Corpus iuris canonici
Full text
CORPUS
IURIS CANONICI
EDITIO LIPSIENSIS SECUNDA
POST
AEMILII LUDOUICI RICHTERI
CURAS
AD LIBRORUM MANU SCRIPTORUM ET EDITIONIS ROMANAE
FIDEM RECOGNOUIT ET ADNOTATIONE CRITICA
IN STRUXIT
AEMILIUS F\RIEDBERG
PARS SECUNDA
DECRETALIUM COLLECTIONES. Biblioteca PixeLegis. Universidad de Sevilla.
1955
AKADEM1SCHE DRUCK- U. VERLAGSANSTALT
GR AZ
Photomechanischer Nachdruck der
Akademischen Druck-
u.
Verlagsanstalt Graz
1
UnveránderterNachdruckder
1879 in Leipzig
bei B.Tauchnítz erschienenenAusgabe.
DECRETALIUM
COLLECTIONES
DECRETALES GREGORII P. IX., LIBER SEXTUS DECRETALIUM
BONIFACII P. VIII., CLEMENTIS P. V. CONSTITUTIONES,
EXTRAVAGANTES TUM VIGINTI IOANNIS P. XXII. TUM COMMUNES
EDITIO LIPSIENSIS SECUNDA
POST
AEMILII LUDOUICI RICHTERI
CURAS
AD
LIBRORUM MANU SCRIPTORUM ET EDITIONIS ROMANAE
FIDEM RECOGNOUIT ET ADNOTATIONE
CRITICA
INSTRUXIT
AENIILIUS FRIEDBERG
i : }¿
1
+^ tl
ül4
PROLEGOMENA.
A.
DECRETALES GREGORII
IX.
I. DE
INDOLE ET
RATIO\E
DECRETALIUM CO3IPILATIONIS.
I. Quis
qua
aetate confecerit.
2.
Quemadmoclum inscribatur liber, quomodocanonesdistributi sint.
3.
Ex
quibus fontibus Raymunclus hauserit canones.
4.
Quibus canonum collectionibus Raymundus usus sit.
II. DE
EDITIONIBUS DECRETALIUM GREGORII
Ix.
i.
De
editionibus
XV.
et
XVI.
saeculi et
de
editione
Romana,
2.
De
Iusto Henningio BShmer et Aemilio Ludovico Richter,
3.
De mea
editione.
B.
LIBER Vltus BONIFACII
VIII.
I. DE
INDOLE ET RATIONE LIBRI
VI.
I. Qui
qua
aetate confecerint.
2. Quemadmodum inscribatur liber, quomodo canonesdistributi sint.
3.
Ex
quibus fontibus Compilatores hauserint canones.
4.
Quibus canonum collectionibus usi sint,
II. DE
EDITIONIBUS LIBRI
VI.
I.
De
editionibus XV. saeculi,
Romana,
Bbhmeriana, Ricliteriana.
2.
De mea
editione.
C.
CLEMENTINAE.
I.
DE
INDOLE E'r RATIONE CLEMENTINARUM.
I. Quis
qua
aetate confecerit.
2.
Quemadmocium inscribatur liber, quomodocanonesdistributi sint.
3.
Ex
quibus fontibus Clementinae haustae sint.
II. DE
EDITIONIBUS CLEMENTINARUM.
I. De
editionibus
ante
meam comparatis.
2.
De mea
editione.
D. DE
EXTRAVAGANTIUM COLLECTIONIBUS.
I.
Quomodo canones distributi sint.
2. Quorum paparum decretales ín Extravagantibus inveniantur.
3.
De
editionibus Extravagantium.
s
A.
DECRETALES GREGORII
IX.
I. DE
INDOLE ET RATIONE DECRETALIUM
COMPILATIONIS.
I. Quis
qua
aetate confecerit.
Gregorius
IX.
eodem
quo apostolicam adeptus est
dignitatem
auno (i
227.) consilium cepisse dicitur
l
novae
decretalíum epistolarum compilationis faciendae.
Ad
quod consilium
non ea,
quam ipse
in Bulla
Rex paci-
ficus
protulit
causa
commotus fuisse luculente ap-
paret, — scilicet:
diversas
constitutiones et decretales
epistolas praedecessorum . . .
in diversa dispersas
volu-
mina,
quarunz aliquae propter ninzzám similitudinenz, et
quaedam propter contrarietatem, nonnullae etiam propter
sui prolixitatem, confusionem inducere videbantur, aliquae
vero vagabantur
extra
volumina
supra dicta,
quae tan-
quanz incertae frequenler ziz iudiciis vac:Ylabant —
contra
id
sibi proposuisse videtur, ut Romani
pontiñcatus auctoritatem potestatemque amplificaret
omites
anterioris iuris fontes
in
unum et pontificium
quidem librum colligendo
2
. Itaque factum est, ut
Papa
capellanum et poenitentiarium suum
Raynzundunz
de
Pe^laforte
ao. 123o. operam suscipere iuberet, et
decretalium librum
parvo
temporis spatio intermisso
comple:tum
Non. Sept.
ao.
12
34.
Bononiensi
et
Parz=
szénsi
transmitteret universitatibus,
quo
universi uteren-
tur
in
scholis et iudiciis, aperte inhibens, ne quis
1)
loan. Andreas
Novella
in
Decret. ap.
Sc&xlte
Gesch.
d.
Quellen und
Litr,rat.
d. can,
Rechts
(Stuttgart
1675 sqq.)
I, 243.
2)
Cf.
Sc!»ille
1.
c.
II, 4
sqq.
novum componere conaretur absque speciali apostolicae
sedis licentia.
2.
Ouemadmodum inscribatur
liber. Quomodo
canones distributi sínt.
Gregorius ipse compilationi nullum imposuit
no-
men,
quae
in
codicibus manu scriptis
Decretales
Gregorii
IX.
vocata, eodem
nomine
etíam nunc ap-
pellatur.
Forma
quoque libri inde
ab
íllo tempore
mutata
non
est nihilque additum, nisi
ex
Inno-
centii
IV.
temporibus, qui suas et Gregorii ipsius
quasdam epistolas in Gregorianam inseri compilatio-
nem ittssit
3
, nulla decessorís interdicti ratione
habita,
quo
ne liber ullo
modo
mutaretur strictissime fuit
prohibitum. —
Quinque constat partibus (libris) compilatio, 185
titulis,
1871
capitulis, quae
quo modo
distributa sint
ex tabula infra
scripta intelligi potest4.
3. Ex
quibus fontibus Raymundus hauserit
canon
es.
Carones, quos congessit Raymundus, non solt
u
ra
ex paparum excerpsit epístolis, quarum copia ita
praevalet, ut inde nomen
libro hand iniuste datara
esse videatur, sed etiam fragmenta ex canonilnls
conciliorum, capitularibus regum Francorum, patrum
3)
Cf.
Codicem, quent
a me lit. G
signiGcatum esse
infra
videbis, Cod
Regimont.
no.
1750.,
Coa.
Vratislav.
no. 1I. F.
29. Cod. Beruliu,
fol.
no.
17
4)
Cf.
tab. pag.
xIx.
operibus sunlpta ut in Gratiani decreto inveniuntur.
Quorum omnium index quum nullus hucusque con-
fectus sit, operae prctium me facturum esse arbitrabor,
si hoc loco eum apposuero.
A.
CANONES APOSTOLORU]I.
c
•
.
20
1 (3, 22)
c. 63
4 (5, 34)
c. 70
3 (5, 34)
c. 29
1 (1, 27)
11. C. S u e
s s
o n. ]
Ī
I. (no. 852)
B.
CONCILIORL?I CANONES.
c.
1 (2, 3)
I.
CONCILIA ORIF.NTALIA.
I. C. Sardicenso (no. 313)
c. 1
1 (3, 4)
e. 2
2 (1, 6)
2. C. Chalcedon. (ao.451)
c.
9
1 (2, 2)
I1. CONCILIA AFRICANA.
1.
C. Carthag. I. (ao. 348)
e. 8
un. (1, 19)
e. 12
1 (1, 35)
2.
C. Carthag. (Dionys.)
6 (5, 7)
5 (5, 7)
1 (2, 1)
1 (3, 29)
1 (1, 43)
3 (2, 2)
3.
Statuta eccl. antigua°
(cf. \taassen.
1,
p. 382. son.)
c. 24
5 (3, 1)
c. 50
1 (3, 10)
12. C. Nao n e t. (ao. 895)
c. 1
2 (3, 29)
c. 4
1 (3, 2)
13. C. Pictav. (no. 1079)
c. 2
2 (3, 1)
c. 3
I (3, 5)
e. 7
1 (1, 14)
c.
8
8(1,17)
14. C. CIaromout. (1095)
1 (3, 37)
15. C. Remense (no. 1148.)
c. 5
2 (2, 1)
16. C. Turou. (no. 1163)
c. 1
8 (3, 5)
c. 2
1 (5, 19)
17 (3, 30)
c.
"
5
3 (5, 4)
c. 7
2 (5, 4)
e. 8
3 (1, 50)
c. 9
4 (5, 37)
c.
22
c. 82
e. 87
e. 118
e. 121
III.
CONCILIA HISPANICA.
V.
C
ONCII.IA OERMANICA.
1.
C. Tole t. H. (no. 525)
1. C. Germanicum I. (ao. 742)
c. 4
5 (3, 25)
c. 2
2 (5, 24)
IV. CONCILIA GALLICA.
1. C. Arelat. II.
(442-506)
e. 5
7
(1,
11)
2. C. Agath. (no. 506)
c. 51
2 (3, 25)
e. 55
1 (5, 24)
3. C. Arelat. IV. (ao. 524)
e. 3
1 (1, 21)
1. C. Tu r o u. II. (ao. 567)
c. 4
1 (3, 1)
5. C. llíatiscon. (no. 581)
e. 16
1(5,6)
6. C. Pan,,. V. (ao. 615)
e. 6
2(2,2)
7. C. Arelat. VI. (no. 813)
e. 6
1 (3, 7)
e. 25
1 (3, 48)
8. C. Cabilon. II. (ao. 813)
e. 26
I (3, 38)
9. C. Tu ron. 1II. (no. 813)
e. 15
2 (5, 3)
10. C. Meldense (00.845)
e. 22
1 (3, 14)
c, :31
1 (1, 2)
3.
C. Mogunt. (ao. 847)
c. 12
2 (5, 3)
c. 24
2 (5, 38)
4.
C. 1i o g u n t. (ao. 851)
c. 8
2 (5, 34)
5. C. Tribu r. (no. 895)
4 (3, 31)
2 (5, 18)
2 (3, 38)
1 (4, 1)
6 (3, 1)
2 (3, 27)?
6.
C. ni). Altlleim. (no. 916)
e. 37
1 (3, 27)
c. 38
4
(1,
18)
7.
C. Salegllnstadtionse
(no. 1022)
c. 10
2 (3, 41)
1'I. CONCILIA ITAI.ICA.
1. Concilia Romana.
a)
501 et 503
b)
no. 595
e) no. 721
c. 17
(I) no. 826
c. 24
e) no. 898
c. 12
2. Laten. II. (ao. 11391
c. 29
un. (5, 15)
c. 25
c. 31
c. 32
6 (3, 13)
1 (5, 3)
4 (3, 1)
3 (3, 36)
2 (3, 2)
1 (1, 31)
2. C. T o l e t. IV. (ao. 633)
2. C'. Mogunt. (no. 813)
c. 66
e. 69
c. 74
4 (3, 13)
3 (3, 13)
3 (1, 18)
c. 14
e. 23
c. 37
1 (3, 50)
1(3,31)
1 (2, 9)
8.
Leo IX.
(1048-54)
2 (3, 28)
0. Nicolaus
I
I
.
(1059-61)
Ja. 8123 un. (4, 12)
10. Urban.
I
I.
(1080-99)
Ja.
4312 5 (3, 24)
11. Pasebalis II.
(1099-1118)
Ja. 4753
5 (3, 39)
4851
4 (1, 6)
4863
13 (5, 40)
4861
4 (2, 20)
4865
2 (3, 30)
12. Infloecnt. II.
(1130-43)
Ja. 5884a 3 (3, 98)
13. Eligen. III.
(11.5-53)
Ja. 6673
4 (2, 7)
6685
3 (4, I)
6686
2 (5, 17)
6636a
5 (2, 20)
1 (5, 9)
3 (2, 7)
2 (3, 6)
2 (3, 50)
14. I-Iallrian. IV.
(1154-9)
Ja.
7068
1 (4, 9)
15 Alexander
IIr.
(1159-81)
Ja. 7138
11 (3, 31)
7139
28 (2, 28)
7140
11 (3, 5)
7141
5 (5, 10)
7142
3 (3, 3)
7152
4 (1, 11)
7508
4 (1, 29)
7553
18 (5, 3)
7577
10 (5, 1)
7 (5, 34)
7578
`2 (3, 34)
7613
4 (3, 10)
7767
1
(1, 10)
7787
4 (3, 30)
7792
1 (1, 30)
7733
12 (3, 26)
703-1
12 (4, 1)
7935
15 (3, 30)
10 (3, 31)
„
2 (4, 15)
»
3 (4,
1'J)
7
(5,33)
7936
16 (1, 29)
7 937
5 (3, 10)
7 338
13 (4, 1)
7939
10 (5, 12)
7340
8 (4, 17)
7941
2
(2,
30)
11(5,1)
7
9
73
3 (5, 5)
8158
10 (3, 26)
3183
8 (2, 27)
6190
5 (5, 16)
8191
2 (4, 19)
14 (5, 40)
S227
20 (2, 20)
4 (2, 28)
S
2 86
11 (4, 1)
8314
2 (1, 20)
8356
5 (5, 33)
8405
3 (5, 38)
5406
23 (-_', 28)
5407
5 (1, 6)
8403
10 (1, 29)
4 (3, 2.1)
19 (3, 3S)
1(4, 7)
8455
9 (1, 6)
8467
7 (5, 7)
8485
3 (5, 38)
8613
4 (4, 1)
8623
0 (1, 36)
8628
3 (3, 10)
5629
15 (5, 3)
8630
5 (1, 23)
8651
7 (1, 17)
8652
12 ( 2, 20)
8761
7 (2, 26)
8776
13 (3, 4)
8818
3 (2, 1)
8823
2 (5, 13)
8825
S
(2, 13)
8526
1 (1, 41)
8827
6 (5, 33)
8828
15 (3, 35)
8233
9 (5, 3pi
n
XI
PROLEGOMENA. EX OUIBUS FONTIBUS RAYMUNDUS HAUSERIT CAN
T
ONES.
XII
8
4^1
43
3. C. Latee.
III.
(1179)
1
6 (1, 6)
2
1 (5, 8)
3
7 (1, 6)
4
6 (3, 39)
5
4 (
3
,
5)
6
26 (2, 28)
7
7 (
3
,
39)
9 (5, 3)
2(3,8)
9
3 (5, 33)
10
2 (3, 35)
11
8 (3, 1)
4 (5, 31)
12
1 (1, 37)
4 (3, 50)
13
3 (3, 4)
14
19 (3,'30)
4 (3, 38)
15
7 (3, 26)
1 (5, 4)
16
1 (3, 11)
6 (5, 6)
17
3 (3, 38)
18
1 (5, 5)
19
4 (3, 43)
20
1(5,13)
21
1
(1,
34)
22
2 (1, 34)
10 (3, 39)
23
2 (3, 48)
24
3 (5, 17)
6 (5, 6)
25
3 (5, 19)
26
21 (2, 20)
„
5(5,6)
27
8 (5, 7)
4. Cono. Later.
(1215)
1
1 (1, 1)
2
13 (517)
4
6 (3, 42)
5
23 (5, 33)
6
25 (5, 1)
7
13 (1, 31)
8
24 (5, 1)
9
14 (1, 31)
1
15
11
4 (5,
5)1)
12
7
13
9 (3
,
36)
14
13 (3, 1)
16
14
17
9(3,41)
18
9 (3, 50)
19
2 (3, 44)
20
1(3,44)
21
12 (5, S8)
22
13 (5, 38)
23
41
(1, 6)
24
42 (I, 6)
25
43 (1, 6)
27
14 (1, 114)
28
12 (1, 9)
29
28 (3, 5)
30
29 (1, 5)
31
16 (1, 17)
32
30 (3, 5)
33
23 (3, 35)
34
8 (3, 49)
35
59 (2, 28)
30
60 (2, 28)
37
28 (1, 3)
38
11 (2, 19)
39
18 (2, 13)
40 8 (1, 43)
9 (2, 14)
20 (2, 26)
30 (2, 24)
4.1
12 (3, 13)
45
12 (5, 37)
46
7 (3, 49)
47
48 (5, 19)
48
61 (2, 28)
50
8 (4, 11)
51
3 (1, 3)
52
47 (2, 20)
53
32 (3, 30)
54
33 (3, 30)
55
34 (3, 30)
56
7 (1, 35)
57
21
58
25 (
(5,
5,
33)
33)
59
4 (3,22)
60
12 (5, 31)
6
1
31(3,5)
62
'2
(3,
45)
62
14 (5, 33)
63
39 (5, 3)
64
.10 (5, 3)
6'
41(5,3)
12 (5, 3)
67
18 (5, 19)
66
15 (5, 6)
69
16 (5, 6)
70
4(5,2)
17 (5, 6)
C. PAPARUJ4 DE-
CRET_iI.ES.
1.
Papa r. 6 cc ceta) es
Pseudoisidorianae.
Pseud. Clem. I. Ja. IX.
4 (1, 33)
Sixt. XXVIII. 1 (5, 7)
Anicet. LIV. 6 (1, 11)
Felix
I.
CI. 2 (5, 1)
Stepb. I. XCV. 7 (5,1)
3 (5,41)
Felix.
II.
CLVIII.
1 (5, 1)
2.
B o n i f a c. (418-22)
Ja.
141
4 (2, 23)
3.
L e o I. (440-61)
Ja. 188
4 (2, 27)
1 (5, 33)
189
3 (1, 33)
190
2 (5, 7)
4.Iiormisda(514-23)
1 (5, 28)
5. GI•egor.I.
(590-604)
Ja. 709
2 (5, 41)
722
3 (1, 23)
732
8 (5, 40)
746
5 (3, 31)
IV. 756
6 (3, 31)
759
un. (4, 10)
770
i (1, 4)
773
1 (3, 39)
796
6 (2, 23)
797
1 3, 6)
818
3 (3, 39)
824
4 (3, 26)
829
2 (2, 27)
842
1 (2, 22)
844
2
(5, 33)
845
1
(2, 27)
847
3 (2, 27)
876
3 (2,
28)
879
1 (5, 22)
882
2 (5, 16)
885
2 (5, 25)
893
30
(5,11)
S96
1 (5, 41)
899
2 (2, 26)
913
3 (3, 26)
928
2 (5, 6)
950
2 (3, 21)
973
4 (5, 1)
988
1 (3, 35)
1013
4 (5, 3)
1013
5
(5, 3)
1117
9 ( 2, 26)
1125
5 (3, 26)
1110
2 (3, 49)
1162
3 (5, 6)
1163
2 (3, 26)
1172
1 (2, 12)
1185
1 (1, 36)
1187
3 (3, 5)
1195
2 (1, 2)
1196
2 (4, 5)
1209
4 (5, 7)
1215
2 (1, 35)
1219
3 (3, 49)
1213
1 (3, 26)
1238
4 (3, 39)
1279
1 (2, 19)
12S0
7 (2, 23)
1291
3 (5, 1)
1302
3 (1, 6)
1314
1 (2, 13)
1323
3 (1, 15)
1362
1 (3, 2-1
1415
1 (1, 33)
1421
1 (5, 2)
1422
2 (3, 36)
14
.
29
4 (2, 2)
1462
S (2, 23)
1495
1 (1, 38)
1530
2 (2, 20)
?
3
(2,
26)
?
1 (5, 23)
CXXXIV
2 (5, 33)
6. L e o III. (795-816)
Ja. 5795 1 (3, 28)
2 (1, 21)
7. Gregor.
VI.
(1615-46)
1 (3, 36)
XIII
Ja.
S332
1
21 (3,
35)
8835
3 (3,
17)
3837
34
8840
8
(-1
,12)25)
8849
7
(4,
2)
8843
6
(5, 39)
8844
1 (1, 11)
8845
1 (1,
29)
8 847
5 (5, 38)
8S43
3
(4,
7)
2
14, 8)
8849
2
(4,
3)
„
9(4,17)
SS50
9
(2,
2n1
8851
18
(2.
28)
8852
6 (1,
14)
8854
7
(3. :12)
5855
13 (3,
:10)
8857
2
(4.
111
5858
14 (3, 5)
5860
7
(4, 11
8861
1 (4, 81
5862
7 (
2. 131
8861
18 (1,
29)
8866
18 (3 35)
5568
9 (3.
51
5869
10 (2.
20)
8870
11
(
1, 17)
5571
3
(o, 27)
8872
7
(3.
24)
8874
2
(5.
31)
8576
2 (1. 14)
5577
9
(5,
351
5878
1
7
(2,
28)
8580
1 (3, 3)
4 (
3,
2)
5882
10
(1,
17)
5883
6
(1,
35)
„
11 (3, 39)
8881
•
3 (3, 7)
8336
9
(5, 19)
3887
3 (1, 14)
5883
5 (3, 30)
8889
4 (1, 31)
8833
1 (2, 8)
8806
11 (2,
20)
8803
5 (1,
36)
8901
11 (1,
99)
5901
21 (2, 25)
8902
1 (4, 14)
8903
13 (5,
1)
8904
11 (5, 39)
8905
2 (1, 6)
8906
15
(1, 20)
8907
1 (1, 22)
8908
8 (3,
26)
89118
9
(3, 39)
8910
13 (5, 3)
8911
10 ( 2, 23)
51112
3
(7,
1
0
)
8:113
G
(1,
3
)
8914
3 (3,
35)
8915
4 (3, 34)
8916
7 (3, 31)
8919
8 (3, 31)
5:1211
5 (5, 17)
8921
8
(5, 12)
8022
6 (1,
23)
8994
12 (3, 30)
592
1
5
5
(5,
18)
8:)27
2
(1, 9)
5929
3 (2,
28)
8931
3 (1,
36)
8933
15 ( 2 28)
59:34
9 (4,
'1)
5937
24 (2 28)
5937
3
(3,
'8)
8938
31
(2,
98)
8:+39
33
(2, 28)
8940
5
(2 271
8941
13 (1, 29)
8941
3 (3, 35)
5942
4 (1, 3)
5942
9 (2,
27)
8943
2 (1, 29)
8944
5 (3, 4)
89-15
5 (1, 35)
8946
9 (1,
17)
8947
20 (3, 33)
89-18
12 (5, 3)
50411
3 (3, 48)
8951
5 (3, 2)
8952
5
(4, 2)
8953
2 (1, 43)
8:155
19
(1, 29)
5957
10 (3, 5)
8954
11 (3, 38)
5953
5
(5, 39)
8:159
16 (2, 20)
8960
2 (1,
28)
804
.
2
4 (1, 23)
8963
4 (3, 32)
5966
15 (4, 1)
5968
4 (4, 21)
8970
10
(4, 1)
5972
8
(5,
39)
5973
3 (5, 31)
5971
4 (5, 4)
Ja.
2:175 :3
(3,
21)
8975
20
(5, 3)
8980
1
(3,
3.1)
5981
4 13,18)
8982
ti
(
.
1, 17)
8983
:3 (1, .1:31
598
1
5 (1.
:31)
5986
1 ( 2, 30)
51157
1 (:,.
:10)
;
1
:,
ill)
8911
1
1
'1
(1, ^,i)
8992
8 (2. 20)
8991
7
(
:3 3
01
89115
18 (2, 201
8007 17
(
1.
29)
3 (
2.
11)
1 (1.
17)
8
:
7 :18
9 (2
1
131
80:19
1 (1,
28)
G(2.1)
9000
21
(2, 20)
99P1
:3
(1,
:31)
9002
2
(1,
7)
900.1
2 (5, 0)
11005
1
(2, 15)
9007
2 (,,,
21)
9005
1 (3,
39)
:10(19
4 (4, 2)
9010 '
2
(3, 31
9011
•1
(1, 11)
3 (1, 11)
91112
1 (2, 14)
9015
9 (3,
31)
3 (4.
51
9016
9
(2,
28)
3(4,6)
9018
9 (3,
96)
7(3,
33)
9019
7 (2,
20)
9020
6
(3,
33)
9021
91
(5, 3)
9022
2 (5, 23)
9025
4
(5, 33
902
7
G
(5, 1
9
)
9028
15 (3, 5)
9029
10 (5,
39)
9030
30 (2,
98)
9031
11 (2, 23)
9 (4, '')
-1 (-1, 4)
9032
6 (5,
31)
9033
5 (2,
2)
91131
3 (2, 21)
9035
5
(3, 98)
9036
8
(3,
39)
9039
23 (2, 20)
8(5,61
7
(
.
5, 19)
9040
4
(5,
61
9043
8
(5,
191
9044
4
(
2,
21)
9045
9 (1,
99)
„
5 ( 2,
13)
6 (2, 13)
9(146
5
(
1,
14)
9048
2
(1, 171
9050
3 (2. 131
9051
14
(
3,
38)
9()2
6
(
3, 4)
9053
1 ,
,
5,
3i)1
9045
3
(1, 213)
9057
6
(3,
9)
9059
6
(3, 51
9060
5,,1, 17)
9061
12 ,
3,
38)
9062
7 3, 50)
9065
10',
:3,
24)
9066
7 (4,
17)
9067
6 (2,
20)
9068
9 (3,
30)
9070
4 (4,
61
6
15,
121
9071
3
(5, 25)
9072
1 (3,
761
9073
1
(1,
9)
9075
19
(2,
201
9076
16
(3,
30)
9077
18
(3,
30)
9078
1 (:S,
23)
9079
6
(2,
26)
9083
2
(
4, 0)
4 (1,
28)
G
(5,31)
9085
8
(3,
30)
9089
4 (1,
23)
9090
3 (5,
29)
9091
11
(
3, 24)
24 (3, 33)
9092
2 (1, 31)
9095
7
i
1,
291
8 11,
29)
13 (3, 381
91;116
6 (4, 2)
9
1197
2(3,
101
9093
1 (1,
281
9099
6 , 3, 27)
^; (
(1"
'/
!f'(^
1i(i
rúl
fi,
'+í
14
%i
t?eA
lG.;,V;1
4(^):
1
'
'11
.;
d
1
1 ^, r
jl
l a
i1i
'01 1
7;1 1i3 i
Idi ¡'
4O !¡3 ,
,:^ 1¡11^ 1
r
l
1111 .
NI
s
^
1 1
(,^^7
S l )::
),, 1i
yi(Ü
'
3F3
;
:01 1%['
I
i^SP
ll6wl,
N,(1,"
11 11
4!'.
•:.!i'
!0).k
11(4,311
PAPARUI'I DECRETALES.
XIV
Ja.
92:38
7
(3, 5)
Ja. 9676
20
(3, 30)
Ja. 10266 3 (1, 40)
92
.
1
0
5
(5, 3
1
)
9677
5 (1, 11)
10267
3(1, 38
9211
7
(5, :3:1)
9678
10
(2
13)
10268
14 (1, 17)
9243
12
(3, 739)
9679
2 (5, 20)
10269
41
(2,
28)
„
16 (5, 3)
9680
9
5,
3
4
11211
14
1,
291
2
(
)
10270
12 (5,
6)
9G8'
10
(1,
3)
10972
17 (5, 39)
11215
17 (5,
3)
9683
11 (1, 3)
10273
165 39)
9216
25
(
13, 38)
9685
2 (4, 21)
10274
14 (5, 39)
92-17
7
(1,
361
9686
5 (3, 49)
10277
39
(9,
28)
9219
:1 (1,
151
9687
8 (2, 2)
10278
2 (4,
18)
9250
1 (4, 211
9723
14
(3,
39)
10279
14
(3, 24)
9251
5
(2,
11
9871
7
(3
28)
10280
21
(1, 1)
9252
7 (3, -
I)l
2 (1, 21)
10281
11 (2,
2
7)
1125:3
8
(2,
• 6
3
2
1,
24)
(
9956G
^ 2, 10)
`L ( 5, 3)
+,
4 (4,
11)
9258
2 (1,
:93)
(
3)
„
5
(4,
13)
23 (5, 3)
10282
7 (5,
38)
9959
1
(5, 311
9 6
(5
,
3)
,
13 (2, 23)
9260
1 (3, 451
' {1 (1,
6)
10285
1 (3,
18)
9262
2 11, 171
10286
10
(2,
97)
9264
2
(1,
35)
92GG
11 1
Gl
14.
ti rban. III.
,,9 (2, 1)
9268
1
(3, 4°l
(1185-57.)
,,12 (3, 31)
2 (3, 49)
Ja. 9866 4
3 G)
9(:i,'6)
92
6
9
3 (5, 101
5,
3
(4
,
9)
CXCI. 8 (4, ]S)
9270
9 (5, 12
1
9867
10 (5, 19)
9274
6(1,17)
9870
28 (4, 1)
17.
ColCstinLL9III.
9275
5 (4, 17),
5 (4, 5)
(1101-8.)
9281
7 (1, 31
9871
10 (1, 2)
Ja.
10347 11
(3,
32)
9231
6
(4,
1)
9872
9 (3, 32)
10-103
9
(3,
28)
3 (4,
16)
9873
6 (4,
19)
10
I
432
21 (1,
99)
9306
16 (2,
28)
9374
3 (4, 8)
101-19
8 (3, 13)
9309
2 14,
1131
9876
2 (5, 28)
10444
21
(3,
30)
9310
25 (9,
281
9877
2 (4,
20)
0311
13
(2,
28)
9879
4
(2,
14)
10445
`2
(9,
8)
4 (4, 201
1
1
3
1
3
3
(5, 37)
4 (3,
29)
10446
3
1
5,
3
9
)
9315
9
(1,
3)
9880
4 (3, 39)
10447
18
(5,
39)
9320
7 ( 2,
21
9881
8
(1, 11)
10148
3
(2, 39)
9321
2 (3,
34)12
(9,
24)
10495
2 (3, 11)
9323
1 (2, 21)
95,82
11 (4, 2)
111671
1
0
(5,
33)
9324
14 4,
.1,
11
0885
25
(2, 20)
10672
un.
(2,29)
9331
29 (2, 28)
9886
12 (5, 39)
10676
94
(5,
30)
7 (5, 6)
9887
5
(3,
48)
10677
3(1, 21)
9332
4
(3,
4)
9888
20 (1,
29)
„
5 (3,
38)
9889
3 (5, 20)
2G (5, 39)
10678
15 (3,
21)
10 (3,
38)
9590
13 (3,
24)
10680
42 (2, 98)
9333
12 (3,
261
9391
5 (3,
19)
10682
12 (3, 32)
9335
27 (2, 28)
9901
3
(3,
28)
10683
13 (1, 6)
`22 3
38)
10685
11
(2,
13)
,
4(
1
,
14) )
15, G r e
R
o r. VIII.
10686
23 (3, 30)
;1^
9350
4
(2, 22)
(1187.)
10689
10 (1, 17)
rr
7 (;' 34)
Ja. 10011
1 (2, 24)
10690
9
(3, 13)
37 10013
9
3,
1) 10091 5 (2, 22)
0518
1
2 (5, 3
1
10015
4
(
9
19)
10692
1(
+
i, 35)
9566
15
(4, 1)
(2,
'
)
10693
8
(5, 31)
93711
10 (4,
2)
10695
9 (1, 11)
13582
1
11
(4,21
16.
C
l
e
ln
en
s
Ill.
10697
11
(1,17)
10
11, 6)
(1137-91.)
10693
28
(5, 3)
0
(1,
291
Ja. 10023 15 (5, 40)
10700
8 (1, 11)
1
(
2,
16)
10130
19 (4, 1)
10701
3 (3, 4)
3 4, 2, 211
1
10166
27 (5, 3)
10702
14 (3, 31)
5 (2,
c)
10188
2 (2, 15)
10704
7 (1,'9)
5 ('2,78)
10159
12 (5, 12)
10706
22
(5, 39)
6 (2, 281
10190
6 (2, 19)
10707
90
(5, 39)
7 (2,
28)
5 (3, 29)
10710
2 (2,
4)
S
:;2,
231
10191
13 (3, 31)
10716
7 (5, 31)
20
1
2, 28)
10193
1
(2,
10)
10717
22 (3, 30)
32
(2,
281
10194
23
(5,
30)
10718
1-1 (1,
11)
7 4,3, 11
10197
15 (5, 39)
10719
2
(1,
8)
4
(
3,
31
1
01
98
6 (2,
19)
107
2
0
6
(3,
lo)
2
(
3 24)
10199
9
(3, 7)
10721
6
(1, 31)
13
(
3, 381
10200
25 (5, 3)
10722
6 (3,
45)
15
(3,
38)
10209
12 (1, 17)
10723
4 (1,
13)
17 (3,
381
10201
7 (1, 1
1
)
10724
9
(5, 11)
1 (3, 101
10205
4 (3, 7)
10729
2 (1, 30)
Fi
(3,
501
10206
15 (1, 6)
10730
11
(1,
3)
6
(
3, 50)
„
3 (1, 40)
10731
6 (1, 9)
3 4,
4,
13)
11N08
95
(5, 39)
10732
12
(5.
1)
1 (4, 15)
10.91))
10
(5,
6)
10733
4
(4,
1s)
9
(5,
33)
10211
38
(2, 28)
10734
3
(4,
14)
(10261) 12 (1, 6
1
102112
6
(3, 19)
10735
1
(2,
95)
10316
12
(1, 3)
„
1
(3,
33)
13.
L u c i u s III.
111220
3 (-1,
20
)
„
6(-1, 6)
(1181-5.)
10222
-I (1, 90)
,
8 (1,
15)
Ja.
0
.
197
2(3, 22)
102
27
5 (2, 21)
^
2
(2,
16)
94275(2, 7)
10228
3
(5,
30)
10736
10 (3, 39)
9576
3 (3, 22)
10.230
5(•
1,
11)
137
9(, 2)
9577
13 (3,
'SJ)
10931
15 (3,
3:3)
107
07
:53
1(3, 17)
9576
8
(1,
3)
10233
9
(5,
30)
1U739
10 (9,1)
3 (3, 6)10934
3 (1,
20)
10740
10 (1,
36)
9579
36
(2, 28)
10235
1 (1, 8)
10741
2 (1, S)
9635
23 (3, 3
3)
10237
4 (3,
35)
107.I2
2
('
, 12)
g(5
,
7)
10233
4(:3, 6)
10743
40 (2,
25)
9654
1
9
(1,
29)
11)
(5,
39)
107-14
2
7
(9,
20)
1
9659
17
(4,
1)
10212
4("
9)
10745
7
(9,
21)
9L'62
s(5, 3-1)
102-16
12 (1, 2)
107464(5, 35)
9661
9
(5, 15)
10247
4 (4, 7)
111713
5 (1,
7)
9666
7 (3, 2)
10.13
2G
(2,
20)
1
(5, s5)
9667
10 (2, 26)
10219
13 (1, 17)
0668
6 (5, 17)
10251
1
(2,
18)
18,
Tuno
n. III.
9669
9 (1, 3)
10.252
11 (5, 6)
(1193-1216.)
11 (5, 41)
10254
1
(5, 26)
9670
37
(2,
28)
10256
13 (5, 39)
1'
o
,
4
6
(3,
34)
9671
11
(1,
36)111
•
_'S7
lri (5, 3)
11
5 (1, 20)
9G72
`2 (5, ]0)
192:i1
1
20 (-1,
11
24
22 (4,1)
9673
1(5, 32)
S1r260
5 (2,
19)
47
(5, 39)
9674
24
(5, 3)
10261
12 (1, 6)
3i
1 (", 17)
9675
24 (5, 3)
10262
5 (1,
9)
31;
13 (:%, :;I)
9676
8 (2, 1)
10265
6
(9, 21)
37
7 (3, 21)
Ja. 9100
7 (!,
27)
9401
5
(
.l,
3:31
9102
:1
(
1,
91
1110:3
1
(
3,
.1O)
91111
.1
(5,
1:1)
910
3
5
(
.
I,
11
9111
.1
(
5,
17)
9108
9
(
3, 29)
1
1
114
5
(
5, 19
1
9115
7
(
2.
1)
1
1116
I
(
1, 16)
9117
2
(
4. 13)
11118
111
(.1,
1)
:1119
3
(
3
.
32)
13121.
9
(
5,
1
:3)
111
2
2
17 (
2,
20)
9123
2,_
211
9121
11
13,3111
1112.1
2
(
2',
1.11^
0196
5(1,6)-
9128
5
(1,31
2
(
2, 28)
9129
5 (1, 31
9131
1.1 (3, 30)
9131
1(4,61
0135
6 (3,
28)
9139
3
(4, 17)
9140
1 (1, 42)
9141
9
(3, 32)
3 (4, 4)
9143
4
(2,
20)
9145
14
(2,
201
9115
15 (2,
201
911'6
1 (1,
20)
„
4
(
2, 1)
7(5,121
1
(5,
141
9147
1
(
1,
13)
3 (3, 2)
9118
1
(
4,
11)
2 (1, 11)
9150
9 (3,
24)
9154
6 (2, 21
9155
1 (1, 31
0155
19
(2,
38)
9156
5(1,291
9157
S
3, 241
9160
4 (3,
28)
9162
S (I, 36)
016:3
4 (1,
36)
9165
5
(1, 99)
5 (3,
32)
6
(
3,
32)
9167
13
(2, 20)
0168
35
(2,
28)
0169
2
,^2,
9)
9170
11 (5, 3)
9171
4
(5, 27)
9172
14
(2, 23)
9174
1 (1,
13)
9175
4
(
1,
9)
9176
10
(3, 301
9177
4 (4, 19)
^
9178
3
(2, 9)
9179
G (5, 38)
9181
5
(1, 13)
9152
3 (1,
9)
9184
4 (4, 151
9185
S (1,
11
10(5,
3)
0186
3(4,
211
9187
6
(5, 12)
9158
6 (3,
241
9190
1 (2,
4)-
9193
S (3,
39)
9106
2. (3, 401
9197
7 1,:3,
13)
9198
3 (4, 111
9203
3 (3,
24)
9203
4 (4, a)
9204
4 (1, 171
0205
3 (1, 171
9206
9
r2, 25)
j
(2
11,
28)
17
11
11
r3,^51
9207
7
2 3, 51
920
8
2
d2, 13)
9209
2 (2,
22)
9210
11
(
2, 1)
9211
9 (3,
35)
9219
3 (2, 22)
9213
4
(
2,
13)
9211
3 (3,
30)
9215
8
(
1, 17)
9.218
19 (5,
3)
9219
3
(3, 31)
9221
22
(2, 28)
9223
S (3,
38)
9225
3 (1,
231
11226
3
(
1,
3)
9
29$
2 (o,
5)
9229
6
(3,
30)
9
.
231
19 ( 2, 281
9232
22 (2, 20)
9235
5 (1, 6)
9236
1
2 ,
2,
23)
9237
1
(^,
17)
n
n
»
n
2'81
Po. 4844
4847
4869
4957
4989
5018
5020
5021
5023
5024
5026
5027
5029
5030
5031
5032
5034
5034
5034
5035
5036
5037
5038
5039
5041
5298
5883
5884
b
7687
7802
7804
8967
^ti
XV
PROLEGOMENA.
EX
QUIBUS FONT]BUS RAYMUNDUS HAUSERIT CANONES.
XVI
Po. 98
7 (3, 34)
52
1 (1, 7)
59
18 (133)
GO
10 (5, 37)
66
8 (3, 36)
71
16 (3, 5)
$1
10 (3,
213)
99
17 (3, 5)
106
6 (4, 7)
114
20 (4, 1)
126
4 (3, 8)
143
16
(3, 39)
9
64
9 (5, 31)
202
4 (5, 20)
222
16 (2,
13)
230
22 (5, 40)
234
29 (5, 3)
239
6 (1, 2)
241
10 (1, 11)
250
8 (1, 31)
252
3 (3, 27)
207
12 (2, 27)
271
28(2,20)
273
14 (5, 1)
275
26 (3, 38)
292
13 (2, 27)
294
17 (1, 3)
302
3 (3, 11)
308
6 (1, 20)
322
7 (3, 10)
327
5
(1,
43)
329
23 (4, 1)
333
12 (4, 17)
339
17 (5, 12)
347
12 (5, 19)
352
3 (1, 7)
353
19 (1, 3)
365
5 (5, 20)
367
52 (2, 28)
369
7 (2, 14)
370
1 (2, 6)
377
9 (1, 23)
377
56 (2, 28)
377
un. (3, 12)
382
10 (3, 1)
384
2 (2, 10)
390
8 (1. 9)
3 (3, 40)
5 (5, 37)
30 (5, 39)
16 (3, 24)
395
9 (5, 20)
398
17 (3, 24)
401
11 (5, 19)
406
22 (1, 29)
421
21 (3, 24)
124
2 (1, 4)
434
16 (3, 31)
434
13 (3, 32)
140
2 (5, 32)
1G1
14 (2, 27)
468
11 (5, 33)
502
17 (3, 31)
507
4 (4, 14)
517
un. (3, 47)
532
8
(5, 20)
531
8 (3, 19)
535
13 (4, 2)
:549
G
(1, 38)
27 (5, 39)
554
29 (2, 20)
I3 (5, 34)
fi(il
9 (1, 31)
568
15 (2, 27)
569
27 (3, 38)
571
37
(1,
6)
572
13 (3, 31)
575
2 (1, 7)
592
17 (5, 40)
603
17 (3, 39)
604
3 (1, 4)
608
11 (2, 26)
609
2
(1, 10)
641
7 (1, 2)
643
10 (5, 7)
652
16 (2, 27)
655
23 (1,29)
656
18 (3, 24)
657
16 (1, 6)
676
6
678
5 (3, 8
))
684
7 (4, 19)
690
28 (5,
39)
693
10 (5, 34)
698
S (3, 2)
700
4 (1, 21)
29 (5, 39)
71)3
10 (1, 3)
71G
5 (4, 20)
720
12 (5, 33)
730
20 (2, 27)
733
6 (1, 40)
750
36 (5, 3)
780
12 (5, 7)
800
12 (2, 26)
Po. 820 33 (5, 3)
835
8 (1, 23)
836
17 (1, 6)
852
18 (1, 6)
868
4 (1, 4)
879
10
(1,
2)
3 (2, 16)
11
4
(2, 16)
894
7 (4, 6)
888
31 (5, 3)
839
9 (3, 2)
898
24 (3, 30)
25 (3, 30)
26 (3, 30)
919
9 (1, 33)
5 (4, 14)
933
8 (2, 14)
942
4 (1, 7)
946
4 (1, 40)
947
3 (2, 12)
949
19 (1, 6)
953
20 (1, 6)
1001
2
(2,
6)
1002
5 (1, 33)
5 (5, `27
1015
5
(1,
41
16 (5, 40)
15 (3, 32)
1 (1, 5)
11 (1, 11)
4 (1, 30)
24 (3, 5)
lOG6
7 (5, 17)
4 (2, 12)
2 (2, 18)
1070
13 (5, 19)
7 (1, 30)
43 (2, 28)
17 (2, 27)
31 (5, 39)
12 (2, 1)
2 (1, 41)
21 (1, 6)
3 (1, 8)
3 (1, 30)
12 (3, 28)
5 (1, 40)
38 (5, 31)
7 (2, 22)
8 (3, 34)
9 (3, 34)
1139
6 (4, 20)
5 (4, 21)
1141
6 (3, 49)
13 (5, 12)
11 (5, 12)
12 (1, 11)
19 (3, 24)
6 (2, 14)
6 (4, 13)
6 (5, 20)
18 (3, 5)
3 (2, 15)
12 (2, 13)
2
(1,
5)
32 (5, 3)
20 (3, 39)
7 (4, 7)
5 (4, 1)
7 (5, 20)
6 (1, 33)
44 (2, 28)
6 (3, 7)
27 (3, 24)
11 (3, 1)
9 (4, 19)
8 (5, 38)
5 (2, 14)
15 (4, 17)
8 (4, 19)
1326
32 (5, 39)
13 (1, 11)
16 (5, 12)
5 (3, 35)
34 (1, 29)
4 (4, 9)
22 (3, 5)
46 (2, 20)
30 (2, 20)
30 (1, 6)
30 (5, 3)
24 (1, 29)
6 (3, 8)
8 (3, 10)
4
(1,
13)
n
3 (3, 12)
1480
6 (3, 36)
7 (5, 37)
1510
46 (2, 28)
1523
2 (3, 37)
1546
3 (1, 5)
1547
8 (2, 19)
1560
13 (2, 13)
1620
33 (5, 39)
1638
7 (4, 11)
1647
23 (1, 6)
1648
11 (5, 34)
Po. 1653
1664
1672
1683
1692
1707
1714
1734
1735
1752
1778
1779
1794
1795
1796
1796
1803
1806
1824
1824
1824
8 (5, 37)
1830
40 (5, 39)
1852
5 (3, 17)
1865
2 (5, 35)
1877
22 (1, 6)
19 (2, 27)
1901
33 (2, 20)
1902
9 (1, 9)
1906
2 (5, 8)
G
(5, 27)
7 (4, 13)
1941
34 (2, 20)
1942
8 (4, 13)
1944
5 (3, 3)
1946
24 (3 24)
1947
34 (5, 39)
1951
14 (5, 33)
1956
19 (5, 40)
1957
4 (3, 21)
1960
27 (1, 6)
1966
16 (1, 3)
1968
6 (4, 5)
1991
6 (3, 3)
1997
22 (3, 24)
2000
2030
35 (2,20)
2033
35 (5, 39)
2062
15 (1, 3)
2075
7 (1, 38)
2079
7 (2, 12)
2108
23 (3, 24)
2133
6 (1, 30)
2138
1 (1, 15)
2145
4 (1, 8)
2146
21 (3, 39)
2151
6 (3, 24)
2163
27 (1, 24)
2172
2 (1, 37)
2181
13 (2, 1)
2208
48 (2, 28)
2209
20 (3, 31)
2240
10 (3, 8)
2241
5 (4, 18)
2242
5 (2, 30)
2352
11 (3, 8)
2270
38 (2, 20)
2319
1 (3, 46)
5 (3, 11)
2328
5 (1, 5)
2335
5 (3, (3)
2337
4 (1, 10)
2342
18 (5, 33)
2350
14 (1, 3)
1 (1, 6)
28 (1, 29)
11 (1, 31)
14 (2, 1)
8 (2, 22)
4 (2, 25)
53 (2, 28)
9 (3, 10)
7
28 (3 2 ,30)
29 (3, 38)
19 (5, 33)
un. (5, 29)
2103
2 (3, 40)
2409
6 (2, 30)
2412
50 (2, 28)
2414
5 (3, 21)
2417
4 (2, 6)
2121
41 (5, 39)
2446
18 (2, 27)
2447
20 (3, 24)
2167
235, 10)
2470
17 (3, 32)
2472
29 (1, 6)
2505
9 (3, 8)
2516
18 (5, 1)
2521
14 (5, 19)
2531
24 (1, 6)
2532
11 (15, 7)
2549
25 (I, 6)
2555
19 (3, 31)
2561
26 (1, 6)
2565
13 (5, 6)
2588
4 (1, 5)
Po. 2593 14 (4, 17)
2609
51 (2, 28)
2631
5 (3, 24)
2622
32 (2, 20)
2629
4 (3, 41)
2634
24 (4, 1)
2645
11 (2, 2)
2651
14 (3, 32)
2653
37 (5, 39)
2656
5 (1, 38)
2656
3 (2, 6)
2656
20 (3, 5)
2656
25 (4, 1)
2656
10 (4, 13)
2660
17 (5, 33)
2668
3 (3, 41)
2669
25 (1, 29)
2672
17 (2, 1)
2672
17 (5, 1)
2674
36 (2, 20)
2679
5 (1, 4)
2681
15 (2, 26)
2681
3 (1, 41)
2692
2 (3, 46)
2693
36 (5, 39)
2695
1 (3, 20)
2696
5 (3, 42)
3698
10
(1,
9)
2703
11 (3, 28)
2706
7 (4, 20)
2708
27 (3,
30)
2714
1 (3, 9)
2717
un. (1, 12)
2722
26 (3, 24)
2725
28 (3, 38)
2729
11 (3, 13)
2737
15 (5, 12)
2738
7 (1, 33)
2740
86 (2, 1)
2746
18 (3, 39)
2749
3 (3, 43)
2754
19 (3, 5)
2763
18 (3, 31)
2769
12 (2, 2)
, 2769
17 (2, 26)
2775
14 (4, 2)
'2785
10 (2, 2)
2787
14 (2, 23)
2806
10 (3, 28)
2812
14 (2, 26)
2815
4 (2, 30)
2821
5 (3, 7)
2824
6 (2, 7)
2821
37 (2, 20)
2834
15 (5, 33)
2836
6 (4, 15)
2837
15 (2, 23)
2837
12 (5, 34)
2860
2 (1, 22)
2860
8 (1, 33)
2860
5 (3, 36)
2860
10 (3, 4)
2864
19 (3, 39)
2869
5 (1, 28)
2875
5 (1, 21)
2875
4 (3, 42)
2876
19 (5, 1)
2887
7 (2, 19)
2895
31 (1, 6)
2967
15 (1, 17)
31
(3, 1)
8 (3, 3)
2977
95, 37)
2994
3 (5, 9)
3 (1, 22)
2925
4 (1, 33)
2996
8 (1, 2)
3001
14 (5, 34)
3003
21 (3, 5)
3004
39 (1, 6)
3012
11 (5, 33)
3018
18 (2, 1)
3053
6 (1, 43)
6 (2, 12)
9 (2, 22)
15 (2, 1)
3061
7 (2, 30)
3064
10 (5,
31)
3077
2 (3, 24)
3090
11 (3,
4)
3003
1
6
(2,
23)
3100
2 (5, 2)
3101
7 (5, 27)
3105
12 (3, 4)
15 (5, 19)
3110
24 (5, 40)
3117
6 (1, 18)
3120
21 (2, 27)
3122
3123
4 (3, 40)
3124
22 (3, 39
3164
21 (5, 40^
3168
95 (3, 24)
3170
9 (2, 19)
. 3173
16 (3, 26)
3231
42 (2, 20)
6 (3, 17)
3233
9 (1, 14)
Po. 8235 34 (5, 3)
3245
14 (2, 28)
3249
12 (1, 31)
3251
29 (1, 29)
3268
15 (5, 34)
3269
55 (2, 28)
3305
21 (1, 3)
3340
22 (2. 27)
3342
39 (2, 20)
3342
23 (3, 5)
3387
6 (5, 16)
3387
39 (5, 39)
3397
7 (1, 4)
3442
7 (5, 16)
3449
12 (3, 8)
3485
7 (1, 43)
3503
7 (3, 41)
3519
20 (1, 3)
3525
2 (3, 20)
3526
18 (2, 26)
3533
33 (1, 6)
3538
31 (1, 29)
3563
13 (3, 8)
3590
8 (1, 4)
3598
14 (2, 13)
5635
30 (3, 38)
3645
6 (1, 4)
3649
11 (1, 9)
3655
10 (2, 20)
3656
27 (5, 40)
3660
38 (1, 6)
14 (3, 26)
,,
• 3756 15 (3, 26)
•
42 (5, 39)
9(5,38)
3661
22 (1, 3)
3662
11 (5, 31)
3663
32 (1, 29)
3664
30 (1, 29)
3665
5 (2, 6)
3666
43 (5, 39)
3668
44 (5, 39)
3670
11 (1, 2)
3671
23 (1, 3)
3672
8 (3, 24)
3673
10 (1, 14)
3684
8 (3, 41)
3689
16 (3, 32)
3692
5 (1, 8)
3704
41 (2, 20)
3718
35 (5, 40)
3757
18 (5, 12)
3775
57 (2, 28)
3791
6 (2, 25)
3792
7 (3, 36)
3806
15 (2, 13)
3865
26 (1, 29)
20 (5, 40)
3867
31 (2, 20)
3868
2 (2, 3)
3869
6 (3, 21)
3870
35 (5, 3)
3872
10 (2, 22)
3880
6 (4, 11)
3886
26 (5, 40)
3916
22 (5, 1)
3918
12 (1, 41)
3981
6 (1, 41)
3989
25 (3, 5)
4006
13 (2, 2)
28 (2, 24)
„
29 (3, 20)
4072
24 (1, 3)
11
(1, 14)
36 (1, 29)
4110
5 (1, 10)
4136
10 (2, 19)
4143
10 (5, 38)
4163
15
(1,
11)
4161
11 (5, 37)
4174
8 (5, 27)
4312
20 (5, 12)
4337
8 (3, 50)
4360
15 (3, 8)
4379
26 (4, 1)
•
7 (4, 14)
19 (5, 12)
4400
25 (1, 3)
4401
19 (2, 26)
4523
21 (3, 31)
11 (5, 6)
4580
40 (1, 6)
4587
23 (2, 27)
4598
20 (5, 33)
4603
6 (3, 40)
4611
n
a
45 (2, 20)
26 (3, 5)
16 (5, 34)
9 (1, 43)
36 (1, 6)
23 (5, 1)
27 (3, 5)
37 (5, 3)
24 (2, 27,
58 (2, 28)
26 (1, 3)
35 (1, 6)
9 (2, 21)
10 (1, 33)
7 (1, 23)
35 (1, 29)
6 (1, 8)
16 (5, 39)
5 (3, 40)
3 (1, 10)
13 (1, 14)
38 (5, 3)
16 (5, 19)
17 (5, 19)
21 (5, 33)
31 (3, 30)
2 (3, 43)
5 (5, 34)
11 (2, 22)
2 (3, 18)
13 (3, 28)
2 (4, 1)
27 (1, 3)
32 (1, 6)
7 (1, 18)
7 (1,
21)
17 (2, 13)
43 (2, 20)
29 (2, 24)
2 (2, 25)
3 (2, 25)
5 (2, 25)
13 (2, 26)
45 (2, 28)
49 (2, 28)
7 (3, 3)
14 (3, 8)
20 (5, 1)
11(5,38)
19. Iionorius
III.
(1216-27.)
Po. 5316 1 (2, 7)
5349
3 (3, 46)
5466
7 (1, 41)
5653
7
(2,
25)
5751
2 (1, 16)
5755
9 (3, 3)
5776
5 (5, 9)
5784
15 (3, 1)
5821
12 (2, 19)
5831
11 (1, 36)
5837
10 (1, 43)
6106
28 4, 1)
6165
10 (3, 50)
5 (5, 5)
„
28 (5, 33)
6166
10
(3, 41)
6318
33 (2, 24)
6441
13 (3, 41)
6169
49 (5, 39)
6573
9 1, 4)
6684
2 (2, 7)
6753
15 (1, 14)
6813
48
6857
12 (1, 33)
8)
6910
3 (5, 35)
7099
3 (2, 10)
7136
46 (1, 6)
7239
8 (2, 12)
7339
43 (5, 3)
7351
33 (3, 5)
7373
52 (2, 20)
7455
7
(I,
8)
7455
6
(5, 9)
7467
30 (5, 33)
7469
52 (2, 20)
7473
11 (1, 43)
7512 19 (2, 1)
7512a 8 (2, 30)
7512b 4 (1, 22)
7683
14 (1, 9)
7701
45 (1, 6)
7702
11 (2, 21)
7711
30 (1, 3)
7714
6 (1, 5)
7717
47 (1, 6)
7718
13
(1,
9)
7719
15 (1, 9)
7720
14 (1, 11)
7721
7 (1, 20)
7722
7 (1, 17)
7123
10 (1, 23)
7795
6 (1, 28)
7726
37 (1, 29)
7727
29 (1, 3)
7728
16 (1, 31)
391
1027
1031
1043
1056
1067
1074
1021
1107
1110
1111
1112
1128
,o
1137
1158
1167
1173
1178
1180
1181
1182
1184
1186
1194
1195
1196
1204
1207
1209
1238
1276
1278
1279
1285
1310
1323
fl
1325
1327
1328
1329
1337
1356
1368
1376
1388
1401
1403
1423
1424
1447
1479
34 (1, 6)
47 (2, 28)
15 (5, 1)
5 (2, 12)
7 (3, 8)
5 (1, 30)
8
(3, 8)
6 r3, 35)
28 (1, 6)
6 (5, 37)
1G (2,
26)
6 (3, 41)
13 (4, 17)
9 (3, 4)
13 (3, 26)
18 (5, 40)
13 (5, 33)
33 (1, 29)
7 (3, 19)
8 (2, 21)
16 (5, 1.)
n
3061
7 (5, 7)
44(2,20)
30 (3, 30)
27 (4, 1)
6 (4, 18)
4928
21 (5, 1)
4641
45 (5, 39)
4722
14 (2, 2)
^Í
(3, 40)
4789
10 (3, 31)
4820
6 (1, 21)
„
6 (4, 14)
•
22 (5, 33)
Ltt
(il
'
1,;1
XVII
Exod. XXI, 14
XXI, 10
XXI, 18 sq.
XXI, 33 sq.
XXI,
35 so.
XXII,
6
XXII, 6
XXII, 16 so.
1
(5,
19)
1
(5, 18)
1
(5,
36)
2 (5,
36)
3
(5, 36)
•1 (:í,
331
5(5,
36
)
1(5,
16)
16. Capit. Angilramni.
2
6
3 (3,
29)
17.
Isurchardus Wormatiensis
(1- 10231 ed. Wasserschlobeu).
Collectio
lib.
XIX.
c.
5
2 (4,
4)
3.
He
rmas
(c.
150).
26
2(5,
12)
Pastor
3
(5, l
a,
27
8 (5, 1)
101
1
(4, 15)
4. IIilarins(}3GG).
1S. Orlo Romanas.
de
triuitate lib.
IV.
6
(5, 40)
1 (1,
2S1
un. (1,
25)
:i.
Ioann. Chrysost. (t 407)•
1 (1,'27)
Opus
imperf.ad\fattb.hom.32
1(5,41)
19.
Cationes
et libri pocni-
6.
IIieronymus (} 410).
tendales.
7.
Augustínus (-¡
430
1
.
84, 3
(5,
12)
Paul. Sent. §.1. tit. V
I.
B.
Lib.
6
De vera
et
falsa
poenit.
c. 14, 9
i
5,
41)
5,
11
Novell.
VII. e.
1
ap. Iul.
5 (3, 131
S.
Fulgeutius Ruspensie
Iul. epit.
Nov.
Const.
V. c. 23 2 (3,1)
(4 58B),
Lex ltom. Visigoth. interpret.
ad c.
2
Cod.
Theod,
(9,
7)
4
(5, 16)
de fide ad
Petr.
3 (5, 7)
Rom. VII, 7
4 (1, 2)
XIII, 1
2 (3, 39)
Ilebr. VII, 12 3
(1,
2)
GIoso. interl. ad c. 4. Gen. 9 (5, 1)
ad Ose. X, 19
1 (5, 40)
ad Daniel. V, 11 2 (5, 40)
Pocnit.
Ron/.
1 (3, 431
Conlment. in Parabol. XX, 213 (2,23)
6 (5, 36)
Ezech. c. XLVI.
1 (3, 30)
Pseudo-Theodori
3 (5, 18)
Matth. I, 18
4 (5, 401
1 (5, 211
21
5 (5, 40)
1 (5, 34)
XIV.
4 (5, 12)
E.
LEGES
SAECULARES.
1.
Fontes iuris Romani
Quaest. sup. Exod. gnaest.
9.
Benedictus Abbas
(4
542 vol
543).
regula c. 16.
1 (3, 41)
10.
Gregor. I. (}
601).
IIomiliae
XL. in
Evang.hom.
XV1II.
5 (2, 23)
11.
Isidor. Hispalensis (+636).
12. Be
d a i1- 720''.
3(5,
41)
(5 4I
,
,
2. Capitularia reg. 1'rancorum.
Vermer.
753, c. 2
1 (4,
1
31
5
1
(4,
101
Ingel
'
heirn.
809 c. 11
3
(3,
251
Aquisgran.
809
c.
6
1
(2, •2(11
Capit.
817 c. 10
1 (:3,
39)
Oloun. 825
c. 10
2
(i3, 141
Ingelllm.
c.
2
1
r:3,
19)
I:arol
ci
iep. Su
S23
ess.853
c
.
12
:3
(
:3,
19)
harolomaui ep. Venn.581
e.
6
1
ú,17)
.
e.11
2(5,
27)
______
e. 12
I
(3,17)
Constit. Lamberti Imperat. 898 4(1,24)
__
1(3,49)
Ansegisus
I,
79
3 (3, 31)
I,
82
2
(1,
18)
Plenedictus
Levita I, 186 2 (5, 37)
Add. III,
87
6 (3, 30)
snp. Lic. VI, 36
lIarc. IX, 11
P. CAPITULA INCER'I'A.
1(1,181
2,4:,21
2
(1,
23)
1 (4,
31
un. (1,
96)
2
(4,
4)
2(1,
•
27)
1(1,6)
2
(1, 331
1
(4, 20)
3 (3, 11
^
5
(5, 1)
1 (3, 8)
3 (5, 31
1 (3, 13)
7
(5, 3)
2
(3,
131
5
(
a, 121
2 (3, 17)
1
(5,
201
2
131
,191
1(5,25)
4
(
:3,19)
1(5,37)
2 (3,
:311
7
(5, Sul
1
(-1,
2)
8 (5, 41)
:}.
Quibus canonum collectionibus
Raylnundus
USUS sit.
Constat, Raynlundunl quorunl auctorum
fragmenta
adfert coruln
libros
num(lualn evolvissc,nec
l
ue Paparunl
registra
(luae praesto crant,
sed
quinque tantunl (Iuae
appellanttlr compilationes
antiguas
adiisse
l
, (luarl
u
n
tali
modo
pressit vestigia, ut
non
solum
fragmenta
fere
omnia
ex
iis excerperet,
sed
etianl suunl librum dispo-
neret atque in titulos digereret
ad
exemplum earunl.
Quum cnim apud Raymundum
18
5
.
sint titulorunl
rubricae,
150.
eaedem
in
Compil.
prima,
30.
in se-
cunda, 18. in
tertia, una
in
quarta inveniuntur, ut sex
tantum
a
Raymundo
ipso
confectas esse appare:lt.
(
I
,
32.;
II, 5.;
III,
44.;
III, 45.;
V,
2.;
V, II.),
qua
de
re
tabulam inspicias quaeso subsequentem=.
1) Cf. infra p. XXXIII.
9) Quao iu rubricis
II, 5.; I1, 10.;
III,
10.;
III,
35.;
111, 40.; 111, 18.,
mutavit nullius
fere sunt uiomeuti neque rnnioris est
(pichi in
III, 10.
pru
clericornm, posuit: capituli,
(plum
see0
n
a0m L'odd. Uompil.l. Iegouao
n
, eFSp
videatur: canonicortun.
13
ep.
ad
I.uelifred.
Etymolog.
X,
206
XI,
9
XVIII, 5
1 (1,
24)
9 (5,
405
3 (
.
1,
21
10 (5, 40)
11
(5,10)
12
(5, 40)
13. Ilincmaros Renlenoís
(4 post S32).
1 (3, 41)
1 (3, 21)
14 (5,
31
1. (3,
251
4 (3, 25)
1
4. Anastasius (4887).
vita
Leen. IV.
2
(3,
4)
15.
Ioann. Diaconus (IX. saco.)
vita Gregorii i\l:.
IV, 32
2
(5, 22,
nUIBUS CANONUM COLLDCTIONIBUS RAYbIUNDUS USUS SIT.
/G
XVIII
Ir,
7730
18
(1, 311
8786a
16
(5, 31)
7739
1
1
1,
13)
88'22
1
9)
(
)
)
i
'
^,
7
ī
35
1 b
^,
1
:s2)
sv;s•2
16
(i,
11)
I;
Y,
77:36
8(1,
38)
S846
3
(2,
1
F
^
^;
7717
9
^
t
18
( 1,
3S)
857^1
2 (3, 23)
7 740
39 (2, 24)
88119
1
6
(1,
3:3)
77-11
20 (2,
1)
9056
3 (1,
16)
7 713
21 (2, 11
1l'203
9
(3,
49)
77
-41
15
(3, 2)
1)203
b:5 (:1,
39)
77
-
17
i3 (2, 8)
11
9
(3, 40)
7751
`28 (5,
40)
„
10 (3,
40)
7753
5 (2,
1 6)
95`26
13 (1, 2)
7751
2
(2,
17)
9527
32 (1, 3)
7 755
13
(9, 11))
9528
33 (1,
3)
7750
14 (2,
19)
0529
34 (1,
3)
7757
48 (2,
90)
9530
35 (1,
3)
7758
4
1)
(2, 20)
9531
36
1 3)
7751)
50
(2,
20)
9532
37
(1,
3)
7761
10 (2, 21)
9533
38 (1, 3)
7 766
31
(2 `24)
9534
39 (1, 3)
">•1S;
7709
8
(2, 35)
9535
40-13 (1,
li^,
l
,;
7772
62
(2,
28)
9539
11
(1,
4)
Í
(
;^.
7773
63 (2, 28)
9540
49
(1, 6)
7 771
61
(2,
`28)
9541
51 (1,
61
7775
65
(2, 28)
954`2
52
(1, 61
7 776
GG
(2, 28)
9543
53 (1, 6)
7777
9
(2, 30)
9514
55 (1, o)
7783
10 (3, 3)
9545
5(
3
(1,
6)
, Dd
7784
4
13 (3, 4)
9546
57 (1,
6)
s1;
7785
14 (3, 4)
9547
58 (1,
6)
7780
15 (3, 4)
9548
59
(1
6)
7787
32
(3, 5)
9550
17
(1, 11)
7 789
31 (1, 3)
9551
18 1, 17)
34 (3, 5)
9552
8 (1,
18)
7 791
6
(3,
6)
9553
33
(1, 29)
7799
16
(3, 8)
9554
39
^1, 29)
779
.
1
2 (3, 9)
9555
40
(1,
291
1).1
7795
3 (3, 9)
11556
41 (1, 29)
!
^
7796
10 (3,
10)
9557
42 (1,
29)
'`
7511
22 (3,
31)
9558
43 (1, 291
Si?.
7812
18 (3,
39)
9559
8 (1, 30)
1311:
7814
11 (3,
34)
9560
9 (1,
30)
6
'
d
"'
7817
8 (3, 35)
9561
10
(4,
301
1)s.^.
7819
3 (3, 37)
9561a
19 (1, 31)
:II/
7820
4 (3, 37)
9562
`20
(1, 311
11¡^i'
7822
11 (3, 41)
9563
2 (1,
321
10
7821
12 (3,
41)
9564
13 (1, 33)
110'
7395
14 (3, 41)
9565
1
4 (1,
33)
7 826
`24
(3, 39)
9566
15 (1, 33)
7832
7 (-1, 15)
9567
17 (1, 33)
o]Irit)^
7837
22 (5, 12)
9568
8 (1,
351
11-11
7839
23
(5,
12)
9569
3 (1,
371
'
7840
21 (5, 1
2)
9570
10
(3,
381
7842
10 (1, 4)
9571
11 (3, 38)
7S43
3 (5,'211
9572
19
(3, 331
7841
13 (5,
31)
9573
13 (3,
38)
7 815
14 (5,
31)
9571
14 (3,
38)
o a(
,
7846
3 (5,
37)
9575
15 (3,
3S1
7847
26
(5,
33)
9576
7
(1, 401
Sk.
7348
27 (5,
33)
9573
S
(1,
41)
110
1
.,
7849
29 (5,
33)
11579
9
(1,
-11)
1;
i
t
1t
7810
15 (5, 31)
9580
2
(1, 1'2)
11(
)
1
7851
7 (5,
36)
9581
12 (1,
43)
7852
13 (5, 37)
9582
13 (1, 43)
7853
15 (5,
38)
post
9553 16 (2, 2)
7 854
50 (5,
39)
9581
17
(2
2)
7 755
51 (5, 39)
1)585
18 (2,
21
7 856
52 (5,
391
9556
19
(2, 21
'
',I 11 "P
_
7857
53 (5,
39)
9587
20 (2,
7)
1,.
7858
39
(5,
40)
11588
3 (9,
31
,
Ig 03111
30 (5,
40)
9589
un.
(
2, 5)
11111^+ I
7860
31 (5,
40)
9590
15
(2,19)
;`
4
1
I
'
"
7801
32 (5,
40)
n
7(2, 7)
t
1
•(),;'
: !
12 (1, 2)
J591
4
(2, 8)
:1
IP
17
(1, 311
9592
5
(2,
9)
51
(7, 2(
1
)
9593
4
(9,
10
1
5 (3,
31)
9594
nll.
(2, 111
8
(3,
40)
951)5
1
9 (2,13)
.
1)596
20
(2, 11)
9597
4
(
•2
,
I51
9598
3
(2, 171
9600
53
(2,
201
Gregor.
IX.
(1237
-59.1
9301
54
(
2,
2111
9602
55(2,
20i
7887
9
(2, 21)
9603
56 (2,
201
9 (5,
27)
9601
12
(2, 32
78.87
27 (5, 1)
9005
13 (2,
.
1(
,
I
^
;
,
8152
5(1
(1,
6,9006
14
(
2,
2'2 ,
,?^,,,
8306
51
(1,
6)
9607
15
(2, 22)
')
g
^
,
Y
S39!)
2
(3, 33)
9608
16
(2,
22)
1
1
!D
8681
8 (5,
136)
9609
34 (2,
21)
1
Ipf'
11.,.
,,
1¡;
+5'
"JI
01/
1
4;1
1
i
4
'
'
1. Biblia.
P:.
P;
Corpus íur. can.
l'd. Friedbcrg.
T.
II.
r,,
4iA
z'!li
^
^,
111311
90
10
35
(2
2-O
9611
36
(9, 24)
9619
10
(2,
25)
9013
11 ( 2,
25)
9614
12 ('2,
25)
9615
13
(2,
25)
9016
14 (2, 25)
9617
95 (2, 2171
961S
26 (9, 27)
9611)
67 ('2, 251
9620
68
(2, 28)
9621
69 (2,
28)
9622
70
(2, 28)
9023
71 (2,
281
9624
79 (2, 98)
9625
73
(2,`-
181
9626
10 (3, 2)
962
7
1
6 (3, 4)
9628
17 (3,
4)
9629
35 (3,
5)
31
9630
3
6
(3, 5)
9631
37 (3,
6)
9632
38 (3, 5)
9663
3
(3,
11'
9634
un. (3, 15)
9635
2 (3,
10)
9636
7 (3,
17)
9637
3 (3,
181
9638
4 (3,
18)
9639
8
(3,
21)
9610
5 (3,
221
96
-11
3 (3,
231
9642
4 (3,
23)
9643
10 (3,
24)
964-1
17 (3,
261
9615
18
(3, 26)
9616
19
(3, 26)
9617
20
(3,
20)
9618
14
(3,
28)
9619
'35
(3, 30)
9610
23
(3, 311
9651
24
(3,
311
9652
19 (3,
32)
9353
20
(3, 321
9654
21 (3,
39)
9655
31 (3,
38)
9656
25 (3,
39)
9657
26
(3,
39)
9658
27
(3,
39)
9659
10
(3, 19)
9660
29
(4, 1)
9661
30 (4,
1)
9(302
31
(4,
11
9663
32
(4,
1)
9664
7 (4,
5)
9665
8 (4,
71
9666
8 (4, 111
9667
11 (4,
13)
9668
9 (1,
14)
9369
26
(5, 1)
9670
4-1 (5,
3)
9671
45
(5,
3)
9672
46
(5,
3)
9673
1S
(5, (3)
9674
19 (5,
61
9675
14 (5, 7)
9673
15 (5,
7)
9677
16 (5, 71
9677
sin. (5, 111
9671)
10 (5,
271
9679
4 (5,
22)
96S0
18
(5, 31)
1)681
31
;il,
33)
9682
821
(5,
331
9683
33
(
5, :331
9654
9 (
5,
361
11685
16
(5,
381
9686
51 (5,
:391
1)687
56
(5,
39)
9688
57 (5, :35)
9689
58
(5,
39)
9690
59
(5,
:39)
901
60 (5. 39)
9392
38(5,
40)
2 1, 131
N1
,
1, 20i
25
(5,
121
19
(
5, 19)
2(a,
2161
17 (5,
:311
4
(5,
32)
D. SS. PATEES
ET SCRIPTORES ECCLESIASTICI.
Reg. III, 24
2 (2,
23)
Parabol. XXV,
18 sq. 1 (9, 23)
9. Glossa ad Vulgatam.
Glose, ora. in Ose. VIII, 12 9 (2, 231
Prov. III, 5
5 (1, 21
IV, 3
3
(5,
401
29, 21
4 (5, 181
Mare.
11, 27
4 (5, 41)
XXX
I
I'KOLI?GO\(ENA. (1UII1US CAN
O
NUM COLLrCTIONII;US RAI'NIUNDUS USUS SIT.
XXXII
II, X X. a:, (' S
II, XXVI, •1 :( 6
I1.
XXVIII,
63 l 2
:;d
I'
9
1.A 7
1
(;;51.I
a
,
ī
(1ln
G„9
G5
1'
^1
38 1; 11
7 ., 10
Blt P
5
:;:r
I'
12
ti
11 7
2.
17
117-73
(4••:. IX,
)„
C i:t
9 II 2
XXIX, un. 13 un. (2, 20)
II L
•
11
1
u
LI 1 de cap. a
n
,n.
XXX.1 A 1
.
2, 21
-12
1'
2
de clnpt. •:3, 1.1 .
,
1
2
A
-"
-I:I U!
11 (' I
(
2.. 17'
:3 1: uu. ,: 21•
.11 1)13
_^
12 (..,
1 (! 1,_, 20!
4:, 11:1
1:3 (' ^
5
l'
2 .,
46,
U
5
11 l'-1
13 ('
1 de
I
'esr,'.
(2, 11
•17 I) d
15
(• :í
7(; :1 , 2, 2U i
.f,
1
1 ^. 2.
1
2
Ii3 l'
G
M
l: 1 2. 201
.19I ú
17 1'7
:1I:2
:d) 1 :3
18 l' 8
51 I 4
19 I) I de priv.,.í, 12.
l.iber tertins.
52 I .
-
12
0
1 1 :S ,
2,
10
^
5:1. •51: (:reg.
IX.
XXVII,
1 A 2 2, pu
I, 1
A t
(
3, 1)
X
XI, I
A
'2-2,1,1
.
2A:1
1,.2
2
.\:1
:3
„4
:3., 7
'.,4
4„(i
4,,:5
4 .. 1 de praesuulpt.
5 „
.1
(,„S
(
1
„G
5
11 1 •
2,
1:3
.
7„
9
7„
6 110 cler.
vol
I:
132
N„
IU
(3,
371
7 11:1
:1„17deapp.12,2111
8„S1:3,11
8 1' :3 de arrns. r5. 1
:
10
li 5
í2, le,
11 „
In
! 1 U 1 de te.l a w. 1,7'
11 11 6
1(1 C 1 (3, 1)
1111: 2.2,
13,
12(127, 18'
11 C 2
11
I::1
13('
:1
12(;•1
XXII, 1.A 1
.2, 15:
1.1 (' .1
13 1)
2 (:3,
1)
I:r (I 1
11
1)
3
° L'^1
.2,]d
.
10C1;
151)1
4 L'2
17C7
1111•::?^,:3,11
;11t3
ISCS
II,1.A
1
1:3,2)
0
l;
1
:
2,131
7
:IC9
2„
3
7 ('
2
2
0 (' 111
:3 „ •1
S I' a
21 C 11
4„ 5
!1C.1
-'2('12
5„
S
]n 1) nu.
(
2, e^
9:1 U 1(2,
1.1:i
1; „
7
11 I; 1 de MI'.ind. del.
21 1) 2
^
7 13 1(3, 11
.1, 1.5
1
25 I lreg. IX.
O C 1 (3, 2)
12--10
Grog'.
IX.
Gi
,
11 (;
2
XXIII, 1 A 1
(
2, 11t
•
XXVIII, 1 Á 1(°_, 20)
111 Grog. IX.
2A 2
2.A
2
]II,lAI(3,3)
:3„4
28
2„
3
4.,L:3„:1
:1
„5
„II
1„
d
4131
(3,21
6
7
5, 5
5C1(3,3)
7„S
1„6
U ('
2
•
5„!)
7„ 7
7 1) 1 de vit. et hon.
S
'3
11
11
1
„11
9„
0
3C4(devit. et.110n.
7
I„
1
-
Idesp„ns.(1,
1)
1(I
„1(1
(3,
11
_'132
(
2,1ñ1
11
„1L
97:1(3,2)
^
1:1 11 831e spOns. 1;1, 1
1
72 „
1:
3
10 l: `2
11
C
1
(2, 2
.
111:1 „ 15
IV, 1 A 1 (3,
1)
15f1214„1d
2
11 (1 9
de
vet'L. 5):
4
/1.15 ,, 20
:1 n 3
(5,2:31
11„ 2
4„4
XXIV, : 13 4
(
2, 16:
:
17 „
2:3
5 I3 113, 3)
2A9(2,171
1i
„27
6B2
:S
„10
.19„
29
7
A4dcpr;taL.(3,5)
'
1 „ 20 de
cicrt.
(1,
4.,
20 „ 30
8
li
3 (;f,
31
„ I,
-
2, 171
91 ,. 31
9
C 1 ( 3, 1)
1„2
22„32
10(12
7„
3
2:3,,:37
11 (3 3
S
„1
'2-1,,33
13(71
9„G
2a„^11
131; 1(3,3)
10„
7
2G
„42
111•:2
111i2:
,
2, 161td7„4:3
15E:3
12 .\ 11 l2,
171
28 „
41
16 G rcg. IX.
1:1 II 3 • 2, IG
,
29
13
1
(
2,
19:
17
„
,
1.1 11 5
30 11 2
\',1:A
1(3,51
15 11 6
:11 11;1
22
1
6
(1 1 (2,
1:1)
32
l
i
5
3„3
17 (1 2
:1315(3
4„5
18(:4
31 11 7
5
„1
19 (1
5
35 11 2 de
rese r,
(1, _
G „ 8
20(113
311A•15(2,
21
1
1
7„11
21 C
7
37„10
S„10
_'
C
8
3 1 11 i2 19)
81
9 „ 11
2:3(59
:19131:1
10„12
24 C 10
40 11 11
11 „
13
25 l' 11
11 13 16
12 „ 11
96 1; 13
1211
17
13
„7
(le test. (3,
221
27 ('
3 de
eeuslit.
(1,
1)
.
1:4 C 1 (
2, 29)
14 „ 4
de
exc. prael.
28111(2,91
.11C2
((13
5, 4
2
1
.n
29I)
2
d5('^
:1
15I11(3,
41
30 U 3
46
1' 4
11 C
1 (3, 51
:11F
1
( 2,
111
1
.l
ī
('
S
17
(3
3
32 E
un.
de (n1%32/111111.
48 C 6
18 (2 4
(1,251
49(17
1
110
5
331:
3(2,
15
)
6aC
S
2
0C6
31-31
Grog.
I X
.51
1.111
21 (' 7
XXV, 1 IS un. (2, 1C:
,
(; 111
23 118
2 C 1 (2, 1111
1:3 (1 11
23 C 9
n C
2
ū
i U L:
21 11 1 110 rapt. (5, 9)
4
11
:3
55 (' 1:3
25 1>
1
(
3,
•
'1
-
5 I) 2 de iud.
(
2,
1
(' un. l't ecr.l. ómt•
2G 1) :3
^
c
I)
un. de 330111
.
.• 3,1
.
,
2
7 1u1
27 U 1 de cOns. eeel.
7 I•;
1
2,
111
57 11
1
1
•
)
'.
. 1
S li
-
1
5.v
1)
2.-
28
3.3/3..
1).1,:5,2'
9-
.
14 (Ir,;;.
IX.
L:1 I) 3
291) 0
X X
V 1,
1
A
1
,_2, 17
,
r
Gn 11 ^I
2511 U
G
•' ,:1
O(I)5
31 1) 7
3„ 4
6
1:
1
(
2, 1
y
.
32 h](3, .11
2
111,
V, 33 E 3
III, XXIV, 1
A 1 (3, 201
III, XXXI,
19 C
G
34
E
:í
3
3
2
211) ttn.
(3,
110)
8
71
35-:38
Grog. IX.
,
,
4
23
de
ittr. patr.
22 t: 4(3, 17(
1
A
9
1
(3 1)
(3,
331
VI
23 Grcg. IX.
3„3
5(1
2(:5,1
8
1
24 „
li2 (3,51
GC;;
XXXII,
1 A1(:3,25)
4
7O1
2
12
5
C
1
(3,11
;3
„3
6P:
ud. (3,5)
SCb
,1
„4
I
9 C
Ii
l
.
2 11 2
10 Grcg.
IX.
3A](:S,
ī
)
XX\",
lA
l(3,21)
G„7
^1 B l de iud.
1
:2,1
1
2
rr
2
3„ S
iUl!3, 71
310'S
y
13
1
S 19)
"
(2 1
5
7
l'
6(13
4n
10 11
.
„
VIII,
1 A 3(.^, 81
XXVI, 1
A
1 (3,
22)
11
B :1
•
2 de act. U,
31
"
A 12
13 (; 2
4
de
regul.
(3, °_11
2 „ 2 (3 3)
^
•'"
14
1 l)
3 „
31)
de
app.
(2,
_Ol
1 „
13
l
^
r
^ ',
4C1
3 31
5
„11
75
(3
2
l)
IiC'2
1„
11
113
U
a
GC3
7
„1
1
7D
un.
(3,11)
I:
C
•4
8 „ 5
1Sun.(3,181
7
S
C5
9„
g
19
(treg,IX.
9CG
10
„9
20
lU (, 7
11 „ 10
XXXIII, 1
11^2
(3, 201
I
1 C
3
12 B 2
(3,
141
"(Ireg.
IX.
72U9
7
'3C1(3,19i
XXXIV,
1A1(:3,29)
1:3 C 10
1
4
(1 2
2„ 2
1 1
.1
1.3
3111(3,21)
15 D 2
715 C
0 3
13 de sent. (2, IS)
4 B 2
1
11
7:
1 (3,
1)
17
=20 (:reg. IX.
5
C
1 (3, 211)
IX
1
,1(:un
(3.(
71
3,!11
XXVII,
,
2
IA1
(3,
23)
2
7G3
,
a
E
E
2
3 C un. (3, 20)
8
C
4
2
X
2.1
1
,1A1(3,91
XXVIII,
^100
2
2 A 4
71,,:3
3„5
11I'
•.1(3,191
5
h„ a
4„ fi
XXXV, 1 A 1
(3, 301.•
5„5
611
1
(3,151
2
„2
G11 un. (3,8
1
GB2
3
B2(3,22)
7('
1
(3, 111
7 A 7
(3,
241
4 13 6
1
8„S
5(11
(3,27)
9(13
9133(3,151
1C2
101,
1
(3,3)
10(11(8,211
7
D2(3,
12)
Xl,
1
A un. (3,10)
11C`2
SF4(3,LUl
2R`2(3,111
12C3
XXXVI,1A1(3,31)
301(3,1'_')
Y
3
1; un. (3,1:í)
2„3
4 1)
un.
(3, 41
11
Greg.
IX.
3„ 2
XII, uu. 0 un.
(3,
10:!
XXIX,
1 A 1 (3,
25)
4„ 41
2A2
5
0
1(3,28)
2A
•
2
3
„3
6G2
3
,,
3
4„4
7D1(3,131
4
„5
SBun.(3,1G1
8D2
5„4
XX
X,
1B1(3,17)
9I)3
G
„G
2
A
7(3,26)
XXXVII,
1
A
1 (3, 32)
7„
7
3
„1
7
2C
un.
(3,29)
SB1(3,1U)
4
„1S
3E2(3,21)
8B2
5„
2
4P3
1001(3,131
G„
3
XXXVIII,
I
A1
(3,33)
ll
C2
7
„1
2A
„ 2
3
12 D un. (3,51
3„
1
4
XIV, l
A
1
(3,12)
:
1
„9
4
„5
2A2
10
„10
5
„7
3 Greg. IX.
1
1 „ 11
G„
8
XV, un. Greg.
IX.
1•2 „
13
7„
9
XVI, l
Al(:3,14)
13„25
8„10
2
Greg.
IX.
14 „
20
9 ,,11
XVII,
1A2(3,161
15„27
10
il „12
2
„3
11„`lS
„13
3„4
17
E
2 (3, 17)
12
„15
4I32(3, 111
1SB
3
13 „ 10
501(3,
14)
19A'23(3,26)
14„ 17
GC2
20„29
15„18
7
Greg.
I
X.
21R5
1
3,171
1G„20
XVIII,
1B1(3,121
2'2134
17„2
1
2 1•I 1(3, 11)
23 B 7
18
„`22
3
Grcg.
IX.
24
0 1
(13, 23)
19 „ 23
4
25 D 4(3, 9)
^
211 „ 2G
XIX,
1Á
1
^3, 16)
'lG
C
2(3, 29)
'2
1
„
27
2„2
270
3
22„5de
aet. et gnal.
3'73
'
`28C5
(1,81
•4
4
3
2!) D 1
(3,
p
)
„
(3, 33)
51(3,Y31
3
0
D2
21
24
23 „3p
29
1132
3
l5L'2(3,24)
7C
nn.(13,151
32
D
D5
2G
C
1(3,301
8 C 2
(In
praeh. (3,
5)
83I)
l;
C
27 C 2
9
Cre
o
'..
IX,
^
3
35
4
1) 7
28 C
3
XX,
1
1
(3,
1G1
(;reg.IX.
29C4
=)C2
A
l
XXXI,1A3(3,271
3005
XXI,
l
(3, 17)
2„:,
^
31
Greg.
IX.
1
„
`2
3„5
XXXIX, 1
A
1 (3, 34)
3
„3
.1„(S
2r,2
4C1O3,17)
5„7
3„4
'' (
2
1 l 1 (3, 1S1
4„
7
de rest, spnl.
G(13
ī
Bi 2
^
2
9)
7D
un.
13,71
8
A
8(3,27)
„5l'1541
S Greg. IX, '
^
11
6G
XXII,
lA
3(3, 1S)
10„
10
7„7
1
1
2
1
1
„
3
1
:1
1.
Ç.3
8„8
3
"°
4)
12133(3,18)
9„70
4Dun.(3,S1
1:3B1
10
„
2de
treuga
(1,
211
:; Gxcg.
IX.
]-I B 5
11 „ 1 de paet. (1, 261
XX1II, 1 :\ un. (23, 191
15 (' 1
(
3, 2-1112 „ 15
de
simon. (i1,2)
•--'Greg,IX•
7
6C2
131i1(3,25)
17 C:3
11 R 13
1804
15134
fl
„
2„4
3„5
4„6
5„13
6„7
7„8
5„
9
9„10
10 „ 11
11„1'2
7 ()ni oler. (4, 6)
12 11 1 1:5, 61
1301(5,7)
14(42
15 03
1604
171)1(5,6)
18 D2
101)3
20D4
21 D 3 ele for. comp.
(2, 2)
22 E 1 (5, G)
23133
24 E 4
25 Grog. IX.
XIII, 1 A 1 (5, 11)
213
un.
(5, 7)
XIV, 1 A 1 (5, 12)
3 13 un. (5, 8)
XV, un. A un.
(5, 19)
XVI, 1 A 1 (5, 13)
2„2.
3„3
4„5
5„G
6e1(5,S)
702
XVII, 1 A 1
(5, 141
2A5
„2
4„
3
6„4
7 0
un.
(5,91
XVIII, 1 A
1 (5, 26)
2A4
3„5
1.
3.
V, XXXIII,
23 D
G
24 I) 7
25D8
26 1: 1 (5, 12)
27 E 2
28 E 3
29 E 5
30E6
31-33 Greg. IX.
X.X"XIV,
1 A 1 de purg.
vulg. (5, 30)
2
A1(5,•29)
3
2
4„3
J„ •1
G„7
7 „ 12 do accus. (5,
1^
8„5
9
„6
10C1(5,17)
11 0 2
12 (73
1
3C4
14
C
5
15C6
16*
XXXV, 1 13
un.
(5,16)
2 0 un. (5, 18)
:3E un. (5,13)
XXXVI,
1 A 1 (5, 31)
3
3„4
J,.5
5„6
6„7
7 E un. (.), 11)
8 Greg. IX.
9
XXXVII,
1X1(5,32)
.1 _, .)
^"^
5 C un. (5,19)
6
C 3 de cita
et bon.
(3, 1)
7 C 2 de rol. dom.
(
3
,
2S)
S C 3 de aecus. (5, 1)
O C;
2
no cler. (3, 33)
1013
1
(5,
13)
11
1) 1
de prob. (2,
6)
12 D 2 (5, 13)
13E2(5,15)
XXXVIII,
1 A 1 (5, 33)
2 A 2 do
purg.
vulg.
(5, 30)
3 „ 2 (5, 33)
4„3
5 13 1 ( 5, 17)
6 13 3 de ferüs (2,3)
7133(5,17)
8
C1(5,20)
9
02
10 I) 1 (5, 14)
111) 3
12.1)2
13 I) 4
1.1D5
15 E un. (5, 17)
16 Greg. ÍX.
XX
XIX,
1 A 2
(5,
34)
2
A
1
3
„•1
-1„5
5„
G
6„
7
8„
9
8„10
9„1•1
10 „ 15
11„1G
12 „ 8 de rescr. (1, 2)
13 13 1
(5,
18)
1
.
1
13
3
15 13
4
1G
135
57 13G
18137
19 13 8
20I39
21 13 10
22 1; 11
2:3
13 1
2
24 13 1:;
25 13 14
20
1315
27 0 1 (5, 21)
28U2
29
C
3
30C9
31 ('4
';2C
5
:1:3C
G
31 0
7
:i:i08
30 (7 10
37C 11
33012
IV, XVII,
11
B
2
12 0 1 (4, 12)
13C2
14 0 3
15C4
XVIII, 1 A 1 (4, 19)
2B4(4,12)
3 A 1 de matr. contr.
(1, 17)
4B:34,12
5C3^4,13^
6 D un. (4, 4)
XLX,
1 A 1 (4, 20)
2„3
3„3
4„4
5 B 3 de cland. desp.
(4, 31
6 A 5 (4, 20)
7C1(4,11)
8.02
903
XX, 1 A 1 (4, 21)
2„3
3B1(4,14)
4 B
4
5 0 1
(4,
15)
6
02
703
8
Greg.
IX.
XXI, 1 13 un. (4, 15)
2A3(4,22)
3
,,
1
4
50uu.(1,16)
Liber Quintus.
I, 1 A 1 (5, 1)
2„s
3„5
4„ 6
5,,:
3
6„4
7„7
8„9
9„11
10 „ 12
11 „ 13
12 B 1 (5, 1)
13 B 2
14 0 1 (5, 1)
15C2
16 C 3
17C
4
18
0
5
19 0 6
20 D 1 (5, 1)
21 I) 2
22 D 3
23 D 3 de conc. praeb.
(3, 3)
24 D •1 (5, 1)
25 D 5
26 Greg. IX.
27
o
II,
1 A 2 de
^a
ccus
.
(5, 1)
2 C 7 de aceus. (5, 1)
III,1A1(5,2)
3„3
4„•1
5„5
6 „
G
7„16
3
„7
9„8
10„9
11„10
12 „ 11
13 „ 12
14 „ 13
15 „ 14
16 „ 15
17„19
1S„
22
19731(5,2)
20 13 2
2113 3
22 A 18 (5, 2)
23„21
24 11 4 (5, 2)
25 13 7
26 B 2 de renunc. (1, 5)
27 13 9 (5, 2)
28 I3 10
2901(5,2)
3002
3103
3204
3305
3-1
0
6
350 7
36
C
1 de cxc. prael.
(
5
,
14)
37 I) 1 (5, 2)
38D2
DU
1) 3
V,
III,
40 D 4
41D5
42D6
43 E 1 (5, 1)
44-46 Greg. IX.
IV, 1 A 1 (5, 3)
2„2
3„3
4„4
V,1A1(5,•1)
2„2
3„3
4
D un. (;,, 3)
5 E un. (5, 2)
VI, 1 A 1 (5, 5)
2„3
3„4
4„7
6„G
7 11 1 (5, 4)
8 13 2
9133
lOB4
11I35
1286
13 0 un. (5, 3)
14*
15
D
1 (5, 4)
16 D 2
17*
18 Greg. IX.
VII, 1 A 1 (5, 6)
2„2
3„
3
4„4
5„
s
s„
9
7„ 5
8„
6
9„11
10C1(5,4)
11 C 2
12C3
13D2(5,5)
14-16 Greg.
IX.
VIII,
I
A
2(5,7)
2 0 un. (5, 5)
IX, 1 A 2 (5, 8)
`2
3
3C un. (5,6)
1
D
3
de Iud. (5, 4)
5 E 2 (5, 5)
6E3
X, 1 A 1 (5, 9)
2
'2
3 13 un. (5, 51
XI, un. Greg. IX.
XII, 1 A 1 (5, 10)
4„4
.5C1(5,12)
(3C2
703
8 1) un. (5, 9)
9
10
Greg. IX.
XXVII
2
I
2
, 1 Á 1 (5, 24)
„
XXIX,
un. 0 un. (5, 13)
XXX,
1 A
un.
(5, 25)
2 13 1 (5, 1'2)
3 1) 2
XXXl,
1 A 1 (5, 27)
2„2
3„3
4 „
12 de cobab. cicr.
(3, 1)
5 13 1 (5, 18)
G
B 1 de iureiur.
(2, 16)
7 13 3 (5, 13)
8134
9C2(5,11)
10C3
11 C 1
121) un. (5, 10)
13E1(5,
10)
111: 2
15 E un. de purg. can.
(5, 131
16
Greg.
1X.
17 „
18
XXXII,
'
1 B (3, 26)
2G
un.
(5,15)
3E 1(5.111
4 Greg. IX.
XXXILI,
1 A
1 (5, 28)
^„^
3„3
4„
4
5
„(i
1;
141
7
1`^
SB
1
O
(:í,
^
*
10132(.5,141
11 (J1(5,10)
12C"
13C3
14
G'
4
15('5
1(i
O O
17 C 7
I8(:S
19 O
9
20D3
n
:5,
12'
21
I)
4
_2
1) 5
V, XVIII, 5 A 7
XIX, 1 A 1 (5,
15)
2„4
3„2
5„5
6
,,
8
7„9
S„
10
9„
11
10„12
11C1(5,1n)
1202
13 C 3
14
C
4
15 C
5
16131(5,7)
17D2
18 1) 3
19
(.rcg.
IX.
XX,
1 A 2 (5, 16)
2 13 4 de sent. (2, 18)
3B2(5,9)
4 (: 1 (5, 11)
5 (: 2
6C
3
7 0 .1
8 D 1 (5, 8)
• 9
1)
2
XXI, 1 A 1 (5, 17)
2
3li
un.
(
5
,9)
XXII,
1 A 1 (5, 18)
2 2
3„3
4 (.reg. IX.
XXIII,
1 A 1 (5, 20)
2„
2
XXIV, lA1(5,22)
XXV,
„
1
V,
1
:11
(5,
21)
2
2
3„3
413 un.
(5,
10)
XXVI,
113 un. (5,
11)
2 (;reg. IX.
XXVII,
1 A 1 (5, 23)
2„2
3„3
C
XXXIII
OUIBUS CANONUM COLLECTIONI33US RAYMUNDUS USUS SIT.
XXXIV
III,XXXIX,16C1(3,37)
IV, I, 25 C 5
17C2
26D1(4,1)
18C3
27D2
1904
28E2(4,1)
20 C 5
29-31 Greg. IX.
2106
II, 1A2(4,'2)
2207
2„4
23132(3,18)
3„7
24E1(3,26)
4„5
25-27 Greg. IX.
5 „ 6
XL, 1B un. (5,20)
6„8
201(3,31)
7„9
3 C 2
8 „ 10
4C3
9„
12
5 D 1 de usu. et auct.
10 „ 13
(1, 4)
11„14
6 D 1^3, 14)
12 B un. (4, 2)
7 D 1 de cel. div.
13 0 1 (4, 2)
(3, 15)
14 C 2
8 E un. (3, 23)
III,1A2(4,3)
9 Greg. IX.
2 „ 3
10„
3 D un. (4,
2)
XLI, 1 $
1
de suffrag. IV, 1 A 1 (4, 4)
(5, 22)
2 „ 2
2B2
3„3
3 0 1(3, 33)
4„ 9
4C2
5C
un. (4,3)
504
V,1A1(4,5)
605
2„2
7C6
3 „ 4 de spons. (4, 1)
807
4„3(4,5)
9D2(3,15)
5„4
10E1(3,24)
6C1(4,1)
11 E 2
7 Greg. IX.
12E4
VI,1A1(4,6)
13E5
2„2
14E6
3„6
XLII, 1B1(5,19)
4„7
2
13 2
5„8
301(3,31)
6B2(4,4
402
7C1(4,5^
5C3
VII,1A1(4,7)
61)1(3,16)
2„2
XLIII, 1 A 1 (5, 35)
3„3
2A2
4131(4,5)
3C un. (5,22)
5132
XLIV, 1D2 de bapt.
6C1(4,6)
(3, 16)
7 C 2
2 D 1
8 Greg. IX.
XLV, 1 B un. (5, 21)
VIII, 1 A 1 (4, 8)
2D2(3,17)
2„2
XLVI, 1 C
1 (3,
35)
3„3
202
IX lAl(4,9)
3Eun.(3,25)
2„2
XLVII, un. C un. (3, 36)
3 „ 3
XLVIII, 1 A 4 (3, 35)
4 C un. (4, 7)
2 A 1
X, un. A un. (4, 10)
3„ 2
XI, 1 A 1(4, 11)
4„3
2„2(4,11)
5134(3,26)
3„3
6135
4131(4,6)
LIX, 1 A 1 (3, 36)
5 B 2
2„2
601(4,8)
3„3
702
4 „ 4
8 Greg. IX.
5 B 2 (3, 27)
XII, un. A dn. (4, 12)
6 C un. (3, 32)
XIII, 1 A 1 (4, 13)
7 D 3 de cens. (3, 18)
2 A 3
8D4
3B2(4, 7)
9
Greg.IX.
4B3
10
„
5 13 4
L,1A1(3,3
7)
601(4,9)
2„8
702
3„2
803
4„3
904
5 „ 6
10 C 3 de consaug.
6 „ 5
(4, 10)
7 „ 7
11 Greg. IX.
8 13 1(3, 19)
XIV, 1 A 2(4, 14)
9 13 2
2131(4,8)
lOE un. (2,27)
3B2
4 C 1 (4, 10)
Liber Quartus.
5* 2
G
I, 1 13 1 (4, 1)
7 D 2 (4, 3)
2A11(4,1)
8D'3
3 „ 18
9 Greg. IX.
4 „ 1
XV, 1 A 1 (4, 16)
5„4
2 3
6,,5
3131(4,9)
7„G
4B2
8„7
5133
9„8
6 0 un. (4,
11)
10„
9
7E1(4,3)
11„13
XVI, 1 A 2 (4, 17)
12„1G
2„3
13 „ 17
3 „ 5 de spons. (4, 1)
14„19
XVII, 1 A 1 (4, 18)
15132(4,1)
'2„2
16 13 4
3„ 3
17Al2(4,1)
4„4
18„20
5„5
19133(4,1)
6„6
20 13 5
7„7
21 13 7
8„8
22 C 1 (4, 1)
9„ 3 de cland. desp.
23(12
(4,3)
24 0
1013
1
(4,
11)
Corpus iur. can.
Vil. Frrcdbcrg,
'1', II.
11
(1
1,
z;
V, XL,
6A5
7
„G
3„
7
9„8
10 „
10
11 „ 11
12„12
13„13
14
„9
15 13
un.
(5, 23)
76
C6
d
erescr.(1,21
17 C 1 (5, 23)
1
8(:2
19
C
3
20C4
21 C
5
22
C
Ii
23
C7
21
CS
25 0 10
26 D1
(5,
16)
V,
XL,27
D 2
28
E 1 de
eo qui
mitt.
(2, 81
29 E
1
(5,
19)
30
E
2
31 E 3
32
E 4
33 Greg.
IX.
XLI,
1
A
1
(^, 37)
2
A
7
3„9
4„
12
5„4
6„
5
7
„8
8„
I0
9„
11
1
(1 „ 14
1113
ii
2 de
exc. prael.
(5,
13)
13
.13
11.
6
GO
4
7
15
17
1
15
1
3
13
8
7
7
10
1
1
G
•13
10
20
17
s
11
3
1
12
1
12
G
9
1
3
1
9
2
3
1
1
3
2
1
Capital.
guau in
nullaCom-
pil.inveui.
untar.
Numeras capitulorum
non receptorum.
A B I C I D I E
1
9
2
1
1
1 1
1
S
5
5
1
10
5
y
4
3
8
1
1
J
3
4
2
6
10
7
19
4
3
4
3
4
1
13
(3
}
a
3
3
XXXV
PROLEGOMENA. QUIBUS CANONUM COLLECTIONIBUS RAYMUNDUS
USUS
SIT.
XXXVI
V, XXXIX, 39
C 13
40 0 14
41 (;
•
2
de
re.scr.
(I, 2)
42
C
15
(
5,
21)
43
C
l
r;
4-I C
17
*45
46 D
2 (5,
15,
47
I)
3
48D5
40
E 2 de
const. (1, 1)
50
E
1{5,181
51 E 2
5
2114
5:3
E 5
:rl—i;il
Greg.
IX.
XI., 1 A 14
(5, 351
1
'2
4
^
„4
Magnam capitulorum copiam, quae ei
in
compila-
tionibus antiquis occurrit,
in
suam recipere noluit Ray-
mundus, qui
922.
capitulorum Compilationis primae:
17 6., 3
3
2
secundae: 81.; 48
1.
tertiae:
18., 189.
quar-
tac:
12.,
225.,
quintae
96.,
214
9
.
itaque omnium 383.
praetermisit.
At iam earum conlpilatiouum auctores, quae
ante
Raymundi tempora confectae erant,
non tatos
re-
ceperant
cationes,
imo
multa
praetermiserunt, aut verbis
el
infra
lectori lacuna significata, aut nulla omis-
sionunl facta meutione. Quod exempluui libenter
secutus est Raymundus, quem
Papa superflua resecare
iusserat.
Ea
igitur decretalium
verba,
quae ín
conlpilatiollibus
non
inveniuntur, apud Raynnuldunl
qllaerere noli, qui
tomen
saepissime
ea
quoque quae
ibi Ill\'Clllt resecuit, cuius rei lectorem aut
el
27fYa
verbis insertis certiorem reddidit aut plane reliquit
I]Ice1'tllnl.
Etiam ipsius Gregorii
IX.
decretales mutilavit Ray-
mundus.
Falsas
canonum inscriptiones quas
in
coillpllatlo-
1 1
Sic factual
est, ut
can. 1. (3, 13.1 a
Bureharrio Wormatieusi iam in
canonum collectiune recaptrs
ex C.
Lugd.
IV.
inscribatur, quod quideut
nibus invenit easdem servavit Raymundus
l
, suisque
auxit erroribus
2
, subscriptiones, quae
in
compilationi-
bus nunquam inveniuntur, nunquam addidit, neque
in
decretalibus Gregorii
IX.
apposuit. Et priorum canonum
verba
et Gregorii suo
arbitrio
mutavit suaque
jis
addi-
dit,
qua re
sententiam verboruni luculentiorem reddere
nitebatur
3
aut plane alienam
a
pristina'
1
, etiamsi non-
numquam pauca
verba addenda
essent, ne multis prae-
termissis recepta omni carerent sententia5.
Ordo titulorunl
in
compilatione Raymundi idem est
atque
1
1
1
compilationibus; quosdaIll tamell
non sine jure
transposuit
l
j. In singulis quoque fragmentis locandis
ordinem
in
Compilationibus servatum plerumque7
secutus est, et
in
cuiusque ljlltlo tituli
cationes
posuit ex
prima
compilatione excerptos, quos sequuntur canones
ex secunda,
tertia, quarta,
quinta
hausti; eos ex-
cipiunt Gregorii
IX.
decretales. Quod ut recte me
dixisse videas, hanc tabulara apponendam
cura-vi.
post
Raymundi tempora habitum est, ut
c.
12.
(1,
33.1
legatur cum Compila-
tione: Abradensis dioecesis,
quina in Registro:
lialberstadensis exstet;
c. 15. (3, 31.1
ep. et. capit. Turgilensibus, ubi iu Reg.: Traguriensi inveni-
tm
•
,
ex Comp. I. un. (1, 11.1
op. Augnstensis
pro:
Astyagensis
in c. un. X.
(1, 19.1
profectus sit,
in c. 2. X.
(1, 20
-1
Cisterciensi
electo pro
Cicestrensi,
scriptmn sit,
qua re
quum iu Appendice Concilii Laterauensis
recta
legatur,
Rayinuntluin
no
eo
(miden: libro usual
esse comprobatur. Eodem
modo
c. 1.
(4,
19.7
iuscribitur cum Comnpilatiouc:
ex C.
Vormacicnsi, etiamsi
ex
capitulari ap. Vermeriam
dato
excerptum sit.
21
c. 1.
(1, 7.)
idcnr
inscriptas
et
a
Rayu
uu
tdo
post
caput IIonorii III.
positus bac
re
ílli attribruitnr,
n
p
iare ex
CompilationeIV. excerpttls sit, quae
1ronorii millas tradit dec.retales, atque ibidem Iunoccntii
III.
sequcns de-
erotalem iare
id, In
insignitus sit.
In. e. 1. (1, 21).)
London. ep. scribit
pro
liartbolomaeo laon. ep., co
(lactas,
quod
in
Compil.
I., nade c. 1.
e
it.
haustum est, decretalis
ad
London. ep.
directa
antecessit,
c. 9.
(3,
1.)
Gregorio VII.
attribttitut
•
, quum
in
Compilatione
I.
recte legatur Greg. VIII. ;
c. 2.
(4,
4.1 ex
Brocardo
lib. XXX., c. S. (5, 1.1 ex codeas lib. XLIV.
citatur
(plum
Burchardi
XX. tantummodo
sint libri,
sigue in
Comp.I. recte legatur:
lib.
XIX.
:3) Cf. c. 11. (1,
2.) not. 21.
32.;
c.
15.
(1,
33.)
not.
2.; c.
7.
(5,
1.)
uot.
3.
41 Cf.
c.
G. (3, 50.1 c. 2. (5, 7.1
not.
3.; c. 2. (5,
25.) not.
3.; c. 1. (4, 9.)
c.
3.
(2
,28.1;
c
.2.(:1,1.)
5)
Cf. c
.
2
.(
1
,
5J
;
c
.
2
.(2,G.lnot.12.;c.3.(2,G.lnot.9.
61
Cf.
supra
pag. XX
sqq. XXIX
sqq.
71
Quot Raymundus canonem
ex
posteriore compilatione haustum
illi
ex
anteriure excerptum anteposuerit,
ex
tab. seq. intelligitur,
in qua
inspicias etiam, quot eiusdem
Compilatiouis canon posterior anteriori
ante-
positus
sic.
á
ó
Yy,
o
te
1
1
Quot can.
postor.
compilan-
ter.
ante-
positus.
Lib. I.
'rit.
li.
III.
IV,
V.
VI.
VII.
VIII.
IX.
X.
XI.
XII.
XIII.
XIV.
XV.
XVI.
XVII.
XVIII.
XIX.
XX.
XXI.
XXII.
XXIII.
XXIV.
XXV.
XXVI.
XXVII.
XXVIII.
XXIX.
XXX.
XXXI.
XXXII.
XXXIII.
XXXIV.
XXXV.
X XXVI.
XXXVII.
Numeras
capittlorum
receptorum.
A
1
13
CID
I:
9
1
2
1
G
4
1
4
19
1
5
•1
6
6
4
1
Quot po-
sterior
can. ante-
dad
ante-
positus.
1
1
1
1
1
1
1
3
4
1
1
Numeras
capitum
ex
aliis titulis transposi-
tornm.
A 13
I
C
D I E
2
1
3
3
1
3
3
Numerus capitulorum
receptorum.
XXXVIII.
15
XXXIX.
1
1
A 13
C
1
D
E
1
2
2
2
2
?
o
^ G
Lib. I.
Tit.
Numerus capitulolum
non roceptorum.
AID 1
C
1 D 1 E
6
3
1
1
1
.'.
2
_
1
2
3
14
s
1
4
1
1
p5
`i
1
1
7
1
1 1
1
2
4
1
1
1
1
1
3
1
4
1
2
1
1
J
4
1
2
3
3
1
I
v
1
1
2
4
XXXVII
OUIBUS CANONUM COLLECTIONIBUS RAYMUNDUS USUS SIT.
XXXVIII
te
o
^
6
XL.
7
2
1
3
1
XLI.
10
1
4
1
1
3
^
ij
gl
.
XLII.
2
1
1
1
XLIII.
14
1
2
4
2
2
3
i
Lib.
I. —
etue
`;
Ti
t. XLIII.
439
127
44 1
.
22
43
35
66
2
124 1 17
3 1 1 1 10
1eiule
ca do
I.
21
8
3
6
1
3
iil;
Lib. II.
II.
20
5
4
3
2
1
5
2
1
lel
V.
3
1
1
1
1
2.
V.
1
1
ki
VI.
5
5
1 1,.VII.
7
6
1
e
VIII.
4
1
1
1
1
17 1
IX.
5
1
3
1
X.
4
1
1
1
1
XI.
1
1
XII.
8
1
1
4
1
1
XIII.
19
7
4
4
3
1
XIV.
10
4
3
2
1
XV.
4
1
1
1
1
XVI.
5
2
2
1
XVII.
3
1
1
1
XVIII.
3
1
1
1
XIX.
15
2
4
3
2
3
1
XX.
56
21
6 13
5
5
4
XXI.
11
4
3
1
1
2
XXII.
16
3
4
1
1
5
XXIII.
16
11
2
3
XXIV.
36
11
4 12
3
3
3
XXV.
14
1
3 2
2
6
XXVI.
20
7
3
3 2
XXVII.
26
9
2 11
2
XXVIII.
73
30
12
14
5 , 5
7
XXIX.
1
1
XXX.
9
_
1
4
In. II. =
Ca
pitul.
quae
in
nulla('onr
.
pil.inveni-
uutur.
1
1
1
Numerus capitum
ex
Quot can.
aliis titlllis transposi-
Poster.
torunl.
poste
ter. ante-
A
1
3
O
1 D
1
R
positus.
Quot
po-
sterior
can.
antc-
riori ante-
positus.
7
1
1
2
1
.2
1.
I*
2
1
1
1
1
1
1
jl*
2*
1
1
1
3
1
2
1
„
1
1
2
1
1
1
4
1*
2
1
1
2
22
9
6
13
5
2
9
(.2
*
)
(1
*
n
Tit.
XXX.
418
I
137 64 108
32 !
32
1.
16
9
3
1
3
Lib. III.
II.
10
6
2
1
III.
10
3
1
3
1
IV.
17
5
3
4
V.
38
14
1
9
7
VI.
6
3
1
1
VII.
7
1
3
3
VIII.
16
3
10
2
1
LX.
3
1
2
X.
10
5
1
3
1
XI.
4
1
1
1
1
XII.
1
1
XIII.
12
7
2
2
1
XIV.
3
2
XV.
1
XVI.
2
1
XVII.
7
3
1
2
XVIII.
3
1
XIX.
9
4
2
'2
XX.
5
3
1
XXI.
s
3
3
1
XXII.
5
3
1
XXIII.
4
1
XXIV.
10
4
5
XXV.
5
5
XXVI.
20
11
1
4
XXVII.
3
2
1
XXVIII.
14
6
3
3
XXIX.
5
4 1
XXX.
35
57 6
4
XXXI.
24
9 5
6
XXXII.
20
8 4
4
XXXIII.
2
1
XXXIV.
11
2 2
5
XXXV.
8
2
2 1
XXXVI.
9
4
2 3
XXXVII.
4
1
1
XXXVIII.
31
24
1
5
XXXIX.
27
15
7
1
XL.
10
1
3
3
XLI.
142
6
XLII.
6
2
3
1
XLIII.
3
2
1
XLIV.
2
XLV.
2
XLVI.
3
XLVII.
1
XLVIII.
fi
4
2
XLIX.
10
4
1
L.
10
7
Lib. III. —
T it. L.
I
49:í
'_
2UK i 8111119
•14 ( 33
2
3
3
1
1 2
1
1
1
1
1
2
1
1
53
28
7
1
2
2
1
2
1
1
34
12
2
9
2
1
2
1
1.
1
4
1
1
1
1
1
1
11
13
1
1
3
XL
PROLEGOMENA.
DE
EDITIONIBUS DECRETALIUM GREGORII
IX.
XXXIX
Quot
po-
sterior
can.
ante-
riori ante-
positus.
3
1
Quot
can.
Numerus capitum
ex
postor.
aliis titulis traneposi-
compiLan-
torum.
ter.
ante-
A 1 B I
C
I
D
1
E
positus.
espinal.
quae in
Numeras
capitulorum
Com-
non
receptorum.
nulla
pil.inveni-
untur.
A I B
4
1
3
1
3
5
Numeras
capitulorum
receptorum.
°
o
Im•
Z
°
m
CS
3
Lib. IV. Tit.
C ( D
I E
1
2
E
1
C D
4
2
2
AIBJ
3
6
15
11
2
4
5
31
14
3
5
7
7
8
1
II.
III.
IV.
V.
VI.
VIL
VIII.
IX.
X.
XI.
XIII.
XIV.
XIV-
XV.
XVI.
X VII.
XVIII.
XIX.
XX.
XXI.
Lib. IV. =
1
1
1
1
1
2
2
5
3
3
3
3
1
2
1.
1
'2
3
4
1
1
8
2
1
1
1
1
2
3
3
2
1
11
9
7
3
1.
3
3
2
1
5
2
1
1.
1
1
2
1
2
3
9
2
5
2
3
1
1
1
1
6
2
15
6
9
1
1
2
1
3
3
1
1
1
1
1
1
•2
1
8
5
5
5
1
25
9
J 4
2
165
I 8
5
32
1
30
I 6 I 2
9
Tit. XXI.
3
1
1
2
6
6
1
'2
1
1
6
1
8
2
11
1
20
4
3
6
27
2
46
4
5
1
1
1
Lib. V.
II.
III.
IV.
V.
VI.
VII.
VIII.
IX.
X.
XI.
XII.
XIII.
XIV.
XV.
XVI.
XVII.
XVIII.
XIX.
XX.
XXI.
XXII.
XXIII.
XXIV.
XXV.
XXVI.
XXVII.
XXVIII.
XXIX.
XXX.
XXXI.
XXXII.
XXXIII.
XXXIV.
XXXV.
XXXVI.
XXXVII.
XXXVIII.
XXXIX.
XL.
XLI.
Lib. V. =
1
3
1.
1
1
1
1
3
3
1
8
1
1
1
2
2
2
1
1
2
6
1
3
1
1
18
16
2
e
3
1
25
2
1
7
1
3
9
1
2
1
1
'2
1
1
1
1
2
11
1
1
1
5
6
5
10
1
2
3
2
3
4
2
1
1
1
1*
1
1
2
1
5
3
4
1
1
1
2
2
2
1
2
2
7
5
1
1
3
2
1
5
19
9 1
2
2
4
3
4
1
2
2
4
2
10
2
1
3
18
4
33
16
3
1
1
1
2
8
1
3
1
9
1
2
4
1
1
4
1
1
1
1
2
1.
2
1
1
3
'2
1
2
3
1
3
1
3
1
5
1
1
1
1
5
5
1
3
1
1
1
1
1
5
1
6
2
6
1
7
9
6
4
q
1
2
9
13
16
60
33
11
3
5
3
2
4
1
1
5
1
1
7
1
3
4
12
14
11
2
18
10
1
1
4
14
1
1
1
1
456
191)
53
*1
30
34
5
33
9
1
7
8
7
5
XLI.
3
1
23
43
32
44
6
43
30
50
21
41
14
64
61
32
58*1
122
108
109
30
90
35
31
32
30
GG
45
37
9
31
24
41
53
25
33
439
418
493
165
456
127
137
208
85
190
2
1
1
5
17
18
28
9
9
3
3
7
1
2
2
7
16
34
16
8
8
9
12
11
7
4
6
2
4
13
9
2
9
6
7
9
13
5
23
II.
I II.
IV.
V.
9
11
3
2
7
5
3
4
1
1
5
49
3
33
57
*1
195
1971
747 250
459 171
1 192
191
9
1(6
81
18
12
96
47
1
18
^
37
21
11
383
131
Saepissime Raymundus unius decretalis diversas
partes diversis inseruit titulis, quapropter cuique frag-
mento prima ipSius decretalis verba anteponenda curavit.
sunt. Quarum editionum tantus est numerus, ut
unus
Hainius
XLIII. quinto
decimo saeculo con-
fectas commemoret atque
in una
Germania XIX.
in
lucem prodierint.
1
Ad
textum quidem Raymun-
II. DE
EDITIONIBUS DECRETALIUM GREGORII
IX.
S) a): 1.
Argent.
s. a. (7996.)
b) 1. sine loco
et
anuo
(7997.)
c)
2
\In-
gunt. (7999.
8000.)
d) 8.:
Basil. (8004.
8005.
S010
-1
2.
5015. 8031.
8931.)
e) 3.
Norimb.
(8014. 8030.
8034.)
f) 2.
Spir.
(8019.
8028.)
g) 1.
1.ovau. k5009.)
11) 1.
Paris. (8030.) 1)
2.
1tom.
(8000. 8001.) k) 1.
Patav.
(8002.)
0
18.
Venet.
(8003. 8007. 8008. 8015-17.
8020-22.
30
2
4-27.
8033.
8035
-37.
8039.)
m) 2.
>Vlediolan-
(
8
013.8023.)
n) 1.
Papious.8029.
hile
accedunt
Aug. Vindol.
ao. 1474., BasiL
(1476.)
I. Editiones
XV.
et
XVI.
saeculi.
Brevi
post
artem typographicam
a Gutenbergio
inventam decretales Gregorii
IX.
typis impressae
I'I1;
11
^b
XLI
dianum emendandum neque illae neque quae
XVI.
saeculo subsecutae sunt ullius sunt momenti. Com-
memoranda tamen est editio
a
Contio
comparata,
qui
in
Gregorii decretales
ea ex
Compilationibus anti-
quis excerpta inserere conatus est quae Raymundus
omiserat.
Sed quum, ut Antonii Augustini verbis utar,
permulta aut dedita
opera
aut alia quacunque
de
causa
omiserit, quae
non
minus utilia sunt quam
ea
quae adscribuntur, quum denique ipsius textus in-
numerabilia priorum editionum
menda non satis
apte
castigare
conatus sit, editionem Contianam
non ma-
gna
efferre
laude
nobis placet,
sed
nec maiore
editionem Romananz
quam ao. 1584.
Papa
Franciscum
Pennanz
et
Sixtum Fabrum
curare
iusserat. Romani
enim
editores non ea
quae
ad
tantum
opus
ab-
solvendum suffecisset litterarum scientia instructi,
in errores
inciderunt, quos quisque nisi rerum
gestarum scientiae omnino expers atque terrarum
urbiumque
nomina
plane ignorans vitare debuit,
qui Raymundi peccata servarunt
1
,
sua propria
ad-
diderunt
2
, neque Paparum adierunt
registra
s
, llegue
compilationum antiquarum libros
4
, neque denique co-
dices manuscriptos Gregorianarum decretalium idoneos
adhibuerunt
5
. At
in margine
quarundum paginarum, ne
id
omittamus,
notas
quasdam posuerunt, quod cur fecis-
sent iam Antonius Augustinus intelligere
non
quivit,
qui quae Raymundus innumera omisit nunquam
restituerunt, quae apud illum legebantur saepissime
omiserunt.
Sed
quamvis textus romanus mendis
abundaverit,
Gregorii
XIII.
Brevi
in I.
nostrae editionis
torno
impresso
pro
authentico declaratus est, qui solus
in
catholica ecclesia vim obtineret legis.
2.
De Iusto Henningio Bóhmer et Aemilio
Ludovico
Richter.
Posteriorum editionum duae tantum commemorandae
videntur esse, quarum
altera
Pithoeorum fi-atrum
cura
parata
6
textum atque inscriptiones corrigit, sub-
scriptiones quasdam addit, Contiique interpolationes
in
notis addit,
altera
Iusti Henningii Bóhmer erudi-
tioni debetur. Is quae
in
textu desiderantur Com-
pilationum antiquarum
auxilio
suppleta
in
ipsum
textum inseruit, ita tamen ne cum Raymundiano con-
funderentur cavens, ut compilationum
verba
italicis quos
vocant formis exprimenda curaret
uncisque quadratis
1)
c. 2. (1, 10.) legit.: Londonensis ep., quum tamen regis Waldemari
mentio fiat, atque Lundensis legi oporteat, e. 10. (1, 33.) Firmiensis ep. pro
Sirmiens.; e. 11. (2, 23.) - cf. ib. not. 23. - Pervtnv, ubi
vede
legendum
fuit etc. etc. cf. supra p. XXXIII.
2)
c. 4. (1,18.) ex C. ap. Antiochi, ubi ap. Raym. recte Iegitur
Altheum,
19. (5, 33.) ep. Elidensi, ubi in bonis Coda. recto:
L'/yehsi,
e. 1. (3, 26.):
Gregorius IX., ubi Codd. recte
Gregor.
1. habent, e. 1. (4, 8.) Saneteburgensi
archiepiscopo, culos nomen archiepiscopatus a Romanis editoribus inventns
est, quum Raymundus scripserit recto:
Salcebvuygevasi,
0.22. (1, 29.) Cephadn-
lensi pro Raymundiano
Cepl+alacdensi,
c- 10. (1, 29.) Furolinensi - quod ubi
situm esset, editoribus Romanis non ambiguum fuit - pro
Forohdieusi, gttod
Raym. habet, e. 40. (1, 29.) Londonensi pro
Landunensi,
c. 34. (1, 0.) duei
Caringiae pro
Zarin
,
giae,
c. 5. (5, 37.) Midrosiensi pro
Nidrosieusi,
c. 10.
Valentino pro Palontino, c. 38. (5, 39.) Strigoniensi pro
Nidrosievasi,
c.
39. (5, 39.) Assuntinensi pro
Assisinati,
e. 13. (5, 37.) Registrensis pro
Registe-
tensis.
etc. etc.
3)
c. 14. (4, 2.) c. 12. (1, 33.) in registro legitur. Halberetadensis, iu Ea.
Ron:. cures Raymundo: Abbatensis et Abradeusis, c. 27. (1, 3.) ep. Veratis-
mensis pro Vratislaviens. etc. etc.
4)
Quas si inspexissent, fieri non potuit, ut c.10.(3,10.) Innocentionl.
attribuerent, quum in Comp. V. exstet atque Honorü III. sit, c. 15. (1, 11.)
Ilonorio IIL, quum in Compil. 111. inveniatur, ante Iionorii tempora con-
foeta, c. 1. (3, 26.) Gregorio IX., quum Compilationis I. caput effi,
Gregoriilx, canonos nunquam a Raymundo in initio tituli positi siut, jeque
ipse Gregor. I. reete scripserit.
5)
Cf. e.3.(1,23.) Gregor. III., in Codd.: Gregor. (j.e.I.), c.3.(2,3.) can.
C
ulmens.: Codd.: Clugiensi, e.4. (1,18.) Corle. ap. Atiochi: Codd.: Altheum
etc. etc. cf. supra not. 2.
6)
l)ecret. Gregorii P. IX. a Potro et Francisco Pitthoeo I. C. ad veleros
m
auúscriptos Codices restitutae et notis illustratae ex bibl. 111. D. D.
Clauail Le Pelletler Pnris. 1637. fol.
XLII
includeret. Praeterea codices inspexit BiShmer ma-
nuscriptos quatuor, duos
in
Bibliotheca
regia
Beroli-
nensi asservatos, quorum
alter,
olim
Alberti de
Amstede, Bóhmero
XIII.
saeculo,
alter XIV.
scriptus
esse
visus
est, tertium Hasso-Casselanum
XIII.
saeculi,
quartum Ludewigii cancellarii qui ao. 1340. scriptus
est. Neque
satis
habuit illustrissimus vir
varias
codi-
cum scripturas
in
adnotatione
critica
apponere, sed
textum ipsum persaepe castigavit nonnunquam audacius
quam felicius.
B(ihmerianam proxime secuta est editio Aemilii
Ludovici
Richter
quae Lipsiae
18
39. prodiit.
Richter
Boehmeri exemplum
in
lacunis
textos
Raymundiani explendis secutus est,
ea
tamen
in re
antecessorem superavit, quod
non
solum Collectionenl
Lipsiensem
canonum, quam ipse detexerat,
sed
etiam
quaevis
ex
paparum
registro
impressa essent, Ap-
pendicem Concilii Lateranensis, Collectionem Cassela-
nam, Collectionem, quam Mansius ediderat Lucensem,
Rainerii Pomposiani collectionem adhibuit. Quibus
auxiliis factum est, ut
non solum
multarum decretalium
totus textus lectori
ante
occulos
poni
posset,
sed
in-
scríptiones quoque nonnunquam mendis purgarentur,
subscriptionesque adderentur. Codices tamen manu-
scriptos Gregorianae compilationis
non
ipse contulit
Richter, sed
Bóhmeri
varías
lectiones
in
suam re-
cipere editionem
satis
habuit textumque
a
Romanis
editoribus constitutum repetere.
3. De mea editione.
Quibus absolutis iam restat ut de ratione quam in
edenda
Gregoriana
decretalium compilatione equidem
secutus sim accuratius disseram.
Textus meae editionis
idem ac Roinanae est,
quem quoniam legis auctoritatem obtinet
mutare non
ausus sum.
Ut genuinum Raymundi
opus ante
oculos pone-
retur collati sunt Decretalium codices:
1. Cod. lat. Monac. 14011.
(olim
St. Emmeram.
Ratisponensis
no.
11.) summa cum diligentia confectus,
imaginibusque
in
singulorum librorum initiis ornatus,
quae magnam
artis speciem prae
se
ferunt.
Is
scriptus mihi esse videtur saec. XIII. exeunte
in Italia.
In prima pagina imago
exstat equitis
in
nigro equo
sedentis, longa caerulea tunica interiore vestiti, caligis
rubris,
cappa
nigra induti, dextera
mano
vexillum
tenentis, rubrum bilingue signumque
crucis,
quam
Iohanniticam hodie vocant, ferens.
Supra
imaginenl
altera,
fortasse miniatoris, manu scriptum legitur; lii
n
Sir
Thomazu deli
Galuzi.
Cuius nominis virum
in
rerum gestartlm monumentis inveniri
non
licuit.
Sed
fortasse Thomae
di
Saluzo
imago
fuit, qui inter annos
1244
et
96.
vixit, quo
tempore codex scriptus
esse videtur. „Aliae
7
effigies vel arabescae penna
bellissime designatae exornant hic illic intervalla
glossarum, maxime
ab margine
lIlferlore: uti
f.
270.
simulacrum feminae circumscriptum: ista est
domina
fifí.
henig.,
f. 271. bestia
cuculata aenigmatis
instar,
addito: ist daz guot, daz ist mir liep." Glossa
ordi-
naria
manu posterioris aetatis addita est.
Post
Gregorii IX. decretales, exstant: Innocentii IV. de-
cretorum compilatio cum glossa, et Gregorü
X.
con-
7)
Catal. codd. lalix. bibl. regia e:llossicosis
h. numero.
DE MEA EDITIONE DECRETALIUM GREGORII IX.
XLIII
PROLEGOMENA. DE EDITIONIBUS DECRETALIUM GREGORII IX.
XLIV
stitutiones
sine
glossa. Codex et senionibus et
quaternionibus dispositus est, lineae plumbo ductae
sunt.
A me
littera
F
signatus est.
2.
Cod. latin. Monacensis
6904. olim
Fttrsten-
feldensis; eum quoque exeunte
XIII.
saeculo
in
Italia
scriptum esse censeo, quum multae síngulis
titulis et Innocentii
IV.
et Gregorii
IX.
additae sint
decretales epistolae, quas Bonifacius
VIII.
compilationi
suae ao.
1298.
publici iuris factae inseruit. Inde
colligi potest,
ante
hoc tempus codicem exaratum esse.
Codex postea accurate correctus est,
sed ubi
vetustarum
lectionum
pars
distinguí
potest, eas
optimas
esse
censuerim. Glossa
ordinaria manu
posterioris aetatis
scripta adest,
altera
manu Raymundi summa
de
poeni-
t.entia addita est. Codex senionibus dispositus est,
lineae plumbo,
sed
quibus columnae circumdantur at-
tranlento
fusco
ductae sunt.
A me
G
signatus est.
3)
Quum
hos duos totos contulerim codices,
tres
alios codices eis locis inspicere
satis
habui, ubi
in
illis
duobus varias
lectiones inveneram.
a) Codex olim Haenelií, nunc Bibliothecae Paulinae
Lipsiensis,
qui antea
in
Bibliotheca Cardinalis Spada
fuit. Scriptus est
in Italia XIV.
saeculo,
una
Innocentii
IV.
decretalis inserta, glossa
ordinaria
posteriore tempore
addita est.
Codex
senionibus dispositus est,
sed
Inl;ocentii IV.
compilatio. qtlae Gregorianam sequitur,
una
constat c
l
uaternione;
in fine
Innocentii decretalis:
Ioanues Fran
,
y ipane
exstat. Lineae plunlbo ductae
sunt. Codex
a me
II
signatus est.
bj Codex
Fnldensis
D 2q.,
olím monasterii Wein-
gartcnsis, excunl.e
X
III.
aut
ineunte
XIV.
saec.
in Italia
scril,lus glossa
d
ue
ordinaria instructus
est. Codex
seni,uiibus dispositus, lineae plumbo ductae sunt.
I;iusdem scriptoris
opera
addita est Innocentii IV.
c oinpilatio.
A me
I signatus est.
c)
Codcx
Gottingensis Us. it.u-. i
49.
minusculis litteris
in
Italia
a
duobus sc:riptol
•
ibus confectus, caret glossa,
senioliil?u.s dispositus est. Lineae pluml,io ductae sunt.
;1 nie Ii sign.aus osi..
lluc accedunt codices quatuor, quos
i:tnl
Bühmer
perlusta.verat c
l
uürumque
lectiones
Richter,
ut
supra
comniemoravi
in
notis editioni suae addiderat.
A me
i
C.odices,
qui
a
l3ühnlero nominantur
I,crolincns.
1.
la
Leri>lin.
I1.
Lh
1-Iasso-Casscl.
11I
I,ucicivig.
V
si±?nal i
sllnt.
Non
est c.ur
exponam,
me
ingenti variarum
lcctiouum
mole,
quae in Codicibus exstant, editionem
meanl
(merare
noluisse.
Ego
eas tantunnnodo re-
cipiendas esse censui quae aut maioris
mihi
momenti
essc viderentur,
aut
eaedem
non in uno
tantum Codice
cxstarent, aut denique Compilationum antiquarum
Registrive auctoritate firmarentur.
yero pro
certo
statui posse arbitratus
sum,
Raymundum
non
cum
editionis Romanae textu consensisse, notae
numero
asteriscum (%) apponendum curavi.
Ita
spero fore ut Raymundus
multis
criminibus
quae ei exprobabantur absolvatur, quae cum
posterio-
ruin,
tum
Romanorum editorum incuria commissa esse
apparet.
Sed
textum Romanae editionis ne
in
iis quidem
partibus
mutare volui,
quae
ad
rem iudiciaríam
non
pertinent, neque ipsa legum praecepta continent.
Quod
si
Schulte
suadente
l
fecissem,
partes
textus
valde inter
se
dissensissent, quarum
altera
secundum
codices manuscriptos mutata fuisset, alterius contra
eosdem editionis Romanae
forma
servari debuit.
Etiam difficilior esse mihi videbatur
res
quam quae
bene perfici posset, inter decretalium
partes
distinguere
tales,
quae
in
litibus iudicandis
ad
rem facere possent,
et
tales
quas iudici plane negligere Iiceret. Quum
y
ero
textus Romanus
in
omnibus decretalium partibus
quae maioris sunt momenti servandus erat, cui
bono
fuisset,
in
iis quae
ad
legum praecepta
non
atti-
nent nulliusque fere sunt momenti, codicum sequi
vestigia.
Praeterea
ea
quoque quaestio magnam mihi prae-
buit dífficultatem,
qua
ratione decretalium lacunas ex-
plerem. Exemplum enim Romanorum editorum,
qui
nullam earum habuerunt rationem, me sequi
non
debere
pro
certo habui, quum iam
Iiznocentius
IV.
quanti
fructus
ex
paparum regestis
ad
sententiam
Gregorianarum decretalium explicandam afferi pos-
sent, disertís verbis exposuerit, Contü aliorumque prae-
cesserint exempla,
Antonires Augustinus
ad
idem asse-
quendum antiquas ediclerit compilationes,
Gonzalezius
denique Tellcz
omites
quas vocant
parles
dccisas
textui
Gregoriano
inseruerit, ne
uno
quidem
verbo
significans,
quae ipse addiderit, quaeque
ad
Gregoriuni pertineant
ipsum.
Sed
ut eundem sequerer
Gonzalezium
mihí
concessum esse
non
putabam, quuul Gregorii tantum
verba vim
habeant legis, atque ut leges mutentur et
amplificentur nemini sit permissum.
llague
ista via
ante
omnia ineunda esse videri potuit, ut textum
Gregorianum
nullis
verbis adiectis imprimendum
cura-
ren],
deinde decretales denuo exscriberem, quales
in
registris et compilationibus, aliisque libris inveniuntur.
Quod
si
fecissem, nihilominus
opus
fuisset meum
cum
Gregoriano
textu conferre, ut lectori monstrarem quae
decretalium
verba a
Raymundo mutata quaeque
omissa fuissent. Attamen nec ista edendi
ratio,
quam
Schulte probat, placebat mihi. Raymundus enim
in
edendis decretalibus saepenumero
pazca
tantum
mutavit paucaque ómisit
verba
eaque, quae
non
magni sunt momenti. Operae pretium igitur esse non
videbatur, si tales bis typis
imprimendas curarem
decretales, praesertim quunt
liben
iam
satis
amplus
ita augendus mihi fuisset, ut egregius vir apud quem
editio
mea
prostat, iure
contra tale
propositum dixis-
set. Et quinam fructus eo
modo
contigissent mihi?
Lectori
genuina
Gregorianarum decretalium
forma sane
ante
oculos posita fuisset, at
ea in
editione
romana
omnibusque, quarum nlagnus est numerus, quae illam
tantummodo repetebant
sine
ulla
opera
inveniri potest.
Quam ob causam eligendum
mili
fuit, utrum rationem
quam
Le
Peletier an illam
(plana
Contius, Bühmer,
Richter in
edendis clecretalibus secuti erant et
ipse
sequerer, utrum,
ut
aliis verbis
dicam,
partes
decisas
textui insererem an singulari
in parte sub
textu posita
annotarem
tantum. Qua in re
cur Richteri
vestigia
presserim paucis explicabo. Gregorii enim decretales
hodie
evolvuntur, ut ius
quo
lites
in indicio
ecclesia-
stico
decidantur ibi inveniatur,
sed multo
saepius
ut ius
canonicum eiusque
historia
cognoscatur. Quum
vero iudici, quae Gregorii ipsius sint
verba, mea
1) Cf.
Gesch.
d.
Quell.
u.
Literat.
II., 24.
XLV
DE MEA EDITIONE DECRETALIUM GREGORII IX.
XLVI
editione adhibita semper facili negotio intelligi
liceat, vir quidem ad litteras incumbens veram decre-
talium sententiam perscrutari nisi modo qui mihi
placuit servato non potest. Sane si Raymundus pauca
mutasset paucaque omisisset decretalium verba, eaque
inter se contigua, nihil obstitisset, ut lectori opera im-
poneretur notas semper cum textu conferre, atque
eiusdem decretalis disiecta membra undique in unum
corpus colligere. Sed quae omisit Raymundus in-
numera sunt, et lacunae tali modo se excipiunt, ut si
eas in notis explere voluissem in una eademque
decretali qui legit eam mox textum spectare, mox in
notas descendere, atque denuo ad textum ascendere
debuisset. Itaque pro certo habendum est, eum in
editione hoc modo disposita quid sibi velit auctor
ita tantummodo intelligere posse, si decretalis diversas
partes sibi ipse in unum conscribit, quod mihi hanc
ob causam faciendum esse arbitratus sum. Et si
negari nequeat, in mea editione nonnumquam totas
exstare paginas ne unum quidem continentes verbum
a Raymundo ex decretali excerptum, num melius tibi
esse videtur, textum inspicere exiguum notarum
mole plane oppressum?
Quae in Gregorii decretales í.nserui verba inveni
in libris, quos Jaffé et Potthast ducibus nonnumquam
primo mihi hunc ad finem perscrutari licuit, quo factum
est, ut multarum decretalium explere lacunas possem,
quae Richterum effugerant, multasque inscriptiones
subscriptionesque addere, quae aut nullae aut falsae
in prioribus editionibus exstiterunt. Etiam compila-
tiones antiguas semper adhibui. Ubi tamen quae
omisit Ra
y
mundus in libris inveniebantur totius de-
cretalis apographum continentibus, his sum usus, variis
compilationum lectionibus semper additis. Qnod
omisit Richter, ita ut qui eius evolvit editionem,
numquam sciat, utrum Raymundus qui Compilationibus
solis usus est quae omissa sunt noverit nec ne, utrum
igitur data opera omiserit, an quia illi non erant nota.
Sed hoc quoque praetermisit Richter, ut indicaret an
verba in ipsarum decretalium apographis inventa at-
que in Gregorianum textum inserta in Compilatione
eadem exstarent. Hanc ob causan' equidem uncis []
inclusi ea, quae in compilatione quoque desiderantur.
Ut
y
ero quae inserui a Gregoriano textu discerni
possent, illa italicis quos vocant typis exprimenda
curavi. — Sed alia quoque in re Richteri exemplum
non secutus sum; equidem enim semper decretales
usque ad finem, qui illis in Compilationibus impositus
est, exscribebam, quod idem etiam Richterus non-
numquam fecit, tamen interdum el
cel.
verbis
utendo indicat, decretalem non jaro absolutam esse
non addcns, utruln reliqua verba tantummodo
in
apographo an etiam in compilatione inveniantur. Qua-
lis igitur decretalis in compilatione sit, ex Richteri
editione numquam, ex mea, ut spero, semper per-
spicitur.
At, patet tibi magni momenti esse scire, utrum
Raymundus ipse se quaedam omisisse aperte in-
dicaverit, an silentio praeterierit. Qui antecessorum
exempla secutus
el
i
n
fra
verbis in textum insertis
lectorem certiorem reddere voluit, hoc loco quaedam
desiderari_ In Richteriana editione
el infra
verba
invenis, ubi editori lacunas supplere non licebat, ubi
ego quoque ista verba in textu servavi. Ubi yero
Richtero desideranda verba afferre licebat,
el infra
verba praetermittebat, qua de causa factum est, ut ex
Bijhmeriana editione hac de re melius certior fieri
possis quam ex Richteriana. Sed negari nequit,
mirari
lectorem qui in Bbhmeriana editione
el infra
verbis docetur omissa quaedam esse, etsi omissa ipsa
B6hmer statim addiderit. Qua re commotus equi-
dem omnibus iis locis, quibus Raymundus se quaedam
omisisse
el infra
verbis indicabat, quae ego inserebam
T
signum apponendum curabam.
Qui ante me Gregorianas ediderunt decretales satis
habuerunt, IV. Compilationum editionem ab Antonio
Augustino, quintae a Cironio curatam inspicere, quum
unus Richter unum aut alterum ma.nu scriptum codi-
cem adhibuerit. Sed notum est editiones illas bochen-
nis doctrinae rationibus non respondere, qua re cuius-
que compilationis codicibus manuscriptis eo libcntius
sum usus, quo magis persuasum mihi est, ne Raymundo
quidem vetustos codices ad rnanus fuisse.
Atque a me adhibiti sunt codices nlanu scripti hi:
1.
Codex lat. Monacensis 3879., olim Augustanae
ecclesiae, italica manu X111. vel XIV, saeculo seriptus
primam usque ad quartam continet c.ompilationem
Quaternionibus dispositus a me ita. signatus est:
Comp. I.: Aa
Comp. II.:
Da
Comp. III.:
Ca
Comp. IV.:
Da
2.
Codex Friburgensis 361. a XIII. sacudo in
Germana scriptus, qui primam continet conipila
ti
o-
nem; quaternionibus est dispositus, lineae plumbo
ductae sunt, subscriptiones quaedam in ea exstant,
quas Antonius Augustinus se in nuoclani vetusto '1'al-ra-
conensi codice invenisse testatur. A me
Ab
signatus est.
3.
Cod. Monac. lat. 6352., olim Frisingensis 152.,
in Italia saeculo XIV. scriptus, quaternionibtls dispositus,
primam continet compilationem. A me llc signatus est.
}. Codex Gracensis 3 j4,, olini monasterii St. Lam-
berti, qui ()lunes continens compilationes in Italia XP.T.
demum saeculo scriptus, optimus tamen est, guum
lectiones comp. II—IV. saepissilne cum registro con-
sent.iant. Senionibus dispositus a nle signatus est:
Comp. I.:
Ad
Comp. II.:
I'b
Comp. III.:
Ch
Comp. IV.:
Dii
Comp. V.:
Eh
5.
Cod. Gracensis III, 106. iueunte XIV. saec. in
Italia scriptus Comp. continet, sed quctrtae
desunt aliquot paginae. Quinionibus dispositus a me
signatus est:
Comp. I.: Ae
Comp. II.:
Bc
Comp. III.: Cc
Comp. IV.:
Dc
6.
Cod. Grac. III, 138. qui continet com-
pilationes. IV. glossa caret, omniunlque canonum e-:
Concilio Laterancnsi excerptorum adsunt sola initia.
Ante Compil. IV. alia eiusclem compilationis exstat
forma
l
. In Italia XIV. exeunte saeculo scriptus, qua-
ternionibus dispositus a me signatus est:
11 De fide cath.: Credimus et simpliciter.
do haereticis: daut;unus et reprobrauuts líireli.
de haerotic; e
l
covunuaicarnns igitur et anathentat.
de celebr. div. ot]iein: Licet U raecos
de privileg.: Antigua p:aiantur
de accus. et iniguie.: t;aum Mica a s. patribus
de off. iud. del.: Irreiragabili constit.
de inquisitionibtts et canon ordine: 4lualiter ct rituwdo dcbcnt
do off. delegati: Quoniam in plerisgue
Intuir culera quilo
de simonia Quia nwtnulli
de statu retig.: In síugulis regnis
de rel. doruib.: Ne nim.
du vita et hwt.
(
der.: ttt cler. mores
a ct:2pula
"
cleriai ofticio
de celeb. div.
08.:
Dolentes reterimus
ne cler. vel mou.: Sentcutiam sanguinis
XLVIII
XLVII
PROLEGOMENA. DE EDITIONIB
Comp. I.:
Af
Comp. II.:
Bd
Comp.
III.:
Cd
Comp.
W.:
Dd
7.
Cod. Bamb.
P. II,
7.,
in Italia
exeunte
XIV.
saec.
scriptus, t
l
uinionibus dispositus compil.
I
-III. continet.
A
me signatus est:
Comp. I.:
Ag
.
Comp.
II.:
Be
Comp.
III.:
Ce
8.
Cod.
Bamb.
P. II, 6.,
in
Italia XIII.
saec. scriptus,
quinionibus dispositus
Comp. I-IV.
continet.
A me
s]g11at11S est:
Comp. I.:
Ah
Comp. II.:
Bf
Comp.
III.:
Cf
Comp. IV.:
De
9.
Cod. Lips.
983. Comp.
I-III.
continens iam
a
Richtero collatus a me signatus est:
Comp. I.:
Ale
Comp.
II.:
Bg
Comp.
III.:
Cg
ro.
Cod. Marburgensis
a
Richtero collatus continet
Comp.
II.
et
IV.,
a me
signatus est.
Comp. II.:
Bh
Comp. IV.:
Df
11.
Cod. Lips. 908.,
IV.
et
V.
continet compil., et
iam
a
Richtero collatus est.
A me
signatus est:
Comp. IV.:
Dg
Comp. V.:
Ec
12.
Cod, Bamb.
P. I, 18.
compilationem
IV.
conti-
net, tractatum
de
feudis, nec
non
quam contuli
Comp.
V.;
XIII.
saec.
in Italia
scriptus
a me
signatus est:
Ea
14. Cod. Fuldensis
D. 5., de quo infra
disse-
ram; compilationem
I.
quam
continet
significo
signo:
Ai
Primae Compilationis contuli Codd.: Aabc, Secun-
dac:
Babe,
Tertiae:
Cabe,
Quartae: Dabc,
sed
quae
in Dc non inveniuntur Lateranensis
concilii
canones
in
Dd inspecta sunt, Quintae: Eab; praeterea et variis
lectionibus quas
Richter ex
AkBghCgDfgEc attulit
usos sum,
et Augustiniana editione quae signata est:
de
bapt. et chrism.: Statuimus ut
de
poenis: Omnes utriusque
sexos
Quino
intirmitas
dc
elect.: ne
pro
defeetu
,
Quis propter
diversas
si
quis electioni
„
nihil
est
de
qualit. ord.: Qunm sit ars
aditiva
de
rcnunt. : Quidam cedendi
de
praebcnd.:
De multa
Grave
nimis
de
qualit. ordinarii:
Ad
abolendam
de
praeb.: Extirpatae consuetntl.
(le
censib. et procurat.: procnrationes quae
Quia
vero pleriquo
de
appell.: ut debitus
honor.
Quum cessaute
de
rescript.: Nonnulli
gratia
de
probatiouib.: Quoniam
contra
assertionem
de in
integr. rest.: Saepe coutingit
de dolo
et cont.: Contingit intert.m,
de praescriptionib.: Quoniam
mune
„
Sicttt volumus
do iureiur.:
Nimio de
iure
de
reb. eccl.
non
alien.: Cum laicis
dc
pucnis:
In
quibusdum proviuciis
de
cettsib. ot procur.:
Adversos
consules
(le
sent. excom
nnu
t.:
Sacro
appreltante
Sub
intermivationc
do
matrim.:
non
deltet reprehensibile
de claud. matr.: Quu,n inhib.
de testib.: Licet
ex
quadam
de
dccimis:
In
aliquibus
Quum
non
sit
Nuper abbates
de
pa
et
is: Plerique sicut nccepinms
de
privileg.: nt
privilegia
Quod nonnullis est
de
•
fideinssorib.: Quod quibusdant
tic
excessib. subdit.: Accedentibus
de prnebendis:
In
Lat. Cuncil.
de poco. remiso.:
Quum
ex
eo quod
de simonía:
Sicut
pro cerio
(lnant
simoniant
11
andivj,nus
ad audicntiam
de censor.:
Quanto amplius
de
magistr.:
In
nonnullis
provine.
de
Indaeis et Sa.r.: Quuut sit nimis
Quidnm
sicut
accepim.
de
libóra
l
terrac
s.: Ad
liberandam
US DECRETALIUM GREGORII IX.
Comp. I.:
Al
Comp. II.:
Bí
Comp.
III.:
Ch
Comp. 1V.:
Dh
atque Cironiana:
Ed.
Ubi variis
lectionibus ABCDE
apposui, significatur eas exstare
in
Aabckl, Babcghi,
Cabcfgh, Dabc (aut
d)
fgh, Eabcd.
Decretalium
collectiones quibus iam Richter
usus
est, denuo
a me
ubi
opus
visum est in auxilium voca-
tae sunt:
I. Appendix Concilii Lateranensis ed. Mansiana
in
Conc.
Coll. t.
XXII., a me
O
signata est.
2.
Collectio Casselana ed.
a
Beihmero
in II. tomo
Corp. iuris canonici -
a
me:
R
signata est.
3. Collectio Lipsiensis, exstat
in
CodiceLips.975•
qui
scriptus est in Germania XIII. saec.; A me
.P
sign. est.
Sed
aliae quoque decretalium collectiones
a me
adhibitae sunt, quibus nemo
ante me ad
Gregorianum
textum restituendum usus
est.
I. Cod.
Bamberg.
P. I, I
1. continet quam Schulte
vocavit Collectionem Bambergensem. Codex
XII.
sae-
culo
in Italia
scriptus
a me Q
signatus esti.
2.
Cod. Fuld.
D. 5.
continet Gilberti collectionem
multis capitibus auctam -
a me
Sa
signata est - atque
Alani collectionem quae
7'
signata est.
Codex olim
monasterii Weingartensis
XIII.
saec.
in Italia
scriptus
est, tamen Alani
VI.
liber alia neque
ea
italica
mano
exaratus esse videtur.
3.
Cod. Fuld.
D.
14. continet, Gilberti collectionem -
a
me
S
signata est - et collectionem eiusdem Alani
mul-
tis
capitibus auctam -
a me
Ta
signata est. Codex non
1) Quum
numeri titulorum quos Schulte posuit
non
recti sint, hoc
loco ego
tabulam apponam: tit.
1. De
symonia et ne merces
pro
ecclesiae consecratione recipiatur vel
pro
monachatione vel sacramentis
ecclesiae. tit.
2.
Ne praelati vices
coas sub
annuo pretio aliis committant
ad causas
tenninandas vel
sub
annuo pretio presbyteri
ad
ecelesiarum regi-
men statuantur licet
ea sub
annuo censu dari possit. tit.
3.
Ne aliquid exi-
gatur
pro
licentia docendi. tit.
4.
Ne elerici illicitis exactionibus vel tallis
vexentur neve clerici vel laici
peona pecuniaria
muletentur. tit. 5.
De
pactio-
nibus licitis et illicitis
in
rebus ecclesiae. tit.
6.
Clericum
sine
auctoritate
episcopi
non posee
constituere ecclesiam suam censuariam
vol
ecclesiam
occupare et
in
alium transferre
ad
evitaudam controversiam.
tít.?. De ill
i
s
qui inciderint
in
cauonem datae sententiae vel incidere viderentur, cum
non
inci.dant et qui sint
ad seden'
apostolicam transmittendi proptor
absoluto-
neta.
tit.
8. De
raptori
bus
violatoribus ecclesiarum
(piando
etiam
post
poenam
negandam sepulturam ecclesiasticam nisi satisdent
de
damno sarciendo.
tit.
9. De
usuris. tit.
10. De pecunia pro
enormi erimine iniungenda.
tit.
11. De
depositione clericorum et dispensatione circa eosdem. tit.
12. De
excessibus episcoporum
contra
suos archiepiscopos et archidíaconorum
contra
suos episcopos. tit.
13. De
excessibus et privilegiis hospitalariorum.
tit.
14.
Ne clericus vel monachus secularibus negotiis
se
immisceat neve
monachus
sine
licentia abbatis promoveatur. tit.
15. De
ordine et spe-
cialitate quoruudam regularium. tit. 16.
De
monachis
sine
In•obatione
susceptis et
in
probatione posterius recedere volentibus. tit.
17. De
rebus
ecclesiae alienaudis vel
non.
tit.
18. De
iuramentis sorvandis. tit.
19.
Quibus temporibus clerici ordinari debeant, tit.
20.
Quibus et quando et
intra
guata
aetatem ecclesiae siut committendae et
ad
qucm spectet re-
paratio. tit.
21.
Uní
plura
beneficia
ecclesiastica
non
eommittenda nec
nnunt inter plures dividendum. tit.
22.
Portionem ecclesiae auctoritate
episcopi
vicario
assignatam
non
esse
ab
eo auferendam. tit.
23. De
ordina-
tione filiorum sacerdotum et
de
eisdent ín ecclesiis paternis
non
tolerandis.
tjt.
24. De
decimis
dandis
et
non
commutandis. tit.25.
De
decimis
a
monachis paraudís et
non
parandis et
de
pensionibus ecclesiarum
si
debitis
non
angendis. tit. 26.
De voto
redimendo.
tít.
27.
De
parochianis alienis
sepeliendis vel recipicndis. tit.28.
De
presbytero qui
sine
unda baptismatis
decessit. tjt.
29. De vana
quadam snperstitione tollenda. tit.
30. Contra
quorundaut haeresint. tit.
31. De
electione et electi potestate et episcopi
renuntiatiouc et
sacramento ab electo
praestando. tit.
32. De
officio et
potestate praclati et iudicis ordinarii. tit.
33.
De officio et potestate
in-
dicio
delegatormn. tit.34.
De
cognitione mutuarum petitionum
corono
ceden-1 indice.
tit.
35. De
iure
jurando
propter
calumniara. tít.
36.
De
restitutione spoliatorum et novatioue. tit.
37. De dolo
et
contumacia
alterius partiu,u punicnda. tit.
38.
11lissum
in
possessionem causa
reí
ser-
vandae
post
anntun possidere.
tít. 39. De
testibus et attestationibus et
publicis instrumentis. tit.40.
De
testibus cogondis
vol non.
tit. 41.
De
praescriptione.
tít. 42. De
appellationibus. tjt.
-13. De
confirmatione utili
et inutili et rescriptis suspectis et rescripti interpositione et executionis
dilatione.
tít.
44. 1
•
st bGe'r
•
ra circa
finen, cc. (
Z
pro cerio
ttou
haber)
tittrli r
4tbr.
esse)
tit.
45. De jure patronatos.
tit.
46.
Depositi. tit.
47. De
iudaeis et no
Christiani
corma
mancipia fiant. tit.
48. De
poenitentia. tit.
49. De discor-
dia
turononsis ecclesiae cum rothornagensi. tit.
50. De
sponsis coniugatis
monasterium ingressis vel ingredi volentibus
(in
morfi.
De matrimonio)
tit.
51. De
m
atrimoniocontrahendo vel iam
contracto
et sponsalibus. tit.
52.
De
co qui cognovit consanguineam uxoris suae vel sponsam patris vel con-
sanguineant sponsae propriae. tit. 53.
De
leprosis coniugatis. tit.
54. De
finjs
c
oniungeudisante compaternitatem
vol post
genitis. tit.55.
De
clericis
ntatrimoniali
ter copulatis et aliis
fornicarlas
habentibus. tit.
56.
De seonu-
dis
nuptiis. tit.
57. Conciliarla
Lateranense.
ic y
tit.
do
regul. iur.
SS
4)
Lib. I.
Lib. II.
Lib. III.
Lib
IV.
Lib. V.
Tit.
Cap.
1
1
3
1
2
3
....
134
15:
47
I 2,1:
l
94
Tit.
Cap.
1
2
3
4
5
6
7
s
9
10
11.
12
2
20
1
3
1
12
1.
5
3
24
5
79.
12:
3.
Tit.
1
2
3
.4
5
6
7
8
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
Cap.
1
2
15
4
1
47
2
4
4
1
1
3
15
5
9
1
3
9
1
2
Tit.
Cap.
1
3
2
3
3
2
4
3
J
2
6
2
7
1
s
2
9
'2
10
3
11
3
12
13
2
11
5
15
12
Tit.
1
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
11
15
16
17
18
19
20
21
22
l9:
Cap.
1
1
1
41
1
2
8
1
2
1.
2
5
2
6
1
1
1
1
1
5
1
1
5
XLIX
LIBER VI. BONIFACII VIII.
L
una eadernque manu diversis temporibus extra Italiam
scriptus est.
Cod. Bibl. Universit. Halensis Ye 80., quam de-
scripsit Laspeyres, Bernardi Papiensis summa decre-
talíuni Ratisb. 1860. p. XXXII.; continet collectionem
LXI.XVIII. decretalium, quae a me
U
signata est.
Collectionuul denique Lucensis usus sum Mansiana
edítione, quae exstat ap. Baluz. Nliscell. III, 368. (Luccae
3762.), et Rainerii Pomposiani in Epistol. Innoc. III. edi-
tione a Baluzio curata.
B. LIBER VI. BONIFACII VIII.
I. DE INDOLE ET RATIONE LIBRI VI.
I.
Qlli qua aetate confecerint.
Quum Bonifacius VIII. Papa ipse satis aptis verbis
exposuerit, qua de re novum decretalium librum
confecisset nihil illis, quae veri speciem prae se ferunt,
addendum est. Quamvis eni.m quaedam compilationes
eas decretales congesserint, quas Gregorius IX. post
a. 1
2J4.,
eiusque successores statuerant
l
, tamen
non solum in scholis sed etiam in iudiciis de
earum
aliquibus, an
decreta/es
exsisterent, earumque auctoribus
dubitabatur.
Cuí
incerfitudini
crique
ambiguitali
u/
finem
faceret Papa rogatus' «'ilhelmitm Archiepiscopum
Embrudunensem, Berengarium episcopum Biterensem,
Richardum de Senis vicecancellarium Romanae eccle-
siae novam deretalium compilationem congerere iussit.
Quod opus non multo post absolutuin V. Non. Mart.
ao. 1298. ad multas uníversitates missum est, quo
uterentur in scholis et iudiciis.
2.
Ouemadmodum inscribatur liber. Ouomodo
tituli distributi sint.
Nova Compilatio, quam
librum sextunz
voluit papa
nuncupari, quinque libris disposita est
3
, quorum
I.
22
titulos , 134 capita continet
omites
76
1)
Cf.
S''cludte
die Decretal. zwiscb. d. Docret. Greg. IX. uud d. lib. VI.
Bonif. VIII. Wien 1867.
2)
Cf.
Icono. <lndr.
ad Bull. Sacrosanct. ad vocero: A multis.
Corpus iur. can.
Ea. Friedbc
r
g.
T. 11.
Accedit titulas de regulis iuris, qui 88 regulis con-
stat.
Quae in libro sexto exstant titulorum rubricae
eaedem sunt quae in Decretalibus Gregorianis atque
secundum eundem ordinem positae.
3. Ex quibus fontibus compilatores hauserint
canones.
Auctorum, quorum decretales in librum V.I. con-
gestae sunt, indicem hunc habeto:
I.
CONCILIA.
Potth.12062
1.
Concil. Lugdun.I.
ao.
1245.
o. 1
2 (1, 3)
3
2 (1, 6)
5
1 (2, 1)
6
1(2
,
3)
7
1(2,6)
8
3 (1,
3)
9
un.
(2, 7)
10
1 (2, 9)
li
2
(2,
15)
12
3 (5, 11)
2. Cono.
Lugdun.II.
ao. 1274.
c. 1
1
(1, 1)
2
3 (1, 6)
3
4 (1, 6)
4
5 (1, 6)
5
6 (1, 6)
6
7(1,6)
7
S11,6)
8
9 (1, 6)
9
10 (1, 6)
10
11 (1,
6)
11
12
t1, 6)
12
13 (1,
6)
13
14 (1, 6)
14
15 (1,
6)
15
2 (1, 9)
16
un. (1, 12)
17
2
(1, 161
18
3 (1, 16)
20
1 (1,
20)
21
3 (3, 41
22
2 (3, 91
23
uu.
(3, 17)
24
2 (3, 20)
25
2 (3,
23)
26
1 (5, 5)
27
2 (5, 5)
28
un.
(5,
8)
29
9 (5, 11)
30
10 (5, 11)
31
11 (5, 11)
II. PAPAILU]I DEC12E-.
TALES.
1.
Gregorius
IX.
(1231
-4
3.)
Tal.
April 1230.
2 ( 2,10)
1 (1, 3)
2
(1, 20)
1 (2, 10)
1 (3,
1':)
1 (3, 14)
1 (5,
2)
2.
Innoc.
IV.
(1243-54.)
Potth.11133
2
(9,
14)
11416 2 (3,
11)
11751
.2
(1, 5)
Potth.21064
2 (2, 1)
12069
1 (1,
8)
21291
3(3, 2:3)
„
1 (1, 13)
24311
1(3, 51
„
1 (1, 16)
24-146
1
(5,
6,
„
2
(2, 9)
244147
s (1, 16)
4
.
Ouibus canonum collectionibus usi sint.
Hosce canones, quibus liben constat, ex col-
lectionibus antea confectis excerpserunt, quae ut
Innocentii IV. et Gregonii X. typis inipressae nobis
prostant, quaeque aliae in codicibus manu scriptis talr
tummodo inveniri possunt, etsí ipsius Bonifacii VIII.
plurimi sint. Qui quideln et suas decretales iam
antea publici iuris factas in compilátioneul reclpi
iussit, sed valde emendatas, et novas composuit, ante-
cessorum decretales rescribendo.
Praeterea earum
D
47
94
5
79
359.
3 (2, 10)
3(2,
15)
1
(3,
20)
1
1
5,
9'^
1
(5,
10)
5(5,11)
1(1,15)
3-5
1.2,14)
1
(3,
7)
1
(5,
12)
2
(
ā
,
7)
7
1
.
5,
11)
1(1,61
1 (1,
11)
1 (2, 5)
1
(2,
12)
1 (2, 14)
1
(9,
15)
4 (2, 15)
1 (3,
9)
1
(5,
4)
1 (5, 7)
1(5,11)
2 (5, 11)
4
(5,
11)
6 (5, 11)
7 (5, 11)
3.
Alexander
IV.
(1254-61.)
Potth. 16300 2
(3, 13)
16308
1 (.,,
23)
8 (5, 11)
1
s
i15 2
(5, 2)
18117
4
(5, 7)
2 (1, 11)
3-2
(5, 2)
3 (5, 7)
4.
U r b an.
IV. (1261-04.)
9 (5,
9)
5.
Clemens
IV.
(1265-08.)
Potth.19089
2 (1, 15)
19326 2 (3,1)
19379
10
(1,
2)
19797
5
(5,
7)
19801
6
(5,
7)
1 (1, 9)
5 (2,
15)
1 (3,
4)
`
11(5,2)
6.
Nicolaus III.
(1' r7-S0.)
Potth. 21362 17
(1, 6)
2162S
3
(5,
12)
21692
1
(2,
11)
Id.
Dec. Ao.II.
1275
16(1,6)
X. Tal.
April.1220
2 (5, 12)
7. Betlifaeill$
VIII.
(129.1-93.)
15i21
15123
1
0121
15127
15128
15454
Potth.21491
21 (1, G.
24520
un.
(5, 3)
24631 34 (1,
6)
21085 24 (
5,
111
1 (1,
2.
2
„
4-15
(1,31
1-5
(1, 4)
un. II, 5)
13-23
(1,
6)
25
-10
1
1, 0
1
35-
1
4 (I,
61
45
-47
(1,
(5
)
1.9 (1,
ī
)
3.4
(1,
31
3. 4
c 1,
91
tul.
(1,
10)
1.
2 (1, 11)
2.
3 (1, 131
3-1
(1, 1
5
)
4
-7 (1,
16)
9 (1, 16)
un.
(1,
17)
1-3 (1,
18)
1-9 (1, 19)
3 (2,
1)
2. 3 (2, 2)
(2,3)
1
-3
(2, 4)
2(:',5)
2 (2,
6)
1. 2
(2,
8)
2
('
2,
9)
2 (2, 11)
2 (2,
12)
1. 2 (2, 13)
4.5
(2,14)
6-12
12,151
un. (3, 1)
un.
(3, 2)
3)
4
-41 (3, 4)
1. 2
(3,
6)
2-S (
3
,
7)
1
(3, S)
1 (3, 10)
1. 9 (3, 11)
1-
5
(3, 1
2
,
3-6
(3,
1-1,
un.
1:3,
15)
un. (3,
1(3)
un.
(3, 18)
un.
(3,19)
3-5 (3, 20)
un.
(3, 21)
00.
(3,
22)
-1. 5 (3, 23)
1-3
(3,
24)
un.
(4,
1)
no.
(4,
2)
1-
3
,1,
3)
1.
-
9
(5, 1)
12-20 (:í,
2)
•
3,5,-1f
•
í
(
J, lll
7-12
15,17)
2.
3 (5, 101
12
-2
3(5,11)
4.
5 (5,
12)
de
rcgul.
inr.
LII
LI
PROLEGOMENA.
DE
decretalium, quae
in
prioribus compilationibus exstant,
textus valde mutatus est, ac tantummodo Innocentií
IV.
atque Gregorii
X.
constítutiones
non
ita sunt emen-
datae. Ubi Bonifacius
in antiguas
decretales sua
inseruit
verba,
numquam
ea de re
lectorem docuit,
atque perraro Raymundi morem secutus initialia ípsius
decretalis
verba in
suae
principio
posuit
1
,
ut unde hausta
esset discerneretur. Lacunae,
si
quae
in
antiquis de-
cretalibus aderant, numquam expletae sunt, inscriptiones
paucae inveniuntur
2
,
subscriptiones nullae.
II. DE
EDITIONIBUS
LIB. VI.
De
editionibus
XV.
saeculi,
Romana,
B&hmeriana, Richteriana.
Editionum
XV.
saeculo confectarum maior nu-
mcrus est quam Gregoriani libri
3
, etsi neque eae,
ncque posteriore tempore, neque demum ao.
1582
Romae parata, cuius textum vim legis habere voluit
Papa, ad
textum libri castigandum multum confer-
rent, quarum omnium Bühmerianam atque Richteria-
nam
solas
commemorandas esse censeo. Bóhmer
t
l
uidem textum Romanum
mutare
conatus est et duos
contulit codices manu scriptos, quorum
alter in
Biblio-
theca
regia
Berolinensi
(fol. no. 9.), alter in
Casselana
asservatur, uterque
XIV.
saeculo scriptus est.
Rich-
ter
Romanum servavit textum, qui
uno
codice
Lipsiensi ms. collato Bbluneri quoque addidit
varias
lectiones eo
loco,
ubi
in
Lipsiensi codice
folía
quae-
daul exciderunt; Gregorii
X.,
atque Innocentii
IV.
decretalium unum codicem manu scriptum praeterea
adhibuit.
1)
In
decem capitibus
ex
Innoceutiana
Bulla:
Romana ccclesia
haustis,
(cf.
supra
p. L.1
2. (1,
8.12. (2,
14.13. ib.;
1.
(3,
7.) 1. (3, 9.)2.
(3,
14.) 6. (5, 11.)
7.
íb.
1.
(5,
12.1-
cf.
1;(3, ?3.; et
2.
(3,
13.) 3.
(5,
7.) 8. (5, 11.)
2)
decrctalcs iescrlptae sant:
(Jrégorü
IX.: 1. (3, ]3.)
fratribus praedicatorib. et minorib.
1. (
,
5., 2)
Remensi archiep. etsuis suffragan.
/anee. IV.:
2. 1
,
1, 3.) in C.
Lttgd.
3.
1.(1,6.)
1.
(1, 16.)
7. (2,
1.)
1.
1,2.
3.)
1..2, 5.`,
1.(2,9.)
3.
12,
Id.)
1.,2,14.)
2.
14.)
15.)
1.^.5,4.)
1.
1,5,
7.)
1.
(
5,10.)
51
1-.1.
;5, 11.)
2.
;1, 8.)
Baronib . . . regni Portugalliae.
:i. (2,
11.)
praeceptori hospit.
S.
Ioannis
etc.
1.
,
3,
7.)
dil.
filia
_lndreae
capen.
postro.
(%rcg..l".:
un.
(
1,
1.)
ex Cene.
Lugd.
3-15. 1, 6.)
9..
12.)
2.s.(1,16.)
1.(2,11.)
3.
1,3,
2. (3,
8.)
un.
(3, 17.)
2.(3,20.)
1.
1,5, 5.1
sin.
(5, 8.)
9-11.
,
5,
11.)
a1c*.
IV.:
9. 1,3,
14.1
fratrib. Praer.licatorib. et
min.
J
-s.
5,
2.)
lnquisilorib. ]meret. pravit.
Cluua,tis
IV.: 2.
t
,
1,
15.) Tit. S. Cacciliae presb. Cardin.
10.11.
1
,
5,2.)
Luquisitorib. haereticao pravit.
IJouif.
VIII.: un.
(3. 1
.
1.) Parisiensi
capitulo.
un.
1,3,
10.)
Bitor. ep.
2.
(5, 9.)
12.
1
,0,
2.)
Inquisitoribus haereticao pravit.
3)
Ap.
Ilttil+ieml
cnumeratae sunt
45.
L•'dd.: Argent. (,3583.)
s. I.
et
a.:
3584. 3585.; s. 1.:
3601. 3605.
3618.; Mogunt. 35S6-
7.
3590.
3593.; ltomae :
:1588-9.
3591.;
Spir.: 36011.: Mediol.:
3602.;
Norintb.:
3603.3613.;
Venet.:
.1592.
3598. 3604.
3606
-11.
3614-16.
3620-5.
3628-29.; Basil.:
3594-6
361'2.
1019.
3626.; Vindob.:
3597.;
Paris.:
3627.; Patas.:
3599. -
cf.
Bickell. 1.
c.
p.
87. sgg.
EDITIONIBUS
LIB. VI.
2. De mea
editione.
Textus meae editionis idem ac Romanae est,
sed
ut
genuinum Bonifacii
opus ante
oculos poneretur codices
collati sunt hi:
1.
Codex bibliothecae publicae Trecensis (olim
Clarevallensis
L.
22.)
no. 1716.
binis columnis
optime
scriptus, cuius
in fine
legitur: „Explicit
VI. lib.
decreta-
lium compositus
per
dominum Bonifacium
P. VIII.
quem
scripsit Christianus Gebennensis ao.
dom.
MCCCI. et
complevit
die
sabbati
ante
festum cathedrae
b.
Petri
ap.
Amen."
Vetustissimus igitur est nostri libri Codex
manuscriptus,
tribus
annis
post
editionem exaratus.
A me
A
signatus est.
2.
Cod. lat. olim Haenelii nunc Bibliothecae Pau-
linae Lipsiensis. Scriptus est
in Italia XIV.
saeculo
ineunte, bellissimis imaginibus ornatus, glossaque Gui-
donis
de
Baysio instructus.
A me
B
signatus est.
Quum hoc duos totos contulerim Codices, alios eis
locis inspicere
satis
habui, ubi
in
illis duobus
varias
lectiones inveni. Ii sunt:
3.
Cod. lat. Monac.
329.,
quem ao. 1J39. Georgius
Leonberger praeceptori Viguleo Hundt
dono
dedit;
cóntinet manu eiusdem „Guilermi viri rigidi" Italici
a) lib. VI.
cum glossa Ioannis Monachi,
b)
Extravagan-
tium compilationem,
de qua infra
disseram
c)
Dini
commentarium
ad
tit.
de
regulis iuris
d)
casus sexti
libri
a Ricardo de
Senis compositos
l
d)
Ioannis Andreae
summulam sup.
IV. lib.
decret.
A me C
signatus est.
4.
Cod. Bibliothecae Universitatis Vratislaviensis
II, F.
14. olim capituli Glogaviensis. In Germania
medio
saec.
XIV.
scriptus, glossa caret.
In
eodem volumine
inest Ioannis Andreae apparatus
multo
posteriore
tempore additus.
A
me
D
signatus est.
5.
Codex Biblioth. Universitatis Regimontanae
Fff
7
continet librum
VI. sine
glossa
in Italia
ineunte
XIV.
saeculo scriptum, et
Apostillas super lib. I.
et
II. lib. VI.
Decretal.
eodein exeunte saeculo ibidem exaratas, extra-
vagantium denique compilationem,
de qua infra
disse-
ram.
A me E
signatus est.
6. Cod. lat. Monac. 17163.o1im Scheftlarniensis(163.)
in
Germania ineunte
XIV.
saec. scriptus, glossa caret.
A me G
signatus est.
Huc accedit Cod. Lips. 9
7
2., qui inter alia continet
lib. VI.
cum glossa Ioan. Ancireae,
in Italia
ineunte
XIV.
saeculo scriptus, quem
Richter
iam contulit ego-
que
lit.
G
signavi.
Ut
in
editione Decretalium Gregorii
IX.,
eas
solas
varias
lectiones recipiendas esse censui, quae aut
maioris • momenti esse viderentur, aut eaedem
non in
uno
tantum Codice exstarent, aut denique alia quavis
auctoritate firmarentur. Ubi vero
pro
certo cognosci
posse arbitratus
sum
Bonifacii textum
non
cum edi-
tiO111s Romanae textu concordasse, notae
numero .
asterlsculll (*) apponendum curavi.
Bonifacium vero
in
Collectionem suam recepisse
eas decretales quas Innocentius
IV.
collegerat iam
supra
exposuimus. Quum
y
ero
hic
in Bulla
Ad expedielados5
4)
Hules
libelli
tiento
hodiernus scriptor fecit mentionem.
5)
Ad expediendos
Codos
mnitiplicinm quaestionum, quos
de
rebus
ingiter emergeutibus
contra varios
positivi iuris
articules humana°
in-
dagiuis indneit infirmitas, nonnulla temporibus nostris novarum decreta-
]inm,
con
stitutiontmt, epistolarunt
remedia
etnanarunt, quae praedecessorunt
n.
strenuis sunt subiecta laboribus,
per
quas fuit
ad
conuuunem omnium et
maxime stldeutinn
t
ntilitatem vigilantissimis exeogitationibus desndatum.
Verum sicut accepimns cis constitutionibtts decretalibus gttaedmn ali;tc
sub
nostro confeetae
nomine ab
aliquibus inseruntur, gn;ls nostr;te approbationis
co
non
provexit auctoritas, ut cum aliis, quas lecttln
babero
el.'nsuilnns,
in
1?•
•il
.i1P
c. 1 id.
c. 2 „
e.
3
,>
-(5)
c. 7
e.
8
c. 9
c. 10
c. 11 „
c. 12
c. 13
e. 14
c. 11
c. 16
c. 17
c. 18
c. 19
c. 20
c. 22 „
c. 23 „
c. 21 „
c. 25 „
c. 26 „
c. 27 „
c. 28 „
c. 29 „
c. 30 „ (3)
c. 32 „
5 „
c. 4 ,
c.
),
„
„
„
„
„
„
„
„
(• ?)
c. 1 id.
c. 2 „
c. 3 „
c. 4
c. 5
e. 9
c. 10
c. 11
c. 12
c. 13
c. 14
c. 15
c. 16
c. 17
c. 18
c. 6
c. S
c. 22 „
e. '23 „
e. 24 „
e. 25 „
c.26 „
c.27„
c.28„
e. 29 „
c. 30 „
c. 31 „
„
(4)
„
„
„
„
„
„
„
c. 1 id.
c. 2 „
c. 3 „
c. 4 „
c. 5„
c. G
„
(
r
)
e.
8„
^.
9 .,
c. 10 „
c. 11 „
e. 12 „
c. 13 „
c. 11 „
c. 15 „
c. 16 „
e. 17 „
c. 18 ,,
e. 19 „
c. 20 „ (7)
e. 21 „ (s)
c. 22 „
e.23 „
c. 24 „
c. 25 „
c. 26 „
c. 27 „
c. 28 „
e. 29 „
c. 30 „
c. 31 „
c. 1 id.
c. 2 „
c. 3 „
e.
5 „
(3)
e. O „
-
(10)
C.
S„
c.
9
c. 10
c. 11
c. 12
c. 13
c. 14
c. 15
e. 22
c. 16
c. 17
c. 1S
e. 19
c. 23
c. 24
c. 25
c. 26
„
,,
l
l^)
]3)
(71)
c. 27
c. 28
c. 29
e. 15 „ (ti,)
e. 46 „ (70)
c.31 „
c. 1 id.
c. 2 „
c. 3 „
c. 4 ,
c. 5 „
e. 6 „
-
(
7i
)
(15)
c. S
c. 9
c. 10
c. 11
e. 12
e. 13
c. 15
e. 21
c. 16
c. 17
c. 1S
„
1,
„
„
(10)
1,
e. 20 „ (21)
-
(.,.,) (23)
c.22 „
c. 23 „
c. 24 „
c.25 ,
e. 26 „
-
^
10
e. 27 „ (2a)
c. 30
e. 31
c. 32
1 id.
3
„
(=')
o
c.
e.
c.
5 „
c.
„
9 „ (`-
50)
c.
e. 10 „
c. 11 „
c. 12 „
c. 14 „ ('')
e. 18 „ (-")
c. 19 „
c. 20 „
e. 21
'
tit. de lib. cont.
c. 22 „
e. 23 „
c. 24 „
e. 27
C.
2„
c. 33
c. 34
c. 35
c. 39
e.
40
c. 44
„
„ (22)
„ (23)
LIII
DE MEA LIB. VI. EDITIONE.
LIV
omnes enumeraverit decretales quas ipse confecerat, aut
quas
a Gregorio IX.
confectas repetierat, istum numerum
iudiciis et ín scholis debeant eisdem iuris artieulis contineri. Ne ergo per
commixtionem huius opinionis cuiuslibet umbra speciem veritatis usurpans
aliquos in confusionis abducat errorem, constitutionum, decretalium et epi-
stolarum, quas temporePont. n. edidimus, quasque in corpore iuris contineri
decernimus, tibi competentibus assignatas titulis duximus transmittendas,
discretioni v. per apost. seripta maudamus, quatenus ea magistris et scola-
ribus diligenter exponens ex parte nostra districtius prohibeas, ne quis ali-
quas sub nomine nostro editas vol edendas in iudiciis vel in scholis acl-
mittat absque mandato sodio apost. speciali. Principia vero illarum sunt
hace et hi eorum tituli, prout per ordinem subscriptum videtur et competere
dignoscuntur: De
rescr.
1. eum 2. praesenti. 3. statuimus. 4. dispendia.
De
elect.
5. stat. 6. in elect.
De
snppl. negl.
7.
Boro. S. Grandi.
De
qff.
tic.
9. Ro.
De off.
iard.
del.
10. Statuimus.
De o.
leg.
11.
Officii.
De off.
ord.
12. Rom.
De
in
inte
,
gr. rest.
13. Ecelesia riostra. De
arbitr.
14. Probsndae suspicionis.
De
ind.
15. Iuris.
De foro comp.
16. Rom.
De lit.
cont. 17. Exc. peremt.
De rest.
singulis
in libro VI.
receptis apponendum curavi. Quas
Innocentii decretales
l
contuli eum Codicibus:
spot.
18. Frequens.
De dolo.
19. Actor qui.
De lo
Vd
]nilt.
20. Eum qui.
De
coufessis.
21. Stat.
De
testib.
22. Ad hoc, alias Praesentiurn. 23. Ront. eccl.
24. Mediatores.
De except.
25. Pia consid.
De
praescript.
26. Venerabilintn.
De
sent.
et
re iard.
27.
C1un
aeterni. 28. Ad apost. 29. Sane.
De (r
i
mel!.
30. Cordi.
31. Legitima. 32. Rom.
De pule?).
et tlignit.
33. Licet in beneficias. 34. l3revi
responso. 35. Quaesivit a nobis.
De conccss. eccl.
36. Quia in cnnetis.
Dc reb.
eccl.
37. Dudum.
De regular.
38. Non solum i. f.
De censib.
39. Rom.
Qai
frl.
sint
lega.
40. Quondam Thomas.
De konaic.
41. Pro bum. gen.
De
privil.
.12.
Volentes.
De
poeuis.
43. Ron).
De poenil.
ct
remrss.
.14, Ron).
De
seut.
c.r.coau.
45. Cum mcdicinalis. 46. Solet. 47. Statuimus. 43. Quia periculoswn. 49. Reos.
50. Dii. filio. 51. Ardua mons. 52. Viri ecclesiastici. 53. Ad expediendos.
De
rerb.
signaf.
54. Venicns . . . Datnm Assisíi V to. Idus Sept. Pontif. nostri
a. XImo., (i. e. IX. m. September 1253.)
1) quo ordine Innocentia
n
ae decretales in Codd. col!. eollocatae sint
ex tabula infra seripta intelligi potest.
Bühmer.
Mansi.
T. XXIII. p.6.
C. Vrat. II.
C. Monac. lat.
C. Monee. 23.
F.30.
14011.
C. Ilaenel .
C. E rl. 464.
De
rescriplis.
c. 1.
Cum in mullís
c. 2.
Praesenti decreto
c. 3.
Dispendia litiuni
De electione
etc.
c. 4.
Statuimus, ut si quis
c. 5.
In electionibus
De
saapplcuda.
c. ti. Innocent. episcop. (Cum iuter)
c. 7.
(.rancli non immerito
De
gj¡ic.
aicmii.
c. 8.
Romana eccl. etc. Cuna Remensis
De
g(jic.
dele,gati.
c. 9.
Statnitnus, ut eonservat.
De
qffic. legati.
e.
10. Officii nostri debitttm
De
qffic. ordisaarii.
c. 11. Romana cedes. etc. Prohibemus.
De
iudiciis.
e. 12. Iuris esse ambiguum
De
foro comp.
c. 13.
Rom. cedes. etc. neo appcllat.
De
litas cante.statione.
c. 14.
Exceptionis peremptor.
De
re.stitrt. spoGeet.
c. 15.
Frequetis et assidua
De
dolo
ct conla
a
r+nc.
c. 16.
Actor qui venire ad
De
eo qui naittitar
etc.
c. 17.
Eum qui super
De
confessis.
c. 15. Statuimus, ut positiones
De
testibtis
et attestat.
e.
19. Rom. eccl. etc. In appellatiouis
c. 20. Ad hace quia in quadam
De exceptioniber.s.
e. 21.
Pia consideratione
De
sesdent. et
re
iudicata.
e. 22.
Cum aeterni tribunal
c. 23. Ad apost. dignitatis etc. Sane
c. 21. Abbate sane etc. abbas de
De
appellatiws.
c. 25. Cordi nobis est
c. 20. Legitima suspicionis
c. 27.
Rom. eccl. etc. Cuan suffraganeor.
De
cosacessiaae
praeb.
c. 28.
Quia cunctis.
De
rcb. eccl.
aliesasulr's.
c. 29.
Dudum eta. Dictus
De
ccnsibns
etc.
[Statuinms ut quilibet.]
e. 30. Reman. eccl. etc.
(1) Mansi 11.1. e. G. inveuitur: Romana yero ecelesia et. i. Edietum vero
per Quemenses.
524 Hoc loco deest ap. Bühmer c. 21. Mansi 1. e. Praescntium auctori-
tate manclamns.
53) c. 31. Mansi tit. De rebus eccl. non alíen. ap. Bühmer. e. 32. tit. De
regularibus.
(11 c. 7. Cod. Vratislaw. deest ap. Bühmen exstat ap. Mansi 1. c. c. 0.
Romana
y
ero cccl.
(5) c. 21. ap. Mansi conictnctum est in C. Vratisl. eran c. Ad hace.
(61
c. 7. C. Monac. 14011. Romana ecclesia et i. (cf. No. 1. 4.)
(7) c. 20. Bühmer. ad haec coniuuctum in C. Monac. 14011. eum c. 20.
Romana eccl. et. 1. In appellat.
581 c. 21. Cod. Monac.14011. Praesentiuin auctoritate deest ap. Bühmer.
(cf. not. 5 et 2).
(9)
c. 4. Cod. Monac.23. Reus quogtto in rell. cuna c.3. Dispendio, litinni
coniunctum est.
(10)
c. 6. Bühmeri doest, exstat c. 17. Romana eccl. et. i. cf. (1).
5111 c. 15. Btihmer. Frequens et assidua deest C. Mon. 23., chi est e. 22.
(12)
c. 19. Bühnieri R. e. et. i. In app. deest C. Dlon. 23. hoc loco exstat:
c. 21.
(13)
c. 20. Bühmeri Ad liase quia in quadam=c.19. C. Mon.23. Ad haec
quia per quandam.
(14)
c. 20. C. Mon. 23. Praesentium auctoritate deest ap. l30hmer.
515) e. 30. coa. Monac. 23. Exhibita nobis Nicolai deest ap. Bübmer.,
Mansi, C. Vrat., C. Monee. 14011.
(16) c. 28. 29. ]36hineri desunt in C. Monee. 23. hoc loco exstat c. 28.
e. 45.
el.
tit., c. 29. 11611. e. 40. C. Monee. 23.
5174 c. 7. Cod. Ilaenel. Romana vero occlesia deest ap. Bühmer. (cf.
not. 1. 4. 6.)
(18)
c. 7. Bühnier, graneii non immerito decst in Cod. Haenel.
(19) c.14. C.Haeuel. In sutfragancoruun remensis deest ap. Biihrner. etc.
(201 c. 15. Bülun. Frequens hoc loco deest in C. Hacuel., ubi
c. 21. est.
(21)
c.19. Bülun. Rmo. eccl. et. i. In appellat. deest hoc loco in C. Itacne].,
ubi est e. 20.
(22)
c. 19. Cod. 'faene'. Praesmutium auctoritate deest ap. Bühmer.
(23)
c. 20. Bühmeri Ad hace quia deest h. 1. in C. Haenel.
(24)
cf. not. 16.
(25)
e. 2. Cod. Erl. 441. Espediendos cansar/ni deest ap. lliihmer.
Mansi, etc.
(26)
c. 8. Cod. Er1.461. Rom. eccl. et. i. edietttm vero per Rem. deest ap.
Bühmer. (cf. not. 4. 6. 17.)
(27)
c. 13. Cod. 17r1. 464. Licet legatos deest ap. Bühmer. et rell.
(28)
I-Ioe loco sequuntur in C. Erl. 401.:
c. 15. L•'eclesia quao ad rotractandam.
e. 16. Probando.° suspiciouis.
c. 17. Contingit interdnnt.
(29)
c. 26. C. Erl, 441. Gregorius etc. praesentium auctor. deest ap.
Bühmer.
(30)
e. 27. C. Erl. Mediatores per quos deest ap. llühmcr.
et
rcll.
(31)
e. 29. C. En'. Venerabilium fratrum de°st ap. L'ültmor., exstat C.
Mon. 23. c. 41.
(32)
Roe loco exstant in C. Erl. 464. decretales:
c. 36. Lícet in beneficiis.
e. 37. Brevi responso uobis.
c. 38. Quaesivit a nobis t. fr.
(33)
Hoe loco exstant in C. l:rl. 164. c. 11. Graven) nobis.
c. 42. Siguiflcasti.
D*
LVI
LV
PROLEGOMENA.
DE MEA LIB. VI.
EDITIONE.
a) Monac. 14011.
a me
signatus est:
Ia.
h)
Monac. 6904.
a me
signatus est:
Ib.
c)
Cod. Haenclii Decret. Gregorii
IX.
a me signatus
est:
Ic -
de quibus tribus codicibus corderas quaeso,
quae supra p. XLII sq. exposita sunt.
d} Cod. lat. Monac. 23.
XIV.
saec. ín Italia scriptus.
Decretales continet Gregorii
IX.
et Innoc.
IV.
A me
Id
signatus est.
e)
Cod. Lips. 980., quem Richter iam contulit. A me
signatus est:
Ie.
Huc
accedit edit. Concilii Lugd.
I.
a Mansio in
Conci]. Collectionc curata, quam
If
signavi.
Deinde Bonifacius Decretales recepit, Gregorii X.,
quas iam ille eodenl volumine collectas ad universitates
transmiserat. Huius conlpilationis collati sunt codices:
a)
Cod. lat. Monac. 1,.1.011. cf. supra pag. XLII.; a
me
sign. est:
Ha.
b)
Cod. Bibl. Universitatis Vratislaviensis II. F.
30.
()hm ad monasterium Heinrichau pertinens, una eadem-
que mara
'
in Italia XIII. saeculo scriptus contínet: Decret.
Gregorii
IX.
cum glossa, Compilationes Innocentii
IV.
et
Gregorii X. cum glossa, Nícolai constitut.: Cupientes, -
sed foliunl codicis hoc loco desideratur. Bellissimis
paparum abbatumque imaginibus ornatus est. A me
signatus est:
Hb.
c)
Cod. Bibl. Universitatis Erlangensis 464. Post
Gregorianam compilationem continet decretales Grego-
rii IX., Innoc. IV., Gregorii X., Nicolai III., Alex. IV.,
Clementis IV., Urbani IV., Simonis legati. Diligenter
descriptus est ab
Irmischer'
iisque auctoribus quorum
ille fecit mentionem; eum, et Phillips et Schulte
2
in-
spexerunt.;
a me
lIc
signatus est.
d)
Cod. lat. Monac. 3202. olim monasterii Aspa-
censis XIV. saec.
in
Italia scriptus, continet: Decret.
Gregorii IX., Innoc. IV., Gregorii X., Nicolaí III.: Cu-
_p
icntcs
cum glossa Garsiae. A me signatus est:
Hd.
Huc accedunt Cod. Lips. 980. a Richtero collatus, a
me lit.:
Hf
signatus et editio concilii Lugd.
II. a
Mansio
ín ampl. Concil. Collect. comparata, quam
Hf
signavi.
Tertio loco Bonifacius reliquorum paparum recepit
decretales, quos supra enumeravi. Harum quasdam
ínvenire
mihí. licuit Potthast
duce in
libris impressis,
quasdaln
in
codícibus manu scriptis:
a)
Erlangensi
supra
memorato
b)
Cod. Musei Bohemici Pragensis
I.
B. IV. quem diligenter
Schulfe
descripsit
3
; a me
L
signatus est,
c)
Cod. lat. Monac.
213.,
olim Schedelii,
qui continet inter alia Decretales Alex.
IV.
et Summam
quandam
ex
paparum - inde
a Gregorio
IX. usque
ad
Bonif. VIII. - decretalibus
compositor). - A me
M
signatus est, d)
Cod. Regimontano
i ¡60.,
olim monasterii
Peplinensis, XIII. exeunte saec. exarato, quem descri-
psit
Steffenhagen
4
;
a me
h'
signatus est.
Quarto denique
loco in libro VI.
insunt decretales
ipsius
Bonifacii VIII., quarum quaedam iam antea publi-
catae in libris impressiscodicibusque
manu scriptis citatis
inveni, quasdam, quas Ioannes Andreas - cuius
verba
imprimenda curavi -
ex
prioribus aliorum paparum de-
cretalibus emanasse tradit, cum illis conferre licuit.
At Bonifacius
non Raymundi pressit vestigia, qui
in
decretalibus edendis
verba
mutavit et omisit,
sed
semper eam secutus est rationem, ut 011llssa
in
textum inseri possent.
Innno Bonifacius
numquam fere
praedecessorum, quorum decretalibus in suis conficíen-
dis usus est, verba recepit, sed sententiam adferre
satis habuit. Hanc ob causam non eam ingressus sum
viam, quae mihi in Gregoriana
editione
recta
esse
videbatur, ut omissa
in
textum insererem,
sed
de-
cretales, quas a Bonifacio adhibitas invenire potui,
variasque illarum lectiones, quas Bonifacius ipse in
Compilationem
recepit,
sub
textu ponendas curavi. Ita
duae sunt
partes
annotationum, quarum
una
numeris
signata varias continet lectiones ex Codicibus libri VI.
haustas, altera litteris signata indicat, quomodo Boni-
facius pristinum ius
prioresque decretales mutaverit.
Dlansi.
C.
Vrat.
II.C.
iSlonac. lat.
BGlnuer.
T.
XXIII,
p. 6.
F. 30.
I
1
1011.
C.
â
Ionac.
23.
C.
Haenel.
C.
Erl. 46-1.
c. 32 id.
c. 33 „
c.
34 „
c.
35 „
c. 36 „
c. 37 „
c. 3S „
c. 39 „
c.40 „
e. 41 „
c.
42 „
c.
43 „
c.
34
id.
(31)
e.
31 „
e. 33 „
e.
35 „
c.
31 „
c. 37
„)
c. 3S „
c.39 ,
c.
40
c. 41 „
c.
42 „
c. 32 id.
c.
33 „
e. 34 „
c. 35 „
e. 36 „
c. 37
c.
37
c. :19 „
c.
-10 „
e. 41 „
c. 42 „
c.
-13 „
c. 32 id.
e.
49 „
e.
47 „
(ae)
c. 33 „
c. 34 „
e. 35 „
c.
36 „
c,
37 „
e.
38 „
c. 39 „
c. 40 „
(37)
-
(is)
c. 2S id.
c. 46
id.(11)
c. 44 „
c. 43 „
c. 43 „
c. 47 „
c. 29 „
c.
48 „
c. 30 „
c. 49 „
c. 31 „
c. 50 „
c. 32 „
e.
51 „
c. 33 „
c. 5
2 ,
c. 34 „
c. 53
c. 35 „ (
1
e)
c. 5
6 ,
1
'
-
1
(49
n
(49
)
j
c. 60 „ (13)
De homicidio
rol.
c. 31. Pro
hurnani
Ile rcgtlhu'ibm.s.
e.
32.
Non solum
in
fcu-orem
De piirile;lü.s etr.
c. 33.
Volentes lihertatem
De pocnis.
c. 34.
Itom.
ce el. etc.
Licet aut.
Dr,
pornilrnliLs
cte.
c. 35.
1iom. ecel.
etc.
Quaestoribus
De scnlcnt. r Xcom.
c. 36.
Cum
medicinal
is
c. 37.
Solct
a
nonnullis
e.
:38. Statuimus ut nullus
luid.
c.
39.
Quia
liericulo,tnu
e.
40.
Ron:.
eccl.
etc.
Ceterum iuterd.
c. 11.
Dilecto
ftlio
De rcrL.
c. 12.
Vonieus
etc. per
illa
c. 40.
In recta
statera.
c. 41.
Exhibita nohis Nicolai
(cf.
not.
15).
c. 42.
Romanus pontifex.
c. 43.
Voleutes libcrtatem - Biihmer. e.
33.
c. 44.
Non
solum
in
favorem - Bühmer.
c. 32.
e. 45.
Iohannes fraiapanae.
e.
41.
42. Bühmeri desunt
in C.
Haenel.
lloe
loco
desuut ap. Bühmer. et re11. Decret. quae
in C.
Er1.4G4. exstat.
c. 45.
Qnonclam Thomas
de
Exing.
Hoo
loco
deest ap. Bühmer. et roll, decret. quao
in
C.Erl. 464. exstat.
c. 55.
Perloctis nostris litteris.
Hoe
loco
desunt ap. Bühmer. et rell. decretales quae
in C.
Erl.
464.
c. 57.
Arduis mens nostra.
c. 59.
Viri ecclesiastici
vitae.
c.
G0. Ad
expediendos
nodos.
1)
Haudsehr. ICatal. d. IJniv.
z.
Erlangen.
p. 136.
2)
Phillips,
K.
R. IV, 347.;
Schxelte,
Die
Decretalen
1. c. p. 704.
3)
Die
Decretalen.
1. c.
41 Catal. Codie. rnanuscr. bibl. regiae et Universit. Regimontanae
Fase. I.
(Regimonti
1561.1 p. 7.
sq.
(40)
(41)
(42)
(43)
exstant
(31) c.
33.
Tfansi tit.
Do
prívilegiis. I36hmer. eod.
(351 e. 57. I38hmer. tit.
De
sont. excon . deost ap. Mansi
I. c.
(36) c.:12.
33.
I3iihmeri desunt
h.
1.
in C.
3Ionae.
23.,
ubi exstant c.49. et
47.
(37)1loe
loco in C.
lllonac.
23.
decretales exstaut:
c.
11, Venorabilium fratrum nostrorum.
c.,12. Idem : Iu
recta
statera.
10. De dccimis.
e.
4:1. GrLVem nobis dilectis.
íd.
De coAecsSiortc
pracbcxdctc rel ccelesllte non racatíts.
c.
44.
Dilecto filio
Audreae capell;u
t
o
(c.
45.
cf.
not.
16. c.
40. cod,
lit. I)c prir8cgüs.
c. 17.
Volentes libertatem (cf. not.
361.
id.
De rc
r
h.
s
{grvif.
c.
48. Dentens et.
i. por
illi
(c. 49.
not.
301.
c. 5
0. Nulli
ergo necia
hominum.
^
e. 51.
Cum
in
1'ridoricum.
(331
c.
12.
131ihmeri deest
in C.
Jfonac.
23.
(391 Hm:loco
sequuntui
in C.
Haenel. decretales:
e.
30. Venet:3bilium
f. n.
c. 38.
Procurator
y
ero
les.
e. 39. Graven,
nobis veuerabiliis.
Itero quod postmodum auno quo supra(1J11)XII.
Kal. Aprilis, quibus fuit festum S. Benedicti Abbatis,
dictus 1'apa exsistens curo curia sua apila castruul de
ilontili
j
o
dios ces. Avinio n. coram se in consistorio
publico sisas constitutiones decretales quas in O.
Viennensi ordinaverat, publicara fecit, quae bodie
Clementinae vocantur; sed postea iulirmitate prac-
ventns ad studia generaba per erran transmissae non
fuerunt, sed sic publicatas tunc remauseruut, deuec
per sumo successorem executioni de
l
/
t
amiz/tac tite-
runt. — t 111.1. lita VI.
Bal.
110. quae nonduu1 fue-
ran1 ad
gevoralia
studia destinatao sed usgtte tulle
steterant in suspenso. III.
I itu
fol.
XXII. p. 157.
:\n
uo
1).
corlen'
-(1311) in testo s.
llenedieti abbatis
Xllf. Kctl. ,\lsilis
01 castro de Mon-
tiliis,ubi tuno cu-
ria morctbatur, 01.
1'. fecit iur.ousist.
publicari cunsti-
tutioues, qua; pri-
us fccerat«dina-
r], etc.
al iu- 1"ilrc
1V.
(Court
u
l. Ifal-
Letsfud.)
Ao Do. 1313 in festo B.
Benedicti Abbatis scil. XII.
Kal. April. in castro .
consistorio
unum quem solebat septi-
mum decretaliumappellari
sieut VI. Bonifhcius P. an-
teeessor
. . 1XXI. dio . . liber
fere quacirieunio
lila IV.
Bal.
So.
LVII
DE INDOLE ET RATIONE CLEMENTINARUM.
LVIII
Cz-
Quibus expositis cognosces
in
edendo
libro VI. me
conatum fuisse
ea
praestare, quae sedulitas omnium
meorum antecessorum praetermiserit.
Et
si
inveneris decretales, quas imprimendas curavi,
emendationibus nonnumquam carere, attendas velim,
codices saepe perquam negligenter scriptos esse, et
meliores textus mihi invenire
non
licuisse. Hoc quoque
loco
repeto, quae iam
in
Gratianea
mea
editione
sum
praefatus, meliora prosequenti verendum esse, ne
bona
ipsa impediantur.
C. CLEMENTINAE.
I. DE INDOLE ET RATIONE CLEMENTINARUM.
I.
Quis qua aetate confecerit.
Quomodo
Clementis
V. Constitutiones confectae sint,
Ioannis
XXII. Bulla, quacum universitatibus transmissae
sunt, quamque Editioni meae praemissam invenies
edocemur. Etenim Clemens V.
multas
constitutiones
quas in Concilio Viennensi quin cucan ante el post ipsum
concilia/7z edz'derit in ununz volumen conectas v
a
liere
voluisse
traditur izz
commune
subiectis, quum lamen as-
sidua occupatio circa magna ac sortis humanae condado
quae zpsum de medio sustulit in causa fuerint, ut suunz
in
hac parte
propositum
non inzplerel.
Quae
Ioannis
XXII.
verba confirmantur iis, quae
Bernardas Guido
in vita
Ioannis XXII. protulit'. Sed si quid sibi velit narratio
ista diligenter attenderis, haudquaquam negare Ioannem
Papara concedes, singulas illius compilationis decre-
tales a Clemente ipso V. iam antea publici iuris factas
esse, et re vera c. I. (2, 1.) et c. un. (4, I.) in extra-
vagantium decretalium collectionibus receptae erant,
quo probatur eas in scholis et iudiciis ante a. 1317.
adhibitas esse. Sed
Ptolenzaeus
quoque
Lucensis
tradit
2
, Clementem V. die mensis Mart. a. 1314.
Montiliis prope Carpentoratem quasdam decretales
factas in Viennensi concilio publicasse.
Quarum una
fuit declarado corran, quae ad Imperatorem periz'nebanl;
circa Papanz vide/ice!, quod tenetur ad iuramentum prae-
standum Papae de observando euzzz, el ipsius aura; e/ sunt
duo: Unum quod debeat 'acere, antequam Romanz venial
et habetur in Decreto dise. LXTIL Cap. Tibi Domino.
Secundunz est, guando vezzit Romam pro aurea corona;
quod quidem iuranzentum cantinetur in pontifican Donzini
Papae. Secunda constitrdio fuit, quod post mortem Papae
z'n
civitate, ubi est audiencia, fiat electio, si papa moriatur
extra locura audientiae. Terna '
r
ail de S. Trinitale,
in
qua fzt confessio fidei. Qzzarta fuit de revocatione sen-
lentiae Imperatoris contra regem Robertunz; sed isla non
fui, 'acta in Concilio, sed tunc guando
izz
scriplis re-
vocavit onznem processunz factunz per Imperatorem contra
Reg enz Robertunz.
Istae quarum
Ptolenzaeus
mentionem fecit
decretal es
in
constitutionibus Clementinis reperiuntur
un.
(2, 9.);
I. (I, 3.); 19. (I, I.);
2.
(2, II.).
Qua ex re
apparet,
non
omnia gliae
in Concilio
I
%
iennensi
statuta fuerint statim publicata esse, immo
quaedam postea,
sed
antequam
in
Clementinas iugere-
rentur
in publicum
prodiisse. Decretalis enim, livae
incipit: L7,
•
ivz;
guaita in concilio
constitutam fuisse
rerum gestarum scriptores tradunt
3
,
II.
Non. Mai
a. 1312.
publici iuris facta est
1
, et scriptoribus quibusdam Vien-
nensis
concilii
decreta
adeo sunt
nota, ut
significare
valeant, quae üsdem
in
Clementinis receptis
verba
ad-
dita sint, et utrum Clementinae constitutiones
ad
illud
Concilium pertineant nec ne. Ita
Iocznnes :lndreas
in
glossa
ad
Bullam Ioannis
XXII. verba
de
cetero
omnes decretales, quae
sub titulo de
rescriptis exstant
post
secundam, et
in
tit.
de
elect. omues
post
primani
in concilio
statutas
non
fuisse, tradit, et
ad
Cap.
Ab-
bates
(i,
2.)
voe.:
11
T
ec occasione: Iste
versas,
iuquit,
non
fui/ de prima
conzpilczlione concilil',
de
quo eodem
capite
(ad
voc.: Si
gzzz's)
Cardinalis
Rertrandzzs
,,
Izic
laque,
inquit,
fui/ post
Coneiliuzlz additullz
per
illos quibus
istae constitzztiones
in menas
refoz-mandae conzmissae
fueran!.
Unde
per
hoc dicas ipsas
ligare a
tenzpore
nzzssz
-
onis
donzinz
'
Ioannis Papae,
non a
tempore prinzae
publicationis
G
.
Sic non
vituperandum esse patet vi-
rum qui
Guilelnzi
de
LVangiaco
Chronícam continuavit,
quum tradit:
Porro
eisi
de
reliquis, statum vel refornza-
tzónem ecclesiae unzversalis tangenübus, quod
ternura
principale inlenium, aligua prolocula fzzerin/,
e
t
coriza
ordinatio seu provisio,
sea
decisio
a
praelatz's
el
aliz's,
q-uorunz intereral, prizzs juanz Conciliuvz solvere/ur,
el
in-
stanter
el planes a Papa
pateretur, de quibus elianz ipsa
Papa,
zzt dixerunt aliqui, Decretales quasdanz, praeterea
Constitukónes edidit
el
statuta, nurzquam
lamen in dicto
Concilio
fuerunt publice promulga/a,
sed
penicus
z'udicio
Apostolico
fueran/ reserva/a
et
ad
plenum divzissa.
Sed
Ioannis ista
Bulla supra
commenlorata ne
id
quidem negatur, constitutiones Clementinas
in consisto-
rio
publicatas et recitatas fuisse, qui tamen eas niis-
sas fuisse negat
id
est transmissas
ad
universitates.
Et
re vera
omnes recentioris aetatis scriptores qui hac
de re
agunt consentiunt, Clementem
21.
Mens.
M
art.
ao. 131
3.
in Consistorio
Nlontiliis prope Carpentoratem
habito
Clementinas publicasse,
id
quod variis eorum
libris confirmari videtur, qui Clementis
res gestas
tra-
diderant, qui tamen omnes
pro uno
fere habersdi sunt,
quum
alter
alterum exscripserit. Conferas quaeso
verba
eorum, addas
Conrczdi ilalberstc
u
lensz's
quae
I
g
rilznzer
7
in
medium protulit, et
me
recte iudicasse spero
te
con-
cessurum esse.
.Anuo autem dominicas incarnationis 1313 circo
finen huius anni in Cesto S. Benedieti Abbatis in
castro de Montiliis proper Carpentoratem civitatem,
in qua tune curia morabatur, Clemens P. fecit coram
se in auditorio publicara constitutiones quas prius
fecerat «dinar], ex quibus decreverat Seri librum
unum, quae dicuntur constitutiones Clenieutinae.
Coepitque exinde aegrotare, unde post obiit XXX.
die scil.XII. Kal.blaii; et sic constitutiones illae non
fuerunt missao ad studia generaba ut est monis, nec
cxpositae contmuniter ad babendum, sed renmanse-
runt sic quadniennio in suspenso, dones postmodum
per successorenr eius fuerunt publicatae et sub bulla
ad studia generaba destinatao.
Pita III.
Bal.
00.
11
Boina.
Vitae I, 137.: . fecit publicara
et
cum bulla papan ad studia
generaba destinara constitutiones, quae Clemens praedecessor chis fecerat,
quae Clementinae vocantur, et uoudum fuert_nt ad studia generaba destina-
tac, sed usquo tune steterant in suspenso cf. lita 1II. ib. p.153.
2)
lfuratori SS.
XI,
12.11.
31
lila
I.
Cleuseat.
V. ap.
Balua.
1. c. I, 28.
4)
Ralpaald.
ad b. a. no. 23.
51
BaGa=itts
vtta I. 684.
Gl
D'Acl+erg
Spicileg. III, 65.
7)
Oso.
Let.
llülrtarr Observatt.
íur. can. Cioettiugae 1166) p. 39.
LIX
PROLEGOMENA. DE INDOLE
Num
y
ero
libri illi
ea
tradunt, quae tradere dicun-
tur quaeque omnes hodierni — nullo
excepto —
con-
tendunt? Equidem negaverim. Narrant Clementinas
publicatas esse.
Concedo;
dicunt
XXX.
diebus post pa-
pam mortuum esse; at is decessit
die XX.
mensis Aprilis
Ai. 131 1.
Norme
sequitur, ut hoc tandem
armo
consti-
tutiones publicatae sint, quem annum
Conradus Halber-
slarlensis
re vera
indicavit? Attamen ceteri omnes
una voce ao. 1313. publicationem factam, et paucis
diebus
post
papam dccessisse tradunt, quod cum
yero
n
ihilominus
consonare
contenderim. Etenim scriptores
mihi
anuos
secundum calculum qui vocatur Florenti-
num computasse videntur,
cuius
praecepto annus
die
X
X
V. mensis Martii incipitur, et dies
XXIV.
Mensis
Martii
post
Christ. nat.
a. 1314.
secundum istum cal-
culcum
ad
illum pertinet 1313. annum, quem scriptores
tradiderunt.
Sed
ao.
1313.
Clementinas publicatas
non
esse etiam probatur
Pío/emito:
verbis
supra
allatis, qui
quatuor decretales ao.
1314.
publicatas fuisse luculenter
tradit; quum vero istae
in
Clementinis exstent, neque
quisquam contendat eas perfectae compilationi
auno
post
publicationem praeterito
insertas
fuisse, patet
omnes eo
quo
Ptolemaeus censet
auno
publicatas esse.
Illum
y
ero non
errasse facile mihi
concedes, si
attende-
ris,
unan) ex
illis decretalibus
post
mortem Henrici VII.
confectam fuisse, quum
in
ipsa
de
eius obitu disseratur;
qui quidem
die
23. mensis Augusti
a.
1313.
p.
Chr.
n.
mortuus est,
ergo
decretalis antea publicata eius mortis
mcntionem facere
non
potuit.
Ita Ptolemaeus cum ceteris rerum gestartun scripto-
ribus,
quantum ad
annum
quo
Clementinae publicatae
sunt, consentire mihi videtur.
Si
y
ero de
quatuor tan-
tum decretalibus loquitur ipse, alii
de
omnibus, quae
in
Clementinarum
libro
continentur,
Ioannis Andreae
adest
relatio,
qua re vera
omnes Clementinas publicatas
fuisse affirmatur. Illius autem
verba,
quae
in
glossa
ad
bullam loannis
XXII.
verb.:
de cetero
exstant, sunt
talla,
quae
contra
Ioannis
XXII.
Bullam
non
plane
dicere videntur.
Circo hoc scz'endnm es!,
inquit,
quod constztutiones concilzi; Iicet non ozones fuerint in
concilio publicatae, lamen postea de facto fzzerzizt publz=
calae el ipsarum habita copia, el iam habebalur, quod
ligaren!: el quia paluil, dignas ex illzs inepte, dignas
prolixe, aliquas detective composilezs, dignas elianz non
eapedire, nolzn't Clemens, quod
compositio illa
procederet,
sed, ul fertur, sub
excomm1171z'cafionis
Pella nzandavit,
quod illas habenles intra certos dies restifuerent camerae,
vel üzcenclerenl, vel dilaceraren/ elianz easdem. Denzunz per
peri/iores fecit illczs recenseri, qui al/giras el pancas izz
lofunz
reservaz'erunl, (dignas in tafum resecarunl, (dignas
mufaverunt
quoad verba, mente servata, in aliquzGus menti
e!
verbis delraxeruzzl el addiderunt, et has, hect non sub
his verbis in concilio publicatae fuzssent, voluit sub nomine
concilü reservan', el mullas consfihzliones Miles addens,
de quibus non fuera! izz concilio tractatum, uf de re-
scriptzs omites quae sunt posf seczzndanz el de elecf.
omnes
post prinzanz cum sinzilibus. Fecil illas una cunz quibus-
danz conslifuiionibus, quas prius ediderat, sub debilis
lilulis compilan'. E!, ut a
(10771
15 Atrebatcuzsi, qui' !zinc
eral cozztradictorum auditor, audivi, Cicnzeus praecepit
illas in. audz'enticz publican*, et ipse donzinus auditor
dixil, guau' iízclzoavil el
fzzzvil
izz azzdientia pzzblicafzá-
nenr. illarunz.
.16lenzi5zi /une audivisse, quod Clemens
mazzdaveral, quod consti!utiones praeler praediclas
ET RATIONE CLEIiENTINAE.
LX
zzor ligarent post qualuor menses. Aliqui dicebant,
qual
quod ordinaveral eas ligare, postquanz essenl per studia
publicafae.
Attamen et ille et Ioannes
XXII.
longissime
a yero
absunt, quum Clementinae
non
solum publicatae fuerint,
sed
etiam missae
ad
universitates.
Bühmer
enim
in
Coclice Hassocasselano (Ms. iur.
No. 15.)
bullam invenit
Clementis
V.
ipsi compilationi praecedentem,
ad
uni-
versitatem
Aurelianensem
missam,
qua
decretalibus trans-
missis
in
scholis et iudiciis uti iubet'. —
Clenzens ep.
S. S. D. Dilectis filz'is'- magistris docloribus el scolaribus
Aurel. sal. el ap. ben. Czun nuper izz gezzerali concilio
Viennensi el ante el post quasdam cons/ilzzliones super
certis articula's duxzinus pronzulgandas
3
vobis
per
ap.
scripta mandamzzs
4
,
quatinus eis, quas sub bulla noslra
transnzillinzus, utazzzizzi amodo tanz izz iudiciis quam
án
scoks.
Qui Bbhmer directis verbis exponere studet
qua re
istam universitatem
tanto
affecerit
beneficio
Papa.
Sed
aliam Clementis Bullam eiusdem omnino teno-
ris
ad
Universitatem
Parisiensem
missam
in
Coa'. Mar-
burgensz'
nec
non
Carnolensi
investigare
mihi
licuit, qua
probatur Clementem compilationem suain
ad
Gallicas
universitates mittere incepisse et
monte
impeditum
fuisse, quominus
ad alias
quoque universitates trans-
mitteret. Quae omnia Ioannes
XXII.
aut nescivit aut.
celavit.
Quaeritur
y
ero, num
Ioannes
XXII.
compila-
tionem Clementinam tertio
auno post
Clementis
mortem universitatibus transmissam mutaverit, Cle-
mentis resecuerit
verba
suaque addiderit, quae omnia
a
quoquam praetermitti putare potuit,
si
nesciebat
Clementis decretales iam
ad
quasdam universitates
pervenisse. Et
re vera
hodierni scriptores' illas duas
decretales, quae
ad
Henricum
VII.
pertinent,
ab
Ioanne
valde mutatas esse contendunt.
Dtinniges
enim
in
libro
manu scripto Taurinensi illas invenit,
forma a
Clementinis multum
discrepantes,
quae quomodo inter
se
differant
ex
notis
in mea
editione
c. un.
(2,
9.) et
c. 2. (2, Io.)
adiectis perspicietur. Dcinniges vero
in
compositionibus
ab ipso
repertis
primos
et anti-
quissimos textus Clementinarum nobis reservatos esse
contendit',
cosque
posteriore tempore
per
loannem
XXII.,
in
eam formam redactos esse, quae hodie
in
Clementinis
praebetur. Quod
si re vera
Taurinensis textus anti-
quiores essent, fortasse concedendum esset, quum ipsi
Clementi
ad
decretales emendandas
vitae
tempus
non
satis
suffecisset.
At Ddnniges quae sibi proposuit minime probasse
mihi
videtur. Ille quidem: „differentia lectionum"
inquit, „textum illum qui in Corpore iuris canonici in-
sertus est, indicat posteriorem, seriore tempore
facturo,
quum emendatior et correctior sit quam noster. Illae
enim
in
Clementinis
vulgo
editae compositiones e
ratione et
modo
saeculi
XIV.
elegantius et rectius
conscriptae sunt,
ex. gratia
indicativi modi, qui hac
in
nostra conceptione inveniuntur commutati sunt, et recte
quidem
in
coniunctivos."
Sed
Dónniges suum textum
cum
solo
BOhmeriano contulerat, qui maximam
partem
Romanum editorem secutus est.
In notis
1)
Observatt.
1. c.
obs.
1. p.
21.
31 Suis: Cod. Carnot.
31
P
romulgandis: Cod.
Mari).
21
Blandautes iniungimus: ib.
5) Cf.
Doevtuiges
Acta
Heurici
VII. P. II.
Berol.
1839. XLI,
sqq.
Tit.
1
2
3
4
5
1
7
3
9
Cap.
1
J
3
1
1
3
1
1
2
4
1
Tit.
1
2
3
4
5
1
3
9
10
11
12
1
2
3
4
G
7
3
9
10
11
12
13
14
15
16
17
LXI
EX QUIBUS FONTIBUS CLEMENTINAE HAUSTAE SINT.
LXII
rt
meae editioni adiectis videbis, codices omnes fere eas-
dem lectiones praebere, quae
in
Taurinensi exstant,
neque verum textum Clementinarum elegantiorem fuisse
illo quem D'dnniges reprehendit.
Sed
pergat ille. „Priorem
y
ero,"
inquit, „aetatera
nostri textus potissimum probant additiones, quae
in
Clementinis Corporis iuris occurrunt. Etenim
in
sen-
tentia Clementis Papae
de
fidelitatis
juramento,
quod
ab
Imperatore Henrico
VII.
praestitum sit,
de uno
tantum
juramento
fidelitatis disseritur, quod alio
modo
consecrationis et coronationis tempore et
post
corona-
tionem saepius
ab
Henrico
VII.
repetitum et recogni-
tum sit,
in
Ccrpore autem iuris canonici
de
iuramentis
fidelitatis
duobus,
quae Henricus
VII. ante
corona-
tionem praestiterit et
post
coronationem innovarit."
Hac
in re
suum textum cum Ptolemaei
concordare
verbis
supra
conunemoratis contendit,
quo
probetur
omnia
11 1
Clementinis interposita esse, quae
in
textu
Taurinensi desiderentur.
Sed
doctissimum virum fugisse
mili
videtur eadem
in suo
atque nostro textu
de
iuramentis
ab
Imperatore praestitis tradi, neque
a yero
discedere Clementinam.
In
Taurinensi enim
textil
primum iuramenti fit mentio, quod imperatoris
nomine
legati eius ao. 1309. papae praestiterunt, quodque apud
Raynald7tm
(ad h. a. p. 469.)
inveniri potest;
secundo
iusiurandum commemoratur quod Henricus coronationis
suae tempore praestiterit, quod
XXIX. die
mensis Iunii
a. 131
2.
factum esse constat. Tertio denique
loco
imperatorem
in
manus Ioannis
de
Molans iurasse
traditur, cuius iuramenti
formula
apud ipsum Dón-
niges
1
reperiri potest. Trium itaque iuramentorum
fit mentio
de
quibus eisdem
in
Clementina disserit
papa,
quae formulam secundi tantummodo afferendo
discrepat
a
textu Taurinensi. Cuius
in initio si de
juramento
dicitur, ubi in Clementina
de
iiu•amenlis
mentio fit,
nihil ad
rem facere videtur, praesertim
quum etiam
XI.
Octobr.
131o.
inlperator
re vera
jura-
nlentum praestiterit (Minniges,
II. 123.),
quod
VI. die
Iulii
1312. post
coronationem renovavit
(Raynald.
ad
a.
13
1
2. p. 4o.). Quae
y
ero
apud
Plalemaeum
legimus
ea
neque Taurinensi neque nostro textui consentanea
sunt.
Neque maioris sunt momenti quae affert D'dnniges
ad
probandum Taurinensem textum decretalis prioris
aetatis esse quam Clementinae quae
c.
2. (2, I1.)
exstat.
Verum- quidem est, fortius et acrius
in
Clementina
regem obiurgari quam
in
Taurinensi decretali,
llegue
minus verum,.
in
Clementina papam imperatorem
acen-
sare,
quod
pontificia jura
violaverit, quum
in
textu
Tauri-
nensi et Roberti Siciliensis regis violasse arguatur. Sed
quum iam
viderimus, quam negligenter Taurinenis textus
scriptor
alteram
Clementis decretalem exscripserit, num
mirari possumus, quod
hace
quoque nonnurnquam
a
Clementina discrepat. Neque
Reimann
accedere possum,
qui quum
in
Clementí.na translationis imperii mentio
fiat, atque explicetur ius eligencli Romanorum regem
per
papam Germaniae electoribus concessum esse,
Ioannem
XXII.
eius auctorem esse censet
2
,
quippe qui
haecce
argumenta
saepissime protulisset. Iam enim
Innocenlius III.
iisdem fundament is papalem potestatem
exstruere conatus est
3
, et ipse Clemens
in Bulla
quam
eius esse nemo negat iis
usus
est
4
. Mihi quidem
loe potissimum spectandum esse
videtur,
in
illis quo-
que codicibus, qui
initio non
Ioannis
sed
Clenientis
continent publicationis bullam, istarum dttarunl clecre-
talium textum eandem inveniri, atque
in
Codicibus,
qui Clementinas
ab
Ioanne publicatas tradunt.
Ne
Lamen
omittamus,
Ioannem Andream
in
glossa,
cuius
verba in
ipsa editione inspicias,
ad c.
1.
(i, 1.),
annotasse, quaedam decretalis
verba ab
Ioanne deleta
esse, quae
in
Clementina ipsa exstititerint atque
a
Clemente in
audientia publicata fuerint.
Sed
ista
verba in
Marburgensi codice desiderantur,
exstant
y
ero
in Fuldensi, Vratislaviensi, íllonacensi,
Carnotensi, quos Clementinas
ab
Ioanne publicatas
contineri negari nequit, quunl Monacensis, Fulclensis,
Carnotensis ipsa
verba
tradant, et etiam
glossam
Andreae,
qua
illa deleta fuisse contenditur, contineant.
Immo aliis quoque
in
Clementinis comprehendimus,
verba in
vetustis codicibus exstitisse, quae in reccutiori-
bus desunt quaeque
Editores
Romani ipsi
se
legisse
tradunt. Nec alio
modo
primae decretalis
verba
posteriore tempore omissa sunt, quod Ioannis
XXII.
mandato facturo
esse contendit quidem nec tamen
probavit glossator.
2.
Ouemadmoclum liber inscribatur. Ouonloclo
canones distributi sint.
Olim
librum septimecm
nuncupatum fuisse nobis
constat, quia in
multis
vetustis codicibus a
nobis
collatis
5
, atgtte aliis ab aliis inspectis sic appellatur,
atque
ipse Ioannes
XXII. idem nomen adhibuisse
traditur
13
. Glossae demum auctoritate factum est, ut
posteriore tempore
Clenaenlzizae
vocarentur.
Compilatio
V.
constat libris, quorum
I.
II
tit.
28
capitibus compositus est
II.
1
2
22
III.
I ¡
33
IV.
I
1
V.
II
22
olnnes
5
2
1067
3
.
Ex quibus fontibus Clementinae haustac sint.
Praeter duas antecedentiunl paparum decretales
— Bonifac. VIII. Po.
2
.}913.
2.
(3,
7.); Urban.
IV.
3)
Cf. c.
34. X. (1,
G.'
4)
Ap.
Ral¡nald,
al. a. 1314 no. 2.
5) Codd. Dlarburg. Monac. 6347. Vi.ltislat
•
. L'erolinens. Col. lat. fol.
No. 9. Carnot.
1) Cf.
Phillips
lí.
-R.
IV. 336 sqq.
7)
Lib. V.
Tit.
Cap.
1
2
1
3
3
4
1
5
1
1
:3
lU
11
12
3
Lib. I.
Lib. II.
Cap.
2
1
1
1
2
1
1
2
1
1
7
Lib. III.
'rif.
Cal,.
Lib. IV.
Tit.
Cap.
1
1
1
11 :
-_
1) Acta II, 123.
Forschu:igcn z. deutsch. Cresa. VIII. (Güttingen 1818) p. 18.
11:
28
12:
12
1
17:
33 1
1:
Cap.
1
1
1
1
1
1
1
Tit.
1
2
3
1
(i
s
9
Cap.
1
1
1
1
1
.2
9 j 16
Tit.
1
3
fi
9
10
11
12
13
1•1
Tit,
Cap,
1
1
3
3
3
Lib. V.
Lib.
Tit,
Tit.
1
III.
Cap.
1
11
1
Cap.
2
1
2
,
1
O
3
1
4
1
1
5
4
2
3
4
5
6
7
8
a
10
10
24
1
2
3
4
6
7
8
9
16
11
12
13
1
1
13
30
LX1V
LXIII
PROLEGOMENA.
DE
EXTRAVAGANTIUII COLLECTIONII3US.
Po. 18999.
un.
(3,
16.)
solius Clementis
V.
receptae
stlllt.
Quot concilii Viennensis
decreta in
Clementinis
exstent, discerni nequit, qut
u
n qui codices conscripse-
runt:
lil
generali Concilio J-
Y
iennensi
inscriptionem et
addidc-rint et omiserint, ut animus ferebat. Neque
magni momenti esse videtur, quod quaedam Clementinae
in
posterioris tenlporis synodis con
u
nemorantur tanquam
in
Vienncnsi
concilio
constittltae
1
.
Quas synodos codi-
cunl
errores
rcnovasse eredider
i
nl, quunl
in
quibusdanl
codicibus, ut
in
Casselano, omnes Clementinae
con-
sliluliones
no<'ae iaa
1 icnncnsi concilio edilae
appellenttu-.
111.
si
synodorunl auctoritate convinci vídearis,
num
Clenlentinas onlnes
extravagantes
fuisse putes, quaero,
quunl
in
Colonzrusi
synodo
ao.
1321.
habita
s
extra-
vagantes
sint appellatae?
Mea
quidem sententia eas
tantuni decretales
in concilio
confectas csse
pro
certo
haberi potest, in quibus legitur papam
approbanle
concilio
praecepta sua dare, - quod
in XIX.
dietunl
esse invcni", quu
n
l
ex
verbis papae,
se
cum fralrum
consilio
statuere
1
,
probari putem
tales
decretales
ad
dictum conciliunl
non
pertinere.
II. DE
EDITIONII3US CLEMENTINARUbi.
1.
De
editionibus
ante
meam comparatis.
Onlninnl Corporis iuris partium Clementinae
XV.
saeculo saepissime typis impressae sunt, attamen
neque istae neque
posteriores
editiones, neque
Romana,
cuius textum vim legis habere statuit
papa,
quidquam
ad
librunl emendandunl afferunt. Commemorandae
sunt et hoc
loco
solae editiones
a
Bühmer
atque
Rich/er
confect.ae. Quorum
alter
contulit Codicem
Berolinensem
fol. no. 9.
atque Codicem Casselanum
gllc:nl
ego
glloglle contuli, textumque R011lalluln
non
sine
mendis imprimendum curavit,
alter
contulitCodicem
Lipsiensem no.
912. in curas fine
legitur:
Clement¢'nae
donlini Conradi doclorzs decretorrzm canonici et officialis
T
i-alislavaénsis scripins per manas Pelri de parva Glogo
(1Llein-Glogau)
A.
D. 111.
CCCXXVI.
spiciens, Clementinarum codicem eo
die
absolutunl
fuisse putavit.
A me
sign. est:
B.
Quuin hos duos
tatos
contulerinl codices quas
in
eis
inveni
varias
lectiones contuli cUill aliis codicibus clui
sunt:
3) Cod. Fuldensis
D. 16.
qui ao. 163o. monasterii
iCeingarteusis
eral, in Italia XIV.
saeculo scriptus est;
glossa adest Ioaunis Andreae,
in fine
decretalis ex-
stat:
Prodiens quasi;
a me
C
signatus est.
.})
Cod. Fuldensis D. 17.
qui idem ao.
1630.
monasterii Weingartensis erat,
XV.
saec. ineunte scriptus
esse videtur;
in fine
exstat Dini
de
regulis iuris com-
mentarius.
A me
D
signatus est.
5)
Cod. lat. iblouac. 6347., olim Frisingensis 141.,
cum glossa Ioannis Andreae, scriptus est
XIV.
saeculo
ineunte
in Italia a
Guilelmo
de
Marchia. Dini
de
reg.
i1u-is continet commentarium, quinionibus dispositus est,
lineae plumbo ductae,
in fine
legitur:
A. Dom. 17'1.
CCCCXI.
ego Georg. Parsperg scolaris Banon. eom-
paravi librum linnc pro oclo floren. cum medio Bollan.;
a
me
E
signaras
est.
6)
Cod. Bibl. Carnotensis.
318.,
olim Capituli,
in
Italia XIV.
saeculo scriptus est, Clementinas exhibet
cum glossa Ioan. Andrae, atque viginti Ioann.
XXII.
Decret.
cum
glossa Zenzeliní..
A me
E
signatus est.
7)
Cod. Casselanus ilIs. iur.
i5.,
olinl Fuldensis.
Casselanam continet canonum compilationem, paparum
catalogum, quorum ultimus est Coel.
III.,
decretalem
Execrabilis,
Clementinas
in
Germania exeunte
XIV.
saeculo scriptas, quaruni nulla adest glossa.
A me
G
signatus est.
8)
Iam
Richter
contulit Cod. Lips., cle
quo supra
commemoravi, quique
a me
II
signatus est.
Codicem 1'Ionac. 329.,
supra
commemoratum hoc
loco
I
signavi.
Ubi
pro
certo cognosci arbitratus
sum,
Clementis
verba non
cum Romanae editionis textu, quem
ego
repeto, consentire notae
numero consuelo more
asteris-
culll (%) appollellduill curavi.
D. DE EXTRAVAGANTIUíbt COLLECTIONIBUS.
De mea
editione.
Iam superest ut
de mea
editione disseram. Hi
Codices
a me
collati sunt:
1 )
Cod. I3ib1. Universitatis Vratislaviensis
II. F. 29.6
()hm
Glogaviensis capituli, continet Gregorii
IX.
decre-
tales
cum
glossa, Bonif2cii
VIII.
bullam quae exstat
h;xirav. com.
2.
(3, 6.),
eiusdem manu qui
Bullaln
con-
scripserat Clementinas
in
quarum
fine
legitur:
Ea.plicit
septintus libea- decretal/tan eomp/etus proxima feria
(XXII.
die mensis Decembr.)
an/e feslnm na/a'vilatis dom. a. d.
MCCCXVIII. Vetustissinnls igitur est Clementinarum
codcx,
a me
signatus cst
A.
2)
Cod. Marburgensis
C. 3.
germanica manu ineunte
XIV.
saeculo scriptus continet et librum
VI.
et
Ciernen-
tinas sine
glossa.;
Post
alia insunt statuta synodalia
Moguntina, atque
in fine
libri archiepiscopi Moguntini
diploma
dat.
VII.
Id. Itl. 13
18.,
quod
Schultc in-
11 Cf.
Ilelcic
Cone. Gese.b. VI., 175.
21 Ap.
Ilarlskúm (;om•.
Germ. 1V.,
278.
3, 1. i1, 1.); 2. t3, 7.1; 2. ,3, 1(1.)• 1.
2.
(3, 11.); 1. (3, 12.); 2. (3, 13.);
1.2. 3,i1.'^; 1.u7,1J; 1. k5, 2.); 2.3.^5,3.1; 1.(5,5.?;2.(5,7.);1.2.(5,8.);
2.
t
o, 9.^;
'^
15,
lo.) .
.C,
2. (
I, 3.); 5. , 1, :1.1; 2.
11.); 1. ( 3, 16.',; un. (3, 17.); 1. (5, 10.)
5
1
(if.
/kúu
Repert. nn. 5107-5117 et
1
1
écktll 1.
c.
lleserilisit
'nana
llisquisit. eritic. p. 63. s,lg.
1.
Quomodo canones distributi sint.
Notum est statim
post
librum sextunl editunl
Bon fezciz'
VIII.
Benedicti
XI.,
Clemenlz's
V. extrava-
gantes conectas,
deinde etiam
Ioannis
XXII.
decre-
talium quasdam compilationes factas esse
7
, quae quo-
modo
a
Ioanne Chappuis in
ordinem digestae erant,
in editione corporis iuris
Romana
receptae sunts.
Extr. Comen.
Lib. I.
Tit. Cap.
Lib. I.
9
16
Lib. II. 3
3
Lib. III. 13
30
Lib. IV. 10
24
35 j 73
7) Cf.
Schallc
GeseL. 1. c. II., 50 mg.
5)
Ioh. XXI.
Extrae.
14
20
J
Lib. II.
1. Martin. IV.
(1281-85.)
Potthast 21773 1 (3, 18)
2. Bonifacius VIII.
(1294-1303.)
Potthast 24089
1 (3, 2)
24249
1 (5, 10)
24881
1 (3,
6)
24913
2 (3, 6)
= Clem. 23, 6
24917
1 (5, 9
Kal. Oct. ao. VII. (1301)
1 (3, 7)
25115
3 (1, 3)
25155
2 (5, 10)
X. Kal. Aug. VIII. (1302)
1
(1,
7)
25189 (1302)1 (1, 8)
25276 (1303)un. (2,3)
„
1 (1, 3)
3. Bened. XI.
(1303-4).
25324
un. (5, 4)
2 (1, 3)
un. (3, 13)
1 (5, 3)
1. (5, 7)
Kal. Mart. V. 1321 Ex com. 4 (5, 7)
VIII. Kal. Aug. V. 13
.
21 „ 2 (5, 3)
VII. Kal. April. VI. 1322 „ 14, 2
V.
non. Iul. VI. 1322
„ 10, un.
VII. Id. Aug. VI. 1322 „ 11, un.
II. Id. Nov. VII. 1322
„ 14, 4
Kal. Dec. VII. 1322
„
6,
un.
VI.
Id. Dee. VII. 1322 „ 14, 3
II. Kal. Nov. VIII. 1323 „ un.(1,5)
II. Id. Nov. VIII. 1323 „ 7 (3, 2)
IV. Id. Nov. IX. 1324 „ 14, 5
VI. Kal. Dec. IX. 1324 „ un.2, 2)
Ao. IX. 1324-25 „ uu. (3,1)
VI. Id. Mal A. IX. 1325 „ 23, 8
XII. Kal. Ian. XI. 1327 „ 3 (5, 3)
X. Kal. Febr. XI. 1327 „ 1 (2, 1
XII. Kal. Iul. XII. 1328 „ un.(3,11
„
un. (1, 1
1, 2)
1, 3)
1, 4)
1, 8)
1,
7}
1 8
.12 (3, 2}
1 (3, 9
un. (5, 6)
11
un.
4
un.
2
3
6. Benedictus XII.
9. Martin. V.
(1334-42).
(1417-31).
1335
13 (3, 2)
Ao. VIII. 1425 1 (3, 5)
1336
un. (3, 10)
7. Clemens VI.
1342-52).
A I. 1343
2 (5, 9)
10.
Eligen.
IV.
(1431-47).
1432
3 (5, 7)
8. Urban. V.
11. Calixt. III.
1362-70).
(1455-58).
1363
1 (5, 1)
1455
2 (3, 5)
LXV
DE EDITIONIBUS EXTRAVAGANTIUM.
LXVI
r.
2.
Quorum paparum decretales in Extra-
vagantibus inveniuntur.
II. In Extravagantium Ioannis XXII. et com-
munium libris 91 insunt decretales, quas hoc loco
temporis quo confectae sunt ratione habita enumeraba:
4. Clemens V.
(1305-14).
Kal. Febr. I. (1306) 2 (5, 7)
II.
Kal. Aug. I. (1306)
3 (3, 2)
III.
Non. Ian. II. (1306)
3 (5, 10)
(1306)
4
(5, 10)
X. Kal. Mart. II. (1307)
2 (
3
,
2)
1 (5, 2)
cf. Cle
m
ent. un. (3, 17)
un. (3, 13)
5. Ioannes XXII. (1316-34).
VIII. Id. Sept.I.1316 Exan. Io. 1, 1
XVI. Kal. Oct. I. 1316 „ 9, un.
IV. Id. Dec. I. 1316
„ 13, un.
III. Kal. Ian. 1317
„
7, un.
V. Kal. Mart. I. 1317
„ 8, un.
II. Kal. Apríl. I. 1317
,
5, nn.
>
,
„ un. (5,5)
II. Bal. Iuh. I. 1317
„ 5 (3, 2)
IV.
Non. Aug. I. 1317
„ 6 (3, 2)
Non. Oct. II. 1317
„ 14, 1
V.
Id. Oct. II. 6317
c. 10 (3, 2)
VIII. Kal. Nov. II. 1317 Ioan. 1, 2
Ex. com. un. (3,3)
VII. Kal. Nov. II. 1317 Exan. Io.4,1
Ex. com. un. (1, 6)
XIII. Kal. D e c. II. 1317 Ex. I o. 3, un.
Ex. com. 4, (3, 2)
XV. Kal. Iun. II. 1318 Ex. Ioan.
un. (5, 8)
IV. Non. Aug. II. 1318 „ 2, un.
VIII. Ka1. Sept. I1I.1319 „ 12, un.
Ao. IV. 1319/20 „ 9 (3, 2)
Non. Ian. IV• 1319/20
Ex. lo. 11 (3, 2(
Ao. IV. 1319120 Ex. com. 8 (3, 2)
V. Kal. Oct. V. 1320 Ex. loan. 4, 2
X. Kal. Aug. IV. 1320 Ex. com. 2(5,2)
12.
Paulus II.
(1464-71).
1464
2 (5, 1)
1467
un. (3, 4
1467
14 (3, 2
1468
3 (5, 9)
13.
Sixt. IV.
(1471-84).
1472
147;,
1 (1, 9)
1473
4 (5, 9)
1476
1 (3, 12)
1478
2 (1, 9)
1478
5 (5, 9)
1484
2 (3, 12)
3.
De Editionibus Extravagantium.
Omnium Corporis iuris partium haec editio pes-
sima est. Quid quod editores Romani easdem decre-
tales saepius bis exprimendas curarunt, verborum
textu minime inter se concordante.
Sed posteriores quoque editores non multum textual
librorum emendaverunt, quum
Bühmer
unam tantum XV.
saeculi editionem inspexerit, guara Richter
Baszleensem
esse censet, quae tamen
Norimbergae
s. 1. et a. pro-
dierat,
Richter,
eiusdem editionis ex Behmero ex-
scribens varias lectiones Codicem Marburgensem non
satis diligenter contulerit Codicemque Lipsiensem.
Equidem et hoc loco editionis Romanae textum
repeto, quem cum Codicibus manu scriptis conferen-
dum curavi.
Hi adhibiti sunt Codices:
1.
Codex cart. bibl. regiae privatae Stuttgartensis
Ms. iur. 61., olim magistri Iacobi Grimmi licent. fuit,
deinde (163 i.) monasterii Weingartensis. In Germania
post a.
14.06.
scriptus continet post Lupi super novell.
sexti per modum additionum et librum Clementina-
rum fol. 161 sqq.:
Corpus iur. can.
F,d. Friedberg.
T. U.
Extravagantes 1. Detestandae feritatis 2. Ant.iquo-
ruin habet 3. Excommunicamus 4. Provide 5
.
Debent
superiorib. 6. Iniunctae nobis
7.
Unam sanctam 8. Rem
non novam g. Piae sollicitudinis io. Dudum bonae
memoriae I I. Infamiae I
2.
Inter cunetas 13. Ex
eo quod quaedam 14. Quod oliní 15. S. Ron. eccl.
16.
Si religiosus
17.
Meruit 18. Quia nonnulli;— seyui-
tur glossa Ioannis Monachi — II. Constit. Ioan. X_XII.:
I.
Ad onus
2.
Quia in futuror. 3. Quum ad sacro-
sanct. 4. Copiosus 5. Si fratrum 6. Quortuldam
exigit
7.
Suscepti regiminis 8. Sedes ap. 9. Exe-
crabilis lo. S. Romana I I, Eccl. Romanae 1
2.
Dierum
crescente
13.
Ad apostolatus 14. Quia l1011llllllgllam
15. Prodiens i6. Ad nostri apostolatus 17. Anti-
quae concertationi 18. Ad conditorem 19. Quum
inter nonnullos
20.
Quia quorundam 21. Concerta-
tioni antiquae. — Deinde seglllllltllr: Zenzelini glossa
ad extr. 1-2o; Constitutiones Friderici Imperat.,
Honorii Papae et loaml. XXII. et Benedicti XII., quae
omnia ad nostros libros non pertinent, Constitutiones
Ioann. XXII., Clement. VII. Innoc. VI., Urban. V.,
Gregorii XI., Urbani VI., Bonifacio IX., Innoc. VII.,
quarum omnium una in Extravagantium collationem
recepta est. — A me codex signatus est A.1
2.
Codex Carnotensis membr. 318. de quo videas
supra p. XLIV. Post Clementinas viginti habet loan-
nis XXII. extravagantes cura glossa Zenzelini.; XIV.
saeculo in Italia scriptus a me signatus est:
B.
3.
Codex Monac. 329. de quo videas supra p. LII.
Continet XVI. extravagantes in duos libros distributos
atque sub títulis positos. In lib. I.: Detestandae, An-
tiquorum. Super cathedram. excommunicamus. Pro-
vide. Debent superioribus. Iniunctae. In lib. II.:
Unam sanctam. Rem non novam. Dudum. Inter
cunetas. Ex eo. Si religiosum. Quod olim. Piae
sollicitudinis. Sancta Romana' — Glossa Ioannis Mo-
nachi adest, A me C signatus est.
4.
Cod. Berolin. 190. fol. continet post Clementinas
extravag. Ioannis XXII. Sedes suscepti. Exsecrabilis
sine Glossa. A me
D
signatus est.
5.
Codex Moeno-Francofurt. membr. 39 fol. saec.
XIV. in Germania scriptus est. Continet post lib. VI.
et Clementinas Ioannis XXII. Extravag.: a) Si fra-
trurn nostr. b) Infideles et stolidae c) Exsecrabilis
d) suscepti regiminis e) Vas electionis. Deinde alia
manu scriptum exstat Decret. Gratiani abbreviatum
metrice, tertia denique manu: Bonii VIII.: Provide.
Perlectis literis. Ioan. XXII.: Quia nonunquam. Ad
conditorem canonum fragment. Clementis VI. bull.
de iubilaeo. A me
E
signatus est.
6.
Cod. Marb. C.3. de quo conferas supra p. LXIII.
Extravagantes continet: Quum quidam. Exsecrabilis.
Suscepti regim. — A me
F
signatus est.
7.
Cod. Cassel. Ms. iur. fol. 13., olim capituli St. Petri
Fritzlariensis XIV. saec. in Italia scriptus
3
continet post
lib. VI. cum gl. Ioan. Monachi Extravag. D. Bonifac.
P. VIII. cum gl. Ioannis Monachi: I. Detestandae
2.
Su-
per cathedram 3. Antiquorum 4. Excommunicamus
5. Provide 6. Debent 7. Iniunctae
de
maioritale
el
ob.
8.
Unam sanctam — deinde sine glossa: 1.Dudum bonae
memoriae
2.
Inter cunetas 3. Ex eo 4. In religiosis
5. Quod olim 6. Piae sollicitudinis 7. Sancta Romana. —
1)
Cf.
Bickell
Üb. die Gesch. n. d. hect. Gebrauch der beiden Extrava-
ganten-Sammlunge
n (Marburg 1825) p. 6 sqq.
2)
Cf.
Philh'ps K.-R.
IV, 374 flg.
3)
Cf.
Bickcll 1.
c.
E
LXVII
PROLEGOMENA. DE MEA EXTRAVAGANTIUM EDITIONE.
Clem. V.: Meruit. Pastoalis cura. Recolendae memoriae.
Expliciunt Constitt. Clem.
P. V. - A me
G
signatus est.
8. Codex Regimont. 1777. continet I. fol. 153
b
176
h
extrav. Bonifacii
cum glossa Ioannis Mo-
nachi: Detestandae
2.
Antiquorum 3. Super cathe-
dram 4. Excommunicamus. - non est constitutio quae
in extrav. communibus habetur, sed quam invenis ap.
Raynald. ad a.
1302.
no. 16. - 5. Cupientes sine glossa
6.
Provide cum rubr. de sententia excommunicationis
7.
Debent superioribus sine glossa 8. Iniunctae sine
glossa; in margine fol. 165
b
a manu XV. seculi scripta
est Extrav. Ioann. XXII. Vas electionis. II. fol. 167
b
-
1
71
a
Extrav. Bonifacii Excommunicamus et
Benedicti XI. Inter cunetas. IV. 17
2
a
-173
a
Extrav.
Clementis V.: 1. Meruit
2.
Pastoralis (c. un. in Extr.
comen. (3, 13.) et Clem. un. (3, 17.) 3) Recolendae
memoriae; A me
H
signatus est.
9. Cod. Regim.
Aa2a52
T.
fol. 65
b
-68 saec. XIV. ex-
euntís continet Extrav. Ioannis XXII. Bonifacii VIII. et
Benedicti XI. sine glossa 1. Ioannis XXII. a) Suscepti
regiminis b) Sedes apostolica c) Exsecrabilis
2.
Extra-
vag. Bonifacii VIII.: a) Detestandae feritatis b) Super
cathedram c) Excommunicamus, d) Provide e) Debent
superioribus, f) Iniunctae, g)Unam sanctam, h)Rem non
novam 3) Benedicti XI. a) Dudum b) Ex eo quod quae-
dam c) Inter cunetas. A me
I
signatus est.
o. Cod. Fuld. D. 15., olim (163o. Weingart.) in
Italia saec. XIV. scriptus continet post Clementinas Extr.
Ioann. XXII. cum gl. G. de Monte Lauduno: I. 1. Se'd
ap.
2.
Suscept. reg. II. t. Execrab.
2.
Sed ap. - A
me
K
signatus est.
Cod. Fuld. D. 16. (cf. supra p. XLIV.) a me
L
signatus est.
12.
Cod. Monac. cart. lat. 16186. in Germanía XV.
saeculo scriptus continet:
1.
Die
solicitudinis 2.
Sancta
Rom. Eccl. 3. Detestandae feritatis 4. Antiquorum habet
5. Excommunicamus 6. Provide attend. 7, Debent
superioribus 8. Iniunctae nobis 9. Unam sanctam
o. Ex eo quod quaedam 1i. Si religiosus
12.
Quod
olim 13. Meruit 1
4
. Quia nonnulli 15. Ad onus
16. Quia in futurorum 17. Quum ad sacrosanctae
18. Copiosus 19. Si fratrum
2o.
Quorundam ,exigit
2
1. Suscepti regiminis
22.
Sedes apost. 23. Exsecra-
bilis 24. Sancta Romana
25.
Ecclesiae Romanae
26. Dierum
27.
Ad apostolatus 28. Quia nonnun-
quam 29. Prodiens 3o. Ad nostri apostolatus 31. an-
tiquae concertationi
32.
Ad conditorem can. 33. Quum
inter nonnullos 34. Quia quorundam 35. Et si in
temporalium 36. Rem non novam 37. Super gent.
38. Vas electionis 39. Exsecrabilis 4o. Ut quos virtutis
41. Dispendiis 42. Quum nonnullae 43. malitiis
hominum
44
.
Ut plurimorum 45. Docta 46. Si re-
ligiosi dat. Avin. ao. VIL 47. Postulasti 48. Dignum
49. Ad rectitudinem praesentium
.
Dat. Avin. ao. IX.
5o. Spondent 51. Ratio recta 52. Quum nonnullae
personae 53. Frequentes 54. Ne super bis Avin. III.
Id. Dec. XIX. 55. Regularem vitam Av. IV. non Iul. I.
56. Benedictus Deus Av. XV. Kal. Mai A. I. 57. Super
gregem dominicam 58. Ad nostri apostol. officium
59. Pastor 6o. Ad regimen curiae generalis 61. Ex
quotidiana
62.
Experimento didicimus Lat. V. Kal.
Mai I. 63. Vas electionis 64. Declarationes 65. Quum
nonnullae 66. Quum Matthaeus 67. Antiquae con-
certationi 68. In ap. solicitudinis dat. Avin.
VIL K.á.
Aug. A. VI. 69. Sedes ap. sicut VIII. Kal.
Sept. VII.
7o. Sed ap. (Bonif. VIII.)
71.
Excommunicamus Kal.
Dec. A. H. Bonif. VIII. 72. Excommunicamus
7,3.
Cu-
pientes olim. A me Msígnatus est.
13.
Cod. Lipsiens. 980., olim Cellae S. Mariae, XIV.
saec. in Italia scriptus. Clementinas continet, post
quas eadem manu script. exstat: Extr. Exsecrabílis,
et XXII. Extravag. Bonifacii etc. (cf. supra p. LV.);
in fine libri legitur: „liber V. sol. dom. Iohannis de Lese-
michel studentis Parisiis in vico asinorum amen." Iam
a Richter collatus, a me
IV'
signatus est.
14. Cod. Vratislav. II. F. 29. (cf. supra p. LXIII.): Con-
tinet extrav.: Exsecrabil. et legitur in fine constitutionis:
„Copiara huius constitutionis suscriptae dominus Ioannes
canonices Glogoviensis et plebanus Sancti Nikolai ibi-
dem recepit a domino Arnoldo canonico Wratislawiensi
et plebano St. Mariae Magdalenae ibidern, qui eandem
constitutionem habet sub bulla domini papae Bonifacii
VIII.; quae etiam constitutio per dominum Hermannum
in ipsa Wratislawia praedicatorem ad sanctam Mariam
Magdalenam et ad sanctam Elizabet fuit de verbo ad
verbum de mandato venerabilis domini Ioannis dei
gratia episcopi Wrat. coram fideli populo in materna
lingua exposita et publicata." A me
O
signatus est.
15.
Edit. Norimb., s. 1. et a. quam Belmer inspexit,
a me
P
signata est.
r6. Cod. Berol. lat. 35o. 4
to.
exeunte XV. saec.
scriptus continet: XXXIII extravagantes. A me
Q
signatus est.
17. Codex Parisiensis lat. 4116. XIV. saec. in
Ital. scriptus continet textum extrav.: Exsecrabilis,
Suscept. reg. Sed. apost. cum glossa Ioannis de Monte
Lauduno. (cf. Bickell p. 7.) A me
R
signatus est.
Ut in ceteris libris notae asteriscum (*) apponen-
dum curavi, ubi Romanum textum cum ipsius de-
cretalis non concordare arbitratus sum.
Ha ec novae editionis sunt fundamenta et praesidia,
atque ita fieri posse spero atque confido ut opera mea,
magna difficilisque utilitatem praebeat et viris qui inri
canonico operam dant, et eis qui rerum gestarum explo-
rant vestigia. Sed si quae forte me fugerint et sicubi me
errasse constiterit veniam iure quodammodo implorare
posse mihi videor, quippe cui Boli opus fuerit ab-
solvendum, quod plurimorum exigat sollertiam indefes-
samque operam.
Iam gratissimo animo eorum illustrissimorum no-
mina virorum prosequi par est, qui hoc in libro edendo
auxilia benevola praebuerunt. Et ante omnia Augu-
stissimi Regis Württembergiae laudes celebro, qui
codicem mihi exhibere non dedignatus est in privata
bibliotheca asservatum, Gubernii rei publicae Gallicae,
Austriacae, Bavaricae, illustrissimi principis de Hohen-
lohe, bibliothecis praefectorum Monacensi, Fuldensi,
Bambergensi, Gracensi, Gottingensi, Friburgensi,
Francofurtensi, Marburgensi, Hasso-Casselanae, Vratis-
laviensi, Regimontanae, Erlangensi, Museo Bohemico
Pragensi, Lipsiensi, Carnotensi, Trecensi, Parisiensi, qui
codicum mann scriptorum thesauros benigne ac libera-
liter mecum communicavere.
Dabam Lipsiae XXIII.
m.
Sept.
1881.
AEMILIUS FRIEDBERG
sentia
sua
7
,
quam
in
8
absentia reditus
suos
ex integro per-
cepturis, qui in eadem ecclesia post illam constitutionemy
fuerunt vel de cetero fuerint ihstituti, reditus
ex ea
in ab-
sentia non percipiant
10
, sed tunc solum, quum
in ea
fuerint
residentes; quum secundum Trecensis ecclesiae consuetudi-
nem omnes in hoc consueverunt
11
esse pares. Statuerunt
etiam, ut, quum singulis praebendis annexae sint vineae,
ipsis suas, dum vixerint, possidentibus, vineae decedentium
ad successores non transeant, sed proventus earum inter
singulos dividantur. Quum igitur quod quisque iuris in
alterum statuit ipse debeat uti
eo
12
,
et sapientis dicat
auctoritas
l3
:
„Patere
legem, quam
tu
14•
ipse tuleris:"
fraternitati vestrae per apostolica scripta
mandamus, quatenus
antiguos canonicos iunioribus, et iuniores in perceptione
fructuum tam praebendarum quam vinearum coaequetis
antiquis, secundum priorem consuetudinem usque ad tempus
^raedlctae constitutionis 15 servatam, vel secundum rationa-
-
)i1em institutionem in posterum
16
observandaln,
illos per
districtionem ecclesiasticam percellentes, si quí duxerint reniten-
dum. [Nullis literis etc. Dat. etc.
i.IgB.]
CAP.
VII.1
Constitutio laicorum ecclesiam seu ojos bona non adstringit.
IDEM Tridentino
2
Epis copo.
Quae in ecclesiarum +et
ecclesiasticorum virorum praeiu-
diciun attentantur, farmitatem sortiri non debent, sed ad ecclesia-
rum indemnitatem debent podas infirmari.
Sane pervenit ad
audientiam nostram, quod cives Tervisini
3
et Coneglanenses
constituendi sibi, et utinam sibi tantum, iurisdictionem temere
usurpantes, impietatem palliant sub nomine pietatis, et, dum qui-
busdam ex alieno gratiana exhibere nituntur
4
, ecclesiis
5
sunt et
viris ecclesiasticis onerosi.
constituerunt
siquidem, sicut accepi-
mus,
ut
6
, si quis se ad inopiam vergere probabiliter allega-
verit, alienandi feudum, quod ab ecclesia vel aliis
7
tenet8,
per o ffacaáles ad hoc a Tervisinis civibus et Coneglanensibus de-
putatos,
liberam habeat
0
facultatem,
nec emptor priori teneatur
domino respondere, nisi tantummodo in sexta parte predi, quam
ipsi, si recipere voluerit
10
exhibebit, ex quo ecclesiastica non modi-
cun iura laeduntur.
Volentes igitur ecclesiarum indemnitati
consulere,
et huiusmodi gravaminibus providere,
constitutionem
huiusmodi et venditiones feudorum ecclesiasticorum, factas
sine legitimo ecclesiasticarum personarum assensu,
occa-
sione constitutionis, imo venus destitutionis vel destructionis
istius
11
, praesentium auctoritate cassamus et,
vires decernimus
non habere.
[Nulli ergo etc. Dat. Lat. X. Kal. Apr.
H99.]
CAP. VIII.1
Dignitas sublata de ecclesia per statutum capituli, confirmatum per Papam,
ulterius non consetur vocare, niel per contrarium actum statutum
fuerit revocatum.
IDEDl.
Quum accessissent ad apostolicam sedem
dilecti filii2
archidiaconus Tullensis et G. Tullensis capituli procurator
venerabilem fratrem nostrum Ilugonem
3
Ilostiensem episcopum
eisden concessimus auditorem, in cuius praesentia
archidiaconus
proposuit memoratus, quod, quum ohm quidam
4
Tullenses
canonici nostris auribus intimassent, quod primiceriatus
et
scholastria
in Tullensi ecclesia tanto tempore vacavisset,
quod
5
ad manus nostras illius personatus esset donatio de-
voluta, -r-
dilectis falüs Altaesilvae et Belliprati abbatibus, et Co-
lumbae monaslerii decano dedimus in mandatis, ut super hoc
inquirerent veritatem, el, si personatus illos
6
tanto ternpore
vacavisse constaret, quod iuxta Lateranensis statuta
7
concilii ad
nos ipsorum
8
esset devoluta donado, ipsi personas
9
idoneas de
Tullensi ecclesia vel aliunde in ipsis
10
personatibus instiluerent
vice nostra, et
eosdem
11
facerent ab illis
12
pacifice possideri.
[
Ipsi yero iudices mandatum apostolicum exsequentes, partes ad
suam praesentian citaverunt, et die statuta dictas magistro W. et
F. comparentibus coram ipsis, Ioannes presbyter cunt Tullensis
9
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB.
I. TIT. II. DE CONSTITUT. c. 7. 8.
10
li
Tit. II. Cap. VI. 7) aua:
deest: Ta
8)
in: deest:
C
Rey.
9)
in-
stitutionem:
Cb Rey.
10) suscipiant:
Cb
11) consueverint:
FHMReg.
12) endoso:
Cabcle Rey.
13)
:tacsora. Satat. (Fittac.
5.)
14) tu:
deest:
FG7IIKMCabcy —
tu ipse:
deest: Rey.
15) institutionis:
CRcg.
16) dein-
eops:
CTa Rey.
Cap. VII. 1)
Reslit. ex Rey. Iial.
II, 7. —
Potthast no.
641. —
Comp. III.
c.
2.
h.
t.
(1, 1.) 2) Matthaeo Cenetonsi
(Ceneda)
Ep.:
Rey.;
Trecensi:
La
Cb; Cur.: M;
Caten.:
Cacyh;
Etenensi:
Ce
3) Triuisiní:
FN;
Terusinen-
sea:
Cabcg;
Terusionenses:
Ch (4Seviso)
4) volentos: C
5) et eccl.:
Cb
6) quod:
CRey.
7) ab alije:
Lebc
8) tenent:
Cbcgh;
teneret: Ca 9) ha-
Leant: O
Rey.
10) voluerint:
Cae
11) ipsius:
Cte.
Cap. VIII. 1)
Restitutum az Rey. $requ.
IX, 260. —
Potthast
no. 2996. —
capituli literis ipsorum se conspectui praesentavil, iaa quibus idem
se capitulum excusabat, quod ad locum ab eisdem iudicibus con-
stitutum sine rerum
et
personarum discrimine propter ducem
Lotharingiae, qui eos diffidaverat, accedere non valebant, et hoc
ipsum
dictas presbyter proprio volens juramento firmare, locum,
ad quem Tullenses canonici possint tute accedere, postulavit.
Qtatamque super hoc inter dictos naagistrum el presbyterum fuisset
aliquamdiu litigaban, demun idem presbyter, regaisitus praestare
iuranentum, quod prius obtulerat, recusara, el voceas
appella-
tionis
emittens, literas capituli praesentavit, in quibus ad appel-
landune solummodo procurator exstiterat constitutus. Veruna
indices supradicti excusationes ab ipso sacerdote propositas et
appella.tionem interpositam frustratorias repatantes, de pruden-
tum virorum consilio receperunt testes, quos dicti nagi.ster el 1:
inducere voluerunt, diem aljama apud S. Aprnan saepedicto capi-
tulo praefigentes, qui quum
72ec
ea die curassent in
Indicio
corn-
parere, iudices ipsi attestationibus solenniter publicatis, quurn
constitisset eisdem, quod tamdiu primiceriatus in ltiellensi ecclesia
vacavisset, ut eius ad nos donatio pertineret,
ips1(712,
vice nostra
supradícto S. arehidiacono contulerunt, quam concessionem idem
archidiaconus petüt auctoritate apostolica confirmara. Dictas
vero G. capituli procurator ex adverso responda, quod huiusnaodi
concessio et processus judicum praedictorum debebant merito
retractari, utpote qui post appellationem ad nos pro diversis gra-
vaminibus legitime interpositam processerunt; prima sigariden
citatione capitulum ipsum edicto perentorio evocarunt, et quiten
postmodum ad eorum praesentian propraum nuncium capit
u
lun
destinasset, Hect ipse nuncius, allegando, quod ad praefixum ¿acune
propter viarum discrimina el insidias capitales capittalun acce-
dere non poterat, vel sufficientes transmitiere responsales, sollicite
postularet locum
tutum
partibus assignari, excusationem lamen
huiusnaodi dicti iudices admitiere contempserunt, propter quod
idem nuncius, sicut in mandatis acceperat, ad appellationis prac-
sidium convolavit. Praeterea dictas procurator aeliecit, quod
eorundem judicum processus ex ea causa iudicandus erat invalidas,
quoniam ad senientiae calculum processerunt ltte nainime con-
testata, contra quod ficit ex parte ccrchidiaconi replicaban, quo-
niam appellationi huiusnodi non fuit aliquatenus cleferenelum,
quum non ex causis legitimis, sed fraastratorie duntaxat fuerit ap-
pellatum. Quum
enim capitulum fuisset citationibus legitimis
evocatum, simplicen naancaum, el non responsalem idoneuan
destinavit, qui, quum excusationem capituli allegasset, el super ea
obtulisset proprium jearaneniuna, pstmoilum. illeul praestare noluil
reqzaisitus.
Quum
igitur excusado ab eoilen nuncio proposita
delusoria merito videtur, appellatio super ea interposila fuit nerito
respuenda, naxime quum idem nuncius literas capituli prae-
sentaverit, jn quibus continebantur expresse, quod ad provocandum
tantummodo fuerat destinatus. Sed nec illud nocere posse pars
eadem responda, quod lile non contestata dicti indices processerunt,
quum non causae cognitio, sed inquisitio veritalis soltnn.modo ipsis
fuera demandata, propter quod in inquisitione ipsa non fuerat
iurliciarii ordinis solennitas observando. Ad haec capituli pars
responda, quia, quamvis in quibusdam inquisitionibus omnimoda
iuris solennittts non servetur, in inguisifione lamen hrdusrnodi ser-
vari debuit onda iuris, quoniam, quum possessionum el reditut
u
n,
alim cid primiceriatum spectantiuna, quidaan sint pacifici posses-
sores, eisdent sine il.aris ordane non debebant nec poterant spoliari.
Praeterea etsi elicti indices potuerint sine causae cognilione pro-
cedere, solenniter lamen ele causa cognoscere podas eleger aal,
Tullenses canonicos tanquane partem ad
Milis
iudicium evocurado.1
Fuit insuper ex parte capituli allegatum, quod
rescriptun ad
praedictos iudices2mpetratuna exstiterat per falsana
13
sz<ggeslionena
obtentum. Quum cubas
de
14
communl assensu
et unanimi
voluntate
canonicorum Tullensium fuerit constitutum, ne
primiceriatus dignitas esset ulterius in ecclesia memorata,
mter canonicos ipsos primiceriatus proventibus et posses-
sionibus distributis, +et
eadem institulio
16
a bonae memoriae
Alexandro
P.
praedecessore nostro fuerit postmodum confarmatca:
propter
17
quod evidenter apparet, quod primiceriatus
ipsc
tanto
18
tempore non vacaverit, sicut nobis fuerat
10
falsa in-
Comp.
M.
c.
4. h.
t.
(1, 1.) —
integra bescr. Rcg.:
Ligoneusi et Cnthalaunensi
episcopis et abbati Clarevallensi. — 2) filii S.:
Cae
3) Hug.:
deest: Cabe
4) quid.:
dcest: CIHCa; —
dil. fil. mag. W. ((luill.:
Cc;
gll.: Gjh); subdiac.
(deest: Gyh)
noster (et M.:
Cgh)
H. et F. Tullaneuses (Tullenses:
Cgh Rey.)
canonici:
Cbegh Rey.
5) ut:
G'; —
vacavi.,sent, ut ad manas nostras illo-
rum porsonatuum esset donatio etc.:
lícg.
6)
personatuur illum: Cabe
7) statutum:
ib.
8) ipsius:
ib.
9)
personam idoneam:
Cb
10) ipso
primiceriatu:
Cac;
ipso personatu: GZ
11) euudem:
Cabc
12) 1110: Cc;
lila:
Cab
13) falsí:
Cabe
14) de:
dcest: CRcg.
15) consenso:
LaCRcg.
16) constitntio: (Z
17)
verba:
propter quod
addita sunt a Raymunr)o
18) multo:
CRey.
11) fuit:
Lb;
fuerit: G'h
TIT.
II.
DE
CONSTITUT.
c. 9. Io.
sent
28
* sufficere competenter," et quum iidem canonici in
derogationem
23
* suae constitutionis ad vacaturas
30
prae-
bendas quatuor receperunt
31
* ultra numerum constitutum,
ab
antiquis canonicis praebendas cum integritate percipienti-
bus consuetas, superexcrescentes reditus praedictis cano-
nicis
appellatione
remota
facias assignari, ita
tamen,
quod, si
ex eis pares potuerint
32
cum aliis sortiri praebendas, quod
superfuerit in communes canonicorum usus, sicut
33
prius
statuerant, sive aliter, prout melius videbitur, convertatur,
revocatis in irritum
omnibus,
quaecunque ab alterutra par-
tium in praeiudí.cium alterius post motam quaestionem coram
episcopo Ferrariensi circa praebendas vel possessiones
fuerint
34
innovata.
[Nullis literis
etc.
Dat.
ROM.
ap.
S.
Petr,
XII.
Kal. Mai.
1
198.]
12
11
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB.
I.
sinuatione suggestum.
-j-[Contra quod pars archidiaconi
sic
respondit, quod,
paila
illa dzgnitas a
d
publican'
et communem
Tullenszs ecclesiae honestatem
ibídem
fuerat instituta, absque sedis
apostalicae auctoritate
in
eadem ecclesia
non
poterat
abolen'.
Confirmado quoque super
tam illicita constitutione obtenta
firmare
non
potuit quod erat invalidum
ipso
iure. Praeterea üdem
canonici
post
haec
monja
Terricum archidiaconum
in
primicerium
conzmuniter elegerunt, qui fuit postmodum auctoritate
apostólica
c,onfirmatus, propter quod
non
solum confirmationi obtentae tacite
renunciasse videntur,
sed
etiazn institutionem propriam revacasse.
Sed ad
haec pars capituli replicavit,
quia
quod
de ipso T.
factunz
est eis praeiudicare
non
potest, qui
non per
electionem canonzecvzz,
sed per
intrusionem
podas
szbz primicerzatus officium usurpavít.]
Quocirca
discretioni vestrae
per
apostolica scripta
mandamus,
quatenus,
inquisita diligentius verztate,
si vobis constiterit,
Tullenses canonices, ne ulterius in Tullensi ecclesia primi-
ceriatus esset officium, communiter statuisse, ac statutum
ipsum auctoritate sedis apostolicae fuissepostmodum, sicut
L0
dicitur, confirmatum, vos illud faciatis in suo robore per-
manare, nisi postea dicti canonici
2l
contravenerint, aliquem
videlicet in primicerium eligendo.
[Si cero
consueverit
etc.
Dat. Rom. ap.
S.
Petr. Kal. Febr. Ao.
IX.
1207.]
CAP.
X.
Statutum generale laicorum
ad
ecclesias vel
ecelesiasticas personas,
vel
carum
bona in
earam praeiudicium
non
extendítur;
neo
speciale, etiamsi
earum commodum et favorem concernat. Hoc dicit quoad intellectum,
Abbas Siculus.
Idem Abbati
2
et Conventui sancti Silvestri.
Ecclesía sanctae Mariae -}-in
Via
lata contra
L
de
Atteia3
qui quasdam possessiones ipsius dicebatur
contra
iustitiam
detinere, movit
tempere B.
Carosozni dicti senatoris
sub L.
iudice
quaestionem.
In ipso
autem iudicio praefato
I. de
Atteia syndicus
monasterii vestri adstitit, et
ab
eo
testes
producti quidam
de
monachis exstiterunt. Iudex vero, auditis rationibus partium,
pro
eodem Ioanne absolutionis sententiam promulgavit;
a
cuius sen-
tentia pars
altera
vocem appellationis emisit. Super
4
hac igitur
quaestione suborta,
proponente parte
victrice, quod
non
potuerit5
appellari, quum
dictas L. non
ut iudex,
sed
tanquam arbiter
fuisset electus, victa
8
e contrario
asserente, quoniam
7
, quum
ar-
bitrio
fuerit contradictum, quod
partes non
nisi
meta
poen.ae con-
stringit, quae
in
praemisso
arbitrio non
fuerat
8
comprehensa,
merito potuit
3
appellari,
et
fortius,
si
iudicium exsiitisset.
De
hoc
igitur
ad
iam dictum
B.
Carosomi
lo
quaestione perlata, causam
appellationis
S. primicerio
iudicum
11
delegavit,
in
cuius praesentia
partzbus constitutis, dictus Ioannes
de
Atteia proposuit,
se
con-
veniendum
non
esse, quum
non
possideret
id,
quod pars
altera
requirebat,
sed
monasterium
S.
Silvestri
12
possideret rem petitam.
Dictus autem
B.
Carosomi, quoniam statutum quoddam emiserat,
a
populo
Romano
approbatum pariter et acceptum, quod,
si
quis
post litem
contestatam rem
a se
petitam trans ferret
in
alium,
daretur possessio petitori, et
alter
fieret
de
possessore petitor, et
idem I.
post litem
contestatam, rem ipsam in monasterium trans-
ferre praesumsit, possessionem rei petitae assignavit ecclesiae
nzemoratae. Verum quoniam dictus L
de
possessionibus ipsis
monasterio S.
Silvestri
13
annuam reddiderat
l4
pensionem., adiecit,
ut hoc ipsum
ab
ecclesia
S.
Mariae fieret, donec
de
proprietate
fundi cognosceretur;
sed saludo,
quae fieret [pensionis], ecclesiae
S.
Mariae
in
Via
lata in
iure suo penitus
non
nocerei.
[Nene
autem possessionem ecclesia S.1t7aricie usque
ad temperes
Ioannis
Petri Leonis, senatoris Urbis, inconcusse possedit, qui, supplica-
tione monasterii vestri clemenier admissa,
R.
iudici causam com-
misit eandem, qui auditis
bine
inde propositis
pro monasterio ipso
sententiam promulgavit, renovans quod praefatus
B.
Carosomi
statuerat
contra
ipsum.
Per
quam
sane
sententiam quoniam
ecclesia
S.
Mariae
se
laesam enormiter querebatur, et ipsa sena-
tori supplicavit praedicto, qui causam commisit R. iudici cogno-
scendam. Et quoniam eius iurisdictio erat
in
proximo desitura,
supplicatum fuit ob eandem causam successo.ribus eius senatoribus
iam electis, et
ab
eis
causa
ipsa eidem iudici delegata. Iudex vero
ex
veteris et novorum pariter senatorum delegatione cognoscens,
quod
a
ianz
dicto B.
statutum fuerat approbans, ecclesiae
S.
Mariae
possessionem restituit antedictam. Et quum novem consiliarios
haberet senatus,
per ocio
ipsorunz exsecutioni fuit sententia de-
mandata;
sed
unus
ex
iis, qui et nepos erat abbatis
S.
Silvestri,
quorundam senatorum favore suffultus, ecclesiae
S.
Mariae pos-
CAP. IX.'
N
on
obstante
certo
canonicen= numero,
etiam
per Papara
confirmato,
providendum est receptis
ultra numerara de
superexerescentibus fructibus;
maxime
si
voluntarie
per canonices
fuerint recepti.
Idem Clugiensi
2
Episcopo.
Quum Martinus
3
* Ferrariensis -Fcanonicus,
F.,
W.
4
,
B. et
G.,
canonicorum Ferrariensium
5
, et magister
G.,
Ferrariensis
capituli procuratores
ad
sedenz apostolicam accessissent,
super
quaestione, quam
de
praebendis et reditibus habebant
ad
invicem,
dilectum fzlium nostrum
S.
Mariae
in
Cosmedin diaconuzn car-
dinalem eis concessinzus auditorem,
coram
quo
Dictus M. pro se
ac quatuor sociis suisb proposuit, quodFerrarienses canonici,
ut eo amplios suos reditus augmentarent, quo proventus ec-
clesiae, qui dividí consueverant ínter plures,in usus
7
cederent
paucorum
8
, quatuordecim praebendas tantum, praeter id,
quod mensae
3
communíter deputarunt
10
, in eadem ecclesia
contra antiquam consuetudinem statuerunt. Postmodum
Yero, contra constitutionem ipsam voluntarie valientes,
dictes quinque in canonices receperunt, nullis praebendis
assignatis eisdem. Et licet eorum reditus non modicum
fuerint argumentati
ll
*, nondum tamen eis voluerunt ex
superexcrescentibus reditibus providere. Veruln
12
ex ad-
verso fuit propositum, quod
olim
de
communi tam canonicorum,
quam tunc
13
Ferrariensis episcopi voluntate
quatuordecim prae-
bendarum numero
14
in Ferrariensi ecclesia
provída
delibera-
'ion e
instituto et apostolicae protectionis praesidio roborato,
[tandem]
15
,
quum una in eadem ecclesia praebenda vacasset,
ad
nzultam
quorundam instantiam duos ad eam, et post-
modum ad preces
venerabilis
raids
nostri Ferrariensis
epi-
scopi dictum M. et quendam alium sine praeiudicio dictae
constitutionis in canonices receperunt ita, quod ipsi cano-
níci
16
de canonia
l7
*
nihil perciperent, donec primi duo essent
praebendas integre assecuti. Quumque per canonicorum in-
dustriam fuerit procuratum, ut ex possessionibus, quas
[eadem]
ecclesia tempore longo possedit, plures eis reditus
solverentur, superexcrescentes
reditus
communi mensae,
quae minus sufficiens fuerat,
comnzuniter
deputaverunt 18,
quos dicti quinque sibí
l9
postmodum petierunt contra capi-
tuli constitutionem
LO
in beneficium assignari.
Quia yero
super bis plena nobis,
sicut idem cardinalis asseruit
21
, exhiberi
non
poterat certitudo, causam ipsanz tuo duximus examini conz-
mittendam.
Mandamus
22
,
quatenus, quum in constitutione23
praedicta et confirmatione sedis apostolicae vel fuerit
24
vel
esse debuerit, sicut
25
consuevit, expressum: „nisi
in
26
tan-
tum excrescerent
27
ecclesiae facultates, quod pluribus pos-
Tit.
II. Cap. VIII. 20) liarla:
sicut dicitur
addita sacaat
a Raymuudo
21)
ei:
decst: Cabo.
Cap. IX. 1)
Restitutum ex Reg. Bat.
I, 98.—
Potthast no.
88.
—comp. m.
a.
5.
h.
t.
(1, 1.)
2)
Lugiensi: F; Augiensi:
1;
Dugiensi:
K;
Clut'n.: M;
Elugensi:
Cal;
!Elugiensi:
NCcdefg;
Flugiensi:
Ch — (Chioggia)
3) M:
FGIC Rey,
4) B:
Cabe
5) Ferrar.:
deest: Cae
e)
aula:
deest: L7t.
7)
usum:
Cb
8)
pauciorum:
C Reg.
9) ínter so:
Cb
10)
doputarant:
La;
deputarent:
Lb;
deputantur: Cb
11)
augmentati:
FGHIXeabc
12)
Ve-
rum dictus magister
G.
procurator
partís
adversae proposuit:
Reg. ;
Verum
dictus mag.
ex adverso (ex adv.:
deest: Cyh)
proposuit:
C
13)
tunc:
deest:
Cabc
14)
numeras ..
prov.
fuerat . . . etatutus et . . . roboratus:
C Rey.
15)
add.:
y
ero:
Rey.
16)
verb.
canonici
addittam est a Raym2csedo
17) canoniza:
FGIIIRNC Rey.
18)
quod:
Rey.
19)
sibi:
deest:
ib.
20)
inatitutionem:
Cb
21)
asserit:
Cabe
22)
monentes:
Cab;
mandantes:
Ccgh Reg.
23)
institutione:
Cb
24)
fuit . . . debuit:
ib.
25)
sicut esse :
GRCb
26) in:
deest: Cyh
27)
exerescant: Cb
28)
possint:
GRO Rey.
29 derogatione:
FH1C
30) vacantes:
Cbg
31)
receperint:
GIRN Rey.
32 poterunt:
ILa;
poterint:
GCbc
33)
sive
ut:
Cabgh Rey.;
ut:
Cc
34
fuerit innovatum:
Cb.
Cap.
(2,
2C
a
-
Potth s
i
no.
879.
8
)
S
ep
II
hano abb. etc,:
Reg.c
5.
d
3)
for
ltei
aCb;
Attreia:
Cc; — et sic dernceps 4) super
hoc postea quaest.:
Cabe
5)
potuit:
Cac
6) parte
victa:
Cb
7)
quod :
ib.
8)
fuerit:
Ceta
9)
poterat:
Cb
10)
Carosomum:
Cabe
11)
iudicium: Cb 1.2) vestrum:
Cabe
13)
vestro:
ib.
14) reddiderit:
Cb
13
DECRETAL. GREGOR.
IX. LIB. I.
TIT.
II. DE
CONSTITUT.
c.
so. I
I.
14
sessionem violenter ablatam monasterio tribuit nominato. Ex hoc
ergo rixa crescente usque ad armorum strepitum est processum.
Ne vero deterius quid contingeret, bonete memoriae C. Papa prae-
,decessor noster totum negolium ad suam sollicitudinem revocavit.
Et quoniam tem.pus colligendorum fructuum imminebat, fructus
praecelbit apud colonos in sequestro deponi, circa quos si qua
partium violentiam inferre praesumeret, causae suae díspendium
pateretur, venerabilibus fratribus nostrís G. Portuensi, et L nunc
Albanensi, tunc vero Tusculanensi episcopis tituli S. Clernentis,
et dilecto filio nostro G. S. Angeli diacono cardinali causam com-
mittens eandenz. In quorum praesentia partibus constitutis, pro
ecclesia S. D'lariae fuit contra monasterzum vestrum obiectunz,
quod violentiam pars vestra comrniserat in fructibus sequesirandis.
Et quum super hoc testes fuissent utrimque producti, quia violentia
liquido probata non fuit, et in dimidio ruglo hordei dicebatur ad-
mzssa, abbate n
•
z7;ilominus prohibente, ne delictum personae re-
dundaret in (lamnunz ecclesiae, facta hordei restitutione provisunz
est, ut ad quaestionern possessionis fzeret in causa processus, de
qua coram eisdem productis testibus et attestationibus publicatis
fuit diutius disceptatum. Consequenter
15
vero post decessum prae-
fati praedecessoris nostri partibus in nostra praesentia constitutis,
ecclesia etc. (cf. c.
4.
ut lite pend. II.
16.)
Et quoniam alii sena-
torunF sententiarn pro monasterio, alii latan pro ecclesia processu
tenzporis confzrmarant: nos etc. (cf. c.
4.
cit.) Quum ergo nobis
constiterit, et
16
ex ipsa confessione partiurn tenuerimus
17
, quod
unus consiliarior7.cm contra sententiazn de voluntate octo
18
exsecu-
tioni mandatam de fado, quia de jure non poterat
19
, veniens,
ecclesiam ipsam possessione sua spoliaverit
20
violenter, et nihilo-
minus attendentes, quod etiam injusto possessori violenter eiecto
restitutionis sit beneficio succurrendum, spoliatam ecclesiam in
co
21
statu decrevimus reponendam
22
,
in quo fuerat tempore vio-
lentiae perpetratae. Verum quonianz (etc. cf. c.
4.
cit.)]
73
Et 24
quia saepefatum monasterium vestrum se querebatur
L5
a prae-
rnisso B. Carosomi contra iustitiam spoliatum, et jpsum per offc-
cium nostrum restitui suppliciter
26
postulabat, quod statutum eius
nullius valoris exstiterit multipliciter asseverans. [Saepe fatus
enim B., quunz se ipsum intruserit in senatoriant dignitatem, nec
apostolicae sedis favorem habuerit, ad quam instando pertinet
senatorum, statutum non potuit emitiere, quod valeret. Qui
etiansi fuisset legitime institutos, ipsius statutum, quamvis sibi
subiectos, ecclesias lamen nullatenus obligara, praesertim quum
inri civili csset adversum, quod alianz poenam litigiosas res
trans ferenlibus statuit imponendam, illa distinctione jnter con-
trahentes adhibita,
ut,
si quis sciens ad donationes, venditiones sezt
alios contractos accesserit, non solum redimere rem compellatur,
sed etiam pretium eius amittat, non ut lucro cedat alienanti, a
quo etiam alia tanta quantitas est fisci iuribus inferenda. Sin
autem ignorans rem litzgzosam emerzt vel per alsánz speciem con-
tractas acceperit, tunc alienatione rei facta irrita pretium eius
cum
alia tertia parte recipiet, instrumentis etiam nullanz vivz ob-
tinentibus, quae super contractibus huiusmodi statuuntur. Verunz
eos, qui dotis nomine, vel ante nuptias donationis, transactionis
vel divisionis rerum hereditariarurn faciae, vel per legad vel fzdei-
commissi causam huiusmodi dederint vel acceperint, a praemissis
poenis eadem constitutio excipit nominatim. Quodsi etiam obligare
posset ecclesias, monasteriunz in illa constitutione nequaquanz in-
ciderat, quum antedictus I. nullam in illud penitus possessionem
lranstulisset, qui tanquam colonus tersas illas tenuerat, et eas
non suo, sed monasterii nomine possidebat. Quod etiamsi fecisset,
quoniam prius conventus a monasterio (pam ab ecclesia fuerat,
et per arbitrium et nileilominus jure transactionis, per quam cara
poenam litigiosi contractzzs res potest in aliunz lite contestata
transferri, res restituit antedictas, in statutuzn praemissum nulla-
tenus incidisset. Quin
potius,
etsi contra illud fecisset statutum,
quoniam nec conventunz, nec con fessum in indicio vel convictum
possessione sua monasterium fueral spoliaturn, instanter eam sibi
restitui postulabat, quam ex nulla, vel salten; injusta causa pars
"altera detinebat. Ibas antela ratzones oeconomus S. 111ariae
nitebatur multifariani infirmare. Ql;anmis enim dictus B. circo
praelationis suae primordia gratzanz sedis apostolicae non
habuerit, quia tomen ab ea fuzt tempore procedente receptus, et
ratilzabitio retrotrahitur, perinde habendus erat, tanquan; ab initio
legitime fuerit institutus; qui tanquam alienus iudex non poterat
Tit. Il. Cap. X. 15)
Comp. III. c.
1.
de resta. spol.
(2,
6.)
16) et:
deest: Ch
17) tenuimue: ar. 18) eorum:
Cae;
ipsorum:
Cb
19) potuit: Cae
20) spoliaverat:
CRbc
21) codera:
Cb
22) reducendam:
ib.
23)
finjo
canoais: Comp.
Iir.
c.
1. (2, 6.)
94) Sed: Che
25) eonquerebatur (se:
(leest)r Cb
26) humiliter:
Cac
27) consimilibus:
CL
28) potestas:
Cb
Re
í!.
29) et: Cb
30) existat: Rli; assistit:
Ca
31)
cf. Dist.
XCVI. e. 1.
52) pótissimutu:
i'GIKC Ileg.
33) saepedicto:
B: CP.cg, —
sed irt
Cae
legit,:
a monasterio evitari, quunz nec novum sit nec insolitum, quod, ubi
clerici sunt actor et reus, causas civiles in Urbe coram iudicibus,
per sedem apostolicam institutis, ex delegatione senatorum ab ea
zurisdictionem habentium prosequantur. Unde nec in alieno foro
intelliguntur, sed in proprio Ronzani Pontificis litigare, cuius
auctoritate sortiri videntur effectunz quae ab huiusmodz sena-
toribus vel iudicibus statuuntur. Quodsi forum senatorium fuisset
monasterio penitus alienum, quia lamen oeeonormzs dicti znona-
sterii sub L. indice a praefato B. inter ecclesiam S. Marine et
dictum I. de Atteia delegato, ipsi
1.
adstitit, et aun
in
jure de fendit,
iudicium eius non potuit ulterius declinare. Statutranz aute7n
ipsius B., de quo saepius est praernissum, et quod non inri adcer-
sum, sed consonum potius exsistebat, (quum ctzáni in jure canonico
caveatur, quod res in litigio posita non sit in personara alianz
transferenda), non ad possessores solos, sed ajan?, ad illos decebat
extendi, qui tenore saltem detentionis cuiusque poterant
conveniri,
quales constat esse colonos etiam temporales. Perpetui
n(nque
utilem salten possessionem habenies et conveniri possunt, ct in
alium transferre quod habent, sima L fecerat ante dictus, cuius
factum neque praemissum arbitrium poterat, nec transactio ex-
cusare, quum in dolum et fraudem fizerint attentata. Iudex vara-
que, inuem fuit a pa.rtibus compromissum, consanyuineus ipsius
1: et infeudatus monasterii dicitur exstitisse, nihilque fecisse in
publicum, sed onznia in secreto; quanzvis instar iudiciorun;
sinl
arbitria introducía. Coegit quoque partes ad irarzsigendunz, sicut
ex rescripto transactionis apparet. Et quunz de transactione non
fuerit compromissum, quae non est necessitatis, sed liberae potiza
voluntatis, dolo quasi ex perspicuis insidüs iam probato ñ•aus-
actionem inefficacem penitus asserebat. lila quoque rationc dice-
bat ecclesia petitionem monasterii repellendam, quoci, quina pos-
sessionem ipsam sine dolo et culpa sua obtinuerit aoctoritatc
praetoris, et per hoc ius sibi fuera acquisitum, morzasteriunz
vestrum super possessorio audiri ulterius non debebat, cui parola
eral in petitorio respondere.] IZis ergo et sinzilibus
G7
in nostra
et
fratrum nostrorurn praesentia prudenter a partibus allegatis,
Nos attendentes, quod laicis, etiam_ religiosis, super ecclesiis
et personis eccleslasticis nulla sit attributa facultas
28
, quos
obsequendi manet necessitas, non auctoritas imperandi, a
quibus, si quid motu proprio statutum fuerit, quod ecclesla-
rum etiam
29
respiciat commodum et favorem, nullius firmi-
tatis exsistit
30
, nisi ab ecclesia fuerit approbatum, onda
statutum Basilii
31
de non alienandis praediis rusticis vel
urbanis, ministeriis et ornamentis ecclesiarum, illa repro-
batum fuit
32
* potissima ratione, quod auctoritate non fuit
Romani Pontificis roboratum, ne irz
exemplum transeat
sirnrlia
praesumendi,
quod a senatore
33
factum fuerat in praeiudicium
monasterii, non conventi, nec
31
confessi
etiam
vel convicti,
prorsus
in irritum revocantes, easdern possessiones resti-
tuendas sibi sententialiter diffinimus,
nec ipsas etc. [cf. c.
3.
ut
lite pend. II.
16.
Datunz Lateran. V. Iial. Dec.
1199.]
CAP. X1,1
Poena simpliciter apposita propter coutumaciam in dubio iutelligitur
temporalis, et non perpetua.
Idem universis Doctoribus Parisiis
commorantibus'.
Ex literis vestrae cievotionis accepimus
3
, ; quod,
q,uan
quidanz moderni
4
doctores liberalium ar•tiunz a
maiorurrz
suor•unz
vestigiis in tribus praesertinz
5
arliculis devi(irent,
habito
videlicet
inhonesto,
in
ó
leCt'iorzunz et
disp;taliorzum
ordi7le non servato, el
pio
7
usu in celebrandis exsequiis decederztiunt cle•icorum iavz
quasi penitus negligente
•
omisso, vos, cupientes vesirae consulcre
honestati, octo ex vobis iur•atos ad hoy unanimiter elegistis, ni
super dictis cirticulis de prudentiunz viraran' consilio bona
fide
statuererzt
quod foral expediens el honesturrz, arl illud in postcrunz
observandum vos juramento
interposito
communiter
adstrznyendos,
excepto
duntaxczt magistr
•
o
0.
3
,
(fui,
iurare renuens cl formitlans,
f
deiussorianz
pro se
ta'ntu
n
r obtulit
cautionem. insuper aJ
cautelarn
a
vobis
fide
pruesüta
ll
protinus constitulum, ut, sz
(p
ia•-
quam
magi.
g
trar
•
unz
adversos
alios dr;ceret resistendunr,
el primo,
SeCUndo
12
tertiove commonitus infra triduunz univer.•sitatz parere
contemneret
magistrorum, ex turzc beneficio societati.s eoruvz
ito
supradicto B.
34) nec:
decst: I11K;
vel:
Cac
Cap.
XI.
7)
Restitxturn cz Ro
,
. Bol.
XI, 274. —
Potttrast
no. 3670. —
Comp.
IIi. c. 12. de iurei. (2,
15.) 2) Universis doctoribus sacrao paginan,
decretorum et liberalium artiurn Yarisü.a commorautibus:
Itc
d
. Cal — ser.
ao.
1209. —
3) recepimus: K;
dcest: G
4)
add.: seiiicet:
('b
5) tnaxiure:
Cae
6)
in:
deest: ib.
7) pro: Ca;
pr'opr'io; ('c
8) constriugoudo: f'b
9) B:
Cae
lo) (dd.: etiacu:
e'b
11) iuterpusita: iL.
12)
el sec.: ib.
15
DECRETAL. GREGOR, IX. LIB. I. TIT. II.
III.
DE RESCRIPTIS. c.
I.
2.
16
C
A P. XLII.
Conetitutio futura respicit, et
praeterita, nisi
in
ea de praeteritis
cave
magistrallbus pricaretur, el (piden /tac ultimum quidaní ex vobis
simpliciter, quidam cero, nisi satis faceret, el nonnulli, nisi per
nos se admitti ab aliis obtineret, se intellexisse 'atentar.
Quum
curten supradictus magister G.
infra
triduum avziversitati non
parueril requisitus, iuxta condictunz
13
vestrum ex
1
'
1
tune a vobis
habitas esl exclu.sus. Qui,
quun
satisfactioni
i5
condignae post-
moda??? se obtulisset, in IV. vestrum
16
juramento interposito com-
pronzisit, illorurn
(licitan
pro bono pacis se gratum el ratum
pariter habiturunz. Illi vera, así cansino sapientum, dictum suum
con:mtnailcn
•
promulgaron', rriernorato magastro
in
vírale iura-
menli praestiti
17
prohibentes, ne deincep.s in licilis universitati re-
sisleret magistrorurat,
el
iniungentes eidem, ut
temida< in
eo
18
statu
per.sisteret, quo
tunc
eral, donec
per se
vel procuratarení
l9
suum
se pcisse ab alüs mczc
l
istri.s admitti per sederí apostolicam obtineret,
salva zü omnibus honestate.
Unde
nobis humiliter supplicastis,
ut cunden magistrum, viruni zatique providtan el honestum, (jui
tanquani obedaénliae filias quod sibi praedicti
20
quatuor
xn-
irn:xerunt suscepit humiliter et patienter observa', ex benignitate
sedis apostolicae faceremas communioni restituí magistrorum.
Nos
igitur ex praemissis inlelligentes, eidem magistro fiaisse ?flan-
datara, ut taní dio in ea statu persisteret, quo
tunc
eral, donec
zrzagisarorum communioni de mandato sedis apostolicae redderetur,
et paratu.s sil super praemissis satisfctctionenl congruam exhibere:
Licet
a
21
vobis fide praestita fuerit constitutum, ut, si quis
mahisirorum
=
`-' ordinationi universitatis ipsorum duceret re-
sistendum, et primo, secundo
23
tertiove commonitus ínfra
triduum universitati parere contemneret magistrorum, ex
tunc beneficio societatis eorum in magistralibus privaretur,
et ob hoc magister
24
G. fuit eorum
25
communione privatus,
quia tamen constitutttm non fuit
Y6
, ut in perpetuum huius-
modi
21
* privatio perduraret
28
, quum
29
* tam iuris canonici
quam nostri monis exsistat, ut is, qui propter contumaciam
communione privatur
30
, quum satisfactionem congruam ex-
hibu^rit, restitutionem obtineat: uni•ersitati
vestrae praesen-
liaan
3l
auctoritate
mandamus, quatenus supradictum ma-
gistrum statutis vestris nunc
32
humiliter parere curantem,
ad communionis vestrae consortium in magistralibus ad-
mittatis.
CAP. XII./
Non possunt canonici sine causa restringere numerum
canonieorum
sea
praebendarum. Abb. Sicul.
Honorius III. Episcopo et Cantori Cabilonensi2.
Ex parte
venerabais fratris nostri
episcopi Eduensis fuit
propositum
coram nobis,
quod canonici Eduenses propriis
commodis inhiantes praebendarum numeruAl ab antiguo in
ecclesia Eduensi statutum, licet non sint eius diminuti
reditus, restrinxerunt,
-¡-ut sic in tenlporalibus magis abunden!,
tiran ea, de quibus valet sustentan canonico:'uní numeras con-
stadas, tali praetextu rliluntur in augment.im convertere prae-
bendarum, et iri facti sui tuitionem supe
-lux confirmationis literas
a
nnbis eliala.vafZC7
•
z
^
upetrasse in
conímuni
forma. §. I. Nolentes
igitur divini numinis
3
*
minui
4
* cultum
huiusmodi occasione
ira
ecclesia ipsa,
sed potius augmentari,
discretioni vestrae
man-
darnos, quatenus,
si praemissis veritas su1lrcagatur,
antiquum
numeruin facientes auctoritate nostra servari, praebendas,
quas a tempore uitimi statuti inveneritis vacasse
5
in ecclesia
memorata, non obstante aliqua constitutione super hoc a
canonicis ipsis facta, vel confirmatione
0
a nobis ab eisdern
obtenta, personis idoneis cum consilio
eiusdezrl
episcopi
sub-
nao appellcationis obstaculu
conferatis.
Gregorius
IX.
Archipresbytero
S. Mariae maioris
de Urbel.
Quoniam constitutio apostolicae sedis omnes adstringit
et nihil debet obscurum vel ambiguum continere, declara-
mus, constitutionem
2
, quarn nuper super praeferendis in
perceptíone portionis maioribus et consuetis servitiis, a
minoribus exhibendís, edidimus, non ad praeterita, sed a,d
futura tantum extendi, quum leges
3
et constitutiones futuris
certum sit dare formam negotlls, non ad praeterita facta
trahi, nisi nominatim in eis de praeteritis caveatur.
TITULUS
III.
DE
RESCRIPTIS.
CAP. I.1
Privilegio generali, secundum ius commune obtento, obstat reseriptum
apeciale, etiam de eo mentionem non faeiens. II. d. secuudum intellectmu
magis communem.
Alexander III. Senonensi
2
Archiepiscopo.
Sicut Romana
-¡-eeclesia omnium ecclesiarum disponente
Domino maten est el magistra, ita etiam nos, qui eidem ecclesiae3,
licet imnzeriti, supernae dispositionis providentia praesidemtas,
[et] proul Doníinus nobis ministraverit, consultationibus respon-
dere coginzur singaalorum, el quae videntur (labia apostolicae ci-r-
curnspectionis providentia declarare. Sane
Quaesitum est a
nobis
4
ex parte tua,
utrum,
si alicuius
5
causa
inter aliquos
delegatis iudicibus sublato
0
remedio appellationis commit-
titur, et literis apostolicis
7
altera pars munita, quibus ei
generaliter est indultum, ut libere sibi liceat appellare, si in
vocem appellationis proruperit
8
, an" eius
10
in eadem causa
debeat
11
appellationi deferri?
Huic igitur
Inquisitioni tuae
praesentibus literis
taliter
12
respondemus, quod eius in hac
parte appellatio
13
non debet admitti, postquam est causa
iudicibus appellatione remota
14
commissa, quia speciale
mandatum derobat generali.
[Praeterea etc. cf. c.
5.
de off.
iud. del. L
29.]
CAP. II.1
In rescripto apostolico subintelligitur clausula: „ si preces veritate
nitantur." Et si rescriptum proilibet causae cognitionem, est de
falsitate suspectum.
Idem Cantuariensi
2
Archiepiscopo.
Ex parte
venerabilis fi'atris nostri
Conventrensis episcopí
nostris est auribus
3
intimatum
4
, quod, quum de causa, quae
inter G. et F. clericos
5
vertitur
6
super praebenda de
Novalis
7
, cognoscens
s legitime eidem F. secundum tenorem
literarum nostrarum, continentium, quod, si constaret, ipsum9
F.
10
de periurio esse convictum, et perpetuo illi renunclasse
praebendae,
appellatione cessazíte
amoveretur
ll
ab ea
12
; eo
13
cognito et probato, praebendam
l4
adiudicasset
15
* eandem,
ipse
l6
in vocem appellationis prorupit, et
17
ad te, quod
ei
praebendam praecise et absque causae cognitione re-
stitueres
13,
literas nostras
19*
reportavit, ;
et epzscopunl, qui
post appellalionem cara prcaebenda spoliavit, auctoritate
20
al-icui
beneficium conferendi
2l
appellatione cessante privares
22
,
donec
per se, vel per nuzícizaní
23
, aut per literas suas de tanto excessu
satisfacturus cid sedero apostolicam accederet, et praelíoníinatecul
I'it. H. Cap. Xl. 13) edictum:
Cae:
-
conelitionem (vestr.:
deest): Cb
14) et:
Cae
15) satisfactiouo condigna: Cb
16) magiatros:
ib.
17) praest.:
rlr,cst:
(.'tic
18) suden:
Cb
19) per proc.:
ib.
2(1)
supradicti:
Cae
(sibi :
rleesl: Ca)
21)
verba: a
vobis fide praestita:
additaa sant
a
Rallmundo
22) naag. adversus alios dile.: l,'
Ileg.
23) et secundo:
C6L;
secundovo
comino/
1
.:
Cabg
24) fuerit:
L'GIII:Vec;
et ob hoc ipso fuit (fuera: el):
Cayo
Rey.
25) ipsorum:
Lafv
26)
fuerit:
Cb
27) huius:
FG'IIIh"LaCabc
28) duraret:
LbCa
29) et:
F6'HII,NC
1leg.
30) privaretur:
Cac
31) per
apostolic:a scripta: a:b
12)
vos,
nano
additea col
a
1laatpantado
Cap. XII. 1)
Ilcslilutaua ex Comp.
V.
c.
5.
1a. t.
(1, 1.)
2) Ep. et eant.
('ab. et abbati ele Pirmitate Cabilon. dioeces.:
Eacd
3) nominis:
GHIA"h,'rtb
4)
diminui:
RIIIIAE
5) vacantes:
E
6)
add.:
huiusmodi: Ea;
add.:
huius:
F:cd
Cap. XIII. 1)
cp. ser.
1227-34.
Pot'laast no.
9526.
2)
cf. c.
15.
de mea.
el ob.
(1, 33.)
3)
verba c.
7.
Cod. de kg.
(1, 14.)
Tit- III. Cap. I. 1)
Ilestitaterna ex App.
X, 11.;
Lips. XLVII,
12.;
Da>uberg.
XLI, 10.
Caos.
Ll, 11.
Comp.
I.
c.
1.
h. t.
(1, 2.)
el
c.12.
de
app. (2,20.)
2)
Eboracenel archiep.:
I'li - cp. Alex.
III. (1159-81.) -
Jaffé no.
9155.
3)
eccl.:
doce!:
Q
4) a nobis:
deest: FGHIFN
5) aliqua:
AGOQ; -
ali-
(mande:
1'Ild lib. II.;
alicuius... rol:
Akl
6) absquo:
AIQ;
absque
remota appell.: R
7) appostolicae protectiouis:
Col!.
citt. -
apostolicis:
A lib.
II.
8) prorupit:
PQAl la?.
I.
9) au:
decst: FCHIAI
(sed in Al lc
gi-
tu;^
utnam):
OL'QR
10) ci scnteutíae:
E;
ei (appell.:
dccst). n
11) sit
doferenclum:
AOPQ
12) talit.:
dcest: Coll. citt.
13) quod (quia: 4l
a.
I.
1
eius (ei:
R)
in hae parto appellationi (ei . ., apell.:
elecst: P
,
)
non est
aliquatenus deferendum:
ib.
14) sine appell.:
Aabc lib.
I.
Cap. II. 1)
Restikduna ex App.
VII, 18.
Lips.
XXXV, 18.
Berna).
XXXII,
18.
Caso.
XLII, 19.
Comp.
I. c. 2.
0. t.
(1, 2.)
2) Idem R. Cant. arch.: O -
cp. ser.
1174-81. --
.Iaqffc no.
9315. -
3) auditoribus:
Ab
4)
insinuar
tum: QIl 5) clerlcunl :
Abc
6) vertebatur: Q 7) Novali:
H;
Novalltts:
L;
Nouhal:
Acafla;
Nonhalis:
Ac;
Nonualis: de; Noralis: 4i; Nonalis: Ag;
Norhal:
Adl;
Nohal:
Q,;
Norbale: O; Naale: Il;
Le¡letulnrn
est:
Nortleale
8) diligenter eognovisset et eidem G. sec. ten. lit, nostr., in quibus contine-
batur etc.:
Coll. citt.
9) praedietum:
eacdeta
10) 1'.:
deest:
FC,HIIi
11) removeretur: Q 12) eadem praebenda:
AabcQ
13) quo:
PQ;
Eoque:
O
14) quum praelibatain praebendam eidem
(deest:
O) G. adiudicasset, prae-
dictas etc.:
Collat. citt.
15) abiudicasset:
FGHIAhIN
16) praedictas:
Coll.
citt.
17) ad nos veniens ad te secundum hunc tenorem litteras apor-
tavit (repo
r
tavit: O; impetravit: Q) quod ei (eidem:
Al Q)
praebendam
(deest:
O) etc.:
L'oll. cítt.
18) rostituens:
R
19) nostr.:
deest:
FGHIAl1IN
20)
add.:
apostolica:
Q
21) auferendi:
AacQ
22) privares
potestato;
Q
23)
add.:
suum:
Q
CAP. III.1
Si in
secundo rescripto, per adversarium impetrato, non fíat mentio de
primo, valet primum, et non secundum; alias valet secundum. Et si pri-
orum fuit impetratum communi conseusu partium, non valet secuudum
impetratum per alteram partem, hoc tacito.
Idem
Wintoniensi
Episcopo2.
Ceterum si aliquis
3
ad indices
super aliqua causa ab
apostolica
sede
impetraverit
4
literas
commissionis
5
,
et adver-
sarius
e
eius
eandem
causam postmodum
obtinuerit
committi
aliis, de commissione priori non habita mentione, priores
iudices ad
decisionem
causae possunt
7
procedere,
nec8
secundae
literae
obtinent
alicuius roboris firmitatem. Si
y
ero in
secundis
literis
habeatur
9
mentio de commissione
priori
10,
praedicta causa
all
priorum est exempta iudicio,
quum eaedem
12
literae non sint
13
veritate tacita
l4
impe-
tratae. Verum
15
si de assensu partium causa committitur,
et processu temporis, vel etiam continuo
16
,
alterutra pars
17
altera nesciente causam ipsam, tacito
ls
de commissione
priori
lacta,
alii
19
iudici
20
*
obtinuerit
24
delegari
22
:
non im-
p
erito is, qui tali dolo
23
ve1
24
* fraude adversarium suum25
laborare coegit
26
, in
expensis condemnari debet eidem27.
CAP. IV.1
Si Papa mandat In rescripto de duobus inquirí alternative, ad certum
cffectum consequendum sufficit alterum probari.
Idem Eboracensi Archiepiscopo2.
Inter ceteras consultationes tuas
[id nobis]
3
fuit proposi-
tum coram nobis
4
*, quid
tenere debeas
n
,
quum aliqua
ó
sub
disiunctione mandantur,
quorum unum verum est, alterum
falsum, utputa
7
* si
s
proponatur
9
, quod
10
si taus sit sacer-
dotis filius, et
il
* in sacerdotio genitus
12
, qui proxim0
13
in
tali ecclesia ministravit
14
,
vel quod illicite ecclesiam occu-
pavit
15
eandem
16
.
Huic
17
ergo
18
quaestioni
taliter re-
spondemus, quod
49
convenit,
iudí.ci quodcunque istorum
constiterit, i11i
Y0
praelibatam ecclesiam adiudicarí.
21
* de-
bere
2
'
2
. Et idem in similibus observandum est
23
.
Sane si
etc.
(cf. c.
8.
de off:
iud.
del. I.
29.)
^$
17
DECRETAL. GREGOR.
IX. LIB. I.
G.,
si
eundem
F.
in
iam
dicta
praebenda
praesutneret molestare,
vinculo excommunicationis usque ad dignam satisfactionem ad-
stringeres.
Verum
24
quoniam non credimus, nos
2
5 ita prae-
cise scripsisse
26
,
et
si taliter scripsimus, hoc ex nimia occupatione
contigit,
et
27
in huiusmodi
28
literis intelligenda est haec29
conditio, etiamsi non apponatur: „si preces veritate nitan-
tur:"
fraternitatí tuae per apostolica scripta praecipieazdo
man-
damus,
quatenus
inspectis literis
30
, quas episcopo praedicto
direximus, si
inveneris
31
,
quod secundum praedictum mo-
dum
ei
scripserimus
32
, et33
in literis nostris appellatio fuerit34
inhibita,
et in literis, quas
tibi
praefatus F. reportavit, non
fuerit
35
habita mentio priorum literarum, sententiam prae-
fati episcopi
omni occasione et appellatione cessante36
con-
firmes, et saepedictum F.
37
cum literis nostris, quas tibi
detulit, ad
praesentiam
nostram
38
venire
compellas.
Tit. III. Cap. II. 24) Unde:
4cklOPQR
25) nos:
deest:
Aabc011
26)
scriptum cese: R
27) quum et:
FN
28) istiusmodi:
R
29) haee:
deest: HCollatt.
cía.
30) inspecto tenoro líterarum:
Con.
citt.
31) in-
veneritis:
P
32) seripsimus:
AabcQ
33)
verb.:
et... inhib.:
restitada
s
uatt
ex
AQR; desid. i
n
OP
34) fuit:
Abc
35) fuit:
AabcQ
36) remota:
Aabc
37) I'hilippum:
Aac
38)
add.:
ex
Glossa:
tamque falsarium:
O'ont. -
tanquam fals.: Búlana.,
aotergac
contra
fidem libr.
nntai-nscr.
Cap. III. 1)
Restitutum
ex
App.
VII, 9.
Lips.
XXXV, 9. Cass, XLII,
9.
Bmnb.
XXXII, 9. Comp. I.
e.
3.
h. t.
(1, 2.) -
scr.
1159-81. -
Ja
.
ffé
no.
9226.
2)
Add.:
Para C. Quamvis simus:
A (c.
6. X.
de off.
iud.
del.
(1, 29.)
gawruna
caavenit inscr:ptio:
Idem eidem in eadem epistola
(i. e. c.
Quamvis
cit.)
gaiae exstat: OPQR
3) qui . . . impetrent: O; - quis:
PQ11
1) impetra-
vit: QR 5) commissorias:
Aabc
6)
et
adv. ei. eand. caos. post impe-
tratas literas ipsas aliis iudicibus impctraverit (impetravit:
1
1
)
forte com-
nlitti: APQ -
verba:
et adv. . . . ipsas:
desid.: 011- Religua iat
Cal.
citt. ita
se
habent:
niel do commissione prioribus indicibus
(abest:
O) facta in literis
commissionis, quae aliis iudicibus
(deest: O)
delegantur, mentio fiat, nihilo-
mines priores iudices
(abest:
R)
in cognitione ac decisione (cognitionem ac
decisioncm:
P; in
cognitione huius causae de cognitione: R) etc.:
Cali.
citt.
7) debent: Aabc
8) nec secundac Iiterae super cadera causa taliter impe-
tratae do iure possunt obtinere alicuius roboris firmitatem: A; neo . . .
haoent etc.:
P;
ncc...b.abere possunt:
0911
9) habetur:
Aa;
habere-
tur:
Ala
10) prioribus iudicibus faota:
Coll. citt.
11) a priori:
N;
a
prior. iudicum:
Lb;
apostolorum:
11; deest:
0
12) hae:
P; - se
g
.:
literae:
deest:
0
13) fuerint:
Aac
14) tacite:
GH;
tanta vol aliqua:
R
15) Ve-
rum(Unde:
Aabcl)
si
praesentibus partibus de ipsarum assensu(eoneensu:
O)
cuilibet etc.:
Coll. citt.
16) vel cont.: R
17) par-tiara:
Coll. citt.
18) tacita veritate:
ib.
19) alteri:
FN;
aliis: BI; -
deest: ALkOPR
20) iud.:
decst:
FGHIKAabckOPQR
21) impetraret: AH; impetravit:
0;
impetrct:
PQ; add.:
praedicta: A
22) committi:
A
23) in dolo:
FH
24) et:
FUMA
-
Coll. citt.
25) suum:
deest: 0
26) coegerit: (.1H;cogit:
OR
27)
eid. :
deest: Aabkl Coli.
ven.
Cap. IV. 1)
Restitutum
ex
App. XLI, 1.
Lips.
LI, 3.
Casa.
LII, 3.
Corpus iur. can.
Sd. Friedber8.
T.
II.
TIT. III.
DE
RESCRIPTIS.
c. 3-7.
18
CAP.
V.1
Is, ad quem rescriptum Papao dir)gitnr, debet illi parere, vel causam
rationabilem assignaro, quare parere non potest.
Idem
2
Ravennati
Archiepiscopo.
Si guando aliqua
3
tuae fraternitati
scripta
4
dirigimus,
quae animum tuum
exasperare vídentur,
turbari non
debes
-1-neque
5
moveri, aut creciere, quod personam tuam velintus con-
temptibilenz reddere vel despectanz, quia te sicul carztm fi-atrem
nostrum
6
et immobilem
columnam
ecclesiae affluentissima caritctte
diligimus,
et honoris et exaltationis tuae desideramus nzodis ontni-
bus íncrementum. Nam etsi saepe fratribus et coepiscopis no-
stris
7
secunrlum varietatem eorunz, quae nobis suggeruntut-, aspere
el dure scribamus8, hoc lamen non ex minori affectione continua,
sed ut clamoribus querelantiunz secundunz Deum et iuxta o
fftcü
nostri debitum satisfacere comprobenzur.
Quapropter
monemus
prudentianz tuam et ltortamur attentius, quatenus de cete'o non
nzovearis, neque turberis, nec ttzus animus deiiciatur, si tibi durum
vel asperum scripserimus
0
; sed sicut vir providus
A
0
et discretos
Qualitatem negotii, pro quo tibi scribitur, diligenter consi-
derans
et attendens,
aut mandatum
ll
nostrum
devote et
reve-
renter
adimpleas, aut per literas toas quare
adimplere
non
possis
suffzcientenz et
rationabilem
causam
praetenclas
quia
nos
patienter sustinebimus,
sí non feceris
42
quod praval3
nobis fuerit
insinuatione
suggestum.
CAP. VI.1
Cistercienses sunt privilegiatí, quod non possunt couvenirl por rescriptum
Papae, nisi ín eo fiat mentio de eorum ordine.
Idem
Cisterciensibus
Fratribus2.
Quum ordinem Cisterciensem
s
professi
-1- eaprivilegio,
quo fratres alii [eiusdenz ordinis]
4
,
gaudeatis, inter vos et clericos
alios saeculares super decimis quaestione subortct, tacito quod sitis
Cisterciensis ordinis, contra vos velut
contra
5
monaelloS
alterius
ordinis
6
literas a sede apostolica in2patrantes, dejada itaramentis7
et
8
litigiis, sicut vobis9 significantibus accepintus, et expensis
diflEcilibus vos
10
inquietant. Volantes ergo vobis sollicite pro-
videre, ne contra tenorem pri-uilegiorum vestrorum possitt:s glzo-
rumlibet temeritate
vexari, auctoritate aposiolica vobis mandamos,
ut
11
Si
contra
vos super
decimis ve1
12
aliis, quae ordini
vestro specialiter sedes apostolica indulsit, non facta men-
tione
Cisterciensis
ordinis, literae fuerint a
sede
apostolica
impetratae, per eas
13
minime
teneamini respondere.
CAP. VIII
Si sedo vacante scribitur capitulo, ut gerenti vices episcopi, ut praebendanl
alicui conferat, si creatur episcopus nondum exsecuto mandato, et ad cura
spectet collatio praebendarum, illud adimplere tenetur. Iioc dicit secun-
dum lecturam communiter approbatam. Abb. Sicul.
Idem
Tornacensi Episcopo2.
Eam te
3
(El infra:)
Dudum siquidem
ante tuam
promo-
tionem literae a nobis,
si bene
meminimus,
emanarunt, qui-
bus decano et ecclesiae tibi commissae, te adhuc in eodem
capitulo exsistente, mandatum declimus et praeceptum, ut
Bamb.
XLII, 3. -
Comp.
I.
c.
4.
h. t.
(1, 2.)
2)
scr.
1159-81. -
•lrzffé
no.
8942. -
3) nobis:
deest: 9
4) con.
nob.:
deest: Codd.
coll. o.
Con.
citt.
5) toneri debeat: 0
6) aliq. tibi: FGk
7) puta:
Codtl. coll.
o.
Aabck07'Q
8) ut si:
Acl'Q
•
quod si:
Il;
ut:
Ab
J) ponatur: 0 10) quod:
deest:
0
7
'
11) et:
deest: Codd. coll.
o.
12)
add.:
sit:
a
l;
add.:
ab cc,:
011
13) proximus in cadera: 0
14) ministraverit:
1'
15) oceupaverit:
A1b11
16
O
ipsam:
AkIOP;
illam:
11
17) cui:
AOPQ;
ei:
It
18) igitur:
1';
decst:
A
PQIl
19) quod conv.:
decst: AabcQ
20) el praedictam; 0
21) ab-
iudicari:
PONINA:
abiudicare:
OI'
L2)
debere:
decst:
0;
Jinis caaaotus:
Q
23) est:
deest: GHIK;
observ.
est: deest: APQR; -
in sim. dceernere: O.
Cap. V. 1)
Restitaitum
ex
Ltps.
LI, 4.;
Cass.
LII, 4.
Itamb.
XLII, 4.
Comp.
I.
c.
5. h.
t.
(1, 2.)
2)
add.:
G.:
Ak111 - ep.
ser.
1159-82. -
.laffé
no.
9128. --
3)
aliq.:
deest:
9
4) ser.:
deest: Aabc
5)
ncc ex aliqua
parte: Ah
6) nostr. et:
deesl: 9
7) vestris: 9
8) scribimus:
AbQ
9) scripsimus: 9
10) et prudens et providus:
ib.
11) ipsum:
Al
12) eifeceris:
Aac
13) per tuero . . . insinuationem:
P.
Cap. VI. 1)
Restituían ex
orig. ap. ilfanriquez
Anatal.
Cist.
II, 48. -
.4pp. XLI, 4.
Gilb. auct.
1. (1, 1.)
Comp. U. c.
1.
le. t.
(1, 2.) 2) Fratrib. Cist.
ordinis:
HL;
episcopo et Cistr.:
Befg;
Abbati Cistercien.
(deest: Be) et
fratrib. Cumanensibus: Bbchi; -Abbati et fratri bus de Rival. : 0; -
legendnut
lamen cine
hfanrti
¡u.
1. c. :
Fratribus et Abbati monastcrii de Cernir
(luorl
Cisterc. ord. est, in S'cotia síktm) - ep.
ser. 1159-81. -
Ja_°é
no.
8913. -
3) Cistorciensium:
DIBb;
Cistrensium:
Be
4) eiusd. ord.:
deest:
Set
5) in:
BbcS'a
6)
ord.:
deest:
Sa 7)
add.:
calumniae: Sa 8) et:
deest:
BbcSa
9) a vob.:
Bb
10) vos:
decst:
S'a 11) quatenus:
Ba;
ut
si
qua:
,Va
12) et:
HI
13)
ois:
Coll.
citt.
C a p. VII. 1)
Restitutunt
ex Comp.
II.
e.
3.
h. t.
(1, 2.)
2) Turononsi :
Bbh;
Terracon:
Bef; -
ep.
ser.
1167-81. -
Jaffé aao.
9281. - 3)
Segq.
ex
c.
4.de
aet. et gaial.
(1,
14.) restilaaeuda
esse
post
Coutium et Goaezalezium
censad
Br
ī
hmerus. Veram decr.
Eam et,
quant
ex
L'od.
Casa. integren ose
Bghrnerua
XXX, 4.
edidít
[cf.
c. 14.
de
aet.
(1, 14.)
c.
22.
ele tare
piar. (3, 38.)
c. 27. de
app.
(2, 28.),
e.
5. de
iad.
(2, 1.)1
argumenten da
divea'sunt
cal,
al
ero'aase
•
viril"
doctissimum
facile
intelli'gatur
9
dz7ectuan frliunz nostrnnz
P.
4
praesentianz latorem,
qui de gente
ludaeorum originem duxit, et
5
divina gratia fidem Christi
bumiliter et denote
suscepit,
mbtcntu suite conversationrs, obten-
laque literar•uvz, irc
j
uibrz.s 'do profecit, quo() ecclesiastico beneficio
eligrzus non imnaeritu reptztatzzr,
r eceptis literis
azosiri.s
in canoni-
cen') reciperent
c
, et praebendam,
si qua nacaro, vel gama
primo vacare cmntutgeret', liberaliter
sibi
l
conferre deberent.
(El
infrcz
t
':)
Ipsi vero, sien!
emiten' JL referente recepimus, literis
71ms1ns
•
post consecr-retzonenz tam
i
z receptz
>
•
,
quia donatio prae-
bendarum ad te spectabat, praeceptum nostrum,
sictzl assere-
bcn(t, debitoe
exsccutioni non potuerunt mandare. Quum
itaque praescriptus
l+
' P.,
sicut a.,
•
serit,
te super hoc ex parte
nostl.2 n;slrueler requireret,
tn rd
respondisti, quod
nullum
indo
rz
nobis
nlanciatum receperas
ll
, et sic cura a te infecto
negado remisisti. Ouod nullatenus fecisse deberes, si data
12
literarum
i
'
%
diligentius attendisses; quum tempore, quo
literae ipsae datae fuerunt
15
, de capitulo ipso
lG
esses, sicut
qui eras archidiaconus el canonices eiusdem ecclesiae,
lrcet 11
nec esses adhuc in episcopum consecratus. (Zsl
infra:)
Pro
co vero, quod Itldaeus exstiterit
13
, ipsum cledignari non
del) es (L'!
fiYl:) Frcrternitati tnae nzanrlanaus, quaten.us
cr(m in• canonicum
ecc:lesirze tuae recipicis, el el stalllm
in
choro
ef
10c11i7:
21
in
capitulo assignes.
CAP. VIII.1
Non v:aet rescriptum impetratum ad beneficia, si in co tacetur dignitas
impett'autis.
Lucios III. Linconensi
24
Episcopo.
Ad aures nostras te
.significante
pervenit, quod plerum-
que
3
decani, archidiaconi, praecentores vel aln
l
* ecclesia-
sticis praediti dignitatibus, super minoribus beneficiis
per
irlerpositas personas
literas impetrantes, nomen supprimunt
dignitatis suae
5
*, et simplici nomine se appellant, tanquam
non habeant aliquem personatunl
6
, T
idenque rescripto nostro
postulas eiloccri, sr fimus istcz lacendi praeiudici
v
an eís debeat
p'zrerarc(
Consultationi
igitrtr
tune taliter
7
respondemus,
quod, quum non sit intentionis nostrae, ut personae pluribus
reditibus abundantes per literas nostras pauperes clericos
sopar minoribus beneficiis inquietent
3
, literas, in quibus
actor
•
'* suae nomen dignitatis supprimit, vires nolumus
aliyuas obtinerc.
Postremo etc. (cf. c.
36.
de clpp. II. 28.)
CAP. IX.1
Valet secundara rescríptum impetraban ab adversario, licet non faciat
mentiol elu de primo, .si primas impetr:ans dolo vel negligentia non
foil usos lijo.
Idem
Norvicensi Episcopo2.
Si autem aliquis
l
auctoritate posteriorum literarum per
advcrsarium in iudicium
3
tractos, obiecerit literas
5
se prio-
res habere, tic quibus in posterioribus
5
mentio non habetur6,
si eis dolo vel negligentia uti postposuerit
7
*, excusari non
debet. Si autem, quia delegati iudicis copiara nequiverit
babera', per posteriores literas non poterit conveniri
CAP. Ni
Non valcnt rescripta, per (mar; ineerd indices (Imitar, vol futura
negotia committuntur.
Iden12.
Ad haec
3
* sumas ,
in sede iastitiae
l
ilisponenie Domino
19
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT. III. DE RESCRIPTIS.
c. 8-12.
20
'1'i t.
IIi.
cap. V1L
4) 11I:
B per tolmo,
5)
add.:
interveniente:
17r1
6)
0(21(1.:
et
1'ratrcnt: 111;
in fr:ttrcur:
lic
7) contigerit:
lea
8) sibi:
(Lcsl: L'
9) et inf.:
rlrrsl: 110r510, nce e;ieL,tnr gnicgetrz
n
, rlrsiderari
Lo) pr:Refatus:
UII
11) ruccperis:
]36
12) datam:
3L\71(1ri;
datum:
11g
731
nrld,:
nustt':uvm: Ih.r
i
14) diliéente,r:
Bid,
15) su
n
t:
lltnbei;
si
n
t:
Bh
16) i
p
sn: rfast:
l
p
be
17) licet:
deest: Babe
18) exstitít:
13rti;
ex-
stilisset:
Be
19) ipsnm non deberes ali+luateuus (nliquatttttluln:
1301912)
dedi
l
{nari:
lt
•
1)
voce
a
n vol lucum:
Ilh.
Ca p. VIII. 1)
llcstilntrura
XLI, 8.
Comp.
I.
c. C. h. 1.
(I, 2.)
2) Liul;ouicusi:
1
,
7í1111,.;
Lineolnicusi: O; tiV:tltero Liur.olu.:
al;
Waltero
Liu:;orritmsi:
:I
nhrl:
(Lmy¡rr11 - cp. st'. 1183-8-1.-Jert/r
o+o.
:1573. -
3)
pltt-
rimi: l
,
a .1) aliis:
F11U.it 1',Lrc; -e/cest: 0
5) surte:
(
leed:
61 add.:
in ceelesi;t istn: r1
7) brer'iter: A
8) vexCUt:
dl)
9) :motor:
11,11/r0.
Cap. IX. 111pp. XLI, 9.
(-'0inip.
I.
e. 7. h. 1.
(1, 3.) 2) Nottic.:
FFllli;
J'.boraecusi ¡u'chiep.:
0; - rrdrt.: 1'. C.
1,!uaesitutn: A,
quod
114112critS 11001'1-
111i071i
e
u
lieeit. E.rslat ia App.
XLIX, 3.
et, eorrnpta. iuscripliate
91n)ül1m11.
dra
Cenp.
11.
da off. irtd. del.
(1 ,
2.) -
ser.
1181-5. -
.Ia1J^éno.
9669.
:1) ad indi-
c-enu
U
4)
lit.:
dr'rst: U
5) in post.:
dcest:
O
6)
h:tberetrtr: dl
7) postposuit:
FRHIh",tr
(
e;
pruposuit: 0.
Cap. X. 1)
Irr:slilni
t
nn ex G'zlb. auct.
3. (1, 1.)
Comp.
II.
e. 4.
(1, 2.)
2)
ser.
1151
-5.
--
Jt((
é
no.
9652. -
3)
hoc:
bC'IIA7:a71adfi;
hace etc.:
Sa
41 apostolica:
1712
5) etc. et infra: decst: L'
abn'tt
6)
Praeterea:
Bg;
1'rovide:
lii
7) verba:
ut asserunt
[lilaila
74155t
ea Barloar
n
rdo
8) accepisse:
116;
rcportasse:
8e
9) :Vigilando:
La ;
gama aliquem: B'; queso:
Ba
10) decurrant:
P71111h
-
f3Sa; -
decurrunt: La N 11) quunl:
11a.Ya
12) eccle-
.9iastiCls vol
sacr.: 1112
13)
alicrr1r111: ,S'rt
Id) adluodicnitl:
Ila.Sg;
admo-
dicam.
Be
15)
rrd..t.;
emauasse vol:
1.111
16) igit.: decst: I'(i1L1A";
mide
constitzdi,
nt
quite contra iustitiam attentanitta
•
nostra sollicitudine
ad rectitudinis tr
•
amitezn revocezlur etc.
5
(Et
inf
r
a:) Proinde6
Significatum est nobis, quosdam in provinciae tuae partibus
tales, ut asserunt
7
, de cancellaria nostra literas recepisse3,
per quas eorum omnia negotia unlus
.
iudicis vel plurium,
quos sibi elegerint, arbitrio committuntur, sicque fit, ut, si
aliquem
9
pulsare voluerint, examen ordinarii iudicis non
requirant, sed ad unum iudicem vel plures delegatos sibi
propitios et
exinde
parti adversae suspectos super exami-
nanda quaestione recurrant
10
*. f
(2uod quantuna
11
sit Deo con-
trarinm. et sacris
12
Canonibris 'inia7ziCUnz
13
, nema ambig
ī
t, qui vel
modicam
14
notiU'anz cannnicae institulionis apprelzendit. Tales
llague literas a cancellaria azostra non credianus pr•odi-isse
l5
,
vel,
si
fbrte prodierint, conscientiana nosiram, quae diversis occupa-
tionibu.s intpcdita singulis ea aminandis non sufficit, effuge°t1nt.
Nos
igitur
lc
* huic morbo celeri
17
volentes obviare remedio13,
frcderaaitati
tuae
per
apostoliccl scripla
mandamus 19 quatenus,
si literas tales in provincia ttla`
20
vel impelratas vel deinceps
inzpetrandas
inveneris, eas carere viribus nostra auctoritate
dceernas,
et
ne ali
aliquo in iudieium
ctdmittttntur
super qucaeten-
que quaestione prohibeas.
CAP. :l'I.1
Falsa latinitas vitiat rescriptum Papac. IIoc dicit han. Audr.;
concordat Ablias.
Idem2.
Ad audientiam nostram te significante pervenit, quod
H. de sancto Stephano super absolutione sua literas tibi, ut
prima facie videbantur
3
*, apostolicas praesentavít,
goas,
quonicon hahuisti suspeclas, nec, de cancellaria ecclesiae Yomaauze
enzrtnczsse putasti, ad nos rem.ittere curavístl, eoazsulens czpostolct-
tuni nostrum,
urde
devotionen tuaan in Domino commendcrmus,
utruna occasimne ipsarunz literarum
1
praefatztan virunz babera
debeas absnlutunz.
Quibus quoniam manifestum continent in
constructione peccatum, ficlem te nolumus adhibere.
CAP. XII.1
Contra sectnolum roscriptum non putest opponí de taciturna-ate prilrll
impetrad per appellantem, de sua appellatione non habita mentione. I-Ioc
díC. Ioau. Audr.; coucord. Abb. Sicul.
Cleniens III.2
Ex parte S.
3
personae ecclesiae de Tarento
4
* nobis
innotuit, quod, quum capella de Emptonn.
5
* ad praedictanl
ecclesiam de iure pertineat'
1
,
ab ea nzultis lenzpoa
•
ibus iniuste
est subtracta, et
O. diaconus, qui iam dictam capellam detinet,
capellanum ipsius ecclesiae
7
G.
3
, nomine ipsius
G
S.
10
in ea
ministrantem, post appellationem
all
se factam amovit.
Ouam
12
quum cssct S. prosecutus, et ad indices
13
literas
impetrasset, ipse O. appellationem suam prosequi non
curavit
14
, quumque auctoritate praedictorum iudicum in
ius esset vocatus, dixit, se literas priores habere, de quibus
nulIa mentio in posterioribus habebatur, quas usque ad
tertiam citationcm suppressit, cisque dolo vel negligentia
uti
15
postposuit, quod ex diuturnitate temporis videbatur, in
quibus nulla
lG
mentio de appellatione ab ipso facta fiebat,
quum bicnnium a tempore appellationis iam fuisset elapsum.
Ideoque
fraterazitati vestrae
l7
per
13
apostolica scripta
manda-
mus, quatenus, si ita esse constiterit, revocatis in statum
nos: 133a 17) celeriter: Lb; sceleri:
Ba
.
13) medicamine:
Pa
19) psac-
cipimus mandantes: Bi 20) in subiecta tuno ordinationi (ittrisdictionis:
Be)
provincia:
B.
Cap. Xl. 1) llestitntnu7
ex (a1h. a:ec1.
4. (1, 1.) Comp. II.
c.
5.
h. 1.
(1, 2.)
2) Inane. IV.:
Sra = ap. scr. 1181-5. - Ja.(já no.
9683.
3) vídebattu':
FCllllh
-
BrdreSa
4) lit.:
tleest: Bac
5) Nos igitnr literis ipsis (illis:
BaSa)
diligenter inspeetis, taliter tibi duximus respondencltlnr, quoc'^, (plum eas
non credeunus de praecleeessoris nostri cnnseientia emanasse, nullam eis
fidem te volamos adhibere, guara etiam
(«bes,: Bbe)
manifestum centinela
(]rabeant:
BG)
in constructione pcccatnm:
1385i
•
Cap. XI[. 1)
Itcstitutr
u
o
i
es Atan.
1. (1, 2.)
Comp.
II. c. 3. h. t. (1, 2.)
2)
C'LIII. abbatibus de Osen:
BLgi'I'-(Osenen: &e¡;
Ofl'en.:
Bad;
Oseneie:
Ith-Osouyl-et de
Ideber: Bcetgi (liber:
1';
IIerbonia:
MI)
et priori sanctae
Eridae:
Brtdgi
(ele sea. fos.:
Í3Í) - ep.
scr. 1187-91. -.Iaffe,"
910.
10216. -
3)
add.:
presbytcri:
Bbeghi
4) '1'areute:
F!1][I6Brtdeji;
Rarente: 116;
'1'axente:
T;
Tau:
Bg
5) Enyeto)",
F(1HTiN;
Emptonia:
1;
Erntona: Lb;
Upet.: Ba; Upetonc:
Bcefgi;
Umpt.:
Ild;
IIupeton: '1'; Norp.: BL; Nor-
pontum:
Blt - bptolt. -
6) pertinebat:
Ilgh
7)
ips. eccl.
deest: 'I';
ipsius:
decst: Be
8) G.:
(leed: Ilbc
•
9) ips.:
(lees!: Bat
10) S.:
deest:
Bac
,
gi;
Simonem:
lib;
nomine Symonem:
Bh
11.) ab ipso:
L'1'
12) gttanr
qnidem appellationem (quare quidem sama app.: T) quum esset prusecutus
S. (idem:
1'): B'1'
13) I3athononsenr (Auchonensem:
Ba;
]3artholomaenm:
Bb;
Barchon:
T)
episcopum et clecannm et
archicliaconum
(cliaconum:
BaO)
Wallensem (Vereellenseln:
Badlt;
Wli.:
11c;
Willeusern:
T:
Vallis:
Di)
etc.: lil'
11) nec per se nec per altura est presecutus:
Bl'
15) uti
snpersedit:
2';
suporsedlt (uti:
(lees.): lis
10) otiaur nubla:
BabchiY'
17) tuse:
Ilac
18) per
ap.
ser.:
deest: Tlal'.
4
o
21
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT. III. DE RESCRIPTIS. c. 13-16.
Cp;
.G
pristinuml9 omnibus, quae post appellationem ipsiUs
20
O.
inveneritis attentata, praescriptam capellam
2l
matrici eccle-
siae
appellatione
remota
restituere
22
procuretis, praedictum
O., si eum appellationem
suana
23
*
non fuisse prosecutum con-
stiterit, memorato S. in expensis necessariis condemnantes
24.
C A P. XIE.1
R.eseriptnm, quo seribitur pluribus cum clausula: „ Quod si non omnes etc."
iutelligitur tam de impotentia facti, quam iuris.
Coelestinus III.2
Sciscitatus es
3
a nobis
4
petitorio destinato, de qua im-
potentia illud intelligatur, quod in literis nostris
5
* saepe
consuevit apponi, ut
6
si duo vel tres,
vel etict)n
piares,
quibus
literae diriguntur, ipsis exsequendis simul
7
interesse nequi-
verint, unus aut plures
eorum
s
,
quibus scribitur, nihilominus
exsequantur. Nos vero
in
hnc
ita sentimus, quod tam de
iure quam de facto illa impotentia censeatur. De iure, sis
aliquem
10
illorum
ll
,
quibeas literae diriguntur,
servum, vel in-
famem aut
12
alio legitimo impedimento detentum esse con-
stiterit; de facto
13
, si constiterit, eum
14
casu
l
5 mortis oc-
cumbere, aut inevitabilis
16
necessitatis articulo
17
impediri,
quo minus valeat interesse; dummodo is
18*
,
qui pro ne-
cessitate praesens esse non potest, collegis suis canonice10
excusationem suam
20
curet, si poterit, destinare
21
, ut alii
coniudices veI exsecutores nihilominus ad consummationem
iniuncti mandati procedant. Nec ille, qui tantummodo non
vult interesse, hac impossibilitatis interpretatione valet'2
aliquatenus excusari, nisi forte sic in rescripto habeatur ex-
pressum, si non munes interfuerint, vel simul nequiverint
aut noluerint interesse.
CAP. XIV.'
In quaestione revocationis rescriptorum recurritur ad arbitros, si indices
in cognitione sibi non deferant, nec invicem concordent. H. d. usque -ad
§. Quoniaur. - (Quoniam etc.:) Per generalem clausulam positam in re-
scripto delegatus ante expressionem personarum vel rerum iurisdictionem
babel In habita, et non in acto. Et speciales literae derogant literis
genel'alibus super non specificatis in eis, quamquam de illis nullam faciant
mentionem. Abb.
Innocentius III. Eliensi
2
Episcopo.
Pastoralis officii
(Et
infra: [cf. c.
28.
de
off: iud. del.
I. 29.])
Praeterea quaesivisti, guando de revocatione literarum am-
bigitur, utrum iudices
3
priores, an posteriores cognoscere
debeant, et
4
utrum per secundas
5
sint primae literae revo-
catae? Ad quod tibi
ó
respondemus, quod, nisi posteriores
prioribus, vel e converso duxerint deferendum, simul utrique
cognoscant, et, si forte nequiverint simul
a
* in unam senten-
tiam concordare, quamvis plures sint ex una parte quam ex8
altera
s
, per arbitros communiter electos a partibus huius-
modi concertado
10
sopiatur. Quoniam autem sub huiusmodi
forma, videlicet: „Causam, quam talis adversus talem, et
quosdam alios super hoc, et
11
quibusdam aliis se habere
proponit, tibi
12
duximus committendam," a nobis multotiens
literae impetrantur, et
13
* sollicite quaesivisti, an iudex ex
delegatione huiusmodi ante personarum vel rerum expres-
sionem super personis vel rebus exprimendis habeat potesta-
tem, adiiciens, utrum, si antequam personae vel res ex-
pressae fuerint nominatim, super non ex
.
pressis in cominis-
sione priori
14,
sed generaliter comprehensls speciales literae,
quae de priori commissione nullam faciant mentionem, ad
alios indices a sede apostolica emanaverint, eundem vigorem
debeant obtinere? Nos igitur ad haec duo taliter responde-
mus, quod, quum generali per speciale procul dubio deroge-
Tit. III. Cap. XII. 19) debitum:
BT
20) ips. O.:
deest: BabcT
21) ecclesiam:
HIKLDINBbh
22) restituatis:
BT
23) suam
e.astat:
I
n
aHIKBT
24) condemnetis:
BIS
Cap. XIII. 1)
Restitaitant ex Alas. 6.
(1, 3.);
Comp.
II.
c. 9. h. t.
(1,
2.)
2) Clemens IlL:
Bbch; - cp. ser.
1191-98. -
.Iaffé no.
107:30. 3) est R.:
Be
4) nobis R.:
Bbi
5) nost.:
deest: FGHIhLNBT
6) videlicet ut:
BagGril'
7)
simul:
deest: Babo
8) eor.:-
dee.st: BIT
9) ut si:
FG'N
10) quem:
T:
11) aliorum:
La;
eorum:
Bhi
12) vel:
Babe
13) de facto, si const. eum:
omissa
sunt: Bbp
14) eum:
deest: Baca'
15) causa:
Bphi
16) inevitabili:
BbcT
17) art.:
deest: BabcT
le)
is: deest: FGHIh:VBacphiT
19) litteratorie:
Bl'
20) super hoc:
T
21) destinabit (cur.:
deest): T
22) valeat:
HBb
Cap. XIV_ 1)
Restiteituui ex lteg. Brean.
VII, 169.
Comp.
III.
c.
3.
h. t.
(1, 2.)
2) lieliensi:
FGI - Ely - Potthast no.
2350.
3) iuilicum:
C Reg.
4) et:
deest: ib.
5) atta.:
literas:
Cbc
6) videlicet ut:
FHIL7fNC Re,g.;
iteest; G 7) deest: GHh"CBe
,
g.
S) ex:
deest: Rey.
9) alia:
Cc; add.:
parte: Cb
10) contentlo:
Cb
11) et:
deest: Lab
12) tibi:
deest: Rég.
13)
et:
decst:
FGHIhC
Reg.
14) prima:
Ch
15)
add.:
per generales literas
attrihuta: ab
16) etsi:
Cac
Cap. XV. 1)
Restituta
u
n ex Reg. Bregrc.
VI, 190. App.
extr. ; Alan.
2. (1,2.)
Comp. 11I.
o.
4.
h. t.
(1, 2.)
2) Pottliast no.
2062.
3) ea (grat.:
deest): T
4) intorquent: ea'
5) malignantes (vol.:
deest): 1'
6) omnibus min.
tur, iurisdictio per generales literas attributa, per speciales,
quantum ad ea, quae specialiter exprimuntur, penitus ener-
vatur, licet 'de prioribus non faciant mentionem. Unde
superflua relinquitur prima quaestio; etsi merito dici possit,
quod, donec iurisdictio revocetur
ls
, eam super rerum vel
personarum articulis exprimendis obtinet delegatus ; sed 16
antequarn exprimantur personae vel res, delegatus ncgnit
iurisdlctionem huiusmodi exercere.
[Quia
vero
ele. (cf. e.
28.
(1e
off. iu(l.
del. I. 29.)
Dat. 7iont. ap.
S.
Petr. Z"1
V.
Kal,
lun.
I2oq..]
CAP. XV.
1
Per generalem clausulam. „ Quidam alii, et res aliae," multitudo cifrenato,
non includitur, nec persona°,
210c.
res maiores expressie, sed paros
vol minores.
Idem
2
Senonensi Archiepiscopo.
Sedes apostolica consuevit exhibere se petentibus libe-
ralem; sed quidam eius
3
gratia nequiter abutuntur,
-¡duvz
quod ipsa
de
benigniicate
conceda
ipsi
ad
nralignitatenr. retoralueut'l.
Qu.idam
enim
malignari
5
mientes,
ira corrtnri,ssiorribus nustris
i;
minores
et viliores
personas propias
nominibrrs exprinrrroat,
malo-
res
autena et digniores specialibtrs vocabulis nora designca
n
l, sed eas
sub
quodam. generalitatis
involucro
c(rrnprehendunt, art cnrnnais-
siones ipsas
a
a
nobis facilius
impetren", sub late forma:
„C'on-
querentua
•8
tales de
isto vel illo
0
, et calüs a
j
r.aibusrl
(
n
m propriis
n.ominibus exprim.enclLs, qui
lo
eis
super
tali negotio ct guibrrsilrnn.1
1.
¢lüs
rebus iniuriosz
nim.is
e6
graves
exsistunt."
Nos igitur
volentes eorum malitiis
l2
obviare, decernimus
13
, ut, quum
in commissionibus nostris
14
minores et viliores personan
solummodo clesignantur
in
, maiores et digniores sub general)
clausula non intelligantur includi. Sed
10
nec liceat occa-
sione generalitatis huiusuiodi
17
multitudinem effrenatam
in
13
iudicium evocare, nec super maioribus et gravioribus
negotiis audiantur qui de minoribus et levioribus
ls
tatuan].
faciunt mentionem. Si quis
20
y
ero aliquas
21
personas ex-
presserit, non, ut velit cum eis in iudicio experiri, sed ut a(1
pares transire valeat vel minores
22
, quia fraus et dolus ei
23
patrocinari non debent, tanquam mendax precator
24
careat
2
i
penitus
`
-
0
inipetratis.
[Dai. llnagniae
XV.
Kal. lan. Ao. b"I.
1203.]
CAP. SVI.1
Qui contra uuum super eodem ad diversos indices diversa rescripto Impe•
trat, et eis utitur, perdit comnmdum utriusque.
Idem R. Cantori et R. Priori de Monte
Leprosorum.2
Ex tenore literarum, quas nobis
per dilectum filr'u» r
3
P
71.
latorem praesentium
destinastis, intelleximus
eriderater,
R.
sacerdotem de Collóvilla
4
* ad alios iuclices
n
super quae-
stione
6
, quae inter ipsum
et dilectune ¡ilium
a
abbatem
et
s
con--
ventum.
de Becco
9
.super
m,anerio
de
Colevill. et reb
n
rs calirs
verti-
tur, literas apostolicas impetrasse. Qui quum partem
citassent adversam
10
, dictus presbyter coram eis noluit
litigare. ¡
Postmoduna
cero
idem presby
ter
.super eoderrt aregotao
vobis nostras
literas
praesentavit, in quibus
de
prinribus m.entin
non
fiebat.
Ouumque vos in causae cognitione procedere
velletis,
partibus
ad
vestrana praesentiam
currt:uca1is
12
, menu.-
ratus
abbas coram vobis proposuit, quod non tenebatur
]s
per
14
directas ad vos literas presbytero
15
responderc, quum
per alias ab aliis iudicihus
16
fuisset citatus, quae auctontate
illarum non fuerant revocatae.
Vernos quia .super
hirc rhibitastLs,
se(Iem duxistis apostolicana consulendam.
Nos igitur attendentes
fraudem presbyteri memorati, duas commissiones super
vel:
Cb
7)
nostras (a nob.:
decst): Ca
3) conqueritur talio:
Cabo?
9)
do illo:
CricT
10) quod ei: 7'
11) quib.: dtrst: (.'ac
12) malignita-
tibus: O
13) deet
•
evimtts:
LbCbO
14) vestris: Ch
15) desiguentm
•
:
CGT
Brilua.
1G) Sed:
deest: 0
17) hui.:
decst: 0
15)
liceat inchidcre, ut
de mal.. et minoribus aud.: O
19) lev. criminibus (de
min.:
det,,d):
7'
`l0) qui ... expresserint,
et ita
n2(1a.
pino. deireceps: C
21) maiores:
Cabel'
Iteg.
22) sed ut descendere valeant (valeat:
Cb0
Rey.)
ad minores:
CO Rey.
23) ele:
Cabo
24) peccator:
lieg. Cont.
25) careant:
Cc-
26) pon.:
decst: CbcOF
C ap. XVI. 1)
Ite.stiteetuvi ex Rey. Brcqu.
VI,
120.,1esa. P. (1, 2.)Cwap.
I17.
c.
5.
h. t.
(1, 2.) 2) R. cantor! et R. priori de monte Leprosorurn el I. de
Sagio (Sago:
Qg;
Fagio:
Cj)
canonice Rotbomagensibus:
CI' BEg; - I'ofG+ust
no.
1966.
3)
add.:
nostrum: 1'
4) Collevillis:
F9HIKA'C'aedrfgb; ('ollo-
ville: L;
Collevilla:
Cb;
Cohunbellis: 7'; Colevill.:
Rey.
51 ad dil.
Sil.
do
Prato, de Monte Leprosorum et S. Lauc!i (Ludi: (.'g) priores I'.otbomag.:
CL'
Rey.
6) causa:
FLa N
7)
fil.
'
matrera abb. de S. Felice:
T
ti)
ot . . .
do Becco:
deest: 7'
9) Berto: La; Beco:.V; Bato:
Ce;
Beato:
asrh
10)
adversarii:
Ch
11) voluit:
Ch
12) vocatis:
T
13) teneatur: ('o:
teneretur:
T Reg.
14) per filas Hileras:
C7' Rey.
15)
add.:
saepo dicto
Cbc
16) ab al. iud.
addita sa
u
at a Ragnuxdo; -
per illas lit.:
IL y.
9
iF
eodem negotio impetrantis, quarum altera
17
non faciebat
mentionem de reliqua, quia fraus et dolus alicui
1S
patrocinan
non debent, decernlmus 19
,
ut ipse commodo careat utrius-
que.
[Dat. Ferentini IV. Id. Iul. Ao. VI.
1203.]
CAP. XVII./
Non valet rescriptnm ad beneficium impetratum, de beneficio impetrantis
non faciens mentionem.
Idem Mediolanensi
2
Archiepiscopo.
Quum adeo scripta sedis apostolicae moderemur,
Tut ex
certa scienlia nihil in eis faciamus apponi, quod de iure debeat
reprehendi, miramur non modicum et movemur, quod, quotiens ad
te vel ad aliquos subiectos nostras literas destinamos, te super
eis mirari rescribis, ac si mandaremos aliquid inhonestum.
Scríppsisti
etenim
nobis, quod, quum P. clericus in ecclesia
Modecensi
3
*
sufficientem sibi sit praebendam adeptus, mira-
barís, quod pro
4
receptione ipsius in ecclesia de Gronzolas*
praeposito et fratribus eiusdem ecclesiae
ó
literas
apostolicas
miseramus, quum, si literarum nostrarum
diligenter
seriem
attendisses, nihil
penitus
invenisses
7
in eis, quod debuisset
tuum
animum offendisse
8
. Quum enim in literis
ipsis
nec de
praebenda ipsius
P.
mentio haberetur, nec Modecensis9*
canonicus, immo nec
etiam
l0
clericus diceretur in eis, et in
literís ipsis haec esset adiecta conditio: „si dignus exsisteret
ad ecclesiasticum beneficium obtinendum, et
11
si eadem
ecclesia ex
(7uno
parentum ipsius
quandam capellam cum dote
fuisset adepta, el a consanguineis eius oblationes el mortuaría
pro tempore, et decimos perciperet annuatim:
intelligere
potuisses
12
, qualiter literae ipsae fuerant impetratae, jiz
qui-
bus de beneficio ipsius, pro quo scribebatur, mentio non fiebat.
Ideoque Fr
•
aternitati toar per apostolica scripta
13
mandamos,
quatenus
gieum
ad te vel ad toas literae apostolicae diriguntur,
earum tenorem diligenter atiendas, et quod mandatur jn eis,
dura
n
lamen nec per suppressionem veritatis, aut expressionem
l5
falsitatis obtenlae fuerint, facias effectui mancipari. [Datum
Ilomae etc.
XIII.
Kal. Iun.
1198.]
CA
P. XVIII.'
Ordo rescripti interpretationem recipit
a iuro communi.
Idem
Electo, Decano,
et
N.
Canonico2
Cameracensi.
Causam, quae inter Praemonstratensem et Pramonen-
sem
3
" ecclesias
super
possessionibus
de
Anapia
4
vertitur,
-
}•discr-etioni
oestrae conarreisisse meminimus fine canonico termi-
nandam. Sed
Quia in literis
illis
5
animadvertilnlls fuisse inser-
tum, quod, si ulterutra partium citata legitime praesentiam
vestram adire vel iudicio Vestr0
6*
parere contemneret
7
, vos
izihilomjnus
praesentis partis probationes recipere, et, quan-
tum de iure poteritis
8
*, in causae cognitione ac decisione
procedere minime tardaretis: nos volentes, ut clausula illa,
"quantum de iure poteritis," quae ante, quam de probatio-
num receptione mentio fieret, fuerat inserenda, clausulam
illam de receptione probationum
9
* praecedat,
rliscretioni
vestrae per apostolica scripta
mandamus, quatenus ipsam
intelligentes Sbldern
in
eadem
causa iuxta tenorem literarum
illarurn
lo
procedere non tardetis,
attente
provisuri
11
, ut, si
literarum auctoritate prí.orum in eodem negotio legitime est
processum, firmum et
12
* stabile perseveret; alioquin, si
occasione clausulae memoratae aliquid
13
constiterlt in alte-
rius partís praeiudicium attentatum, id
1
4 viribus decerrii-
mus
cariturum
10
,
volentes nz7tiloininus
17
el
mandantes, ut in
decisione ipsius negotii, sicut praemissum est, tam super
23
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT. III. DE RESCRIPTIS. c. 17-19.
24
Tit. III. Cap. XVI. 17) neutra (non:
deest): T
18) ci:
CabT
19) docrovimus:
LOS
Cap. XVII
•
1)
Rcstiteatum exReg.Ral.
I,
279.A1an.
c.
3.
(1,
2.)
Conap.
IIl.
e.
7.
h. t.
(1, 2.) 2)
Potehastno.
294. 3) Modicensi:
FGIANCf;
Mediocensi:
L:dCrh;
Mediconsi:
H;
Metiocensi: Cg: Medaciensi:
Cad;
Modociensi:
CeT;
Modiciensi:
Cb; —
Modoviensi:
Rey. (l+fonza) —
4) sopor:
Cb
5) Grongosar
FGN;
Gongrosa:
H:
Grougo asa :
IK;
Gorconcola:
La;
Grogonzola:
CabdT;
Grongosula: Ce; Grongoncola:
Cc;
Gronsola: Cf; Grongozola:
Cg;
Gron-
tosola:
Ch;
Grongonsola:
Reg. (Gorgonzola)
6) eccl. sic:
Fg
7) in-
venires:
CRey. T
8) offendore:
FN
9) Modicensis: FGIK;
Modicensis:
GLb;
Mediolanensis:
La — cf.
not.
3.
10) et:
deest: Ca.b
11) vel:
T
12) posees:
T
13) tuao . . . ser.:
deest: CcT
14) dummodo:
CT; —.
tatuen:
deest: Cb
15) suggestionem: Cb
Cap. XVIII.
1)
Restitutune ex Reg. Hal.
I,
62.
—Alee.
4. (1, 2.)Comp.III.
c.
8.
h. t.
(1,
2.)
2) magistro Nicolao do Levennea:
Rey- —
i>a
Comp.
III.
inscrrptio hace est:
Abbati de Alcobatia (Alcobratia:
Cey)
F. et P. monaehis
Alcob., gawn tan:en
reüciendam esse docent
ep. argumentara, luso
p
e .
14.
1.
I.
Rey. ab
eodem
Ral. ed.
—Innoc. III. in Reg.: T; —
Potthast no.
59.
3) Pramocenaem:
FN;
Pragensom:
H;
Praemon.:
IC;
Premarenaom:
Carde;
principal',
quam
super
incidentibusuaesti
onibus
appella-
tione
remota canonice
procedatis. ^
Nullis
obstantibus etc.
Dat. Lateran. XIII. Kal. April
1198.]
C A P.
XIX.1
Non
valet Impetratio in ecclesia numerata, non facta de numero mantiene,
per ea frangitnr numerus canonieorum, licet non frangatur numeras
si
praebendarum; et proce
ectum Pa.nor. nuilus. Roe dicit
quoad
intell
. _
Idem Archiepiscopo Senonensi2.
Constitutus
3
apud sedem apostolicam in
4
praesentia
dilecti filii nostri G. saneti Angeli diaconi cardinalis P.
5
clericus,
quem ez concesseramus el parti alteri auditorem,
proposuit
ohm
8
*
coraza ipso,
quod quum
7
bonae memoriae
C.
8
Papa
praedecessor noster
dilecto
filio
decano et capitulo Bituricensi
dederit in mandatis, ut ipsum reciperent in canonicum et in
fratrem, et praebendam el conferrent, si qua tunc in eorum
vacaret ecclesia, vel proximo vacaturam,
venerabili fraire
nostro Bituricensi archiepiscopo ei monitore concesso,
et ipsi
quuln
9
* mandatum eius admittere
non
curassent,
eis prae-
cipiendo mandavit, ut quod
eis
mandaverat adimplerent,
sib1
10
super hoc exsecutoribus deputatis.
-¡-[Interinz autent
capituli nuncios ad apostolicam sedem accedens, quum sugges-
sisset, ipsurn P. in pluribus ecclesíis habere praebendas, Bituri-
censem ecclesiam ab eius obtinuit impetitione absolvi, indulgeniia
etiarn impetrata, ne infra triennium aliquem recipere in fratrem
cogerentur. Quumque postmodum ideen P. ad ecclesiam
Roma-
nam
reversos, eiderrz praedecessori nostro exponere curavisset,
quod, licet in Claromontensi ecclesia quoddam beneficium, quod
concedí etiam laicis consuevit, et familiaritas appellatur, fuisset
adeptos, et ex, ipso lamen vel alio, quod haberet, non posset com-
mode sustentan, idem praedecessor noster dictis decano el capitulo
iniunxit, ut, praedicta indulgentia
in
suo robore permanente,
praebendam, quae post triennium primo vacaret, ipsi con ferrent,
interim aulem ei stallum in choro et locum in capitulo assignarent,
exsecutione huius mandad dilecto filio Claromontensi praeposito
delegata, qui, sicut ex eius literis maní/este liquebat, quum dictas
decanum et capitulara ad implendum nzandatum aposiolicunz
diligentius monuisset, nec profecisset in aliquo, praedictum
P.
de
praebenda primo post iriennium vacatura auctoritate curavil
aposlolica investire, ei stallum in choro et locum in capitulo con-
cedendo.]
Verum
11
pars adversa respondit, quod, quum in
Bituricensi ecclesia certus esset numerus canonicoruml-
institutus, firmatus iureiurando,
et
per
Romanum Pontifi-
cem
13
confirmatus, et quum
14
*
de
hoc memoratus
P.
non
fecisset in suis literis mentionem, intelligendum
15
erat, cir-
cumvenisse
15
praedecessorem nostrum, et dictas literas
veritate tacita impetrasse.
Licet enim, quum in aliqua ecclesia
certus
statuitur numerus, haec apponatur conditio vel intelligatur
apponi: „salva
sedis apostolicae auctoritate," non lamen erat
credendum, quod eum ex certa scientia contra juramenta eorurn
recipi mandavisset,
(pum
de hoc in eius
16
literis ní7zil
17
fuisset
expressum. Nos igitur de praedictis per niemoratum
18
cardina-
lem instructi
Discretioni vestrae
per apostolica scripta prae-
cipiendo
19
mandamus, quatenus, si legitime vobis constiterit,
numerum canonicum, qui nunc est in eadem
20
* ecclesia, per
decanum et capitulum eiusdem ecclesiae juramento firma-
tum, antequam praedictus clericus a
praedecessore
nostro
literas exsecutorias impetrasset, quicquid factum est occa-
sione literarum ipsarum
2l
,
quas idem clericus a sede apostolica
impetrasse dignoscitur, cassum el
irritum decernatis
h,aberi,
alioquin ei faciatis in eadem ecclesia praebendam, si qua
vacat, sublato cuiuslibet appellationis obstaculo assignari.
[Contradictores etc, Dat. Spnleti, XI, Kal. Sept.
1198.]
Prumensem: Cf
.
; Prumacensom:
Cgh;
Primonensem:
T;
Prumiensem:
CC Reg. (Prüm)
4)
Anadia:
Cb;
Canapia:
T;
Hanapla:
Cfg. Reg.
5) nostris:
F; illis: GHIK
6)
vest.:
deest: Codd. coll.
o.
CT Reg.
7)
contempserit:
La;
contemnat:
T
8) possotis:
Codd. coll. o. CT Reg.
9)
prob.:
deest:
FHIKNCacy;
testium: G; — probationo receptionum:
Reg.
10) ipsarum:
H; vox:
illarum
exstat: FG
11) provino:
T Re
,
y.
12)
firm. et:
deest:
FGHIhN
13) aliud:
Ch;
id: Ca
14) nos id:
T
15) decrevimus:
LbCb
16)
finis canonis:
T
17) nihil.:
deest: Che
Cap. XIX. 1)
Restitrdurn
ex Reg. Ral.
I, 338.
Comp. III. c.
9. h.
t.
1, 2.)
2)
add.:
in Reg- et Comp. III.:
ot P. S. Mariae in via Lata diac. card. ap. sed.
leg. —
Poithast no.
353. 3) conatitutus in praesentia:
Cegh Reg.
4)
in
praes.:
deest: FK
5) Petrus:
NReg.
6) ol.:
deest: FGHIKCabc 7) nora
olim:
Cbc
8) G.:
Ch;
Coelestinus: LN
recte
9) qnum:
deest: FGHDIN:
etsi ipsi mand.:
C Reg.
10) dicto archiepiseopo ot ven. fr. n. Claromontenaí
episcopo:
C Reg.
11)
Verum dil. fil. P.
(add.:
Rossignos.:
Reg.)
ex adverso
resp.:
CReg.
12)
can.:
dcest: FHXL
13) per multos Rom. Pont.:
CReg.
14) quum:
deest: FGHIKCabc
15) intelligendus:
Rey.
16) sois: Cabe
17)
non:
Cae
18)
mem,:
deest: Cal>
19)
praec.:
deest:
Cab
20) ead.;
deest: FGHIKLNC.Rey.
21)
ips. ;
deest:
C
Reg.
25
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I.
TIT. III. DE RESCRIPTIS. c. 20-22.
26
CAP.
XX.1
Difficile et famosum c. et est clavis totius tituli. Et h. d. in summa:
Exprimens faisum, vel Caceas vernm
in
rescripto, sí malitiose, earet
prorsus impetratis. Sed si per simplicitatem vel ignorantiam aut obti-
nuisset
y
ero expreeso, et suppresso falso saltem literas in forma communi,
et
delegatue procedít servato iurie ordine, et non epeciali forma rescripti;
secus, si nullo modo literas habuisset.
Idem
A. Canonico Pictaviensi2.
Super literis, quae ab aliquibus ex malitia, et a nonnullis
ex ignorantia, tacita veritate vel suggesta falsitate impetran-
tur a nobis, diversos intelleximus diversa sentire, aliis asse-
rentibus, eos debere prorsus carere omni commodo litera-
rum, quum mendax precator carere debeat penitus3*
impetratis; aliis
y
ero dicentibus, quod, etsi forma carere
debeant in literis nostris expressa, nihilominus
lamen
iuxta
rigorem iurís sit a delegato indice in negotio procedendum.
Nos igitur inter eos, qui per fraudem vel malitiam, et illos,
qui per simplicitatem
4
vel ignorantiam literas a nobis im-
petrant, huiusmodi credimus discretionem adhibendam
5
*, ut
hi, qui priori modo falsitatem exprimunt vel supprimunt veri-
tatem, in suae perversitatis poenam nullum ex illis
ó
* literis
commodum consequantur, ita videlicet, quod delegatus,
postquam sibi super hoc facta
7
fuerit fides, nullatenus de
causa cognoscat. Inter alios autem, qui posteriori modo
literas impetrant, duximus
8
* distinguendum, quae falsitas
suggesta fuerit, vel quae veritas sit suppressa. Nam si talis
expressa sit falsitas vel veritas occultata, quae, quafnvis
fuisset tacita vel expressa, nos nihilominus saltem in forma
communi literas dedissemus : delegatus, non sequens for-
mam in literis ipsis appositam, secundum ordinem iuris in
causa' procedat. Si vero per huiusmodi falsitatis expressio-
nem vel suppressionem etiam veritatis literae fuerint impe-
tratae, qua tacita vel expressa nos nullas prorsus literas
dedissemus, a delegato non est aliquatenus procedendum,
nisi forsitan
10
* eatenus, ut partibus ad suam praesentiam
convocatis
11
de precum qualitate cognoscat, ut sic in utroque
casu eadem ratio, quae delegantem moveret, moveat etiam
delegatum, et ubi delegans suas literas denegaret, delegatus
etiam suae cognitionis officium nullatenus interponat.
[Dat.
Ferentini XV. Kal. Nov. Pont. nostri Ao.
XI.
1:208.]
CAP. XXI.1
In causa monasterii convenitur abbas per rescriptum, in quo nulla fit
m:ntfo de conventu; nec propter hoc appellari potest,
nisi
abbatls et
conventus bona essent distincta omnino.
Idem Abbati et Conventui Praemonstratensi2.
Edoceri
per vestras literas
postulastis a nobis, utrum per
literas adversus abbates
vestri ordinis,
nulla mentione habita
de suis conventibus, impetratas, teneantur abbates ipsi super
causis, quae ad conventus pertinent et eosdem, de ipsis
querelantibus respondere, ac, licet inhibita sit appellatio,
per appellationis obiectum possint, ne respondeant, se tueri.
Super quo
vobis
duximus respondendum, quod
iidem abbates,
nisl alia causa rationabilis suffragetur, per appellationem se
tueri non possunt, quo minus debeant auctoritate literarum
huiusmodi legitime respondere, quum ex officio suo tenean-
tur
abbates
congregationum suarum negotia procurare, nisi
forte abbatis et conventus negotia essent omnino discreta.
[Dat.
Laterani
IV.
Kal. Mart. Ao.
XI.
1208.]
CAP. XXII.1
Processus factus per literas subreptítias irritatur; sed factus contra formara
rescripti, irritus nunciatur.
Idem Archiepiscopo et Magistro W.
2
Canonico
Magdeburgensibus.
Quum dilecta in Christo filia R. custos Hesiensis 3*
ecclesiae, ac
Volperius
4
clericus
procurator G. monialis,
olim
ad sedan apostolicam [iam^access;ssent [et^
super electionibus
in eadem
D
ecclesia celebratis
de custode ac moniali dictisó
litigaverint
7
aliquamdiu coram nobis,
-¡
-
[nos as diligenter audi-
tis, quae toni a procuratore ipso fuere proposita, quam custode,
Helerwardensi et Hergensi abbatibus ac praeposito Geismariensi
dedimus in mandatis, ut quicquid factum fuerat super monialis
electione iam dictae, aucloritate nostra suffulti, nullius contra-
Ttt. III. Cap. XX. 1)
Restitutum ex Reg. Bal.
XI, 161. Comp. III.
c. 10. h. t.
(1, 2.) 2) Aimero (Aymoni:
Cadgh;
Hamerico:
Cc) S.
Hilarü
can. Pía. :
Cadefgh;
idem:
Cb;
MaglstroAimero can. S.AndreaePict.:
Reg. —
Pottl.ast no.
3519. — 3) pen.:
deest: FdHIhZbMNC Reg.
4) simplici-
tudinem: C7+ fi) habondam:
FGHIh'LNCReg.
6) ili.:
deest: FGHIKJINCReg.
7) fact.:
deest:
Cae
8) dicímus: CHC
Reg.
9) causa ippsa:
CL
10) tersar::
FGIIIKCab¡
forte:
Cc
11)
vocalía
;
Ch;
evocatis: Cg
Reg.
diclione vel appellatione obstante, denunciarent irritum et inane,
ac super ipsius electione custodis veritate diligentius inquisita, si
electionem ipsius canonicam
et
personam idoneam invenirent,
ipsam aucioritate apostolica confiz
•
znarent, contradictores per
censuram ecclesiasticam appellatione postposita compescentes.
Verum quum ipsa custos mandatum huiusmodi iudicibus prae-
sentasset, quod de praefata moniali factum fuerat, denunciaverunt
irritum et inane. Quae quuzn nollet dimitiere abbatiani, indices
ipsi excommunicationis eanz vinculo innodantes: mandaverunt
eandem arctius evitari; sed ipsa cuzn electricibus sois post aliquot
dies super electione sua per nuncium appellavit. Indices auteni
appellationi nullatenus deferentes, praesertim
quuni
de nostro
expresso mandato fuisset eius eleclio irritala, et appellatio esset
in
literis nostris inhibita, citato Ilerisiensi convento, de ipsius ele-
ctione custodis, prout ipsis iniunctum fuerat, inquirere studuerunt.
Quumque ipsius electionem invenissent canonicam idoneanl.que
personam, habito prudentum consilio electionem confirmantes
ipsius, abbatiam I-Ierisiensem auctoritate nostra per diffinitivam
sententiam adiudicaverunt eidem.
Et
licet dioecesanus episcopus
appellarit et inhibuerit Herisiensi conventui, ne illi tanquam
abbatissae praesumerent obedire, ipsi lamen eam in enrporalena
eiusdem abbatiae possessionem cum omni mansueludine incluxe-
runt, a qua per . . fratrem monialis praedictae ac fautores ipsius
per violentiazn est eiecta, el praeter alia mala, quae ibidem fuere
nequiter perpetrata per illos, dictan; R. coegerunt sacramento
firmare, ut usque ad festum beati Martini tune futurum proxin;e
Herisiensem ecclesiam non intraret, nec etiani domo simplici vel
quod ibidem obtinebat stipendio uteretur. Porro quuin dieta
R.
super iis el aliis graviter vexaretur, ad nostrani duxit praesentiam
recurrendum, meznorata G. moniali similiter venienie.
(hl tinque
super iis ipsa
R.
proposueril quaestionem, et postulaverit con-
firmari processum iudicum praedictorum, et ut satis fceret sibi de
damnis et iniurüs irrogatis, dicta G. proposuit ex adverso, quod
quum electa fuerit in Herisiensis ecclesiae abbatissam a znaiori et
saniori parte conventus, et chis electio per dioecesanuzn fuerit
episcopum confirmata, ipsa Gustos ad abbatem de Conradesburch
et eius coniudices literas iznpetrav;t. Ad quorum praesentiam
quum ipsa G. citata venirel, et ostenderet, se spoliatani fuisse
ipsius occasione cuslodis, sententiam ab ipsis iudicibus reputavit
se illi nullatenus respondere teneri, nisi foret primitus restituía.
Sed ipsa custos ab eadem sententia provocando, appellationem
suam est personaliter prosecuta. Ceteruzn quurn ipsa G. ad hoc
tantunt procuratorem transmiserit, ut eadem confirmaretur sen-
tentia, procurator ipsius mandati fines excedens passus est oblinere
custodeni quod voluit contra ipsam, el ad supradictos indices
literas reportavit, quorum unus excommunicationis sententiae
subiacebat, prout literae venerabais fratris nostri Maguntinensis
archiepiscopi nobis exhibitae continebant; cum quo alter eorum,
absente lerdo, in omnibus inordinate processit, et licet tam ipsa
quam Herisiense capitulum pro diversis gravaminibus appellarint,
ipsi tamen nihilominus procedentes, eandem custodem per Alber-
tum familiarem ipsius, qui, sicut ex eisdem literis memorati archi-
episcopi probabatur, vinculo eral excommunicationis adstr;ctus,
el
B.
plebanum in cozporalem fecerunt possessionem induci. Ad
probandum
y
ero, quod procurator iamdictus mandatum tale
receperit, ut videlicet appellationem interpositazn prosequi pro-
curaret, testes coram auditore sibi dato produxit. Sed e contra
responsum est, quod, etsi testes illi mandatum tale probassent, per
hoc tamen nullatenus est ostensum, quin aliud recepisset, et ideo,
quum esset pro sententia praesumendum, praesertim quum fuisset
a no
bis cum maturitate consilii promulgata, manifeste intellzgi
poterat, quod super principali negotio procurator praedictus
mandatum receperat generale, sicut eadem custos per testem uni-
cum, quem produxit, plenius ostendebat. Nos autem iis et aliis
intellectis, quae fuerunt ah unaquaque parte proposita, praefatam
G. monialem
ab
administratione ipsius abbatiae sententialiter
duximus removendam, dilectis filas scholastico Hildesemensi,
custodi et scholastico Mindensibus dantes nostris literis in prae-
ceptis, ni, ad ipsam ecclesiam personaliter ciccedentes, abbatiae
administrationem eiusdem alü personae idoneae commitlere pra-
curarent, cui ad opus ecclesiae fieret hinc inde resignatio subtra-
ctorum; ipsi vero interim de confirmationis sententia, quae super
electione custodis lata eral a delegatis iudicibus, cognoscentes,
sicut iustum esset, confirmarent vel infirmarenl eandem; ita
Cap. XXI. 1)
Restitutum exReg. Bal.
XI, 3.—
Comp.
III.e.11.
h. t.(1,
2.)
2)
Potthast no.
3305.
Cap. XXII. 1)
Restitutum exReg. Bta.
XI, 263. (F'ebruar.1209.) Comp. IlI.
c.
12.
h. t.
(1, 2.) 2) V.:
FGHIIRCh; — Poilhast no.
3661. — 3) Here-
sionsis:
F'XNCadefgh;
Herosiensis:
Cb;
Heliensis:
Cc;
Herlsiensis:
Reg. —
Neuheerse
4) V.: Ca; W.:
Cbc
5)
verba:
in esd. eccl.
additu sunt a Ray-
mundo 6)
praedietis:
Cbc 7)
litigarent:
N;
litigarunt:
C; li
tigassent:
Reg.
27
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I.
videlicet, quod, si pro eo, quod
unus
ex iudicibus delegatis, qui
candela sententiczm tulerant, excommunicationis esset vinculo
publice innodatus, guando sententia lata fzzit, sicut per metropoli-
tani literas nzonslrabalur, aut ex alia causa zpsavn conslarel
sen-
tcntiam inf?rmandam, ea cassata cognoscerent iterum de ipsias
electione custodis, el quae in factura fuissent proposita vel per-
sonam plenius audientes, ipsam, si fuisset inventa canonzca,
infcrmarent; alioquin ea penitus infirmata, darent soror
i
bus
f
acultatem liberam eligendi, et, quam in abbalissam sibi ducerent
regulariter eligendam, eius electionem sublato appellationzs obsta-
culo confzrmarent, ac praefatae custodi de bonis ecclesiae facerent
in expensis legitin?is procideri; contradictores nihilominus vel
rebelle.s, ut a sua tenteritate desisterent, per censuram ecclesiasti-
cazra appellatiorze remota cogentes. Testes etiarrz, qui nominad
e.ssent, si se gratia, odio vel timore satbtraherent, per districtionen
eandenz cessanle czppellalione cogererzt z:eritati testzmon.iuzn perizi-
bere. Ipsi vera indices (anz custodenz ipsanz guara conventum
Ilerisiensis ecclesiae ad Suan praesentiatn evocantes, dilationis
cris terntinum indulserunt ; sed dilatiorze pendente praeposita
Ilerisiensis caza conrplicibus sois abbati de Reinvehusen, prae-
posito de Noca. Ecclesia, el plebano de Esclienshuseizz nostras
literas praescntavit, in grribus eisdem izrdicibus mandabatur, ut
supradicta castos quaecic
a
n jimias ecclesiae ornamenta, custodíae
(
i
rrogue prorratas ad lisian ecclesiae pertinentes, el reditzzs de
llleincltsern, qui debebant sororanz necessitatibus nzinz's'trari, ac
quaedant czlia de praebendis eczrum, quae per gzzosdam praedones
nzalitiose subtra:verat el ipsa pro sane t:oluntatis arbitrio detinebat,
per censrn•mn ecclesiastican appellatione remota iustitia mediante
restitaere cogeretur; quarunz auctoritate castos ipsa citata, quum
stahtto sibi die
flan
posset coraza iudicibus campanero, ipsz post
appellationenz a Lamberto clerico itzter positanz pro parte custodis
cA?sdem, im ipSmra excomnzunicationis serttentiavz pro(ztlerunt. El
licet eodena die procurator comparuerit coraza eis, et ean-
denz eA:Caan211anicalioni3 Sen
ten
tiarn, zapote minas ratroflabililer
latan?, peteret relaxari, gt
a
nn
iza
mullo penitzts aadiretur, appella-
t&zrienz a praedret0 Lanzberto clerico irderpositanz ratcan habuit,
et recessit. Ipsi cero appellationi deferentes receperuzat
testes a praepositae ac comidieran eius parte productos, et eorttnz
depnsitionibus in ipsius cusio(is abserrtia publicalis,
ipsam
cum
complicibus sois ad resülutiozzena centuna quinquagz'nta marcarum,
et de furto ac sacrilegio nilzilominzts condemnarunt, exconzanuni-
cationis sentefltiae s11pponentes easdem. Postmodum autean quam
procurador custodis ipsizts praedictorum sclzolastici lllindensis et
cortiudie21717 suarum conspec(ui se statuto termino praesentasset
pro eadem custode in izzdicio processurus, zidezz indices assererztes,
quod
quunz praefata costos excommunicata esset a iudicibus
nzenzoratis, símil ipsa
210
71
poterat agere, sic mec eius debebat pro-
crrmator audiri, cam ab oyendo per sentenlianz
•
epulerzod. Pro-
curatur autenz ex adverso respo21dzt, quod talt's excommzunicationis
seztentia sibi nn0cere 21071 poterat rel castrad, (plum per legitianae
appellationis obstaculuan, quae seutentiana ipsam. praecesserat, de
iure fuera impeditcz. (bazuque indices ipsi, allegalionenz
ludas-
/1114i
frivolant reputantes, nollent de appellatione cognoscere,
p
ro
curator laza dictas ad sedemz apostolicana czppellavit; sed ipsi
appellationi deferre nolerates, testes, quos pars altera producere
valuit ad probandunl, quod uazltS ex delegatis iadicibus, qui sen-
telztiant tulerant pro custode, 111
120
exconznzunicatzts eral, gzzan1
pro ea c:onfirmationts sentefltia lata fztit, ea occasione sttnzptay
qaad gzcidana ex ipsis (estibas a remotis partibus veneran.t, recepe-
ruzzt. Propter quod quacdam sorores Ilertsierzses pro se ac
praedicta costado, ad sedem apostolicam prnvocarunt. Qui ap-
peilatiozzenz iuterposl7am c0ntentnerz(es, G. monialena ab adarzini-
stratione Ilerisiezzsis ecclesiae reanoverrnzt, ipsanz eizzsdenz ecclesiae
praepositae contntittentcs, aliquas personas idoateas suum cadin-
lorirUra recepturae. Iicleza quague indices az-ticulum de resig-
mtatiorae subt-actor11nz ziztermittentes, qui primo fflerat in mandato
drost
•
aruzz literarum insertas, testes super alkr aa
•
dculo receperflnt,
quia videlicet ab abbale praedicto et coniudicibus suis legitime
olina frterat pror0catum, eo, grao( rescripti nostri copianz partibus
(acere r?oluertrnt. Qui receptos testes super praentissis articnlis
postmodunz publicantes, con firmationis sententianz pro saepe dicta
custodc latanz peaitas iza firmczruaat;
ac
de ipsius electiane
TIT. III.
DE
RESCRIPTIS.
c.
22-24.
28
aninus inquirentes, tanquam celebratam minas canonice
cassave-
runt,
concessa sororibus eligendi libera facultate. Quae con-
venientes in ununz saepedictant G. monialezn unanimiter ciego-un!,
cuius electionem dicti iudices confirmantes, abbatiae possessionem
et cathedranz solenniter assignarunt eidem, supradictam custodent
el fautrices eius excornmunicalas publico nunciando. Subsequenter
autem ü, qui super articulo praenotato, de resignatione scilicet
subtz'actorum, auditores fueranl a praedictis iudicibus depu(ati,
recipientes testes a praedictae praepositae ac suarzzm complicara,
parte productos, depositiones zpsorum sub sigillis proprüs inter-
clusas e?sdenr, iudicibus iransmzseruni. Yeruna guata cusios ipsa
iter arripuisset ad seden apostolicam veniendi, memorad ¡aduces
noluerunt dicta (estilan publicare, ad nostram praesentiam eaclenz
sub sigillis sois destinantes inclusa.] Nos igitur haec et alia,
quae taza czzstos praedicta, quanz I. clerzcus, qui pro eodem negotio
venerat contra ipsam, ungen apucl seden apostolicam constituti
proponere voluerzrnt, et acta zudicum ab iisdenz nobis exhibita
diligentius attendentes,
deprehendimus
marzifeste, praedictas
literas ad abbatem
s
de Remech
5
, et suos coniudices impe-
tratas, fuísse
lo
* per subreptionem obtentas, quum in e1s
illius articuli, videlicet de subtractoruzn resignatione, fuerit
praeter conscientiam nostram cognitio demandata, qui in t1
prioribus líteris ad scholasticum
19
* Hildesensem
13
et14
coniudices suos obtentis, insertus fuerat, de quibus in se-
cundis literis mentio
aliqua
non fiebat, et ideo quod ipsarum
literarum occasione dignoscitur attentatum
penitus
duximus
irritandum. Dictum insuper scholasticum
Hildesemensenz
et coniudices suos invenimus minus provide processisse.
Ouum
1
5 enim in literis nostris
l6
* eisdem principaliter man-
daretur, ut ad praedictam ecclesiam personaliter accedentes
personae idoneae administrationem committerent abbatiae,
cui ad opus eius
17*
fieret hinc inde resignatio subtractorum,
ipsi formam mandati apostolici transponentes 18
,
illo capitulo
praetermisso de aliis articulis inordinate plurimum cognove-
rant
1s
*, propter quod processum ipsorum contra nostri
formam rescripti ac iuris ordinem attentatum irriturn de-
cernimus
2rl
et manem
s1
. Ideoque
22
mandamus, quatenus,
convenientes in loco competenti el luto
G.,
A.
et quibusdam
aliis
23
* sororibus
eiusdenz
ecclesiae, sicut iustum fuerit,
restitutis, et forma mandati nostri exacta diligentia obser-
vata, in negotio ipso
justa tenorezn praececlentiunz literarunz
appellatione remota
ratione praevia procedatis
ita, quod per
z:estram sollicitzcdinem circumspectanz sallenz hac vice negotio
lamdia prorogato finis debitas inzpanatur.
[Quia
y
ero etc.]
CAP. XXIII.1
Valet socunchtm roscriptum, licet de primo non faciat mentionem, quo nti
uoluit impetrans intra aunum.
Idem2.
Plerumque contingit
3
, quod aliqui
contra quosdam super
aliquibus rebus
nostris literis impetratis, illis uti multo tem-
pore postponentes
4
, tunc demum eas exhibent
5
, quum alia-
rum
literantat
auctoritate ab eis
6
, contra quos
ipsi
primitus
literas impetrarant
7
, coeperint conveniri, dicentes, poste-
riores literas non valore, utpote non facientes de prioribus
mentionem. Quum igitur non sit malitiis -hominum in-
dulgendum,
praesentiuzra aucloritate
statuirnus, ut
s
, si quis
nostras literas impetrans infra annum, postquam copiam
iudicum
9
habuerit, ex malitia vel negligentia postposuerit
uti eis, auctoritate posteriorum literarum
lf * valeat conveniri,
hect in ipsis
ii
nulla de prioribus mentio habeatur.
CAP. XXIV./
Si a clelegato alinnid mandatur ordinario, debet hnmiliter exsequi. Sed
si albis delegatus per alias literas post exsecutionem maudat contrarium,
vol si ante oxsecutionenr innotuerit ordinario, inter delegatum, qui mau-
d:tvit, et alium, contcutionem esse de iurisdictione, faciat sibi utrarumque
literarmn copiara exhiberi; non ut iul'isdictiollalitel' cognoscat, sed ut ae
int'ormet, an per secundas rovoceutur priume. Et si primae revocentur,
exsequatur secunclum mandatum. Si autem non revocentur, vol de hoc
dubitet, non exsequatnr serundnm mandatum, donec centena() de iuris-
dictiene termiuetur. Ab?).
sic.
Idem Rothomagensi Archiepiscopo2.
Quum contingat
3
(Et infra: [cf.
c.Ir.
de
aet. el
qual. I.14.])
virt. Spirit. S. (in . . . S.:
deest: C/a)
districte praecipiondo mandantes (prae-
cipinuis mand.:
dcest: 01): C
23) al.:
decst; FH1h:1f.Y.
C ap. XXIII. 1)
Rcstilntum ex Reg. Bal.
XI, 275.
(ao.
1209.) —
Comp. ]II.
c.
13.
h, t.
(1, 2.)
2)
Inscr. ct sttbscr.
in
Rey.
015111)t0
destiteranlur. — PottJuast
no. 3071. —
3) contigit:
CJe
4)
proponentes:
ib.
5) exhibere pro-
curant; C
Re
,
g.
6) eisdem: íD.
7) impetrarunt:
ib.
8) quatenus:
fti.
9) iudicis:
Lah
10) lit.:
deest: Co?id, coll. o. C Reg.
11) illis:
Coh:
eis:
Cc.
Cap. X
XIV. 1)
Restitutum ex Rey. Bol.
XIII, 127. —
Comp. IV. h. t. c.
1.
(1, 2.) 2)
PolU
u
tst
rtJ.
4072, — 3)
raid.:
iuterdum quod Iaici ad
monasterio
convolantes:
D
o
Ti t. III. Cap. XXII. S) memoratum abbatem:
Cabe
9) R.: C; Bro-
meshel:
17
1
Remen:
Lb ;
Remes:
La;
Rem:
Cc;
Reveaue:
Cb;
Remeshusen:
Cadcjgh:
Reineshusors:
Rep. (lieinsha?18e'11)
10) fuisse:
dcest: FRHIh-LNC
(sed
iva
Cb 1c
,
git.:
habuisse)
Rey.
11) in:
decst: Cacgh Rey.
12) ad seho]. ...
obtent.:
11011
slnet in Rey.
13) 11i1desemensem:
BHI(
14) custodem ac
scholasticumMindensem (Nudeusem:
Cake;
Mildes:
C%)
C; et coniud. suos:
dcrat: C
15) Quin:
Cab;
quia quilos:
Ccgb Rey.
10) in lit. /test.:
deest:
FQHI6T.N
17) eiusdeul:
FCHIIíL1liN;—eiusdem
abbatiae: C
Rcg.
1S)
add.:
transcendentes vel:
Ch
19)cognovernnt:
FCH111:1f1'Clicy.
20) docrevimus:
LCabc
Doy.
21)
add.;
et
infra:
cb
22)
praesentium
vobis auctoritate
in
29
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. L TIT. III. DE RESCRIPTIS. c. 25-27.
30
tertio sui absentiarn excusante
per literas,
est confessus.
Nos
igitur, quum tantae temeritatis excessus falsitatis
scrupulo
non
careret
15
, vobis dedimus
in
mandatis, ut,
si
esset ita
16
, ipsi praesumptori
super
dicta
17
parochia per-
petuum silentium
imponentes,
praefato
R. de
Clivo
18*
clerico
assignaretis eandem cum fructibus sequestratis. Verum
sicut
vos,
fllü
G.
et
P.,
per
vestras nobis
19*
literas
intimastis,
quum dictus
R.
20
rasuram praefatam coram vobis
per testes
idoneos probavisset, et ob hoc postulasset sibi dictam ec-
clesiam assignari,
vos
utrum clausula illa:
„si
esset
21
* ita,"
de
omnibus superioribus, an
de articulo
tantum rasurae
deberet
22
intelligi dubitastis
23
;
in
negotio
ipso
procedere
ulterius dístulistis, eligentes secundum
24
hoc, potius sedis aposto-
licae oraculum
implorare,
quam aligtcid temere delinire.
Nos
igitur
diligentianz vestram
in Domino
conzmendantes
respon-
demus
25
, quod clausula illa
ad
omnia debet
superiora
referri,
ad
hoc, ut ipsi R.
26
praefata ecclesia conferatur;
quia,
licet vitium falsitatis
ad
imponendum ei
L7
perpetuum
silentium
super
ecclesia ipsa suffPciat, qui falsitatem huius-
modi perpetravit
28+
,
non
tamen propter hoc eadenl ecclesia
est
adversario
assignanda, nisi
super
aliis facta fuerit
plena
fides.
[Dat. Lat.
VI. Non. Mart.
Pont. nostr.
Av. XV.
1212.]
CAP. XXVI.1
Non valet rescriptum super restitutiono beneficii impetratum, quod de
causa excommunicationis et amotionis impetrantis non facit mentionem.
Idem Episcopo Ilnolensi2.
Dilectus filius, abbas sancti Stephani
3
Bononiensis,
per
suas nobis
literas
intinlavit, quod, quum ipse, cui visitationis
officium
in
civitate ac dioecesi Bononiensi commisimus,
B.
et
A.
presbyteros
ab
ecclesiis suis
4
propter eorum
graves
et
manifestos excessus duxerit
5
amovendos, iidem
presbyteri
super
restitutione sua
6+
nostras
ad te in
communi
forma
literas
impetrarunt,
de
amotionis suae
causa
et excommuni-
cati.onis,
qua
tenentur adstricti, nullam facientes penitus
mentionem.
Procuratoribzls igitur vicinorum et eccle.ciarunc
ipsarum exceptiones
in
tua praesenticl proponentibus antedictas,
tu
supersedendum huiusncodi negotio decrevisti, donec
super hm;
nostrae voluntatis beneplacitum recepisses.
Nos
igitur
in
hoc
tuam prudentiam commendantes
fraternitati tuae
per
apostolica
scripta
mandamus, quatenus,
si
est ita,
literas
ipsas, tanquam
per ven
suppressionem obtentas, viribus carere decernas,
el7
quod circcz presbyteros pracdictos provide factum est,
per
me-
moratum abbatem praecipias firinite;
•
observari, appellatione
remota.
CAP. XXVII.
t
Per literas iustitiae non tenetur episcopus providere habenti perpetuam
vicariam vel sufticiens patrimonium, neo valent literas gratiae ad henefi-
cium obtinendnm, in quibus impetrans tacuil perpetuam vicariam. Iloc
dicit comprehendendo uttlamque intellectum.
Idem Episcopo Veratisamensi2.
Postulasti
per
sedem apostolicam edoceri, utrunl ali-
cuius ecclesiae
perpetuo vicario, de
proventibus
vicarias
bonisque
3
paternis habenti unde valeat commode sustentari,
tenearis
per
illam
forman-1
communem
4
: „Quum secundum
Apostolum,
Ce
in
ecclesiastico
beneficio
providere.
Ad
quod
sic
duximus respondendum, quod, quum
per forman-1
prae-
dictam necessitatibus pauperum clericorum, qui nullum sunt
ecclesiasticum beneficium assecuti
5
,
sicut ibidena exprinii
con-
suevit,
sedes
apostolica duxerit
6
succurrendum, perpetuus
vicarius
7
,
nisi
de vicaria
fecerit mentionem, commodum
re-
portare non
debet
de
huiusmodi literis, utpote veritate
tacita
impetratis.
Non
enim
beneficio
ecclesiastzco
carere debet
dici, cui
8
conlpetenter
de
perpetuae vicariae proventibus
est provisum. Et
pro
habente beneficii sufficientis sub-
Praeterea quum quidam
super
aliquo
litigantes ad diversos
iudices
literas
impetrant
4
, quorum quidam obtenti
a parte
altera
tibi mandant, ut
partem
adversam
denuncies
excom-
municationis sententiae
5
subiacere, aliis iudicibus postmo-
dum tibi iniungentibus, ut eandem
denuncies
absolutam:
quaeris
a nobis
6
an utrisque, an
7
neutris
8
, vel alterutris
sal-
tem
9
obedire debeas in hac parte
l
n
Super quo
tuae pruden-
tiae respondentes credimus distinguendum, an, quum primum
mandatum recepisse dignosceris, tibi forsan innotuerit11,
inter illos et alios
super
iurisdictione discordiam suscitatam,
an
super
hoc
nihil
omnino scivisti? Et quidem,
si
super
con-
tentione huiusmodi
nihil
tibi penitus innotescat
12
, quum
primum mandatum recipere
te
contingat
13
*, illud
debes
humiliter exsecutioni
mandare. Sed si
postea contrarium
tibi
ab
aliis
14
demandatur
l5
, tunc, literarum
ad
utrosque
lG
a
sede
apostolica obtentarum
copia
postulata, quas tibi
17
*
auctoritate praesentium districte praecipilnus exhiberi,
si ex
ipsarum tenore deprehenderis evidenter ita, quod
non
sit
aliquatenus haesitandum, quod literae, quae
ad
illos
18
,
a
qui-
bus secundum mandatum receperis
19*
,
impetratae noscun-
tur, expresse revocent
literas
aliorum,
tu
illud intrepidus
exsequarls
20
, quod tibi
secundo loco
mandatur.
Si
vero
ex
literarum inspectione manifeste
21
tibi constet
2Y
, quod literae
obtentae
ad
illos, qui primurn dedere mandatum,
per alias
minime revocantur, secundum mandatum nullatenus exse-
quaris. Quod
si super
hoc tibi merito fuerit dubitandum,
ad
exsequendum secundum mandatum
te
procedere
non
oportet,
donec iuxta cuiusdam nostrae constitutionis tenorem inter eos
huiusmodi concertatio
23
sopiatur. Et
id
ipsum facere
debes, si
primo mandato recepto
et nondum exsecutioni
mandato
tibi
forsan innotuerit, quod inter
se, super
iurisdictione
videlicet
demandata, coeperint
24
disceptare. Ceterum
in
his omnibus
puram et providam
te
convenit intentionem habere, ne vel
ad
declinandum mandatum dubitare
te
dicas, ubi dubitan-
dum
non
est, vel etiam
ad
[mandcdunz]
exsequendum
te
asseras esse certum, ubi certus esse
non debes.
Licet autem
ex
his certa tibi detur
doctrina,
qualiter
in
his
25
te
debeas
habere, nulla tamen tibi
2G
*
attribuitur potestas, ut inter de-
legatos aut
partes de
iurisdictione debeas iudicare.
[In-
super
etc. (cf. c.
36.
de
off: iud.
del. I.
29.)
Dat. Lat. Kal. b'ept.
A
y
. XIII.
1210.]
CAP. XXV.1
'15'1
(Pando in
rescripto plura narrantur, diversos effeetus operantia, non
sufficit impetrauti alterun solum probare, ad utrumque effcctun
consequendnm.
Idem Magistro
G.
et
P. de
Firmisca2.
Ohmex
literis
dilectorum fzliorum
sanctiNicasiiRemensis,
Sargiensis
3
* et Vallis Regiae abbatum fuit nostris
4
auribus
intimatum, quod, quum
ad
eos semel et iterum
a
nobis
literae processissent,
super
eo
videlicet,
quod
P.
5
clericus
sancti Remigii
Remensis
6
parochiam
de
Salice
S.
Remigii,
quam
R. de
Clivo
7
clericus
8
per
interpositam personam
ab
abbate S. Remigii
sibi collatam fuisse proposuit, detínebat,
ipsi
partes
semel,
secundo
et tertio citaverunt, et dictum
P.
de S.
Rcnzigio,
quia
citatus pluries comparere noluit
per se
vel per
9
responsalem aliquem coram eis, excommunicationis
vinculo
innodantes, fecerunt fructus ipsius parochiae seque-
strari. Quumque postmodum idem
P.
accedens
ad
eos
se
iuri promiserit pariturum, ac obtinuerit
se
absolvi, ipsi
absolutionis
10
literas concedentes diem
ei
11
assigna-
verunt et
locura,
quibus coram eis quod promiserat ad-
impleret; qui
diem
et locum
ex
literis illis radens,
in loco
rasurae scripsit
l2
*,
quod ipsi ei sequestratos fructus as-
signari
l
'
3
mandabant, quod coram duobus eorum tandem14
*,
Tit. III. Cap. XXIV. 4) intpetrariut:
Dtic
5) excommnnicationi:
LaDf
9) a uob.:
deest: Bol 7)
vcl:
1) ¡ley.
8) neutrisque:
Dac 9)
salt.:
deest
10) in bou mandato:
IV
11) imtotuit:
D Rey.
12) innotescit:
ib.
1:1) contingit:
FCIh"LD Rey. Cont. Rtilnn.
14) albino:
Di
15) demandetur:
Lb Rey.
16) add.:
iudices:
Df.ede RGlun.
17) tibi:
rleesl: "III1CI371 ¡ley.
18) alios:
Dbf
19) recipia:
FUIIIFI,aDabcgk
20) exsequens:
Dac;
exse-
queris:
Dle
21) manifestissime:
1)
22) eonstiterit:
Uno
23) con-
tentio:
Rey.
24) coeperuut:
Dbf.
25) huiusmodi:
D Rey.
26) tibi:
deest: FALD Rey.
Cap. XXV. 1)
Restituirme ex Rey. Bol.
XV,
G. Comp.
IV. c. 2.1i.
t. (1,
2.)
") Fumisean.:
"VII;
Sumist.: 1F; idem G. de Vallibus magistro G. et 1'.
de Finuscauo (Funuscano:
Dd;
Funutsca:
Dle:
Fimiscano:
Lag;
N'ieuiis:
Rey.): D Req. ; add.:
canonicis Laudunensibus:
Reg. — PottAast no.
4400. —
3)Sagiuensis:
Flh'LaN;
Romancnsis, Sigma:). (Sigineusis:
Db;
Sarginensis:
Drle)
et Vallis:
D;
Remetiste, Igniaceusis et Vall. Reg.:
Rey.
4) nostr.:
drest: FGI
5) li.:
D Rey. per tolrme
6) Itemeuensis;
Dac; decsl: Lb
7)
Clerim:
Dale;
Clec.:
Dd;
Clerini: 1)L; Crnneio:
Rey.
8) rler.:
ares!: Dae
9)
per:
decnl: FHlley.
10)
niel.:
ei:
Rey.
11) eié:
LGI'jy
12) rescripsit:
FCHlh'D Rey.;
rescribit: L 13) exhiberi:
D Rey.
14) tand.:
deest: Codd. colt. o.;
demum:
D Rey.
15) careant:
Lb; careat: Df
10) si
res taliter se haberet:
1) Rey.
17) praedicta:
Dale
18)
cf. veot. 7.
19) nob.:
deest: F4HI63
T
20) 12. de Clivo:
Dar;
Clcrin:
DNI;
Cloral':
De;
Clerino: Dq; Glera.:
Df:
Cruneio:
Rey.
21) est:
Fr77Ilh7,ffiD Rey.
2
.
2) deboat:
LñlDaf
23) dubitantes:
D Rey.
24) super:
Dnbc
25) taliter
(deest:
D) duximus respondendum:
D Rey.
26) R.:
decst: D Rey. 27)
illi:
Rey.
28) perpetrarat:
FHIhJ1.l'J)acf Rey.;
perpetrat:
Db.
Cap. XXVI. 1)
Restituirme ex Comp.
IV.
c.
3.
!e. t.
(1, 2.) 2)
ser.
1198—
1215. —
Pottleast no.
5026. 3) S.:
Deebc;
Proculi:
Ilfq
4) suis:
deis!:
FGX;
scti M. et scti P. de Bagnarola (Bignarola: 1)h; Bannarola: Uy;
Bancarola:
De;
Bagotola:
Lb;
Bajatola:
Df)
eccicsiis:
D
5)
duxerat:
Dabch
6)
seu:
deest: FHD
7)
et:
deest: Dale.
Cap. XXVII. 1)
Restitula
u
n ez Rey. Rc:l.
XVI, 165. —
Comp.
IV.
e.
4.
le. t.
(1, 2.)
2) Veratisimiensi:
De;
Velan.: Dd; Veteraneus.:
Dy;
Vratis-
mensi:
Dh;
l:xonensi:
Db;
Vratislavien
i:
¡ley.
3) do bouisque:
liar
4) ej.
e.
16. de
praeb. III,
5.
5) conaecuti:
LA
G) dtutit: ifi.
7) per-
petuum vicarium:
DIU
5)
cuius;
Dac.
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT. III. DE RESCRIPTIS. c. 28-32.
82
CAP.
XXX.1
Si plures impetrant in eadem ecclesía, etatur datao, ut primos Impetrana
praeferatur, et
solue
admittatur. Ita communiter summant doctores, et
procedit latud summarium secundum opinionem commnnem, quae hodle
invaluit, propter iura nova.
Idem Episcopo et Archidiacono Legionensibus2.
31
CAP.
xxvlII.
Per literas apostolicas,
de
hac constitutione mentionem non facientes, non
potest quis tren: ultra duas diaetas extra suam dioecesim, nisi do consenso
partium literae fuerint impetratae. Hoc dlcit usque ad §. Sunt et alii. -
5. 1. Non valent literae, ad lites impetratae,
sino
speciali mandato domina,
nísi impetrentur per conluuctam personara. h. d.
Idem in concilio generalil.
Nonnulli gratia sedis apostolicae abutentes, literas eius
ad remotos indices impetrare nituntur
2
, ut reus fatigatus
laboribus et expensis litl cedere vel importunitatem actoris
3
redinlere ccmpellatur. Quum autem per iudicium iniuriis
aditus patere non debeat, quas iuris observantia interdicit,
statuimus, ne quis ultra duas diaetas extra suam dioecesim
per literas apostolicas
4
ad iudicium trahi possit, nisi de as-
sensu partium fuerint impetratae, vel expressam de hac
constitutione fecerint mentionem. §. 1. Sunt et
5
alii, qui se
ad novum genus mercimonii convertentes, velut
6
* sopitas
possint suscitare querelas ve1
7
novas immittere quaestiones,
fingunt causas, super quibus a sede apostolica literas im-
petrant absque domínorum mandato, quae
$
* vel reo, ne
propter
9
eas laborum veI expensarum dispendio molestetur,
aut actori, ut per ipsas adversarium indebita molestatione
15
fatiget, venales exponunt. Quum autem lites restringendae
sint potius quam laxandae, hac
11
generali constitutione
sancimus, ut, si quis super alí.qua quaestione de cetero sine
speciali mandato domine literas apostolicas impetrare prae-
sumpserit, et literae illae non valeant, et ipse tanquam
falsarius puniatur, nisi forte de illis personis
12
exstiterit13,
a
quibus non debet exigi de cure mandatum.
CAP. XXIX./
Si occasione duorum rescriptorum, unius ecilicet in cansa principali,
alterius in causa appellationie, contenditur, non iudex super principali, sed
deputatus super appellatione, cognoscere debet de validitate appellationis.
Honorius III. Cantuariensi Archiepiscopo et
Coniudicibus suis2.
Dilectus filius I. Sarracenus clericus exposuit coram
nobis, quod, quum Iordanus clericus Dumeliensis
3
ipsum
super ecclesia sancti Nicolai Dumeliensis
4
* coram vobis
auctoritate literarum nostrarum traxisset in causam, ex parte
ipsius 1.
5
in
praesentia vestra
8
fuit excipiendo proposrtum,
quod auctoritate ipsarum
7
*
literarum non
debebat, nec
poterat
conveniri eo, quod ultra duas diaetas a dioecesi, ubi prae-
dicta ecclesía
sita
erat, contra statuta concilii generalis
8
, de
quo in eisdem literis non fiebat mentio, distabatis. Et quia
huiusmodi exceptionem admittere denegantes
niltilominus
procedebatis in causa, pro eo
duntaxat
9
,
quod idem I. in
Rophensi
10
et Eliensi dioecesi beneficia obtinet, quasi ex hoc
ibi
ll
domicilium intelligeretur habere, ipse ad nostram12
audientiam appellavit. ¡
Sed
13
vos,
eius appellatione contempta,
partem alteram
mittenrlam
in
possessionem eiusdem ecclesiae
causa
custodiae decrevistis.
Quumque idem I. appellationem
interpositam
14
prosecutus, ad
venerabilem fratrem
nostrum
Eboracensem archiepiscopum et eius collegas
nostras
super
praemissis literas impetrasset, vos, in causa apsa
15
nihilolni-
nus procedentes, eisdem iudicibus, ne in commisso sibi
procedant negotio, inhibetis. Ouocirca
discretioni vestrae
mandamus, quatenus
16
, si est ita, causae supersedeatis
eidem, quum non vos, sed dicti iudices cognoscere habeant,
ad quos iurisdictio debeat
17
pertinere.
Capitulum sanctae crucis Cameracensis exhibita nobis
petitione
3
monstravit, quod Callimacho
4
clerico
Noviomensis
dioecesis,
super praebendali beneficio in eorum ecclesia ob-
tinendo literas nostras ad eos prius
5
* monitorias, et demum
praeceptorias impetrante, B.
6
clericus
Tornacensis dioeeesi,s
contra eos super consimili beneficio in
eadem sibi ecclesia
conferendo ad I.
7
archiepiscopum
8
* Tornacensem et eius
collegas, de praedictis literis non habita mentione, exstcu-
torias a nobis literas impetravit, qui post appellationem ad
nos interpositam in eos suspensionis et excommunicationis 9*
sententias protulerunt, ac dictus C.
10
* super exsecutione
mandati
ll
pro eo facti ad alios obtinuit scripta nostra, qui
tulerunt suspensionis et excommunicationis sententias in eos-
dem
12
. -(-
Unde nobis humiliter supplicarunt, ut,
quum
in
eadem
ecclesia
13
XII.
t{tntum sint praebendae, et ob hoc
non sine magno
gravamine simul providere possent
14
,
utique
15
faceremus easdem
sententias relaxari, et provideri eorum alteri
in
eadem ecclesia
de
praebenda: praesertim, quum
in
utriusque literis clausula illa
contineretur
16
inserta,
nisi eadem ecclesia
de mandato
nostro
foret
in
alterius receptione gravata.
Quocirca
discretioni vestrae
mandamus, quatenus, eo recepto in canonicum et in fratrem,
assignatoque sibi beneficio praebendali, qui ad eos prius17
mandatum apostolicum reportavit
18
praefatas sententias
iuxta formam ecclesiae
sublato appellationis obstaculo
re-
laxetis, alteri super praebendali beneficio in eadem ecclesia
silentium imponentes.
CAP.
XXXI.1
Si babees literas Papae
ad
beneficium eje propter annuam pensionara
renunciat, non valent literae beneficiales per eum hoc tacito impetratae.
Idem Bituricensi Archiepiscopo apostolicae
sedis Legato2.
Ad audientiam nostram
te signiftcante
3
"
pervenit, quod
quidam clerici
4
,
obtentis a sede apostolica ]iteris super pro-
visione sua in aliquibus ecclesiis tibi
lege dioecesana
subiectis,
recipientes
5
ab
eis
annuas pensiones, seu alia beneficia, ab
eorum
7
impetitione desistunt, renunciantes
nostrarttm
bene-
ficio literarum,
j-
deinde
ad
sedem apostolicam
accedentes
super
provisione sua obtinent
alias literas ab
eadem,
de
literis antea i71t-
petratis
non habita ntentinne,
et
sic gratia
benignitatis
apostolicae
abutentes, ecclesias multipliciter inquietant. Ne igitur
tales de
suae circumventionis astutia glorientur,
Fraternitati tuae man-
damus, quatenus eos, qui, post literas
nostras
taliter ven-
ditas, alias, de illis mentione non habita, impetrabunt de
cetero, vel hactenus impetrarunt
8
,
carere decernas
9
* com-
modo earundem, et
10
* ecclesias,
contra
quas fuerint im-
petratae,
non permittas earum occasione vexari, revocando
in irritum, si quid earum
11
praetextu inveneris
12
esse
factum.
CAP. XXXII.
Receptus per literas
apostolicas,
Hect praebendam exepectet, per alias
literas hoc supprimentes in alia ecclesia recipi non debet. /loe dieit
inhaerendo verbis literae.
Gregorius
IX. Archiepiscopo Mediolanensil.
In nostra proposuisti praesentia, quod nonnulli clerici a
sede apostolica plures literas, non tamen alias de aliis men-
tionem facientes, impetrant fraudulenter, ut in pluribus ec-
clesiis admittantur, sicque aliquando in aliis recepti, hice
sidium ex certa scientia super obtinendo alio beneficio de
levi non scribimus, quin faciamus de primo in nostris literis
mentionem.
[Tu
denique
etc.
Dat. I.at.
VI. Id.
Ian. Pont.
nosb•i
Ao.
XVI. 1214.]
Tit. III. Cap.
XXVIII. 1)
c.
37. C.
I,ttter.
IV.
1215. -
Comp.
IV. e. 5.
h. t.
(1, 2.) 2) impetrant:
La;
noscuntur:
Ilb
3)auctoris:
F
Rrilama. 4) ap.:
deest: labf
5) enim:
Db
6) ut vel:
HIFD arig.
7)
aut:
Dbc
8) quas:
FGlh
-
LDabe
9) per:
MD
10) vexatione:
Cotc.
11) de hac:
Dac
12) quis:
Da;
illis quis:
De;
personis (uis:
DI,
13) extitit:
D
Cap. XXIX. 1)
Restituteum ex ('outp.
V.
c.
3.
de off. aiad. del. (1.
15.)
2) Cant. archiep. S. Ron,. eccl. cardinali et coniud. salo:
E -
1216-27. -
Yottbast no.
7727. 3) Dulmensis:
EDIL;
Dunelensis: G; Duuelmensis:
H; -
quum Iord.
cler.
Dunelmensem (Dulmensem:
Eb;
Dumeueusem:
Ea)
epi-
scopum (ipsum:
Eab)
super eccl. Nicolai
(add.:
S.:
Ea)
Dnnelmensis (Dul-
mensis: 1.'ab);
E
4) Dunelmensis:
0111; dcest: E
5) Ioattnis: E
per
totnae
8) kacc verba, quae exstamt: Eabd, a Iticktero omiso«
seimt
7) illa-
rum:
GIIILLE; dcest: FM;
nostrarum:
La
8) cf.
uaput prox. autercdcros
9) dunt.:
dcest: Eh
10) Rofenensi: FGtiEb;
Rolfensi:
Ead; -
Rocltcster -
11) ibi:
decst: FIIK Coat. DGtum.
12) nost.:
deest: hbNlscd
13) Sed:
deest: El
19) emissam:
E
15) hace (nihil.;
drest): Eb
16) guaten.:
deest: Ed
17) uoscitur:
Db.
Cap. XXX. 1)
Restittttmmt
ex Comp. V.
e. 1. 1a. t.
(1, 2.)
2) Abbati et
priori S. Proiecti et I. de Villa Wadee (Vnad.:
Ed)
canonico S. Quintini
Noviomensis dioeeesis (diocc.:
deest: Ecd) Eacd; -
Idem abb. S. 1'otri et ].
can. S. S. Noviera. dioec.:
El - scr.
1216-27. -
Pottlnast no.
7711.
3) Capituli S. Crucis Cerner. exltib. nobis petitio declaravit:
E
4) Calerto:
G;
Camalco: d"; - Revaldo:
Rae;
Revardo:
Ed;
R:
El
5) prius:
deest:
FGHlh'LNE
6) Balduinus:
E 7)
Io.:
EaG
8) archidiaeonum:
FGHlh'E
9) et exc.:
deest: Codd. coll. o. Ebcd
10) R.:
FE
11)
add.:
vestri:
Ea
12) eisdem
(deest:
Red)
ad scholasticum
S.
Quintlni Noviom. dioeces. et
coniudices eius: E
13)
add.:
vestra:
Eh
14) possunt: ib.
15) utiquo:
Ed Richter
16) eontinotur:
El
17) primuui:
ib.
18) deportavit: fb.
Cap. XXXI. 1)
Itestittdermt ex Comp.
V.
c.
4.
de praeb.
(3, 4.)
2)
ser.
1216-27. -
1 ottkast no.
7789. - 3)
verba:
te sign.:
exstant: H
4) laici
clerici: Ed
Richt.
5) recipiunt ab eccl. ipsis:
E
6)-et sic ab:
E 7)
earmn:
FGILaMN
8) impetrarant:
L'b;
impetravoraut:
Con t. Rülm.
9) deternens:
Codd. coa. o. E
10) et:
deest:
ib.
11) norma:
FU
12) inveneritis:
FN.
Cap. XXXII. 1) (1227-34.)
Pottluast
a
o.
9527.
• ¡,l
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT. III. DE RESCRIPTIS. c. 33-39
.
34
nondum in eis ecclesiasticum beneficium sint
2
* assecuti,
alias ecclesias super receptione.sua nihilominus impetunt et
molestant.
(Et infra:)
Mandamus, quatenus eos clericos3
ecclesiis, in quibus recepti sunt, faciens esse contentos,
non permittas alias ab eis occasione literarum hiliuslnodi
molestari, nisi de receptione forte sua expressam fecerint
mentionem.
CAP. XXXIII.
Non valet reacriptum, quod procurator revocatus et de hoe certificatus
extra iudicium impetravit; secus tamen, si in iudicio, dummodo revocatio
ad notitiam adversarii vel ludida non pervenerit. Hoc dicit secundum
leeturam magia communem.
Idem Episcopo Silvanectensi, et Abbati
Carolilocil*.
Ex parte decani et capituli Laudunensis fuit propositum,
quod, quum ipsi auctoritate apostolicae indulgentiae in
nobilem virum I. excommunicationis sententiam protulissent,
procuratoribus partium propter hoc ad sedem apostolicam
accedentibus, et lite super diversis articulis contestata, nos
causam vobis commisimus terminandam, hoc adiecto, ut non
obstarent literae praeter assensum partium impetratae.
Dictus autem nobilis citatus proposuit, quod per illas literas
procedendum non erat ex eo, quod V.
2
*, qui easdem literas
lmpetraverat, falsus exstiterat procurator, quum ipse ante
impetrationem literarum ipsarum, propter suspicionem,
quam contra eundem conceperat, mandatum sibi traditum
revocasset. Eis igitur
3
* proponentibus ex adverso, quod
ad nos vel ad ipsos huiusmodi revocatio non pervenit, vos,
quod deberetis per literas ipsas procedere, per quandam
interlocutorialn protulistis.
(Et infra:)
4
*
Petente itaque
procuratore ipsorum, ut inspiceretis praedictam indulgen-
tiam, procurator ipsius nobilis ex adverso respondit, quod
non erat per iam dictas literas procedendum, exhibens alias
quasdam posterius impetratas, inter alia continentes, ut, si de
partium voluntate procederet, causam terminaretis eandem;
alioquin ipsam sufficienter instructam remitteretis ad sedis
apostolicae examen cum indulgentia memorata. Quas literas
ipsi ex eo non valere dicebant, quia per eundem V.
5
* et post
revocationem mandati fuerant impetratae. Quia
y
ero iuxta
generalis statuta concilii
6
apostolicae literae, quas sine
speciali mandato domini quis impetrat, valere non debent,
nisi sit de illis personis, a quibus non est exigendum de iure
mandatum, mandamus, quatenus, si revocatio mandati ad
procuratorem pervenit, quum minus valere debeant literae,
quae impetrantur ab illo, a quo mandatum dominus revo-
cavit, in negotio iuxta priorum continentiam literarum, non
obstantibus posterioribus, procedatis.
CAP. XXXIV.
Rescriptum, impetratum contra hominem alicuius dioecesis, non extenditur
ad hominem eiusdem nominis alterius dioecesis.
Idem Decano et Magistro G. Canonico
Leodiensil.
Significante V.
2
* nos noveritis
3
accepisse, quod, quum
R. contra V. Remensis dioecesis super quibusdam pannis et
aliis
4
* ad iudices literas impetrasset, idem V. excipiendo
proposuit, quod, quum idem non de Remensi, sed de Leo-
diensi dioecesi exsisteret, per huiusmodi literas, quum de
dioecesi Leodiensi non facerent aliquam mentionem, con-
veniri de iure non poterat, nec debebat. Et quia exceptio-
nem huiusmodi admittere denegarunt, nostram audientiam
appellavit. Ideoque mandamus, quatenus, si est ita, revo-
cato in irritum, etc.
CAP. XXXV.
Per reseriptum, impetratum contra homines dioecesis, non possunt con-
veniri homines civitatis.
Idem Priori sancti Laudinensis, et Succentori
Rothomagensil.
Rodulphus
2
clericus, rector ecclesiae sanctiChristophori
de civitate Sagiensi
3
sua nobis insinuatione monstravit,
quod, quum magister R. eum per quasdam literas, contra
episcopum Sagiensem et quosdam alios Sagiensis dioecesis
super reditibus et rebus aliis impetratas a nobis, coram
iudicibus super eadem ecclesia per generalem clausulam:
„quidam alii" convenisset, idem rector proposuit excipiendo,
quod, quum esset de civitate Sagiensi, et sub eadem clausula
nullus de civitate ipsa intelligitur
4
* inclusus, conveniri non
poterat per eandem. Et quia dicti iudices exceptionefn
huiusmodi recusarunt admittere, nostram audientiam ap-
pellavit. Ideoque mandamus, quatenus,
si
est ita, revocetis
in irritum, etc.
CAP. XXXVI.
Si conveniendus per clausulam moriatur re integra, succeasor convenir!
non potest.
Idem Abbati sancti Iacobil.
Significavit nobis comitissa Namutensis
2
, quod, quum
mortuo comite fratre suo ipsa in eius successerit comitatu,
G. et
B.
3
per quasdam literas apostolicas
4
contra Tullensem
episcopum et quosdam alios clericos et laicos impetratas,
eam coram iudicibus, ad quos obtentae fuerant
5+
, super
quadam summa pecuniae, quam eidem fratri suo se mutuasse
dicebant, per illam generalem clausulam: „quidam alii,"
quia in praedicto comitatu successerat, convenerunt. Ex-
cipiente itaque procuratore suo, quod, quum adhuc frater
eiusdem mulieris viveret, guando eaedem literae impetratae
fuerunt, nec per ipsas, dum viveret, fuerat ad iudicium evo-
catus, earum auctoritate non poterat conveniri. Et quia
iudices exceptionem non admittebant ipsius, nostrain au-
dientiam appellavit.
(Et infra:)
Ideoque mandamus, qua-
tenus, si est ita, revocato in irritum, etc.
CAP. XXXVII.
Non valent literae exsecutoriae, in quibus impetrans falso dixit, monitorias
praecessisse.
Idem Abbati sancti Victorisl.
Ex insinuatione episcopi Ambianensis accepimus, quod
I. clericus super eius provisione ad ipsum praeceptorias, et
postmodum ad vos
2
exsecutorias contra eum literas im-
petravit.
(Et infra:)
Quocirca mandamus, quatenus, si
nullae monitoriae super hoc praecesserint, exsecutoriis
supersedeatis eisdem, dummodo eaedem exsecutoriae de
monitoriis fecerint mentionem; alioquin in exsecutionis ne-
gotio iuxta directum ad vos pro ipso mandatum ratione
praevia pro cedatis.
CAP.
XXXVIII.
Cessantibus clausulis in dubio Papa non intendit gravare eundem colla-
torera super provisione duorum; ideo secundus impetrans repeliitur, si ve
primus exspectet, sive sit iam gratiam consecutus. IIoc dicit secundum
intellectum Gloss.
Idem Noviensi
l
* Episcopo.
Mandatum apostolicum ad te directum, ut magistruni
S. faceres in canonicorum recipi et in fratrem Noviensis2*
ecclesiae, si pro alio ibidem non scripsimus, qui huiusmodi
gratiam prosequatur
3
, alio iam beneficium per nostras literas
obtinente prosequi non teneris, quum super receptione
duorum gravandi ecclesiam antedictarn non fuerit
4
intentio
mandatoris.
C A P. XXXIX.
Ecclesia, in qua Papa primus dedil monitorias, et secundus exsecutorias,
per primum, non per secundum intelligitur gravata.
Ideml.
Literis apostolicis ad vos directis, ut G. clericum re-
ciperetis in canonicum et in fratrem, nisi pro alio fuisset per
nos ecclesia vestra gravata, mandatum nostrum vos exsequi
volumus et mandamus; non obstante, quod T. subdiaconum
per nostras literas exsecutorias recepistis, qui a bonae me-
moriae H.
2
praedecessore nostro monitorias impetravit3,
Tit. III. Cap. XXXII. 2) sint:
deesi: FGHIX
3)
cler.:
deest:
aIN.
Cap. XXXIII, 1) Compendiensi:
Codd. col!. o.; —
(1227-34.)
Potthast
fto.
9528. — 2) W.:
FLUX
3) ergo:
FGHLKJLV
4) et infra:
dcest:
FGHIKN
5) W.:
FGIKLM
6)
cf. supra c.
28.
Cap. XXXIV. 1) (1227-34.)
Potthast no.
9529. 2) W.:
FGIKper totnnt
3)
noveris:
Cont. 13nm.
4) et al.:
deest: Codd. col!. o.
Cap. XXXV. 1) (1227-34.)
Potthast no.
9530.
2) Radulphus:
FHI;
ltandulpbus:
La;
Radolphus: DI; Gaufridus: A 3) Saginensi: F
per totnni
4)
iutelligeretur:
Codd. col!. o.
Corpus lur. can,
Ed. Fricdn'g,
T. II.
Cap. XXXVI. 1) (1227-34.)
Potthast no.
9531. `L) Namucensis:
FLUX;
Manucensis:
La;
Namitensis:
Lb;
Navaric.: N 3) L'. et 5.: Pilla 4) ap.:
deest: L
5) fuerunt:
Codd. coll. o.
C ap. XXXVII. 1) (1227-34.)
PaltJtasl no.
9532.
2)
ntancant inscriptio-
neni esse propter hanc pluraleat elocntionent
Lattn
Con tia el
Rlehtero CredintUS.
C
a
p. XXXVIII. 1) Novicensi: F; Novariensl:
A;
Noviouensi:
G;
No-
viomeusi
recte: HI
(J'oyon) —
(1227-34.) —
Potthast no.
9533.
2) Novio-
mensis:
FBI
3) prosequitur:
116;
exequatur:
La
4) fttit:
Cont. Boluu.
Cap. XXXIX. 1) (1227-34.) —
I'otthast no.
5534•
2) llo.:
Lb;
Honorio: N
3) impetravcrat:
FL.
35
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT. III. IV. DE CONSUETUDINE. c. 1-3.
36
quum factum praedecessoris nostri potius, quam nostrum
fuerimus prosecuti.
TITULUS IV.
DE CONSUETUDINE.
CAP. XL.
llioecesanus, cui scribitur, ut in dioecesi sita, ubi pro alio scriptutn non est,
provideat vol faciat provideri, non potest id exsequi circa beneficium
spectans ad collationem alterius, iam pro alió gravati.
Ideml.
Abbatem, qui mandatum apostolicum iam recepit, ut S.
clerico in aliqua ecclesiarum sui monasterii provideret, et2*
per literas generales ad dioecesanum episcopum
3+
obtentas,
ut in dioecesi sua, ubi pro alio scriptum non esset, faceret
provideri, cogi iuris ratio non permittit, nec super con-
ferendis ecclesiis aut beneficiis aggravari, etiamsi faculta-
tem habeat dioecesanus per easdem literas providendi.
CAP. XLI.
Per rescriptum directum excommunicatori, ut absolvat excommunicatum,
si contra concilium dan excommunicavit, datis exsecutoribus, qui eo non
percute exsequantur, non excommunicatori, sed exsecutoribus
cognitio demandatur.
Idem1.
Ab excommunicato, qui contra statuta concilii generalis
2
asserit se ligatum, literis ad excommunicatorem obtentis, ut,
si est ita, sine difficultate absolvat eundem, et aliis deputatis
iudicibus
3
*, qui, eo non parente, mandatum apostolicum
exsequantur, non excommunicatori, qui de facto suo
4
certus
esse debet, licet in hoc deferatur eidem, sed illis cognitio
demandatur.
CAP- XLII.
Si impetrws rescríptunt ad beneficium, dixlt se non beneficiatttm, quum
tanteo haberet beneficium, Hect exignum, non valet rescriptum.
Idem1.
Si proponente aliquo, nondum se beneficium ecclesiasti-
cum assecutum, super provisione ipsius, licet minus com-
petens obtinentis, rescriptum apostolicum de hoc mentionem
non faciens impetretur, illud veluti fraudulenter obtentum
dicimus non valere.
CAP. XLIII.
Abutentes rescripto apostolico in casibus hic enumeratis, privantur com-
modo rescripti, et condemuantur in sumptibus et damnis adversario.
Idem Episcop o Parisiensil.
Quia nonnulli diversis modis literis apostolicis abutun-
tur, statuimus, ut, quicunque obtentas sub nomine suo literas
aliis eiusdem nommis tradunt, qui quos volunt fatigant in-
debite per easdem, et qui eas tali modo recipiunt, quique
illos, contra quos nihil habent quaestionis, faciunt in iudicium
evocari, aut literas ipsas ad futuras trahunt controversias,
quae nondum fuerant tempore impetrationis exortae, seu
quemquam super uno negotio, vel etiam malitiose super
pluribus personalibus actionibus, quae sub uno iudice pos-
sent tractari commodius, per varias literas coram diversis
iudicibus
2
trahunt, ut laboribus fatigatus et sumptibus vel
compellatur componere, vel cedere iuri suo, aut reus actorem
eodem tempore ad diversa loca, vel indeterminate ad villam,
quae commune cum pluribus eiusdem provinciae villis habet
vocabulum, citari procurat, ut, dum non comparuerit, ex-
communicetur quasi contumax, et sic eum a sua intentione
repellat, earundem literarum commodo careant, et adver-
sariis in moderatis expensis ac damnis, quae propter hoc eos
pertulisse constiterit, condemnentur.
Tit. III.
C
ap. XL. 1) (1227-34.)
Pottleast no.
9535.
2) et:
deest:
FGHIKN
3) ep.:
deest: FGHIKLN.
Cap. XLI. 1) (1227-34.) -
Potthast no.
953G.
2)
cf. c.
48.
de sent.
exc.
(5, 39.)
3) iud.:
deest: Codd. coll. o.
4)
add.:
in hoc:
Cont. Btihna.
Cap. XLII. 1) (1227-34.) -
Potthast no.
9537.
Cap. XLIII. 1) (1227-34.) -
PotUcast no.
9538.
2)
iud.:
dcest: LaN.
T i t. IV. C a p. I. 2)
in Rep.
lib.
I.
cp. G6.
ore. arl
Fclacem ep. 3lessanea s.
ao.
591. -
daté no.
770. -
Comp. I. e.
1.
h. t.
(1, 3.)
2) I.:
deest: FGHIK
3)
noscuntur: A.
C
ap. II. 1)
Restitutt
w
n ex Reg. Bol.
I, 422.
Alan.
4. (1, 4.)
Comp.
III. c 1.
1r. t.
(1, 3.) 2) Ludimensi:
H:
Lugducensi:
La;
Lundon.:
Acd;
Lundun.:
Aeg ;
London.:
Af;
Lunduanensi:
Aa;
Liridensi:
T;
Luudensi
Tecle.
Ab; -
R,
archiep. et cap. Laude/leí:
Reg. - Potticrtst no.
42
.
1. - 3) facultatibus:
'1'
4)
regularen: 1'
5) aliquis:
FGRIh 11'Reg. Cont. Titilan.
G)
claustrali-
CAP. L1
Consuetudo, inferens gravamen ecclesiis, debet ludida officio tolli. Hoe
dicit secundum intellectum mugís singularem.
Gregorius I.
2
* in Registro.
Consuetudines, quae ecclesiis gravamen inducere
dignoscuntur
3
, nostra nos decet consideratione remittere,
[nec illuc
etc.]
CAP.
II.1
Ex consuetudine potest introduci actus sive solennitas, per quam sine
apprehensione reali transfertur possessio rei absentis. H. d. et est casus
singularis seeundum Abbatem Siculum.
Innocentius III. Archiepiscopo et Capitulo
Lugdunensi2.
Ex literis, }quas
tu
nobis, frater archiepiscope,
destinaste,
intelleximus manifeste, quod regnum Daciae,
quantum ad ea,
quae
ad los ¡uní
contingunt, consuetudinibus suis et institutionibus regune
Suorn7n
(menino
regatur. Unde n
n
llum usum testamentol'um illius
provinciae habere contingit, qui alibi
in
ultintis decedentium
voleen-
tatibus
3
secunduna legalenc
4
observantiam custoditur.
Si yero
quis
5*
possessiones aliquas claustris
G
vel aliis religiosis locis
in bona valetudine vel ultima voluntate
7
constitutus
8
pro
suorum vult remedio peccatorum conferre, hanc
ecclesiae
conferendi formam esse proponitis
s
*, quod in huiusmodi
donationibus modicum terrae consuevit in manu10acciperell,
ve1
12
* in extremitate pallii, quod manu
episcopi vel cuiuslibet
alterius
praelati ecclesiae sustinetur
13
, aut super
ipsum
altare
aliquo involutum
14
panniculo cun
n
debita
huncilitate
ponendum
sub testimonio videntium et audientium, sub dicta forma15,
quae scotatio vulgariter
16
appellatur. ',
Versan quia
huius-
neodi donatio snalitiose
l7
a
quibusdam cavillatoribus
18
, sicut
asseris, impeditur,
a
nobes
humildes-
posiulasti, ne
loca religiosa
et ecclesiae, quibus multae possessiones
sub
scotatione huiusneodi
sunt collatae,
ab
aliquibus possint
vel
19
debeant
¿encere perturbaré,
paterna
debeenus
20
sollicitudine providere. Noientes igitur, ut
tales
constitutiones, quas diuturnitas tesnporis,
set
asseris, obser-
vavit, et usus consuetudinis hactenus approbatae retinuit, temeri-
tate e1ualibet infcrmentur,
Discretí.oni vestrae
per
apostolica
scripta
mandamus, quatenus donationes eorurn, quae sub
obtentu consuetudinis claustris, ecclesiis vel quibuslibet
locis
L1
religiosis pie
ac provide
12
conferuntur vel etiam sunt
collata, faciatis irrevocabiliter
L3
observari, quum huiusmodi
signum, quod scotatio dicitur, non tam factae donationis,
quam traditae possessionis sit evidens argumentum,
si
quos
contradictores
inveneritis
ala
rebelles, auctoritate freti apostolica
per
censuram
24
ecclesiasticam, monitione praemissa, sublato
appellatiuni.s obstac.ulo, co7npescentes. [Dat. I,at.
XVI.
Kal.
Dec.
1198.]
CAP. I11.1
Non valet consuetudo,
ut
in causis ecelesiasticis dictum populi pro sen-
tentia teneatur.
Idem Episcopo Pictaviensi2.
Ad nostram audientiam noveris pervenisse, quod in tua
dioecesi etiam
3
in causis ecclesiasticis consuetudo minus
rationabilis habeatur, quod, quum aliqua causa tractatur
ibidem, et
4
* allegationibus et querelis utriusque partis
auditis, a praesentibus literatis et illiteratis, sapientibus et
insipientibus, quid iuris sit quaeritur, et
5
quod illi dictaverint
vel aliquis eorum, praesentium consilio requisito pro sen-
tentia teneatur. Nos igitur attendentes, quod consuetudo,
quae canonicis obviat institutis, nullius debeat
0
esse mo-
menti, quum sententia a non suo iudice lata nullam obtineat
bus:
T
7) in bona voluntate vel ultima valetudine: Ab
et coniect:era Contü
8) coustitutis:
1'
9) proponis:
FQIK:IT Ileg. Cact. Bdhna.;
proposuisti:
H
10) in maitu:
deest: AabghT Rey.
11) assumere:
ALT Rey.
12) aut:
FGHIKAbcT
13) sustineretur:
T
14) involuto:
Aab
15) forma dona-
Monis huiusmodi (huiuscemodi:
Aak¿)
subsequente:
AT Reg.
16) vulg.:
deest:
T
17) mal.:
dee.st: T
18) cavill.:
deest: T
19) et:
T
20) de-
beamus: Ac'1'
21)
add.:
et personis:
T
22)
haec verba quae e.rstant:
AT
Rey. a Richtero onxissa su
y
a.
23) irrevocabiles:
Aabkl Rey.;
in-
violabiliter:
T
24) poenam:
1'.
Cap. III. 1)
Restitutscm ex Re
,
g.
Bal.
I,
571. -
Alcen. e.
1. (1, 4.);
Comp. III.
c.
2.
h. 1.
(1, 3.) 2) Pitaviensi: Ch; Pataviensi:
CgT Rey. -
Pottleast no.
604. 3) et.:
eleest:
CGT 4) et:
decst: FGHIbC'1'Rey. 5)
ut: 1'
6) debet:
Cont. Balan.
firmitatem, ut in causis ecclesiasticis subiectorum tuorum,
postquam tibi de meritis earum
7
constiterit, sententiam pro-
ferre valeas, sicut ordo postulat rationis, auctoritate tibi
praesentium, praemissa consuetudine non obstante, con-
cedimus facultatem.
[Nulli ergo etc. Dat. I.at. XII. Kal.
Mart.
1
199.]
CAP. IV.1
Consuetudo non potest operar!, ut clericus non episcopus possit exercere
ea, quae sunt reservata ordini episcopali. Et est cases notabilis.
Abb. Sicul.
Idem L.
2
Vicario nostro apud Constantinopolim
constituto3.
Quanto de benignitate
-}
-
sedis apostolicae locum obtines
celsiorenz, tanto tibi est sollicitius proczzrandum, ut te talen ex-
hibeas in agendis
4
, non declinans ad dextram vel ad
5
sinisiram,
quod non m.inus re, quam nomine vices apostolicas gerere
vi(learis
s
.
Pervenit
sane
ad audientiam nostram, quod qui-
dam simplices sacerdotes apud Constantinopolim ea sacra-
menta praesumunt fidelibus
7
exhibere, quae ab Apostolorum
tempore
rite
fuerunt solis pontificibus
s
reservata
o
, ut est
sacramentum confirmationis, quod chrismando renatos soli
debent epíscopi per manus impositionern conferre, ad ex-
cusandas excusationes in peccatis
et sui
10
erroris fonzentuan
solam consuetudinem praetendentes
11
,
;
quum diuturnitas
lemporis peccata non minuat, sed augmentet, quae tanto
12
gra-
viara exsistunt, quanto infelicenz aninzanz diutius detinent alliga-
tam
13
. Volentes igitur haec et alía, quae °culos divinae maiestcztis
offendunt, de agro dominico exstirpari,
Discretioni tuae
per
apostolica scripta praecipiendo
15
mandamus, quatenus omnibus
latinis
presbyteris
apud Constantizopolian constitutis
districte
prohibeas, ne talia de cetero sua temeritate praesumant,
quae licet non sint a fidelibus contemnenda, tutius tamen est
ea sine periculo
ex
16
necessitate, quae legem non habet,
omittere, quam ut ab his, quibus ea conferre non licet, ex
temeritate, quae lege damnatur, non sine gravi periculo
inaniter conferantur, quuln umbra quaedam ostendatur in
opere, ventas autem non subeat in effectu.
[Alíes queque etc.
Dat. Lat. XVI. Kal. Dec.
1199.]
CAP. V.1
Non valet cousuetudo, per quam interdicti sentontia violatnr.
Idem Decano
2
et Capitulo Cenomanensi.
Quum inter vos ex una parte, et canonicos sancti Petri
de Curia ex altera, super eo, quod dicti canonici
sancti Petri
generale interdictum a
venerabili fratre nostro
episcopo
vestro, vel a
3
* vobis in civitate Cenomanensi positum non
servabant, quaestio verteretur
4
, ;-
utraque pars, ut eadeln
causa fine posset debito terminari,
suum
nunciunz ad sedem
apostolicam destinavit. Partibus igitur
5
in riostra praesentia
constitutis per procuratores idoneos audientiam praebuinzus
liberam el benignam, et quidem ecclesiae vesirae proposuit pro-
curator, quod, quum Cenomanensis ecclesia sito loco el tempere
pro excessibus saecularis potestatis interdicto vela supponere cava-
tatem, ecclesia beati Petri de Curia, tanquam membrunz sao capiti
non cohaerens
6
, campanis pulsatis, aperas ianuis divina officia
celebrare alas cessantibus non omisa. Quum autem venerabais
frater noster Oct. Ostiensis episcopus tunc in partibus illis lega-
tionis officio fungeretur, iidenz
s
ad das praesentiam acce(lentes,
suam ei super be querinzoniam eximiere curaverunt. Qui,
partibus convocatis, et rationibus utriusque dilígenler auditis et
cogniti.s, quum pars ecclesiae S. Petri per privilegia sedis aposto-
licae non posset ostendere se munitam, inzma ei firmiter constaret,
qued ex superbia potius ad late, quam ex causa rationabili duce-
rentar, sententialiter defnivit, quod, quum in civitate Cenonza-
nensi posaron fuera interdictum, illud
9
eadem ecelesia observaret,
vinculo queque exconznzunicationis ac poenae ordinis et
lo
beneficü
ces supponens, qui suae ducerent sententiae resistenduzn. Post-
modum
y
ero quien propter quosdanz excessus saecularis potestatis
tota Cenomanensis civitas su.pponeretur ecclesiastico interdicto, el
37
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT. IV. DE CONSUETUDINE. c. 4-6.
38
Tit.
III.
Cap. III. 7) eorum:
HICCGTCont. Bcihrn.;
causarum:
N.
Cap. IV. 1)
RestrYntnan ex Reg. Bal.
II, 212;
Atan. additam. e.
5.
1.
VI.
Comp.
III.
c.
3.
h. t.
(1, 3.)
`L) R.:
FN; 1.: M:
B.:
G;
Lucio:
C; - Potthast
no.
868.
3) const.:
deest: Reg.
4)
add.:
negotiie:
C'b; add.:
ut:
Ce
5) ad:
deest: Cae,
6)
comproberis:
Cb
7)
Sdel.:
deest: T
8) fuer.
ecclesiae principibus: 2'
9) observata: C°.
10) ad eui:
T
11) fomi-
tem :
Cac
12) tantum . . . quantum:
T
13) obligatarn:
Cocí"
14) Do-
miní:
T
15) praec.:
deest: Cal
16) vel ex: C7r
Cont.
17) effectum:
T.
Cap.
p. V. 1)
ltestitarh:m
ex
Reg. Breva.
VIII, 212.
Conrp.
III.
c.
4.
1r. t.
(1, 3.)
2) 11. Lec.: Cb; N. Dec.:
Rcg. - Potthust eso.
2679. 3) a:
dcest: FGHI
IC
Rey.
ipsis canonicis S. Petri denunciatum f zisset, ut a divinorua cele-
bratione cessarent, et observarent, sicul aliae ipsius civ:tatis
ecclesiae, interdictum, ipsi maiorem telneritatem suae audaciae
adiungentes, eum maiori solennitate suma sunt o fficiunz exsecuti,
venire contra ipsius
ll
legad sententiam non verentes.
Procurator
y
ero ipsorum proposuit
ex adverso,
quod ipsa ecclesia sancti
Petri a sui
12
fundatione libera exstitit et exempta, et
de bonis
progenitorum cari,ssimi iaz Chisto flii nostri Ioannis, Anglnrirm
regís illustris fundata fuerat et datata, f<rmiter asseaerans, et ex
hoc suam credens in.tentionezn fundare, quod decanatum el prae-
bendas ipsius ecclesiae ídem rex et progenitores sui conferebant
dioecesano epi.scopo inconsulto- Proposuit etiam, quod ex con-
suetudine tali hactenus eadem ecclesia gavisa libertate, el
hoc multotiens idem vester episcopus recognovit, quod vos paro-
chialem potestis interdicere capellanum, qua extra chorum celebrat
ecclesiae ante dictae, allegans
de
13
consuetudine
anterlicta,
quod
in generali etiam interdicto licitum erat eis, pulsatis
campanis, alta voce, interdictis
lamen
et excommunicatis
exclusis, divina officia celebrare. Nos igitur 14 cognito
15,
quod
ex tali consuetudine, si qua foret, disrumperetur
nervus ecclesiasticae disclplinae, ipsam de consensu16
fratrum nostrorum
penitus
duximus irritandam,
queso non
consuetudo, sed corruptela potius sit censenda, concedentes lancen
eidem ecclesiae S. Petri, quod, quslm generale in cic:itate ftera't
interdictum, ex benignitate sedis apostolicae licitum sil eis, clausis
ianuis, exclusis excommunicatis et interdictis, non pulsatis
campanis, submissa voce
17
divina officcá celebrare. [Nulli
ergo . . . noslrae definitionis et concessionis . . .]
Si
ls
glet (cutenz
nostrae di ffznitionis sen.tentiam etc. [Dat.
III.
1l
r
o7z.
Fehr. Ao,
VIII.
1206.]
CAP. VI.1
In attribuendis officiis novas dignitati servatur consuetudo vicinarum
civitatum.
Quae si diversa fuerit, servabitur znagis rationabilis et anís
non praeiudicans.
Idem Episcopo HeIiensi2.
Quum obra
venerabais frater noster
Londonensis
3
* epi-
scopus nostris auribus intimasset, quod in sua ecclesia pro-
posuerat statuere praecentorum
certuvt reditunz assignaturus
eidem sine laosiano cuiusquam,
nos eius precibus inclinati, ei
licentiam concessimus praecentoreln huiusmodi ordinandi,
dummodo in conferendis sibi reditibus nulli inferretur prae-
iudicium,
nilzilonzinus
statuentes, ut praecentor taliter in-
stitutus in sessionibus, processionibus et aliis illam haberet
in Londonensi ecclesia dignitatem, guara habent alü prae-
centores in aliis ecclesiis Anglicanis. ; Postnzodum
autem
nostris fuit auribus intimatum, qued, licet idem episcopazs dilectum
f
liunz B. in eadem instituisset ecclesia praecentorem, quod lamen
a vobis fuerat de praelibata dignitate statutunz biennio iam elczpso
exsequi non curarat. Quapropter tibi dedimus in mandalis,
ut
illud, sublato cuiuslibet contradictionis et appellafianis obslaculo,
exsequi non postponeres, contradictores per
cerzsuranl
ecclesaásl:-
cam compescendo. Noviter vero dilectus filius decanus el quitlarn
alü personatus haberztes in ecclesia memorata, suam nobis trans-
misere querelanz, quod, quum per eccles•ias Anglicanas r,onszte-
tudines sint diversae, ac quidanz cantaruna minorem, quidam vero
maiorem lzabeant dignitatem, nec possint dignitates eorunz,
!plum
sint vel variae vel repugnantes, convenire sin:ul in
unan?, is•,
qui
noviter est inslitutus ecclesia. Lonclerz:énsi praecenhu
•
, non
con-
tentus ea, quod habere potest sine praeiullicie alienen, occasione
literarum nostrarunz quasdam ipsius decani el czliarun per-
sonarum eiusdenz dignztates ecclesiae sibi nititur in corunz ¡n-cee-
iutlicium arrogare.
Ouocirca
f
•
aternitali lurte per apos•lolica
scripta
mandamus, quatenus, si secundum diversas consue-
tudines locorum diversas
4
habere noveris praecentores in
Anglicanis ecclesiis dignitates, iam dictum praecentorem
illam habere facias in Londonensi ecclesia dignitatem, eaque
appellatione remota
manere
5
contentum, quam, rationabilibus
et approbatis consuetudinibus ecclesiae salvis, sine prae-
iudicio alieno poterit obtinere.
[Dat. Let. II. Non. Febr.
Pont. nostr. Ao. XI.
1208.]
4) eonquestio:
Cb;
vertebatur:
Cm:l. 1/0h::.
5)
ergo: Cb; (lees!: Cc
6) arl-
Laorens:
Cae 7)
Oct.:
deest:
II; 8)
add.:
eanonici: (
•
b 9) ill.:
dcest: Cae
10) ac:
Cabe
11) ips.:
deest: tb.
12) ab ipsa sui:
C Rey.
13) ex:
Cb Rey.
14) ergo:
FGIIí
15) auditis bine indo propositis, quia: C
lfrg.
16) consilio:
LaC Rey.
17) suben. vaco.:
dice!: Ce.
18) Si ... etc.:
deest: Cac.
Cap. VI. I)
Restitulunr ex Rey. Bal.
XI, 2.18.
Comp. III. c.
5.
h. 1.
(1, 3.)
2)
Polthast no.
3615.
3) Londoniensis:
F.101.1Z' Req. - ct sic deinceps
4) diversos:
Rey.
5) permanere:
C
Rcg.
6) cien: ib.
3*
:19
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT. IV. DE CONSUETUDINE. c.
7.
8.
40
CAP. VII.,
Non potcst iuduri ex consuetudine, ut quia possit dimittere dignitatem
sine suporlorla licentia, ve1 ut possit, electus administrare, non habita
c onfirmatione a superiore.
Idem Conventui Corbiensis
2
monasterii.
Quum venerabilis frater noster episcopus Hostiensis et
dilectos filias
L.
3
tituli
sanctae crucis presbyter cardinalis
olinz
in partibus Alemaniae legationis officio fungerentur,
invenerunt abbatem de monasterio Hermionensi
4
, quod ad
Romanam ecclesiam noscitur pertinere nullo mediante, ad
monasterium Corbiense, quod est etiam Romanae ecclesiae
speciale,propria temeritate migrasse,licentia illud deserendi,
vel confirmatione a nobis, vel ab ipsis, qui vices nostras in
illis partibus tunc gerebant, nec habita, nec petita. ¡
[(Zuuan-
que Norlhusium advenissel
regada
recepturus, üsdem exsistentibus
ibidem, ut
contemplas
eius ananifestior appareret,
ad
eos accedere
non
curavit,
se
inandatorunz ipsorum
exhibens modis omnibus
conlenzptorem.
Propter quod dicli legati venerabili fratri
nostro
Padeba
u
•nensi episcopo dederunt firmiter
in
mandatis, ul eunclenz
cid
suanz praesentialn erocarel, et praedictis omnibzas diligentius
expositzs cnram eo, ipsunt
ab amad
offtcio et
beneficio
suspendere
non
di
fferret,
disnea
nostro
se
conspeclui praesentaret,
de con-
templa
veniam petiYurus. Ceterum quunz suum nuncium
ad
eorundem praesentiam destinaret,
se super
praedictis omnibus
per
(tundeas
excusans'illius terrae allegavit consuetudinent generalem,
asserens, quod
pro
electionis
con
firmatione
val
obtiatenda etiam
beraedictione vel licerzcia
de uno ad aliad
moazasterium iranseazdi,
sonsacas Pontiféx
val
eitas legati
non
erant aliquatenus requirendi,
guum
i
=
n
illis partibus consuetudo talis hactenus
sil
serrala.
fideos yero
legati precibus multorum
indizad
tanz ecclesiaslicorum
aplana saecularium principum, qui eosdent
pro ipso
iazstaaztissinte
rogaveravzt, praedictam sententiam relaxarunt, praefato episcopo
Padeburaensi nzandantes, ut memorato abbali iniungere
non
diffirrel, ut usque
ad
dominicam,
qua
cantatur
„Lactare
Ieru-
salenz," proximo p
•
aeleritam
nuncios
sacos
ad
sedem apostolicam
destinaret, mandatum
nostrum
tam
super
hoc cfaam alüs eisdenz
mediaattibus atuncias recepturats; quod
si lacere forte
negligeret,
ex
latnc
ipsuan
in
pristinanz sententiam reciucere
non
differret, et eam
fcccerel farmiter observari.]
Postmodum autem,
quunz suos
ad
sealena apostolicanz
nuncios
desfinasset, iidenz
violentes
eum micici-
pliciter
excusare,
nuncii
5
eius ad defensionem ipsius gene-
ralem illius terrae
0
consuetudinem allegarunt
7
. Quum igitur
haec non tam consuetudo, quam corruptela merito sit cen-
senda, quae profecto sacris est canonibus inimica, ipsam
mandamus
3
de cetero non servari.
[Dat. Lat.
V. Non.
,:llaii
Ao.
XI.
I208.]
CAP. VIII.,
De consuetudine potest induci, quod una ecclesia de gremio alterius tenea-
tur sibi praelatum elegere. Et consuetudo est optima legum interpres.
Idem Decano Salesberiensi, A. Archidiacono et
Magistro P. Penetel
2
, Canonico Parisiensi.
Quum dilectos filius Gui1.
3
* Andrensis ecclesiae mo-
nachus, qui pro clerico
4
eiusdem ecclesiae se gerebat, et G.
Daubins
5
m.onachus
a
y
procurator monasterii Karofensis6
super iure eligendi abbatem
7
in Andrensi monasterio, et
eiusdem$ C.uilelmi
s
electione in nostra praesentia
10
* in-
vicem
il
litigarent, idem Gu. electionem suam
12
a fratribus
Andrensis
13
ecclesiae concorditer celebratam auctoritate
apostolica petiit confirmari, asserens
14
* tam de iure com-
muni, quam de
15
privilegio speciali eis a
felicis recorda-
tioazis 16
Alexandro Papa concesso, et a nobis postmodum
confirmato, liberam eligendi auctoritatem ad eosdem fratres
tantummodo pertinere.
Nana de jure
communi omnis
con-
gregado
monachorum
eligere sibi debet abbatem,
el in
eiusdem
Alexandri
privilegio
continetar, ut obeunte ntonasterii Andrensis
abbate nullus ibi qualibei subreptionis astutia seu violentia prae-
poazatur, nisi quent
fi-aíres
vel eo'rum pars consilii sanioris
secundtanz Deznzt
el
beati Peneclicti
regulan'
du.xerint eligendum.
A
nobis
gicoque praedictis fi
•
atribus diguoscitur
esse concessuom,
ut
licitunz sit eisdem,
quina
ecclesic
o
n suam abbate
vacare
con-
ligera, personara
idoneam
de gremio
eiusdenz ecc
l
esiae
val
aliun
de
per regularen
electionem sibi praeficere
in
paslorem Karoffensi
monasterio
praesentandaan, ut
ab ipso
confirmationean
acopia;
et
rererentiam ei, quam debet, inapendat.
D
i
ctas
y
ero
Gau-
fi•idus
17
procuratur proposuit ex adverso, quod, quum ohm
ad petitionem
contitis Palduini, uxoris et filiorum ezus,
patrono-
rum ecclesiae
Andrensis
a
bonae memorzae
G.
Moriensils*
episcopo fuerit constitutum, quod si praefatus locos divino
19
munere adeo pullularet, ut prior aut abbas constitueretur
ibidem, electio eius penes fratres eiusdem loci et capitulum
Karofense
20
penderet, et huiusmodi
L1
* obtentu statuti sic
fuerit longe retroactis temporibus observatum, ut monasterio
Andrensi vacante, Andrenses fratres ill Karofensi capitulo
aliquem de gremio monasterii Karofensis sibi eligerent in
abbatem, electio praedicti G. tam contra statuti tenorem,
quam etiam contra consuetudinem approbatam, quae optima
est legum interpres, lninlls canonice attentata, merito cassari
debebat
22
,
i
et
mandan
frcatribus antedictis, ul iuxta quod est
ltacteazias obtentum, procederent
ad
eiectioazenz abbatis, [adiiciens,
quod
per
privilegiunt supradicti praedecessoris nostri, nec
etianz confir•ntcatioazent nostraan praeiudicaiz poterat
monasterio
Karoffénsi,
quzaarz
nulla penitus
de
praedicto statuto el approhatct
coatsuetauline
habita
araencione fuerint
per
subreptionem obteazta.
Proposztit insuper ident
G.,
quod
ex cilla
quoque
causa dicta
electio cassari debebat,
quia
'videlicet et
ab
iaaterdictis
el
de
inter-
dicto literal
celebrata.
Quum
enim brnzae menzoriae
Lambes-tus
.ilorinensis episcopus supradictis fi
•
atrihus dederit
in
praeceplis,
proztl
in
eius patentihus literis perspexinz'us contineri, zrt
cid
Iictroffense monasterivazz,
de calas gremio
eligere debebant
ab-
baten?, infra ocio
dierum spatium accedentes, ibidein
aligeren',
ul
debebant, quod
si non
f'acere'nt, scirent
se ab
omzzi
o
fficio
el bene-
ficio el
ecclesicarum iazgresstt fore
suspensos,
ipsi
mandato
epi-
scopi vilipenso
infra
p
•
aefixum
leanpus,
proul debebant, eligere
contempserunt. Unde quzant
post
elapsunt terminan suspensionis
sentencia
coeperint esse ligaü,
electo post
haec
ab
ipsis prae-
sacarzptca
debebat
irrita
iudicari.
Ad
hoc autenz fuit
ex adverso
re-
sponsuna, qzrod quam praeclicto
modo
eli
g
ere Andrenses
?arome/ti
aninime tenereaztur, episcopo
sine
causae cognitione hoc praecise
mcandanti
non
tenebcraztur obedire, ac
ideo
praedieta senlentia
interdicli eos
ligare non
p
o
luil, vtpote ininus rationabil'iter pro-
mulgata, ntaxime quam
infra
terininzaan
ab
episcopo constitsatunt
ad
Karoffense monasterium accedentes, licentiam pefierint
de
stao
monasterio
eligeazdi, licel eam nequiverznt obtinere.
Contra
quod
pars
altera
replicavit, quod, etsz fuisset forsitan
dicta
sententica
minas ¡asta,
htaaniliter
lamen parece
tenebantur eidem, qutrnt
fuisset
a
dioecesano episcopo proanaslgata.] Ilis igilur et alüs,
quae
corran
nobis ut
•
inque
fuere
proposita, perspicaciter iza-
tellectis,
Quia nobis constitit, electionem ipsam a suspensis,
et de suspenso etiam celebratam, eam
Y3
de
consilio fratruan
nostrorum
111st1tia cassavimus exigente.
[Excoinntunicatioitis
aldeas,
et suspensioazis
in
ipsuart Gacilelntum et
alias
moncachos
Andrenses, et interdicti sententias
in
eorum ecclesias
a
venerabili
fratre nostro Silvanectensi episcopo et coniudicibus eius
post
ap-
pellationenz
ad nos
interpositam promulgatas
ad
cautelam duximzrs
relaxandas.]
Ceterum quum supradictum statutum,
videlicet,
quod
penes
fr
•
atres eiusdem loci
el
capilulzam liaroffense pendeal
abbatis electio,
ita sane posset
24
intelligi, quod per illud nec
iuri communi, nec
[apostolico]
privilegio derogetur, ut vide-
licet ad saepedictos fratres electio spectet abbatis, et ad
Karofense capitulum confirmatio,
devotaoazi veslrae praesentium
auctoritate
mandamus, quatenus,
auditis hinc inde propositis,
si ex parte Karofensis coenobii taus fiierit consuetudo
probata, quae
25
iuri communi praeiudicet, in hac parte
vos secundum illam
consuetuclinean
decernatis electionem
Andrensis abbatis de cetero faciendam; alioquin
26
,
quodsi
Yalis
consuetudo
probata non
fuerit,
per
quam
in
hoc
casi(
prae-
iudicetur iuri conzmuni,
vos
Andrensibus monachis ius eligendi
Tit. IV. Cap. VII. 1)
Restitutvnra ex Reg. Bel.
%I, 73.—Comp.III.
c.
C.
1r. 1. (1,3.)
2) Cordelensis:
Cc;
Cordiensis:
Cd;
Corbaiensis:
Cf;
Corbeien-
sis:
Reg. — PottJeast
veo.
3397. 3) I.:
Che;
Leo:
Reg.
4) Her.: F; Hetn.: H;
Hebdel.:
G; I3.:
X; Hermofor.:
La;
Herbipolensi:
N;
llerwordelensi:
Cacta
Rcg.;
Ordcleusi:
Cd;
Hervordelerensi:
Ce; legendum est:
Herfordensi
5) nunc. el.:
deest: Cabe Rcg.
0) praedictant cona.:
Ileg.
7) allegar. dicentes
quod pro electionis confirmatione vel obtinenda etiam benedietione vel
lironda de uno ad aliud monasterium transeundi summus poutifex vel eius
legati non eraut aliquatenus requirendi, ruin in illis partibus consuetudo
talis hactenus sit servata: Cb 8) mandavirnus: NCgle; ipsam de cetero
s
ervari nolentes etc.:
Ileg.
Cap. VIII. 1)
Restituían: ex Reg. Ral. %I,
205.
Comp.
lII.
c.
7.
h. 1.
(1, 3.)
2) Peuerel:
HCaegh;
Puluerel: CV; Peruel: Cc; — Decano Saresberiensi
Parisius commoranti:
A;
archidiacono et magistro P. Peverel can. Par.:
Rc,g. — Potthast no.
3590. 3) W.:
FCrHICbc;
WuiAelmus: Ca 4) electo:
LaNC Reg. 5)
llanbitis:
Cace;
De ambit:
Cb;
De ambitis:
C. ;
Daubitis:
Cd
6) Kárroffensis:
Reg. (Chaoroux)
7) abb. Mandren:
Cg1t
8) de eiusd.:
11'C1e:
super eiusd.:
Lb
9) Guil.:
deest: Clic;
ecclesiae:
La
10) in
n.
pr.:
dcest: Codd. coll.
o.
11) ad invicem:
Cbc Cont. Iüilem.
12) elect. . . . conf.:
deest: L:1Ll
Y
13) Andrensibus (ecel.:
dual): Cabe
14) asseruit:
Cedd.
coll. o.
15) de:
deest: IíCR,
•
o.
16) bonae memoriao:
Cbc
17) P.:
Cta;
G.:
Cbc
18) Morinensi:
FCt:gg.
19) quod div.:
Ch
20) Karofenense:
FHICa el sic deinceps
21) ht.'tte:
FGHXCtabch;
eles:
1
22) debeat:
HLaCub
,
gta
23) ipsam: CRcg. 24) possit:
Reg.
25) quod: C7a 26) alioq.;
deest: C Ileg.
41
DECRETAL. GREGOR. IX. LIB. I. TIT.
abbatem
sublato appellationis obslaculo
adjudicare curetis, ut
sic de cetero liberam habeant facultatem vel de gremio ec-
clesiae suae, vel etiam aliunde, per electionem canonicam
eligendi personam idoneam in abbatem praesentandam
Karofensi capitulo, ut ab eo, si fuerit canonices
electio],
confirmetur.
[Porro etc. Dat. Lat. III. Non. Ion. Ao. Xl 1209.]
CAP. IX.1
Capitulara sine episcopo statuta seu consuetlidines novas facero vel anti-
guas immutare non potest.
Honorius III. Parisiensi
2
Capitulo.
Quum consuetudinis ususque longaevi non sit levis au-
ctoritas, et plerumque discordiam pariant novitates, auctori-
tatevobis praesentium inhibemus, ne absquevenerabilis
fr'atris
nosh
•
i
episcopi vestri
consilio et
consensu immutetis ecclesiae
vestrae constitutiones et consuetudines
vestras
approbatas,
vel novas etiam inducatis; si quas forte
3
fecistis
in
ipsius
episcopi praeiudiciuna, postquanz est regirnen Parisiensis'
i
ecclesiae
adeptos,
irritas decernentes.
[VI. Non.
Mart. Av.
E i22i.]
CAP. X.
Non valet consuetudo, per quam quis inducitur ad peccandum vol bona
proprio. dissipandum.
Idem Maiori et Burgen. de Rupella2.
Ex parte vestra fuit propositum
corant nobis,
quod quum
in patria
3•
vestra servatae sint hactenus duae consuetudines
abusivae, quod
4
si
forte
5
indigena vel extraneus prodigali-
tatis vitio, vel incuria, seu quocunque casu alio dissipaverit
vel amiserit
omnia
bona sua, bona uxoris suae,
quantum-
conque
laudabilis et honestae vitae
6
,
tam mobilia quam immo-
bilia, pro suae voluntatis libito
7
alienat,
-}-(pare fit interdum,
Vi,
viro
defuncto, uxor remaneat indotata,
el
superstites fzlia ex-
tremae subiaceant incommodis pauperiatis;
et
s
, quod si vir
ducat uxorem, quae fide coniugii violata committa
manifeste,
nihilominus ipsa
i0
medietateln omnium
bonorum, quae fuerit vir adeptus, impudenter exigit et im-
probe apprehendit, quae potiits privanda esset omnibus viri
bonis, -j-guaro
super
his provideri vobis
per
apostolicam sedenz
suppliciter
11
postulastis.
Nos
itaque
salud
et utilitati vestrae
provide
l2
consulere cupientes,
Tenore praesentium declaramus,
vos non teneri ad huiusmodi consuetudines
tanquarrz
inri
contrarias
observandas.
CAP. XI.
Consuetudo non derogat iuri naturalisou divino, cuius tranegressio pecca-
tum inducit; nec positivo, nisi sil rationabilis et praescripta.
Gregorius IX.1
Ouum tanto sint graviora peccata, quanto diutius infeli-
cem animam detinent alligatam,nemo sanae mentis intelligit,
naturali iuri, cuius transgressio periculum salutis inducit,
quacunque consuetudine, quae dicenda est verius in hac
parte corruptela, posse aliquatenus derogari. Licet etiain
longaevae
2
consuetudinis non sit vilis auctoritas, non tamen
est usque adeo valitura, ut vel iuri positivo debeat prae-
iudicium generare, nisi fuerit rationabilis et legitime sit
praescripta.
TITULUS V.
DE POSTULATIONE PRAELATORUM.
CA
P. 1.1
lutpostulahilis est qui violat interdictum. H. d.
quoad titulum; haber enim
multa alía dieta, quae non faciunt ad tít.
Innocentius III. Decano et Capitulo Senonensi2.
Ad haec
3
in B. Petro
4
(Et infra:) Sane, quum ecclesia
Senonensis semper fuera ecclesiae Romanae devota, non immevito
ipsius ecclesiae passioni compatimur et doloribus condolemus,
IV. V. DE POSTULAT. PRAELAT. c. i.
42
quum eo sit viduata pastore, qui, etsi nobilis esset
genere,
nobilior
lamen
fttit, sicut credimus, sanctitate. (Et
infra:) Dolemos in-
super
5
quod dolori
nimio,
quem
de
tanti patris obitu conceperat
ecclesia Senonensis,
dolor
alius supervenit, quum
ea
vix surgente
ab
officio funeris
lana
funesti, vix
digne
celebratis exsequiis tanti
patrzs, rex ipse iniuste comñaotus possessiones ipsius
iam
clrl
mensanz archiepiscopi, quarn canonicorum etiarn
pertinentes,
non
ul decuit vel debuit,
sed
ltt voluit et valuit, occupavit, et
personas
etianz, quae
de mandato
nosiro suspenderant organa sua, compulit
exsulare. (Et infra:)
Quumque
propter persecutionem inslantem
et diffzclentzana
6
animorunz, quazn
in
talibus et
zetas
movet inter-
dum, et
usos
excusat,
de facili non possetis in unum locum et
propositum convenire, sed ad nos fuisset ab aliquibus ap-
pellatum, tandem
non sine
clifficultate
convenientes in unum,
Altissiodorensem episcopum in archiepiscopum
unanimiter
postulastis, postulationem vestram per maglstrum R. prae-
centorem VestrUin, Vir'tlrra
in ?drogue itere
peritum, honesitalm,
providum et discretu-m, qui apud
nos super
assumpti promotione
negotii fdeliter institit, et
de
contingentibus
nihil
ontzszt,
et
7
per
abbatem S. Petri,
et
per
vestras
diana literas
exponentes et
petentes
hunziliter,
ut faciendae translationi
favorem apostoli-
etlm
et
pium praeberemus assensum,
considerata prae.serliu,
persecutzone, quae communiter instat ecclesicze
3
G'allicantre, ac
necessitate, quae
incumba
specialiter ecclesiae Senonensi.
Verum
quoniam antequam
0
idem magister ad sedem apostolicam
accessisset,
audieramus
a mullís,
¡flan()
etianz
nobis quasi pro
certo constabat, quod
lo
idem episcopus interdicti sententiani
non servasset, quod etiam
11
idem magister non negavit, in
nostra et 12+
fratrum nostrorum praesentiarequisitus a
13
nobis,
in ipsius episcopi excusationem allegans, quod sententiam
latam
14
servare nullatenus
15
tenebatur, quae ad cius notitiam
nec per literas
15
nostras, nec per
dilecturrz fZlirnzz
P. S. Marine
in Via
lata
diaconum
17
cardinalem tunc apostolicae sedis
legatum, qui eandem sententiam promulgarat
18
, nec per
deputati ad hoc
19
exsecutoris mandatum vel literas per-
venisset, f et.
quod
in
Altissiodorensi dioecesi rex ipse terrarrz
propriam
non
haberet, et quod eadenz 1lltissiodor•ensas dioecesis
ex
alía
causa
fueren' interdicta.
[Ceterum nuntii
Rernertsis
ar•chicpi-
scopi et alior
•
um quor'undarrt prius
ad
apostolicanz sedem ac-
cesserant,
ad
excusandas
excusa/iones in
peccatis, occasiones
quasdurn
frívolas
praetendentes, scilicel quod dictus legatus
post
appellationem
ad nos
interpositam, cui
visos
fuer-ctt detulisse con-
stitutus
iam
extra fines
regni Francor'unz
in
terram regis ipsius
sententiam tuleral interdicti et
mochan
excesserat
in
exsequendo,
et quod
ad
quosda'rn eor'itrn ipsius
litterae non
pervenissent.
Sed
si
considerassent diligentius veritatern, quum scirent, quod
frustra
iacetur
rete ante <>culos
pennatorum
se
sicut
non
poterant
non
debuerant taliter
excusare,
quum
in
accusationem potztts
excusado
concertaba-.
Licet enim Cardinalis ipse regni Francor'zlm
exiisset, nondum
lamen
fuerat
metas
suae legationis egressus
quttna
non soben in refino
Francorum
sed in
Viennensi, Lugudenensi
et Burginensi
provinciis
iniunctarn sibi
a
Nobis legationzs solliei-
tudinem suscepisset. Praetera
dictan,
interdicti sententiam ipse
non
edidit,
sed podas
publicavit, nec fuit diclator- ipsius,
sed
verius exsecutor.
linde
quum secundum ius canonicum et legale
ab
exec.utoribus
non
liceat appellari nisi forsan modtzrn excederent
in
exsequendo, et
nos in
litteris
super
hoc clireclis
ad
ipsum ap
ī
pellationis curavarnus obstaculum inhibere, appellationi huzusmodi
non fuera/
deferendum, cn.ti
non
profecto cardinalis ipse
non
detulit
sed
distulil potius, ut
alibí
mandatum nostrum commodius
adimpleret. Interea
non
erat ipsorum nostrum
interpretan
man-
datum nec interpretationem arguere cardinalis, curn ei potius
credere debuissent, qui quum
a
Nobis recederet intellexit plenius
nostrae
super ipso mandato
beneplacitum vnluntatis, et
nostruna
mandalum recepit
a
nobis
per
quod ei liquidius mentis nos[rae
patuit intellectus.
In
dubio
insuper
vía
obedientiae tanquam
tutior•
eral
eligenda potius quam
ad
inobedientiae demum declanan-
dum,
quiten
iuxta propheticum testimnnium
crimen
arzolarzdi sit
nolle acquiescere et scelus iclolatriae nolle obetlire.]
Quod20
nec sufficit, immo nec proficit ad excusationem praedicti
Tit. IV. Cap. IX. 1)
Restilutann ex Comp.
V. c. L h.
t.
(1, 3.) 2)
Pa-
Tiertsi: EL ct Coniectura Cotttii. — PotGtast no.
6573. 3) forte:
deest: EL
4) Papiensis:
EL.
C a p. X. 1)
Restr
•
tutum ex Comp.
V.
c.
1.
de adult.
(5, 8.)
2) Rebell.:
FHN;
Ripolla:
1;
Repell.:
M;
Rapula:
Ec;
Burgen. Rupellae:
EL — ser.
1216-27. —
Potürast no.
7842.
ü) terra:
Codd. coll. o.;
quod in terra v.
hact. serv. sunt:
E
4) una siquidem haec est:
E
5) forte:
deest: EL
6) vitae:
rleest: Ea;
vitae fuerit:
EL
7) arbitrio:
i1fF.
8) alía quoque
consuetudo
est.
non impariterimprobanda, scilicet
(ouirys.aRic/dcro)quod: E
0) committit:
FGHII:L3I
10) ipsa:
dccst: F.ubd
11) humiliter: h8
12) prov.:
dcest: ib.
C ap. XI. 1)
sca'.
1227-34. —
Potthast no.
9539.
2) verba const.
2.
Cod.
I1tst. quae siE lonya consuet.
(8, 53.)
Tit. V. Cap. i. 1)
Restitldunt ex Alan. c.
5. (1, 5.)
Comp.
IQ.
c.
1. lr.
t.
(1, 4.) —
non est in Ilcg.
2) ser.
ao.
1200.
Polthast
uso.
1013.
3) hoc:
FGHIñ3fCrrbcTConl.
4)
add.:
claves discretionis et potostatis etc.:
1'(nLi
segq. trsquc ad
tandem non
desunt
5) siquidem:
Cae
f) diff. forte: ('a;
forsitan:
Cc
7) as:
Cabe 7'
8) eccl.:
dcrsl:
7'
9) priusquam (gtton.:
deest): ('b1'
10) quoniam: ("1'
11) et:
Cae
12) nost. et:
tcgiltr: F;
nostra fratrnmque: 1'
13) a nob.:
tleesl:
7'
14) illau,: (.Í'
15)
711111u
:nodo
:
T
16) lit.:
doce!: Cal'
17) presbyteruru:
('b
19)
promulgaran::
E;
promulgavit: I1' 19) hace:
Ch 20) Quod: deest: ('T
1
[Document text truncated for crawler view.]