione ,quf nunc a te feduloprocuraturin officinis huius vrbis, egomaioremtftiam profeifium mihifpondea.Hoc nomine cum me tibi obftriftum efle fetis crederem,ecce tu mihi velutprioris benefici) vel appendicem velaudtarium Vtopiam illam Mori donafii,hominis in pri misacrisjingenio^umcenoj&in reru humanarum fftimatione veteratoris.Eu libru cumruri in manibus curlitando,feragendo> operis imperitando haberem(partim enim nofti,partimaudiAi, villaticis me negocijs iterum lam hunc annum multum oper* impendiile)vfque adeo eius lenone affe- Aus fiiro,cognitis et perpenfis Vtopinorum moribus &inftitutiSjVC pene rei familiaris procurationem inrermiferim ,atque etiam abiecerim, cumnugas efie viderem artem omnem induAriam^uececonomicam, omnino curam cenfus ampliatricem, qua tamen ipfe omne genus mortalium velut ceAro quodam inteAino 8c congenito exagiuri,nerao eft qui non videat Sc intelligar. vtlegitimarum,prope dixerim &ciuilium artium ac dircipiinarum eum elTe feopum feterinecelTe lit,vt tam liuida quam accurata Iblertia alter ab altero,qui cum ciuilitatis ius ei Sc interdu gentilitatis intercedic,quip* piam femper abducat,abArahat,abradac,abiure:,exprimat,extundac,exculpat ,extorqueac,excutiac,excudat, fiibducat ,AifFuretur,ruppilec,inuoIet,legibufque partim con niuencibus,parcimaucoribu3 auferat &interuertac. Id adeo magis in ijs gentibus apud quasiura^quz ciuilia& pontificia vocantur, amplius in Ycroque foro valent. Quorum' moribus 8c inAttutis eam inualuifle opinionemnemo non videt,vt homines cautionum prudentes vel captionum potius, Scincofiiltorum ciuium aucupe5,Sc fbrmularum,id eA excipularum opifices, ac pactilis iuris cal]cntiAinii,8c litium concinnatores iurisque contrauerfi,peruerli, inuer iljconfulti, antiAii,ts e!le iuAiri^ xquitatifq; exiAime'ntur,{blique digni qui de fquo bonoque relponiItcnr,atq; etiam(quod maius eA mulro)qui cum imperio ac potcAare Aaruanc,quidvnum quemque habere, quid non habere,quatenus quamdiuq; licear, hal lucinantisidvtiqjfenfiis comunis iudicio. quippe cumpleriq; hominum crafeis ignoranti^ lemis cccut:ente.*,cam fquifeimam fe re caufem vnum qiiemq; putemus habere qua maxime ius poAu!ar,aut iure fubnixus eA.Cumfiad veritatis normam, Sc ad fimplicitaris Euangelkf-prefcriptum exigere iuravelimus,nemo fit tam Aupid*quin intelligat,nemo tam vecors quin fateatur £ vrgeasjtamius &feshodieaciamdiuin fen (iionibus pontTficijs,& ius atque xquumin legibus ciuiiibus& principii placitis dit fidere ,quam ChriAi rerum humanarum condito-
conditoris ini^ituta ,eiufque dilclpulorum ritus, abeorum decretis &placitis quiCrce il &Mids aceruos bonorum £nem e/le putant ,&feiicicaris cumulum ,adeo fi iuriitiam finire nunc velis quomodo prifcis authoribusplacuit,qus ius fiium vnicuique tribuat, vel nullibi eam in publico inuenias ,vel (fi dicere id mihi permittam) culinariam quandam difpenfatricem efle Vt fateamur necefie fit. fiue nunc imperitantium mores fpet3es,fiue ciuium inter fe&populariumafFei^us.Nifi verba Germana mundi^ue squali iufiitia( quod ius naturale vocant )manafle ius id contenderint ,vt quo quifqueplus polleat ,eo etiam plus habeat:quo autem plus habeat, eoplus eminere inter ciues debeat,quo fit vt iamiu re gentium receptum efle videamus,vt qui nec arte nec induilria memorabili iuuare ci uesfuos &populares pofllint, fi modo pa- ^les illos nexus Sccontrai^les nodos teneant,queis hominum patrimonia obflringunrur,quofque vulgus ignarum, hominelqueliterishumanioribusdediti ac procul fi}ro,animi caufiiaut veritatis indaganda ergbagenteSjparcim Gordij vincula eP- (e ducunt,partim circulatoria, nec magnopere miranda, ij millenorum ciuium cenfiim ,8c fipe fingularum ciuicatum ,aut etiam ampliorem habeant, ijdemque tum locupletes ,tum fragi homines ,tum magnifici conquifitores honorifice vocitentur. Quippe i)s feculis,ijs inftitutis ,ijs moribus, inijs gentibus qu* id ius efle ftatuerunt, vt tam fumma fide atque authoritate quilque fit ,quam maximis opibus penates fuos architediatus, efi ipfe haredef^ue eius, idque eo magis atque magis, quo eorum adnepotesjhorum^ue rurfiis abnepotes patrimonia amaioribus parta, luculentis certatim accefsionibus cumulauerint ,id efi,quo longius latiuf^ue confines ,affines ,cognatos ,confinguineolque {ummouerint. Atvero CHRISTVS poficfsionumcoditor 8c moderator, Pythagoricam communionem &charitatem interafleclasTuos relii^am,luculento fanxit exemplo, damnato capitis Ananiaob temeraram coramu nionis legem. y4MdMP<i«Mniag«». FTOPJA verb infula, quam etiam VDEfo- TI4M. appellari audio, mitifica Tciqi forte (C credimus )Chrlfiianos vero ritus ac germanam ipfam fapientiam publice priuatimque haufilTe perhibetur,intemerataq} ad hunc vfq; diem ftruafle, vtpote quse tria diuina inftiruta, hoc eft,bonorum malorumqucinter-ciues squalitatem, feu malis, ciuiliratem numeris omnibus iiiis abfblutam ,S: pacis ac tranquillitatis amorem conflantem ac pertinacem ,Scauri argentique contemptum confcrtis(Yt aiunt) manibus retincc,tria(vt ita loquar) euerticifia omnium fTaudum,impoflurarum, circumfcriptionum,Terlutiarum, Sc planicarum improbitatum.Supcri luo nomine facerent, vt hsc tria Vtopian* legis capita trabalibus clauis firm* ac llatf perfuafionis in fenfibus omnium mortalium figerentur, protinus fuperbiam,cupiditatem, contentionem vsfiinam ,atque alia pene omnia vulnifica Stygijaduerfarij tela concidere, languercq; videres,iurifque illam voluminum vim immenfam,tot eximia fblida^ue ingenia ad libitinam vfque detinentia,vt cafia Sc vacantiarercdinibus permitti, aut inuolucris officinarum dicari .Proh diui immortales qusnam Vropianorum (anditas eam diuinitus beatitudinem emereri potuit, vt auaritiaSc cupiditas in eam vnam infulam irrumpere, aut irrMeretotfeculis nonpotucrint,nec inde iuftitiam cum pudore proteruitatc fiia impudentiaque explodere 5c exigere.Deus nunc optimus maximus tant benigne cum ijs prouincijs egiflet,quxab eius facratifsimo nomine cognomentum retinent &leduntur:cene auaritia tot mentesalioquin egregias arduaf^ue depra- 'i' WiUffrfl* rm-l hinc facefieret, 8C enimuero periculum mlrir,ne forte Aratus 8c poet» prifoi opinione falfi fuerint, qui iuftitiameterris decedentem in fignifero circulo collocaucrut,reftitifle enim eam in Vtopia infulanecefle efljfi Hythlodxo credimus ,nec dum in ccelumperuenille, verum ego Vtopiam extra mundi cogniti fines Ctamefle percundando comperi, infulam nimirumfortunatam ,Elyfijs fortafle campis proximam ,nam Hythlodseus nondum fitum eius finibus certis tradidit )vt Morus ipfe te{latur)mu!tas quidem ipSm in vrbesdi- .ftradam ,fed vnam in ciuitatem coeuntes aut conQsiranteis, nomine Hagnopolin, filis vtique ritibus bonifqueacquiefcentem, innocetia beatam,cotleftem quodam modo vitam agente,vtinfia ccelu,fic fiipra mundi Aiij *huius
lUntis,raro conceflafoelicitas.Ego certe no ratione perducat,vbi n5 erit opus epiftolis* aliter accipio atq^ interpretor ,qua eximia vbi no dilEneblc nos paries,vbi no arcebit ^ Dei miferatione curatfi,vt inter tenues ami colloquio ianitor,(ed cum Deo patre ingeculos meos,tu vir talis,amkus tantus,ia 15- nito,6c vnigenico cius iiiiodominoredem} go ante tepore parareris,qui magnam iftitis ptore noftro lefu ChriAo ,atque vtriofqu^ niolef^fparttm, quam mihi ruentis in me ipiriru ab vcroque procedente paracleto^ fbrrun£ moles inuexitjtuaconfblatione Iogaudioperfruemurxtetno, Cuius interef niresacreleuares-.- Ego igitur mi Antoni, gaudij dedderio 6xit omnipotens Deus, mor«liummihiomnntmcharifsime(quod vttibi mi Antoni, mihi^ue ,atque vtinam ftlu pofium)Deumoptim.m»xim .qiiitc mortalibus -vndicunque omnibus ,om^- •mihipronidic, obnixe deprecor,vt quando nes huius, orbis opes, viiiuerfa muntU cibi talem debitorem dedit ,qui nunquam gloria,necnoniftius quoque dulcedo vit? •foluendoEtfiinirus ,beneficentiam iftam vikfcauAmicotutnonmiuni fidifsime,mv q|Udminiht quotidie tam efiiifiis impendis, hi^uedti«St6ime,Sc (quodprsdicareiaia 'ipfeSjfdignetur pro Ria benignitate reolim{bleo)oculimeipupUlaYa>e> Famipendere ,tum vc nos ab hoc «rumnofb 5c liam ruam touro,hcriii in me afiedtwfimiL' pr6cdlofofeculoinftiarequie,profuami(e ljmam,Chriftusftruetincolutne(ii. - Jb$m4siinus:f'ufiTt fi sd^damtutuMm boe im nefdre non petes^uum tot be^ijsgmms:neet4lufm,vtTefir4ttuiuifim- U'l t/.- HEXASTICON ANEMOLir POETAE rLAVREATI, HYTHLODjEI ex so- RORENEPOTISINVTO- piam infUiEtn. ^TTopUprifds diSa^binfrequentiam, “tiunc dsdtatis amula Platonica, tortare iiSm{nam quci iBa itteru J3ebniauit,htc ego vnaprapti, Vtrts ^opibus,optmif^ legtlius ) lutopia merite fum vocandanoraine. CATALOCVS LIBRORVM TOTIVS OPERIS. IpitapbiumTbomaUcti. tqitnperfeSa. Vteptaltiriduo. Reffonfioadronuitia Marttni Lutberi cengeflam tpigran mata. ifennci Regi Anglia,dus neminis edouum IxlMianoconuerfaqtudam. tspojttupa^onuDominimptTfeda. Jie^lama1io^hmaUenLudamca n^endens. g^udpro^efnoTsfH^endanoaefi. B^ofia Riibardt Repe Jngliaeius nemmuteT‘ Precatio exPfalms, Jtsc Tboins Mori opcraptacorrcAadudico ooCoefruAu excula tradi mortalibuspolTe^citak ScpiecateoiStdelcAatioaein nomeligioi^ adierat,quod atcefiorega f<103006$ Hentenius iacr^ Theologis PiofelToc.
rt '7r.' f SIVE ^SER^oSLS: £MR. APH-A EI. :HyT‘H-L-0 DAB VIR EXIMIVS, DE OPTIMO' REI- ’'' '-•fl''BLlCAE srATV ;: •'' ',.L1B EU... F'?.iMVS. I WM notvexigui nro^ fu2<&meliitiAirna confisbulstioneleusQrriit menti negotia qajedam Hunc(^unidie-^a<Jammiempio'dma Ma- ‘iiuicHisimuS Anglif Rex df.quod &operepulohcrrim'Gv&-pof«lo ee- EjAnckus eius nommis leberrimuelUrcrdium^ifteerfaaremiat^spef- Qctaidivy omnibus -egre^ aClo&c8o,pawreindeinhofj5ii4irff{iire!,^.rt« gii principis «rtibusorna. eolkxjuencem video cunvholprtP qaHda^vertifsinius, Cum ferenifsimo gentis ai fcni«n'^caris,vu]lu adillloipromifli Caltellzepnncipe Carolo conitoiierfa nuper barba,penuUoeglcdimabhumeirodepeden» habui&iiad ea traftsda, coponedaqj oratore te,qui mihi es voltuatqi habitu ninclems elT* mcjegauit in Fiandria, comite &collegavirt vidcbatur.AtPetrusvbi roec^di^aiPjadjTae Cuth* incoparabiKs CuthbeniTunftalti .quefacris falutat.rerpodere conatem fejurr^a!ulb,& bettiis fcrinijs nuper ingemi omnium gratulatione videsinquithuc^(finiuldefignabtttt,Qittcum *I unilalpnefecit ,de cuius ian^ laudibus nihil ime di jquo loquente videra)eum^nqtiitpara hinc ad Ius. 'ceiur, non quod verear ne parum lyncerse-fi'- terefta paraba ducere. Veniflet,mquam,perdei celHs habenda Ut amicitia,fedquodrirtux gratus ndhituacaufa. imo,inquit illc.ilnofla eius,acdo£hina maior eft,qu^mvt sime prs*- hominErua-Nanemo' vKiithodie-mortalium dicartpc&it ,tom notior vbiq;,atqiiliulfrior,i omniumvqui tantamtibi hominu.terrarumqi quam vt debeat,niit videri velim fole lucerna incognitarum narrare polsit htftona, quarum Parosmia quod a)ut,o(Iedere. Occurreratnobis Brugis reni audiendani fcioacidifsiir.uelTe te.Ergcfy (fic enim couenfrar)hiquibu« aprincipe neinqua,o5pel>im^ cdieftaui.Namprimoafpei gotiu demadabatur.egrcgij viri omnesyin hia ftuprotinusfenfihoroine efic nauclerum.Atpr;feclus Brugeil;,vir magnificus,princeps Bc qui,inquit,abercatii iogir-ime ,nautganic qui« caput erat,neteru os &pedus GeorgiusTedim,n6vt Falim.ra»,fvd vt ViylTeV;imd ve< CciosCafsilccanusPr^poiitus.noarterolum, lut Plato.\cmpeRaphaelifte,{ie enim voca» verametiam natura facudus.adhsciureconturgetiliconommeHy;h]odfUs,'& latin^lin fui tifiimus.tracVandi vero twgocijcu ingenio, guasnon indocius,&grscsBdofli!rmus(cu* tum afsiduorerumvfu eximius artifex,vbife» ius ideo (hidiofior quam Romans fuit ,quo» mei atq;iieruc6greGi,quibufda de rebus non niam totu fe addixerat philofophia:; qua in re 'fatis confentiremus ,illi , in aliquot diesvale n>hilquodalicuiusmomeii{it,prsterSenec« nobis dido. Bruxeilas profecti funt, principis qucdam ac Ciceronis extare latine cognouit) oraculu feifeitaturi. Ego meinterim(Hc enim relido ftatnb^patiimonio.quod tidomifueres ferebat^Antuerpia confero, ibi du verfor, rat(eftenim Lufitanus^orbis terraru coiem- &pcmeinteraIios,red quo non aliusgratior, plandiftudio.Amenco Vciputio fe adiunxif, Petrus inuifit Petrus £gidiusAntnerpisenatus,mag atq.intribu«poileriaribu-illaru quatuerna» Aegidius nafide,& locoapud fuos honello,digntB houigatiunu.qux pafsim iam legucur.perpetuuf nefti(simo,qaippeiuuenis haud ftiododior ciuscotr.es fuit.nifi quod in xdiima cum eo no ne,an moraiior,etlenitn& optimus &: iitera. redijt. Curauiteniaiq;adeoextorf!cab Aire» lilsimus.adhsecanimoin omnes candido ,in tico.vtipfcinhisxxi 111. eitet, qui adftnea amicosrer6tapropenropectore,amorc,fide, poRremar nauigaiionisin Caftello relinque» adfeftu tafincero,vt vixvnu aut aiteru vfqua batur. Iiaq^ rciiclus eft, vti ofeteperaretur ani» inuenias,queillilentias omnibus amiciti^nuinoeius.peregrinatiorisinagis qua fepukhri meris efleeonferendu. Rara illimodeRia.necuriofo.quippecuih^cafsiduefunt inore.C^» tnini logiusabefhfocus.nullilimplicitasioeft lo tegitur qui no habet vrna:&,V'ndiq: ad fu- Apoph» prudecior Porro fermonetamlepidu.s,& tam perosiantundeclTevi*. Qu* mens eius, nifi thegma» innoxiefacetus.vtpstriedcfideriu.aclarisdo- DeuscipiopiTius adfuiiTet, nimio fuerarillf mertid,vxoris.& liberoru, quorum (ludio re. ccnftatura. Casteru poll^ digreffo Vefpucio uirendorunimisqulm anxie tentbar(iatum multas regiones cuquinqjCatlellaooru comi jenim pius quatuormenfibus abfuera domo) tibusemenfusetl.mirabilitande fortuna Te»' magna ex pane m.bi duiciEima confuetudioe profaanen delatus, inde peruenii in Caljqaiv ATbireper- 7' I
,VT0 vbi r«jSrtwc5mo<liI.iilit4nbtamriauiW,in patnihj denlqipneterfpereuehitur. I^cc vbi narribit Petras.afti^ ngrai^StC^odtim 0fH> «ofu^sititncfoiflet.vicuius vificoiloquHi mlhi gratu fperaret.cius uti fcrmone frucrer,t»ta raticyie ^abtrinet.ad Rapha«le rti?c0llerco,tu vatios aiutQffralutafTemusiaCt); ilUcomunia dreiJ^cmMSiqli* dtd in primo hdfpitu togref^ fufoleat,ifld$rfomu mea dlgfr^dimuK ibiO: in horto confidentes.fi fcano eefprtibuf herbeis coiiftrato.cofabulamur.Narrauitergp lio.bis^ rjuopailopoftea^ Vefpucius abierat, iplefO' cijqi cius qui in Catlello remaferit ,cSueniendoatqi blamfiimdocdtperinTiepaulatjmeius tefr«gc!iubustn(lnuarej.iannq. non-innoxie iBodoapud cas,£;d niafamtliariter verfarhiu ttnnciptcuidi.^cuius &patria mihi £r nomen tfxcidifjgrati vchanq;cfle,cius Irberalitate nar. rabia.comeatuatqiiriactcu ipfi& quinq^ eiut comitibus aiFatim fiiifle (uppeditatu,cu itinCi^ ri»(quod per aqua rarifaui.per terra curru per agebat)itJeli&imoduce,qui eosad alios pnn> cipes.quosdibgenterc6mendlti petebat ,addueerci.Nampoftmu!toru itinera dieru.oppidaitqiVrbts aiebat reperincfe. aeno pelst. tne,iolbtotas>magDapopulorufrequeua,ref. publicas.N^efiib equatoris linea tum hinc atqj inde ab vtroqi latere,quantum fer^ iblis orbita copleibtur.ratmobiacere fioiiEU' dines perpetuo feruore torridas. Squalorvn» 4iq:. &trilbisrrr&fitcies ,horrida atqjncuita Oinnia.ferir habitata lerpentibufq;, aut denlq] hutnintbusneqi minusefFeris quan) fint beluf ceq; minus noxijs. Ceteru vbi logius eueebus fis,pauUtim omnia manfuefccre, ccelu minus «rperu.fulu virore biandu,mitiora animaniiu ingenia.Tandem aperiri populos, vrbes, oppida,inhisarsiduanon inter lemodo, ac 6nitU tnosled procul eiumdifsita' getes, terra mariq; cdmercia. Inde fibi natafacuicaeS ,mulcas vltrocitroq; terras inuifendi.quodnullanauis ad iter quodiibei inAruebatur, in quam no ille,comiteiq;eius libentiGimc admittebantur. Kaues quas primis regionibus confpexerunt, carina plana hiifle narrabat, vela confutis papyris aut viminibus intendebatur, alibi coriacea. poA vero acuminatas carinas canabea vela repererui.omniadeniqi noAris fimilia.nautK maris ac cotii non impenti.Sed mirafenarrabat inifie gratiam ,tradito magnetis vTu.cuius antea penitus erant ignari, ideoq; timide pelago cdfueutirerefe.neq: alias temere,quam stbate credere. Nuncvero cius fiducia lapidis concenunthyeme,rectiri magis,quam tuti .vi periculum fit, neque res magno eis bono futura putabatur,eade per imprudecia magnoru caula maloru liat. Quid quoqon loco Te vidilie naiTauit,& ionguFuerit explicye,neque huius eA operis inAitutu,& alio forcaAeJoco diceinri nobi.s.prefenimquicquid ex viu fue xitnon ignoran, qualia funt in primis ea, qu3 apudpopulos vrquaciuJiier cooiuenKf ani- Pii® madueherit.re^bJprudentcrqiie pfOUlla .His eoimdercbnrat nos aujdifs md r.igabVn^s, Scillc flbentifiime diAetebat,omifuti0fenm inquififione monibrorum,quibus hihAeft mU Tiusnouum.Nam5cyllas& Ceienos rapaces, ScLeArigonaspopuhuuros', atqiciuifEeincrdi immaniaportenta.nufqyafcri p6indcnias,at fianeac fapifter inAitutdsciueJ haud^eperiis Vbiiibet- Ceterum vt multa apudnouosillos populosadnqtauit perpera confulca, fic haud pauca recctifuit, rnde pofiint exempla fumi corrigeJis fiarumvrbium,nationu ,gentium, acregnoru erroribus idonea,alio, vt dixi, luco a-mecomemorada.Nunc eatanturefcire am. mus eA ,que demoribus atq; inAitutis narra. batVtopienfiu.premiAo tamen eo fermone, quo, velut traebu quoda, ad eius metionereU pubhee deuetu cAiifam quum Raphae! prudentiAim^«i:efuiAet,alianic,alia illic errata, vtTobiq^ certe plurima,tu qtie apud nos,qu;- re ite funt apud illos cauta rapiencius,quucn vniufcuiufq; populi mores atq; inAimta fic te iieret,taoqua in queeunq; locu diucrtiAct,tolaibi vita vixiAe videretur,admiratus homrnS Petrus .Miror profedo mi RapHael ,inquit, eur te regi cuipia nd adiungas, quoru nemine eAc,ratisfcio,cuitunonfisfuturusveheineter, gratus, vtporeque hac doftrina,atq; hac loco ru-hominCq-, peritia non obleSarefolutii, fed exilis quoqiinAraere ,atq;adiuuare coniilio fisidoneu», fimul hocpafto Seruit rebus egre gi^ c6('ulueris,Se tuoru omniu cemodis magno cfle adiumento pofsis .Quod ad meos attinet,inquit ille,non valdccomoucor.nempe in quos mediocriter epinor me offitij mei par tesimpleuiAe. nam quibus rebus alijnon niA lenes &xgri cedunt,imd tum quoq: xgre ce* dunt.quum amplius retinere non poAunt,eas res ego non fanus modo ac vegetus, f"ed muenis quoque cognatis ,amicifqiie dApartiui, quos debere puto hac mea elTe benignitate contetos.neqi id exigere atqj expeftare pr^terea ,vtmemet eorum caufa regibus in leruitiumdedam.Bona verba, inquit Petrus, mihi vifumeA non vt feruiasregibus .fcd vtinfer* uias. Hoc eA,inquit ille, vnaryllabaplulquam Aruias.Ategoficcenfeo, inquit Petrus .quoquo to nominerem appelles ,eam tame iplatn efie viam, qua non alijs modo $c priuatim ,Sc publicepofiis conducere, fed tuam quoq;ipfiuscdditioneteddcrefoeliciorc. Fceiiciorem ne inquit Raphael.ea via facere, aqua abhor., retanimus<Atqui nuefie viuo vt volo.quod ego cene furpicorpaucifsimis purpuratorum cdtingere. Quin latis eA cotu.qoi potetu amicitiasambiut ,ne magna putes ia^uram ficri^ 11 me acq; vno aut altero mei fimihbus fint carituri.Tum ego.perfpicuu eA,inqua,temi Kaphael.neq; opu eAe.neq, poteiix cupidu, atqj ego profecto huius tux metis homine nd minus veneror ac fufpiciq.quam eoruqueuis.qui maxime rciu lunt puiemes.Cxieru videberis
LIBERPRIMVS. i plandremteatq; ifthoc animo tuo tam gene- Cardinali,ac tum <}no(fue Anglix Cancelli* rofo,tam vere philofopho dignam fafturus,fi rio.viro mi Petre (ha Moro cognitafum narteicacomparef, ^ivel cum aliquo priuatim raturus)nonautor>tatemagis,quimprudeEii incomodo ingeniumtuumatqueinduftriam acvirtuievencrabiii. Eteiliftacuraei medio* publieisrefaus accommodes, quod nunqam eris erat, nec«tati,quanq fer*,ccdens.vulrus tanto cum fruftu queas, quanto fi acoiiiilijs quereuereare,nonhorreas.inc6gre{run6dif* fuerismagnoalicuiprincipi, eique(quodte ficili$,fieriuitamen &grauis. iibido erat afpea facturumcertercio)recla atque honeltaperrius interdum compellando fupplicantesex* fuarcns.Nempe aprincipe bonorumaloruqi perirL,redfinenoxa,qoidingeni]jquamatjimi omnium torrens in totum populum ,vclut aprsfentiamquifqj pr{feferref,qua velutcog» pereni quodafpntepromSna^nteverotam nata fibi virtute, modoabeiTetimpudentiaj abfoluta doclnna ell, vt vel citra magnum delcftabatur,Se Vt idoneam ad res getendas rerum vfum.porro tanta rerum pentia,vt fine ampleclebatur.Sermopoiitus 8e efficax, luris vUadoClrina, egregium cofiiianumcuiuisremagnapetitiajingeniumineomparabile, me* gumfi.spf«rtaturus. Bis erraj, inquit ille, mi moria ad prodigium vfque excellens .Hac More.priinuio me, deinde in re ipfana neq; enimnataraegregia,di(fendoatqueexercen* mihi ea efl facultas,quam lu tribuis, &fi maxido proucxit.Hums confiiijs rex plurimum firoecfTct.tamenquumociomeonegociumfadere.multum refp.tliti (cum ego aderam) viceficrem, publicam rem nihil promouea/Pridebatur quippe qui abprimafer? iuueta promum enim principes ipfi plerique omnes mitinus ifchoJa conieftus in aulam .maximis in litaribusftudits(quorumego neq; peritia hanegocijsperomnemverfatus atatem,acvabeo.neq; defidero) iibetius occupacur.quam njs fortuna artibus afsidue iaflatus jpnidenbonis pacis artibus, maiufquc multo ftudium tiamrerum(quaficreceptanon facili elabieft,qu)busmodisperfasacnefa$nouafibireg tur(multis magnilquc cum periculis didicenapariant,quam vti parca bene adminiftrent. fat. Forte fortuna quum die qUodam in eius Pratercaquicunqiregibusaconfiliofunt,eomenfaeffem.iaieusquidam legUm veftratium rumnemoert,quinonautveretantumrapit, peritus aderat,is nefeio vndenaftus occafio- *?“'*• vt non egeat,aut tantum fibifapere videtur, nem.ccepitaccurat^laudarerigidamillaiuftivt non libeat alterius probare confilium,nifi liam,qua tutn illic exercebatur in fures, quos quodablurdifsimis quibufq; didis alTentiunpafiim narrabat nonnunqua fufpendi vigind tur&rupparafitanturcorum,quosvtmaxime invnacruce,'atq!eo vehementius dicebat le apudpnncipcmgratia, ftuJent afientatione mirati,cum tam pauci elaberentur fupplido. /TC oemercri fibi.Ec certe fic eft natura eompaquo malo fato fieret,vti tam muicitamevbiqs' ^^ ratum. vtfuacuiq;inuentablandiantHr.Sicet graflarentur-Tumego.aufusenimfumlibere' SEVlu coruo fuusarridet pullus, &fuus fimi* catu- Spud Cardinale loqui ,nihil mireris inquam, lusplaeet. Quod fi quis in illo ccetu vel alienis Nam h** punitio furum Si fupraiuftuert, &-a inuidcntium.vclpraferentiumiua.aliquidaf- ,noex vfu publico. Eftenf ad vindicada furta ferat,quod autalijs temporibus fadiimJegit, nimisatrox.nectameadrefrenada fufticiens. aucalijsficrilocisvidit,ibiquiaudiunt,perin- Quippe neq; furtufimplexta ingens faciriui deagunt,acfitota fapienti* fu*, perieiitareert,vt capite debeat pledi, neq; vHa pteria eft; tur opinio, &port illa pro ftuhis plane fini ha tata,vt ab iattocinij.s cohibeat eos,qui nullam bendi,nif! aliquid fufficiantjnueiiirc, quod in aliaStcf qu*rendi vidushab^t.Itaqi hae in re alioruminuentis vertant vit,o-Si cetera deftinon vos mctdo,fe<l bonapars huius orbis iiriltoant,iumhuc confugiunt, h*c noftris.intari videtur malos pr^ceptores, qui difcipulos quiunt,placuere maioribus, quorum prudenverberat Iibentiu3,quam docent. Decetoutur ouarari* tiam vtinam nos aquaremus.itaque hocdido enim furari grauia atqt horreda fupplicia,cum fieti velati egregie perorata re,confidunt.Tanqua potius multo fiaerit proUideridu.vti aliquis efpofiir.ne magnum fit periculum,fi quis vlla in re deprefet prouetus vit*,ne cuiqua ta dira fit rarandi ti multi tendatur maioribus fuis fapientior. aquibus primu.dchincpereundtntceisitas Eftinquit fintfuie» tamen vtquicq, optime confultuert,»taequifilie, fatis hoc prouilbm.funtartesmechafiic*, fimo animo valere finimus.ac fi qua derepo eftagricolatio,exhis tueri vita liceat, ni fpdte tuUcorfuhprudentius, eam protinus aniam malielTemal!«.Atrj6flceuades,inqua.Nam cupidearreptam mordicu' retinemus Iiaq; in primu omittamus eos, qui f^pc vVl ab externi* t*cfuf>erba,abiurda. ac moroftiudicia, cum bellis,vel ciuilibus mutili redeunt dermum, vt fepe alibi, tum femel in Angita quoque innuper apud vos^Corriubi^fi prelio, &noita cioi. Obfecro.inquam ,fuifti apud nos 1Fui, pri.le eGallico,qui vel Reip.impeduttnebra, inquit,atque aliquot menfes ibifum verfatus, vel regi.quosneqipriftinas artes exercere denon multo port eam cladem ,qua Anelomm bilitaspai»tur,fieq:*{asiiouadifcere. hosin^ occidenialiomciuileaduerfus regem bellum, erhittamus.quado bella per interriiirtat vice* xniierandaipforumrtragecompreirum eft. In. comeant. Ea conteplemur.qu® nullo dienon tereamultudebutreuerendiisimo patri loafi-. accidunt. Tantusert ergo nobilium name> niMortono Caccuarienfi Archiepifeopo &rus,qui non ipfi modo degat ociofi unquam Aij luci
VT 0 fuci laboribus aliorum, ^uos putaAioruprsdiorum colonos augedit reditibus adviuum vr<jue radunt.Nam eam folamfrugalitate nouere,homines alioquin ad mendicitate vfque prodigi, venimimmenfam quoq, ocioforum ftipatorum turbam circunferun t,qui nullam vnquam qu*rendi vidtus artem didicere .Hi fimulatqj herus obierit,aut ipfi jegrotauerint, eijciunturillico. nS &ociofosiibentiusquam sgrotosalunt, &fxpe morietis hseresno protinus alends fufficitpaterns famiiite.incerim illi cfuriunt ftrenue.nifi ftrcnue latrocinetur. Nam quid faciant^ Siquide vbi errando paululum veftes ac valetudine attriucre, morb.o iamfqualidos atque oblitos pannis, neq^generon dignitor accipere, neq; audent ruftici, non ignari eum qui molliter educatus in ocio aedelicijs, folitusfitaccinftus acinace ac cetra, tota vicinia vultu nebulonico defpicere, &contemnere omnes prs fc, haudquaquam idoneu forc,qui cum ligone ac marra, maligna mercede ac vi£lu parco, fideliter inferuiai superi. Ad htecille, atqui nobis, inquit, hoC ominugenusin primis fouendumelb. in his eniirijTtpote hominibus animi magis eacelfi ac generofioris.quam funt opifices aut agricofe.confirtunt vires ac robur exercitus, fi quando fit confiigendu bello.Profirftoinqua ego.eade opera dicas licet, belli gratia fouendoscflefu/es.quibus haud dubie nunqua carebitisjdum habebitis hos. Quinneq; latrones funt inftrenui miiites.neqs milites ignauiftimi latronum.adeointer has artes belleconuenit. At hocvitiutams frequens eft vobis, ndpro* priu.cft enim omnium fer^ gentium comune.* Nam Galliasinfefiataliapnetereapeffis pefiilentior.Tota patria ftipeJiarijsin pacequoq;' (^fiil!apaxefl)oppletaatq$ obrefia militibus, eademperfuafioneinduftw-.quavoi ociofos hic miniftros alendos elTe cefuiffis.nroequod Ouaperl'^'>™lophisvifumeft,ineofiiam efle publifiicie ad' cam falutcm,fi in promptu femperadfit vajiferat per dumfirmumqueprsfidiuiTj, rnaxim^ veterapetua iTii noram, neque enim confidunt inexercitatis litu priquicq^uam .vt vel ideo quserendum eis belfidia- imperitos habeat milites ,&homines iuguiandi gratis,ne(vt habet facete Saluftius)manusaut animusincipiat per oeiu tor*. pefeere. At quiim fit perniciofum buiuTmodi beluas aIere,&: Gallia fuo malo didicit,&Ro. inanorum,Carihaginenfmm,8cSyroru, tum multarum gentium exempla declarant ,quorum omniu non imperiuin modo:, fed agros quoqs,4tqQe-adeoTrb«ipras pamti iplbrum exercitus alijsatque alijs&ccafiombus euerterunt.Quara vero nd magnopere necefSirium vel hinc clucefcit.quod neGalli quidem milites armis ab vnguiculis exercitatifiimi cu euocatis comparati vefiris, admodum fiepe glo>. rianturfi^rioresfe{edifcersiiIe,vtneqttid dicam ampiiui,neprerencibusvidear adblandi. rirobu-SedaecTe^illivcl opifices vibici» PIM vel rudes atque agreftes agricol*, ociofos generoforumuipatores creduntur valde pertimefcere,nin aut hi quibus ad viresacq, audaciam corpus contigit ineptius, aut quoru animi vis inopia rei familiaris infringitur, adeo periculum nullumell.ne quoru valida &robufta corpora(neqi enim nifi feleftos dignantur generofi corrumpere) nunc vel elanguefeunt ocio.velncgocijspropd muliebribus emolliuntur, ijdem bonis artibus inftruili ad vitam, &virilibus exercitati laboribus effeeminentur. Certe vtcunqi fefe h$c habet res,illud mihi nequaqua videtur publies reiconducere,in cuentum belli,quod nunquam habetis,nifi quum vultis, infinitam eius generis | turbamalere, quod infeflat pacem, cuius tan- to maiorhaberi ratio,quam belli debeat. Neqj ha:c tamen fola efi furandi necefsitas ,eft alia magis.quantum credo,peculiaris vobis. Qu$- nameftea^ inquit Cardinalis. Oues inquam veftrai, quae tam mites efle, tamque exiguo folentali,nunc(vti fertur) tamedacesatque indomite elTe cccperunt,vt homines deuo* rent ipfos,agros,domos,oppidavaftent ac depopulcniur.Nempe quibufeunque regni partibus nafeitur lana tenuior,atqueideo preciofior.ibi nobiles Sc generofi,atque adeo Abbates aliquot fan6llviri,non his contenti reditibus frudhbufque annuis, qui maioribus iuis foiebantexpredijscrefcere,nechabeiites latis,quod ociofeac laute viuentes.nibil in pub. licum profint,nin etiamobfint ,aruo nihil relinquunt,omnia claudunt pafcuis, demoliuntur domo.s,diruunt oppida,templo duntaxat ftabulandis ouibus relido, &tanquam parum foli perderent apud vos, ferarum faltus ac viuaria, illi boni viri habitationes omnes. Se quicquidvfquameft culti,vertunt in folitudinem.fcrgo vtvnus hclluo inexplebilis ac dira peftis patris,continuatis agris, aliquot millia iugerum vno circundet fepto, cijciuntur coloniquidam fuis,etia aut circuferipti fraude, aut vi opprefsi exuuntur,aut fatigati iniurijs» adiguntur ad venditione. Itaq^quoquopado emigrant miferi,viri,mulieres, mariti.vxores, orbijvidus, parentes cuparuis liberis, &numerofa magis quam diuite familia, vt multis opus habet manibus resroftica: emigrant inquam.i notis atque afiuetis laribus ,nec inueniunt quo fe recipiant,fuppelieclilemomncm haud magno vendibilem.etia fi manere polsit ereptorem,quumextrudi neceficeft, minimo venuadart.id quum breui errando infumpferint,quid reftat aliud denique, quam vti furentur,etpendeantii]fterci!icet,autvagemur atq; mendicent, quanquam tum quoque velut errones conijeiuntur in carcerem ,quod ociofi obambulet ,quoru opera nemo eft qui conducat,quumiliicupidiUimeofterat.Natn rufties rei cui afiueuerOnt,nihil eft quod agatur,vbinihUlmtur. Siquide vnus opilio atqi bubolaufufficitei terrsdepafcetidepecori-' bus,ia
LIBER PRIMVS. kus.m cuiui cultwrt», rt fcmenti fjciends fuf* ficer«,multE pofcebantur manus.Atque hsc fationefii.vt multis in ioda annona multo (it carior. Quin lanarum quoque aJeo increuit f >recium,vt atcnuioribus.qui pannos indefo* entapud yosconticerejproriuicmi non pol» fint.atqi ea ratione plures afe opere ablegantur in ociu. Nam podaudlapaicua infinitam ouium vim abfumpfit tabes,velut eorum cupiditatem vicifcente Deo.injmilla in oues lue, quaminipforum capita cotortam efle fuerat iuftius. Quod fi maxime incrcfcat ouium numerus,precio nihil deetefcit tamen .quod earum,fi monopoliu appellari non poteftquod non vnu* vendit,certe oligopoliu eft .Reciderunt enim fer^ in maflus paucorum,eorundemq; diuitu,quos nulla neccfiitas vrget antd vendendiquamlibef.necante libet quim liceat quarti libet. lam cetera quoque pecorum gcnera.vt jque cara fint.eadem ratio eft, atque hoc etiam amplius ,quod dirutis villis» atque imminuta re ruRica.non fini que fo:- tura curent.Neq; enim diuitcs iili ,Vt ouium, ficetiaarmentorg fcetus educant:fed aliunde macra empta vili ,poileaqua fiiis pafcuis pinguerint.magnoreuedunt.Ideoqs, ficuti reof, nondum fenliturtotumhuius rei incommodam. Nempeadhuc his modo locis reddunt cara.vbi vendunt, cfteruvbi aiiquandiu celerius extulerint illinc, quim nafei poisint ,tum demumibi quoquepaulatim decrefeente co- Eia.vbicoemunturjnecefieefthic infigni laoretur inopia, ha quare vel maxim^fce- ]ix hxc vefira videbatur infula ,ia ipiaitipaucoru improba cupiditas vertit in pernici^. Namhsc annonse charitasin caufa el\,cur quilqs^uimpofiit plurimos kfamilia dimii* tat.quo quffo.nifi mendicatumiaut quod ge-* nerofisanimb perfiiadeas facitius,Iatrocina* tumf Quid quod ad miferam hanc egertatem atque inopiam adiungitur importuna luxuries.Nam &miniAris nobilium, &opificibus, &ipfis propemodum rufticis.Sc omnibus dsoiq; ordinibus.muhum eA infolentis apparatus in veAibus,nimias iri vidlu luxus, lam gacea,luAra,!upanar,& aliud lupabar tabernae vinari®.ceruifiari®,poArem6 tot improbi ludi,alea,charta,fritillus,pila,fpheraidifcus ,an nonhfc celeriter exhauAaptcania.te^afuos myAasminut aliquo latrocinatum iHas perniciofas peAes eijcite. Aatuite ,vt villas atque oppida ruAica.aut hi reAituant ,qui diruere, tui ea cedant repofituris.atqi ;dificare volendbus.Refrenatc coSmptiones iAas diuitum, tc vehit monopolij exercendi licentiam.Pauciores alantur ocio,reddatur agricolatio ,lanificium infiauretur.vtfit honcAum negoeiu, quo fevtiliter exerceat odofaiAa turba» vel quos haftcnui inopia fures fecit, vel qtii noncerrones,aut ociofi fiint miniAri,fures nU miru vtriqi futuri .Cert^ nifi his malis mede- Buni,fniihaiadteusexercitaroin vindicauda furta iuAitiam,nemp( rpeciofarn mag!s,qUiS autiuAam aut vtilem. Siquidem quum pefrime finitis educari, &mores paulatim ab teneris aqniscorrumpi,puniendos videlicet ,tum demum quum ea fiagitia viri defignctit ,quorumfpem de fe perpetuam dpuerilia vfq^ pribuerant,quid aiiud qusefo quam facitis rures» &ijdem plectitis^’ latfi me h*c loquente iuris ille confiiltus interim Ic ad dicendum compofucrat.acAamerat fecUjmodoillU folennl Hifputantiuvti.quidilighius repetunt quam refpondent.adeo bonam parti laudisporunt in memoria.Be!lc,inquit,dixiAi profefto.quu fis videlicet hofpes,qui magis audire his de rebus aliquid potderu.qUafti exadte quAquam cognolcere.id quod ego paucis efficiam perfpicuum.Nam primum ordine recenfebo quj tu dixiAi •deinde oAedam quibiu in rebUs ithpofuiltibi noArarum reris ignoratio. poArctno rationes tuas omnes diluam atque difibluam.Igimrvt aprimo quod fufti pollicitus, exordiar,quatuormihiviruses: Tace, inquit Exptersil Cardinalis,namhaud refiponfurus paucis vi more ei deris.qui fic incipias. Quamobremleuabimus Cardinain prsfcnti te hae refpodcudi mblellia, ferua» i'/an>ilia turi tamen integrum id munUstifai in proxi-^ mum congrefium veArum, quem (nifi quid impediat.aut te,aut Raphaelem hunc ,craAiquami nus dies velim referat. Sed interim abstc ini ageret. Raphael, perquam liberer audierim ,quare ttt furtum putes vitimo fuppHcio non puniendum,quamvealiam pttnam ipfe Aatuas ,quae magis coducat in publicum.nam tolerati d^um ne tu quidem fentis. Atfi nunc per mortehi quoque.tamen in furtum tuiturjpropofita fe. mei vit® fecuritate.qu* vis,quis metiisJpoflef abAerrere maleficos “! qui mitigatione fupplicij, velut pnemio quodam ad ihaleficium fe inuitatos interpretarehtur^Omnino mihi vi* detur,inquam,paterbenignirsime,homini vi. tam eripi propter ereptam pecuniam, prdrfui iniqUumefie. Siquidem cum huttaana vita ne omnibusquidem fortun® poficfsionibus paria fieri poAearbitrof. Quod fiizramiuAicia» fi leges violatas ,hac rependi peena dicant» haudpecUniam,quid ni merito fummum illud iusfumma vocetur iniuria^ Namneque legum probanda funi tam Manliana impe- Maliam ria,Vtficubi in leuifsimis parum obeempereimperia tur,illicoAringantgIadiu: neqne tam Stoica exLiwot fcita.vt omnia peccata adeo exiAiment paria, vti nihil iudiceht interefie, occidat ne aliquis bominem, an nummum ei Airripiat» inter qu£(fi quicquam squitas valet) nihil omnino fimile aut affine. Deus vetuit occidi qnenq^uam ,&nos tam facild occidimus ob ademptam peetiniolam fQuod fi quis interpretetur, illo Dei iullu interdiftam necis poteAatem ,nifi quatenus humana lez declaret occidendam, quid obAat quo minus homines, eodem modo cohAitiiant inter A, quatenus fiuprum admittendum fit» Aiij adulte*
VT0 •duhmn(lum,|«ripran(!umfSiquiciem quum t)eus non aliens moJo >veructtamfux cuiq» mortis IU» ademerit,(1 hominum inter Te con* fenCuSidemutuacede certis placitis confen tient!um,aJeo debet valere,vtillrusprscepti viculis eximat fuoj fattilites.qui fine vllo exeplo Deieos interemerint, quos humana fan- C(io iufiit occidi: an non hoc pa^o prxeep* tum illud Dei cantum iuris elt habiturum, quantum humanaiurapermirerini^acfiet niit)irum,vi ad eudem modum omnibus in re. fcus ftatuant homines .quatenus diuina man. daiaconueniat obieruati. Denique lexMofaica.quanquam inclemens &afpera •nempe in reruos,& quidem oblimatos lata, tamen pecunia furtupi haud morte mulclauit .Ne putemus Deu innoualegeclemetix: qua pater imperat filijsimaiorem indulfille nobi^in- ,uicem feuiendi licentiam .H«c funt cur non licere putem. Quam vero fit abfurdum,atque etiam pernicioAim reipub. furem ,atque no • tnicidi exxquo puniri,nemo ell,opinor, qui nefeiat-Nempequum latro cdfpiciat non minus imminere dilcriminis duntaxat furti damnato. quam fi prsierea conuincatur honiicidij.hacvna cogitatione impellitur inczdem cius, quem alioqui fuerat tantum fpoliaturus t quippe prztcr quam quod deprenenfp nihil fit plus periculi,ell etiam in cfaefecuntasmaior, 8c maior cziandi Ipes fublato facinoris indice.Itaque dum fures nimis atrociter Audemus perterrefacere ,in bonorum incitamus perniciem lamquodquzri folet: qux punitiopofiiteffe commodior: hoc meo iudicio hand paulo faciLuseA repertu, qua quxpoffit elle deterior- Cur enim dubitemus ea viam vtilem efle caAigandis fccleribus :quam fcimusolimtamdiuplacuifle Romanis, adminiArandxreipublicxpericifsimis 'Nempe hi magnorum facinorum conuiflos inlapidicinas.atque fodiendametalladamnabant ,per' petuis adferuandos vinculis .Quanquam ego quod ad hanc rem attinet,nuitius inAitutum gentis magis probo ,quim id quod interea Refpubdum peregrinabar ,in Perfide obferuatum Jica i'oapudvulgodifto$Poly]eritas,adnotaui,polyletita- pylum neque exiguum .neque imprudenter au apud inftitutun», &nifi quod tributum quotan- *’ nisPerfarum pendit regi :extera liberum ac fili.' permiffutn legibus. Ceterum quonia Iqngeabmari.montibus fer^ circunaati, &fux terrx nulla in re maligne contenti frudibus, nequeadeunt alios fxpe,neque adeuntur .tamen ex vetuAomoregentis, neque fines prorogare Audent, &quos habent ab omni facild iniuria.Sc montes tuentur,Se penfio quam rerum potienti perfoluunt.immunes prorfusab tnilitia.haud perinde Iplendide ,atque como- Annota- de,foslicefquc magis qu4m nobiles, auttlari, dii nobis deguni.quippenenommequideopinor,prxvb' ircus terquam coierminis admodum faiisnoti.Er» fiiciiuus goapudiiosfuruquiperaguntur,quodruAtt- V\M Iere domino reddunt.non quod alibi fieri fo, let,principi:vtpotecui tantum iuris efiecen. fent in rem furtiuam quantu ipfi furi :bin ret perierit,precio ex bonis furuconfeclo aeperfoluto.tum reliquo vxoribus eorum at {, libe, ris integro,ipfi danantur in opera,ac nifi atro* citer coiTunifium furtum e(l, neque claudun. turergaA'ilo,nes|s gellant copeors, fed liberi, acfolutiin publicis occupantur operibus, detrectantes ac languidius gerete.t fefe ,non tant vinculis coercent qudm excitant verberibus, Arenuinauantes opera abfimt acontumelijs, no£lu tan tu nominatimcefiti cubiculis includuntur. prxter afsiduum laborem nihil incdmodieilinvita Aluntur enim haud duriter qui public; rei feruiut :epublico.alibi aliter. Siquidem alicubi quod impenditur in eot ex deemofyna colligitur, atq^ea viaquaquam incertartamen vi eiliile populus mifertcors, nulla rcpcriturvbcrior. alibi reditus quidam publici ad id Jellinantur. Eli vbicertu in eoa yfus tributum viritim conferunt. Quin aliquot in locis nullum publicum opus faciunt, fedvtpriuatusquifquceget mcrcenarijs, ita illorum cuiufpiam in eum diem operam, Aata mercede conducit apud forum, paulo minorisquim quanti liberam fuerat condudlurus: prxtereafos eAieruilem ignauia flagris corripere.Sicfic.vti nunquam opere careantr 8e prxter vi£lum aliquid quoque die ab fingolis { ublico inferatur zrario .Vnn quodam co- AtiJea ore veAiumurSt omnes &foli, capillo non hodiefaabraToiVerumpaulbrupraauriculas attonfo, inulino- ^quarunialtera paululum prxfcmditur. Cibumcuique abamicis dari, polumque ac fui fhrulibl coloris veAem.iicet pecunia datam efle danti pariter atque accipienti capiule, neque minus periculcfiim etiam homini libero quacunque de caufanummu adamnato recepifl fe,Scferuositem(fic enim damnatosvocant) arma contingere.Suos quxque regio propria diAinguitnata,quamabieciii>capitaleeA, vC vel extra fuos conipki fines ,vel cum aheriui regionis feruo quicquam efle collocutum .At neque tutior fugx meditatio quam ipfa eA fuga. Quin confciumtalis fuKfe confilij in feruo nex ell:in libero leruitus. Contra indici prxmsa decreta funt,libero pecunia ,Aruo libertas, vtnquevero venia atque impunitai confcientix.ne quando perfequi malum confilium quam pceniterefit tutius. Humsreihja lex atqshic ordo eA, quemdixi.qui quantum habeat humanitatis &commodi, facile patet, quandoficirafcitur.vt vitiapcrimai leruatia hominibus, atque ita traflatis ,vt bonos eflb necefle fit.& quantum ante dair. ni dederunt tantum reliqua vtia refarciant. Porro ne ad priAinos relabaturmores.adeo nullus eA metus,vt viatoresquoqnequibus iter aliquo in- Aitutnm eA, non alijs vix ducibus leA ratiores arbitrentur, qu4m feruis iliis ad quamque regiooetnlubiode commutatis. Nemp* ad per-
LIBER PRIMVS. a<I perp«tran<jum latrocinium nihil habent vfci«am non importunum :manus inermes; pccuniatantum fceieris index :deprehefo pa* rata vindi6ta.nei^; fpes vlla prorfus fugiendi quoquam. Quoenim pafto falleret ac tegeret fugam>homo nuiiaveftium parte populo fimiTisrnin abeat nudus‘fquin licquoquefugie* te proderet auricula.At ne inito falte concilio coiurentin rempub .id demuicilicet periculu eft.quafi in tantamrenirclpem vliapoGit ricinia non tentatis ac folicitatis ante multarum regionum fcruitijs, qu® tantum abfunt i(acuitateconfpirandi.vtne conuenire quidem &colloqui aut falutare fe mutuo liceat :vt credantur interim id confilium intrepide credituri fuis; quod reticentibus periculolum, prodentibusmaximo efle bono fciant. Quum contra nemo fit prorfus exlpes, obediendo ac perferendo ,bonamque de fe pr*bendo fpem emendatioris in pofterum vit®, pofTe his modis ileri.vt libertatem aliquando recuperet. quippe nullo non anno refiitutis ali* quot commendatione patienti® .H®e quum dixiffem, atque adiecilfem ,nihil mihi videri caufs, quare non hic modus haberi vel in Anglia pofiit ,multo maiore cum fru£iu, quim illa iuftitia, quam luris ille peritus tantopere laudauerat. Subhxcille ,nempe iureconfultus,Nunquam,inquit, ifiud fic ftabiliri queat in Anglia, vt non in fummum difcrimen adducat rempub.8efimulh®c dicens» commouitcaput ac didorfit Iabrum,atque ita conticuit. Etomnes qui aderant, pedibus in eius ibant fententiLTum Cardinalis, non ed, inqait,procliuediuinare,commode ne an fecus res cefiura fit,nullo prorfuslaAo periculo. Verum fi pronunciata mortis fentetia.diiFerri executionemiube3tprinceps,atque hunc experiatur morem, conibitis alylorum priuile* gijs.tum vero fi res comprobetur euentu eile vtiiis.reftum fuerit eam dabiliri .alioqui tunc quoque afficere fupplicio eos ,quifiint ante damnati ,neque minus^ republica fuerit ,neque magU iniudum ,quam fi nunc idem fieret.nec vllu interea nafei ex ea re potcd periculum. Quin mihi certd videntur errones quoquead eundem pofle modum non pefsi- Tnetradarijinquos hactenus taro multis edi* tis legibus,nihil promouimus tamen. Hsc vbi dixit Cardinalis,qu® me narrante contempd* nnt omnes ,cade nemo no certatim laudibus ed profequutus.maximetamen illud de erro* Ttibus.quoniamhocabipfoadieAum ed. Adftabat autem parafitus quiJam,qui videri volebat imitari morionem, fed ita fimulabat, vt propior vero eflet ,tam frigidis diftis captans rifiim.vt ipfe r®pios,qu^ diftafiia rideretur. Excidebant homini tamen interdum quzdam.adeo non abfurda ,vt fidem adagio ncerent,crebro ia^ iaci aliquado Venerem. Is ergo, dicente quodam iconuiuis .lam meo fennonebeneproaiToni efle furibus, atquei Cardinale etiam cautum de erronibus, reflare nunc vti his pr^rerea confuleretur publicitus, quos ad egedatem morbus aut fene^us impulilTet,atqi ad labores vnde viui pofiit.reddidifietimpotes.Sine,inquit,me, na ego &hoc re£levtfiat,vidcro. Etenim hoc genus hominummiferccupioaiiquo^confpeftu amoliri tneo.itame malevexarunt fxpe, cum querulis illis opplorationibus flagitarent pecuniam, quas nunquam tamen tam commode potuerunt occinere,vt nummu ime extorquerent. Quippe femperalterum cuenit.vt aut non Jibeai dare,aut neiiceat quidem, quando nihil ed quod detur.Itaque nunc eceperunt lapere. nam ne perdant operam.vbi me pr*terire vident.pr^termittunt taciti, ita nihil ajne fperat lll ^; |1HIT F ^•««rSed illos ego mendicos omnes lata legediftribui ac di^artiri iubeo in fienediclinorumccenobia,&fierilaicosvt vocant motu apud nachos-.Mulicresmonialesefreimpero. Submedicos rifit Cardinalis &approbat ioco.catteri etiam ferio. En mi, More qu4m longo te fermone oneraui,quod tam diu facere plan^ puduiffet, mc,nifi tu Sccupideflagitalfes.&fic videreris audire, tanquam nolles quicquam eius confabulationis omitti, qu® quanquam aliquanto perdri^us, narrandatamen mihi fuit omnino proptereorumiudicium, qui qu® me dicente fpreuerant,eadem rurfus eueftigio non improbante Cardinale ,etiam ipfi comprobarunc,yfqueadeo aiientatesei, vt parafiti quoque eiusinuentis.qu® dominusper iocum afj5emabatur,adblandirentur,& ferio propemodumadmitterent.Vt bincpoisiszfnmare^ quanti meae mea confilia ,aulici forent ®dimaturi.Frofefro mi Raphael inquam ,magna meaffecidivoluptate.itafuntabste difrapm denter fimul Sc lepide omnia .prsterea vifua mihi interim fum non folum in patria verfiiri, verumetiam repuerafccre quodammodo iucundarecordatione Cardinalisiilius, in cuius aula puerIum educatus, cuius viri memoris quod tu taimpenfefaues, non credas mi Raphae! ,quanto mihi fis effefrus hoc nomine charior.cum efles alioqui charifsimus .Ceterum non pofTum adhuc vllopadlo meam demutare fententiam ,quin te pland putem .fi anirnuminducastuum ,vti ne ab aulis principuabhorreaSjiD publicu pofle te tuisconfllijs plurimu boni conferre, quare nihil magis incumbit tuo,hoc efl boni viri officio, biquide cum tuus fenfrat PiatOtrefp ira demumfuturas efle felices,fi aut regnent philofophi,aat reges philofophentur,quam procul aberit felicitas.fi phiiofophi regibus nec dignentur falte fuuimpartiriconfih^ui Non funtiinquit ille,tam in grati,quin id libenter facerent, imo inultilibrisedKisiamfecerut,fihii qui rerum potiuntur efleni parati,beneconiultis par&re. Sed bene haud dubie pneuidit Plato, nifi regesphilofbpheiuuripfi ,nunquam iut*iruni* Aiiij Ttpef*
VTopI.e vt pfru<rfisopinionibuj ipuerit imbuti atq; infci^i,penitus philofophantium comprobet confiliarquodipfe quoqueexperiebatur apud Dionyfium. Annon me putas il apud alique regudecretaTana proponere, 8c perniciora ma lorufeminaconarcrilli cuellere,protinus aut eijdcndum aut habendum JudibrioC Age.fingeme apud regem elTe Qailorum .atque in eius confidere con(lljo,dum in fecreiifsimo feceiru prsefidente rege ipfo in corona prude- „.tirsimoru hominu magni$agiturftudijs,qui- ]bus artibus ac machinamentis Mediolanum hoitafi rfetineat.ac fugitiuam illa Ncapolimad fe reab Italia trahat;poftea 7ero euertatVenetos.aelotam peieixia* Italiamfubiiciatribi ,deinde Flandros.Bra* bantos,totam pottremo Burgundiam fu^ fa* ciarchiionis.atqjalias pneterea gentes ,quatu regnuiaolim animo inuafit Hicdu aiiur‘fbi' detferiendum cum V'enctis fcdus lantifper duraturu.du ipfts fuerit commodu,cu illis comunicandum confl!iuin>qian deponendam quoq; apud eofdem aliqua pr^dz parte,quam rebus exfententia perailis repetat.Dum aiius confulii conducendos Germano$,aliuspecu> Heluetij niademulcendosHeiiietios, Alius aduerfum condu* nume imperatori® maieftatis,auro,velut anathemate,propitiandum.-Dumalij videtur cu Arragortumregecdponendasefleres, &alieno Nauari^ regno,velut pacis authoramento cedendum :alius interim cenfet CalMlis principem aliqua fpe affinitatis irretiendum» atque aulicos nobiles aliquot in fuam faCtio* nem certa penflone elle pertrahendos :Dum maximus omnium nodus occurrit, quid Hatuendum inierim de Anglia fit .Czterum de pace Iraftandum tamen ,&conftringenda, firmifsirr.is vinculh femper infirma locieta*' amici vocentur,fulcipiantur vt inimici ,Habendosigitur paratos,Velut in (latione Sco tos ,ad omnemintentos occafionem ,fi quid Ic commoueant Angii, protinus immittendos. Ad h*c fouendum exuiem nobilem aliquem occulte ,namque id aperte ne fiat pro» bibent fttdera ,qui id regnum fibi deberi coniendat, vtea relut anfa contineat, fufipe6lum fibi principem .Hic, inquam, in tan- to rerum molimine.tot egregijs vips ad bellumfuacenaiimconfiha conferentibus,fi ego homuciofurgam.aeverti iubeam vela, omittendam Italiam cenfeam, &domi ditam efle manendum, vnum Qall'® regnum fere maius efle ,qulm vt commode pofsit ab vno adminiflrari.ncfibi putet rex de alijs adijeiendis elTecogitandum.Tum IT illis proponerem Esepll decreta Achoriorumpopuli.Vtopiefium inaiirou» fulz ad Etironoton oppofiti, qui quum olim dum bellum gefsifientjVt regi fuo aliud obtinerent regnum,quod affinitatis antiquz caufa fibi contendebat hzreditate deberi, confequuti tandem id.vbi viderunt nihilo fibi minus efie molefti* in rc!ii'iedo,quam inquzrendo pertuleruat.verucQ afiidiupulJuiare femina» rei intern^ rebellionis,vet extern* Incurfion*! Irt deditos.ita femper auc pro illis, aut cdtra pugnandum,nunquam dari facultatem dimittendi exercilus.compilari interim fc.efferri foras pecuniam,ilienz gloriolzfaumimpendiranguinem.pacem nihilo tutiorem.domi corruptos bello mores,imbibitam latrocinandi libidincm.confirmaiamczdibuiaudaciam, leges cfTecontemptuiiquodrexin duorum curam regnorumdillra‘lus,min>js in vtrumuis animumpolTct intendere. Cumviderent aiioqul tantis malis nullum finem fore, inito tandem confilio.rcgi fuo humanifiime fecerunt optionem retinendi vtriusregni vellet. na vtri- Blquenun forepoteftatem.rcpluresefTe.qua qui adimidiato pofsint regegubernari.quum nemo fit libenter admiiliarus mulionem fi-* bi cum alio communem .Ita coaflus eil iiie bonus princeps ,nouo regno cuipiam ex amicis reliflo(quibreui etiam poft eiedlut eft)anliquoeire contetus.Prsterea fi oftenderem omnes hos conatus bellorum ,quibus tot nationes eaus caufa tumultuaretur ,quum thefauros eius exhaufifient ,ac dellruxifient populum.aliqua tandem foftuna'frullra cefl furos tamen,proinde auiium regnum coleret» ornaret quantum poflet,3c faceret quimflo rentirsimunKAmetfijos,& ametur aluis, cum his vnaviuat,imperet^ue fuauicer ,atque alia regnavalere finat.quardu id quod nunc et contiginet.fatisampium fupereji eflei. Hanc orationequibusaunbusmi More, putas ex^ cipicndam< Profeflo non valde pronis .inquam. Pergamus ergo inquit,fi confiiianjscix rege quopiam 'traftantibus, Se cominifcentibus,quibus technis eiquean tcoaceruare thefauros,dum ynus intendeda confulit ®llimationcmrooneiz.quum ipfi fit eroganda pecunia, deijciendam rurfiis infra iuftum,quum fuerit corroganda, vti &mullum zris paruo difibluat, 8c proparuo multum recipiat: Dum alius luadetvc bellum fimulet ,atquo co pr*iextu,coatta pecunia,cum vifum erit, ^ciacpacefanclis czremoniJs,quoplebecu- -If oculis fiat pr®lligium ,n. iteratus videiicec humanum languinem princeps pius iDum alius ei fuggerit in mentem ,antiquas quafi' dam,Se tineis adefas leges, longa defuetudine antiquatasjquasquodnemo latas meminiffet» omnet fint tranfgrefii ,eaWlm ergo mulfta* iubeatexigi.nullu vberior? prouemum efle, nullumagh honorificum, vtpote qtti iuflitis pr® fe perfonam ferat; Dumabalio admonetur,vti fub magnis muliffis melta prohibeat» maxime talia,qu® ne fiant,inrem fit populi» poll pecunia cum illis difptnfet.quorum c6- modisubllat interdiShsm ,fic Se ipopulo gratiam iniri ,Sc duplex adferri compendium ,vel dum hi molcfantur ,quos qu®llu« cupiditas pellexit in cafies, vel dualij» vendic priuilegia tato pluris.quato fciJicet fuerit melior princeps rVtpote qui grauadm quicquani contr*
LIBER P rontra populi commodum priuato cuiquam indulgeat.&obid non nid magno precio. Pu alius ei perruadec obftringendos libi iudiccs.qui quauis in re pro t^egio iure dirceptcntj flccerfendos przterea in palatium, atq; inuita* dosvti coram fe defuis rebus dilTerac ,ita nullam caufam eius tam apene iniquam fore, in ua non aliquis eorum vel contradicendi ftuio.vel pudore dicendi eadem,vel quo gratia ineant.apud eum aliquam repcriantrima.qila pofsit intendi caluftihia.Sic dum iudicibus di • uerfa fentientifaus,res per fe citriisima difputa. tur.Sc veritas in qusflioncm veiiit.anfam c6~ modumregi dari,profao comodo ius interpretandi, cseteros aut pudore accefllifos ,aut hietu.ficintrepideferturpoftea pro tribunali fer.centia. Neque enim deelTe prstextus potsft prontincianti pro principe. Nempe cui fatis eft aut ®quitatcm afua parte ede >aut verba legis,aut contortum fcripti fenfum.aut que legibus deniqi Omnibus propenderat, apud reJigiofosiudices principisindilpuiabile pr^' *sdi 'rpgstiuam. Dum omnesin Cra6iano illo c6- ^um fentiuntatq,confpirant,Nullam auri vim latis eiTe principi.cui dt alendus exercitus.pr^terea' nihil iniuftc regem fiicere,vt maxime ctia ve- Jic,pode. Quippe omniaomniumeius efie, vt homines etiam ipfos; tantum vero cuique ede proprium, quantum regis benignitas ei nonademerit,quod ipfum vt quiin minimu dt,principis multum referre,vt cuius tutamS- tummeo(itumfit,ne populus diuitijs ac libertate kfeiuiat,quod ns resminuspatienier ferant dura atq; iniufta imperia,quum contra egedas atq; inopia retundat animos, ac pa> tientes reddat,adimatqs prefsis generofos rebellandi Ipiritus. Hic fi ego rurfus adfurgens contendam, bsc confilia omnia regi &inhonefta elTe, Scpcrniciofa, Cuius no honormodojfedrecuntasquoq} in populi magis opibusfita fit quimfuis:quosfi oftendam regem fibi deligere fua caufa,non regis ,videlicet vtieioslabore ac ftudio ipfi comode vi- Uant.tutiq; abiniarijs.eoqs magis ad principe eapertinere eura.vt populo bene fit luo ,qua vt fibi,no aiitef ac paftoris officiu elb,oues po tius qua femet pafcere.quatenus opilio eft. Na quod populi egeftatem cenfeant pacis prsfidium ede.longifsime aberrare cos, ipfarcsdocet.Nempcvbiplus riiaru comperias,qaim inter mendicos"! Quis intentius mutationi terumftudet.quamcui minime placet prsefcns vitae ftatus ^Aut cui deniq.audacior impetus ad conturbanda omnia,fpea]icunde lucrandi, qaamcuiiam nihil cft quod pofsit perderet Quod fi rex aliquis adeo aut contemptus effct,autinuifusfui$,vt aliter eos continere in officio nonpofsit,nifi contumelijs, compila* tione,& feciione grafletur ,eosq; redigat ad mendicitatem, pnelHterililli profecto regno -} feabdicare.qu^hisretincre artibusiquibus ,quanquam imperij nome retineat,certe amic* RIMVS. 5 tit maiefiatem. Neque enim regiae dignitatis eft,imperium in medicos exercere, fed mopulentos potiusiatque felices. Quod ipfumfenfii certe vir ereftiac fublimii animi Fabricius, cu refpoderet.mallefeimberare diuitibus,quam diuitemefle.Et profeao vnum aliquem vo^ luptate acdelicijsfiuere.gementibus vndique ac lamentantibus a]jjs,hoc non eft regni, fed carcerisefTc cuftodem. Deniqsviimperitifsimus medicus eft.quimorbum hefeit nifi morbo curare,ita qui vita ciuiumtionouitalia via corrigere,qua adeptis vitffi comodis, is fc nefcire fateatur imperare liberis, quin aut inertii potius mutet fua,aui fuperbia na his fer^ vitijs accidit,vt populus eum contenat ,vel habeat odio.Viuat innocuus de fuo ,iumptus ad reditus accommodet,refrenet maleficia, &refta inftitutione fisorum pneueniat potius, quim finat increfcere,qu« deinde puniat, leges ab* rogatasconfuetudirie haud temer^ reuocet, prsfenim que diu defit* nunquam defyderats fijnt.ncqivnquam comilsi nomine eiufmodi quicquam capiat,qualepriuatumquempiam iudex,velut biquu acvafruiion pateretur accipere.Hic fi proponerem illis Macaren- ^5* fiu lege,qui Sc ipfi non longe admodu abfunt ab Vtopia.quoru rez,quo primu dic aufpica- * cur imperiu,magnis adhibitis facrificijsiuriiuraildo aftrihgitur.nunqua fe vno tempore fupramilleauri pondo in thefauris habiturum, aut argenti,quitum eius auri precium squet. Hanciegem ferunt ab optimo quoda rege inftitutam,cui maiori cut* fuit patri* conuno* du ,qua diuitis fus,velut obicem aceruandspecuni^ tante ,quanta faceret inopiam eius in populo .Nempeeum thefaurum videbat fuffeaurum ,fiue regi aduerfus rebelleis ,fiu® regno adiierfus hoftium incurfiones efief confligendum. Ceterum minorem elTeiquam vt animos faciat inuadendi aliena tqu^ potilsimacondende legi.scatiiafuit Proxima, quod ficproibe£tuputauir,tie defit pecunia, que tn quotidiana ciuium comutatione verfetur, &quum regi tiecefTeeft erogate, quicquid ibefruro fiipra Jegitimu accreuis modfi, non qu^iturum cenfuit occafiones iniurie. Talis rex 8c malis erit formidini Lbon» amabitur.Hecergoatqihuiufmodifiingere •Ptouer* rem apud homines,in contrariam partem vebiiun» hementeriacllnacos,quam furdis eflem narra> turus fiabulam^fSurdiisimis inquam,baod dubie,neque hercule miror, neque mihi vtdenlur(vt vere dicam)huiufmodi fermonesinge rendi,aut talia danda confilia »qus emus u* nunqutmadmiflumiri. Qmdenim prodeftle po{sit,aut quomodoinlllorum pe^sinfluere iermocamiofolens,quorum preoccupauit aoimos.atqsinfedit penitus diuerfapeifoafioi Apud amiculos in familiari colloquio nonin* . fuauisefthecphiJofophiafcholafnca. Cete* ** mminconfiJijfprincipu.vbiresmagne.lliag'' fcholafll naauioritateagutur, nonefthit xc^uslocusca. Hoceft
VTOPIiE eriamqu* domas «lij ingenti futnptu ftttit, fimo parent.nifipr^feneiSa mente parum va* hanc alius delicato animo contemnit,eaq: nelueric.tuncenimsiate proximus ei rufTicitur. glefta ,atque ideo breui collapfa ,aliam ali- Verum necigitaj aut licri infrequentiar.aut biimpcnfisnon minoribus extruit. At4)'ud vitra modumpofsitincrercere.cauetur ne vl- Vcopienfescompolicisrebus omnibus ,8cc6- lafaniilia>quafum millia fex qusequc ciuitas. Ibicuta Repub.rarifsime accidit, vti noua coiexcepto conuentu.coplec^itur,pauciores quS locandis sedibus area deligatur ,Sc non modo de^e.piur^iuequafexdeci puberes habeat. Imremedium celeriter prseientifaus vitijs adhibepuberu tnim nu Ilus pr^finiri numerus poteft. tur.ied etiam imminentibus occurritur. Ita Iit Hic modus facile Icruatur.trafcriptis his in ravt minimo labore diutifsime perdurent sdiriores famitias.qui in plenioribus excrelcunt, ficia,& id genus opifices vix habeant interdu At fi quando in totum plus iufto abundaueric quod agant,nifi quod materiam dolare dnmi, aliarum vrbium fuaru infrequentia farciunt. Sc lapides interim quadrare atq; aptare iuben- Quod fi Forte per totam infula plusiouo mo tur, quo(fi qi’od opus mcidat) maturius poflesintunmerit.tuni ex qualibet vrbe deferip* fit exurgere, lam in veilibus vide ,quam paulisciuibus in continente proximo,vbicunque cis operis egeant .-primum dum iii opere iunt, indigenisagrimultuilipercft, &cultu vacat; corio neglcclim aut pellibus tmiciuntur.qu^ coloniam fuisipforu legibus propagant, afei- Quomo- in feptenninm durent, quum procedunt in tisvnlterraindigenb.fi eonuiuere fecum ve. do III apubi cum, raperinduuntehiamydemvertem, lint.Cum volentibuscomundi midem vita lUKiu qu* rudiores illas vefrcj contegat.cius per to inftitutum eordemqimores.facilecoalefcunt, tam infulam vnus color cft, atque is naiiuus. idquevtriufque populi bono. Efficiunt enim Itaque lanei panni non modo multo minus fuisinftitutis.vt ea terra vtrifq. abunda fit.quj qui vfquamalibi fufficit.verum is iple quoq; alterisaut parca ac mahgna videbatur. Renumulto minoris impendij elEAt lini minor efr ente-ipforum legibus viuere, propellunt his labor,eoque vfus crebrior ,fcdin lineo folus finibus.quosfibiipfidefcribuni Auuerfus recandor,in laneo fola mundicies confptcitur, pugnante» bello confligunt .nam eam iun ullum tenuioris fili precium eft. Itaque fit, vt frilTimam belli caufam ducut.quum populus quum alibi nufquam vrti homini quatuor aut quifpiam eiusfoii.quonon ipfe vtitur .fcd vequinque togslanexdiuerfiscoloribus.ac tolutinaneac vacuum pofiidctialijs tau.en qui tidemlerici* tunic*fufficiant,delicationhu.« ex naturse prsftfipto inde nutriri debeant, paulo ne decem quidem.ibi vna quifque convfumae poficfsionem interdicat. Si quando tcntusertplerunq.in biennium. Quippe ree viias ex fuis vrbibus aliquis cafuseoulque imcaufaeilvllacurplures affeifet .quas conleminuerit ,vt ex aiips ir-ful^ panibus.feruato cutus, neque aduerfus frigus eflet munitior, fuocuhilquevrbismodo, rciarciri nopofsint, neque veli itu videretur vel pilo cultior. Qua*- ^quodbisduntaxat abomnl seuo.peftis graE obrero quum Sc omnes vtilibus fefe artibus fanterijuitia,fcrturcontigific)remigrantibusd exerceant,&ipfaru etia opera pauciora fufficolonia ciuibus replentur. l'erireenim colociant ,fit nimiru, vt abundante rerum omnia nias polia* patiuntur, quam vlkm ex infulacopia.intcrdum ih reficicndds^fiquse detrit» nis vrbibu« imminui Sed ad conuidum ciuiii funt) vias publicas immenfam multitudinem t-euertor.Antiqui6iraus(vidixi)pr*eft famiediicant.perfepeetiam quumnec talis cuiufli*.Miniflri luntvxnres maritis ,Seliberi pa- 'piam operis vfus occufrat ,pauciores horas fentibus.atqsin fumnia minores natu maiorioperanai publice denuncient .Neq.enim fubus. Ciuitasomnisin quatuor tequales parperuacarieolaboreciuesinuiios exercent matesdiuidicurln medio cuiufque parti» forum gifrratus-.quandoquidem eius Reipub.inftieft omnium reham. Eoinceftasdotros opetutio hunc vnumfcopumitl primis refpicit.vt ra cuiufque familixconuehurtoratq; in horquoad per publicas necefsitates licet, quam reafingui^feorrumfpeciesdiO.ributiffuns.Ab plurimum temporis ab feruitio corpofis ad his quilibet paterfaniiUs,quib°ipre fuiqiopus animi libertatem culcumq; ciuibus vniuerfis habent ,petit ,ac fine pecunia ,fine omni afferatur. In eo enim lita Yit* felicitati putat, prorfus hoftimentoquicquid petierit, aufert. Quare enim negetur quicquam iquum '5c DE COMMERCIIS MFTflS. omnium rerum abundefati, fit, nec timor vliusfubflc.oe quifquam plufquam fit epus, fla- SEdiamquopallofefemutuociues vtangitare veliti Nam cur fuperuacua petiturus tur.quse populi inter fe comercia.queque patetur is .qui certu habest nihil fibi viiquam fit dirtribucndarum rerum forma, videdefuturo^N’empeauidumae rapacemaut titur explicandum .Qjaum igitur ex familijs mor carendi facit in omfii animantum genere conftei eiuitas,familias vt pfurimum eognaaut in homine folarefdiifuperbij .quse glqtionesefficiut. NafcEminse(vbimaruruermt) ri* fibi ducir.fuperflua rerum ollentatione collocat* maritis, in ipforum domicilia conc*rer<'saniecellere,quod vitij genas in Vtocedurrt At marcuii fliij ,ac deinceps nepotes, pienfiumlHtutisnuliuomninoIocum habet. iafanuliapetmanenc,le parcntucn antiquif- Adioncia fime foris (qus commemorau}) fora tus CUU5 nifttocu. i 'l s-i
•fibfS ac fordesp* ftem inuchic ciuitatibus Ex pecudulanie- BJ*& he>- galare grocoru. Couiuia comunia Vt vbtq; libertatis quidfiac Foenjin? miniftrz in cnoui Uijt< LIBER SECVNDVS. ftira cibaria,in qus non olera modo.arboruqj fruclus Sc panes componitur,fed pifces pr^- terea.quadrupcduque St auiuquicquid efcu* lentum eft, extra vrbetn locis appufitis, vbi flucEO tabum ac fordes eluantur. Hinc deportant pecudes occifa?,depuratafque manibus fa .muloru(na netji Tuos ciues patiucur affuefccre :laniatu anima!ium,<:uiusvfu clementiam, humanilsimunatanEnoftrEafFcdhim, paulatim deperire pucantjneqifordidu quicquam atque immundum ,cuius putredine corrupius aer 'morbum pofTet inuehere perferri in vrbe ftnut.Habetprsetereaquiiibet vicusaulasquafdam capaces,»qua!i au fefeinuicem interuallodiliantes.nominequanqifuocognitas. Has coluntSyphogranti,quarum vnicuiqj triginta famili*,videlicet ab vtroq; latere quindecim,funt adfcriptse,cibum ibi fumptur* .Obfonatores cuiulq; aulse certa hora conueniut infDrum,acrelatofuoru numero cibum petunt. Sed prima ratio sgroiorum habetur, qui in publicis horpitij* curantur .Nam quatuor habent in ambitu ciuitatis hofpitia paulo extra muros,tam capacia,vt totidem oppidulis Equari pofsint ,tum vt neque agrotorum numerusquamlibet magnus anguftecollocaretur.Se per hoc incommode ‘.tum quO hi qui talimorbo renerentur ,cuius contagio folet abalio ad alium ferpere ,longius ab aliorum ccetufemoueri pofsint.Hsc hofpitia ita funt inifruc^a,atque omnibus rebus qu£ ad falutem coferant referta, tum tam tenera ac fedu- Jacura adhibetuf,tam afsidua medicorum peritifsimorumprsfenua',vt quum illuc nemo inittacurinuitus,nemo tam fere in tota vrbe fit, qui aduerfa valetudine laborans, non ibi decumbere quim domi fuse praferat. Quum segrotorum obfonator cibos ex-medicorum prarfcripto receperit, deinceps optima qusq? inter aulas sequabiliter pro fuo cuiufquc numero diftribiiuntur.nifi quod principis, pontificis ,Se Tranibororum rerpectu>habetur,ac legatorum etiam ,Se exterorum omnium(^fi qui funt.qui pauci ac raro funt )fed his quoque cum adfunt,domicilia certa atq; inftrufla parantur.Ad hasaulas prandij cotnaeq; ftatis horis lota fyphograntiaconuenitjsenese tubse clangorecommonefecia.nifi quiaut in hofpiti(s,aut domi decumbunt .quanquam nemo prohibetur, poflquam aulis eft facis failuro, eforo domum cibum petere ,fciunt enim nemine id temere facere. Nam Se fi domi pradere nulli vetitum fit ,nemo tamen hoc libenter facit, cum neque honeftum habeatur, Sc ftuUum fit deterioris parandi prandij fumere laborem, cum lautum atque opiparum pr*- flo apud aulam tam propinquam fit. In hac aulaminilleria omnia, in quibus paulo plus ibrdls aut laboris eft ,obeunt fcrui .Cseterum coquendi pat andi^uc cibi officium Sc totius dcniqueinlbruendiconuiuti fols tnulie. res ezercentfCuiufque videlicet famili^pcr vices.Tribus pluribufue mCnfis pro nUfnWo Co» uiuarum difcumbitur. Viri ad parietem ,fa* min* exterius col)ocantur,vt fi quid his fubh ti oboriatur mali,quod vterum gerentibus interdum Iblet accidere ,imperturbatis ordinibusexurgant.atqueinde ad nutrices abeant. Sedent ill<B quidem feorfum cum ladVentibus tnccenaculo quodam ad id deftinato, nunquamfinefocoatque aqua munda ,rec abft que cunis interim, vt Se declinare liceat infantulos, Scad ignem cum velint exemptos fafcijslibertate.acludorcficere. Suk qu$que fobolinutrixcft ,tlifi aut mors aut morbus impediat .id cum accidit,vxore» Syphogratitorum propere tiurricemqu«rutu,nec id difficile eft. NamqusidprsEftarepolTunt,nul' 5e liofficiofefe offerunt libentius, quoniam Sc offiooci omnes eam mifericordiam laudeprofequunues opu* tur, &qui edticatur, nutricem parentis ag' mc mui* nofcitloco .In antro nutricum confidunt ratur ad pueriomnes ,qui primum lufirum non ex. pleu&re :cseteri impuberes, quo in numero ducunt quicunque fexus alterius vtrius intra nubiles annos funt ,aut mitiiftrart difcumbentibus ,aut qui per statem nondum Valent .adllant tamen ,atque id fiimffio cum filentio vtrique ,quod dfedentibus porrigitur ,eo Vcfcuntur ,nec aliud difcrctum prandendi tempu.s habent. In medio prim* menfe (quifummuslocusert )Se cui( nam ea mcnfaluprema iti parte cosiiaculi tranfuerfa eft) totus conuentus conlpicitur, Syphograntus cum vxofe confide: .H;s adiungunturduo ex nam maximis. Sedent esaeetdoi nimpcromncsmenfcquatcrni. At fi terofup,a pium in ea Syphograntia fitum eft facerdos princip? eiusque vxor cum Syphogranto fedent vt At nune prselldeant. Ab vtraque parte collocantur «lani & juniores, poftfcnesrurfuj ,atquchoc pafto Epif<^oF> per totam domum Se aquales inter fe iunguntur, Se difsimilibus tamen immifeentur, quod ideo ferunt inftitutum.vtfenum grauijumoret ta5acreuerentia( quum nihil ita in menfa fiemaiori- ridiciuepotcft, vteosab omni parte vicinos bus ad-* effugiat)iunioresabimproba verborum gemixti, ftuumque licentia cohibeat. Ciborum fercula non ^primo loco deinceps apponuntur, fed fenioritus primum omnibus) quorum *'nuhainfigneslocifunt)optimu$ quifjue cibus infertur, deinde reliquis aqualiter roiniftratur. At fenes lautitias fuas(quarum non tanta erat copia ,vt poffet totam per domum affatim diftribui)pro luo arbitratu circumfedentibus impartiuntur.Sic Sc maioribus natg fuus feruatur honos, Sc commodi tantundem tamen ad omneis peruenit. Omne prandium coenamqueabaliqua leclione au^icantur ,qua Id hodie admoresfaciat.fedbrcui tamen, ne faftidio fit. Ab hacfenioreshoneftos fermones ,fed neqjtriftesacinfacetos ingerunt. At nec Iongermo-* gislogis totum occupant prandium, quin aunes in eJiunt libenter iuuenes quoque.Atque adeo couiui;*» B* iij dciiu
VTO <3einduftriaproaoeant,quo Sc indolis cuiufque 8c ingenij per conuiuij libertacem pro- Id hodie deniisfefc, capiant experimentum. Prandit medici breuiufcu!afunt,ccen«!argiorcs,quod labor danant jlla,has fomnus 8c nofturna quies excipit, quam illi ad falubrem cuncodlionem magis Mufica efficacem putant. Nulla emna fine mulica in couitranfig'tur. nec vilis caret fecunda menfa belmo- larijs.odoresincendutit.Sc vnguentafpargut. nihiique no faciunt ,quod exnilarare conuivoluptas uas pofsit.runt enim hanc in par:em aliquaninno.iia to prodi uiores, vt nullam voluptatis genus ro alper incommodi) cenfeanc nan ainterdidu. Hoc pa6lo igiturin vrbecouiuuc, atruriquilongiusab fc/c difsiti funt, omnes domi quifque fuse comedunt.nuili enim familise quicquam ad vicium deeli ,quippe aquibus id totum venit,quo vcfcantur vrbici. DE PEREGRINA- tim VtBpienfiim. Atfi quos aut amicorum alia in vrbe commorantium ,autipfius etiamvidendi loci dsfiderium cepent ,aSy* phograntis ac Traniboris fuis veniam facile ij).pttr3nt,nifi fi quis vfus impediat. Mittitur cigofimul numerus aliquis cum epirtoia prin cipis,qu^ Se datam peregrinandi copiam teflatur,& reditus diem prsefcribit. Vehiculum datur cum feruo publico ,qui agat boues Sc curel .eseterum nifi mulieres in coetu habeant ,vehiculum velutonus St impedimen tum remittitur .Toto itinere tum nihil fe- <um elferant ,nihil defit tamen, vbique enim domi funt. Si quo in loco diutius vno die commorentur, luamibiquifquam artem excreet, atque ab artiseiufde opificibus huniarirsiifie traftaniur. Si femet authore ciuifquam extra fuos fines vagetur ,deprehenlus fine principis dipli-mare contumeliofe habitus, pro fugit.uo reducitur ,calUgatus acriter, idem auiusdenuo ,feiuitatc plecliiur. Quod fi quem libido incelfat per fu* tiuitati» agros balandi,venia patris &corfentiente coniuge, non prohibetur. Sed inquodeunque rus perucnent, nullusante cibus datur, quam ante meridianum operis penfum (aut quantumantececnamibi kborarifolet )abfolucrii. Hac lege quouts intra futevrbis fines ire licet. Erit enim non minus vtilii vrbi . quim fi in vrbe eiTet. lam videtis quam nui- Ofanfla lafitvfquam ociandi licentia, nullus inertis levubliprsetextus.nullatabernavinaria, nulla ceruica, &Vel fiaria,nufquam lupanar,nulla corruptel* oc- Chrillia- cafio.ouila; latebrx,«onciliabulumnullu,red an» iniipmnium pr*fentes oculi neeeisitate aut con- MnJam- fi-eti Jaboris.aut ocijnon inhonefti faciunt. cit vtorum copiam fequi.atO; ea quum squabiliter jT-ntbus *domnesperueniat,fitnimiru,vtinops efie fiitficiat. aciuoautmcndicuspoisit. loTcaatu Amatt- VIJR rotico(quem,vti dixi, terni quoiSnis omni ex vrbe frcquetant)vbi primum conllitcnt qu« resquoquelocoabiindct.rurfumcuiiis alicubi maligniorproueniusfuent, alterius inopia alterius protinusvbertas explet,atqiicid gu* luitofaciunt.nihii vicifstm ab tiis recipiente* quibus donant.Sed quzdefuis rebus vnicuipiam vrbidcderint,nihi!ab ea repetentes ;ab alia.cuinihilimpenderuntquibusegent, accipiunt. Ita toiainfulavelut vna familia elt -. At Refpubli poftquamfamprouirumipfisert(quo<i non 'j' antea faclumccnfent,quam in bienniu propter anni liquentis cuentum profpexerint )m ex hisquefiiperfunc,magnam vim frumenti, nuiiasij mcllis,lan*,lini,ligni,coc(:i,& conchyliorum, rellerum,csBra,liui,corij .adhsec animalium quoque in alias regiones exportant ,quarum rerum omnium (eptimam partem inopibus .^egocia eiu.sregionisdonod.inc.reliqutmprecio met:o diocrivcnditant.quo ex commercio non eas pienfiu. modo merces,quibus domi eeent(nam id feris nihil eftpr*tcrferrum)iea argenti atq, auri prjBterea magnam vimin pamam reportat. Cuius rei diutina confuetudine f. pra quam credi pofsic ,vbique iam earum rerum copia abundant. Itaque nunc parumpenfi habent, prsfentenepccunia.anindie vendant, mulr,.•’, , .nunerut toquemaximam partem habeant in nommi- Pujj bus.in quibus tamen faciendis non priuatomunita^ rumvnquam,fedconfeitisex moreinilrume* tis. c^ua ti$,pubiicamvrbisfidem fequuniur. CiUiras ratone ybifolutionisdiesaduenent, apriua(i= debtpofiitef. loribusexigirereditum.atqiiein «rarifi redigit.eiusquepecuni^, quoad ab Vlopietifibu* repetaiur.vfurafruitur. Uli maximam partem nunquam repetunt Nam quq res apud Ce nullum habet vfum ,eam ab his auferre quibo* vfuieil,haud*quum cenfcbt. Cseterurft fi res itapofeat ,vt eius aliquam partemalijpopulo mutuam daturi fint,tumdemom pufi eunt :aut quum bellum gerendum efi.quam in rem vnam totum iiJum thc;aaru,queha' benc.domiferuant.vii aut extremis in pericit- Jis.auttn fubd tispnefidio fit .potifsin-.u quo milites exierno.‘( quos hbentius quam luos bellupeciues obijciuntdifcriroini) immodico ftipencuma dio conducant ,gnari multitudine pecunise aut a: te hofte.s ipfos plcr!inquemercabile9,& vei prodcclina- ditione.velinfeftis etiam fignis inter fe eomre. quam mini. Hanc ob caulam ineftimabilem ihe faurumferoant,atnoo vt thefaurum tamen, fed na habent.quomodo me narrare profeilo Iadeterret pudor .metuentem ne fidem oratio gura genon fit habitura ,quod eo iuftius vereor, quo rer e. magis mihi fum confeius, nifi vidifiem pr*- OartiS- fens,qu4m aegre potuiflem ipfe perduci, vt alteriidemrecenfenticrederem. Necefie eft enimfere quam quicqjefiab eoru qui audiunt moribus alienum, tam idem procul iliis abefi le afide .quanqnam prudens rerum seftimator minus foriafle mirabitur, quum reliqua eorum inAitata tam longe ab noAria diAerant; .
LIBER SEGVND^^S. argenti <]iioq;atq: aurivfus atlipforum potius,quamatlnoftri moris rationem accomnjodnur. Nempe quum pecunia non viantur ipfi.red in eum ferueiucuentum, qui vtpoteftylu venire,ita fieripoteft vt nunqua incidat. Intcrim aurum argentutr.que(vnde eafit)ficapud fe habent, vt ab nullo pluris eftimetur,quam rerUm iprarum natura meretur, qua quis non videt quim longe infra Aurum ferrum funt ‘f vtfinequo non hercule magis feiro VI- quimabf]ueigni atque aqua viuere mortales lius.quaqujjnt, quum interim auro argentoque nulvfuin aclu’^ vfum>quo non facili carearaus, natura tiact. tribueritinili hominum ftultitia precium raritati fecilTet. quin contra, Velut parens indui. geniifiiT.a optima qusq^in propatulo pofuerit,vt aerem,aquam,ac tellurem ipfam.fongiffimeverovatiaac nihil profutura femoucrit. Ergo hsc metalla fi apud eos in turrim aliqua abltrudcrentur,princeps ac fenatus in fufpi. cionem venire pofietf^vt cft vulgi ftulta foi iLjtia^nedeJufo per technam populo, ipfi aliquo inde comodo fruerentur. porto fi phya- Jasinde, aliaquc id genus opera fabre eacuia conficerent, liquando incidilfet occafio, vt conflanda fint rurfusi atque in militum’ ero gandaflipendium, vident nimirumforci vt segre patiantur aueili.qus femclindelitijs habere ccepifientiHis rebus vtioccurrant.cjcog:tai5erequandam rationem, vt reliquis ipforam inftisutis confentaneam iita ab nollris (apud quos aurum tanti fit, ac tam diligenter conditur)!ongif-irre abhorrentem .eoq; nifi Oma^ pemisnon credibilem. Nam quumin fiiSilinifica au ous^ terra vitroque elegantifsirais quidem iU ricontulis.fedviiibustaracnedant.bibantq; exauro sueliaui. atque argento non incommunibus aulis modo,(ed in priuatis etia domibus matellas paffim.acfordidifsimaqusqjvafa conficiunt. Ad hac catenas &cra{rascampedes,quibuScQ&r. cer.t feruos.ijfdem ex metallis operantur.Poftremo uuolcunqne aliquod crimen infames Aurum facir.abnorum auribus anuli dependent augelbme rehdigitos aurum cingit, aurea torques ambit ij.iainia. (ollum,&caput denique auro vincitur. Ita omnibus curant modi.s.vti apud fe aurumar. gentumquein ignominia fint .atque hoc p*. ^ofic,vi hjecmetallajquscteters gentesnon minus fere dolenter ac vifcera fua diftrahi patiuntur, apud Vtopienfcs ,fi femel smnia res poftularet efferri, nemo fibi iachtratn vnius Ofinm^ fecifleafsisvideretur.Margariias praeterea le. yueroru gunt in littoribus, quin mrupibus quibufdeliti*, damadantantesac pyropo.squoque.ncque tamen qusrunt ,fed oblatos cafu perpoliunt. His ornant infantulos, qui vt primis pueritiae arnis, tafibus omarremis gloriantur ac fu perbiunt ,fic vbi plufcuium accreon statis, eum anhnaduertunt eiufmodi nugis non nifi pueros vti.nullo parentu monitu, fed fuomet ipfnrum pudore deponunt, noaliteracnoftri rpucii, quum gianderc.uDt,QUces, bullas, £c to pupas abijeiunt Itaque hfctam dioerfa ab reliquis getibusinfiituca ,quimdiuerlv itidem animorum affeftiones pariat,nunquain sequi mihi atque in Anemolioriim legatisinclaruit. Venerunt hi Amaurotu( dum ego aderam) Elejan- &quoniam magnis de rebus tracfatum venfimia niebant,aduentum eorum terni ilii ciuesex qualibet vtbcprseuenerant.fed omnes finitimarum gentium legati ,qui eo ante appiiiefant ,quibus Vtopienfium perfpefti mores erant. apud quosfumptuofo veftitui nihil honoris haberi inteiligebanr.fericum contemptui effe.aurum etiam infame fciebant ,culiii quam poterat modcftifsimo venire confueuerant. AlAnemolij.quod longius aberant, ac minus cum illis commercij habuerant ,qUum accepiffent eodem cm-^es ,eoque rudi corporis cultu efTe.perfuafi no habere eos, quo ncii vtebantur,ipfi etiam fuperbi magis, quam fapientes ,decrcuerfit apparatus elegantia deos quofdam repr*lertare ,Sc miferonm oculos Vtopiehfium, ornatus fui fplendnreprsfiringere.Itaque ingrefsi funtlrgati trescuni comiiibuSeentum,omnes veftitu verficolori, plerique feneo, legati ipfi (nam domi nobiles erant)amifl'a aureo ,magnis torquibus &inauribus aureis, ad h*c anulis aureis in manibus,monilibus infuper appenfis in pilcb, qute margaritis ac gemmis affulgebatit ;Omnibus poltremo rebus ornati, qu2ap.bd \'topicnfes aiit feriiorumfuppiicia; abt infamium dedecora,aut puerorum nugamenta fuere. Itaque cpera?precinm erat videre, quo padlo crifias erexerint, vbifuum ornatum cUm Vtopienfium velfi:u(nam in plateis fefe populus effui derat)coptuiere.corttraqi non minus erat vo« lupiaris,confiderare qttath Icnge fiia cos fpes eipeftatioque fefellerat ,quamque lofJge ab eaexirtimatione aberant .quamfe cotifectituros putaaerant.Nempe Vtopienfium oculis omnium,exceptis perquam paucis,qui alias genies aliqua idonea de Caufa inuiferat ,totus illf^ fpiendorapparatos pudendus videbatur, &infimum quenque pfo dominis reuerenterfaiutantes.iegatos ijsfos e* aurearum vfa catenarum pfo feruis habitos,fine vlib prorfus honore pr*termiferant Quin pueros quoque vidiilts ,qui gemas ac margaritas ab. ieterant, vbi in legatorum pileis affixas co«- fpeYcrunt.compeilafematremac latus fodere.Enmater.quam magnus nebulo margaritis adhuc &gemmulis vtitur.ac fi eflet paruu- Txp- lusv At parent ferio etiam illa ,tace inquit fili, cil opinor quifpiifi Morionibus iegatofunu Alii catenas illas aureas reprthendere,vtpote nullius vfiis.quippe tam graciles, vteas facili feruus infringereitam laxas rurfus, vti quum fuerit iibitum,pofsit excutere, &folutus ac Ifi berquouisaufugere.Verum legati poftqtfam ibi vnum atq? alteru diem verfan ,tantatiraun vim in tanta vilitateconfpexerani ,nec in minore c6tnme)ia,quam apudfe honorehabiti fi tiij ridillenv
Dubiiii dixit,ob gtmuias Uclicias, malign Quaveie &quam Quanto pias fapi unt Vio- Chn(4- HQrii vul gu» Studia & d.fcipli VTO vidilTent.ad Ii^c in vniusfugttmi Terui catenas compedefq; plus auri atq; argenti congcftum, qudmtotusiprorumtrium apparatus collite* rat, fobfidentibu» pennis omnem illum cultum,quo (ele tam arroganter extulerant pudefacti,repofuerunt, Maxime vero pollquam familiarius cum Vtopienflbuscollociiti .mores eorum atqjopiniones didicere, mirantur illi liquidem quenquielTe mortalium ,quem exigu*gemmuls autUpiili dubius oblcflet fulgor,cui quidem ftellamaliquam.atqiipfum deniqjfolemliceatintueri.aut quenquam tam infanum efle.vt nobilior ipfe fi bi ob tenuioris lana filum videatur.fiquide hacipram(quantumuis tenui filofit)odis olim gellauit.nec aliud tamen interim quamouis fuit. Mirantur item aurum fuapte natura tam joutile.nunc vbiquegentiumsertimari tanti, vt homo ipfe, per que atq; adeo in cuius vfum id precij obtinuit,niiiiorismulto quam auru ipfum xflimetur,vfqueadco,vt plumbeusquifpia.Se cui non plus ingenij fit quam ftipiti ,nec mmus etiam improbus quamtlultus, multos tamen 8c lapientes ,8c bonos viros in feruitute habeat,ob id riuniaxar.quod ei magnuscontigit aureorum numifraatum cumulus: que fi qua fortuna, autaliqualegumftropha (qua nihil minus ac fortuna ipfa fummis ima permifeet^ ab hero illo, ad abiedlifsimum totius familis fuse nebulonem tranllulent, fit nimiru paulo pofljVt in famuli fui famulicium cocedat, velut appendix adJitamentumq,- numifmatum. Ceterum multo magis eorum mirantur ac deteilanturinfaniam.qui diuitibus illis, quibus neq;debentquicqui,neqjfuntobnoxij,nulio alio refpeclu, quam quod diuites funt, honores tantum non diuinosimpcndunt.idque cum eos tam fordidos atque auaros cognofcanr.vt habeant certo certius ex tantonimmorum cumuio ,viueniibus iliis, ns vnum quidemnammulum vnqoa ad fe venturum. Has atqs huiuftnodi opiniones panim ex edu cationeconceptrunt.in eaeducH Rep. cuius inftituta longilsime ab his ftulcicisegencribus abfunt.partim ex doflrinaSe literis. Nam &fi haud multi cuiufque vrbis funt, qui csieris exonerati laboribus foli difciplins deputantur.hi videiicet,inqiiibusa pueritia egregiam indolem.eximium ingenium ,atque animum ad bonasartespropenfum deprehendere, tamen omnes pueri literis imbuuntur.Sc populi bona pars,viri foeminseq;, per toram vitahorasiilas.quas ab operibus liberas efie diximus, in literis collocat .Difciplinas ipforum lingua •perdifcunt.cft enim neq; verboruminops,nec infuauisauditu,nec vlla fidelior animi interpres eft.eadefere(r. ifi quod vbiq;Corruptior, aliW aliter) magnam cius orbis plagam peruagatur Exemnibus hisphilofophis.quoru Jiomina funt in hoc noto nobis orbe celebria, -antenofirumaduentum ne fama quidem cuiolquaic eb peruenerai ,Si tameo ia rnofica PIM dialefticaq;,acnumerandi 8c metiendi feien- Piale, tia.cadem fer^.qu* nollri illi veteres,inucne- ^'ca. re.Csterumvt antiquos omnibus propbre Anthnie busex*quant,ita nuperorum inuentis dialeq'®' fticorumlongefunt impares- Nam ne vllam tr',""** quidem regulam inuenerunt earum, quas de .-spparet rcfiriftionibus.amplificationibus.acruppollhoc loca tionibusacutifiimb excogitatis in paruislogifiibeirc calibus.pafsimhiccHifcuipueri. I-‘orr6 fccunnalum. das intentiones tam longe abcllvt inueftigarefuffccerint.vtnec hominem ipfum in communi quem vocant,quanquam(vtrcitis) plane collolTeum.Sc quouis gigante maiore, tum dnobis pneterea digito dcmonfiralum.nemo tamen eoru viderepotuerit.At funt in Allro- Afirolo- rumcurfu.Sc cceleltium orbium motu perigia. tifsimi. Quin infirumenta quoque diuerm figuris folerter excogitarunt, quibus folistclu» *,8ecsterorumit n.qusit rum horizonte vifuntur, motiones ac ^tus exaftifiimecomprehenfoshabent. Csterum Athireg amicitiasatqueerrantiumdifsidiafyderum.ac totam deniqueiliam ex aftrisdiuinandiimpofturam ne fomniant quidem. Imbres, ventos, ac csteras tempeflatum vicifsitudines ,fignis quibufdamlongoperlpe^isvfuprjefentiunt. ,- Sed de caulis earu rerum omniu ,&c de fluxu maris eiufque falfitace, &in fumma de cceli mceicifmundiqs origine ac natura.partim eadem quj Qniaveteres philoibphi noilri.dilTerunt.partim vt ilii inter ledifsident,ita hi quoque dum nouas rerum rationes afferunt.ab omnibusillis di& fentiunt,nec interfe tamen vfquequaq; conueniunt.ln caphilofophiseparte, quade mo- Ethica, ribus agitur eadem iliisdifputantur, qu® no ordo bo« bistdebonisanimiquirunt &corporis,&exnoram, tcrnis.tam virum boni nomen omnibus his, anfolisanimidoiibusconueniat. De virtute difierunt.ac voluptate.fed omnium prima cfl: ac princeps controuerfia ,qua nam in re vna pluribufve litam hominis fcelicitatem putent. At hac in re propenfiores sequo videntur in failionem voluptatis airertricem.vtquavcl totam, vel pofftima foslicitaus humana» partem definiant.Et quo magis mireris, ab religihorefta onequoq;(qusegrauis &feuera eft, fereque volupta triftis Scrigiia)petunt tamen fententis tam temedelicatse patrocinium.Neque enim de fceiicitiumur, tatedifccptantvnquam.quin prineipiaquE- damexreligionedepropta.tum philofophia, philofbqu* rationibus vtitur.coniungant ,fine quiphiseers bus ad verE fceliciraiis inueftigationem.manligione cam atq; imbecilla per fe rationem purant-Ea petenda. principiafunthuiulmodi.AnimaelTe immor- Theolo- talem.ac Dei beneficentia ad fcelicitatem nagia Vtotam,virtutibus ac benefactis noftris prsmia pienfiu* poft hanc vitam, flagitijs deftinata fupplicia. Hsc tametfi religionisfim.rationetamecen- Ammo- fentadea credenda Se concedenda perduci, quibusimediofublatis.finevllacunftatione jj, je pronundant neminem etTe tam ftupidum.qui quahoaoQfeouatpeteodamfibiperfasac nefasvodieuoa luptatem.
LIBER SE pauci luptatem. hoc tantum rauerec, ne minor to> ctia Chri lupia» obliet maiori,aucca perrequarur,<]uam ftiatiidu inuicetn reialietdolor. Natn virtute afperam bitant, acdifikilefequi.acnon abigere modo ftiaui- Vtnon jjtefn vicse.leddoiorem etiafponte perpeti, «x^kda cuiusrtuilumexpeftesfruClu^quisenim povoluptas tefteirefruttus,iipolt mortem tiihil alTequeitank ris,quu(n hanc vitam lota infuauicer, hoceft, dolor af' mifere traduxeri$)id vero dementiGimu fcfeiiaHus runt.Nunc vero non in omni voluptate ftelitiifi vircitatem,fed in bona atque honefta fitam pucaufi tant.Ad eamenim velutadfummuhvbonum, naturamnoftramabipfa virtute pertrahi, cui Hociux' loisat^urrfafaftiO fotiicitatem tribuit, Nempe ta^toivirtute definiunt fecilndu natura viucre.ad id tos. fiquidem SDeo inftitutos efle nos. Eum vero naturs duAumfequi,quirquijin appetendis, fugiendiiquerebusobteperatrationi. Rationern porre mortales primum omniu in amorem ac venerationem diuin^ maiclbati» mcen* dere.cui debemus &quodfumus,& quodeopotes eiTe fceiicitatis polTumus ,fecundum id commonet atqueeacitat nos, vi vitam quam licet minim<i anxiam ac maxime Ixtamducamus ipfiiCxterirque omnibus ad ide obtinendum adiutore.s nos pro naturae focietateprsbeamus.Ncq; enim quifqua vnquam fiiit tam triltis ac rigidus alTeCla virtutis &ofor voluptatis,qui na labores,vigilias, &fqualoresindi- Cat tibi,vt non ide alioru inopiam atqj inecmntoda leuare.te pro tua virili jubeat, &id lau* dandu humanitatis nomine clleat ,hominem homini faluti ac ro]atioefle„n humanum elb, maxime(quavirtute nulla ell homini magis propria)aii<>rum mitigare moletbia,3c fublata triftiiia vits iucunditati ,hoceti: .voluptati reddere. Quid ni natura qticnque ihftigct ,vt At nunc Ubimet idemprteftetf Nam aut mala eft vira quidam iucunda.id eu,voluptaria,quod ii efb.non foaccerftit lum nemine ad eam debes aJiutare, fed omdolores. nibus vtpotc noxii acmortifera ,quantupovelutin iesadimere,auificonciliarealijseam, vt bo- |na,noii licetmodo.fedei adebcsjcurrion tibi cu ftredi <P’' projutiu efle te, r'oji’fint “^oam alijsdccet.Neq! enim quute natura mo liinodat neat.vtiin alios bonus fis,eadem te rurftisiuad pictabctintemetfiEUum atq^ inclementc elfe.V^i- *’*.°*^ ,tam ergo iucundam inquiunt fideli, volupent tedetatem.tanqua operationum omnium finem, tn-aTne *nobis natura prsefcribit.ex CuiUS pr^feripccfvitate viuere,virtutem definiut. At quum natura accidit, ti^urtaies inuiiec-ad hilariorisvitf mutuu fubfidiu (quod cert^ merito facit.neq; enim tam fuprageneris humani forte quifqua eit,vt fol’ naturse curse fit.qu^vniuerios ex fquofouct, quos eJufde form? cdmunione copieclit ur)ea de te nimiruiabetetiaatihetiaobleruare. ne .fic tuLs cdmodis obfecundes.vt alioru procH- FaAa &resiocdmoda.Seruanda igiturcentenr ndinihges, ta folu inter pnuatospacia,fed publica» etia^ Jeges.quas aut bonus princeps iuil^ promulgauic,aut populus necopprellus tyrsbtde.u^c CVNbVs. it dolo circumrcriptus,de partiendis vitse commodis.hocelb,materia voluptatis, communi cohfenfufarixit His inofFenfis legibus tuum curare comodum.prudetitia eftpublicu pr*. tcrca,pietatis: Sed alienam voluptatem prsereptum ire, dumconfequare tuam, ea vero iniuriaell.contra tibi aliquid ip(i demere, quod addas aiijs, id demu eft humanitatis ac benignitatis omeium, quod ipfum nunquam lanttificia tumaufencomodi, quantum refert. Nam &vitjaniibeneficioru vicifiitudinepenfatur ,8c ipfa benefafti coicientia ,ac recordatio charitatis eorum JSc beneuolenti?,quibus benefeceris,plus voluptatis affert animo,quam fuiflet illa corporis quaabibinuifti .Poftremo (quod facili perfuadet animo libenter alTchtienti religio) breuis 8e exiguaj voluptatis vicem,ingenti ac liiinqui interituro gaudio repedit Deus.ItaqhocpAcfo cefent.&excufTafedulo &perpenfarc omnes aftiones noftras, atqjn hi.s virtiitesetiamipfas.voluptatcni tandem velut fi- , nem foelicitaremciirefpicere, Voluptatemap- V^oluopellantomtie corporis aniroive motu ftatuq;, '^squid» in quo verfari natura duce deieilct .Appetitionemnatursnontemere addunt. Namvt fali^voquicquidnaturaiucundumeft,adquod neq, luptate*. per iniuri2tenditur,nec jucundius aliud amictitur,nec labor fucccdit,non fenfus modo,fed fecla quoqueratio perfequitur,itaqu5pr«tcf natufadulciafibi mortales vanifsima coipiratione c6fihguiit(tanqua in ipfis efFet perinde fes ac vocabula c6mutare)ea omnia ftatuunt adeo nihil ad foebcicatl facere, vt pliirimu officiahtetiam.vei eo quod quibus femel inlederunt,nevbris ac genuinis obJeclamcntis vC- qUam vacet locus, totuprorfus animUm falfst voluptatis opinione pr^ocCupant. Sunt enim perquam muita.qute quu fuapte natura nihil contineantruauiiatisjimo bona pars amaritudinis etia plqrimS peruerfa.tutn improbarum cupiditatu illecebra, nari pro fummis tantum voluptatibus habeantur, veru etia inter prscipuas vitse caufas numerecur. In hoc adulterinse voluptatis genere, eos collocant, quos anfe memoraui,qui quo meliore toga habet, eo fibi meliores ipfi videtur, qua vna in re, bis errat. Neque enim minus faffifunr,qqpd mejQgmf;. fiore putat toga fua,quamquod fe .Cur enim bi ^cul fiveftisvfum fpecies, tenuioris fili 'lana prfetii placet ftat crafiiori^at illi tamen canqua natura non errore prscellerei,attollunt criilas,& fvbirnet quoqspr^cij credunt inde non nihilacccdere. eoq: honore, que vilius veftiti fperare non cffentaufi.elegatiori tog^ velut fuo iureexigur, Aprattermirsi riegligeciusindignatur.Ashoc ip(jm'quoqj vanis&nihilprofaturishpnssi- • busaffici.an nOn eiurde in*citi^ sft^Nam quid -SttiJti ho naturalis 8c ver® voluptatis alFerrnudatq^^leeret.. tcriujvertex,aut curuati poplites'' hoccine tuorum poplitum dolori medebiturf autmi capitispnrenefimleuabit^ irvhac furars-yp- luptaiistmagine, mirumquam fuattiter ialA- muQt
VTO hlunrij qui nobilitati* opinioHe fibi bladiutttur ac plaudut.quod eiiirmodi maiuribusnarci contigerit,quorum longa fcri« diu« (neq; Tana no enim nuncaliiid eil nubilicas)habita fit, prs - bilitasfertim in prtedijs, nec pilo quidem minus fibi nobiles videntor, etiam fi maiores nihil inde reliquerint,aUt relictum Ipfiobligurierint. His Stultifsiadnumerant eos.qui gemis ac lapillis(vt dixi) ma volu capiunmr.acdij quodammodo fibi videntur ptases fafti,fi quando eximium aliquem confequangenimu Eur^giuspr^fertim generi?,quod fiia tepefiate Opinio apud fuosiftimetur.neqscnim apud hominii o^ues,nequeomni tempore eadem genera precium funt in precio; Sed necnifi exemptum auro, B-^dir.aut ac nudum comparant.lmo ne fic quidem, nifi aJ:nrt adiurato venditore, &pr^ftanti cautione, vegemoiis nrn gemmamaclapidem verum efie, tam foliciti i'unt,ne oculis eorum veri loco adulterinusimponat. Aifiptitaturo tibi, currtiinus prsbeat oblectamenti fa6titius,que tuus oculus non difeernit avero^Vterq; ex equo valere debet, tibi non minus hercle quam csco. Quid hi qui fuperfluasopesadferuant,vtnulloacerui vfu.fedfolaconteplatione ddeflen- ^tur,num veram percipiunt,an falia potius vo luptaeeluduntur^aut hi qui Jiucrfo vitio aurum,quo nunquam fint vfuri, fortafie nec vifuri amplius,abrcondunt. Se foliciti ne perdat, pcrdut.quid enim aliud elV, vfibus demptum tuis,8c otnnium fortafle mortaliu telluri red- Mira fi- 5e tu tame abftrufo thefauro ,velut aniftio &ap nii 'am fecurus Istitia geftis. Quem fi quis furtifsmia. tofuftulerit.cuiustuignarusfurti, decepoft annis obieris,toto illo decenni,quo fubtraft® pecunt® fuperfuilti,quid tua retulit, furreptfl an faluu fuifTe^vtroq; certe modo tantundem vfusadteperuenit.Adhas tam ineptas Isti- Alea. tias,aleatores(quorum infaniam auditu ,non Venatio, vfu cognouere)venatores prsterea ,atqiaucupes adiungunt.Namquid habet, inquiunt, voluptatis,talos in aiueum proijcere, quod to tiesfecifti.vtfi quid voluptatis inefTet, oriri tamen potuifTct ex frequenti vfu fatietas'? aut qu®fuauitaselTepoieft,acnon faftidium po tiu',in audieJo latratu atque vlulamcanum^ aut qui maior voluptatis fenfus eft,cum leporem canis infequitur, qu4m qufi canis canem^ nempe idem vtrobiq; agitur, accurritur enim, fitecurfusobleftet, At fi te cadis fpes, laniatusexpeftatio fub oculis perageJi retinet,mi. fericordtam potius mouere debet,fpeSare lepufculum icane,imbccillum ivalidiore ,fugacem ac timidum kferoce,uinoxium deniq; At h»e acrudeli dtfcerptum. ItaqjVtopienfes totum hodie ars hocvenandi exercitium.vt rem liberis indigell deo- .nam,inlanios(qaam artem per feraos obire lumaoeo, fupradiximus)rcieceront. infimam enim icotweiuspariemefle venatione flatuum ,reliquas eius partes Sc vtiliores &honefliores, vt qu® &multo magis conferant, Sc animalia necef- •fitatis duntaxat gratia perimant .quUm venator abmiferi auimalcuii c®de ac lanj^tu, tuhil PIM nifi voluptatem petat- Quam ffeflandenecii libidinem tn ipfisetiam bellijs.aut ab ammt crudelis afFeftu cenfer.t exoriri, aut in crudelitatem denique.afMdiio tam effete voluptatis vfu defluere. Hec igitur &quicquid dl eiufmodi(funt enim innumera) quanquipro voluptatibusmortaiium vulgus habeat, illi tamen quum natura nihil infit fuaue ,plani ftatuunt ,cum vera voluptate nihil habere commercij.Nam quod vuigo fenfumiucunditate perfundunt (quod voluptatis opus vi. detur)nihildefentenriadccedunt. non enim ipfiusreinatura,fedipforumperuerfaconfue. tudo in caufa ert. cuius vitio fit ,vt amara pro dulcibusampleclantur. Non aliter aemulie- Citta in res grauid® picem Scfeuum corrupto guftu, gramJis* meile mellitius arbitrantur Nec cuiufqua tamen aut morbo, aut confuetudine depraua- Tufniudiemm mutare naturam, vt non aliarum rerum, ita liec voluptatis potell. Volup- ^'r*va tatem,quasverasfatentiir,rpecies diuerfasfaciunt.biquidem alias animo, corpori alias tri- ‘F®'-’”’ buunt.Animo dant intelle6him,eamque dulcedine, quam veri contepiatiopepererit. Ad hecfuauisadditurbcneadle vits memoria, &fpesnon dubia futuri boni. Corporis voluptatem in duaspartiunturformas, quarum prima fic ea ,qu£ fenfum peripicua fuauitate perfundit,quod alias carum inllaurationc par tiufit.quasinfitus nobis calor exhauferit. Nam Volupha cibo potuqjredduntur.alib dum egerun- «tes cor tur illa, quorum copia corpus exuberat, hsc P®“** foggeritur,dum excrementis intsftinapurgamus.aut opera liberis datur, aut vilius prurigo partis friftu fcalptuve lenitur. Interdum vero voluptas oritur,nec redditura quicquam quod membranoftradefiderent, nec ademp. tura quo laborent.cete ru qu» fenfijs noftros tamen vi quadam occulta,ied illuftrimotu titillet afficiatquc,& in fe cohuertat, qualis e* muficanafeitur. Alteram corporee voluptati» formaei volunt eire,qn^in quittoaiq;eqnabili corporis flatu confiflat ,id efl, nimirii fua cuiufque nullo interpellata malo fanita?-Hec fiquide, fi nihil eam doloris oppugnet, perfe ipfadcleClat, etii fi nulla extrinlecus adhibita voluptate moueatur. Quafiqua enim fele minus eflert.minufq; offert fenfui,quam tumida illa edendi. bibendiqae libido, nihilo samen fechximulti eam ftatuunt voluptatum maximamiOmncsfere Vtopienfes magna &velut fundamenruomniu ac bafimfatentur.vtque vel fola placidam Si optabilem vite conditionem reddat, &quafublata, nullus vfquara reliquus fit cuiqu4 voluptati locus. Namdo- Valeat lorcprorfusvacare, nifi adfitfanitas, flupore poireffof certe,nonvoloptaremvocant. lamduduexopoti**" plofumeflaptia eos decretum illoru ,qui flabilem Sc tranquilla fanitatemCnam hfc quoq, queftio gnauiter apud eos agitata efl )ideo non habendam pro voluptatecenfebat.quod prjleotein non pofiedkerent,nifi motu quopiam
LIBER SEGVN DVS. „ pHim extfario, fentiri. Verurncontra nunc in ergo voltfptates.nifl quJtenui txpe^it ftecefhocprop^ vniuerii conipirantifanitacemvei fita^.haud magni habendas putant. Gaudent .in primis voluptati cfTe .Etenim ^uu in moftamrti etiam his ,gfatique agoofcunt natur* bo.inquiunt, dolor iit,qui voluptati implaca* parentis iVidiiigeniiam.quz fatus Tuos ad id biiishoftiseft.non aliter ac fanitati morbos, quod necefsitatis cauia tam afsidue faciunquidnivicirstminntianitatistraquillitaii vo> dum erat, etiam blandifilma fuauitate pe)K* luptas^nihil enim ad hanc rem referre putat, ceai .Quanto enim in t*dio viuendum erat, feutnorbusdolorefrejfeuniorbo dolor inefTe fivtc*ters tegritadines, qus noS infeftant dicatur.Tantundem enim viroque modo efrarius,iia hi quoqUe quotidiani famis ac fitis fici.Quippe fi fanitas aut voluptas ipfa fit, aut morbi.venenisac pharmacis amaris eifent abU necelTario voluntatem pariat,vclut calor igni gendi'' Atformam, vires ,agilitatem ,h*c vt gignitur,nimirum vtrol>ique efriciturj vt quipropria iucunda^i naturs dona libenter fobus immota lanitasadeft.nis voluptas abelFe uent.Quin eas quoque voluptates, quaper nopoftit.Praterca dum vefcimur, inquiunt} aures,oculbs,ac nares admittuntur, quas na* quid aliud quam fanitas, que labefaftari. catura proprias ac peculiares efie homini voluit} pcrat,aduerfus efuriem(cibo commilitone) (neque enim aliud animantium genus, aut depugnat.irt qua dum paulatiminualefcit,ille mundi formam, puichritudinemquefufpicir, «pfe profe<3us ad folitumvigoremjfuggcrit il- 4ut odorum,nifi ad cibi difcrimen ,vlla com. lam, qua {tcreficimur,voluptatem. Sanitas moueturgratia.nequeconfonas interle, dif. ergo qu* in eonfliftu letatur ,eadem non cordefquefonorumdiftantiasiritcrnofcit) & gaudebitadepta vi^oriem^Sedprillinamrd' has inquam,vtiucunda quxdamvite condi* bur,quoei iolum toto confliftu petiuerat.ian jmenta perfequnntu^.In omnibus aute hunc dem faliciter affccuta ,protinus obftupcfi haberitmodum.nemaiore minor impediat, eet^necbona.fua eognofcet atque amplexaneudoloremiiiquadovoiupiaspariat :quod bimrf Nam quod non fentiri fanitas difta neeeflario fequi ccnfent, fi inhontRafit. At cft ,id vero perquam procul ft vero putant, certe forme decus contemnere ,vires detere- Qdsenim vigilans, inquiunt, fanum efie Ce re.agilitatemin pigritiam vefEere.corpusex* non fentit, nifi qui non eft< quem ne tantuS haurire ieiunijs,fanitati iniuriafn facere, &c^- autftupor,aut lethargusadfttingit ,vtranicatera natur® blandimenta relpuerc ,nifi qui* tera non iucundatufibi fateatur,ac deleftabihscfuacommodancgligat, dum-alioHi pub. lemf At deleffatio quid aliud quamalionohckmveardentius procurat, cuius l&bori» vi* mine voluptas eft^Amplcftuntur ergo in pri. ce maiorem aDeo voluptatem eXpectet.aliomis animi voluptates(cascnim primasomniu quin ob inanem virtutis vmbram, nullius bo* principeique ducunt )quarum' potifitmam nofemetaffligere, YSlquo aduerfaferre mi* . partem cenfent ab exercitio 'virtutum, boniistnoleftepofdt jtturiquamforMffe Ventunsque vit® conficientia proficifci.Earum vora.hocvero pu«nt’eiTe dementifisimum ,ani* luputum quas corpus fuggcrit .pabnamfammi^ue &ifift crudelis, 8c crginaiufam ingrai lati deferunt .Nam edendi bibendique fuatifsimi,cui tanquam debere quicquafn dedig-t uitatem.&quicquid eadem obleftamentiranetur,omnibuseiusbeneS<ijsrenuneiat.H®G Annota^ tioncm habet,appetenda quidem,fed non nieft-eorum de virtute ac voluptate fiententiaj duS? hoc fi lanrtaris gratia ftatuunt. Neque enim per fe 'qua nifi farcias aliquid infpiret homini cadiligeteri jucundaelte talia, fed quatenus aduerf® valitusimmifia' religio, nullam inueftigari ere* letudini clanculum furrepet! refiftunt. ideoqi fiuOthumanarationeveriorem,quainre re* fapienti ficuti magis deprecandos morbos, fleoeaa fecus fdntiant, excutere nos neque quam optandam medicinam, &doloresprO. tempus patitur,BvqUereceiTeeft. quippe qui nigandos potius', quam adfciicehda folatia, narrahda eorum InRituta, non etiafn tuenda ita hoc quoquevoluptatis generenon egert} fulcepimus. C*teruro hoc mihi certd perfuafelicitas qu^ deiiniri pnefiiterit. quo voluptatis geded.vtVt fcfehabeant hscdecreta, nufquaRi Vtopienerefi quifquam fe beatam putet, is nccefie' neq}pr®ftanriorempopulum,nequefaliciofiam ac eftfateatutfetum demum fore faliciisimum, remeflerempublicam. Corporefant agili vedeicrip- fi ea vita contigerit, qu® in perpetua famej geto^;, virium amplius quim ftatnra promit* fiti.pruritu,efu,potationc, {caiptu,fri£bjque tat.nec ea rame improcera. Etqtum neqsfiolo traducatur,quEquiranOnfasfci folu, fcdmifint vfquequaqifertili, nec admodum falubri feraetiamfit, quis non videt Infim* profecalo.adaeTfesaffcmitarefcteperantiaviftui fto omnium he vdlttptares ftmt ,vt minimuniunt, terr® fic medentur mduftria, vt n}®(ynccr®- neque enim vnquam fubeunt, nufquam gentium fit frugis pecorifqtiepronifi contrarij* conianfibedetoribus-Nemp? uenfusvwrior, aut hominum vtuacioracor* com edendi voluptate copulaturefuries^ idqj pora.paucioribufque morbis obnoxia.Itaque non fatis *qua lege ;Nam vt vehementiori non ea modo qu® vulgo faciunt agricote.du kaloogiorquoquedotorefi .quippeSeaote iigeiiteribiadminifiraiaconipicias.vtterram voluptatem oaicitur, &nifivoluptate'vni naiuratnaligniofem.arte atque opera iuuent, commoriente non extinguitw. tiuiufinodi fed populr manibas alibi radkitus' euulfam ,fyluan^
VTO fyIuam>alibicon(itainTMn$'^Qain re habita «ft non vbertatis/ed vedtune ratio ,rt elFcnt ligna aut man.auc Huuijs,auc vrbibus ipiis vicinidrarminore enim cum iabore terreltri itinere, fruges quam ligna longius afferuntur. Gensfaciiisac faceta.folers^ocio^audes,corporis UboiTam(quumcrt vfu5)latis patiens. Cseterumalias haud quaquam fandappetens> Vtiliras animi ftudijsinfatigata. Qui quum inobis aclinga* cepiflent de liceris &diulplina Gratorum Graxrx. (nant in Latinis preterhiftofiasac Poetas.ftihilerttquod videbantur magnopere proba. luri)mirum quanto ftudio contenderunt ,vi Doolt' easiiceretipfisnoftra interpretatione perdif tas^ Vtocere.Cospimusergo legere.magisadeo primu pic lum nerecufare iaborem videremurjquamquod fruftum eiusaiiquemfperaremu».Atvbi paulum proccfsimus.iplbrum dili^ntia fecit ,vt noftram haud fruftra impendendam animo ftatimprsBciperemus. Siquidem iiteraru formas tafacileimitafi.verba tam expedite pronunciare.tam celeriter nfandare memori», St tanta cu fidcredderecceperuht, vt nobis mi* racuiicfTei loco.nifi quod pieraqjpars eorumj At nunc fiipites tusquoqidecreto iimt ,ifta fibidifcenda fiim- &caudi. pferunt; Enumero fcholaflscorumfeleftifsi* CCS dicamis ingenijs,& matura state fuerunt .Itaque tut liteminusquamtriettio nihil erat in lingua quod rts.fttlirequirerent, bonos aufores, nifi obftet libri cifsima menda,inoffenfe perlegerem, jias litcras, vt vo^urw id quoque facilius arri* ribuseor pncrunt.quod noUnihi! iliis eflent cognats, rupuiur. Sufpicorenimeamgentea Qrscis originem duxilTe.prcmterea quod Termo illorum cstera fere Perltcus,nonnulla Grifci fermonis veftigia feruet in vrbium ac magifiratuum vocabulis.Habent ex me (namiiaroru farcinam mediocrem loco mercifiquarto .nauigaturus innauemconieci.quod mecumplan^ decreueramnunqui potius redire quam cito) Platonis opera pieraqs, Ariftotelispiura, Tbeophraihimitemde plantis.fed pluribus, quod doleo,in locis mutilum.In librum enim, dum nauigabamus.negligentius habitum, cercopithecus inciderat.qui lafciuiensacludibundus, paginas aliquot hinc atque mdecuulTas lace. rauit.Ex hisqui fcripfere grammaticam ,Lafcaremhabenttantu. Theodorum enim non aduexi mecum, nec diffionarium aliquem f ineterHefychifi ac DioTcoridem. Plutarchi ibelloshabentcharilsimos,.& Lucianiquoq; facetijsacleporecapiuntur.Ex Portis habet Ariftophanem.Hornerum,atque Euripidem, •tum Sophoclem minufcuiis Aldi formuiis.Ex hiftoricisThucydidem atque Herodotu.neenon Herodianu. Quin in re medica quoq, fodalismeusTricius Apinatus aduexerat fecum paruaqusdam Hippocratis opuTcula ,acMi- Wedici- eroteclinen Galeni.quoslibrosmagtioinpfe navtilil' eio habent: liquide &fi omniu ferd gentium medicaminime egent, OBiquaia taruniin PIM maiore honore«ft, vel eo ipfo qutjd eius cog. nitionem numerant inter pukheitimas atq, vtilirrimaspartesphilofophiz ,cuius ope phi- , lofuphi» dum natur» fecreta Tcrutantur ,videnturfibinon folum tdmirabileminde voluptatem percipere.fed apud autorem quoq, eiusatqueopificemfiimmainircgratia. Qu» Contfni czterorum more artificum,arbitrantur.munplswn, di huius vifendam machinam homini,(quetn folum tantas rei capacem fecit)ekpofuiflefpedhndam.coqucchanorcm habere ,curiofunt acfoiicituminfpecVore.operifque fui admira* tore.quameu quivelut animal expersmentis,tantum ac tam mirabile fpeflacuium llu> pidusimmotulque neglexerit .Vtopienfium itaque exercitata iitens ingenia mire valrt ad inurtionesartiu.qu» faciant aliquid ad com* mod»vit» copendia.Sed duas tameti debent nobis Chalcographoriam 6t fiiciend» chart», nec folis tamen nobis, fed fibi quoque bonam eius parte,Namquum oftenderemus eis libris chartaceisimpre^ab Aldoliteras,& dechaf t» fiicied; materia, ac literas imprimedi facul* tate toqueremur.aliquidmagisqua explicare, musfneqjenimquifqui erat nofirumqiii aU terutram calleret) ipfifiatim acutifsiml con* iecerunt rem, Sc quum ante pellibus jcorticibus.ac papyro rantum fcriberet,ram cbartam illico facere, &literas imprimere tentarum: qux quu primo non fatis procederent, eadem f»pius experiendo,breuifuntytcuqueconfecuti.tantumqi effecerunt, vt fi elTcni Grzco* rum exepiariaiibroru,codices deelTe non pofi fent.Atinuncnihilhabec amplius, quam ame Commemoratu elb: id vero quod habent.im* prefsisiam libris,in multa exeplariorum millia propagauere. QuHquised rpefladi gratia veberit.quem infignis aliqua dos ingenij ,aut longa peregrinatione vmm multaru cogni* tioteftarum commendet (quo nomine gratus fuit nofter appulfus) pronis animis excipitur. Quippe libenter auoiunt ,quid vbique terrarum geratur. Cstefum mereandigratia nonadmodum frequenter appellitur. Quid enim ferrent.nifi aut ferrum ,aut qUod quifq, referre mallet,aurum argentumve^Tum qu^ ex ipfis exportanda fint.ea confultius putant abfe efferri.quamabalijs illinc peti,quo &exteras vndique gentes.exploratiores habeant, neque maritimarum rerum vfum ac peritiaat oblitum eant. DE SlS. VlS: PRO feruis nequebello captos habent MinhanifiabipfisgefiD) neque feruorumfiitos, iutgerii neqsdeniquequenqiia.quem apudalias asquit» gentes feruientem pollent comparare,fed aut fi cuius apud feflagirium in feruitiu vertitur* aut -quos apud exteras vrbes (qnod-genot mulco frequenriu&eft)admi{ram fiicinusde* ^naiiit fupplido .Eorum ^m.nuiltos.iD* terdum
LIBER. SE ter<}anis{HmatosTiIi Ispius etiam gratis im> petraios,auferunt. H^c feruorum genera noti in opere folum perpetuo,vcrumetiam in vinculis habent,fed Tuos duHus ,quos eo deploratiores,ac deteriora meritos exempla celent, quod t^m prsclara educatione ad virtutem egregie inftnifti, contineri tailien ab fcelere non potuerint. Aliud feruorum genus eft, quum alterius populi itiediaftinus quifpiam laboriolus ac pauper elegerit apud eos fua fponteferuirc. Hos honeltc tradant, acnifi quod laboris,vtpote cofuetis, imponiturplufculum, non multo minus Clementer ac ciues habent, volentem difcedete (quod non fepe fit )neque retinent iOuicum ,neque inanem pe tgrodimittunt- ^grotantes ,vt dixi ,magno cum tiiadfedu curant ,nihiique prorfus omittunt, quofanitati eos vel medicina, vel viflus obleruatione rellituant. Quin infanabili morbo laborantes alsidehdo, colloquendo, adhibendo demum qua poiTunt leuamentafolantur.Caterum Ii non immedicabilis modo morbus fit ,verutnetiam perpetuo vexet j,tors atque difcruciet ,tumfacerdotes ac magiftra- (potanea tushortantur hominem;quandoquidem omnibus viia munijs impar, alijs molefins ac fibigrauis morti iamfua fuperuiuat; ne fecum ftatuat peftem diutius ac luem alere> n^ve quum tormentum ei vita fit, mori dubitet,quin bona fpe fretus ,acerba illa vita velutcarcere atque aculeo ,veliprefemet eximat, vel ah alijs eripi fe fua voluntate patiatur,hoc illum,quum non cqmmoda ,redfup-, plicium abrupturus morte Qt ,prudenter ia. durum, quoniam vero facerdotum in ea re confiiijvdeiVnterpretumDet,firobfecutU' rus,etiampiefaRdeque fadurum. Hsequibusperfuaferint, aut inedia fponte vitam iiniunt,autfopitifine mortisferifa foluunturi Inuitum vero neminem tollunt ,nec officij erga eum quicquaimminuunt ,perfuafos huc pacto defungihonorificum.AHoquiqui mortem fibi conlciuerit, caufanon probata facerdotibus& fenatui.hunc neque terra fteque igne dignantur, fed in paludem aliquam turp«eoo* pitermfcpultiisabijcituf. Fcemina nonante iugijs. annum duodeuiceiimum nubit. Masnon nifi expletis quatuoretiam amplius. Ante coniu* sium mas aut fcemina fi conuincatur furtius libidinis,grauiter in eum eamve animaduertitur,coniugioque iilisin totum interdicitur, pifiveniaprinctpisnoxaremifcrit ,fed 8y>atermaterq;famiiias,cuiusindoTno admillum flagitiumriLonquamfuasparces parum diligentertutati.magOce obiaceni infamiz ,id facinus ideo tam feuere vindicant ,qQod futurum profpiciirot,Tt rari in coniugalem amorem coalefcerent,in quo ecatem omnemcum Tnovideantexigendam,& perferendas infii>- per,quas ca res aifert.molelbas, nifi ivagococubitQ diligentcrarceantur.PoiToin deligendis eoniogibui iBeptifiimum rituis^Tti no- CVNDVS. bisvifum efijadprimeque ridiculum, illiferio ac feuereobferuant. Mulierem enim.fea virgo fcu vidua fit, grauis Sehonefta matrona ruvensproco nudam exhibet, ac probus aliquis vir, ^unefe, virifsim nudum pueli* procUmfillit. Hunc morem quum vclut ineptum ridentesimprobaremusjilli contra csteranim omnium gentium infignem demirari Ihiltitiam ,qui quum in equuleo comparando.vbi de paucis agitur nurnmis.tam cauti fint.vtquamuis fere nudum nifi dctrafta fella, tamenjomhibufque reuulfisephippijs recufent emere, ne fub illi* operculis hulcus aliquod delicefccret ,in deligenda coniuge, qua ex «aut voluptas, aut tiaufeafit totamper vitam comitatura, tam negligeter agant,vt reliquo corpore vclbbu» obuoluto ,toiammuliereiti vix ab vnius palm* lpacio)nihi! enim prster vultumvifi tur) «ftiment adiungatitque fibi nonablquc magno(fi quid offendat poftea') male conscendi periculo. Nam neque omnes tam fapientes funtjVtfolos mores relpiciant, &inipforum quoque lUpientum cotiiugijs ,ad animi virtutes iionnihil additamenti ,corporis etiam dotes adijeiunt,certe tam fceda deformitaslatere fub iliis potefi inuolucris ,vtalietlacepror-i fus animum abvxore queat, quum corpore iam feiungi tlon liceat; Qualis deformitas ,fi quo cafu contingat poft contrafHs nuptias, fuamquiique fortem neeefle ferat, alite vero ne quis capiatur infidijs ,legibus caueri debec,idque tanto maiore ftudio fuit curadum, quod Icfoii illarum orbis plagarum fingulis iunteontenti cotiiugibus, Sc matrimoaiunt ibi haudf*pealiterqoimmortefoluitut,nifi DiuortiS adulterium in caufa fuerit,aut morum non fb< renda moieftia .Nempe alterutri fic offenfo,fafla ab fenatu coniugis mutandi venia,alter infamem fimul ac coelibem perpetuo vb tam ducit .Alioquin inuitam coniugem ,cuius nullafit noxa, repudiare, quod corporis obtigerit calamitas, id vero niillo paSo «ruti nam Sc crudele iudicant tum quenquamd«-i feri, cum maxime eget folatio ,&ieneauti, quum Se morbos aberat ,Se morbus tpfa fit, incenamatque infirmam fidem fore. Cste-^ rum accidit interdum, Tt quum non fatis ins ter fe coniugum conueniant mores, repera tis vtrique alijs,quibus cum fperent fefuauios eireTi4luros,amborum fponte feparati ,coua matrimonia contrahant, haud abiquefenatus aucoritate tamen ,qui nifi caufa per fe atque Txoresfuas diligenter cognita, aiuortia non admittit .Imo ne fic quidem facile, quod rem minimi vtilem fciunt firmandse coniugum charitati ,facilem nouamm nuptiarum Ipem efie frropofitam. Temeratorci coniugij grauifsima feruitutc pleffuntur ,& fi neuter erat cmlebs.iniuriam pafsiC velint modo )repudiatu adulteris ,coniugio inter fe ipfi iunguntur alioquin quibus videbitur. At £ Isforom alteruter eiga tam male me- Crentem
VTO teritus. Hanc probitatis memoriain Seviuis efiicacirsimarentur incitamenta virtutu ,& gratifsimudefunftis cultum putant,quos interefrcquoquc dc fe fermonibus opinantur, quanquam(vtcft hebes mortalium actes)inuiltbiles.Nam neque leticiu forti conueniat libertate carere migrandi quo velint, 5jingra- torum fuerit prorfus abiecide defideriu amicos inuirendifuos.quibus eos dum viuerent, mutuus amor charitasque deuinxerat ,quanqua bonis viris,vtcstera bona.aufta poftfata potius,quam imminuta conieftant .Mortuos ergo verfariinterviuer.tes credant, diiforum faaorumque fpeffatores ,coq; res agendas fidentius aggrediutur.talibus veluti freti pc?- fidibus,& abinhonello fccreto deterret eos credita maiorum prselentia. Auguria, c*uraf- qucfuperftitionis van* diuinationes ,quarum apud alias gentes magna eft obleruatio, negliguntprorms atque irrident .Miracula vero, qu£ nullo naiurzproueniunt adminiculo,ve ,lutpriefenmopera teftesque numinis vcnerantur.quali3& ibi frequenter extare ferunt, &magnisinterdum acdubijsin rebus publica fupplicatione,certa cum fiducia procurat, impttrantque. Gratum Deo cultum putant natur* contempliuonero.taudcmquc ab ea. Tita afti funttamcn,hiq,haudfanipauci,quireIigione •u dufii,literasnegligunt, nulli rcru cognitioni ftudent.neque ocio prorfus vili vacant,negocij$tantu,bonisqueinc£terisofficij Ifatuunt futura pollTata felicitatem promereri. Itaque ftbj sgrotis inferuiunt,alij vias reficiunt ,pur> eant follas.pontcsreparant.cefpitcs, arenam, lapides efFodiunt.arboresdcmoliunturacdiP- lecant,bigifque ligna,fruges,item alia in vrbes importanc.neeinpubiicum modo.fed priuatimquoqimimftrosacplusquamferuos agut, Namquicquid vfquam operis eft afperu,difficile,fordidum, aquo plcrofquc labor, faftidiu defperatio deterreat, hoc illi fibi totum libenteshilaresqidefumurt, eseteris ocium procu. rant.ipli perpetuo in opere ac labore verfantor.nec imputant tamcn.nec aliorum fugillit vitam.nec fuam efferunt .Hi quo magis fele feruosexhibent.eo maiore apud omnesin h'o norelunt. Eorum lamen hsrcfes duK funt, Altera ccelibum.quiron Veneremodoin totu abllinent, fed carniu efu quoq^quida animaliueciamomniu.reiedlisq; penitus tanqua noxijs vit^ pnefeniis voluptatibus ,futurae duntaxat,per vigilias ac fudores' inhiant ,eius propediemobtinendslpealacresinterim vegetique. Altera laboris haud minus appetens, conitigium praefeic.vt cuius nec tfpernantur folatiu.Sc opusnatur* deberefr,8e patria: liberos putanr.Nullam voluptatem refugiunt, qu® nihil eos ab labore demoretur. Carnes quadrupedu vel eo nomine di[igunt,quod tali cibo fe validiores ad opus quodque cenfeit. Hos Vtopianiprudcntiores.at illos fanifiores reputant. Quos quod cotlibatura anteferunt PIR matrimonio ,afperaque vitam plaCid* anteponunt: fi rationibus nitercntur.irrideret,nue vero quufe fateantur rcligioneduci, fufpiciut ac reuereniur. Nihil enim loliciciusobferuanc, quanetemerequiequavllade religione pronudet.Huiufinodi ergo funt.quos illi peculia ri nomine,fua lingua Buchrercas vocat, quod verbulatine religiofos licet interpretari .Sacerdotes habent eximia fanffitate.eoqi admodum paucos.neque enim plusquim tredeciin in fingulis habent vrbibus pari templorum numero.nifiquumicurad bellum .tunc enim fcpiem ex illis cum exercitu profeidis,totidem fuFficiuntur interim.fed illi reuerfi ,fuu quifq» locum recuperat.qui fuperffint ,hi quoad decedetibusilfis ordine fuccedat,comites interea funt Pontificis. Nam vnusreliquis prseficitur. K’ic5mB Eligunturipopulo.idqiCEterorumritu magiftratuum,occultis ad ftudia vitanda luffragijs,cledi^ fuo collegio qonfccrantur.Hirebusdiuinisprafunt, religiones curat.ac moru veluti cenforesfunt.magno^uc pudori duciturab his quenquam tanquam vitse paru pro. bat®accerfi,compeiiarive,C«terum vt hortari atque admonere iliorum eft ,ita coercere, atque in facinorofi^s animaduertere,principis atquealtorumeft magiftraiuum;nifi quodfacrisintcrdicunt.quos improbe malos comperiunt nec vllumfcrefuppliciu eft quod horreant magis. Nam &fumma percelluntur infamia,3c occulto religionis metu lacerantur, nccorporibusquide diu futuris in tuto. quippeni properam pcenitentiam facerdotibus ap probenr,comprehenli impietatis pcena Senatui perfoluunt,pueritia iuueniu>q; ab illiseruditur.nccpriorliterarS cura,qua moru ac virtutis habeturmamque fummani adhibent induftriam.vt bonas protinusopiniones, &coferuand? ipforum rcipublic® viiles, teneris adhuc, &fequacibus puerorum animis inftillent.qu® vbi pueris penitus inlederint ,virosper totam vitam comitantur,magnamque adtuendumpubiicsBreiftatum(qui non nifi viti|s diiabirur, qu® ex peruerfis nafcuntur Fcemin? opinionibus)afferuntvtilitatem. Sacerdotifacwdo- bus(nifcEmin* flnt.nam neque ille fexus excluditur,fed rarius.&non tiili vidua,natuque ^ grandiseiigitur)vxores funt popularium fcle£Hftim®.Nequeenim vili apud Vtopienfet magiftratui maiorhabetur honos vlqueadeo, vt fi quid etiam fiagitij admiferint, nulli publico iudiciofubfint, Deo tantum ac fibi relinquuntur.Neque enim fa.e putant illum, quanfumutsfccleftu,mortali manu cotingere .qui Deo tam fingulari modo velut anathema dedicatus eft Qui mos illis facilior eft obferuatu, quod facerdotes &ta pauci,&: tanta cu cura deliguntur.Nam neque temere accidit, vt quiexbonisoptimusad tantam dignitatem, foliusrcfpeftu virtutiseuehitur.in corruptela &vitiu degeneret, &fi iam maxime contingeret,vteftmortaliuoatura mutabilis, tamen qua funt i
feftocu dierum apudVco piefesob reiuacio- LIBER SECVNDVS. 17 qua(bntpaudtate,nfcvl!a przter honorem priuatirderoget. Itaque nuUa deomfti el^< potcftaieprfditi.adpublicamcerceperniciem giesin templo condicitur, quo liberum cui* nihil magni ab his momenti pertimefccndum que fit, qua fofmi Deumvelit dfumma relifit.Quos ideo tam raros atque infrequentes gioneconciperemullum peculiare Dei nomi habent,ne dignitas ordinis,quem nunc tanta muocant.fed Mythrse dutttaxat ,quo voca* vencrationcprofequuntur, communicato cu bulocunfttin vtiam diuins maieftatis natumultishonorevilefceret.prsefertimquumdifram.qUjecunquefit illa,canlpitant,nUl]zcon* ficileputentfrequenies inuenire tam bonos, cipiuntur preces, quas tlon pronuticiare quivt eihnt dignitati pares,ad quam gerenda n* uisinoffenfa fuafectapofsit. Adtemplum crfufBcic mediocribus elTc virtutibus; Neceogoinfinifefiisdiebusvcfpere<onueniunt,4d- rum*ftimatio apud faos magis, qu4m apud hucieiuni^afruriDeo de anno menfeue,cuius exteras etiam gentes habetur »quod inde ft~ idfeftuftipoftfcinusdieseft,profpcreafto,gra cilepatet.vndcetiam natum puto. NetnpS tias.poflerodie.namis primifeftus cft,mane decernentibuspneiio copijs.fcorfum illi non ad templaconfluitur,ytinlequentis anni me* 'admodu procul cofiduntm genibus, facrai in* fifue.quetnabilloaufpicaturi feflo Cnt.fauduli veftes.tenfis ad ccelum palmis, primum ftumfcliccmqucIUccelTumcomprecentur. At omnium pacem,proxime,fuisviftoriam,feJ in finifeftisantcaquamtettipiumpetuntvxO- neutri cruentam parti comprecantur. Vincenres.domi ad virorum pedes ,liberi ad parentibus fuis decurrunt.in aciem, feuicntefque tum prouoluti ,peccafTe fatentur fefeaUfadinproflieatosinbifaentjVidifletantum atque miflbaliquo ,aut officio indiligenter obito, appellafieprsfcntes ad vitam fatis, difflucnveniaroque errati precantur, ita fi qua 1< hiitium concaftus veftium »reliquas quoque beculadomeftica:fimultatisoffuderat,ralifa* fortunasab omni bellorum iniuria defendit. tisfaclionediTcutitur.vti animo puro ac ferc- Qua ex re apud omnes vndiquegente.s, tanno facrificijsinterfint, nam intereflb turbido, ta illis veneratio, tantum verse maiefiatis ac* religio cft.eoqucodij irsuein quenquamfibi celsitjVt&peab hoftibus non minus faluiis conrcij,nifi reconciliati, ac dcfecatix affefti* ad ciuesrepartarint.quamabipfis ad hofies busad facrificianon ingerunt fefe, vindi^he attuliflent .Siquidem aliquando confiat, fceleris.magnxquemetu.Eoquum rCfiiurit, inclinata fuorumacie ,defpcratis rebus, quum viri in dextram delubri partem, fceminse feor* jpfiin fugamverterentur, hoftesin csdem ac fuminfiniflramcommeant .tumita fe collo* prsedam ruerent, interuentu facerdotum in> eant ,vt cuiuique domus mafculi ante paterpellatam ftragem ,ac diremptis inuicem tremfimi!iasconfideant,fceniinarum matercopijs, pacem sequi? conditionibus elTe comfamilias agmen claudat. Ita profpicitur,vti pofitam atque confiitutam .Neque enim omnesomniumgefiusforisab his obferucn* vnquamfuitvlla genstam fera, crudelis, ac tur,quorumautoritaTedomiacdirciplinare' barbara, apud quos ipforum corpus non fa* guntur,quin hoc quoque fedulo cauent vtl crofanftum atque inuiolabile fit habitum.Fe* iunior ibi pafsim cum feniore copuletur, ne ftos celebrant initialem atque vkimum cu* pueri pueris crediti ,id temporis puerilibus iulque menfis diem. Se anni item, quem in tranfigaht ineptijs ,io quo deberent maxime menfespartiuntur, circuitu luns finitos, vi religiofum erga fuperos metum ,msuimum folis ambitus annu circinat. Primos quofque ac prope vfiicum virtutibus incitamentum dicsCyncmernosipforupoflremoliguaTraconcipere .Nullum animal in facrificijs pemernosappelIat,quse vocabula perinde fomadlant ,nec fanguine rentur, it cidibus nant, ac fi primifeftiSc finifefti vocentur. Dediuinamgaudere clementiam ,qui vitam ani* lubra vifuniur egregia ,vtpote non operofa mantibus ideo eft elargitus ,vt viucrent. modo ,fed ,quod erat in tanta ipforum pau- Thusincendunt ,Si aliaitem odoraments^ad citate neGeflarium, immenfi etiam populi cahsec cereos numerofospraferunt ,non quod pacia. Sunt tamen nmnia fubobfcura.nec "hsc nefeiant nihil ad diuinam conferre nam* idsedificandiinfeitia fadhim, fed confiliofa* ram.quippe vt nec ipfashominumpreces.led cerdotum ferum ,quod immodicam lucem Seinnoxium colendi genusplacet &:his odocogitationes difpergere ,parciore acvclut ribusluminibufquc,accEEterisetiamceremodubia colligi animos ,Si intendi religionijs ,nefeio quomodo fefe feniiunt homines nem putant, que quoniam non eft ibi apud erigi, atque in Dei cultum animo alacriore omnes eadem, Scvniuerfie tamen cius fornle confurgere. Candidis in templo veftibu* quanquam varie ac multiplices ,in diuine amicitur populusjfacerdosverficolores indui* naturecultumvelut in vnum finem diueftur.&opere&formamirabiles, materia non fa via commigrant .idcirco nihil in templis perinde preciofa :neque enim auro intexte, vifiturauditurue,quodnon quadrare ad cu* aut raris coagmentate lapidibus, fed diuer* dias incommune videatur. Si quod profis auium plumis tam feite, tantoque artificio prium fit cuiufquam fectefacrum, id intra ]ftboratqrunt,vt operis precium nullius eftidomefticos quifjue parietes curat. Publica matio materie fuerit squanira. Adhoc in tali peragunt ordine, qui nulli prorfus ex illis roiucrum pennis plucnifque, &certis eafum Confer. Co Vto» pienCu At apud nos qui funtin- S uinatifmi,arif proximi tlTe contendunt.
VTOPIifi raram ordinibus, ^ui'^usin iacerdotis veile inodo,priuatimcurant.HincvbiniM] priuati difcrimlnantur, arcana quzda dicunt contieft,ferio publicumnegociuagunt,certrvtro* ncrimylleria.quoniminterpretationecognifcicjucmerito. Nam alibi,quotus quifquc elV ta(qu* perfacrificos diligenter traditur )diqui nefciat, ni(i quid feorium profpiciat fibi, uinorummiefaeneficioruih.fuzque viclfiim quantumuisflorenteRcp.femct tamen farno pietacisin Dfum,ac mutui quoque inter feofperiturum.eoqueneccfiiitat vrget, vt fuipo* ticij admoneantur. <^um primum faccrdos tius,quim populi, id cft, aliorum habcndai^ ita ornatus ex adyto fele offert ,cundU protirfbiracionewf cenfeat. Contra hic ,vbi omnia nusin terram venerabundi procumbunt,tam omnium funt,nemo dubitat, (curetur liiodoi alto ab .omni parte filentio,vtipfa rei facies vt plena fint horrea publica) nihil quicquam terrorem qucndamvelutprzfcntiscuiufpianj priuaci cuiquadefutiiru. Nequeenim malignum.inisincutiai.Tellure paulum morati, danareru diftributioeft,neq; inops, neqimen* toabftccrdotefigno',eriguntfefe:tumiaudes 'dicus ibi quifquam,&quu nemo quicqua ha- Deo cjnut^quasmuficis inllrumetisinterftinbeat,omnestamen diuites funt. Nam quid diguntiilijsmagnaexpafceformis, quim qu* tiuseffepoteft; quam adempta prorfus omni noftroTifunturorbe.' E* iliis pleraqj, ficati folidcudine.lztoactfanquilloanimoviuerei qui liobisin viuluht.multum fuauitace vin- Tion de.fuoTiftu trcpidu,non vxoris querula cunt,itaquzdamnoftrisne conferenda quiflagitationevexatum.nopaupertatefilio medemlTnt.Verutri vnainrehaiid diibie longo '^6016171,000 defili® dote anxia ,fed de fuo. 'nos interualioprsecellunt, quod omnis eoru luoruniqueomniu,vxoris,filioru, nepotum, muficajfiuequsperfonatur organis, fiae qua pronepotum,abnepotu,& qaslmlongampovoce modulanturhumana,ita naturales affeuerorum feriem fuoru ,gencrofi prsfumunt £hisimiiatuf 8c exprimit,ita fonus accommoviftu efTe.acfelicitatefecurum. Quid quod datufadrein,feudeprecantisoratiofit,feu Iqnihilo minushisprofpicitur, qui nunc irapo* ta.pUcabilii,turbida,lugubris,ir3ta,ita rei fen tes olim laborauerun t.quim his qui nunc la* funiquendam melodi® forma reprzfentat.vt borant Hicaliquisvelimcu hac equitaieauanimosauditoruinmiruminmodumafficiat, deat aliarum iuflitiam gentium comparare, penetre£,fDcendat,folcnnejadvitimum conapud quas dilpeream.fivllum prorfus comceptis verbis preces,facerdos pariter populuf* perio iuftiti* squitatifque veftigium .Nam quepercenfentjitacompofitas, vt qu«e fimul qu^ h®c iuftitiaeft.vt nobilis quifpiam aut cuncli recitant, priuatim quifque ad femet reaurifex,aut fenerator,aut denique alius quifferat.In his Deum &creationis ,&gubernaqua eorum,qui aut omnino nihil agunt,aut id tionis,&c*tcrorumpr®terea bonoruomniu quodagunt,eiusgeneris eft.vtnon fit Reiquilibecrccognofcitautore,totobreceptabe public® magnopere neceffarium, lamam ac neficia gratias agit. nominatim vero quod deo jpiendidam vita,vel ex ocio ,vel fuperuacuo propitioin eamrempublicam inciderit,que fit negocio confcquatur,quum interim mediafelicifsima.cam religionem fortitus fit,qui fpc ftinus,anriga,faber,agricola,tanto tamque afret effe verifsimi.Quain re fi quid erret,aut fi fiduo labore ,qoem vix iumenta fufiincant, quid alterutra meliu$,& quod t)eus magis aptanecciTario ,vtfine eo ne vnum quide anprobet,orare fe eius bonitas efliciat.hoc vtiipnumpofiit vila durare Reipub. vicium tame ie cognofeat, paratum enim fequi fc quaqui adeo malignum parant, vitam adeo miferam verfusaBW 4*i^*^>'>^° ^forma fit ducunt;vtlongepotior videri pofsit condioptima, &fua religio reftiisima, tu vti &ipfi tio iumentoram,quifaus nec tam perpetuus la conftantiam tribuat, &c®ieros mortales om* bor,nec viftus multo deterior eft, 8eipfis etiS neis ad cade inftituta viuendi,in eande de deo fuauior.necvllus interim de futuro timor. At opinione perducat nili infcruiabilem eius vohos &labor fterilisatqueinfrufbiofusin pr^- luntatemetiafit, quodin hac religionum vafentiftimulat,& inopis recordatio feneftutis rietate delectet. Denique precatur,^vt facile occidit,quippequibusparcioreftdiurnamerdefundtum exitu ad fe recipiat, quim cito feces,quamvt eidem pofsit diei fufficere ,tanroue pr^finire quide non audere fe. Quanqua tu abeft vx excrercat,& fuperfit aliquid, quod quod inoffeniaciusmaiflate fiat,multo magis quotidie queat infeneclutisvfumreponi .An ipfi futurum cordi fit.difficillima morte obita non h®c iniqua eft Sc ingrata relpublica,qu» adDeumperuadere,quimabso,diutiusprofgenerofis,vtvocant,&aurificibm-, 8eid genus perrimo vit^curfu dif*:.., .Hacprece didta, reliquis, aut ocjofis,aut tantum adulatoribus, rurfus in terram proni, pauioquc poft erefti, &:naniumvoluptatumartificibus,taniamudifccduntpranfum ,&quod fiipereft diei, r.-ra prodigit, agricolis contra, carbonariis, ludis 8c exercitio militaris difeiplin® percurmed!aftinis,anrigis &fabris.fine quibus nulla runt .Defcripfi vobisquam potui verifiim^ omnino Refp.eifet, nihil benigne proipicici eiusformamReip.quainego certe non opti- Sed eorum florentis ®tatis abufa laboribus, mi tantum,fedfo1aetiam cenfeo.quafibi fuo annistandemacmorbo graues, omnium rciurepofsitReip.vendicarevocabulum.biquiram indigos, tot vigiliarum immemor. tot demalibtjde^ublicoloquentes vbique comac tantorum oblita beneficiorum, miferrima
LIBER SE morte repenfat ingratifsima. Quid quod ex diurno pauperu demenio.diuites quotidie ali' quid no modo priuatafraude.fed publicisetia legibus abraduntjita quod ante videbatur iniurtuni,optime de Rep.meritis,pe&ima referre gratia,hoc ifti deprauatu etia fecerunt, tum prouulgata iegeiuditiLItaqiOmneshas, qute *nodie vfquam doreni Rel^b.animo intuenliac verfanii mihi,nihil,fic meamct Deus, OC' eurtit aliud qua quseda colpiratio diuitum, de fuiscommodis Reip.nomine tituioq; traSanftium ;comminifcunturq; 8c excogitant omne» modos atque artes,quibus,quse malis artibusipficoftgefTerunt.eaprimum vt abfq; perdendi metu retineant, poft hoc vt pauperum omnium opera ac laboribus quim minimo fiti redimat,eilque abutantur. Hicmachinamer.ta vbi fcmel diuites publico nomine ,hoc elt etiam pauperum, dccreuerunt obferuari, iam leges fiunt. Ai hominesdeterrimi, cum in cxplebili cupiditate, qu£ fuerat omnibusfuffeclura,ea omnia inter fe partiuerint,qua longe tamen abVtopienfium Reip.felicitate abfunr'?equacu ipio'vfu fublata penitus omrit auiditate pecunix,qu3ntamoles molefiiarum recila.quataicilerufegesradicituseuulfa eft^ Quisenimnefeit fraudes, furta,rapinas, rixa*, tumult',iurgia ,feditibne$,c?des,proditioncs, veneficia ,quondianis vindicata potius,quim refrenata fuppl.cijs,interempta pecunia commori,ad hrc metum, rolicitudihem,curaSi labores,vigilias,eodem momento quo pecunia perituras.quin paupertas ipfa ,quzfola .peciiiiijs vifa eft indigere,pecunia prorfus vndique fiablata,protinus etiaipfa decrefeerec. ld'quo fiat illufirius,reuo!ue inanimo tecum annum aliquem fler lem atque infoecundum, in quo multa hominum millia fames abilulerlt ,contendo pUn^in fineilliuspenuris,exculsis diuitum horrcis,tantum frugu potuifie reperiri, quantufi fuiltei inter eos diftributu,qups maciesac tabes abfumpHtiillam ccelifolique parcitate «emo omnino fenAflet ,tam frcilcviftus parari po/Tet.nifi beata ilia pecunia ,qu« prseclare fcilicec inuenta eft,vt aditus ad viclu per eam patcfccret.folanobis ad viftum viam intercluderet.Sen;iuntifta,-nondubito,etiam diuites,ne’c ignorant quanto podor eflet illa conditio nulla re neccflariacarere.quim multis abundare fuperflub.tam numerofi» eripi mali-s.quJm magnis obfideri diuitijs. Neque mihi quidem dubitare fubit,quin vel fui cuiufi que commodi ratio,vel Chrifti feruateris autoritas^qui neque pro tanta fapientla potuit igporarequid optimum efiet.neque qua erat bonitateidconfulere.quod non optimu fri- .ret)totutnorbcmfacileiohuius Reip. leges iamdudumuaxifret,nifi vna tantum bellua. CVN D Vs. ij} omnium princepsparenfque pefiiu fuper^ii; reluftaretur,hsBc non fu5s commodis profpe. ritatem.fed ex alienis metitur incomodis.Htec ne dea quidem fieri vellet,nul!isreli£lis miferis quibusimperare atq; infulcare pofiit. Q^oru tniferijs prsefutgeat ipfius comparata felicitasi quorum fuisexpltcatis opibus, angat atq; incendat inopiam. Hkc auemi fcipcns mortalium pererrans peftora.ne meliorem vite capeflantviam.velutremora retrahit ac remoratur, quse quoniam prefsius hominibus infixa eft, quam vt facile pofrit euclii. Hatic Reip. formam,quam omnibus libenter optarimiVtopienfibus faltem fcontigifle gaudeo,qui ea vitte funt infti tuta requuti,quibus Reip.fundamenta iccerunt,non modofe; licilsime.verumetiaih quantum humana pr$- fagiri conieiiura conti^t,«ternum duratura. Extirpatis enim domi ceteris vitijsambitionis &fadiionum radicibus; nihil impendet pericuii.nedomefticbdifsidio laboretur, qutevna multahimyrbium egregie munitas opes pclfundedit. At falua domicohcordia,& falubribusinftitutis.nori omnium linitimoruminuidiaprincipum(qu5f 5piusidiam ©lim fempef reuerberatatentauit) concutere illud imperium,aut commouere queat.Hjcvbi, Raphael recenfuit.quanquam haud pauca mihifuccurrebant;quseineius populi moribus legibufq; perquim abfurde ridebantur iaiHtuia.non lolumdebelii gerendi ratione, Sc rebus diuinis,acreligione,alijf^uc,ififoper coram infti-. lutis/cd in eo quoqueipfomaxime.quod maximum totius inftitutionis fundamentum eft, vitaicilicet,vi£iuique communi, fine vllo pecuiiie cemmercio,quavna r? funditus euertitur omnis nobilitas, magnificentia ,fplendoP^ maieftas,vera,Sc publica eft opinio.decora aiqueornamentaReipub. tamen quoniam defcfiiim narrando fciebam,neque mihi fatis exploratum erat,poflct fte ferre, vt contra fuam fententiam feniiremr.pfKfertim .quod recordabar eo nomine quofeiam ab illo reprehenfos.quafi vererentur, ne non fatis putarentur fapcre.nifi aliquid inueoirent.in quo yellicare alioruminuentapofient.idcircu&illprumin* ftitutione,& ipuus oratione laudata >mana apprehendens intro etsnatunt ducp^prcfatits tamen aliud nobis tempus,ijfdem de rebus aisiuspogitandi.atquevberius cum ep conferedifore.quod vtinam aliquando, centingeret. Interea quemadmodum haud pofium omnibus afientiri qu; di<fta funt, alioquiab homine citra controuerfiam eruditilsimo;fimul 3c rerum humanarum peritifsimodta facile confiteorpermulta efle in Vtopienfiu Republica'; qus in noftris ciuitatibus optarim verius ,qui Iperarim. -pio, iPIQRASt
^AM M ATA ae mori pleraque ®R4£CIS versa. RHENANVS "'bILIBALDO PIRCHEIMERO, MAXIMILIANI CAESARIS A CONCILIO, ET SENATORI NV- REUBERGENSl S. D. Elleprofius conuenire mihi vivacat-at qui transfert.ad aliud fubinde refpu «^K'^funifuit, ciarifsime Eiliba[de,it cere cogirar.nimiruadidquodvertendu de- ^^^^^Thom? Mori iliius Britanni; defumpfit.quodquotiesfit.rr.ultoplus fudatin- Wcoris Epigrammata ,quK nuper geniu quacu luu aliquid jpgignit.Vtrobiqifa* ErafmusnofterRoterodamusad ne miruseftThomasWonis-naclcgantifsime memifit, tibi nominatiminlcribere. Siquidem coponit, 8c feliciijime vertit. Quafluutluauiinultis, adeo reb’fimiles inter vos eftis Vcefi^; ter huius carmina ?Quaeil hic nihil coaftuf iuris peritus, vtcrq; cu Romaose tu Grscs do Qua funt oja facilia.nihii durii eft nihil Icabru dus.Vterqinoinpublicismodo Cax duitatis nihiltenebricolum.Cididuselb.argutusXatifiindbonib'verlans, ftd Scobfingularenego* nus. Porro Bratifsimaquadaftftiuitatefic oia cioruexplicandoru dexteritate, &in.dadiscoteperat.vtn^ilvnquaviderim lepidius. Credi Iilijs prudentia,luo quifqsprincipi charilsimus derimego Mufasquicquid vfquaeftiocorum iHepoientifiimoBritanoru regi Bcnrico.tu leporis,laliu,in hunc contulifle. Qualufitele- ^ratiAimo Csefari Maximiiiano .Naquidde ^nter ad Sabinum alienos pro fuistollenteni fortunis attinet comemorare,quas vtriqj pop fiberos^QualalfeLaluridet, qui videri Galfidetisamplirsimas,vtveIhocquicquidcftor' Ius tam ambitiofecupiebaffSunt autem huius namenti.quod ex diuttijs accedere putatur, files nequaquam mordaees,red candidi.melli; neutri defit,quin potius *dcdis virtutu,maxiti,bJandi,8equiduispotiusquaamaru!enti.Io' m^liberalitatis,exepIisabundefuperCtmate' caturcnim,ied vbiq; citra dentem.ridet .fed ria.Sed &vtriqjpaterobiigitnominusliteris, dira contumelia. Proinde queadmodu Syquafenatoriafiimiiia clarus. Icaqi cu amiciti* rusTherentianus Deraeam belle pr*dicans, fimilitudo fit autor&*qualitas,hae Mori fce- Tuquantu.? quantus, inquit, nil nin lapientia turatibi nuncupare cozruetifiimu duxi VI que cs,ita de Moro dicere licebit. Quantus quStus multis alioqui nominibus amore profequeris eft,nilnifiioc'eft.lainterei'igramatographos dehisrtiiEpigriimatisimpenfius copletlaris, Pontanum flcMaruiiumin primis hodie mi- •n)es,magnifacias,Huc adde,quod nemini reratur Italia .ac defoeream, fi non tantundem ffiusmiltt poterant hi lepidifsimilufus.quaei, in hoc natur*,vtilitatis vero plus .nifi fi quis quiinhacquod aiuht,harena aliquado ut def. indcmagnoperefecrcpitiuuari,dumfua Ne» cederetbl{tus.Naisdemuh'ouerit,quafitegre Kram celebrat Marullus, 8c in multis «iv»* gia res dbSu epigrama,qdfquis ipfe fuerit/uu js7‘Tett,H eracHium quendam agens, aut dum ronnuquilrigeniumhoeeiercitaiionie gene Io. Fontanus veterum nobis epigrammatiftarepericiitatus.Sedenim,rdquodtc non latet, nim nequitias refert, quibus nihil fit frigidius, argutiahibeatepigramacubreuitateconiun- &boni viri ledtione magis indignum, ne difta.fitfeftiuu.&acclamatiunculis.qu* kistcam Chriftiani. Sdlicet yfqj adcovctuftatem CdiiRjUctTcc Gr*d vocat.fiibinde claudatur. ilbssemulari,cordi fuit, quam ne contamina- ^uajfinSdotes omneis cumulatifsime licet rcnt.ficaficrisabllinusruntjViaGrscisolim ihhis Morids Epigrimatibus reperire.prse- PoniponiusLsetus,reRoman*lineu* cafti* ieniminhisqusipfigenmt.niincseteris,quse moniam violaret, homo fuperftitioTc RomaiGrscisverrarunt.inueniionislausprifcistri nus.Caetenim quemadmodum hi lufus Mori buitur,Quaquahicquoq,n6minus magni fiingenium oftendunt &infignem eruditione, ?,ri meretur comodereddens ex aliena lingua, fic iudicium nimirum aere,quod de rebus haqua feribes. labor eeitevertetisrspenaior Si* bet,exvtopiacuinuIacifsime eluxerit. De qua quidequircribitdibereft,S( inuentioai libere paucuobicermeiiunero.quod hanc acuratif* fimus
jlmus in literis BudsUs, iilcOmjMrabilis iite melioris eruditionis antiftes,& ingens ,atque adcp-vnicutnGalliarumdecus.ita vt decebat, luculenta prsfatione laudauit .Habet ea hoc genos decreta,qualiariec apud Platonem,nec apud Arifloceletri ,aut etiam luftiniani veftri, Pandeitas fit reperire. Et docet mimos fiorfanphilofophicd.quam illi ,led mWgis Chriftiand. Quanqua(audi per Mufas bellam hiftoriam')' cum hic nuper in quodam grauium aliquot virorum conftfiu, Vtopisc mentio orta fuif. fet ,&illam ego laudibus veherem ,negabat quidam pinguis plus habendum Mora gratis,quSm a&iario cuipiam Icribs ,qui irt curia aliorum fentemias duntaxat enotet ,doriph6rcriiamfitu(quodaiunt)interim alsidcn^ do,nihil ipfe cefens. quod diceret omnia ea ex Hythlodsi ore excepta, Moro tantum in literasmifia.Proinde Morum nullo laydandumalioquinomitic.nifiquod hsc comode retuliflet. Etnoadeerant,qui hominis mdicio velut reftiisime fentietis album adijeerent calculum, fliietow av TouTovt rau iiwgov 5^«- KetiVTir^lOp «v/ga{ OU T6V^ TwxavT«? .«Ma Touf /oK/ftwf TOir •ao?^t>7f usuTo-vreii »mXttvM^V- T©--' Poftrem6.fi hoc quoque fcirecupis, Guil.Lilius.Morifodalis, cum quo vertendis Grjcis epigrammatibusiam olim col!uGt,qu^ ProgymnarrnaPotiiuiofuntinfcrrpia.Britannus eft,V!r'6mn)fanado£his,noh fnodoGrp cos autore5,fe'3 Sc eiusnatioriis rfores vernaculos domeftitenoios habens,Vt qui in infula Rhodo fuerit aliquot annos commoratus, is riuoe iudu Jiteranu.quem Londioi Coletuj inftituit,magna cumiaude exercet. Quod fupereftjCumtibi per occupationes licebit, quii businobeundis iegationsbus adminiftradaqi Republiea laboriofifsime diftraheris, hoclibeili in manum cape,lege. &Moro .cuius os, vtputo nondum vidiffi ,fcd ex feriptis ialri pridem cognitum habes, faue. BcnC vale clarifsime vir. Bafilcat, VII. Calen. Manias. Anno M. D. . xviil. PROGYMNAS^ MATA THOMAE MORI, ET GVILIELMI LILii SODALIV1« . AOYKIAAIOY^ Yp ^tf^XXHTTjcte^Hf e p©- ip ofx«, Tl T5eift>,d>Ne'ip,£p»A.T<t“ T4 IM —Kf cJ)o.(5«9iif, V-.w T. MORI IN A^ARf^M. MitreM Afelepiddtirtapudfe vidit auarus, Mus quid in <tdefiicU,dixnArnice me4? Mus blMdt arridens,tBUe,inquit,tmiciimmitt) Hic H9n rtSumqiure fed ht^ttium. G. LILII. Murem Afclepudes mte&o vidit audTUSi ^tquidapid meomas,itu]iit,avi}cefACisf Mas ridelts,inqttit^ibilo Verearis amice, l^inabsfeviSum.ledvuhtqtiaro domum. nAAAAAA. nXOvM) ;,ip JTXSJTOwfo? _TTtVHTOy. •"ptr TS^VMf- G. .LILII IN AtTAliFiL Diuitias locuplrtis-hahes,animamfid e^Mi Haredi 8diues.fid tibt /olus egens. T. MORI. Diuittas locupletis habesjnopii/iii mens eji. Omifir baredi diuesjuopf^ tibi. AOYK.IANOY. «X»'M-v«<fov ysvoftwp -coTi ,vvp Jtpi* \i7ns0\s, .. HOU TS«\ip i|lTipOU,S8«^jueW llf tTtpopyap Uftvof 4x«ip i/XnvfaKTO-A^-JsA-^ .,Xip?uTaf fu’ J'' oXttf ov/^vef.eiMaTVX*’^* G. Lim, DE POSSES-^ {Ionibus incectis. Vitper Achemtnida,fed nuncfumus trua MeaipfU Et nmcbiauTtafus,mac alium petimus, JD« etenim &nosalter habere SepHtat.atntbismlnifcafustnefi.- T. MORI. I:^i^etA£bemtxid*ftseTam,nunceccs Mfmppu
THOMiE MORI ET GVIL. T. MORI DE LVXVAd^Abam rurjus denenim ex aCio. Mepropnum nunc iJfeputAt,prepTtum il/eputA^af. Aji f_fo nullius fKm,nififertis ager. AAHAON. 2»^i«T«'250>AaT§li?>&j),nc(i eTasfaiT* ttoA- 7r4VfH(/ tTfllftOT«T«- T. MORI, DE luxu immodico. Multas tdkfcare dmos,&pafcere multos, eJI adpauperiem femitareQa quidem. G. LILII. Corpora multa aleret compluresponerefedes, Ipfa ef ad fummamfemita pauperiem. AOYRIANOY. ftfTtflvHfoftivOfjTloy a-Z\) «yccJ-Sji «TToXet^, us eft' j_^i/</'4o (r2iJ XTtecv&p» Efj' tf‘o^of euTOfj ef ecficpeo Tca/Tx vo^lfcf, ««Tar,>tstt s/k7r«v«ft4Tgo{/ ‘cptjgfisSTa. G. LILII DE MO- derato fumpru. Dimtyt vtare tuis,tanquam moriturus. Tanquam vichtrus,parcito diuttijr. Vtrfapiens efi ille qmdem,qui bec amho volutans Parcit^qui^modum fumptibus appficuit. T. MORI. timquam iam moriturus partis vtere rebus. Tanquam vitans denuoparce tuk. lUeJapiTaquiperpenjisbqs rite duobus. Parcus erit certo munificuf^ modo. AAHAON. EXTtJ? Kal ffTJ 7T>X.H^^l7el)(Oi»pCfi.TOp Xi^lv’ U’p«p, TOUJ . T, MORI DE contemptufortuns. lamportum mueni,Spes &Eortuna valete. Nil mihi vobifeum ef.ludite nunc alios. O. LILII. lnttemponum,Spes&Portuna valete. Silmihiv$bifcum.luditenttnc alios. nAAAAAA. rKf tTTt^np -yv/AVaf ,-j-vftvof wo a-z^eiui} K« Ti jutTKp cgSp -g rUefj G. LILII DE MORTE. Jvgreddor naius teTtam,egredtor quoq, nudas, ^iMfrufrafudeo,funera nuda vidensl T. MORI. Huiusvt in terram venific nudus abibo. Qmdfn^afudofunera nuda vidensl ^AAHAON. 0<v^. )v9U Ta A«Tf«s >tsu ivtipi KUffgtp Tricaret tkii od'op 6c libidine. Si quis ad infernos properet defeendere manes, Buc iter accelerant,balnea,vma,Venus, G. LILII. Hoscabgantis rapiunt ad teSa tjranni, Pracipiti curfu,balnea,vina,Venus. Owxow'tf<> Sx«7r7^ (s-ifcip exlY'^1' mdCpoLv- /'op, •CtCig aTHp xecflrtgap x/«p. TOp/Xip y«p ^laxvvTKjTrfaft/flTWjiKTgfBB piilT^eC, Tovs/li XiYOvT* ^iXftp> au Trgo^vXectf^fa- Jii&Ct. KAVOp Kf/va jS«gUp,0?7rOT4 XCcS^IJ T«y «TTOTlif tplXJKfTS/np tx‘^1'’'*^'*^^* T. MORID£ 6Apamico. Nfl« aqae nocet bic,quifefe odiffefatetor. Atque hic quipuramfn^t amicitiam. Oforem monitusfuffo-.fu^fefed illum ^omoddvqui^mefin^t amare,queoi Pt^mus hic certe efiit^icHS,quifqms amicus Creditus,occulta fubdolus arte nocet. G. LILII. Hon is^mladit,liquide quiibxerit,odi. ^amquiffnceramfnp^ amicitiam. Vitabis certe quemnoueris effe nocentem, Afl iUum nunquam qui tibi dixit,amo. iSe mihi£rauis eJl boftu,qui clam nocuijfe Gaudet,qui^Jidemfert in amiettU. EIS AAKAINAN AAHAON. ru>tVOp {/oVff^cC X«K<UV«C TS«X(VTf07rop 4* 75aX4/.(0IQ TSKJt/^tOp klf 7r«Tg«p «xup i’ivT«7ro^«, AvTy)l«?|«OU.c^» RTTetT®- XX«T4X0YX*’F» «ff «pS^oy^opiTTi KTe.IJ.kvip. «XXOTfioy GSTKpTef UTTSp 4<f'ep. tffi S7n('l'7'u<r<a 7r«Tgi/«tjX5U J4v‘.Tcitf'' T. MORI DE Milite Spartano. In patriam amifis celeripede dum reditarmis, Coalpiciens^nafum ftua Lacana fiutm, Obuiafublata corpus tranfuerberat bajia. Hacfuperoccifum mafcula verba loquens: Degener oSpartesgenus,ito 'mtartara tandem: Ito,degeneras &patTia,&genere. GVIL. LILII. iQcum nudum ebello gnatam remeare Lacana Vidit,& inpalries accelerare lares, InfiUtans contra,ped:us traiecerat hajla. Horrida inextinclum voce virago furens. Spartanam quando espatriam mtnutHs,aHof^ Ai manes tandem degener,inquir,abi. ArAoioy.
i{XevctTSf)4tTOfo-« T. MORI IN CLAV- durh &Aupidiim. 'Clauda tibi mensefi,ftpts.natiirdnot4j^ ExterisT emas interioris habet. GVIt. LILII. T^uses itt^ia.vtpeiibus.natara etenim dai- Ixtmus^ecmen,quodlaiet 'interm. AAHAON. EiVlpipjiaflftp «/^TraSftf/, . >(5« fiK fip -f TTlxflftfJ «</'ft Ti </'ft ;«c6ftvi77e:S’fj|J,'ya|)(fX. T. MORI THEOPHRASTI apud Aulum Gellium Oilemma . 5» vitare queas,quafunt patienda,feieiide. Scire quidempulchrum,qua paterere,foretl Sin quaprafeieris vitandi efl nulla patefias, ^idprafeire iuuat,qiia pattere tameti! G. LILII. Sipojfer capisquifqtidm prafeirefiiimos. Et vitarefimul.fdrefuauejhret. Sin patienda ttbi prorfus qua fcire requirit, j^idprafetffeiauatlnamqHe neceffepati. . T. MORI, CARMINE "iambico trimetro. FrafiirefiqHeas,qua oporteatpati, J^tuaj^nonpaii,Sonum efi vtprafiiat. Jtfi uoporteat,licetfci.v,pati, Trafcire quid iuuatlnecejfe enim efipati. HAAAAAA. AlV «^0* «(hxepovt a(l''iTsiy^ TK<f "ip •yKfVTTWxoV» lifioig ytvjJf 01 e^o,)t5« 9'ecvKT«. T. MORI IN PVOS fratres ,vrio &natos & mortuos die. i^atiier hic tuhiulusfratres complecHtur. ex hie Luxfimul vhd duos drpariti&perimit. G. LILII. Sdatuorhk tumulusfratres habet.ma duobm Lux &natales,mortis &rna fuit. ZiUfjXUKv®.^ >Tccwgo?, o^ecTU/of ,d'i ... XjurHfjWgflsTnJf.ewTiOTrwji^Kvecw- Taitrus,olor,farjrus,per amorem luppiter aurum EuTopa,Led^ssM:iopa,t)driaes. .^^AAHAON. Evv(<tT«f;^ou(r«f tp<x(r/p Ttvif.if ^Vl efiu^ TOCTtif^^ Aia-jl5c3\p Kc^t)C<cT»- T; -MORI IN SAPPHO. Idufis ejfe nouim referunt,fidprorfus aberrant, Lefbica idrh Sappho Tieris efi decima. G. LILII. Quam temere dixere muemquidam 'elfeforares Mufarum,en Sappho Lefoisadefi decima. ArA0(OY sxoaastikoy. ne’«TV^©- TOp . • _ 5(«2i.xor «vecyxeca-jtfV .crKTOgfji. G. LILII, IN ^REAM Satyri SUtuam. Jiet Satjrusfujus circum is,aitt ake coactum •lUuiidemcircttmfafimerat as Satyre. T. mori; ^brfitm admiranda 'dum ctTcumfieSitur arte, MtSdtiru hk te^t as ,aut Satyro as tegitur. EIVSDEM. Jutifii Satyrus iam circumfieSitur ari. Auttfio Satyrus iamctrcumfieS'itUT are. ElS^ ArAAMAXrOBHS. £x JcoHf ^ifliOjTtv|«vX/fiop lx.<A'x/9olO Uj^liTiXur 5;x7ro:\iv'i'!g7«e'«TA G; LILII, IN STATVAM Niobes. ixvttdfaxumDqniefecere,fedipfi Exfaxe vitam denuo Praxiteles: .,T. MORI. „ Djf ex viiia lapidemfecere.at qtium lapis ejfem, *Me viuamfecit dema Praxiteles. 2XM£2N;aOY- Alc^or sso"c73Xt^/’%iKovi Txdls TtflHTiWoilfS T. ^MORI IN STATYAM Ncopolemi. CepTopis vtBs te tota Nioptolemihicfiattia ornat. Vtfactat,faciunt hinc amor,Vmcpietas. G. LILII. Hoc te donaretpropterpietatem &amorem Signo Cecrofidum turba Seoptoleme. LILII PROGTMNASMATA. io ArAOlOY. T. MORI DE ibV^fe MVTAtO. XfijXoptX^tf^ppvovp cot -jep -sscVtt-n^ ystg •Tittrus,otor,fatytuf^'oh'amoTe etlHppiterauru efi EuropesXedeSjAntiopes.Danacs. G. LILII. FINIS progymnAsmatvm THOM^E MORL ET GVILIELMI LL LII SODALIVM.
EPIGRAM^iN svscEPTi MATA CLARISSIMI, DISERTISSIMIQVE V1R.I THOMAE MOB.i BRI* tAntufUraqut «Grticii yerfa- Ereor illutbifsime princeps,dum mo< ^rc virginum, que rfausform; fu^noii Ifidunt ,piflure leinocinio gratiamiL ^lepidis verfic\ilis co 1parare, ftudeo nc ^eOs quamaiimc do teplacerepotuiflent,id eft,ip(iu$rei nouitate, fraudarim.Nam quum iliico in pr^fentem coronatione luamconfcriptos eos piSori exornandos dedifrem,eirecit certe podagra ,^ua protinusquam opusincboauic,incommoaif- {ime tentatus eil,v^t eos nunc tandem ,ferius aliquanto quam res poihilare videbatur ,exhibeam.Itaque(ii tecum pro infita humanitate tua liberius agilini$)aaudrcio, maiorem ne gratiam verficuiis nolbispi^oris manus adiecerinc.an pedes ademerint .Qujppe quibus efFeftum eft.vx mihi verendum fit,ne non minus fera,ac proinde intempeftiua videri tibipoGit hsc noftra gratulatio,qu^m olim Tiberio principi vifa elt ,Ilienilumilla confoiatio,quaeumdemorte filij,iamdiu defundi, confolabantur.quamille faceta dicacitate de- Iufit,reipondeDsfeeorumquoque viceni do- Iere,quod bonum militem aminiTent Hedorem.verum eorum officium, adiudum ndo fenefeentem modo ,red plani przmortuum, non potuit eflenon ridiculum.meum vero ab hocvitio vendicat immeniailla de celebri coronationetua l£Citia.qus quum pedoribus omniumtam efficacem iui vim acprsfentiam impreflerit.vt fenefeere vel integra state non po&it,efiedc nimirum,vt hoc meumofficium no iero re perada atq; euanida, fed praeisin rem pnefentem peruenifle . rideatur. Vale princeps illuftrifsime,&(qui nouusac rarus regum titulus eftJamatiG lime. DIADEMATIS DIEM HENRiC/ OCTAVI, ILLVSTRIS-- fimi ac fauftiisimi Britanniarum R^s,ac Catherinf Rean; eius felicirsim£,Thoins MoriXondonienfis, carmen gratulatorium. Squodfuit Anglid tempus, Grutiuquefupertse^etagendaubi, Hac ejl ilia dies niueoJignanda lapillo. Lata diesfajiis annumeranda tuis. Meta hac feruitq eji,hac [tbertatis origo, TriJiitiafniSilatiria^ caput. Nam iuuenemfecU decus bmemorabile nojiri Vngit,& in regemproficit ifia tuum- Regem qui populi non vnius vjque,fed orbis Imperio dignus totius vnus erat. Regem qui cunSis lachrymas detergat oceUis, Gaudia pro longo fubfiituatgemttu. Omnia difcufts arrident peSora curis, Vtjelet excujfa nube nitere dies, lampopulus vultu liberpracurritamccno, lam vix latitiam concipit ipfe fuam. Gaudet,ouat,geJlit,tah fibirege triumphat. Nec quicquam rex quolibet oreJinat, NBbilttas,vulgi iamduebmobnoxiafeci, •Nobilitas,nimiumnemeninanediu. Nunc capta attollit,nunc tafi rege triumphat. It merito caufas vnde triumphet,habet. Mercator varijs deterritus ante tributis, Nwte maris injjietas puppe refulcat aquas. Leges inualtda prius,tnib nocere coacia. Nunc viresgaudent ohtinuijfefisas. Congaudent omnesparitet,pariter^rependunt Omnes venturo damnapriora bone. Lam quas abdiderat cacis timor ante latebris. Promere quiqi fiuasgaudet& audetvpts. lam iuuatijpotuit totfurumfi qua tot yticas Tam circumjpellasfallere preda manus. Non tam diuitias vllum eft (magnum ejfe folebat ) QtufitasnuUo crimenhabere dolo. Non metus occultes infibilat aurefufiurros, Nemoquod taceat,qu6dvefisfurrer,bahet. lam delatores volupe efi contemnere,nemo Defrrri,nifi qui degludit ante, timet. Cenueniunt igiturfimulatas,fexu5,& ordo, Caufajj non vllumcpnimet vlla domi. Stuminus'mterfini4umfacrisriteperaSis, Rex init aufiicqs regna Britanna bonis. /^eunquemgreSntr,J}^ie conferta videndi, Vsxfinit angufiam turbapatere viam. Opplenturfj domus,^pondere te^a laborant, ToBiturafiiBu clamor vbique nouo. Necfemel efi vid^e(atis,locap/urima mutant, Siqua ru^useumparte viderequeant. Ter
EPIGRAMMATAi ii Ttr^eSareiauat.qurdmbimcj^fiiantunaTeti S2li^d,quodin huetiiirh f&teif iefcMere qkddanh Quonutnranibii^nxtt amAbihia? fopule peftt commodus rfifiie. UiUeimercormTesexceljier omnibus extat, QKetimtn antefuo notat ptdcm^ parenti? it dignum angiif.e corpore robur babet. Sicpatriam,vt decattspratulii ille patri. Krc minus iUe manuefi agilis^qimm pecorefortis, Nwmirer.quid enim tronprincipefat ab illo. Seu res diftriclo debeat e^egeri. Cui culnm ingenua artibus ingenium ejl\ SfU quumprotenta auide concurritur hafir. Seu petat oppofium miffa fagittalocumi Ignea vis eculi't,Venusinfidet ore,geni Efi color,mgeminfs quifiletejfe rbfiii Illa quidemfacies alacri veneranda vigore Effepotefi tenera virginisyilfe viri. Talu eraUlsympham quamfifimlauit AcbiUes; Talis,vbt .ismonijs He^ora traxit equis. 0Jianimi prefians vna cum corpore vsrtus Cem,natura nonprehibenTe,queat. Imb etiam vultu virtus peUucet ab ipfis Efifacies animi nuncia aperta boni. <S^m maturagratu fideatprudentia mentes jQuamnonfillfcirt pecoris alta quiesi JQtusfj modofiriemferat ,&moderetur vtranque, Qtunta verecunda curapudicitia, jyuam rranquillafoUet placidum clemetiapeclusi ^ainprocul ex illo fifiusabejl artmo. Erincipis egreffus nefi.ri(quasfingere non efi) Erafifert certas vultus&ipfinotas. Atqua iufiitia efi, regnandi quas habetanesi Erofequilur popubim qua pietatejuum, Bacfacile ex vultufiunt iUuJhia nofire. Hacfunt ex noshu confitctenda bona, ^odfit aficimur,quod bbertaiepotimur, QMdjj abiere timor,damna,pericla,dolor, £uodredaerefimul,pax,commoda,gaudiaatiJuss Eximij virtusprincipis inde patet. Eneruare bonas hnmenfa liceniia meUtesi Idq^ etiam in ms^is afiblet ingenijs. Atquamuiserat antepitts,mires tamen Illi Imperium dignos atrulir imperio. Bam bonaqua pauci fera fecerefenecla, Eretinus inprime prajnitt ille die. iBico corTeptbsiricliifitcarcere.qutCquif Confibo regnum^erat an:'e malo, dfitfi delator erat,vim tmnl. ringturarBiti Vt mala qua multis fectrat,ip{i ferat: Ad mercatores aperit mare.fi quod ab illis Durius exadum efi ante.remif.t onus. DefieSiif^ diu magnatumnobilis ordo, obtinuitprimo ptifima lura die. IUe tnagifiratus &munera pubfica,venii Guafueture malu, donat habenda bonis. Etverfs rerum vicibusfebciter,ant e tulit indoSuspramia.doSus habet, legbtti antiquamfnam verfa euertete regnum DebueTam)falfite pini^ decufj. dedit. Onmiscum^ prius prerfiis defiifceret ordo, Ertrtmm efi omnis redditas ordo fibu Cafialia quemfinte neuem lauerefirores. Imbuit &monitis Ehilofipbiafku. li^ominibus populus multis obnoxius eitmis Srgi erat.hoc vr.am'penimuit^ malum: Atrex,hincmtui quump9jfet,poJfet &inde Congerere mmenjas,fi voluijfet,epes. ' 'Ornnibus ignoutt.ficuros reddidit mires. Solliciti^ malumfubfiuht omni metus. Ergo aliospopuli reges timuere,fid ifium, Per que nane nihilefi quod timeatur,amAni: Bofiibus bprinceps multum metuendefuperbis. Opopuloprinceps non metuende tuo. Iffe te metuunt.nos te 'veneramur,amamiif; lSis,}iofiererit,cur metuaris,amor. Sic teficuramjdempfofjfatellite tutami Vndiqs prafiabuntthinc dmbf',inde timor. Extera bella qatdtin,coeatfi Gallia Scotis, Sit tantum concors Anglia,nemo rimet. AtprocuTintefiina aberunt cert.imlna.njm^ Semina,quas caulas vnde oHaniur,habent? Primum equidem de iure ta.i titulo^ 'corona Quafiioiam non efi vUa,nec iffepotefi. Quacertarefilet iam tu pars vtraquefilus. Boliilis hanc litem[oluit vterqs parens. Afi magis abs te etia efipopuli procul ira,tumuttiU Impia ciuilis quafilet efie caput. Ciuibus ipfi tuis tam cbatils es omfiibui fnus, Vtnemopofit chariorejfefibi. Quodfiforte duces committeret hapofentesi Soloetitr numprotinus illa tuo. Tanta tibi efi maiefiatis reiierenria ficra. Firmes merito quam peperere tua. Qua tibifimufuerantpatrumquacunque tuoruml Seculaprifea quibus nil habuereprius. Efi tibi namqi tuiprmeepsprudentia patris, Efi^tibi ntatTis dextra benigna tua. Efi tibi meris auia,mens teligiofit paterna, Efi ub'i materni nobilepeSiis aut. Qmd,mirum eTgo,nouofi gaudeat Angfia more. Cum qualis nunquam rexeratante,regat\ Qsud quod Utilia hac,qua vifit efi non potuilji Crefcere.coniugio cremt adauSatuo? Comgiefiipert quod decteuere benigni. Quo tibhquo^ tuis confutuere bene. lUa tibi ci!niun.xjatus communia tecum Q^m viditpopulusfieptta tenere tuus. Cuius habent tantam calata nammacitrattfs Vt thalaimsement.nobihtmq^inis. lUa efi,qua prifias vincat pietate Sabinas^ iiaiefiarefitcTafvueritberoidss. ; BiH ^
Ttt OM Fisjper quas temne cdmhta multa facit. £r^» age plurimafcnbeprecar.ttbi nempefurorem Han ego maierem quem preeerinuenk. IN PERPVSILLVK, EGE^ECO. Grus ne te rapiat Pjrgmetfattgume gaudent. Sifapias,inedia tutus in vrbe mane. HEGLlGElflDOS VVLGl HFMO*'- reSjE Cisco. Tu te ipfum obUBes,& yulgt verba loquactt Speme-benehicde tedictt,& 'tllem.tU. IN F^TFnj, £GRAECO. mordentpttUces extinguit Morio Ipchnott. 'N«» me,inquit,cerneret amplius hi pulices: DE E03INO, EGR.4ECO, SEN- tentisAril^oceiis. lerme dmidium vita dormiiur.in iUo •AEquales^ach diuesiinops^iacent. Ergo Creeje tibi regum ditifime,vita Eerme dimidiopar erat.Irus egens. ALIVD. • Nubet dum informo esju nec te viatrtfeiitUi'"- EeBx.atfomnusnivenid^iniferes.. ‘ Qmfelix igtutforte indulgentefiperUtt, ^I Infami^kmpro^entaU'timet,- '>:•. Nc* quoties venit,aut toties iamdeftitt ejfe. Fefix,atit toties incipit ejfe jmfer. QVID INTER TTRANNKM 8c principem. Leguimitsimmanifirrus Rex hoc tprarmis 'mterejl. Seriiost^rannus tjuosrc^, ^ Rexliberos putat fuos. sii.LUCn AM. ESSE TTRATl- ni vitam. iiagrtadiemmagnisexhauritcuTatjTannh, NsSf vehitTequiesyfi tamen vlla Venit. ^ec tamen hiplumarequiefcuist mollius vlla. In durapauper quam requiefcit humo. Ergo tyranne tibi hac parsfeliciftma vita efi, •Ihqua mendico par tamen ejfe Velis. BOifVM PRINCIPEM. ESSE Patrem, non Dominum, Iambicum. Princepspius nunquam carebit liberis, Totiusefi regnipater. Princeps aburidat ergofrhcifmus Tet liberis,quot eiuibus. DE BONO REGE ET •'populo. Totumefi vnus horne regnum, id^ cobaret amore, Rex caput efi,pepulus catera rrtembra facit. Rex quot habet ctuesfdolet ergoperder equenqua) taf numeratparteis corporis ipfefui. Expmitpopuliisfefe pro rege,praatfj Qmlibethuncproprq corporis ejfe caput. EON4 NON COGNOSCI NI. MORI fidumamittuntur. Perdendo bona nojhaferi cognoftmus omnes. Dumpcftdtmus,ffrmmus. Sicpopulo quaqijape matus,fedfere benignum Commendat haret principem. TTRANNPM in SO.VLNO. NK hil diflsrre aPlebeio. Eri^t ergo tuas infarsefaperbtacrijlas, Q^dflexo cuTttat fr tibi turba genu. Supdpopulus nadofurgat tibi vernceoiutd jit Multorum inmanibtts xitaq^,mors^tHit. Atfomnus quoties artus adfrin^t inertes, ' Hac tua iam totiesgloria dic vbi fitl. Tuncignatie taces truncononimpar inani, AutpauhfunBis ante cadaueribus. J^odniji conclufus timide intra tecia lateres. In cuiiif^foret iam tua vita manu. DE PRINCIPE BO- no 8c malo. bonus rjlprinceps,canis ejipcujhsgrrps,inde ^ijugat ore lupesrqtiid malusUpfe lupus. IN FKREM ET PATRONVM. Dumfurti metuit damnari Clepticus,amplo Non_^»i! confuluit munere caujidicum. Sic vbi fapediH^ immenfa volumina volm. Spero,nit,efugi'esCleptice,f fugias. IN ^SrROJ>OG7M eM ftutn pt*<Mxit,E Cisco. Sapepatrifrater quod debuit ejfe (iipeifies. Hoc velufvno oimes aJirclogi’!re canum. Aji HerrnocMes obiturum pta pamfohs 'Tibeitifed dixitpojiquamebqffe Videt. IN HVIFS. VITAE vanitatem. Damnati ac morituri in terra claudimur, imnes Carcertjn hecmortem carcere nermfugit. Carceris in multas dejcrihitur area partes, Infjulijs alqpattibus adifcant. . No» alkerqumnde regno de carcere certant. In caco cupidas carcere condit opes. Carcere obambulat hic vagus,hic vincitur in antri Hicferutt,re^t hic,bic canit,illegemit. lam quoq; dum carcernontanqua carcer amatur. Hinc alijs alq mortibus extrahimur. 'REGEM NON SATELXITIVM, fedvrrcus reddit •cucUm. Non timor muifusiucn alta palUtiaregem, Noncompilata plebe tuentur opes. Non ri^dus vili mercaWssarejatelles, i^JUalteriusjiet,vt huhiserat. TmuseritpopuiumquijicregitjVtiliorem ' VtpopulHsnullum eenfeateffefibi. POPVLVS CONSENTIENS RE» num dat &aufert. JSuieunqi multisvirvirisvnuspraefi,
EPIGRAMMATA. Hociebet his qsibuspr^eji. Trte^e debet neutujuam diutius Hi quamyoltnt quibus pdtfi- Qwdimpotentes princi^sfuperhiunt? (^odimpemntprecamf iN PERPVSIEirM:. E'Grsco- ZxatomistfmrustotumfAbrieatorbm. Alchimejum nihilhis credidit ejje minus, £x tefecijfetfi tum Diophantefiiijfes, Hempeatomis multo es tu Dkphante minor. Jutforte ex atomis iam catera fctiberet ejji, Afiipfastx tefctiberet ejfe atomos. IN AMOREM. CASTVM ET - inceflum.E Ctxco. fli duo detraxere dms incefitu &almus, Ducontraoccurrunt,hincamor,ittde pudor. Pbedram amorHipponi cbfumpferat igneus ipfum interimit^ facerprohpudor Hippo&tuttt. IN VRBEM ROMAM. EGr*ce. Graditti glntts HeBor aue,fi quiifub humo audis, Re^ira,&patrie nomine crefcetua. itnsyrbs colitur,nunc inclgta -, gesis colit Hlartt-, Q^mtu Marte minor,Martis amica tame. Mkmjidonesperiere, ades &dic HeBor Acbills-, Efiefub Aeneadis vndiq; Tbejfalsam. DE MEDIOCRIT AT & ECr*co.-.':., fHgritu ^quicquidtiimiu efi,ficfentper amaruefi, Vtierbiveltts efi,mtl quoqsfinitniumefi. IN VEHEMENTER i cem.E Grsco. Nunquam vixifii ipauper,nunquam morierif. Nempe mifrr vifus riuere mortuus es. Mquibus immenfa efi fortuna,pecunia multa, Hisvhefinem mors akquandqfacit. IN F7THAGORAE ECUEMT- thiam.EGrsco. Rebusin humanis magna efi doBrina tacere, Tefifs eritfapiens hic mbiPjttiragoras. Nempe loqui doBus ,relrquos docet ille tacere. Magnu hoc ad requiepharmacon inuettiee. RID ICV LVM IN Gelliam. modofeclarum miremur moi^raptiorum, ^odloquitur taurus,qsudcadit imbre laps Monfira antiqua nouumfuperat ,fumxeratecce Ante tenebrofum GeBia ve^ heri. TlusdiBuruserammifimeridere putaresi ,i Surrexit mediamfed tamen ante diem, ISiralicetfapeiVatamen videre priorqs, " Sapepotrfiforfanfernerq.p^_eritas, r Ifiudatbefiemamnemvnqnamvidaatatfe, Etpofihancpoteritnemovidereeljem. .> IW PALIADEM, VENE- ^ a? 'retn^;. ECneco. 'Carfft me ladis Ventrem Tritonia virgis. Corripis mdigitos cur mea dona tuosJ Scilicet Idais memorefio in rupibusoftm. Me non tepuJc&amcenfiettJfi Paris. Bafia tua efi^enfisfg tuus.mihi vendito malum. Marsmodofit malopriftinus illefatis. VITAM. HOMINIS tlTe nihil. 2sm tenuemfiriBisfpirantes a^afihis , Viuimus ^Pbcebi lampada conjpkimus. jQswtquot viuimus bkfumusomnes organa, qua^ Viiuficis anmatfiatibus aura leuis, S^ttuafitenuemrefitingatpaima vaporem Eripiens animammifiris vfqsfijgem. Sicfumus ergo mhtl,Plutoriipafiimur omnes, Eflatu minime nos leuis aurafbuet. JN PVGIONEM .EBETEM eb$tis. £Grsco. Plumbeus hic mucro tssus efi ebtufiis,ebes^i Mucroaciem ingenij fert tuus ifie tui, DE GLORIA ET POPVlI itidicio. Maxstnaparshonummfamafibiplaudit tnasn, Atq^ leuis ventofertur in ajlra'/eui. . jQmdpopuft tibivectplacesfpipe optima cacut Dat rici9,& tetneredeteriorapTobot. SolUcituspetuiesATtenOfimperAboTe..' /ll Nelaudem cerdo quamdedit,eripiat. TtrstainenmidetquotulaHdaittefi^erbif.- Ex animo laudetdata tamen tUafu^t. (^uid tibifamafacir? totalaU^is abeibe^ Articulus deleat,quul tibifamafaciti .RIDICVLVM IN .;'' miniArncfii ISufcasecratere tulit coniuuapriufqtthn .. Ipfe bibit,reddit nirfus rt ipfe bibit. Addidit &caufam ,mufcas ego non amoalixiti Sed tamen' iboiis nefiio numquis amet. DE CANE VENANTE.. Os canis implet anas alium capturus hiabar. Non capit.atquam iam caperat.orefu^i Sic mijer interea dum rem captas alienam, Sepius &meritoperdisauare tuam. CANIS IN PRAESEPh auarushomo»:,,.. . ' inprafepe canisfieno nec vefcttttr ipfet Necfinit vtfienum qui cupiiedsst equsts. Seruat auarusopes,opibus non-vtituripfe. Atque altos vti qui cupiuntqmbibet. IN ORESTEM PARANTEM occidel-e tfiatrem. Quagladiu intrudesfperventrea^^annepap^l Te peperitvenieT,telaBaueTe Prilia, . QVID PAVCIS QRAN-i dasDeuj. ^Daio-
THOM.E MORI DahonaJittengere Dem.fiiiiudU rcgerf, H9C*nttfr*fi\uu £tpT9(ulincbuma{aqt4^ petentibui aafer, Qucdaprtmbta £t maUfiiupetarent^iiifiu nulUpttare. £ruu receptrH IN DIGAHOS, £GR^IECO. NniAbfquefcmert Qmcapit yxorem defnA^a vxinefieundum, Kependepcfimt. Naufr/tgHsin lumidtbis natattilefretv. JflQnJitnbttamm IN FATVMl. eGRAECO. HdC citramaxtma Sifenisfene &ferfm irafiens,& tt SpeUare Candide Laferu,& qucdfert uferettimmonahet. S^tddetis afferat, DE SOMNO AE JNTE Siij/tmfitue candida pauperem cum diuite. Infrenus tfi amor, S«mmi]uiesvitajpes &foUmenegem, Dittitibus no&ii,quosfacies «ffe pares. Decore concitus Tr^ta demulcens lethao peS»a rore, Tarit.yel im^tbus Excutis &fen(tm totius inde mafu Ardtr pecunia. Lata benignus opes inopi perfomnia mifrtft amaueirt ^dfalfas rides dmes opes inopis! Eropter pecuniam, DiuitibusreractsraSitormentaaloleres, Amatur huic nibU Pauperibusfalftgaudiaveraferunt. Frater pecuniam. IN DEFORMEM ET IMPROSTM Captapecunia EGrxeo. Vanefcittltco, Fmgtre ii^tile ejl ammumjephfgere corpus, itemfugax amor. Hocfacile eJi,intefuHt tamenambo.fectts. ^tre^ lam prius Vamprauosanimi meresuaturareuelans. Ferit quam nafertut. Eecityternouantvadiiqtuperf^td. Atneepeemta, Sed femapmema tuadeformia membra ^am auarus antea .QMspmgarlquandobaccemerenemovelit! Mifer capiuerat, IN CAPPADOCEM VI- lusurepojlea rulentum .ECr*co. j;^icquampofeJl,v6i TipperaCappadocemordesmalaprotinus hauft» QMmnonamauerit Tabtjice perqtfanguine Cappadocis. imiusattamm IN STATVAM. FERREAii. Omruno co^KT 'ECrzco. tenere coriiagem. FfgfemJlaTture tibi rex perditor orbit iiutd formalnunquid bat Exferro tVtlor^eVifius areforet. Velfebre decidit! Hocfecerefames,eades,fiiror,aris egefias, Annsfue deperit! Hac tsuajuis omnesperdit fauaritia. Vtfolefiofculus FERSVS IAMBICI DIMETRI SRA- Tum defaentibus chvcataleAkiad candidum »Q.uaIis Genacolortbsu'- vxor deligenda/ AmorItgaueTOHt l4>n temptit id peta ^emhacfola vincs4a iSotset^Candide, Solutus aufiigit. Vagisamortbus At verus efiamoT, Tandem remmeies. mente per^case. Tandemquefinas Ratione confide Incerta C^dit Frssdetu iniuerst. Sequicubtiia. Etquembom omine Suarasfj wfiww. Ttnuiuimfyta, Q^mnttiemitki certa permanent Concorde vmsas Nonfebredecidit, Arme contxgem. Jnnifve deperit. Siju iam genus tuuoh Rej^eBus e^it. j^nibilbeatius. Frimum er^ quam volet Fttimda dulcihut Amice ducere. Natuadaugeat. SPuibns partrttihut Fgltr tih tuut Stt ortaper^ce. nmaUt
F EPIaRAMMATA; Vt mater oftiiHis Sit cuita motibus» Cumtenellula Unespuellula Infugat^xpimat. Tum quaJit indole, ^amducis, bifvidii Vt ore vrrgints injitjerenitas, Jbore vtrj^nit Abjit^toruiras. At rurfus vt tamen Sitinsttiispudor, ^ec ore vitgmts Injitprtcackas, Mtjiiquietaaue Ctngatfalacibut Viros lacertulis. Vultu modejiaJit, UtcjpeSef vnSque Vagit eceUuSs. Treculqueftultajit Varuis labellulis Semper loquacitas. FroculJjTaJiiCHm Semperfilentium. Sit illa vel modo [tttrisi YH talis yttntdo Sit apta literis, lebx, quibus beti* Frijcis ab optimis TapiUbellulis VitatH beantia Saurire dogmatai ArmatajCum quibut Hec illa properis Superba turgeat, Vec illa twiidis ilifellalugeat Frojirata cajibus. Jucundajicerit Semper,nec vnquam erit Grauif.molefiave Yitacomestua. QuadoSaparuuloSi Docebit &tuos Cum la^e Uteros Olim nepotulos. Jam te iuuauerit ViTosrelmquerei Doitaq^ coniugi/ Sinu quiefcere. Dumpata te ftuefe Mastttj, mobili, DumpU^aperfomts It voce qua necefi Progneformula Tuafuatdor. Amtena cantilat Apollo qua veltt Audire carmina, iam te iuuauerit Sermone blanduli Docto tamen ,diei lio&es^ ducere. Hotareverbula Mellita maximis Hon abfque gratiji Ab ore melleo Semperfuedtia. £uibus coherceat’. Si quando te leuet Inattegandium. Smbus leuauerit. Siquando deprimat Te maroranxius Certabit,in quibus Summa eloquentia, Iam cum eimtam^ad Pierumfaenna. .Talem olm egoputem Ef vatis Orphei Tuife ceniugem. ^tc vnquamab inferii Curajfei improbo Laborefxntmam Referre rupeam. Talemque credimus lHafenisittchtam, velpatrem queat Aequare carmine, Pu^efham. TalemqUeppeor ^anulla chariir Vnquampitpatrii Quo nemo decliei TuipeTulfiam. Talifque,qua tuld Gracthesduos.Jidti Quaquos tultt,bonis Inpuxit artibus. Hocprtpit minus Ma0ra quamparensi Qmdprifca feculas TandemreuoMmus? Vteunquen^ieums Vnam tamen tenet Hofrum^ ^rgiiient 'TenetjJed vmcams Atficvt micam -Plerijquepraferai, ^9CaiqUf
TUOMiB Caitjiit 'conferat Exh^tfiiiJfe,qH4 Karrantur omnibut Tot retrofeculis. nunc &vltimam MonetSritAmiam PerLttapenaftt Fame volucribus . Laus atquegloTid OrbisfuellaU Totmvnica, Acnon medo fiu Caffandrapatrut. Hic ergo candide, Si talts &tibi Puella nuberet, Qualese^otibi Supra Tscenjui. Defit Scetqueat Formam requirere, Dettjuequodparum Lucrere conqueri. HicJermo verus efi, j^Mcunque Jitfatis tjt bella qua placet, Heequifqiiam habet ma^t Q^mqmfibifatis d^odcunque habet,putat. Sic nunc me amet mea, VtniMeptfbi Armcementiof. Cukunquegratiam . Formanegauens 'Satura virgm. Certe licet fiet Carbone mgrier. Feret tamen mhibat Vtrttttts indole Olorepulchrior, Cuictmque lubrica Dotemnegauerit Fortuna vtrgtm. Certefiet Ucet Vellroegenuer, Foret tamen mihibat Virtutis indole Te Crafe di}'m. FilDlcrLVM. IS MlSACBU Tbrafonisvxorem bubulcus ruJHcu Abfenteeo vittauerat. Demum reutrfus miles vt rem congerit. Armatus ^ferustnfi&t. Tandem ajfecutusfetum magris rufiicum. Heus clamat heus heus Furerer, Fejlat bubulcus/axa^ mfinum legu. Hie enfefiriHe clamitat. MORI Tu coniugem meam atttpfii cimfext FtfponditmpeTterrttus, FecffaterisJnquitlAt ego omnesdeos, Deasq^ tefior oJcelus, InpeUus hunc enfem tibi capuk tenus, JJj faffiis effes,abderem. DB MEDIOCRITATE, ECrxco. Agros ego baudporrelliores appeto, Sonauream outGypt beatitudinem. QMfitfausfibi.vitafai eademefi mihi, IJludjulniinis,nimisplacet. HECTOR MORIESS: £Crxco. ProijcitotemeumDanaipofi fata cadauer, Sammetuunt lepores ecctfi membraieeais. IN STVLTVM. POETAM, Scripjerat AEneam nullt pietatefecundum, Vatesfecundas nemini. Qtuiam i^ttsr regem dum vult limdaTe,Manmem Pulchre amulamfcihcet, Hic bkejl,inquitfrmeeps, cui nemfecmdus. Hat laude rex 'tndignm efi, Ipfejid efi vates dignifitmus.ergo age domus Vtriqi laudemdebitam. Hic hkefi igituTvates.ciuntmofecundus, Re* qui fecundus nemini. IN ^ENDJM Siyi SCRIPSE-, tit hymnos de diuis parum da^e,tenatut in Przfatione fe ex tempore Tefip» £ire,necferuajreieges carmino &argumentum nonreci* pere eloquentiam. Hkfacer Andrea canSos ex ordinefafits Perfiringit mira cum bremtate Ithtr. Jpfos quos cecinitfuperos dumfcnberet omnitt, Credtbile efi vati confuluifejke. Samfubito fcr'tffit,fedfievt feribere pefiet, Quaniumuis longe tempore non meiius. Etpia matena efisprifcifq^ intoHusab ipfis Seruatuifato efi buk operiifiefiilus. Se^quodadnumerosnonaniiHs obligat omnes. Hoc quoqs nonvkio.Jed rattonefacH. Maiefias operis metro ejfe ebnox'ia non vult, Sempeib'iTibenasefi,vbi^itiisefi, Jpfa operis p'ietas 'tndoSofulcit. At tu Cafialio quifqiiis fonte bibifie files. Singulafi tr«fiJKJ, erif hmc tibi tanta veluptas$ SiMntatibiexafiononfititame Ubro. JN STS^rOPHONr.4 Pugilem ignauum ECrxco. Duxlthacuspatria bis denos abfiut annos, Qmmredqt,celtricogn'stusvfqi caniefi. TepuploStraiepbottiCertanumqiutuoibnas, Et carut
EPIGRAMMATA. It ctnis ^pepulus dedidicere Jimul. etiamj^ecufum de tefi confiifis ipfe, lutatus Sfratophen te Stratopbenta «eges, ' IN PVGILEM. IG^NArVM. EGrzco. Vefitnus acepugilvatem conliitatOljmpHiif, Jn venturafibifirra fenera foret. "Sors rude donatas viises ait ille, mittatur Certantigefidusfed tibifalce Deus. : IN PARASlTViS. EGrzcd. Staftputesfiadio Euticbides quum emeret,at ^ Curreret adeentam nempe volare putes. IN ,BI£ON£iH. £Crxcb. SertaiTmgueiita,7neo ne grattfcareJepulehrb: Vind,fi)cus,lapidifiimptus inaniserit. HacmihidaviuojCiHeresjmfcere falerno, llempe lutumfacere efi,tion dare vina mihi. IN BIBONEM. £. Crxco. Eferra genitus,fub terram morte recondar, Et^lagena mihi terrea plena veak, IN MFlIf R£M POED^M. , £Grico. 1 7e^eculumfa[Ift,fiechlum itdtn Gelfta verum Sifemeitn^iceresittunqua iterum indueret’ IN iOEDAM. EGRAECO. TsgeritadParthoStVeladHeTctflis vfq; colurna Vtfafemel ,pofittsVefiibus,Anttf'atri. IN FOEDilM. £GRilECO; f^t mifer vxortm deformem duxit,habebit Ve^eAamaceettfolumne, adhuc-tenebros. IN BARBA TAlflTV^M. Philo(bphum ,E Crzcb. S;pTomfiafacit[aptentem barba, quid obfiai Barbatuspoftl quin caper effe PlatOt DE LICESTIA. Vitra conctffos iniultaUcentiafines FrouebitUT celeri, non reuocanda,^adtt‘. Sipatiarepedem calcet tibi vejfere contunx, Calcabitfurgens hae tibi mane,caput. IPITAPHini ABTUGDO- nij cantori?. Attrahat huc tcuhs,auTes attraxerat olm Mobilis HenricuscantoT Abjmgdomas. Vnuseratjiuper mira qui voce fonaret. Organaquifeste tangeret,mus erat. ViBettfuprimo rtmpft decus, inde facellunt Rexillovelmt nobilitare fisum. JdeeilluReprapHttDeus,mtulitafiris, Jpfisvtnouafitgieriaccelitibus. AITERVM. DE EODEUi jiicidcet Uenricusifemperpietatis amicus. Hime AhpngdStratfiqmsfua nomma quarat. Vuellis hic ecclefiafueratfiffcentormafma- Regis &in beUa 'canterfnit ipfe capella. Millibus in millt canterfuit optimus ille. Ttattr &hacifiis,fkitopumi*s «rga^nifia. Isunt igitur Cbrif.e quoniam tibiferunt ifit ‘Semperinorbefoliida^fibi regnapoH. IN iAHYM 'HAEREDEM. Abyngdonii. 'ScTspfielegum carmen.iarso me herede rogante, S^od tumulum Henricifignet Ahjrngdonif Dijflscer,& do^is bene dtfifscuifer,ar Uls Di^ttcel hoc tantum fi quid 'meji merius. lionrefonanr'ifiiverfus,ait, 'ilbcofenfi Quaiets LStucas talia labrapefant. Rideadesergpniensefiuiioverfus, Hos rorat applaudens Janus vtraqsmank. Hos tssmulo infculpfit,fi(b 'essndemprotinus obdi, Atqs^dem dignus verfibustpfe legi, jthteiretrd^ bifrons Janus deus omnia vidit. Talpa,efirohs Vidit hic Janus vttirsqs nihil'. AD AVLICVM. 'Sape mihi tallasfaciles ad principis astres Liber,& arbitrio hidis vt 'tpfe tuo. 'StcintuTdomimfiiienoxafapeUonei Luditur,ac noxa non fine[ape metsi. h^emt incerta crebra indignatio caujfa. Et fubtto mors efi,qui modo ludus erat. Tata tibi non efi,vtfitJecura voluptas Magna uiiefi,Mhifilit:modoceTta,minoT'. IN TrND^LFM CEBITOREM. 'Ahti meos quam credidera ubi Tjfndale nummos libun/tcuitte mihifiepefiui. Atnunc fi tibi me fors angulus 'offerat vlltil. Haudficus 'dc v'ife,ifuipaiutahgiie,fiigss. Kofiiit tnqUaammus mibi crede repofeere numosj Honfuitiainete perdere cogar,erit. Perdere tefahonum'msvb/o^erderevtrknqt ilolo,fatalterutruinfiiperijfem'ihi'. - Ergo tibi nummis,aut te mihi redde, retentis. Aut tu cum nummis te mihi redde meis. Suedtibifi neutrum placeat,nsmmi mihifalttiti Fac redeant,at tii »on riditure. Vale. IN MENDICFM GERENTEM fe prb rTiedlcbi tu fifers medicum,noste plus effe fatemur. Vnatibi plAseft ltteTa,quam medico. IN rXOREM IMPVDICAMi Efifxcun^ameifxcunda efi vxor Arati, Het^efuogenuit terfinefertis Vite. IN PERPVSILLVM. EGRAECO. Vifi^eimifiraDrophantus txdta vita, Vfus ATachansoefifianime,prolaqued. /N CHRr5-lI.FM. Cbs^falus in (fluis hcalos fitUM conderet,haJH» Certa locipoffent, quafihifi^a capi. Atfisper vtfumma raucum vsiet arbore cmm, U/ji Hic imht
THOM^e MORI Bic mihi nnipktu OtftifiUfcofirednntem copia lufit, i^amfiu iam in quams arborefigna vidtt. IN ASTROLOGVM. Dum tua quesnofier celebratpro vatibus error. Tata cient pofitufideris Ajirologi, Hac dumfteliafaiut,dttm^ hac tibifieila minatur Pendula mens interjpem^ metujj tua ejl. Proflafsu vemtni,v<nicnt reticentibus H&s , jiffoUt &fubitum latius effebonm. Seuveniens aiutrfaAiu nefiin iuuabit. Vfitra &medq temporis vfqtfrui. J^mniubeo fatis etiam prohibmibus ipjis ' Tac timens hilarestranfigat aqHadies> IN GRVCE DICNVM. £Gr«co. Hajlaureon elementa tibi duofubtraheprima, ^mote reliqsds dignior efepotef. EPITAPHIVM. ECRiCCO :QiutHar hic tumulusfratres comple^turax his Proh dolor vna duos lux paTit,acpermiu EGRjECO. Tertiserat bello TimoeritusMc taceterge, Fortibus haudparcisMarsfere.fed timi&Si EGR^CO. i^a HeocMagnatos hahetvma gemellos, Seruitio hicpatriam liberat,hic vitio, AD CLVENDAM CVI \xor mala domi. Pisoramice tibiefifempermala,qimmaletraSai Iitpeior,fedfitpefma, quando bene. Sei bonafi moriatur enr,melior tamen idfi Tefactat viuo^afi optimafipropere. DENAVTISEUCIENTIBVS Monachumin cempenate,cui fuerant confefii. Cum tumida horrijonisinfiirgeretvnda procellis, , Er maris in Ljftmferueret ira ratem, Tellt^x tumidis illabitur anxia nautis, Heaparat exclanunt hoc mala vita malum Pedores htter Monachusfisit,huius in aurem Seproperant vitijs exonerarefuit. Afi vbifenferunt nihilofibi mitius aquor. Sed rapidopuppim vixfitperefiefreto, miri efl,ait vnus, aquafi vix ratis extat, Ttefirorumfcelertimpondere adhucpremitur J^Tmonachii huc, in que culpas exhaufim* omneis Eijcite,&ficum hinc crimina nefira ferat. DidapTobant,rapiut^vhu,fimul in maretorquet. Zt Utttrem teusus quemprius ijjeferunt. Hinc kmcquam granis efi peccatifitrcinaolifce, Cuiusnonpotuit ponderaferre ratis. candidvm paro- 'Sjb chum virs probs. es 6pepuli pafioT mi Candide magni, ‘Zerttli.ter^ttio gratulor etgegre^ Aut mibi iudicium niiniiitfa^or,aiit tnus vfquant Honpotuit talemgrex babuifiepatrem. HoniiH vanarum efifajlofa fiieuiia rerum, Siuippe necinpopulum efi vtiltsilla tua». Atrata tibifttnt virWes,ficiibiraros Patribus expnfiis credo fmjfi pares. Qsudfaciant.fugtantue tHi,quo cernerepofmt Vtta^teficlaropTofieculoeffetua. . TiUir» opus adntonitueft,vt te intueatur, &vt tts Q^facisthicfupani-quafugu, hacfaciat, EGRiECO. Tlatifragstshacfimefi,iactttUafi^.ictts vma. ' Adffygafiuefilo par vtafiue fato. IN POSTHVMVM EPlS- copum. PfafiUes, Immerito prafilius Fofihumefactis^' ' Supmagis in toto non erat orbefiteer. Caudeo tam magnS,tamfindumgaudeo munus^ Tandemnontemerenaiic.velttt ante dari. Hempe arare'filet temerarius impetus,at te Deledammagna feduhtate pata , HamqkvlAde mulus tantummodofamitarvntts, - Sape maluscafii,pefimus artevend. At te,de multis legitur fi millibus vnus, Stultior baadpofit,ieteri}rVe kgu 'DE BOLLANO. Vrtkis ledum Eollano yrentibus omnertt lnfteTttan:focq,quum cubiturus erat. StXamen vnicisvftum negat ,haud negat .illa* In tenebris nudamfi reperijfe tamen . Vngttibuvaut ^tervitata carne necefie efi, Aut nudis tantum dentibus inciderint Cum tamen in tenebris ilUfus repperit herbas, Vrticas qua nam repperit tfe nota- DE VVLPE ACROTA ET leone Apologus. Dkmiacetdngufia vulpes agroTa cattema. Antefores blande ccnfiititoreleo. Zcqtitd amica valesUito melambente valebit, Tiefiis in lingua vis mihi quanta mea. ttngtu tibi medica efi vulpes aii.at nocet illud Vicinesquod habet tam bona hngua malOs. DE LEONE ET LrSIM.4CHO Dum domitus placido leo lamberet ore magiflruitt, ProuocaTexemplo quemlibet ipfifut. Cum^ diu eXtanta prodiret nemo corona , Profil^fertipeSore Lyfimachus. Jpfi,ait,at4debe leoninam tangere linguam. Sed tam vteitus dentibus haudfaciam, IN TABIANVM. ASTROLOGIAM, Vno multa diede rebusfata futuris. Credula qmm de teturbafrequenter emat. Inter multa vnumfifors mendacia verum efi. Hisco wvatem teTabianepntem. Attuderebusfimper mentirefuturis. Sipotesboc ,vatemt$ Tabianeputem-
mtACOBVM RE- gem Scotorum» Dmpas HmKiaviQticibHsaJferitamis Rhemano tt iterm G/tlfiapentifid, Sntorum Ucohusregtmmrexecct Britamutit Ocetipjt,infefitfimpiui agminiiits. Faiera non illum toties iarata mor/intur, Contagis infratrem quinferat armafiae, J^in Gallofr^t comitemfeadiangerethofrt, Qtnn caperet Petri mergere nataculam. Nrt mirumefr,fcelera bacfi vir conceperit >infant Cadepatris teneras imbuit ante manas. Ergpt vohnre Deo,paijt cumfifageficorum. Exitus &fcelerum quifoletr^e,fiut. IN REGEM SCOTIA, C^VI arcem Norhamaiti proditam fibLta* , men oppugnauitjdiGimu* lans proditam efle. Scdte quid oppugnas Elorbamam vitibus i^emt Ante tibifalfa proditione datam. Anfraudis pudetlat idm midtk,& totapertit In vitqs non ifi iHa padenda tuis. Artibus ergo malis capta fuit 'arce,imittptai Magna ubiforjan, fedbreuisilUfiiiT., Te^duif^ mala(meTita fed)morreperemptisi Arx tntra ejipasces capta,recepta dies, froditor inj^tmpeteret c«m pramia regna Morsfcelefi ifi merces reddita digna fui, ' treditor vipereat,pereift,euipivdiiurbofiu. InutSatnfatis arx habet ifia ficis. EPITAPHIVM lACOBt Regis Scotorutha Satorum Ucobusprinceps,regito hofiis amico Portis &infelix hac ego condor bumo. iiMnta anittufutrat,fidei vis tantafuifiit. Catera contigerant non thbonefia mibh Sedpudet keu ia3are,qiceripiget,eTgo tacebo. Garrtdaj^b vtinamfama tacerevelisi Ves tamenireges moneo,rex nuper &ipfit, isefit(vt efiefolet)nomen inane fides. IN MALVM pictorem. Exprimit egre^a piffor mirabilis arte. Dira canispatutans vtfiugit ora l^mi Intima ttatard fcrutatus vifcera fingit, In carfic leporem retro meta afiicere. • Taitt bene qui leporem furentem exptefieritfipti Sit lepus,crfugiens ipfe retro afiidat. IN EVNDEM. Cum caneficpiBustepas efi,vt dicere nemO EjfetvtervecanispojfetiVterveleptts. EiSorvbi hocdidic'tt,qaod werti defuitarti, Suppleuit mko ca!'idHS ingemo. Ees vt apertaforetJongefr^faceferet enor, Subfcripfit tantim,eft hic cam.ifielefta, DE TYNDARO. Vtn minimo infignemnafidumforteptullam Safiati AMMATA. iS Eafiat,en volidt Tyndarusefie dieax. Emfira ait ergo Uus meaprofero labra labeBisi .Hofiraprocul mfiisdifiinet ora luur. frotinus erubuiutacitaqjmanduit ira, Eiempeparumfaljo ta&a pueRafale,' Hafus ab ere meus tuafi tenet efiula,dixit, nafus non hac darepartepotes. IN BRIXIVM GERMANVM faila fcribentem de Chordigera naue Gallorum, &Herueo ,eius duce. Ktritea dem celebras Brixi, uta carmitra 'damn/u. Ha tfbtfcripta malaeft res benegefiafidis HifioriamfiondesiSa Germanepo'efi Qua niodo quum nofit vera, nec Ufimia Aut odio incipiant,aut indulgerefauoti, . Et quifnam hifiorijs qui modo credit,erit‘i lam^necipfe tumperu laudem Herneiis.vlkm Sublatarerumpoftt haberi fide. IN EVNDEM DE EC-DEM .HerueoSceademn3ue,quzm .. pugna nauali con* .'flagrauit. Erixius immerita qaodfifialit jJerttea laudem Qmdmetite aduerjhmjraudat honore dudh de chordigera mendacia mille carhra, .CdnfTi* quam fijereshabmre,cattat. Hon equidem miror,nequeprauofalfafaucre,- QMdv'olsittpruiensfcTibere,credo tamen. Sed de chofdig/raiVaiem qui vera doceret, Quiuit adhuc reducem nemonfrrreptdihii Jpjitamen((iiretque certius omnia)dignas. Qui 'media prafinsnaueftajfetArat. Versvs excerpti 6 Chordigera Erixij, ad quos al> ludunt quzda epigram* matafequehtia. Circumeunt vnum dextraJeim^ Britanni Jieruea,Tela volant brumaligrandineplura In caput vnmiitruei,qttefortiter heros Excutiens c^peo,contraria in agmina vertit. POSTEA DE EADEM Chordigera. Ipfefias tJerueus comites hortatur,&infiar, Atq; interpiimos audax magne impete in kofiet hesmijfoper tempera telo. Tranfigit huic gladio cofiai.buic ilia nudat. Decutit his caput,impaSaper co3a b'tpenni. His latas,his humeros hafia perfringit acuta. EPIGRAMMA MORI ALLVDESS ad verfbs fupeiiores. Quodferit bos HerMeusimfibper tempofa ttU» lisaj^ &cofras tranfigit huicgladio. t>e(Ut'it bis caput impaSa per ceBa bipenni. His humeros bafiaperfbTatastqi latas. Tumcfiptoadturfa-qmdtela volantupartt E09 FoftM
thom^ mori Fertiter txcKUensvndevtlam,ugmt. Efugit boc'fenfum,tot telu pugnet vt rniu, if^ cuf cljfe» exalter» onufia mantts. fortis huicpugnt rerutn natururepugnat, PruteTtrsmqt^tUmeJl hacputoparte tibi. Namq; vbi magnanimumproduxeris Heraea, ielk Pugnantempariterquanur, &cljipeo. forte tibiexcideratifei debuit ante moneri LeSoT,ttmcHerueo quinquefuijfe manus. ALIVD DE EODEM. Hirariscljpeum,gladium,ha^m,ttU,bipennem, Herueus quoquegerat beUigeret^ modo. Dexteraxradehmanm efi armata bipenni, InjhaHaejlgladiofaaaftn^rafao. lamtelum,teU^-vicem qua ptabeahhafiam ToTriter{in^refisdenubus)ore tenet. ‘ Jx-quxa tela caput brumafigrandineplura lnuolitant,xlppcum collocat in capite. Duritia capitis draco ceferit,vngae Celetfi, Skel^hiU illidentibus imparerat. Ergo louumadsierjismonjlrumprocurritinhojief, FerribUisnhu,teTtibilifj^ manu. HIC PRIMVS VERSVS Brijcij e(l,quoHerueaiain moritu- - runi de (« facit vaticinantem. PnterPbttbeosnen afemandtisfolumitos Heruei magna canit BrixiusaSa dicis, inter fbubeos non afpemandmalumnos, HeTueam,hifes,joc'm, ctcrematatqs rates, inter Pluebeasnonafemandus alumnos, Vndeigturvates,qua cecinit, dii^itl InterShabeos non afemandusalumnbsi Habeoreliquum ejl audiat ex tripode. IN EVNDEM VERSVS Foetarum fuflurantem* Frifcos poetas nemo te colit magu, Legitve dili^tiuSi ^amnemoprifcise poetis oifmibai EfiCuiusipfe ex verfibus,' £!on bine &inde pfctthtSi&gernmulM Manucapaci legeris. Vatem redonans tanto honoreprotinm Scriptis tuivtinjeras. Beaf^ vatemmempequatu conatis. Suosparentes indicant, Magif^ rejp/endent tua inter comma, noSelucent(pdera. Tantum decus vati insidere nemini Seles,amcus omnium, N< quis,decus prioris olmJecuTi, KegleSus abste defleat. Ergofacrati ne poetarum modi Longofittt ebjolefcerent, Iniuria tu vindicatos temporis Vieuo mtorepercolis. B$c ^veti^arttnoHstatm dans i^iu re nihilfeBcm. Jrs 0beata, quifquis arte ijlbac tamen Vetujia nouitati dabit. Jsarte nuiia(qHamlibet fudet diu) Souis verujlatem dabit. Allvsio AO CENO- taphium Heruei. jiefueacum Decijsvnum conferre duobus. Aetas te Brtxiiudicenofirapoteji. Sed tamen hoc difiant,illi quodfponte periban HicperijTujuomam nen potuitfiegere. PHOEBVS BRIXIVM ailoquirur. Vis degrandifino quidfentio feirebbedo, Qmaxma ntcef^ Heruei belbpetetisbabett Ergofacer Pbccbofacra hac oracula vates Acc'tpe,Phxbeo reddita dt tripode. Vna opere in totodiefi()ihba,midefhperfunt. Plenum opus efi,na quid pof et abefe minus} Idens Vna vno haclegirwfed non le^rur libi menje, 'Etplus quam mediumfydaba menfis habet. AD SABINVM, CVI vxorabienti concepit. SubfidfUmviti,ftrafes vnafinita', Hata tibi efi jiboles,curre Sabine domuni. OarcyfalUtanda efi vxorftecunda,videnda efi. Cbara tibiJiboles,curre Sa bine demum. Cicminqua,ac propera,nimitim^ videbere lentus, Quantumuisproperes,cssrre Sabine domuitL iamqueritur coniunx de te ttla,iam tua de te ConqHerttulrfobtles,aare Sabine domum. Jgunqudingratusadesaieqs cu/obolestibi nata efi. Sed neqi cumgenita efi,cHrre Sabine demii. Curre,vuadefe,ptuT/aero dnmfiinte lauatur, Hunefaitem p4$is. curre Sabine domum. AD CANDIDVM LAVDAN- tem ianSos viros, cumipfe eiTei malus. Sape benos laudas/tnittaris Candide nunquam. Laude,inquis,pofita Candidus inuidia. fiamqaicimqs bonos mftahir,& amulus idem efi, OlaSe,9 nimbus Candide candidior. ^IS OPTIMVS REIPVB. STATVSi ^Mrisvter r>u&us,Pexne imperet,dnve Senatus, Heuter(qucdfitpe efi)ftfit vterqs malus. Sinfit vterq; boam,numeroprafiare Senatumi Inq, bonis multisplus reorefe boni: Diffcile efi numerumforfan reperire bonorum. Sicfacile efi vnumfapius efe malam. itfueritmediusfapeintervtTHnque Senatus, Sedtibivixvnquam Rexmediocris erits sConfi&eq^ malus regttia tneTtoreSenator, Rex confultoresfed regitipfefuos. MteT-rtelgitjerpopulo,Jic nafeituralter. Sors hic caca regit,certum ibi confihum. lUe^fefalhimpopulo:populumfibifa3um, Scibeti
EPIGRAMMATA. a. Salini bk vtftmques n^ai ipfe pnt4T. M^rtyrU Anirtt magnum &mtmtTdik Mu gtxefi in primtftmper blandi/mits annt, Sci!k,iiit,cbiir>u quamfuit iUt Dr»- Omni unnt nnftdrtx trii ergomam. Squaftda lafcittam mactrtnt itiunia carnem, iitxtupidasUngiipopulum corrofenleuo» Hecfufaimeji,fan3ihociHjiiiurTe patrer. St confttl maluf ijK^ts melieru adtfi. Vtmoneo ergo omneisan murtyru huius honorei^t Jtltc mtneta monet quapajtamfahula mufcam Quod teinnari dtbmt,inqmT,heri. Ietretubft,f^eatne malepranfa locum. Dfi QVODAM MALE CAS~ FallitUT^expleri regem qui credit auarum, tante, &behe legente. :SunquAhac noneacua rmttetbirudocute. Tam male cantaf.hpof^srteptfcopiise^. Atpatrum conjitltagrauisdijfenfio turbat. Tam bene legijii,vt non tamen efe qUeatt Regi di^titnemo,malum hecgrauias. Honfatis effeputof quis vitabit vrrumuis. Hamquum de magnis varia eftfententia rebusi Sedjierifi vis profui,vtrunque caue, ^ofiiefed tamen bocnafciturrnde tibi? AD SABIKFM. Efinevfquam populus,cuiregemfiue Senatum 4Bff coniunx quattuor ^aficerearbitrh tupotes ipfi tuo? HansSabineprotuitT, Si poles hoc,regn.is.neciamcm,confiilt,trad.iS UuUumeccediftrmlestibii lmperium.prierefiqiioft/v,an expediat, Tmsnecipfe deputas. DE EVSCO POrORE. Sed quem tibi pueMum Pvtando medicusperittsros dixit ocellds Entxa iamnuperrime efis Tufco,qui cttmjecenfuluijfeT,ast, Silum tibi fimillimum Frrdere dulciusefipetstndo, quam vt meafenem Pro quattuor contpUSeris. Erodenda pigris lumina vermdilis. Adulterinos quattuor AD AMICVM. %'ocas,repellis,ab^eas. Utera nofira tuk quantum mihi codigofcrsptki Hunc vnkam ceu -yvr«'7^> Sera tibi veniet.nec tibi fira tamen. fit tibi hare5,^fiinas. Heclello veniunt intempefiiua perago, Himcer.goinvlnisgefiiensi bello poterant tela tuuart nihil. Exofculandnm ab omnibus, DE REGE ET RrSTICO. rtJUtumfertfimia, huJUcitsm ^Ittk venit in vrbem, Totatttper rrbem haitdas, RufiicioT Eamo,T«fiiciorSatyre. Atquigraues tradunt Sophi, Enpopulusplenafietn binc,fietir Meplatea, j^tis laborfiudiumq^ \d efis Vnajj vox tota,Rex venit,vrbe fuit. Secreta quicquid efficit PuficHs mjelita vocu nouitaU mouetur, Etaturaperfcrutarier. Quidnam ita reffieSet tttTba.videre ct^it. Ergograues tradunt Sophi, RexfubittmuehiturxCelebTiproeunte cateruas SMdcimqne matres intetitti Aureus excefjo conjpicundm equo. Im4^aBfKr_/prfifer, Tum verb ingeminanuviuat rex.vndiq; regeni Dumliherk datur operas Attonitoptpulusfu^ctt orefisum. Eius latenter ¬as, Rupeus,bvbi Tex?vbirexefliclamat.atTmtt, Certas &'mdelebilek, lSeaitt,^iUo qui fedet altiu equo. Modo^ inexpUcabifi Jlkctne rexlputo me dendessrufiicm Inquit. Infemen ipfum congeri, llle-tnihipuiavefit videtur homo. Qmbus receptu intime. IN EPIRCOPFM ILUTERATYM, Simul^concrefcentibm De quo MteEpigramma eft fub Amente matrk infitam nOTline Pofthunii. Jsattisreferi imaffinem. idagne pater ciamas.occiStrtteTa,in ore (p^mtot abejfet milUbast Boc vnm,occiditlitera,femper habes, Dumgignit vxerqualuor. Caidfiihtne tu,ne te vUa occiderepept t^uod effiet admodum tui Liiteraaian vUaefifittera nota tibi SecuTa,difiimiles parit. Vecfitffiira.meTukne occidat btera,fck non --Sed vmis omnium bicpuer Viuificetqtii te ffiifittts effit tibi. Tui refert ima^new, DE SACERDOTE RIDICYLE AD" QMdmateT,huncdumcone^, monente popolunt deieiunio^ SoUuifadeteplurimum, cumdies iam prxterifTer. Tetotatogitauerat, Admmsitpopulum nofier cum forte (aeerdet, iHim pertimefeit anxia. Proxima quosfaJlosaffieraibMomada, -HetuSabineincommoim fiUj,
tVctANr Videtur.CVN. Neque pedes ergo tegumen- to videntur egere, neque reliquum corpus. Quippe fi egerent, male haberent. Egeftas etenim omnino mala,aepeius habere fe facit 'ea.quibufeunquc adfuent. Atne ali quid? deterius corpus videturmeum.quod quibuilibet cibis aiitur. LV C. Mamfeftu eft id quidem. CyN. Nam nec vegetum eflet,roboft’umqut fi aleretur male. Mau fiquidem alimenta c*r- pus tabefaciunt. LVC. Illa quidem ita fchabent. Cy N. Quo pacloigituf, dic mihi, his Ita Ic habemibusjme argws ,vitamque improbas meam,ac miferam p^^edjcas^ L, VC. IdeO f >er. louem, quod quunv natura{^quim tu eo< is^ac fiiperi terram incommuni ftatuerini.c* eamulta nimirum ac bona ediderint, vi nobij omnijt rupcreiTcnt abunde,,non, io necefiitate jnodd.verumin voluptafem quoque :tu tamen horUm omnium aut maxim* faltemparlisexpctses,nefc eorum quoquam frueris nihilo certe magU.quim fers .Nempe aqua bh Bis,quam etiam bibunt fera ;Comedis verd quicquid offenderis, quemadmodum canes, tum cubile nihilo meliuscani^bus habes-quan- doquidem gramen tibi fufficit ,quemadmodum &illi5:pallm praterea.-drcvrifitrs nihilo mendico deceniius. Quanquam, fiaufiil contentus reile fa^s.tu Deus proFcdlp neutiqua teile fecit,primum quod oues eifecitpinguesi; deinde vites dulcis vini feraces., acreliquu^-. inde apparatum varietate mirabile ,Sc oleumr &mei, Sc reliqua ,omnia vt lios habrremLM^- edulia quidem omnigena haberemus ,potum dulce haberemus,pecuniasnaberemu5 ,molle? ledlum haberemus. Pr^terea pulchras domos, ac reliqua demum omtna mirum in modi^ przparaUrNam& ipfa quoqueartiu efib^a-- deorudonafiinr- Atviuere omnibus huiofee bonis priualu.id fuerit profeSo miferu}etiatn fi ab alio quopiam priueris :quemadmodu .ht- Qui fetuantur in vinculis: longe vero miferius, fi quisipfe fefe omnibus bonis priuet ;Nam ea demum manifellainfatiia eft. CYN. Etrefl? quidem fortafle dicis.Verumilluc dic mihirSi quis diuire quopiam alacriter atque humane^ quin prolixe quoque exhibente conuiuium, tum hofpites excipiente ,&multos fimul ,Se omnigenos,alios quidemimbecillos, alios autem robuftosideinde apponente multa atque omnigena, fi quis inquam, omnia corripiat, omniaquedeglutiat, non ea lantumquse vicina liint.fcd ea quoque quse procul abfunt, Erseparaia videlicet inualidisj ipfe tamen va- ;ns,quumvnumduntaxat ventrem habeat, nec muitisvt nutriatur indigeat, diutius tamS quam alij multi immoretur ,hic vif cuiufniodi tibi videtuf efie ^probufne iLVC. Nonmihi quidem. CYN. Qiudvefo, num temperans^ LVC. Ne id quidem. CYN- Quidverdfi quis eiufdem menfse particeps, multailla ac varia negligat ,vno quopiam ex iaisqus proximi apponuntur, eleAo, quum CrNICVs fatis in fuam habeat necefiitatem ,id decenter edat.eoqucfolovtaiur: extefa illa ne refpiriat quidem, an non hunc temperatiorem Sc meliorem virum iifo putabis <LVC. Ego cert^- CYN IC. Verumergoiam intelligis, an me oportet dicere ^ LVCv Quid namf CYNIC. Quod Deus illi quidem pulehre conuiuium inftruenti firailis eft, vt qtii aj?. pofuerit multa ac varia, atque omnigena, vfi efient quse cuique conucnianr ,aha quippe valentibus, alia rilrfus *grotantibus-,'atqut aliaejuidcmrobuftis, alia vero inualklis, nori Vt omnibus vramuromntfs, fedvt hisvtant tur finguH', quse fus cuiufqne naturse com ueniunt,& ex hisipfis, quacunque remaxime queque indigere contigerit .At Vosiilum qui per infatiabiiitate atqite incontinentiam om. nia.cnrripit, refertis, vt qui rebus vti veliris omnibus, &vndecunque partis ,non folis contenti pr^fehtibus, exiftimantes prfmriam quidem neque terram ,neque mare fufficere, fed importantes ab ipfisvfque terrse finibus voluptares,patfijlquerebus peregrina pnefereo tw.fiimptnofaque frugalibus,atque ea qn§ difficile copaRtnrur his que funt cfparatu fa. ciliatinlumma idenique moleflias, maiaque pothiseligentes.quamabfquemoleftijs viuere> At iftiquidcm,plurimi ac pretkrfi.beatique ^paratus, quibus exultatis, per magnam ad vo’i miferiam,erumnamquepcrueniunt. Auhiittipfum tamoptabile, fi libet ,argentumq, confideratdomnsronfidera fumptuofas, velles operolas confidera :atque eius generis omnia,quanto negotio emuntur ,qubi laboribus,pericu!is:imd fanguine ,ac cede, quan» toque hominum interitu: non fdeo'lolunt quod dum nauigaht, propter ifta pereut complures: ac dumqnsrunt, parantque, grauia perferunt :ftd ob id quoque quod digladiationesmu!raspariunt,quodq: obea ihfidianturinuicCm Sc amicisimici ,&parentibus liberi, Scmaritisconiuges. Sic opinor Eriphylem quoque auri gratia prodidifle maritum* Atque hec quidem omnia fiunt.quum tamen Velles ille varie nihilo magis quicqiia queant calefacere,aurataqueillaedificia nihiloprorfus magis iegant.nec pocula ilia argentea pertui quicquam magis conducant .Sed hec aurei illi,nec eburnei item lecfuli, fomnumfiiauioremprebeant,im6 videbis frequenter in • eburneo lefto ,fumpruoflfque ftromatibos, beatis illis fomnum contingere non pofie. Preterea omnigene ille eirca eduliacure.nihilo magis alunt,quin tabefaciunt potiut corpora, ijfdcmque morbos ingenerant .Quid autem dicere attinet ,libidinis gratia quantas molcftiasmortales 3cfaijunt,& patiuntur^ quanquam facile eft illi cupiditati mederi, nifi quis velit indulgeredeiitijs. At ne hecquideni infaniacorruptelaque fufficere videtur mortalibus, fed iam rerum etiam vfum peruertunt, lingulis rebus ad id veeotes, ad quod minime
tH'0 MAMO: tnifiimeparaTsfunt.cjiieiiiadmoijum le^o H flut$ vti carpeti ]oco velit ,ac tanquam curru. LVCIA. Quilnamiseft^CFN 1.Vos,inquam,qui fiominibus tanquam jumentis vttinini. Nameosiubetis, vt lecticas tanquam currusinceruicibusferanr.Ipfivero in fublijni relidetis delicati ,arque illinc homines perinde tanquam afitios aurigamini ,imperantesvthac,nohillaceant,&qui faci, tis maxime ,ijdem maxime beati videmini. Tumhi qui piicium carnibus non tantum vt alimentis vtuhtur,verum tlafturas ecii quafdam exhismachinantur: cos dico, quipururam tingunt,nonne &hi prseter naturani isvtutui•,qu?aDeopr^pa^ataf^nt^ LV Ci Nonperlouem.fiquidem tingere etiam poteft.nqh comedi tantu purpui» caro. CYN. At nohin id tamen nata eft. Nam &cratere quifpiam.fi prteter naturam detorqueat ,olla locopolTetvti, necinid tamen paratus erat. Sed quo paftb poflet quifpiam Vniuerfam illorum infelicitatem percurrcreiqu^ tanta cftf Attu mequoqjquod nolo ^us elTe particeps, incufas. Viuo ego tamen queadmodummodeAus ille, his videlicet duntaxat, que mihi apponunturveftehs, acfnigaHfsimis vtetls: varijsvcrd illis atqiie oinriigenss minime inhians. Ac deinde quum paucis egeam,ac ninime multis vtar, ferinam tibi videor vitam vhiere.Atqui hac ratione tufi Dij profefto ih periculum veniunt, ne&ipfiltnt ferisetiam deteriores ,quippe qui rei nullius indigent. Verum vt exafiiuj intelligas ,cuiufmodi horum vtrunque fit,vel paucis videlicet egere, vel multis, cofideraqudd pluribus egent, pritnu pueri quam adulti,d6inde mulieres quam viri,tum sgroti quam valentes :atque omnino in fumma,infefiora qualibet prsftantioribus plurimum indigent: proinde Dij omnifid nullius egent rei, qui vero ad Deos acceduntproxime,quam minimis egetjt.AnHer- £ulemputas omnium hominum pheftantifsimum.quippe diuinbm virum ,Deartiq, fefie crcditum,miferum tunc fuiflcjquum circuiret nudus,pe]le duntaxat indutus ,harum rerum noftrarum nihil deHderans'1 At ille mifer profefto nofi erat ,quippe qui miferiam ab alijs propulfahat; neque rurfiis pauper^ qui teffa, mariq: dominabatur .Nempe quocunqfieintendiffet impetum, omnisquaquauerfumfuperabat, nec in qaenquamfui temporis incidit, qui fe vel equarit vn.quam, velvicCrit, quoad ex humanis excefsit.At tu illi Aromata putas,calceo^; defuilTc.atqueob id nuduobambaJaffe tantum virum Dicendu profefto non eA.Sed Continens erat ac fortis,&moderate viuere volebat, non indulgere delitijs. Quid Thefeuseius difcipulus^ An norex erat Auicnienfium omniu.ac filius etia, vt ferunt, Neptuni,fua certe tempeAatefortiAimus'; Attamen ille quoque voluit fine calceis eOe ,ac audusingredi,Darbaque Sc coma nutrire pia- R. 0INTtkP. 5, cuit ei.nec ei tjmen folumjled etiam omnibus veteribus placuit :nepe meliores erant quim vos-atqueadeo-ne fuAinuiflel qtiidSedrum quifquam aliud huiufinodi ,nihilo profefto magis qilSm leo quifpiam fefe tori eJeri. Siquidem camis mollitiem ac leuorem decere mulieres exiAimabant.ipfi vero ficuji erant, ita videri quoque viri volebant: ac Barbam quidem cultum viri ducebant, qjiemadmoduni in equis iubam, inleonibus barbam, quibus Deus Iplendoris quanda atqiie brtiamenti venuAatem deditjfic &viris bafbaadiunxit. Illos igitur.cgo ^mulor,veteres,inqua.illosirni. tarivolo;buiusvcrd lepeAatis hominesnori aemulor mirabilis huius felicitatis nomine, quaminepulisdc veAibiis habent, dum poliunt ac Isuigant (ingiilas cofpdris partes ,ac ne fecretiorum quidem vliam.ita vt inAituit hatura.dimittentes.At mihi certe pedes opto^ vt nihil quinis ditferat, quales Chironisfuifle ferunt .Tum^ ipfe Aromatis nonegeatn more ieonum,nec cibo egeam magis exquififo,quamcanes. ContinMt |>rsBterea mihi ,vt terra quxuis mihi pSr le pro cubili fufficiat. Domum vero vt mundum hunc exiAimem, Alimenta deniuni vl ea deiegam ,cjiise facilime comparari pofsiht- Aurum vero argentumque ne defidere vnquam,neque ego.negs meorum amieprum quifqua .Omnia nanquS malaintet homines ex horiim cupiditatenafr cuntur.Se feditiones, &belia, &infidis,& e®dc5. Hic omnia fontem habent plus habedi cupidinem. At h;c ^nobis abfcedat pro- .iul.ne vnquam plus fatis-appetam. minus ve-^ rp quum habeam, ferresquo anifnti valeam. NoAra quidem ita fe h'abe’rit .Pliaririium pro-. fefto avulgi fententijsiAa difTcntiunt.Neque quicqUamergomirandumeft, fi ab his differimus habitu, iquibustantum differimus in- Aituto.Sed te demiror, quonam padbo quunt fuam quandacitharcedo Ycftetn tribuas ,cultumque,aiqueadeoiibicinifuum,& tragoedo fuum.bono viro cultu veAemque propriam nullam exiftimas, fed eandecicum vulgo habendam cenfe.c, idque quum vulgus malu fit. Quod fi bonorum cultus prBprius debet elle vllus.qfiini deceat magis qqarn hic iricus ,qui maximeluxuriofis pudendus fit, quemqueiiU maxi-meaiierfentur^Cultusergo meushuiufmodieA.fquaJiduelTe.hirfutu effe, tritu pallium induiscomani producere ,aefine calceis ingredi.Vefieryero cinedoru ornatui fimilirauseA.necdignofcerevos quifquam abiilispoCsit.nequetoToreveAilj,neque mollicie, neque camifiarum numero ,neque lacernis, neque calceis,neque capillorum cura, neque odore. NVm &redolens vt illi, iamprsefertini vosqui eAisfeficifiimi.Etquidem quid facias,' quu vir cude eu cinadi.s odore oleati Etenim in ferendis laboribus nihililljsprseftsitis. Voluptatibus vero nihilominus qcloi illifuperMnini,eade comeditis, eode modo dormitis, Siij atque
LVCIANI atque incedkis.imo vero incedere non vulcic, fedgeAari potius, unquam Arcinz, aiijab hominibus,aliJ veroaiumentis. Atme pedes ipiigeftant quocunque litopus. Egoque & Frigus tolerare fufficio,& calorem pati,eaque «qu* dij obiuleriiir ,minime moielle ferre, ideo videnccr,quia mifer Tum •Vos vero pro. pterhacfcellciutem nullaeftis fortuna con< tenti,fed omniumposnitet, ac pr*fentia ferre iion poteAis.abfentia deflderatisrhyeme qui* dem optantes sefiatem ,sftate rurfus hyeniemratquein calore frigus, in frigore viciffim caiorem: quemadmodum sgrotatesmorofi femper 8c queruli ,quod in illis quidem facit morbus, in vobis vero mores. Arque Jjtecitaquumfint.iamnosin vitam veflram traducere arqUumcenfctis; noftrainque corrumpcrc,quumfepcma!a cgnfultaftnt, quae facitis,ipilque fitis in veftris ipforum negocijs minime circuolj5efti,nihilque eorum iudicio ac ratioo^led conluetudtne cupiditatis facialis. QuamObremnihii profecto differtis vos, ab hisqui torrente feruntur, illi quippe quocunque flatusintiderii eo rapiuntur :Sc vos itidem quocuriquelibidities .Atflmiiitef quidem voWcuih agituf ,vt cum quodam qui equum infanumaCcenderat. Equus igitur virum corripiens dbilulit.Hic vero amplius iam defilireequo currente non poterat .Quidam rerdquumoccurriffeici,rogauir quona tenderet^Hic refpondit,quocunqi huic videtur, equumdemonftrans. Quodfi vos quifquant toget,qu6 fera mini,Hverum vultis dicere,dieetisin vniuerfum quidem: quocunq; videatur afFedtibus;figillatim vero, interdum quocunque voluptati,interdum quocunque ambhioni.interdfl rurfusqudlucriltudio. Quin interdum ira,iiiterdu metus, interdum aliud quippiahuiufmodivos auferre videtur. Neq, enim vrium duntaxat equum vos.fed mubos inillientes,nuncbune,nuncillu, furiofos quidem omnes anebimini .Auferunt ergo vosin barathrum,ac praerupta. Vos tamepriufquam cadatis.cafurosvoselTenefcitfs.at hoc detritum palliu quod vosridetis.comaqi habicuf^j meus tantam habet vim.vtvita mihi quietam pnebeatjVt^; agam quicquid volo ,verferque cum quibus volo. NempeexindoCtis, atq^ ineruditis hominibus, nerfio nieadire voluerit, ob hunc habitum .At molles etiam qui funt, adhuc admodum procul declinant. Congrediuntur vero feitilshni atquemodeftirsimi, & ui virtutem cupiunt,hi poiifbimum cohgreiunturmecum, horum ego cdfuetudioe de. leftor. Eoru vero fores qui homines vocatur, non obfehto.tu coronas aureas ac purpuram pro faftu habeo ,atq; homincsipfos derideo. Aevt cultumhunc incelligas,non bonos modo viros.fed ipfos etiam deos decere.atqs eum deinde,iliibet,irrideas,deoru flatuascoiidera, vtri videatur,Tobifnc,anmibifimiliorcs,neq5 Gfzcofufoluin,led fiarbaroru etii teplacif- CVNICVS cumrpicias.vtrum ipd dij, Ttego,comati barbatiq^ funt,an queenadmodu vos, rali tinguntur,atq, pinguntur. Quin plurimos etiam ITne tunicis conficies,vc me nunc elfe vides. Quo paflo igitur audeas podhac hunc habitum vitio dare.quum deos etiam decere videatur^ MENIPPVS, SIVE NECROMANTIA LVCIANI, Thm4 Mminferprere. MENIPPVS, PHILONIDES. aALVE artium,domolqjveftibulum me{:Vt te lubens afpido luci redditus. PHIL. Nunain hic Menippus'e(l canis ille^Noh herclcalius,nifi ego forte ad Me tiipposomneishallucinor. At quid fibi vult habitus huius infolentia claua ,lyra ,leonis exuuis^ Adeundus tameeft.Saluc Menippe. Vnde nobis aduenifti ^diu efb quod in vrbe non vidimus. MENIP. Adfumreuerfus mortuorum^ latibulis, Foribufostritlium tenebrarumnigris: Manesvbi inferi manent fuperis procul. PHIL- OHercules, clam nobis Menippus virafonfluseft.reuiaitqidenuo-f ME NIP. -Non,fed meadhuc viuum recepit tartarus. PHIL. Qusnacaufa tibi fuit nous huius atquemcredibilisvis^ ME NIP. luuenta meincitauit,atque audacia. Qua pro iuueta hau^aululu impotetior. PHIL. Sirte 8beate Tragica, Seabiambis deicendens fle potius flmpliciter eloquere, qusnam hzcveibis,qu£ caufa tibi itineris inferni fuit,quum alioqui neque iucunda, neq^ delcftabiJisficvia^ MEN. (bras, Resdiledegrauisme infernas egit ad vm- Confulere manes vt vatis Tireflai’. PHIL. Atqui deliras,alioqui non hoc pafto caneres apuaamicosconfarcinatis verllbus. MEN. Nemireris amice, nuper enimenmi Euripide arque Homero verfatus, nefeio quo paftoverfibus fic impletus fum, vt numeri mihi in osliia fponte cofluant.Verum dic mihi quo pado res human* hiefe habent in terris: Sequidnamin vrbe agicur^PH IL.NihilnOui. Sed quemadmodum prius aditabant; rapiunt,peierat,fcencrantur,vfuras colligunt. MEN. Omiferi atque infoslices .Nelciunt enim,qualia de noitris rebus nuper apud inferos decreta funt, qualefqiforte iadi funt in diuitesiftosealculi, quosper Cerberum nullo pado poterunt effugere .PHIL. Quid ais^Nouine aliquid apud inferos nolFris de rebus decretum eft^ MEN. Per louem,& quidem multa.verum prodere non licet, neqj arcana quas funt reuclare, nequis forte nos apud Rhadamatu impietatis accufet.P H1L. Nequaquam Mcnippeperloucm, ne amico' fermonem hunc inuideas .Nam apud hominem tacendi gnarum, &initiatum pneterea flicris
TH O MAMO] iacrisediiTcres. MEN. Dura profef^o iubn &neuti(juatuta,vrrutui gratia tame audendu eft. Dccreiu eft ergo.diuites iftos ac pecuriofosaufutaquam Danaen feruates ab|hi]> Ium. PHIL. Neprius6bcatcqu*funcde- creta dixeris ,qua ea percurras omnia qu^abs te audire libencirsime velim :Qu* videlicet defcenfus caufa fuerit,quis itineris dux :dein* de exordine,8f qus illic videris, &qu; audieris omnia.Verifimileeftenimte,quu res pulchras videndi curiofus fis, eorum qua; vifu aut auditu digna videbantur nihil,omnino pratermififle. MEN. Parendum etiam in his libi eft. Nam quid. facias, vrgenre amico <Ac primum ranetibiexpediam,quse res animum meumad hunc defcenfum impulerit. Ego igitur quum adhuc puer effem.audiremque Homerum atqueHefiodu.feditiones ac bella canentes,nonremideorumodo,fed ipforu «ia, deorum.adulteria quoque,violetias, rapinas, fiipplicia,patrum eipulfioncs,& fratrum Sc fororum nuptias: hsc me Hcrcle omnia bonapulchraque putabam ,Sc ftudiofe erga ei afficiebar. Poftquam vero in virilem iam Ktatem peruenirem ,hic leges rurfus iubentes audio poetis apprime coiitraria ,neque videlicet aJbiceria committere ,neque fcdttionesmoilere,neque rapinas exercere. Hic igiturhafitabundus cbrftiti,incertusomtimo quo me paSo gerere.Nequecnim deosvnqua putaui mmchacuros.aut feditionesihuice fuiffe moturos,nifi de his rebus perinde ae boilis iudicafient.Neque rurfus legumlatores hisadiierfaiufiuros,nifiid conducere exiftiroarent. Quoniamigiturin dubio eram,vifum eft mse hi philofophos iftosadirc,atquehismcin manus dedere, rogareque vti me vteunque liberet vterentur, vitaque viam aliquam fimplicem accertam oftendefent.Hacigiturmecuro reputans ad eos venio, imprudens profe- <fto,quod me ex fumo (vt aiunt }in flammam conijeerem. Apud enim hos maxime diligenter obieruansfummamrepperi ignpfantiaro, omniaque magis inc«ca,adeo vt prs his ilico mihi vel idiotaru vitaia aurea vider«ur. Alius etenim foli meiutit voluptati ftudere ,atque adeumfcopumvniiierfuinvitE curfum dirigere. In eo ipfam fitara efic felicitatem .Alius rurfasomtiino laborare,coipulq; fiti.vigilijs, ac fqualorefijbigerc,mifere iemperadfeclum, contumelijfque obnoxiu aOidue ,Hefiodi fedulo inculcaris celebria illa de virtute carmina,& fiidorem videlicet, &accliuera in vertieemmontisafccnrum .Alius contemnere iub« pecunias, earumque pofiefiionem indifferentem putare. Alius contra bonas ipfas etiam muiiias efle pronunciat .De mundo vero quid dicarn^dcqtm ideas ,incorporeas fubftancias.atomos, &mane,ac tale quanda pugnantium fnuicem nominum turba in die audiebam,&quod abfurdoru omniu maxime fdit abfurdu, decontrarijs vnuTquifqae quum LOINT E RP. j4 diceret.inuincibiiesadmodu rationes ac perfuafibiles adferebat,vt nec ei qui calidu,nec d qui frigidum idem prorfus eJfe contenderent, contra quicqua hifcere potuerim,atq; id,quu tamen manifefte cognofeerem fieri nUnqam pofle.vt eadem res calida fimul frigidaq; fit. Frorfumigitur tale quiddam, mihi accidebat, qualefoletdormitantibusjVt interdum capitt annuere,interdu contra abnuerem .Prsetcrca quod mulco eratiftisabfufdius, vitam eorum dilieenteroblcruans.compcrf ea cum ipforu verbis pr;ceptifquefummoperepugnate;.Eos enim qui fpernendS cenfebat pecunia ,auidifi fime conCpexi colligendis diuitijs inhiare, de fosnore,litiganics,pro mercede dosetes ;omnia denique nuraoru gratia tolerantes .Ij veroqui gloriam verbis afpernabantur, omnem Vits Ius rarionem in glofiam referebstit.Voluptatem rurfus omnes fem^pali incef&bant clanculum vero ad ei folam libenter conflueiantiErgohac quoque fpe Fruftratus.niagis adhuc sgr^,moleft;que tuli. Aliqiiantnluni tamenindememetconfoJabar,qudd vrii cu multis &fapientibus &celeberrimis virislpfe infipienlqucelfem, atque vis adhric igharus oberrarem .Peruigilanti mihi 'tandem i atque hifce de rebus mecum cogitanti ,vertit innTO\tcm,, vt Babylonem profeSus magorum aliquem exZoroaftridifcipulisacfacceflbribusconuenirem .Audieram fiqtrideoii eosinferni portas carrhinibtis quihtifdam ac myfterijsaperire.Sr que libuerit illuc tuto deducere,acrurfus inde reducere. Oprimc'erg6 nicfafturuputaui,ficum hor«qisppi3'de def., cenfu^dlcensTirefiam EtMtiiim ebnfulere stfaeoqueperdircerem(qutppe qiii vates fuerit &upiens)qu; vita fit optiraa,qti5qjTapie- tifiimusquifqUepocilsimura elegerit. Acftatim quidem exiliensquam poteram celerrima Babylonemverfus refti contendi. Quoquu venio^diuerforapud Cnaldsoruitiquendam hominem cert^ fapjentem.atquearte mirabile.coma quide canuiadmoduqipromHTabarba yenerabile.Nomen autem illi fuit Mtthrobaf ianes; orans igitur obfecraofque vix exoraui, vtquauismercedev.ellet.in illam me via. deduceret Attandem homo me fuTcipietis ,primum quidem dies noaem ac viginticum luria fimuHncipiensabluitadEuphratem,mane fblem orientem verius perducens, ac fermonem quempiam longum mufiiias ,quem non admodu exaudiebam. Nam(quod incertamincprsconesineptifolent) volubile quiddam atOiincercurii proferebat,nifi quod quofdam yiluscft ifiuocare dsmones. Foft illam igitur incantatione ter rhihi in vultu fpuens deducit imrfus.oculos nufquam in obuiuquenqua deflectens. Et cibus quidem nobis giandeserant potus autem ,lac, atque muIfum.Sc Choalpi lympha,ie6tus vero in herba fubdio fuit. At poftquam iam prsparati latis hac dista fumus medio ooftis ftlentio ad Tigridem me flnum Fiiij duceo^
LVCIANINE (}uCen},pur|auic (imul acq; abdrrftc ,faeeque iuArauitaclquilla,cum pluribus itidem alij?, &magicum fimul illud carmen fubmurmu' rans .deinde totum me iam iAcanfans ,ac ne &Ipeitris l*dcrcr circumiens, reducit domum ita vt eram reciprocantem :ac reliqua no£lis parte nauigationi nos pnepatauimus. Ipfe icitur magicam quandamveftem induit, Nteoorumveltivtplurimum fimilemiac me quidem hisqu*vides ornauit.claua videlicet ,ac leonis exuuijs,atque infuperjyra.lufsit pr*- terea vt nomen fi quis me roget ,Menippum' quidem ne dicerem, fed Herculem ,VlylTcmi aucOrpheum I^HIL. Qi^iidicao Menippe^neque.enim caulam aut habitus.aut nominisintelligo. MEN. Atqui perlpicuuidquidecft,acneutiquaarcamim.Namhi qui ante nos ad inferos olim viui dcfcederaat ,putauic ii me his alsimukret,fo« vt Facilius Aiaci cuftodiaifallerem.atq; hullo prohibente tran- Crem^ytpbte notior tragico admoduillo cul- to emifius. Iam igitur dies apparuit, quum nosad fiumeh ingrefsi in recelfum iheumbiinusj^aratafiquideab illo fuerant cymba, facrifida,mu!fa,8cin id myflerium deniqsqsibufeunque opus erat. H^c pbftqua ergo qus prompta erant impofuimuSjtfinoSquoque Ingredimur trilles jlacrymifqj implemur obortis. Atque aliqiiaritirperquidemin fiuuio ferimur deindeinfyiuam.delati fumus,aq lacutriquen* dainquem Euphrates conditur. Tumhoc quoquetranfiniflb.in regionem quandi peruenimus foiam ,fyluofant iatque opacam ,in quam defcendentes(pReibat enim Mithro* barzanes)^puteu'n effodimus, Se oueSingulamusv&foueamfanguineconipcrginrUs.Al magus interim accenlam facem tenens ,haud arapliusiara fummiflb murmure,fed voce qua poterat maxima clamitans ,dsmones fimul omnes conuocat ,Peenas, Erinnes, Hecaten noilurnam,excel!amq( Proferpinam ,fijRuJfis polyjy-ilaba qtKcdam nomina barbara atque ignota commifeet. Statimergo tremere omnia ,Sc rimas ex carmine foium ducere, ac porro Cerberil4trat«s'audiri,& kin res plan^ triftis ac moslla fuit: Vmbraru at timuit rex imis fedibus Orcus. Acprotinus quidem inferorum patebant pleraque,lacus, pyriphlegethon .aePiutonis regia-.Tumperillum defeendentes Itiatum.Rha damantum prepemodum metareperimus extin^um.Ac Cerberus primu quide latrabat, commouitquc fefc.At qtium ego lyram celerrime correpta pulfaflem.cantu fiatim fopitus obdormif deinde pofteaijuam ad iacum venimus.tranare fere noti licuit.Iam enim onu- /lueratnauigiu.Seeiulatticerte plenu. Vulnerati quippe in eo nauigabat oes ,hic femur, Slecaput, dius alio quopia mebroloxat’,vfq( adeo vt mihi ceneex bello quopii adeflevir dorcQtur.Atoptimus Charon quum leonis iCROM ANTIA videret exuulas,e(rc meratas Hercule recepif, tranfque vexit libens,tum exeuntibus quoque nobis monfirauit femitam .Sed quoniam iant eramus in tenebris.pnccedit quidem Mithro. barzaiies,ego autem it tergo continuus illi comes adhsreo,quoad in pratum quoddam veniirius maximum ,afpnodelo confitum ,vbi circumfufevndique morcuoru ftridulse nos fequunturvmbre. Tum paulo procedentM ]ongius,'ad ipfumMinois tribunal accefsimus. Erat ipfe quidem in folio forte quodam niblimifedens. Afiabant autem illi Pcena:, Tortores,mali Genij, Furi*. Ex altera parte plurimi quidam adduili Ibnt ex ordine longa fune vinili.Dicebaturautcm adulteri. lenones, rhotchi,homicide,aduiatores,lycophantK ,ac talis hominum turba quiduis in vita patran* tium.Seorfum autem diuites ic feneratores prodibant pallidi, ventricofi, ac podagrici, quorum quifquc trabe vinfhis erat.ferripondere duorum talentoru impofito .Nos igitur efiantes,8cquiefiunT omnia confpkimus,& qus dicuntur aulcul camus.Accufant aute nouiquidaacque admirabilesrhetores. PHIL. Quina ergo hi per loue fiint.ac ne iflhuc quide te pigeat dicere. MEN. Vmbrafnevnquam illas nofti.qiiasbppqfitafolireddfit corpora^ PHIL. Quid ni iMEN. Hs noi igitur quu primum funfti vitafumus accufant tellantur.atque redarguunt,quicquid in vita peccauimus,&f2n^qu£damexhis dignf ad* modumfidevidentur.vtpote nobifeum verlatseremperjnoftrifquenufqQa digre/T* corporibus.Minos.igiturcuriore quemlibet exa. minanSjimpioru relegabo iri coetu,poenas ibi fceleribusfuisdignasluiturutn.ln hos pr*cf- puetamen incenditur ,quos opes du viaerer, ac dignitates inflauerant.quiquc adorari fe Feri expeflabant,nimirum breui peritura cor3 fijperbiam fiiftumque deteftatus; quippequi non memmiffent mortales ipfi quum fint.feft bona quoque mortalia conrecatos. AinunO l^lendidatlla exuti omnia,diuitias inqui ,genus,munia ,nudi,ac vultu demiffb fteterunt> lanquam fomniu quoddsthumanam hac felicitate recogitantes, adeo vthsec du confpicarernimisqua deieclaius fuerim. Et fi qoe corii forte a^ouera.atcefsi.atqs in auro filSter admonui,qualis in Vita fuerat, quatopere fuerat inflatus:tum quu plurimi mane fores eius ob* fidentes,pulfi interim exclufique afamulis illius expcilabantcgrcfium.Atipfif vix tandem illis exoriens puniceu.r,aureus, aut verficolor; felices ac beatos fe facturum falutantes putabat,fi pefhjsdexteramve porrigens, permitteret ofculandL illi vero audientes ifta molefte ferebant.Ai Minosquidda eiiarh iudicauic in gratiam. Quippe Dionyfium Sicili? tyrannu multis &'atrocibus criminibus Si aDione ac* cufatum. Si graui Stoicorum tefiimonto connictu,Cyren«usAriftippus infcrueniens (na illuvaldefuipiciuncinferi.eiulque plurimum ibiva?
TifO MAMO1 jfcivalct autoritas)ferni^ lam Chim'erz alligatum abfoluit ipixna,alTcrent illum bruditoru ponnuilosolimiuuiflepecunia. Tum no» i tribunaJldircedenti5,ad fupplicij locum pcr> ^enimu«. Vbi 6amice &multa ,8c miferaii* da audire fimul, ac fpeftarclicuit. Nam finiul &flagrotum fonus auditur, 4: eiuiatu* howinuminigneflagrantium.tumrots 3c tormenta.cateuKrCerberus lacerat, &Chimsri (£ianiat,crucunturquepariteroiT)nes.captiur, reges.priefecti.paupejTs, mendici ,diuites ,& iamiceleriim omnespotnitebat.Et quofdam qutde eoru ,du intuemur,agnnuimus, Videii- Cfftqui nuper ^vitadiicefferant.At hi fe pude. te« tomocculebant.Boftroqj fubrrahebat iC- peftut.autfi nosatiqaandt) «fpiciebant, i'dftr Uiliter admodu abiefteq,Faciebant,atf]; hi quidem quam olim puta? onerofi faftuoiiquein vjta^At pa'uperiDus‘maiorud!niidiu remittebatur,& quu interduieniiTent.dcnub repetebantur ad pmttam. Sed ilia quoque qus iabu- Ik feruntur arpeti, Ixionem, Sifyphum,Phrygioque grauiter affeftu Tantalu, genitumque terraTityu.Oij bonijquantu''integtu fti-atB* agru occupabat. Hoa tandem pfsetereumes, in campu venimus A.cherufiu ,vbi femideos', heroida5qucreperihiu5,atquealiafimul mortuoru turbam in gentes.tribufque dirpofitam, aliosquidem vetulos quoFclam ac marcidor, atque (vt Homerus ait)ruanidos ,alios vero iuueniles Sc integros,& hos potilstmum ob illam condiendi efficaciam .Asgyptios- Verum' dignofccre quelibet haud pfotiiue fuit, 4deo' nudatis ofsibus omnes erant inuicem fimilimi nifi quod vi* tandem ebdiu intendentes agnouimus. Quippe conferti confidebant ob- Cruri atq; ignobiles,nullumque feruanres am* pliuspfitiinEfofms veirigiu Cuigitur multi oflei confifterent ,inuice ombiilodimiies, qui terrificuquiddapercauoi oculoru orbes trafpicerent.dchtelque nudosoiienderent.hsfi. taba certe mecfi;quona fignoTherfite JNireo jllo.formofo difeeniefe ,aut medicum Irum i Phsacurege.autPyrrhia coquu ab Agamerone. Quippe quibusiamriibil veteris permanfitiudicij ,fed offa fuemfitinterfe fipiiiia incognibiiia ,nullis inferipta titulk »huilique vnquam dtgnofcenda. Hscigitur fpeSanti mihi,pcrfimilis hominu vita pdpse cuipia lom «videbatur, cuiphefit acdifponat qusque fortuna.ex bis qui pompa agunt,diuerfos va* fiofqj cuiq; habitus accommodans. Aliu fiquide fortunadeligens.regijs ornat infignibus,& tiaram in'ponens. Se fatelbtes addens,cc caput diademate coronans. Alium ferui rurfus Ornatu induit,hunc formofam effigiat,hunc defor mematque deridiculu fingitrnamomnigenu, vtopinor.debete/rerpedfacoIum.Quin habitusquorundair.pleruriqjn mediaquoqspopa demntat.neo! pefpciuo code finit ofdine.cultuq; progredi quo prodieram. Sed orrate cd-i metato Crcefiim quide coegitferui captiui<^ SO INTER P. velles mduere.Mfandriuaut^oIim intel ler- Uos incedente,Polycratis vicifsim ornat tyrS* nide. Etaliqualifper quide eo 'cultu permittit vti verfi vbi ia pompjtepusprsEterijt,apparatu quifq: rcfiitues.Se cu corpore fimul exutus amiifu.quaJisantd fuit,efficitur nihilo avicino differens. Quidam tamen obinfeitiam quu fuos fortuna cultuscxigir.segreferunt atq; indignantur,lanquam ptoprijs quibufdam bonis priuati ,ac non potius alienis ,quibus paulifper vtebantur ,exufi. Quin infeenaquoque Vidifleleplerinqspmo hiftriones illos tragicos,qui (vt fabul* ratio pofeit )modo Creoics.modo Priami fiunt ,aut Agamemtioncs. Idemque(fi(brstu]erit)pau!b ante tam grauiter Cecropis aut Erichthei foiinl imitatus, paulo pbft febuusipoeta iubente,progreditur. At quu fabul» iafinis affuerit ,quifq; auratas illas veftei exutus,perfotia depon2s;&ab alti» illis crepidis defeendens, pauper atq; humilis obambulat, haud amplius Agamemnon ille Atreo prognatus, aut Creon Menoecei filias, fedPolusfiliu^CharicleiSunienfis, aut Satyrus fiirTlieog^ttonis Marathonius.Siefe mortaliu reshab«t,qucadmod3 mihi tu fpcJlanti videbatur. PH.I. DicmihiMenippe.iftiqui ma^ificoSakofqjtvimMlos habet fuper terrli &columnas, imagines ,titulos, iiihilbne funt apud inferos plebeis quibuflibrt vmbris honofatioresIfM EN.NUgaristbquide,nafi vidiffes Maufolum ,CareilJuitt djeo- Pyramide erlebfljfat fcio,nunqua ridete defijfles, ita in ahtrumquoddamabftrufum derpe6hm abiefluseft.in reliqiu mortnoram turba deiitefces.Hoc tantii c&Udd! mihi videtur ek monumento referre,quod impofiro tanto podere, la borat magis &pfemitur. Na quu rEacus S amice,locum cuiq; metitur,dat aiitl cui plurimuhaudamplius pedem,necefie eft eo iacere contentu,fefeq;adlocimod3 cbtltrahere. At vehemetius multo rifiires,opinot,fi reges hofee noftros fatfapasq; vidilTes apild eos mendicantes. Se aut (alfamenta vendentes, aut primas ipfas literas vfgenteinopia profitentes,Sc qijemadmodnm contumeii|s5quouis afficiatur,atqucinfacieroc{edantur,perindeatq; viirlsimamaricipia. Itiq; Ehilippum Macedone cofifpiCatus, contihere me certe non potui: olleniuseftnflbi ih angulo quodam detritos calceos mercede refarcies. Quin alios preterei multos erat videre mendicantes ih triuijs, Xerxes videlicet, Dario5,aC Polycrates. PHL' Admirandanarrasiftade regibus, pene<q incrcdibilia.Socratesautem quid facit ,ac Diogenes^Sefiquiseft/apiehtumaliusfM EN. Socrates pfofefto etiam ibi obferuatur.omnesq redarguit: vefTantur autem cum illo Palamedes.Vlyfles.Sf Neftor.Sc quifquis eftaliui mterdefuhifosgarrulus.lnfiantur autem illi ctianum.atq.intumefcunt ex haufto veneno' erura.Atoptimus Diogenes Sardanapalo vicinus AflyriOjMidseq; Phrygio, atq;a!ijsitem pluribol
LVCIANIME p^iiritmexiftorarumptuofom numero m«. net,(juor (]uum eiulant» audit,veteris fortunz magnitudine recogitantes,3e ridet, 8e de* leclatur.ac fupinuscuBans.vt plurimu cantatj a(peranimisat<];iniucundavoce illoru eiula-’ rus obfcurans ,adeo vt id sgre ferentes ,nec Diogene ferre valentes,de mutandafcdedeliberent. PH IL. DebisiamTaiisquide: cztC' ru «quodna Hiud decretu cft,quod initio dixeras aduerfus dinites efTe Tancitum iMEN. Bencadmones: nelcioenimqtropa£to quum hae de re dicere propofuiflem.ab inftituto fermoneprocul aberraui.Dum igitur ibi verfabar,magiftratu8 concionem aduocauerutit> bisvideiicctderebus,qu5 commune conducerent. Gonipieiens ergo multos cotrcurrcre.mequoquecu illis fimu! immifccns.vnus de numero eoru aui in conciohe aderahl .efficior. Agitata lunt igitur &alia multa ;poftremovero de diuitibus negociu.iu quos poftea^ plurima fui(Tentobiefta,Tiolentia,{uperbia,fa Aus.iniuri^.afTurgens tande ex populo primas quida huiufmodi decretu legit. Qdoniam ,in^ quit,multa diuftes perpetrant ih vita ,rapieni tesacviminferentes.inopdque omni modo delpeflui babentesjGurizpopuloqjvifum eft vt quu funcli vitafucriotjcorporaquide eoru potnascumalqii.rceleratoru corporibus luat: animzverdfarfum remiflse io vitam ,in afinosdemigrent.donecin talireru ftatu quinquies acviciesdecemannoru milia traniegerint ,aHtiifemperex aflnis renati,onera fereh^ tes )atq; kpauperibus agitati. Dein vt liceat iU lis e,vita excedere. Hanc fenteotiair dixit Caluarius,patri Aridello,patria Manieenfis, tribu Stygtana.Hacigitur lege reritata, approbaueruncprincipts.lciuit plebs, adfremuit Proftrpitja,3llatrauic Cerberus: ficenimrata quae inferi ftatuunt.autenricaquc fiunt, Qukigijurin concione agebantur, erant hutulmodi. Tumegoftatim.cuius gratia veneram .Tire- Itam adeo,atqueillt re, vti erat, ordine narrata iupplicaui.vt mihi diceret »quodnam optimumvitz genusputaret. Hic vero fubridens (eft autem fenicuiusquifpiamc^cus pallidus, voce gracili)© fili,inquit,caufam tuj perplexitatis feio afapientibus iftit proferam ,haud* quaquam idem inuicem ijfdem de rebus fen. tientibus.yeru haud fas eftiibiproioqui;fiquidequod Rhadamanthus Interdixit. Nequaquam,inquit,6patercule,red dic amabo, neqi me contemnas,qui in vita te etia ipfo ese. cior oberro. Abduces ergo me.procul abalijs auferensad aures mihi inclinans :Optima eft, jnquit,idiotaru,priua{orumquevita ac prudenriEinia.Quftmobreabhac vaniisima fub* limium confidcrationedefiftensimitteprinci- ! >iafetnper,ac fines inquirere, Sevafros hofcc yllogilmos defpuens,atqsid genus omnia nugas «ftimans.hoc folum rn tota vita perreqoere,vtpr5rentib'bene edpofitis minimecuriofiu,auila re foiicituJ,quaplurimu poteshilaris CROMAN,T IA. vitam ridenlqi traducu. Hsc quum dixidet rurfus Alphodeloruminpratu lefe corripuit. Ego igitur (nam Sc nunc vefper erat) age, inquam, 6Mithrobatxane quid cunftamur^ ac non hinc rurfusabimus in vicam^ Ad hzc il!c:conficie,inquit,6 Menippe.breuem quippe facilemque tibi monftraDofemitam: &;me protinus abducensin regionem quandam ma gis priore tenebricofam, manu procul olfen, dens fubobfcurum.tenueque, ac velut per rimaminfluens lumfen, illud, inquit, Tn^honij templum eft.atqueillac ad inferos d Bosotiadefeenditur, hacafcender.atqi ilico fueris iri Grscia .Ego igitur hoc Termone gauifusi lalutato Mago dimeile admodum per angu* fta-santrifaucesfubrepcns nefeio quo paao, in Lebadiam perueni. PHILOPSEVDES LVCIANI, SIVE mCREDV- luS)ThtmaMoro 'tnter^ttt. TYCHIADES, AC PHILOCLES. Otesmihi Philocles dicere, quid nam id tandem fit, quod mul* f^^pw^tosin mStiendi cupiditatem adducit ,vt pariter gaudeant ,quu &ipfi nihil fani loquutur ,&his qui talla narrant,maximdanimum intendant^ PHIL. Multa Tychiade funt ,quz nonnullos mortalesmentiri compeiluht.quia in rem vident conducere. TYC. Nihil ad rem hzc.vt aiunt,neque enim de his rogabam,qui quumvruspoftulat mentiuntur :venia nimi-^ rum hi ,imd laude pierique eorum ,digni funt.quicunquevelhoftes fefellerunt, vel ad lalutemtaliquopia pharmaco vfifantin neceTsitatibus .Cutulmodi multa Vlyfles etiam fecitjTt &vitamfuam ,Sc focioram reditum redimeret ;fcd de illis vir optime dico ,qut nulla necelsitate mendacium ipfum veritati iongeanteponunt,ipfa re videlicet deleftati.aiquc/n ea fine vlU idonea occafione verfatii Iftiergofcire cupio,cuius commodi gratiaiftudagunt. PHIL. An alicubitales aiiqi;osiam deprehendifti,quibus h^c iilfitafic mentiendi libido''TYGH.Et quide admodu muItifnnthuiurmodi.PHI. C^id aliud ergo in caufa fit, quod mStiuturnifi demetia^fiqui* de re persima,optimz loco przoptant.T YC. Hoc nihil eft,nam ego tibi multos oftenderim ad czterapradente$,3ciapi^tia mirabili :nefcio tamen quo pafto captos hoC maio,mendacijqiftudiofos.adeo vt ego certe molefte fera,quod viri fales^omnibus czteris in rebus optimi gaudet tame,&le,&eosin quos inciderinr.fallere.Nam veteres illi,id quod tibi no tras eft qua mihi,Herodoi’,Ccefia}qi Cnidius, atqshisluperioresrdeniqs Homerus ipfe, viti celebres.mendacijs etia feriptit vtcbantur,vt non folum cos fallerent ,a quibus tnne audiebantur,veruvfq) ad nos etia mendacniper ipanus
T H OMAM0 IMfiu» traditum pcrueniret, in pulcherrimis erfibusmetrifq; feruatuni. Me ergo f^pe illorum vcrfuum nomine fubijt pudor,fi quando coeli fccrionem ,ae Promethei vincula receiifent, gigannimque rebellionem ,itquc om* nem illam de inferis tragcediam Etquopailo obsmorero lupirer in taurum,Sccygnuvcrfusfit :Scquemadmodu ex muliere quifpiam in auiculam vrfatnve mutatusfit.Pegafos pr^- terea ,Chimseraique, &Gorgonas ,ac Cy» clopas ,atqueid genus omnia, admodum abfurdas moftrofafqifabulas.fic qute metes affice repueroruquear.quiiarua adhuc laniaq; metuuntiquanqua poetica fint fortalTetoicrabilia.Atvrbesiamgenteicji totas vtia voce.ae publicitus mentiri.aanon hoc ridiculu <Veluti quum Cretenfes fepulchrulouis oftendcrcnon putet:Athenienfes Erichtonium editum^terra ferunt, primofquc illos homines in Attica olerum more ex terra emcrfiiTe. Hi tamen multo Terecundioresquim Thebani, qui ex feroentis dentibus fatiuos quofda progenninairenarrant:quod fi quish*c,quu firt ridicula,vera eiTe non credatjfed caprudenter examinans ,Corcebicuiufpiam.aut Margitte cxiftimet elTetfi quis aut Triptoiemumcredat in alatis draconibus per aerem vecium eiTe, autPana quendam ex Arcadia in Marathonem venmeauxiiio, vel OrithyamI Borea raptam eiTe, impius nimirum hic atque ihfanus videatur eis :quippe qui tam manifefia veraque non credat, vtqueadco obtinet mendacium. PHIL.At poetis Tychiade ,vrbibuiquefaeritforTaisis ignofcenduma illi delectationem illam qus exfebula proficifcitur, vt qu£ maxima fit illecebra ,poematibus iuts immifcent.qua potiisimu erga auditores opus habent AthcnienfesveroThebaniq:, Scfi qui iunr alij ,patris fus plus maieltatis ex huittfmodifigmentts conciliant :quod fi quis fabulas auferat ^Gr^cia,nihil obiliteric quo minus caru narratores fame intereant, quando ia nemo futurus fit hofpuum, qui verum vel gratis audire velit .At fi qui nulla tali caufa, f ;audent tamen mendacio ,hi omnino ridicuimerito videantur. TYCH. Refte dicis, nam ego protinus ab Eucrate illo celebri vcnio,v£i multa incredibilia ,ac fabulofa quum tudifiem .imo vero medio in fermonedifcefsi non ferens narrationem tam fupra fidem ,fed mevelut furia qufda abegerunt du monftro* iamultaatqsablurdarcferrct. PH 1L. Atqui Tychiade ,vir grauis Euerareseft, &nemo ccrtecredideritillumtampromifla barba virum rexagenarium,& qui praterea fic pluririmum inphilofophiaverfacus.fuftinuilTe vt alium quenquam audiret fe prafente mentientem,nedum vtipfe tale quicquam audeat. TYCH.Atncfcisamicequalia referebattu ea quam confianterafrercbat:pratere8 quam fanSein plerifquemrabat, admotis etiam filijs ,adeoveego quu euct relpiccre,varia tno-- ROINTERP. 5« cum cogitarem,interdum quidem illum irifanire.nequeanimo conflare, interdum vero ita cogitabam,fugifie me,quod impoflor cjTet.ac tantum temporis fub leonis pelle ridiculam quandam fimiam circuntulifTei: adeo abfurda narrabat. PHIL. Qusenam illa (per Lares) funtTychiade^nam cupio cognofeere quamnam prsfligiaturamfub tatn longa barba occuluerit.TY CH. Solebam quidem etia alias Philocles aliquoties eum interuifere ,fi quan. dovideiicetmulto ocio abundarem. Hodie vero quum opuscfTet mihicouentoLeonthi» co(cft autem ,vt icis, amicus mihi) edoflus i puero eum fe ad Eucrate mane contuliffe ,vt eum morbi inipiciedi caufa viferet, amborum nomine, nempe vt &Leonticu conuenirem, &Eucratem viderem, ignoraueraro autem quod *grotaret,ad eum peruenio.At Leonticum ibiiam non inueniomam paulo anc^, vt dicebant,exiuerat, alios vero confertos reperio,in quibus erat &Cleodemus Peripateti» cus,& Dinomachus Stoicus, 8c Ion, noili virum^illu dico,qui ex Platonica doilrina magnam fuiadmirationem expe^Tat, vtquifolus mentem viri deprehenderit ,quique cius oracula alijs quoque poffit enarrare: vides quos tibi viros nomino ,/limirum omni fapiemia, atque omnivirtute prsditos,vtpote ipfum es quaque feSa caput,reuerendoshertle omnes, atque afpeftupropemodum terribiles. Aderatprsetcrca medicus Antigonus, vtvfui in morbo efietaduocatus opinor: &meliusiam habere fe videbatur Eucrates;ac morbus quidam ex familiaribus erat ;humor enim rurfus inpedeseidefcendcrat. Sedere me ergo Eucrates inle^fo iuxta fe iulsit ,vocelanguidule remiffapauiulum.quum me colpicerec quanquaminterim dumitigrederer, vociferantem eum,ac vocem intendentem aud!eram:tameii ego admodu curioie cauens nepedes eius tangercm,vbime vulgaribus iflis verbis purga» ueram.qucdeomsgrotarenefciuerim :quod vbirefciiTem.curriculo venerim.adfediprop^, &iflisqoidemferrao iamde morbo erat, Sc qusdam iam ante dixerant,qusBda vero etiam tunc narrabant-.prstcrea medicamenta quE- dam quifqueproferebat.Cleodemusigitur:Si q-aisergo (inquit)finiflra manu tollens hamo muflelE dentem, fic interfeilE, vtante dixi, in leonis pellem ailigauerit nuper excoriati, ac deinde circum crura poluerit.illico fodatur doFor.Non in leonis pellemfinquit Dirnmachus)vtego audiui.fcdin ceru* potiua fceroeli* virginis adhuc, &nondum init*, & resquidem magis cft hoc paiflo credibilis: velox enim cerua eft.maximeque valet pedibus: &leo quidem Portis eft.pingucdcque eius.ae manus dextra,piliqoc qui re6H ebarba prominent,magnamvim oblinent, Cquis vti oouerrt.cum proprio cuique carmine,at pedum ciu wm minimi pollicentur. Ettpfe quoque, inquit Cleodemus, olim fic puubam ceruina
LVCIANI NE pelle Ttmduin, propterea «^uod ccnia velox eflet. At nupervir quid* Libycus, peritus pro» fecto in rebus buiurmodi contra me docuit, ceruis oftcndens velociores efle leones ,quippe qui eas,inquit,etian) perfequendo capiunt. Laudabant qui *derant,t*nquam re£ie dixif* fet Libycus illc.Tum ego ;Putatis, inqua, in* cantamentis quibufdam fedari talia: aut foris admotisappendiculis,quum intus malu graf» fetur^Riferunthunciljrmonemmeu; &palam in me magna damnabant amentiam, qui apertifiimas res ignorare,&quibus nemo qui fapiat contradicat,quin {icfehabeant. At medicus certe Antigonus deleAari mihi viius eft hac rogatione mealamdudum autem negle* ftui habitus fuerat,opinor.quum opem Eucrati ferre ex arte vellet, denuncians videlicet vino vt abftineret ,atque oleribus vcfceretur, fle vigoreaoimo omnino minueret, Cl.eodemusergo fufaridensinterim; Quid ais, inquit, .. Tychiadef incredibile tibi videtur efle, vtex rebus huiufmodi parentur qusdam aduerfus morfjoiremedia^ Mihi certe videtur,inquam ego:nili naribus adeo mucofls flm, vt credam eaqus foris applicantur,nihiique cum his qu; morbosexcitat.intus communicant, per verbula tamen,vrdidns,ac prsefligiaturamoperari ;fle quu appenduntur, fanitates immittere: id profero nunqua fleri poflic, nec (1 quis velin Nemei leonis pellem ledecim muflelas integras infuerit.Ego profefto leonem ipfum ^doloribus fepe claudicante vidi io vniuerla Juijpfiuspelle.Nimiumidiota es,inquit Dinoniachus,neqj vnquam tibicurs fuit ,vt difee* resquonamodo resiftiarmodiaduerfusmor- .bos,qaumadhibenturconfenint :acmihi viderisne notUsirnaquiden: ifla recepturus :flsbrium videlicet iflaru profligationes, qu^ cer- to quodam ambitu recurrunt,tumferpentum demulflones,ac bubonum Amationes, flecztera:quxrunqueanusetiamia faciunt :quod nillaflunt omnia, curtande non putabis h;c etiamflmilibusrebusfleri*^ Inflnita congeris, inquam,Dinomache,clauuq;,vt aiunt, clauo extrudis.Neque enim conflat eaquz commemoras,eiafmodi vi fieri. Quamobrem nifi reddita ratione perfuaferis primum natura fieri pofle.vt febris tumorquevertatur,aui nomen aliquod diuinum,aut di6Honemaliquam bar. baricam:ob idq, ex inguine fugiat:aniles adhuc fabulzfunc quscunque retulifti.Tu mihi vidcris,inqutt Dinomachus, quum ifta dicas, ne deos quidem cflecrcdere.Siquide putas fieri no polle,vt per facra nominaremedia morbisadferanrur. Hoc,inquam ego,vir optime ne dixeris.nihil enim prohibet quo minus.ctia 11 maxime dij fint,ifta tamen fint vana. Ego vefo,& deos coio,& medelas coru video ,8c leuamentaqu®laborantibus conferunt,pharmacis videlicet,atque arte medica reflituetes. Itaque j£rculapiusipre,eiaiquepofleri ialutariaphanaacaadmouentesmedebantur ^ro* CROMANTIA tisinon leones, autmuflelas circunligantes. Mitte hunc,inquit Ion. At ego vobis mirabila quiddam narrabo. Eram adhuc adulefccntulus,annos natus fermd quatuordecim,cu quidam ad patrem meum veni t,nuntians ei ,Midavitisculcoreferuum.etiaalijs in rebus robuflu.atqueinduAriu, circa pfenuiam forui vipera morfumiacereiaputrefaflo crure. Etenim du ligaret palmites, ac vallis circumplicaret ,adrepentem beftiola roaximu ei pedis momordilledigitum.Tuillaquidcmilico aufugifle,Sc felenarfus in latebra condidifle. lilia vero eiularc perditu edoloribus. H®cergo quum nuntiarentur,iam Mida ipfum videbamus leflicadomuma conferuisadpoftari, inflatum totum,liuidum, ac luperficietabefa6Hi, vixiamlpirantem.Paterergo quii id molefte fcrret,amicoruquiipia,quitu forte aderat; bono animo es,inquit.Ego enimviru quendam Babylonium exChala£ts,quos vocant,protinus hucadducam,qui fanabit homine.fle ne diem narrando conteri,venit Babylonius, ac Midam reftituitieffugato excorpore veneno quadam incantatione, Scadpedem eius appelo virginisdefunflf lapillo,que dcolumna exciderat. Atque iftud quidem haflenus forfan mediocrefuerit-Tum Midasiam ipfe fublaio in quo allatus erat flabello,dilcelsit in agrum, tantum potiut incantatio ,Sc columnaris ille lapis.At idemifle Babylonius aliaprsterea dt uina plane fecit. Nempein agrum profectus mane, quum pronuntiafletfacra quzdam ex vetuflo codice, flpiem nomina, fulphureac face luflrato loco in orbem ter obambulans, ferpentesomneisinuitosexciuir,quicunq; intra eam regionem erant.Veniebant ergo tanquamad incantationem tra6li,ferpentes multi.atquealpides.fle viper®,flccera^,8e iaculi phryniq;,ac phyfali: relinquebatur aute vnus draco ,annofus ,prorepere(vt opmor)ob fene6tlnonvaIens,qui non fuerat audiens didto. At magu.siNonadfuntomnes,inquit .Tu vnum quendamexferpentibus, eum videlicet qui natu minimus erat.felcflumlegatummittebat ad dracone: acpatilo poft venit etiam ille. At poftquamiam colledh conflitiflent ,Babyloniusin eosinllbilauit. AtOiilli repente admodu omnes ab eiusfiatuinceiifunt, nobis incerim admirantibus.Tu ego,dic mihi inqoa, Ion. Serpens ille legatus, iuuenem illum dico, vtrum manu deduxit draconem,qui iam fvt ais)fenuerat,an ille baculu geflans innitebatur^Ludistuquidem,^nqutt Clcodemus* At ego.qui Scipfequoque olim minus talia cre- ^bam,quamnunccu,putabamenimnulla ra tione fieri pofle.vt ea crederem, tamen quum volantem primum confpicerem peregrinumillum barbaram(crat autem,vt ferebant, exHyperboreis)credidi, acvi£hjsfum:qou ta men multumdiuque repugnaflem ;nam quid facerem,quum eum cernerem in aere volantem, atque id interdiu, ac fuper aquam ingredientem
THONfA MOR gredientem,at(|i per meciium ignem incendeicm,idque lente ac fenfim<To ne ,inqua ego, illa videbas,virum Hyperboreum volantem, aut iuper aquas ambulantem <£tmaaim<$in> quitille,carbatinas indutum, quo calceamenti genere illi potifsimu viuntur.Nam minutujaiila quid attinet referre,quateunq; fecit quo paftoamoresimmiferic.acdaniones exegerit mortuolque marcidos in vicam reuocauerit, atque Hecatenipfam pali confpeftibus exhibuerit,Lunamque ^cotlo detraxerit Quin «0 vobis referam ,qu® ab eo fieri cofpexi in Glaucia Alexidis filio. Glaucias hic quu patris nuper defiinfti fubftantiam fufccpifiet, Chryfidem amabat Demsneti filiam.ac mequidem pr^ceptore in difciplina vtebaturrae nifi amor illeaftndiodeduxiflet eu, vniuerfam Peripateticoru doclrinam perdidiciflettvt qui ofto &decem quu elTet annorum,iam abfoluerac analytica: tum phyficam aufcultationem in finevfqucpercurrerat.Amore tamen viftus, mihi rem omnem fignificat.Ego vero, quemadmodu par crat.quippe qui pr*ccptor eram Hyperboreum illum magum ad eum duco: condufhim quatuor ilico minis in manum datis,oportebatenim pneparari quiddam ad lacrificia.tumfedecimprsEterea ,fi Chryfide potiretur.Illevero crefeentem obferuas Lunam(Namtunc vt plurima huiufmodi facra peraguntur )fofram quu effodiflet in aperto quodam loco domus,fub dio circa mediam nodem,euocauicnobbprimum quidem AnaxiclemGlaucix patrem, ante feptem menfes vita defunchim.Succenfcbat autem ob amore lenex, atque indignabatur.Tandem tamen ei permifit.vt amaret. Poftea vero Hecaten quoqjcduxit.adferentem vna Cerberu :tum Lunam detraxit multiforme quodda fpefla' culum.&quod alias aliud apparebar. Primum quidem muliebrem formamreferebattdnnde in vaccam formofam vertebatur. Poftremo vero catula videbatur.Hyperboreus ille tade, quu finxilTei quedam e luto Cupidinem; Abi» inquit,atq;huc perducas Chryfide :ac lutum quidem protinus euolabat: paulo pofi autem affuit illa pul fans oftium.Tutn iogrefla Glau' cia copleAitur.eu quam infanilsime deperiens &~nim eo verfata efi, quoad gallos canentes audiuimus.Tumrero Cunafubuolabatin c;- lum,atqueHecatcfubijttcrram,c*teraq; fpe* ftra difparuerunt ;8e Chryfidem tandem emifimuscircaiprumfermidiluculum .H*cTy- chiades fi ccfpexiffes.baudquaquam amplius dubitafres.elTemultaincanninibas ifiis commoda-Bene dicis,inqua,ego credidifiem equi. de,fividiffemea;nancvcrdignoIcendumiM puto.fi qualia vos videtis.acureperfpicere no pofium:vcruntamenChry'fideilla qui dicis, noui muliere plani meretricem ac facilem; nec video fani cuius gratia ad illam egueritis Juteoillo ligato,magoqjcx Hyperboreis vfq, atq}ipfainluperLuna. Quippe quam vianti OINTERP. jy drachmis ducere in Hyperboreos vfqipotuifi fes. Mirifice enim fefe offert ad hanc incantationem mulier. Et contrarium quidda Ipcflris iftishabet.Ni ea quidem seris feriive lonu fi audierint,fugiunt(nam id vos pnedicatis) illa verofi argentu vfpia fonucrit.accurrit ad tinnitum.Prsetereaipfum etiam msgu admiror; quodcumditifsimasTnuliercs in amorem fui pofsit elicere.alqj ab cis folida talenta fufeipere,is tamen ob quatuorminas^modu tantilli lucelli auidus Glauciamanioris compotem fecerit.Ridiculefacis,inquit,Ion,qui nihil eredis. Ego te libenter ergo rogauerim quid de hisrclpodeas.qui datmoniacos liberat terroribus,‘adeo mafiifefte fpeflra illa carminibus eijcientes^ Atq; haec Iris dicere nOn opus eft, veru omnesnouerunr,Synis ille exPaleflina qui harureruartifex cft,quaro multos mortales fufcipiat.qui ad Luna concidant ,oculofq» diftorqucant,lpumaqi oppicant ;qUot tamen' erigit ac fsinos remittit,magna acceptamercede ;diris eos malis iiberans.Etenim quu iace. tibusinftet.rogaueritquevndefini in corpus irgrefsi,®groiusquide ipfc tacet.at dsemo vero rcfpondetCaut lingua Grseca loquens ,aut barbarica ,aut vndecunq; fuerit iplc )Si quomodo.&vndeintrauit in homine. Illevero adiuranse\im,ac ni paruerit minitans etiam expellit abigitqs daemone .Quin ego quoque daemonequendacxeuntevidinigrucerte, & colore fiimidum.Nonmagnumefat, inquam ego,talia te Ion cemefe ,cui ipfie etia apparet Idete,quas veftr* familias parcfis oftedil Pla- to,rem videlicet fpeclatu tenuem, atOi euanidam,quantumadrios hominesluciofos.Itline rolusIon,inquitEucrates,iiHurmodiVidit,ae non alij etiam multi inciderunt ia d*mones: alijnOOT.alij cti^inlcrdiu^ Egoprofeftono femel.fed milliesia talia confpexi. ac primunl quidem turbabarad ea;iam vero ob confuetudine nihil nouu, aut prodigiofummiht videre videor, maximeque nunc ex quo anulummihi Arabsdeditcxfcrro de cruce qua. piam fumpto, faftum:carmenqsdocuic nominibu5multisplenum,nififorte ne mihiquidS fide fis habiturusTychiade. Atqut fieri pofsit inqua,vtEucratino creda Dinonis filio; viro imptifnis fapientiiaclibcri.qu» fibi videntur, domi in priuato fuo cu autoritate narrati II. lud ergo de ftatua,inquit Eucrates.qu^ omnibusquiindomofuntfingulis nofribus apparet,tu pueris tu adolefcentibus,tu fenibus.hoc inqaa,non ime duntaxat audieris, verumetia anoftrisomnibus. Dequaftarua.inqua ego^ Novidifti(inquit)quu ingredieris ftatuS quadain atrio coHocatam.fani qua pulchra opus De[netrij;qui ftatuas humana Ipccie fingere conf^eoit^ Nonne illadicis.inquam.qu^ diicu iacit :qu* inclinata eft ad emifluri geftum, reflexa in eam qu» difeum fert ,altero pede modice inflexo, quzque fe erefhtra videtuf vnacum iafhif NoiUa inquit:oam vnu cfi ex GMironii
LVC. PRO T empto’'Qai(J in vulnere glidiam relifiuifiem, nifi ididipAim omnino quod erat futuru przdiuinalTemfNiii hocforcaTIe dixeris^quod qui peremptus eft.tyrannusnon erat ,neque hoc nomen'obtinebat, neque multa vos obid li> benter.fineearetur.premiadediirctisifedhoc nunquamdites.Ergo interempto tyranno,illi quicaufamprsehuit non reddes pnemium ^6 curiofitacem,quomodo necatus eft curas,quu libertate fruaris.aut ab eo quiDemocratiare< ftituit,amplius aliquid poltuUsfAtqui lex(vt dicis)ipfumrcrucaputexaininat,mcdiaautem omnia valere finit, neque vlcra curiofius inquirit. Quid enim,qui in cxiliu tyrannu compulifTci.non honorem iam tyrannicid* tuJif. fet ?Imd ac valde quidem iufte ,nam &ille libertatem pro feruitutepr^ftitit. Atquod amc facium eft, non exiliu.nec redintegrandas rebellionismetus,fedomninoperfcfta fublatio eft,& generis illius vniuerfi internicio ,ac totius mali radicitus exdfio. Ac nunc perdeos omnia mihi ab Initioin finem vfque (fi videtur)excutite,anp^^te^^lifiumquicquaadimplendam legem fuerit, &an quicqua mihi de- Fuit,quod adefletyraoicid* debuit. Ante omnia igitur animu adelTe generoCum decet, atqi Reipub.fludiofum.paratumque pericula pro communi commodo fubirc,acpropria morte multorum falutemredimere: ergo ad id mihi quicquamdcfiait^An animo f^a«usfum^ an periculaprolpkiens.perquse mihi vadendum erat,detreSauif non id dixeris .Mane ergo in hocfolo.acmefingeex eo folo quod volui, atqriAocdfilio fui,etia fi nihil inde boni proueniiret,tamen ob mentem ipfam affurgetem prsmium canquam benemerentem petere, quum tamen ego non potuerim ,fed alius me lecutus tyrannu occiderit ,abfonu (dic mihi) autabfurdum cfiettribuere:maximeqi fi dicerem,© viri,volui,cupiui.aggrefliis fiim ,atque animi mei figna dedi :foius honore dignus lum'^ Quid tum relponfuruselTes^ Nunc vero no iddico,red SeaTcedl etpericlitatus ram,atqs innumerabilia prlulquam adolefcencem peremerim feci.Neque enim rem vfqueadeo facilem efie fulpicemini.cuftodiam fuperare.ac latellites opprimere,vnumque tot viros auertere.Sed fermd maximum in tyrannicidio,atque ipfum rei caput illud ell. Namipfequidem tyrannu$,non magnum opus ell ,nequemagno negotio conficiendum,neque expugnatudifficile, fed ea potius quse muniunt ac tnentur t>’rannidcm,qu® qui vicerii.is omnia peregerit :nam reliquum quide parum eft. Siquidem iftud ad tyrannum vlquepcnetrare,neqtiaqua licuifiet mihi, nifi cuftodum qui eos cingunt, ac latcllitum omniu viflori.ac nifi eos omnes prius deuicifiem Nihil amplius adijcio.ledijs rurfvjs immoror.Cuftodias fuperaui, lateilites inquam, tyrannum mcuftoditum ,inermem, Dudu reddidi .Obhsec ne honore tibi dignus videorfanadhucime cjdem pollulas‘^Atqui yRANNICIDA. fi czdem etiam quzris, nec iftud quide deeft. Nequeenim incruentus fum ,fed perpetraui magnam ac nobilem necem iuuenis fiorentis atque omnibusmetuendi, per quem etiam ille tutus ab infidijs erat .quo folo confidebat, qui multorum loco fatcllitumfuftecit. Quid tum ergo,num pr^mio dignus fum^num tantarum rerum honore fraudabor ^Quid enim fifatellitemvnum, fi miniftrum quempiaiyranniperemilTemfquid fifcnium honoratiorem ian non magnum etiam hoc tibi videretur,afcendcre.atquein media arce, in medijs armis aliquem ex amicis tyranni conficefe^ Nunc autem etiam illum qui peremptus eft confidcra:fiiius erat i)Tani,imo tyrannus grauior.acdominusinclementior ,ac tortor crudelior,extortor violentior. Tum quod maximumfuit,hBresomntuatqsfucceflbr :poftremo quiin longum poterat noftras calamitates ex tendere.Vis nehoc me folum fecifie, tyrannum autem ipfum adhucereptum fuga viuere^Munusob illa peto,quid dieitis^nonda bitis^Non illum quoque fufpexiftis inon dominus^nong^a^is< non intolerandus erat^ Nunc vero etii caputipfum intelligite. Quod enimifteimeflagitat.id quam optimefieri po tuit,peregi,ac tyrannum alterius nece necaut, non vulgariter,neque vno iftu, quod illi poft tot ftelera maxime fuit optadum .Sed dolore multo prius exagitans, &in oculis ollendens milere proftrata ,quz illi fuerant chariGima, filium quanquam malum,tamen state fiorentem,ac patri fimile.languine ac tabo plenum. Hsclunt patrum vulnera,hi legitimorum tyrannicidarum giadij.Hsctyrannis crudelibus digna mors,hoc luppiicium fceleribus tantis debitum.Naillico mori, illicq nefeire, nullum tale fpeftaculum cernere, nihil habet tyranica pana dignum.Non enim ignorabam (te appelio)noninquaignorabaiimd nec aliusquifqusmquantumille erga filium gerebat afFeaum,& quod poli illum viuere ne paululum quide dignaretur. Atque omnes fortafle pttresfunt in filios eiufmodi. At hic certe aliquid fupra csteros habebat ,idque merito, quippe qui illum folumvidebat duce leruatoremquetyrannidis, folumque pericula patris prsoccupantem,ac firmitatem imperio prsftantem.Vndeetiam quaquam non ob amorem,atobdelperationem faltem ftatim illum fdebam moriturum, quu cogitaret inutilem fibi vicain futuram ,fecuriiate quam illi filius prsbebacablata. Omnibus igitur illum fimul circufepfi,natura,dolore,dcrperatione,terrore, ac temporum edam futurorum metu.His in illum commilitonibus vius fum, &advltimumiilud confilium coegi. Interijt nobis orbus ,affiiftns ,doIens,lachryinan$, ludum lugens, breuem quidem, fed qui patri fufiiciat, &quod grauiGimum eft.ipled feipfo, quod mortis genus omnium eftmiierrimuip, multoque acerbius quim fi inferatur ab alio. ,Ybi V
THOMA Mdr Vbi mif)igIjdmsejt?num<]uisilliima|no(c« alius^num cuiuiquam alterius telum Quis ilium in arcem daxitf ante tyranHu quisvfui eftc'quisiilum tyranno mifit^ Oenfismecum «omunicans.reru a me bene geftaru lucceirbr, poft tot difcrimina, poft tot mortes de^icijnur.S; indigni prxmio videmur .Si enim ob iftudfolum hunc avobis honorem peterem, fi dicerem;© viri,tyranno mortem cupienti,ac rum inermi forte deprehefo, meus ifte fubferuiuit gladius ,atque operam fuam ad conftquendilibenatecSmodauic omnibus,honore ac prsmioindignuputafletis^ dominia tam Sularis rei non recaliafTet'^s^rioni^ter beneores infcrip(iiretis‘'n6 inter facra gladium ipfum repoliiifletisfrionfecundu Deumilium coluiffetisiNuncmecucogrtate,quaIia tyrannumip&m ante morte &feciffe, Sedixifiefit Verifimile,quumfilium perimefS, ac vulneribus multisin parte corporis cohfpicuaperfodercm,quo videlicet genitorvreretur, atque alpe fhi primo ftupefceret.mifeVabiiiterexclamauit.atqueinciamauit patrem, non vt auxiliator elTet aut comiiito, quippe quiiam fenex erat atque.inualrdus,fed domefticorum maloru fpeftator .Ego illinc digredior, totiUsquidemtragesdisautor. Reliqui vero hiltrioni cadauer,& fcenam.Sc enfem.ac cfteraqus fa* Vulse fiipeferanr.Atille quum adeflet.ac videret filiu quemhabebat vnicu,vix relpifaniem, lacerum ac morteplenum,Vulnera quoque illa denfa,ac multa, &letalia gerente ,ficcxclamiuitrO nate.fublatifumus, interepti fumus, tyranni csfi fumusrvbi ifte interfeftor eft^ad quid mihi parcit^cut me referuat malo per te iamfiliprsemortuu inifi me forte vtpofefene contemnit,& lente me perimere decreuit :ac morte mihi producit ,vt nece mihi faciat Iongiorem. Et fimul ifta dicens,cnfem quserebat : ipfeaiiteeratinennisjVt qui.omnein filio fpe repofuerat. At ne is quidem defuit,iamdudum fcnim ame ante prssparatus erat,atque ad facinusfutuHi reliiftus.Ergo ex corpore euellenS; &ex vulnere gladiu eximens, tamdudumme oecidifti,peremifti,nunc vero mihifinefecito. Denfis,inquic,patri lugenti cohfolator veni, atq; infelice fenis manu adiuua, iugula tyrannum,pcrim8,acluchi folue. Vtinain te prior inddillero,vtina ordinem esedis inccepilTem, cecidifremquidem,atvt tyrannus tantum ,8c vitore fperans.nunc vero vt orbus,nunc vero vt etiam carnifice egens. Et hac fimu! dicens, vulnus intulit tremulus ,impotens ,cupiens quidem,inualidus tamen ad facinorisminiftehum. Qbotluntiftafuj5plicia<qubt Vulnerat quotmortes^quot tyranicidia''quot praemiat Et tandem vidilUs omhesi|centcm iuuenem, opus rieque p4ruuro,nequefaciie,fcnem vero jlticirciimfufum.cruore vtriufque ihhserentem,atque iam libertatis,&vidorieparentem libitinam,5c noftri enfis operam <enfem vero ipfum inter Ttrunque monftratums declaras* I0INTER. P. • tem quam non indignus domino fit, teftan. temqne quod mihi fit fideliter obfecutus. Hoc fi ego fecifiem.obfcurlus fuiflet,nucvcro redditur ipfa riouitate fplendidiUs .Qui tyrannidem ergo onine fuftuli,ego fum :opus autem ht multos diftributum eft .quemadmodum in fabula.Atque egi primas quidem partes ego, fecundas vero filius, tertias tyranusjpfe ,enfis amemfubferuiuitbmriibus. DECLAMATIO THOM^e XiORI, LV- CMtucd rejpendens. SON putauera Iudjces,ci,qul(id quod ego nunc facio) publicam caufamfiifcepifTet agenda, opus fore, vt cur id facere inftituerit, rationereddat :Neque enim vllumfofepericuiu.rfeidmaiicia potius aggreffus,quampietate vfdeatur.quum hoc ccrciisiihum pnebeat magnat integritatis argumentmTi,qubd alibru omnium commodis elegerit fuo pnuato labore confulere.Quod quanquS omiies iftiufmodi caufarum patronos merito pofle exiftimem ab omni calumnia fufpicione defendere,me tamen omnifi meritifiime ,qui vt omnibus profim, non folum hunc mihi laborem defumpfi.fed inimicitias etiam cum eq viro contraxi, qui fe tyrannos qupqUe iaSaf occidifie.Sed quonia nihil tani te&i cceptunl. effe video, quodnon improboru vellicet ac deptauetiniquitas.&quofdaiam nuncinufiitantesaadiojquiiftius oratione perTuafi ,hoc meum officiuminpeioi^ parte rapiunt; fatut ludices vobis huiusadtionis mes caufesexponere,nequis induftrise me® malignus interpres cani dolori,odio, vd iiiuidis conetur afferibere. Acprimunj.quid eft cur tyratli mortem dolercputenhl id ifte mihi nuper obiecit-probatione vero nulla attulit,diXiffc tantu contentus, Sc credi fibi firie argumento ,fine tefte poftulat;im6,ihquit,nifi idolcres ,nifi tyranni mortevlcifci cuperes, mecu no contenderes. Ergo eo folo lugere me tyrini mortem probas.quod tibi ob eius neee.prtemfu iniufte peteti.ego me iufteoppofui^Vis videre quam nihil dicis/Si te tyratium occidifieprobes,eg6 «cum litigare,heC fi velim poflem, necfipol* fem vfeiim. Nunc vero quid aliud cotra didhirus fum,quam quod illum non occidifti^Si ni interfecifles,nihil quererer,imb laudarem, admirarer,acpramiumprimH«decerperern:nuc vero ideo tibi contradico, ideo tibi honorem denego,ideo aduerfor ,ideo queror ,quia tyrannu.non occidifti.Num igitur occilum protinus doierevideor^Oftcndifiepociusiudices debuit,me tyranno fuiffe vel fanguine comnftum, vel affinitate pfopinquu ,ve! beneficijs deuindum,ve]fcelerumc6munioncfcedera- tum.Atiftorum quicquam ne fingere quidem potuit:
DECLAMATIO potuit :ecgo (i neque cognatus illi, neque affinis fui,ii mea opera nunqusmin cuiufquainiuriam vfus cA ,fi ab illo beneficij nihil in me collatum ell ,fi me acerba feruitute cum cseteris fimul opprefsiCjfi me illius interitus li. bertatirobifcum vna rctHtuit ,quid caufa: eft vt illius morte me«falutis ac libertatis aufpicium doleam''Atodijcert^taDtundem caufie cft.Namquid egit quod odiumin ilium prouocaretmeum^Primo tyranni filium intcrfecit:poftea vero tyranno.fifai manus inferente, illeprsBmicim tanquatytannicidapetijt;^uorum aiterii.paca quod iuucnc peremit ,quanquamidipfum parum confuite ,parutrque ex communicomodo fecerat, nifidij nobisfuif fentpropitij^pfecit ille tamen animoCquantum ego cmelufpicor)non malo .Alterum rero, nempe quod prasmium poftulat quum no meruerit,vt nunc funt hominu ingenia, non mii ror,& ignofco certe» modo pofsit auferre. Neutrutjtiftorum odium in illum meum concitat Extra hxc nihil vnquam fecit ,quod ad me vllo modo pertineat: ergo tam iniquus fim ,vt hominem vix tande fatis aut de facie, aut fama notu ,qui me nec re ofFcnderat.nec verbo Iselerat.gratisodio perfequerer^Reftat inuidise diluenda fufpicio.qu* talis eft.vt nullo malo carere velim libentius. Nam quuomnia vitia fint fuapte natura pemiciofa,nullum tamen eftliuore peftilentiusiquodquepeiShjs, cui femel inftderitgrauioribus tormentis exagitet.Nempe alteriusfortuna, luum infortunium ducere,recundisaliorum rebus afiuare, alienis laudibus vri, aliena felicitate torqueri, an non fumma mireria,non extrema dementia eft^^Itaquefia quoquam alio vitio ludicesabfum,ab hoc certe longifiime abfum. Cuhis vnquam fortunas impetij iCuius res bene geftaseleuaui Cuius laudibus vnquam dedetraxi Cuius famam laberelperfi^ Certe ab huius vitij fufpicione fi me mwiocris illa fortuna mea non aflerit, qua» notam inops eft.vi aiioruopibusacprzmijs inuideam ;umeanteada vita non vindicat, quse non vfqueadeo eft remm benegeftarumindiga,vt aliena debeam laude tabefcere: Atipft me Herele caufa prorfus abfoluit :qu2 talis eft,vt potius omniumveniam,quam cuiufquam m,‘reatur inuidiam.Qu*fo iudices,quod tandem odij figquni,.quod tnuidiae documentum pre me fero^Non prouoco.noirafcor.non accufo.vrbe mntum in ius vocatam ab ilio defendo .Sed quurlcdetibusergo c*teris,ac tacentibus vniuerfis.atqusin his multis &clarilsimisviris,& autoritate pr£(laiibus,& multo ad dicendum inftru£lioribu$,ego potifiimum furgo ,&petc^tipKemiacot^adico^llIi ipfi pro fefto quin mecumfenciant-non dubito: &quin ex his pler^ue (tnt.qui hoc ipfum officium, nifi ego iamfufcepifTem,libenter fuerint obituri :neq; tamen ideo culpandus fum, quod mepro patnaprimus obtulerim. Quicquidefiialienifi- THOM/E MORI lentij caufas non de&eo :me certe ad diceduiA cum Reipublics caufa, cum deorum immortalium refpeftusincitabac:nempequum vide, rem fttis tenues ^rarij nollri prouetus.Se pr^- fentem pecuniam nimis cxigaam,tum inftare multas neceflarij fumptusDCcafiones.n^ferebavti ciuitas hocinfuper no neceflario fumptumulclaretur.Tyrannicidij prsemiu quanta fit non ignoratis,ac merito quide:quod enim pretium fatis grande fit, quo agri, foci ,fortun£,liberi,coniuees,falus,aclibertasomnium; poftremo ipfie deorum ars atque templa rcdimumuri Quod quo maius atque vrbi onerofius eft,eo magis anobiSprofpiciendu eft ne temere collocetur. Satis ludices,fatis impenfie ac fumptus imminet,fatis effundendum eft.vt serarium noftrumtamprofunde,noifte etiam cuirirnil debemus.exhauriai. Pnetereaquum hoc tyrannicidium fola deoru clementia prouenerit,quo toties inclamati calamitaiu tandem noftrarummiferti .crudteiifsimi nosiugo tyranni foluere,aclibertati reddere voluerut» non feredumputauivtciuitas honorem gratiamque dijs merentibus ablatam,homininon mereti tribueret.Toium aute hocnegocij fora tunse deorumque benignitati deberi ,hutc nis hil gratis ,apertifsimis argumentis docebor quod dumfacio,qu£fo iudices diligenterattchdite.Triafuntquorum ifte quodlibet fufficerefibiad hunc honorem cotilcquendum putat,vel quodtyranni peremit filiu,vei quod tvrannu tentauit occidere,vel quod parer filij nece comotns,en(e quem ifte reliquerat, mortem fibi confciuit.Ergo illius adolefcentis c?- dcs tyrannicidium videtur'' Quid ni'f nipe Se il!e(inquit) tyrannu.s erat .Quis id credat tudices, vrbem vna duobus fuffecifle tyrannis^ duos tyrannos inuicem concordes eade incoluifle mcenia^vniusvrbis ambitu potuifiecon tineri ,quoru alterutri vix vel orbis vniuerfus luffeceril^ Quifquis id credendum duxerit ,is . mihi parum videtur tyrannicam confiderare naturamrnam legitima quoque poteftates.ac non foium legibus gubernantes, fed etiam le. gifaus obtemperantes, ac tyrannide tanto ioteruallo mitiores,ambitione tame ita vincuntur,vt nec vel intimorumamicorum vit£ parcant.potiufquam eos habeant imperij fui confortes. Quis tyrannum credat natura ferumac violetum, imperij fui, cuius ardore hominum leges protriuerit,deorum contempferit,vitam neglexerit.foeium quenqua admitteret Quin brutorum quoque pleraque ferm^,qu^(quo(l tyrannorum proprium eil)rapto viuunt.quN bus foliuspabuli cura imprefsit aliqda tyran-. riicae naturs veftigia io proprios fatus f^uiut; potiufquamlbcios illos venationis accipiant^ Et hominem tyrannum putamus,quem faftus inflat,ambitio ftimulat.cupiditasvrget. gloria follicitat.fuam cum quoquam pofii? comunicaretyrannidemt Aciftenon foium duostyrannos facit,verumetia adolcfcenteplolquam tyrannum
LVCIANICiG tyrannum vult vi<Jeri :nam ciuibui atrdcei '(in<}uit)iRiurias fccit,czde,rapina,ftupro.om fubui denique fcelerum fornii» inIignis.No. jnine quidemabftinuit,c2terum re ipia tyraanidii caputerat,ac parente plua potuit, eum vLvolebat rexit. At longe contra fe res habet iudicestnmuruEn impotens femper ac formio d^ofares tyrannis eft. Neque filius profe^bo patrem tulilTet fi pofiet,neque filio tantu per> tnififlei pater vtpolTcr. Nemo tyrannisefth^» i’ederuipeftior,qui eo maiorem parenti mc^ tumincutit,quomagisferocem eius indolem «e tyrannicos mores expreflerit .Continebat ergo fily lui cupidiutes,atq;adoIercentiftnii> Ceoatpotmsquam laxabat habenas ,neviri* pusmmiuminualercens iuuenis.impenj aui' dus,atqueopibusinfoiens,'necfibi iam impe* rans,tandem neparenii quide parceret, quum tam Satumoluperi louem pReferreot. Namfi iniurias incerdumfecit,quia aliud qudm fe pa^ renti ratellitem pnebuic ^exquibus quotuf. quiique eft,qai non grafletur, nuptias vio. Iet,domos copilet, phana dilpo]iet,obHiosc;. 'dat,atque optimum quenque trucidet iSed quoniam vnuseft, cuius potentia atque viQ. Era freti,tam fcelerata grafiantuf audacia, pce. nas alioqui faduorum fuoru vel illi, vel pub. blicis legibus daTuri,ipfi quidem latronn, ho. rnicids.fiires,adulteri :lolus autem vnus ille fcelerum princeps, fubcuius homine omnes impune delitercunt,tyrannus efi .At ille ado. le(cens,(i quando patrabat aliquid atrocius, patrem femper fic imperaffe dicebat, neque ego quin imperarit dubito .Namfilius quan. quam ea Indole fuit, veparentem aliquando videretur (fi ad tantam perueniflet ztatem) flagitijt ac fceleribuszquaturus, tamen in hac adolefcentia.prse illius .crudelitate ac fieuitia, quibusiamapuero femper afiuetus infenue. rat,rudisadhuctni!e5,acvix tyro fuit, neque fere magnum ^icquam nifi apatre iufius stqueeoo£iusagebat.Sedfiue noonifi iuiTus illa Sciebat, fiueipfe etiam iniuffus audebat, tamen quum tanquam iufius egerit ,quum neque tyranni nomen vfurparit,neque fepro tyranno geflerit ,fed patri fc par&re fignificarit,& auforum Tuorum caufas in illum retule. rit,quumaliumrepotentiorem efie confefTus fit,cuius viribus fideret, si quo omnis eius pen deretimpunicas: fure fi velis, aut facrilegum, vel fi quod aliud nomen mauis, appelles :atis profeftdnoneft, in quo fieri tyrannicidium poteft. Quod fi illum omnia fblum potuifle, acre ipfa tyrannum fui(recontendas,&(quod pauldanteiaAabas) illico eius morte liberam luifierempublicam.Engamus obfccro adhuc parentem viuere, ftd no.n fugatum tamen, quod nelcio cnripfe finxi{H,quippe quem nec ipfefugaueras,neccuret fugiendum eflet ef* feceris.Filio enim tantum perinfidiasademp- to,re]iquis viribus integris, nonvideo cur pa- 1^ magis delperaQdum,autfugiendum fuerit, RESPOND. quim fi aut filius ei natos non fuifiet,aut pede correptus obijfiet.Patrcm ergo fingamus(Tt dixi)viuentem .ac filio quidem vnico orba, tum, fed fatellitum tamen caceruacinftum, exdem filij lachrymatemifed inierfeffori mi. nantem.atqueomniafuppliciorumgeneradedinantem,in fuorum vultu tridi quidem ,fed tamen cruci procurrere. Se prolato quem tu reliquidtgladio, ingentia polliceri prsmia,fi quiseius eiifis dotnioum prodiderit :hic tu roro iam abiilo, atque eius Tatellicibus occu' pato, Se in caput tuum qu*fttone iam haberi ccepta, in publicu fortis tyrannicidaprocurre,Se in medios globos irruens tyrannum te occidifieproclamita, libertatem omnibus denuncia,acTyTannicidij prsmiupodula. Quid fugis^ Quidlatebrasqujcris'! Quid tyrannicida metuis^ Annon libera edRelpublicaif An non tyranus occifiued iNeque ergo is quem peremifii tyrannus «'at,fed quidampotius tyranni fatellesmeque eius mone ciurtas liber, tatiredituia ed,quod folu paulo ant^ dicebas huius legis IbeRane latore.At h;rede(inquit) occidi. Quid mihi haeredes homihat <Quid in tyrannideieges memorat iLegum ida nominafunt.lurisedidafuccefsio. An FirataefiiiiS fi demortui patris locum impleuerit,heredem quifquamdixeril^Intedanufcmper tyrannus moritur.quippeiegibusabillo captiuis, quae fole ratum facere tedamenrum poliunt ,Pro. inde qui defunfti locum tyranni fubit ,haeres non ed.fed nouus tyrannus.Non enim luccedit.fedinuadit.Atillinuncparuiflemus. Idud qui condat^Ego contra tyranno mortuo populu illico liberum efie dico. Alioqui frudn lex tyranicidz prsemiu datuit, fi alterius morte in alterius potedate recidimus. Sedionge lecus iudices, defiinffo enim quolibet cafa Tyranno, populus iam tum liber dum amici luRu occupatur,dum dupec eius morte fatellitesiitlico/efein libenateaileruiffetineq; plus filiusaduerluspopulivirestu valuifiet, quini nuncpotedquifqua.velex amicis tyranni potentiisimiu,aut genere quiiquis eifuit podfi. lium proximusiad que ,fi fuccefsionis nomen atquehaereditatis audiendu ed, tam nunc tyrannis pertinet ,quim ad filium pertinuifiet, Qui latellirem igicur,qui amicum ,qui cogna* tum,qui filiu tyrani peremerit, frudra TyTannicidiiim iaftaucrit. Tyrannus ipfefolused, cuius necem tanto premio Refpu. mercatur. Sed volui(inquit) pertctaui,peritlitatus fum, quod negari ne pofsii,filio tyranni perempto, ipeiutunetyrannidisextin£b),pr£claruanimi mei documentu reliqui, vel hoc folu fufficere mibi ad hunc honore puto .Hic vide obfccro quim hihil malseuole, quam fimpliciter agam tecu omnia,quam ex re tua toru hoc negocia minimi fufpiciofus interpreter .Namfi alitis hanc ageret caufam, nec tarhe ex inimicis tuis, fed ex acrioribusidis adoribus quilpiaqui Jd. cos omnes excuciut,Sc Tulpiciohibus vrger, ac moleda
DECLAMATIO tnoleftenimium premunt, (ic Hercules hunc traftarct locum,vt te nec id tentafle vnquam, ncedeftinalTe contenderet. Q_uod fi tu vocife rarerismirarite quenqua tam infigniefleim. pudentia.vt talia dicere occifo in ipfo conata tyranni filio audeat,hic ille protinusquafi fieri nonpoiuerit(inquit)vtnon patriam libcrarurus.quod non pr«fiitilli,non Tyranum occifurus.quemnonattigirti ;fedipfum potius iuuenem quemtrucidaftiperempturus,afcendcrisillatamtibipriuatim liquant viturusac retaliaturusiniuriam. Hic fi inflaret .vrgeret, premeret, ac certas aliquas probationes illius animi tui ac propofiti flagitaret, vides(vt opi- nor)tn quantas trahereris anguftias. Sed ego tecumhoc pafi^non agam ,quippequi in rcbus(cuiufmodi ifta eft) vchementerobfcuris, affueuifemper in meliorem panem elTeprocliuior- Permitto itaque tibi, vt ifta fectfle animo in Remp.propenlb videaris. Voluifli ergo,ac tentaftiprorfus aufcrrcTyrannidcra .Hoccine tibi videtur ifto prcmio compenfandum.'' Primum quod voluifti ,quL? non videt quam fit exiguum^^Nam hac ratione omnes tyranni» cidij prsmium peteremus. Quis enim tam fri gido in Rempub.animo fuerit.vt Tyrannum crudelifsimum non libenter auferre volueritf Tentandoverd quid aliud declarafti, quatji quod efle Tyrannicida voluifti^ Quod te pr^- terca periculis expofuifti,an id prsemium meruerit vllum.poftea videbimus :quod autem iftudnon meruerit, {pero vobis iudices eile vel fola legis recitatione perfpicuum .Qus quum pnemium nifi Tyrannicids no ftamat, qui veroTyrannum no ceciderit ,cfle Tyrannicida non poftit: quantumiibet quifpia ten. lauerit, quantifcunqaefde periculis cipofue. rit, fruftra Tyrannicidij prsemium ,nifi c«fo Tyrano petierit.Nam ei qui dum conatur occidere,in exilium c6pulerit,prstniu qmdem: fed neque tantum,neque tanquam Tyrannicidsedecema.Etenim fi morbo quopii laborans denunciem,quicunqwe me fanauerit.ci recuperata vale:udine,tfia me talenta daturu, veniat aliquis fpe mercedis induftus ,qui mei curam fulcipiat ;deinde medicamentis quibufdam adhibitis, vbi fruftra fe conari fenleric,artemfuam morbo viifam confelTus, me iam deploratumrelinquat :aliqua tamen moleftise parte leuatu.fanitatis illi mcrcede ,quia .non fanauit,non debeo; rurfus quia promit, inanem prorfosimedimittere haud atquum eft.At fi poft mille pharmaea.nihilo tame melius habentem deftituat ipr^mij nihil meretur, qui nihil iuuittgraiisB vero tantunde fere ,qui quod mederi teniauit, {ui gratia ,non mei fecit. Quodfi infigniter Medicae artisignarus, rem tamen aggredi fuerit aufus, atque aliquatjfpermifere venenis adfefhim poftea dimittat: quum iamnon modo nihil opis tulit, led plurimum doloris addidit :etiam fi fefe gratis obtulerittTtrum amore dignuseft, quod mc THOM^ MORI iuo laboretamdiu nulla przmij Ipc tam ofE' ciosdvexauit^an fummo potius odio, quod temeri fefe meo periculo eincgocio cuius erat imperitus immilcuit ^Huic rei Iudices haud muitu mihi videtur przfens caufa difiimilis. LexcnimTyrannicida conducere vehementer alicundcftuder.eique prsmiu certum Tyranno csefo .pollicetur. Sed Tyrannicida quu dicit Iudices,hominemquxrit artificem: non manu tantum fortem.fedpeftorequoqs mul- to magis valente ,confilio potius quim viribus pnefiancem :cui infidias tendere, laqueos abfcondere.occafiones captare nouerit. Ergo hanc prouincia fi quishuiufmodi fufccpefir, qui Tyrannum ipfum arte,&; infidijs adoriatur.adorrumopprimat.oppreflum interimat: necfecaptafemelnifi pcrfefta defiftat :bic Tyrannicidij pr^miuaudaftcr poftulet. Sin idquidemnonpotucrit-.quod autem proximum eft,5c confine,fecerit: Tyrannum videlicet vel in exiliu abegerit, ve! ad deditionem condonata vita coegerit,vel ad deponendam Tyrannidem certa conditione compulerit: hunc ego prsemio dignum,neq}nullo quidem nequetamcnTyrannicidx iudico. Atfiquis manu potens, mentis inops ,illarum penitus ignarusaruum,quibusinftruftu efle Tyrannicidamoportet,qui remviribus egere tantu, ac non confilio putet,qui denique. Aiaci mul- to fit,quam Vlyfsifimilior :Sed adiaci tamen iamabiudicatisarmis infanienti, armenta hominum loco trucidanti: Sihuiufinodi.inqua, quifpiam rem tantam conficiendam fibi derumplcrit:tumnecinnd)3s collocans, nec te* puseligeas,necoccanone expe^ans :impeto quodam proruat.nec ab iplb tamen Tyranno incipiat.fed in lateilices eius infiiiat, dato inierim illi libi cauendiloco:Tum fubdufto Tyranno, re temerecceptajftulte gefta.per ignauiareIi£la,acpenitusinfc£fa,fo!a fibi fuga, abieifo etiagladio confulat :Poftea vero vel defunfto.vd interfefto Tyranno, in publicu prodeat jprsmiumtanqua Tyrannicida poftulctratquehuiufinodi viatur oratione;Volui Iudices,aufus rum,tetaui,periclitatus fum: Vtru Iudices illi Tyranniciij prxmium decerneretis.quiaTyrannum teniauit occideret an malampotius gratiam haberetis, ac dignu etiam fupplicio duceretis.quod fua temeritate non fefolufhiftra periculis obiecerat,red vrbem etia vniuerfam in fummum diferimen vnaprxcipitauerativtpotequiTyrannuftalte irritando fecerit Seciuibus infeftiorem,de aduerfusinfidias cautiorem^ Videtis ergo Indicesquemadnnodum id quod ifte vel mlum fatis elTe confidebat,vfqueadeo nihil adiuuat, vt etiam nonnihil officiat. Quamobrefi neg; is,quemperemit,Tyrannusfuit:necfatisTy. ranni filium occidifle fuit itentaffe vero temert.plus quam fruftra fuit reliquum eft ,vt vltimum illud.Tyrani videlicet ipfius mortem, ezcutiamus:quamiftcfibi nos debere difputat.Hoc
LVCI ANI CjS tat.Hoetotiusnegocij caputeft, hoc fi vobis ille perfuafcritjcauf^ nihil eft qain vicerit. C6- traq; fi ego hanc partem vicero,atqj facra hac, quod aiunt.anchoriilli pnecidero, nonne ili> coneceflecft fluiluec.ac naufragio pcreatildcirco ludiceshic eciam.atqueeciam obfecro: vtquam maximi fitis attenti.dum Tyrani caedem doceo, ex qua tota illa pendet controuerfii,nihil ad illum quicquam pertinere.To. tum ergo hunc locumludicej ficab illo traftatumeflememinillis.vt qui vobis perfuadere cuperet vt crederetis eum iam tum quum fiiiu perimeret ,parentem ,quod poftea fecit, prafciflefafturu.Scieba.inquir.fatiscfTefilmm occidere,fciebam patre ilico fefepoft mortem filij perepturum .imo fciebas cert^,quum fic hanciaufam ageres, opus elTe tibivt ilia pratfeifle videreris. Alioqui fruflra te pr*mium Tyrannicidij petiturum: fi neque ipfeTyrani. num peremiiTes,neque id faltem fecifles.vnde iJli fcireseiiiium imminere. Eamob remJudices exitum eius faftiti certum videri voluit, vt nobis eiiaaudientibus dixerit ,oh)id i^fum fefe ^Tyranno manum abfiinuiire.etimquefibiipfi pariter, &illius gladio reliquifl^e ,quem alioqui,vt ait, &cil^ potuifiet occidere,tecir> letqi.nifidceximfecuruslcilicet, tunc deindultriapepercilTec, VI paulo poli miferiusinteriret.Hic igjtur quid faciam iquo me potiffimum vertam^ vndeargumenta conquiram, quibus hunc probe no efle reru futurum pre- IciumfQuin illu percontemur potius ,ac rationes aliquas exigamus, quibus ilie iiobisfide rei tam longdfupra fide faclat.vndehanc tam tnirabile diuinandi peritia naflus fit, vtrumne homine quopiam docente didieerit,fan numii nepotiusinlpiranteccceperit .Dic igitur no- bis Tircfia.i^uonaprobamento facias,vti con* fietcomprenenlam elTe tibi rerum faturarum feientiam^ defofium alicubi thefaurum effbde.cogitationesnollras euolue,abflrufumaii' quid,atque occultatum erue, quod miremur otitnesrncmpeeiufdemanisefieputo ,Sequ» prsfentia latent edicere, Sc qu£ funt fiitura prodicere. Aut fi tufuturisduntaxat vales,aliqua nunc ediflere aliquot poli hoc annis ,aut fi libet,feculis potius euentura :qu£ quum ex tuo pr*fcripto ceciderint omnia,tuirf demum redito, 8c futura te prsfcilTe dicito .Interim profe&d aegre,quantum fufpicor ,obtinebis: quodteneftiente fiebat, id prsfdfie credaris antequam fieret. Quod fi tum.quum fiiiu interimeres,ignorabas patrem fefe.quod poftea fecit,oc«&ru:curtunuc ciusesedispramium poftula^quam nifi veiisimpudenterelTe mendax.fatearenecelTeeftjte ignorante, atqjadeo necogitantequidem ,perpetratam efie ^Sed ideo ftfortalTc putat huius edam necis autorem :quoniam illa esedes quam fecit ,iftios quoque,tameifi prster fpem, cauTa tamen aliquomodo fuit .Qua in re vos longe alia Indices opinor eflelentenda.N eque enim fiTy- RESPOND. rannumcalu quifquam aut mente captus occidifiet.ei Tyrannicidij prsmium decerneretis. Quid ita^Ncmpe quod infeius vterq;, atqj imprudens occidilTet.quanquam illius caula eft aliquanto,vt mihi videtur.inferior.Nam fi alteruter iilorum prsmium peteret, tametfi peteret qui peremilTet ignarus,atqueideofruilra peteret.peterct tamen qui peremiflet: nuc vero.Sciftonefcicnte, &non ab ipfo peremptus eft. At nihil ego,‘inquit, neque cafu ,neqj imprudensfeciifed filium confulto trucidaui, atqueitapatrivolensacprudens mortis cau* fampr2bui:qui,ni ego filium occidifiem, adhuc tyrannusviuerct.Age accedam eii5 propius. Si tu Tyrannum aggreflusvt perimeres: deinde viftus ab eo.proieclo etiam gladio,fitgeres,atque is equo te perlcquutus, equo coi. Iapfo,prscepsingladium tuum tam oportunecaderetjVl eodem transfigeretur; an non hicpofleseademomniadkere, voluifle te videlicet ,ac volentem aggrefium effe :volentem igitur prudentemque caufas ei morti.s attulilTe :nam nifi tu illum fuilTes adortus, ille non fuiflctoccifus. Sed nonne vides, vt eadem opera, vcl magis fuga tuagloriari liceat, &ignauise tus pnemiu perere< Nam nifi tu fu^fies,iilc non cecidiflet :nili tu gladium turpiter abiecifies, nec transfixus ilie fuiflet. Poftremo hac ratione ignauos etiam Tyranicidasefie liceat. Queadmodu licet volis adortus efiesvtinterimeres,tama poftquam reinfettafugiftes.quod poftea facium eflet ,tuum noniudicaretur, licet id faUumnon fuiflet, nifikualtquid ante feeiires;Ita etiam fi Tyran-- num perempturusafcendifti, filiamque ,dum patrem qusris,occidifti :tamen cum pergere ac perficere quod incoeperas, vel timore non aHWsfis, velnegligentia nolueris,vel calli non potuerisrfedreprorfuiinfefta redieris, quicquidinde poftea te infcio.atqs infperante pro* uenerit.id ate profeftu efle ne dixeris. Siquide quicquid tuum dicipotell.ibi defijt.vbi tu deftitilu.Atneciftud fortalsisei quod iple fecit fimile efle concedet .Sed mihi hocpallo rurfus opponct.Isquem tu proponis, no ea mente Tyrannum aggreflus eft, vt fe poftea villo ac fugiente,ille vilior dum perlequeretur, occumberet.Ideoquequod non propoluit ,merito fuumvocarcnopoteft. At ego copropofito peremi fiiiu ;vt pater fefe dolore comotu» occideret:atqueidfallurum animo meo percepi.Videtis ludices, vt nobis illa diuinatione fua rurlus occurrit ^QuErimusigiturab eo, quonam paflo prsefcnlerit,pr*lciueritnc mi conieccrit?Sifepr3Efciuiflerelpondear, neminem credo ei crediturumrfin coniecifie ,interim nerciffsfefateturrfed opinatu efletatum, hoceft.dubitafle, incertum fuifle: poftremo quidaliud quaignorafle'' Sedvideamus tame quibus lignis,quam perlpicuisargumeds, rem tam inopinabilem ita collegerit euennira,vc quod alius nemo Iperare potuifiet, id ille fibi Htanquam
DECLAMATIO lancjuam certum, atqj inopinabile propofuerit.Sloueram.in^^uit, quam mifcre deperibat filium.lcaneid tandemadeo te certum ac fe* cumm reddidit, vt necem eius no tanqua forte fecutura.fed neceflario futura delbnares^ Scio ludices.haud mediocres illos alFeftus efle quos erga liberos parentum pecoribus infeuic natura,neque tamen auttantosiautcuiqua lam exploratos crediderim ;vt promittere (ibi ac fpondereaudeat.id quodiftcfe fecilTe narrat.intcrempio filio patre vltroncum ei comitem futurum. Nam quotufquifq; cxhis.quorufilij.Scvnici, &charilsuni quotidie vel mor bo cadunt,vel dolo pereut ,vci bello occumbunt, vel cafu inrereunt ,vfqucadeo motrore conrternatur.vt fibi mortem fua fponteconfcifcat^Sed amori, inquit, cera defpcratio.non minor occafio delldcrand® mortis accefsit. Quamobremobfecro, an tu quum filium perimeres, reliquos vna fateiliiesomnes occidifti^non dici.s, opinor, ftragem te tanta fccifle, Csterosigitur adhuc retinebat: opum fatis, viriu fatis habebat .Quaproptervno adepto; quum tot adhuc cfientincolumes.quoru omnium intererat maxime hunc incolumem cfTe, quur ei vfqueadeo defperandum fuit ,vi non ab vrbe.feo ex orbe feftinandu fuerit^ An vfquam gentium viuere qucnquam hodie ful^ picemur, quiid fecilTet, guod Tyrannusifte fecit^Quid deaiij.squsrimus quin te potius interrogcmu5,que verifimilccftdete coietluram hanc fccifle, &Tyrannum ex animo tuo fpecfafle.Si tibi ergo filius perimeretur, lUque infuper imminere videretur nonnullu, Sciortumefimul.&vitepericulu :num potius eligeres te comite filio dare, quim mortem illius vicifci^An temet ipfe ne ab alijs occidereris, occideres.'' Certe,vt pro te quoq; refpondca» nius,non faceres. Quomodo ergo in mentem tibi venire potuit: vt quod nec alij fecerunt, nec quifquafeciflet,nec tute fafturus cfles.id Tyranum cogitares faifurii'' Atplan^, inquit, cogitabamralioquicur ibi gladium meumreliquifiem<Reftenimiru ignauietus nosadmoncs.Namcumhocdicitiudices :nonne id Vobis videtur dicere ,praefenC cen^ :alioqui cur inde fugiflem'^quid enim aliud efl alioqui cur gladium ibi reliquiflem, quam alioqui cur inde abieflo gladio turpiter me in pedesdedifrem'f Namquid opusfuit gladiumTyrano reIinquere<Ne deeflet ei fcilicet, qwoperiret^ liane qui omnium gladios timet .ipfr' gladio caret ^Qui quicquid habet, gladio peperit, gladio pofsidet ,gladio tuetur ,ei gladius vnquam abfuerit^O nouum prodigium lodices,Tyrannus fine gladio .Nequeilli gladius defuit.necifte gladium ei reliquit.led Aieeit: nec futurum quod eucnii.rel ieuifiimaconic* Suraprsuidit.Sed pofteaquam in arcem te merefnefcio quomodo^perrcpfiflet.atqueibi adolefcentem (vt eft iuuenta femper mcautior)roltimifecurum,ac nihii niious expeifan* THOMiG MORI tem.deimprouifo adortus opprefiifletrae potuifletfortafleprogreflus altius eadem opera Tyranum fufiulifleiilico hominem timorinuafit,metuente ne voce vel gemitu morientij audito,iam tum proditus ebeurrentibus Tyranni fatellitibus, caperetur. Iam ante oculus cius obuerfabantur vincula, carcer.lormenta, ac mortes mille.millefupplicia ;quorum imaginatione vana perterritus ,iam flrcpitu om. nem.omnemfunitum ,ac poflremoluaipfius vmbram cxpauefcens: tam nunc repente timidus.qua ante temerarius, ex arce fc proripuit: nec fecum gladiufaltem tollere aurusefl:rea neelTetfugatardior, fennecum cnfedepre* henfus,infidiatus fuifle Tyranno diceretur: quo nunc perempto recurrit infolens.Sc tan^ ipfij occiderit ,Tyrannicidii praemium poftulat.Age ergo Tyrannum ipfiam non qu^ro an pcremerU:hoc tantum qusro ,an peremiflff potueris. Sinon potueris; ergo occafiorieiti nonexpeifafti,locum idoneum nonelcgifli, tempus opportunum non captafti: fed temerc.fine confilio,fine ratione ,pfsceps inecepifti,quodjierficere non valuifti.Nec illum ergo te iatfes dccidiffe ,quem te fateris nec potuifi. fe.Sinpotherisrmagnse profedfovel inerti», velignauis fuit,qu6dnbfeceris. Imo, inquit, potuiifed de induftriafuperftdi. Satis iam fcceram,ftHum occideram :patrem dolori fuo, &gladio meo reliqui, quo eu ftw peremptarum prioidi Oinuerecundum, fi illa metiris. OinianuiUifi nonmentiris. Si tam incredibU liafinxifli,miramur impudentiam :fi tam abfnrdecoghafti.miramuramentia. Tunc adeo erasinftnuSjVt quum vno iclupotueris,& vU tanrtuamj^c Reip falutemin luto collocare, malueris omnia dubijs fortun* cafibus exponere,&tibi futurum promittere, quodfanus auderet nemo Iperare ^Quid fil yrannurid voluiflet, quod tute haud dubi^ /ecifles, & quodillum quoquefafturum longe verifinii- Imsquam quod fecit,fuit: conclamaffet fateJ- lires,cocgiflet ficarios, armaflet carnifices, ac prolato fiiij cadauere,Sc natura crudelis ,&ti atroci fpe^aculo irritatus iram ac furorem illum effudiflet: primum in te ,per quem filiu* occifus, deinde in vrbem vniuerfam ,propter quamoccifus eft :qu*fi contigiflent (vt tua dementia propemodum contigerant) neque tu mifer hodie viuere$,qui hoc prsmium peteres,neqj nos Rempub. vllaaquapeti poflet haberemus.Sed Dij immortales, ludiccs vota, precefq;noflrasrecordatifunt: Dij feruituti* noltrs maiamireracifunt :Dij nob^|^ luminis atque extremis periculis auxiliati funr. Quiquufemperhuic vrbi luccurrere ftatuifi fent,id potifiimu tempus elegerunt, quomaximenebis beneficium fuum cbmendare pofi fent. Nam Tyrannus quanquam femper erae nioieitus viuente filio, tamen eo nomine minus grauis incumbebat ciuibu.s ,ne mifera penitus atqiexhaultam vrbem filio relinqueret.
LVCIANICiE Ateo trucidato propter «juetD ante pepercerat,cui dubium elTe poceft,ijuin funditus omnia direpturus fuerit^ Poftquam ergo Refp. Htusprimu temeritate, deinde ignauia in extremum iJlud pericuiu corruinet ,fuperi tepus iam veniirerati,ouo perpetuam nobis infculperent fauoris fui memoriam,omnia mala qu^ tam prope ceruicibus noftris imminebant, fubitoin ipfum Tyranni caput auerterunt ,id^5 tamceleriter, vt citius nos periculo liberatos elTc,quftmin periculo fuiirecognouerimus.ne nosinterim lalte potuifTet diferiminis tati metusvrgere. CJuisTyratinuni putalTetludices, repertofilijluicadauere,io Teie potius quam in hanc vrbem gladium fuiiTe verfurum ,nifi noftriftudiofupcriin propriam illum perniciem immiGis ei'Furijs,agitaffeot iItaque iam nuncvidere mihi rideor micateilatrofiisbculos,obducfafupcrcilia, contradam frontem, genas pallCTes,dentes ftridentes.labra tumentia .Denique qualem Pentheum deferibunt Poetse,toto ore,toto vultu, fu» prodentem mentis infaniam. Quum primum ingreflus filium reperiret occifum,qaid illum fecifle,quid clamafiefufpicemur^ quid aliud quim vt impium,atq; dementem Ipurcifsimo riftu infana in fuperoscuomuifTecouitia^ ODeoruiram, 6nummuminuidiam.Video ccelitesodij veftri ligna: video liuoris atri veftigia. Nihil vo- bis viuitiniquius,nihil ambitioliu5,nihilmuidentiui.Soliimperare.foli regnare vultis ,nec iatis propria fcclicitatecontenii.reraper alieni tabefeitis. Quurnon mecumin certamen def* cenditisfQuur ignauum infidiatorl' filio fub* n3ififtis?Iliequifquis erat, cumTyrano in certamen etiam ingredinonaufuscft'. hoc cert^ laircm gaudeo, quod nemo fe poterit Tyrannicidam dicere,nemo Tyrannicidij pramium petere.Nemo enimTyranum occidet hodie, nifiTyrarinus.Tyrannusego-hodie vel Dtjs inuitis moriar. Huiufmodi ergo deliria quum blaterafret,in gladium tandem amensachiriofus incubuit.Tyranus igitur ludices ifiius gfadio,imd nec iftius, quippe que ance abiecerat, manu quidem fuapte, fed fola Deorum opera pcrfoffusiacet.At nunciibe fibi,cuius ibi nullq partes erant, primas vendicat. Itaque qui me fycophantamvocabas:videobfecro, vter no» fimm huievitio propior eft, egbnequi tecum hodie pro Rep. fuperirq; dimicans, pnemium tameoecvi^orpoihiloran tu potius, qui de» fertor ac fugiciuus,contendis tamen alijs, atqs RESPOND. 44 hijs quidem Dijs vincetibus ipfi: triurrpharei Dcfine,dellnealiena virtute partam tibi arrogareviftoriam .Deline Deorum in hanc vrbem tam clarum obfcurare beneficium. Deline Deorum laudibus obliftere, 8cab hac temeraria petitione dcfifte.Qu,dd fi irte Indices molcftus elTe perrexerit,vos tamen ipfam rem squislancibus expedite: Namifte quid aliud, quamTyrannum vt fibi caueret admonuit? Dijnecauere fibi poflet ,ne infidijs amplius opus eflet.elFecerut Ifte quid aliud qolm gladio fuo Tyrannum in nos omnes armauit? Dij gladium illum Inobis in Tyranni iugulum retorferunt. Ifte quid aliud dcnique.quam vniuerfam vrbem in fummum periculum dementia fua coniecit? Dij corrigentes iftius in. fani3ra,difcrimeil!udfiibit6in proljserrimani lecuritatem coHuerterunt .Vos creo ludices per deos immortales obtcftor:pcr deos huius ciarilsims libertatis, huius iniperats fcslicitatis autores.nequod nobis Deorum omnium confilio,ac virtute fuccefsit, id vos vhius hominisamemise referri linatis acceptum’: neve hanc vrbem vnquatn in deos liberatores tam ingratam eire:nevc patiamini.v.t.falute fuam debece le potius humane temeritati, qu4m deorom benignitati fateatur,quos itl 'demum fperarc licet mturos fctnper huic vrbi propitios,fi noseonim quf contulere mcmores,cos (^vti equum eft)benefkiorunifaorum recognofeamusautores.Alioqui fi nos^quod abfit) ingrati,que ab illis profeSa fun t.ihalios refe. ramusjgratiamq; fuperis debitam iWpIdamus' homimbus:'Vicilsim herclc metuendum eft, ne dij quoque fiium erganos fauorem imminuant:ac Reipub.noftre curam, vlihdigns que ab illis curetur ,abijeiant'. Quaiuobrera vt aliq^^Sndo finem dicendi faciam: quandoquidem ifte peccauit officio ,&bono animo male fecit,dij vero eius peccatum in commodarioftravertcrGtracdij quidem coegerunt, fedftiamcn Tyrannus interfecitttumpremium qui coegere non petunt ,petere autem qui peremit non poteft :vos leiitentiji veftrisIudicesjSc huieveniam, & fuperis gratiam decernite :Se vrbem ab huius pramij debito, quo eam liberam elle dij voIuCf mnt.abfoluitc. Dixi. Hij 'S i HISTO-
RICHARDI REGIS ANGLIAE EIVS NOMINIS TERTII, PER TH0.\£.1.M MORVM, LOUDIS ENSIS CiVlTATIS lAM TVH VICECOMITEM CONSCRIPTA, ANNVM CIRCITER M. D. Xl I t. j^dtnpropju cxercitiUonis gratia,neciu magnoJludio confcriptam ,neque abfolutam haud vnquam pojioa tmendauit, vtmimme mneruficum aiijs tmLatmii operibus quoadfermonu iltganiMt» neu conferendaJit.Hoc opus mneprimum Latini in lucem aditum eft .Namante complures annos Britannice ab eodem authore quam eleganitftme confcripium, in manus hominumprodieratiquodm eius AnglicoTum operum volumine infertum inuenies. DVARDVSflusffft,inuidtaotnn5sdepofiti Regis Hc.nrici Rex, eius nominis Texti,quzdiu apudehis fautores liagrauerat, quartus ,aftis vitas tandem conibpiia refedit ,iam multis eorum, annisquirtquaginca viginti ilks plus minusar.nis, quibus imperita* tribus, melibus fepuit.dcfunftis. Al;js interca in gratiam atque tem, diebus fex, qui amicitiam recepns,in quam conciliandam ubannp ab regno ccemusomnibus atque expolitus ferebatur. Erat pto.lecudum &vi* corporeprocero,fpecie ver^ regia, multum gefimu numerarer, iilianimi,nec minus confiiij inerat* AducrC» conceGitfatis^no 'rebus imperterritus ,profperis lartuj magis poft Chriftum natum quadringentefiaro- 3« quim.elatut. Aequus in pace elemenlque, in oftuagefinjo tertio fupramillefimu.fuperftiijoelloacerSc ferox. In. aggrediendis pericubusmafculifexusliberisduobus.fcemineiqua iisprontptus.necvltratamen qudm pofeeret tuor:EduardovideliceiRege deilgnato,an* raiio,pr£ceps. Cuiusres bellicas quilquis re* norum circiter tredecim :Rkhwdo Eboraci fteiftimet,is profero t)on minus pruden* Duce.qujbiennio minorerat: Etifabetha,qu| liameiusadmirabitur,ficubicelsit,,quanilaupoftea ducentibus fatis Hrnrici Teptimicon* dabit audacivn, vbi vicit .Os Se vultus'erat, iunxfoitjSc oiUui mater, regina forma atque quem videre vdles. Corpus amplum,;icmagindole egregia.Cecilia.noB perinde fortuna* norobortfWftisarcubusrquanquam libcriotaacfprmofa.EtBrigiita, virtutem.cias-cu? re.vicht corporifque indulgentia paulo. lanius nominis CTatreprxfentante,profefl8,-& vi* dem habfiiorcft faClusmectamcnafpepluin* tam rejig^rani dupente in mpnaAerW mo* decoru^q-Csterum geniq.,ac libidini ab. in. niaiiutndnclufarum apud Bertfordiam .An> eunief^atim stateperomnem vitant;^ quate* na,pcdlea honorifice nupta ThomsodTyino tenus eurnjerum gerendarum ratio non auotempoHa domino Havvardq ,&poftea Co-. cabai)jdmodun> dedebatur, more hominum miti de Surre.,Et Caiherina, qt» tbrtcmfiife-^ fere oraniumrnam valentibus segr^ perfuafe* indevarutixexperta.interdumfccundam.fe' rismo.dum in magna fortuna: licentia. Id vi» piusaduerfatn.FoIlremo.fi hsc poftremaeft, ciumpiiisnon admodum fuit moleftum po* (nam ^fiuc viuit) pietate,. beneficentiaque puio ,qugd neque vnius voluptas- .viti difncpotisHeurici oclaui profperrimam ,aefe funderefetam lat:^ po^et.vt omnibus fieres plane dignam confecuta eft. grauc: &illevcl precio quod libuit etnerca* Is,quemdico,Rex quum in palatio ohijfri folebat, vel precibus eblandiri: nuTjuam fet,quod eft apud Bqnedidlinoru coenobium, gra{latusvioieniia:ftexuprsetcrea setatU.euaad occidente folem circiter mille paflusLonfit (vt fit)poftremis diebus moderatior, in dinodiftans, magnifico, inde funere delatus quibus regnum eius, quietilsiniutn:, &rerum eft Vindeforam: ibiquenonfine liimmoroftatusfloretifsimusfuit :bellumncqueaderat liusp.opniidolore lachrjpnilque fepultuscft. vllum,nequcvllumimminebat,nJfiquodne* Quippequi tam benignusac facilis fuit, dum mocxpeiftabat:quippe externus metus omnis pax erat, (nam bello necclFe erat partes muaberat.Domi vulgo quics.Se inter purpuratos tuoefieinfefta') vi neque alius quifqaajain 'abrcgccdciliatacocordia. Regi ipfi omnes no Angliaregnarit vn-quam patribmpopulia^ue vi.fedfua fponte obediebanc ,vcriulc|:reijecharior.-neqiisipfealiavit* parte *que chafebantureu qua metuebat. Apecunijtexigenrius.atqueeaquse illi poftrema fuft. At eam ^,dis(qu^resvnaferd metes Angloru alienat S ipfamtamen charitatem.defideriumquc eius principe)iaprideporrusdeftiterat,neq,molie -inuifus parriciise fequemis principatus au. baturquicq vndenafcereturoccafio tributo. dUoremfecii.Eteaimqao temporeviu fun. 'iu,YedtigaleQaliiaiaoiia>obuQuerat.Barauco annum
RICHAR D <6 »nnu ance morte vnu armis potitus fuerat. Hic Rex quan^ per omne tepus impertj tanta comitate fuit in quoflibet.vt nihil ilmm magis eommendaretmultitudini, eam tamen progrefiio «emporis (quum pleroique principw 3iu confimiata potentia vertatin fuperbiam) inultis partibus aucliorem fecit ;n«npe ea seftate ,qu® illi pottrema fuit> V’indeforje verfatus,pr^eftu Londini,atque aliquot efenatoribus acceriitad le ,haud alia de caufa, quimvtfeapud eum refiatione obleflaren. tur. Ibi eos non tam magnifico ac fu mptuofo, auim amico &populari apparatu excepit-, fcrinamque camcm tam affluicerillinc tranfmifilinvtbe.vt haud temer^inuctiiasaliudj quod ei aut plurimum aut maiorem beneuolentiam conciliauerit apud populum :apud uem res exigua ifefta comiter magnis beneeijs pr®ponderat .acpro maiorisinfeamoris argumento ducitur. Ita princeps iftetum obijtmortem, quum vita cius maximi optata omnibus, ac iucunda foret. Cuius tam egregkapudfuos gratia liberis eias(in quibus etiam ipfis tam eximi® natur® dotes ^de illuftria Regiarum virtutum figna confpicicbantur ,quim capere eorum stas pote* ratv) mirum haud dubie firmamentum fuiffet ad principatum, nnon eos amicorum inter fe diuifio cxarinalTct ,atque execrabi- )is imperandi fitis ad eorum perniciem incitallet illum ,qui 11 aut natura valere quicquamaut fides pouiilTet, fuum corpus ho- Ribuspro ipforum lalute obijcere debuip fet. Quippe Richardus Gloceftris Dux, natura pStruus.nomine tutor, beneficijs deuin- £his,obfifiihisracrame:o,ruptisomnibus humans focietatis vinculis .contra ius ac fas hoc egit, vt nepotibus fuis o^hanis ac fibi creditis.auferrevitam.fegnumqueinfetranl* ferre polfet .Cstrtom quoniam huius viri facfamatcriamfercprzfentis operis implent, haud abs re fuerit mores ciusdefcribere ,qUo fiat iiluRrius, cuiufmodi vir ille fuerit ,qui tantum anime fcelus fuRinuit concipere. Richardus ergo Eboraci dux, nobilis, fiicHo* fus,potens cum Rege de regno non armis ho* Riiiter.fed ciutH more legibus in fenaiu difcepcauit .Tantum aut caufa aut gratia valuit,quum Rex innocentior efTet quim lapienrior.vt ex parlamenti fenatufconfolto, cuius apud Anglos futnma atque abfoluta poteftas eft.fucceffbrHenrico Regi, repudiata ipfiusfoboIe,(quanquam egregio principe)deljgnaretur,regnum fibi pofterifque fuis perpetuum.protinusabHenrici morte aufpicatorus. Q.uam ille non moratus, dum ciuiliumprxtextu dilTenfionum conatur pr®- ftitutum regnandi tempus pr*occupare,viuoq, adhuc Henrico fceptmm fibi aflerere, in Vacenfiprseliocummultiivna pupuratis occubuit, relinquens liberos tres: Eduardutn, quem diximus ,Georgium «c Richardom ITERTrI. hunc. Quivt erant omnes illuRri loco natf, fic animo etiam elato ac fiiblimi fuere, auidi gerendi principatus,neque fuperiorum neque panu fatis patientes. Eduardus patris mottem vltus.Henricum bello viftum regno exuit, acleeumeius ipfe occupauit.Georgius Clarenti* duJt pro<erus,eleMnlque,vnoique fortunatus videripotuit,finon aut ipfum regnandi capfditaj in fratrem ,aut inimicorum calumnia fratrem incitatTet in Hlum.Nam fiue ei Regin* faftio infidias fecerit ,cui cum regisconfanguincisacre odium intercefa’t(vt mulieres non 'malitia quidem,fed natura inuifosferefemper habent quicunque funt maritis chari)fiue etiam dux fuapte fuperbia viant afftclabat ad regnum, 'cert® proditionis eriiren obieilum elhcuius fiue fons infbnfveeffet ifrequens eum fenatus acerbi(sim'6 fup:. plicio adiudicauii .Sed Rex atrocitatem peen* fui^ulit,mortem tulit, qua vt leuifiima defiingeretur.in vini Cretenfis dolium, immerfo capite,refpirare prohibitus, expirauit .Cuius necem idem qui iufsit vbi refeiuit patratam, mifere deplorauit. Richardus hic, de quopnefehsferino itiftituitur, ingenio atque - animi robore vtriiiis fratrum' par ;forma, probitateque vtrique fuit inferior ;habira corporis exiguo,in*qua]ibu$ atque informibus membris,extanti doffo, alieroque humero ertftior, oi inamabile, toruum, acplanS eijufinodi, quale bellicofitm in purpuratis,ac Martiumappellarim alijs aliterfoiet. Verfipellis,iracundus, inuidus, femperqUe, etiam anteparcum,prauus. Quippe quem fama eft haua aliter aluo tnatema eximi^qu^m obRea tricante ferro potuifle. quin Apippam etiant natu eu pcdibufqj pr®!atisexijflc fenint.Prss terea nec indentatu,fiue aliquid aRruxitvero, odio natus rumor, fiue natura futuri prslcia J if*pofteremuhain eius ortu oRendere vouil.qui multa foret in vita contra natur* fas defignaturus .C*terum bello haud in- Rrenuu.s dux eR habitus ,cui, quam ad pacem, liatura fuit accommodatiof :fepe vi* dtoreuafit: fubindeetiam vi6lus, quam rem ne «mulorum quidem quifquam ipfius aut infeiti* aut ignaui® vriquam tribuit :iupra facultates profufusjqu* ne deficerent, ex alijs exhaurire cogebatur quod in alios dHinderet iHis artibus faffum vt amicitiam inRabilem Rabilc odium pareret. ConfiJiafuanon alijsvnquam credere, quain per quos exequi necelTe fuit :at ne ijs ipfis quidem aut ante ' aut amplius quam res vrgebat .Perfonam quamlibet induere ,gercr^ue, Sc tueri gnauiter. Hilarem, feueram.erauem.remifiam, prout fumere aut ponere fuafit commodum^ In vultumodeflia,in animo faftas,impotens, immanis.Verbis adbiandiens hijs ,quos intus impenfe oderat ;nec eorum abRinens complexibus quos deRinabat occidere. Crudelis atqueimmiusihaudobiramfemperjfed ambk Hiij tionii )
HISTORI fpes cft reginam audientem rationi fore.ouod fi minus fuccedat i(cntentia.ipfe tamen (*edu' loconabor,vtfaciI^otnnesintclligat no mea indulVia defuilTe negotio,fed materna indulgentiam ,ac muliebre potius metum obiVetiffe Muliebre metu, inquit dux Bukyngamis, imo pcniicacia mulieris inuifta.Nam hoc ego velquouis pignore aufim certare, nihil illam prorfus vel lilio timere vel fibi.Quisenimbellu fibi fumat cuffminaC' Quod fi maresquoq; fanguiniseius aliquot fcemin® «fient ,melius profecto fsfe res haberent. Qu^anqua nec iliis quide regins cognatio fraudi ell.fed ipforum compofitus ad fcditionem animus. C*teru vi maxime nobisipfa,cognationi cius ,inuifa foret,non polTet tamen charus non efTe frater principis,nempccuinQsipficognatifumus,cu iusver^confrruandi fi tanto Itudio, quanto nobis incommodandi cupiditate duceretur, non minus libenteriliu ex illislatebris educe* re,quanuncabdereac vincireliuderet. Nam fi quid frperet.haud quaqua fibiplus tribueret quaquibufdanoitiu^dequorum fide non dubitat.Sed vereperfuafum habet filij fui falute non minus nobis cursefle, qua fibi ;cui quo magis bene volumus.co minus eife apud ilia ferre debemus,fi illi penitus conftitutu fuerit in alylo continere, contraque nemini no placere arbitror principis curationem parenti comitii, modo inducat animu ibi viuere.vLi verfari neutri fit indecorum. Quamobrem fi in reddendo filio eorum confilia aipernelur fequi ,quorum neque ambigua prudentia eft.neqj incerta fides.quis non intelhgat facili ea hucufq; progrdTam odio noftri magis qua metTui^ Quod fi adeo meticulofa fit.vt cx ani mo metuat quod nufqua cft ^Quis enim prohibere queat, quo minus vel vmbra horreat fua^Certequueamagisfiliu nobis timet ere. dere, eonooiscontraiuftiustimcndu eft pueruillirelinquere.Etenim fitam vanos metus concipiat animo,vt filio periculu elTc fingar, profefro vt cft metuentium follicitus animus ne afyio quide fatis fidet. Na fi id cogitet,adeo immanisquepiam animi efie ,vt puero innocenti nocere ftudeat.aut tanta feritate, vt neqj huicfuperuiimor.neqi hominu pudor aflagitio reuocet.facilceiafylinomen leue ac vanuefft videbitur. Icaqifalfa fufpicionepericulifiibigetur animus, munimentu aliquod firmius cxtraregnuqu*rere. Quin nuncquoqi quanquam nihil tale metuetem haud dubito tamen hocipfum tam illam animo agitare ,vt ftciat.quiim nos contra ne faciat. Qus fi tam improbum facinus muliebri temeritate patrauerii(patrabit enim facileofeitantibus nobis) omnes vbique mortales pr*dicabunt, dignos fcilicet nos qui principi iconfilio fimus, cuius germanu fratre per vecordia fub oculisnoftris perire patiamur. Ego igitur iiluftrilsimu ducem,dumlicet, vel inuita matre, eenfeo eximendum potius,quamtaaii{per ibi relinque- AREGIS dumquoad eummulierismalamens pmextu metus emittat in periculum.nec afyJi tame immunitatem vllo pafro violari velim .Que quoniam vires ab vetufttte ceperit ,non ego isfum qui fiiadeam infringendam. Contraque fi integra res efict.non fuaferim inftituedam. Neque tamen inficior benefaflum ac mifericorditer,vt quos naufragium, aut male ex. punfia nomina,aIiaue quxpiam fonune vis aduerfa fecit inopes, his aliquis aperiatur por tus,qui corpora laltem integra preftei il creditorufeuiiia.Ad h;c fi regni titulus, quod non femelaccidit.inqu^ftioncm veniat dum armis de iuredecernitur, atque alteri alteros habentproditorum loco,non difplicet alique locum cffeadque vtriq;Confugiat,vbi dubijs aut afflifrisrebus, pendente adhuc victoria, fint in turo.C^ieru furibus ac latronibus,quibus ea Joca plenafunt,quique femcl eiufinodi .flagitijsimbuii nunquam refipifeunt poftea, facinus cft profefto afylum vllum prsfldio irife, muitoque magis honficidis, quos ab aris ipfisaue]li,mafrariqiiuf>it Deus, maximi fi ad crimen acceflerit, Atnifi confulto peccatum fir.necopus quidem apud nos afyio eft. Nam fi quem in alterius nece aut necefiitas armauic autimpulitcafus.eius deliftiaut veniam lex, aut princeps gratiam facit. Numeret aliqui* nuncquam raros in afyio comperiat ,quos illic fauorabilis aliqua neceisitudo compulit: contra quanlaillic affiuit turba perditorum, quos alea, luxus, aclibido exhauferit. Prxterealatronumficarioru. Tectorum homicidaru atq; immanium proditorum, quam tetra atqi horrenda colluuies inanium, veiut in peftileniilsimam feminam cofluxerit: tdquepotit jimu in duo,iquibus alterum eft vrbi propinquum,alterum in ipfisvrbis vifceribus collocatum.Aufim profeflo confirmare, quifquis afylorumcommoda comparariteu incomodis,eu pronuciaturu poti%quatot incomoda perpetieda fint,mu!to fore comodiusipfis etia cotnodiscaruifie.Atqshocaffirmo fic habere le,vt no accedat alia.in quibus adpernicie bonoru hoiesflaeiriofifsimiindies magisacmagisabututurafyloruIicetia.Na nunciuuentus improba non alia caufa liberius,quam horum fiducialocorum,profundit, perdit, abligurit: quin ditiores aliquot eoprouolant cu tenuiorubonh.Ibisdificant,epu1antur,oblef)at fefc.creditoribus interim impuniilludentes. Illuc vxores fugiunt cum fuppeliefHli maritorfi duriiiameorum libidini fuat prstezetcs.Illuc furesconuehunt qus furto fuftulere :ibique indeviuuntac triumphant. Ibinoua iatrociniamachinantur-indequauisnofteprorepuc, furantur,ocddunt,& commilTo facinore reuertuntur.tanquamlocireuereniia non tueretur modo eorumvitamad pcenitentiam ante aciorum fcelerum.fed nona quoq; defignadi licentiam Indulgerec. Quanquam ,fi viri prudentes adniteretur.bona pars huius cnafi
[Document text truncated for crawler view.]