Antonii Lodovici... De re medica opera quae hic sequntur

». ANTONII LODOVICI MEDI CI OLYSSIPPONENSIS DE RE MEDICAUF ODER QEZOrE | E "EORR OU fiue cómentariorum in libros de crifíbus Galetilibritres, &e,. | ty Erotematiitiutmeri ternarij libri fex in quibus tota ferg ars medica cótitetur. 2& PEvrotettata de dificil Jpuetione «e | I" Evrotematum de ufu rrfpiretions liber alius. «c ?$w De cordeliber unus alifolut iffümus in quo tum Mifloels d $ plurimi erro- Tt explicantur , tutt uero dude questiones Marta ec —— 5& Galeri liber dept ifatia. ax ?* Galeri deeo quod ff (it auimal, id quod utero cotitittetur. &e, *»* Deco d Cul aftitttattt immortalem efee. C dubitari, liber utius. 2» | | T" Item alia quedam. legat leclor candidus «9» tiec fermonis ornatum tiec - dodri- "à d ita t quod rari esl in bomine tec in Latíoynecin bellade tato deff idrabit piu Jura Sapietttía ure. "SYPTITUD 30411 V322p | pim "»OLYS SI? ? ON E. M. D. p, 4g FP : ! .&D CLARISSIMVM, VIRVM. 10ANNEM. DE ^ - BARROS ANTONII LODOVICI MEDICI . OLISSIPPONENS$IS EPISTOL A. 23 vim quofdam Erotematum libros uir clariffime in uulgus edere debuiffem quibus maxim medicine theorices partem coprebendiffe mibi uideor. Et opus fine patrono prodire ree | cufaret;eos tibitmprinis niticupandos fratni fub cuius aufpicijs bocopus in manus homini | daretur . Tu náq; utille inquit meas effe aliquid nugas existimare foles Tu magnificede | | nobisnoftrifc q; litteris fentis;tenudlum dium prestantiorem deffenforem meis ferptiscóe — | parare pofrim .'T'u eruditiotie €7 nobilitate praestas fiquidem uera nobilitase& uirum into tegerimum ez incorruptum fefe prestare. Nulli oci e negocij ratio tapis quamtibi ; uni conftat ez perireonme tempus arbitraris , quod in libris litterfo. tion in(umatur, dies. reipublice impendis noctes cum mufiscy ingens commentatiombus commutas, maioreno; omninopartem fudio — — -quam fomno tribuis . TWod; ex ore quod de Reftorefcripfit Honterus melle dulcior profluitoratio , Tu ifagmultoe — - vum üllium mibi inftar es, quod de Platone dixiffe poetam Antimachum ferunt . Ad bectuis bumerisve gla ez pue blicaincumbunt negocia , Ciq; ut Bids inquit magistratus urum ostendat "n boc publico murere quo fünigeris, ez | verum itidicarum negocia procuras:talemte cy iam per multos anos ge] ifti;ut ómnibus miraculo babearis adco ut. ned; Morus ipfe ( qui veneris fandalium ut nimis crepitatem e [Eridulumveprebendere anfus est Touiq ctiamuie - tio dedit q, bominum feneflrata pectoranon feciffet ) mbil inte inuemre pofsit quod iure carpat . Ita omnem uici] e... fufpitiomsnotam reliquifti ut nibil fimisti quifquam dete fufpicari queat , Tam uero cummulta tuainme beneficia extarétopereprecium fane fuit e$ ratio exigebat ut noste boc litterario munere donavenus ut fit noftre ergatc obe feruantie immortale monumentum anultum imo uero plurium fe tibi medici omnes debere Fatebuntur ; quicunq; in borum librorum leone fuerint uer[ati. Omnes amant breuitatem , prolixos fermores fugiunt quis ules,omnes di ut Plinius inquitingeniorü oble&tameta c amenitates queyimus. Nthi [ legere Iuiat quod so bveuibus fententijs clau* datur.[iquis liber magnusest,cius wx tribus paginis pe Tle a 1$,ntox illum e manibus deponunt. tied, abs ve dixit rlacé cis. Quicquid precipias esto breuis.Cum igitur nos hoc inopere tibi dicato quam plurima ez exquifitiffima ex Gao ^ leni omnium medicorum fine controuct[ia facile principis librorum uafliffimo pelago breuiter nouo quodam e io* cundo e aphorislico modo docuerims, non est q, nobis bomines immortales gratiasmonveferant Tui gitur boslie ... bros À caliniatorum morfibus defendas. nullum tam preclarum eft opus quin fuos vitiligatores babeat,qui dánatt , in publico quod legunt in fecreto.detrabt omnibus etiam ijs quee non intelli gere po[Junt.tenere feartem pollicentur, — cumtamen nund quicd quodlectu dignum fit ex arte proferant. Metbodum fe fare profitéturz quam tamen nunjexs ^ ercueruntáutex ea fructum aliquem protulerunt. Yudicium fibi uendicant miferi bommes cumtanten mente ey cere? — ' bro iudiciog;careant. De quibus inquit Paulus femper addifcétes nui ad finem peraemre potentes ingcniofi in alie? no libro videri uolunt. Hij nullam aliam fubinde quam ex aliorum reprebenfione maiorem fibi gloriam auci* pantur. Et quemadmodum cantharides ter leta fata ev feraces fruges proueniüt , ez mufce ad. fuauiffama ez fe grantiffima ( quod Salomon prodidit) unguenta couolant, fic ij optimis e nobilifomis ingenij stihil dliud quam de^ trahere e allatrarenouerunt . Etutmagm Pafilij exemplo utar - Quemadmodum iniqui pictores ex witijs &7 ** bonestamétiscorporis utfcllicet ex deformi oris bnatu;inflatis buccis oblonga nafo,distortis oculis exiguo capite, turpi caluicio effigies quafdam cognofcendas tradunt . 1t c7 ij optitis.quibufa; pretermi fiis neuos quofdam dV! etiamin formofo corpore pulcbriores uideri folent infe&tantur , e uoculm aliquam aut fyllabam lacerant td; €* Wio omnium iudicium faciunt. Optinte e egregie cum rebus humanis ageretur : fi wirtuti [ua atio constaret e, d^ bitus bonosredderetur. Hinc ex noniniuria quendam magni nominis philofophum fe non adco profecifte dixiffc £* TWDE 3 nullus adbuc fibi inwidi[fet . Tutic equidem mibi plurimum placere foleo:ez me aliquid profeafte cognioft? Lor liquos emulation exagitari tüdeo. muidis ( ut Pindarus inquit ) miferatione multo pr Santior c&t.diffli* sec malisnonminimaL;ueed. Ho$ego ad coruos ( titin Greco prouerbio es ) mitto mcdium; ungucm man » í iinpe irn fum ceffabit ingenium.cateros autem qui unt probi (quales plurimos efe nondubito) ur (quod ue m uim hilofophorum epochen ament,cobibeant affenfum., tarde fententiam proferant: 5 mine expendztees t ax uliracrepida non iudicet intelligat prius dcinde lacerent, trutinent omnia ey uelut " 2 . fateantur e nop, cadem mucro tonbur utilitate retulerint( quod Thales à difcipulo petit n Mut litteris quod femper faci; faic s. is Elenchis postulat: coudigtias grates cognofcant. Vale mufige » A x pius ceni i a 2 ANTONII LODOVICI MEDI CI OLYSSIPPONENSIS.EROTEM.4. | tut libri tres : iti libros de crift Galeni » itt quibus quecuttás ab HA so - inprediclooperetum uero alijs iti locis feripta funtzadeandem materiam. pertinentia ,exactifeime qo» com. cuo dd - pendiofe continentur / opus ey facim «- sonowdece dut, «9 medicitie catididatis - - | cutilifünun. 5 oov Videsl crifis? Est magna c2 fubita tutatio it toybo ad botium BA uelad malum,uel esl perturbatio atitecedens illam tmitationem, wt *.Qnot funt tempora morbi? Quattuor. Principium dugtentutt, fatus co declinatio. Scireauté opereepretit et 3 alia quideri -efee particularia accefionum fingularum téfpora,alia m. utro in uniuerfum totius morbi, co* q;plures fane in in- ES IM -«- termittentibus [unt eiu[modiimuaflonim partes, pau-.— tlores in cotinuis, que ex dierum interuallo acutius premunt,duplo autem minores: in continentibus febribus que equali ufi ad exitum tenove affligunt,numerattur; » Quot unt inintermittétibusparticularia tempora£Sex.primil quidem tempus esL quo ucl perfriclionibus, uel borrore,ud vigore per mtbra cutie fubito corripitur egere molestijs quibufdz capitur eg egre fert, eo cótrab iin fefe, c9" borvcre incipit. S eciídum est inequalitatis tempus per quod calor cotratendit , c ab. alto ad extimas partes Yeuocatur , quoad per totii fít zequabili dislributione diffu- JusLertium esl incrementi tempus:cum calor iz per omnia (bavf[us , uires contio: Jufcipit; eo fuccefiuis incremetis adaugetur. Excipit post bec uigor cutn calor inequali tenore persTat , deinde declinatio, cií otia baec iam declinatit, C" calor ft sitior,«9* perbalitü digeriturrelinquen[d; thoracis partes ad finos pedes paulatim de[cendit. [extum tempus infebricitationis qo quietis fufcipit, quod ad reliqua tempora fubfequitur. | | hcken piis 4 Jnfebribus continuis que acceftiones capiunt, quot partialia tébora itueritun tur? Quuinista cetera omnia fe erme [unt paria, preter $ quad infebritationznon terminatur. In ijs igitr que rigorem uel horrorem, uel perfridlionem inuadentes Jaiunt facili efE priori illorum temporum ab alijs dignotio, frd tay in f jj in quibus nyu]l fit cum inguunt acceftionás Jiguificatio , tépus illud quod ad quietem 7 wm ERQTEMAT, KNTO. L0D, MEDIA, fequitur, eotriequalitatis [277 P preclare [ysftoleid eflpulfus cótitraclio circiiferibit. INamá; (o fi quedam fint , quee nec frigoris tec rigorís imprimunt fenfum , nec fignificationem: faciunt ; quod est ceu quoddam claffieum antecedens fature febrissinornibus ijs tamen puljusintro citztiores o: frequeitiores manife[lo con(bitiuntur, quís «9* tardior c rarior non parum appareat dilatatio, $. Infebribus continentibus que nec frigere tec borrere compellunt , quot partes potii debent? Ives diftaxat.]N am calor a priticipio fuccefeiue adaugetur quoad in fummum uigorem perueniat . In ijs fíquidetria integratépora perfecte pereuttt, nà ctim fignificationeinua[ionemue cómittunt nec calor a principio intus colligitur cc mox inequaliter diffunditur , nec quies aliqua conceditur, fed confestim ab. initio atiotationem acceGionemue incompre[Jam faciunt ; hoc eflcam in quate quic arteriarum ictus reciprocatit adinterna. —.- mbi 5 E P - ys Quimorbi babent utiuer[alia bec quattuor t epora? Galubres.nam exitialety. L quidam in principio, quidam in a[cen Ju, quidam in ipfo uigore perimunt. I/crá bec | cruditatibus «9: coclionibus optime inter f diffinguntur. Ur. Quo [E clo nuncupat ff dicorum i HTUTES Fippocrates bec uniuerfalia tettpora? ]/ ocat cata[tafes boceslcon(litutionts cum ait, paroxy[mos c5 conHitutiones ioybi indicabutit. «00 T dcc $.. Quimodus dignotioniis borum téporum ? INon alius qj quem docuit FHippocrates : ex idea morbi , ex ammí temporibus , ex acceffionum ad inuicem collatione, ttectton q9* ex ijs que Juperapparent, es » 9. Exmorbinatura quo modo dignofcuntur? Si morbus fit ex genere eorum qué. diu duratit longiora babet c principium , e; reliqua tempora . Si ex acutior bus breuiora - Vt tertianam cum uides , iudicas tox. banc cum citius termitit- - , Peg : em , : , D tur , principium minus obtinere, «9» reliqua due [equuntur tempora , otius quartatta babituram. INec etii licet dicere morbum diuturnii., «5* qui multés fite Ur meufium [Datijs, paria «9* equalia,cum eo qui paucis numero periodis porrig" urgimniseyfi morbitenpora [ortitum. Sic febris ardens , Pleuritis , pulmonum V . tamatio pblegmoneue , breue. babent principium «2* alia tempora. Morbi comitiales » articulorum dolores , coxendices , e» renum affectus longiora bec ort" MAG OREL. Cod pe] € 2 Ex eum temporibus borifue duomodo «gritudinis tempora dignofcemu* 3 Isto modo.E sli. uarta bren ! ev ffl" xitit dit em Do € quartanee magna ex parte breues. (A utiínales longer 277 dunt longiores oe. bulatit s Éodem atodo morbi omms qui per brumam o funt , etate breuiores, «2* omnia tempora otíus a[Jequntur- | o WLIBER PRIMI/S.«e E as " - Exacce lotti ad'itticem comparatione temporíl ttorbi qua. babebimiis no- Uti Ex magnitudite,ex logitudine,ex propofítione feuanticipatione; VtJipri- to preecedéte pavoxyfmoó longiore, fequens fit longior, cy cum (feuts fymptomat gs inoruat nec eger ferat facilemorbum, c9 boram folitam anteuertat, tto't obfcu-. va inditia funt incrfcértis morbi , c5 pergentis ad. latum . Sinautem ea^ tap. diis occupet , nec uebeittentior;ttec adeo prolixus, co ceger uin morbi equo attittto. toleret, [ero iudicatidum cotitéLare po. B. jocis voheiac sre "s Ex anticipationeaccesionii trii movbus femper increfcere ffomificatuy ?NIon, Quia quida morbi, tton quiaaugentur. fed ex propria tatura boc faciunt, ati; ab "titio ad finem cotttittuo atteuertunt,ut quedam tertianarum Genera, sel coss B. Quomodo Dorutt tempora ex bocq,attte inuadant,inuestioabimis?Si ty. tr ttoré babita proportiotie multo citius d folebat preripuerint boming incautij. Mee Quidintellexit Flippocrates per ea que tox apparent ( qua Gir. CE pis. Pbehomena uocat)? INibilaliud d; uel euacuationes creticas, que ut cave morbi Yenoutre creduntur el f(otta barum excvetionum fgnificatiua, eo" cücoctionss Ho. tas,uel generis uetio[f ea» arteriarum ; uel orgatrorutt vefbirationi Jeruientium,uel alui infeyioyg,. TUE BPOTMEPISE ! RISMUNURO Sess X Quotuplicitey pritcipiit [umitur ?"Tvipliciter . Drimo pro prima inuafione storbi CXacla c inpartibili, Q que latituditis expers ext. fecundo pro fpatio t& porís anteqh inyaq., fecutida accefüio.tertio pro toto. eo tépore quo nulle coctia-. | TM FXCFEIWelL is iyi rr Florum modoráü primus eslveijtiendus omnitio a.medico, fecundus Hartifitiofus tertius artifitiofus. CONUE icd | i6 Quinam Worbidicintuy incipiettes mox vecepifte flat? Cui fiue printa ftue Jeeunda fiue Iertia die qq uigroren uetiiatit , binc uds ad morbi integran folutio- Aen extenduntur, aba; bocquod fenfu perceptibilem alteram paroxyfmi inuafíontm babeant « ruales fps iu quedam febres quas dicit FHippo. ox ut in- Cipiutit flore CErt ati uices Ge Deco cie UR NEA | i; Comodo capit Eligo, principium : quado dixit "Dleureticis fbutum E fé appareat ; ViCIDletteR most, abbreuiare $ In fecunda acceptione . uidelicet. ate inta (E f f cundi Paroxy[mi quiut plurimum illis pev tertium obuiant. s Quaiit o Fn pategqe Oducituy yis cipium boc fecutido modo cotifideratum? Vis ad diem'tertia ut ex Proguoslico innotefcit,ubi de uultu letali agitur. Nam n predixifiet fi ab initio talis fe; app arutrit;pernitiofum fubintulit.Si uero. uaeexili morbo, wi Re coco ifti pae if M77, diem cutt principium circunfevipfifee, o Nem | : V *. ee EROTEMAET. AIENTO. LOD. MEDIee 19 Quinam borutt modorum utilifinus in artís operibus exi eo maxima mtdico figtificave esL aptusstertius. Com onto: 2o. Quamlongo tempore principium boc fecundo módo ctceptum protenditur? quatdiimon apparet co lianipfigua cs c one cn mos orm a Éslte bocmodo principium equale in omnibusmorbis , an fingulis peculiare ?uticuiis fuum. proprium. initium esL, e fic fumptum ad multos etiam quattY tiarios porrigitur, c9* etian ad menfes ín eegritudinibus que tarde concoquntur. 2x Inflammationes phlegmonaue quot babenttempora ? bec ip fa. quattuor. Trtcipitamá; per totum id tempus , ptr uod fluxio fanguinis ad particulam deriuetur, late meatus omnes qo? cauitates dislendens (talis enim inflammationum geueratiotís YE modus )) cum autem putrore Jat iguis qui itifluxit, corripitur : co fut di incipit, prop ter calorem, duis defluxio quituerit, tflsmrtationis tuncincyemetttumesl. /biautem cruor in pus conuert itur itiflammatio uigetduo tempore dolores augentur , «2 "febres magis accidutit At cum exacte fuppuratio uel perfeclaest,udl digesta reiedijs, c difcufía perbalitum materia coceftityad declinationem maturafee inflammationem. manifeftum el. INam e9* accidentia releuattur, qo» onttia leuius qo mitius fe babere circa egrum uidentur. | 13. Quo pacto i febribus que à. putrefeentibus bumoribus proutniunt , hat tempora feparanturtboc modo. Totum id tempus per quod morbus permanet it* coctus, principium e51. Cut autem cruditati (i Igtta remittitur, c9 incipit egrittdo coqui , augmento id tempus affignatur,quo cocLioties indies c2* continuo mag? procedunt . V biutro omnibus numerá ab[oluta concoclio et , flatum id temp! effe dicimus. Cum autem accidétia mitiora iam funt, co* leuior morbus, declinatio" tier aduetificafterimus ooo S ^ 24. Jnulceribus quo paco borum temporum diflinclio accipietur ? boc modo . dprincipio multe co tenues , co? crudee fanies in particulam ulcere obfefíant im (fluunt, proceféu pauciores, c7 craftiores.in flatu non iam ferofee ille bumiditatt ab ulcere desillant, fed tabo «2* pure quodam tenui membrum apparet cófperfurt ? . €Uuis cumfuevit minuta quattitas,eo crafeitudinem fuerit indeptii , declinatio lcerum adefre nequicii ambigendumest. — e "55 dninfls mationibus oculorum quas Opbthalmias appellant.) bec quo^ fin proptu ideft. Incipicte malo multa, e tenuis, ey acri not dax ad oculi, BEES y : — Be Tofu lefu deriuatur i "Profeclu temporis mitior, fed tanien craffior | iur ut ai | luti 6s quedam quas lemas uocant adeo lente «27crafee copie Es tas g'utinent; c» ux oculos aperire finant, ubi uero declinatio adest, lip Uw-LIBER PRIMI/S.«e Lege pitudo tum craffefeit,tum feipfa minoreuadit: 0o driBendiges i6 - Indeslillationibus ad fauces, qo» ad tiares( quas grauedines eo Yatcedines tto. sitat) (oin ijs que per os qo» palatum expurgantur,infunt ne bacc omni teipova? Eadem otttiíno vatio de ijs «9 proniftiatio esL. Sub principii multe eo teni; «2*acríay qo" incoéla purgat c9*educunt. Dautiora q9*ttagfs crafia cii ttorbus in. ertuit . In uigoreautemtondum lam fliviam; que ta[o propendeat, fed muccii crafforem emutigunt, C quem blena qo: myxam Grecorum filij nU Cupaye morís babent YPojlremoid quodemungitur multo minus c9 craGus eo" ex albo pallidum est. Jia igiturit omnibus fe ves babere dignofcitur. Circa principia omnia Cra Jut; eo incodla, eo: quatito morbus principio propior eft, quatito autem ad fatum tags accedit, decodlior omtinoredditur.]Nam in cocfionibus que a t'atura fiuit, erafiities fubslatie plurimi comitari folet , ut pote que bumores duo[cun sad mu- Üritionem folidarum particularum conuertere femper etat . Quo fi vt codlioes Jempey ingrofsent tum uritias, tumalyi — it là quum coticoqunt ;ud C Q9" expuitiones , in ijs qui à Dulmonia uel a Pleuritide laborant fed evpu- Vulentiz i5 ulceribus, c» lippitudines in oculovii Fpiphoris, preterea €" pituitates in defluxionibus, qo deslillationibus uel grauedittbus ad arts. Oria bec qui p- Pe principio cruda c5 tenuia uifuntur,cum autem cocliones proctdunt, erafeitudihem fubslantie induunt c9: acquirunt. ET RUN 17 Quare quiinflamatas particulas cotifeflim ab itiitio morbi purgatione fot We nituntur, ex co bumorequiest infardlus, €9* tumorem durum inflamation e efficit nibil adimunt, [anas autem partes liquefacitit? Q uonia ftoft cücedit paf io, "rcfacil fequitur, dum adbucpermanetincoBa, 0000 pid Quare cottcocla iu (fit purgari Fippo.eo* per principia boc factum eauert e Noutoniam tunc morbusesl crudus, 2* butftores eraftGatá; letiti , ton bene paret lractui purcantium medicamentovum, 500000 Eco dies ae 19. Quareidemaudlor ín prima fcélione eI pborifmorumin acutis quidem papfottibus so. utendi pharmatijs id efL medicinis purgatibusprecipit. fed in prin- Gpijstanter boc faciendum,quando ita ves ferat fibienim pugnare videtur? quonia "Deracutas pa[Tiones, eas in quibus butoves tn get quas medicis moyis efl aps. Pellare fariofa seti p "DR ORMEENG, rio co » Que Saritudities turycidee dicitur ? turgere proprie competit animalibins ad WR UETIEFCUTI vi properantibus.Der tráflationem autem egritudities ille twgefcere Uf Cua que nimis urgent, celeriter mouétur, qo» in quibus labo Fantís fenfus, ab Inordinato humoyur e fpirituli flatuliue motu irritantir, —— lh iij — o» ER OTEMAEAT. J4NTO. LOD..MEDIee à Quare buiu[modiegritudines inter initia purgare licet? quia ad leuiorem at». . ; Spututt M. Quodest fignum denotans fupra membra refpiratiori deslinaia? Iud quodoptimiiesL, co tale duale est bo» infra fubeuntefiunt....... | bum falutem quidem nullo non tempore brem futuramnotee Coclíongs domos qq. m f mox»tardiorem autem fi ferius. ]Non omnino autem iudicio folyend iy, egritudinem cópromittit, quoniam morbus malumue paulatinés acceffionibns copo duum ad omtimodamfolutionem peruenire pofoir; iore icu dé temen eu 5. n fitta cretica, ut faslidia, ut capitis dolores ; Ut uentriculi vemorfus jut fbleridoves ante oculos apparétes, femper eo iudicium illatura, c9 bona CÉfeamus? ton. fed lfiintépore contingat; utilisquandoó autem noxia , n& tiii adeo nibil iu- Wafib, UE malum etiam neceféarium y co ineuitabile deminttent. Et ideo FHippo:nokbat jut exifima figtia appareret latim e priticipio - Idautein omrrialio evum Wagis fane exislit, iuditio eum morbum finiendil, quem bec fona precefterint, ^o Qnzando principium ifinitfcum primum cocHottis dee men Ita adartificialem cotiiecluram principif , initium ay menti, ad diffiniendum autem tépus itt duo morbus a[cendit: principium Ylatus prenoui C tece (avium e biben 41 Quando morbus incFementa fu[cipit quando exacerbationes Preponutyy, quatido funt maiores, quatido futt uebementiores. VT Meets bie ope: un 1-2 uado est fatus ?in acutis quidem pajsiotiibus principium crifis efl extyo. | Tus luris afcenfus, «o» initiumuigor is. Igitur quado morbus affatim permutatur Cquodiudicaridicimus 2quatido egritudorobuslifima eft, quado extremos affeve labores vigovéit foribus adefte cogtio[cito. In morbis autem longis: fi duo aut tres. Baroxy[mi posl augmentum futt fimiles;totum id tempus flatui debetur. iu 43 fn certumnumerii paroxy[morli confimilium fit dare quibus uigorts tempus prefcribatursnon.[cd itt tttoYbis acutís non facileires adíinuicem fimiles acceflonts veperies:in diuturnis autem tio tot folum modo Jed ein multo plures fla Is tempus pyocedit. kc tem iiie Miuiécr Sei aded " à; xd " ** Excrementum alui per quod ficaificamus fupra membra quae [unt infra tbo. V4ctm quale optimum est *quod tolle e confistens,continuumue e$t, C quodea . , ra excernitur qua per falutis tempus fubibat , quodis quantitate multitudineye "RSlis proportionerefbondet. amio cii ue lE NO *5 . Debetne aliquid aliud babere excrementum quod nobis bene babereitfeyio. UP aluum €9* concocTionem optimam ostéditfita, Opus amis Sb utetiam pre- " J. terilla fi, fubruffum;nec graueolens, etw ELE | SS UM cce fes qui ton feruattempus in falute confuetum poteft nefionificare fus Pra codfione,, laudabilem?poterit. [Nibil obstat amd; q, Quis pulchra preceffe- " CüCoéRio. evi cut otius eat aluus,aut qtia calov feuinflamatio aliquorii mem | OFÍ Cir currum ex uxcit qp exiccauit excreméta , aut quia tton facla fuit cómo- o» ER. OTTEMAAT. JLINTO. LOD. MED I.e diclum fignorum genus. ]Nón enim funt decretoria, quia ttec indicant crifim nec je ciutt,nec ortnino fidelia exacle,qualia que coéliones denuntiat. Sunt tamen inte £a aliqua que femper bottui constanter (bondent, qualia que aute po fuimus.aliquaque femper iniqua futt,ut que posterius narrauimus . Oportet autem ut fecit multo atite Ylatuat medicus , que tam optima figna fitt, que pefSima, que borum inedia, que proximiora isque illisque femper bona,que femper tala, quee tettrporibustotius morbi uariantur,que fidelia, que infida que nift fepius obferuaut- TÍs Qo" menterep utaueris,tibilo differes ab idiota , qui instante crifi titubat,att ad | bonum uel ad malum conuertatur , C9 putans Jorteex integro morbum abijfte itcautius egrum dittabis. d | 9L. Quarepranojcerctempora morbi operepretüiest ? Q uianift quis a prit^ | cipio refpitiens ad futuri flatum rationem uictus constituat, non el quin gru — | in magnum aliquod conijtiat maluttt.. $8 [nquibus morbis utilimum est tempora uniutr[alia morbi totius prenouift | lógis uc anacutis?In ijs quiacut funt, nam [i decimoquarto,aut uige(fiüno morbis foluendus fit, non magnopere hoc atitea preediffinifSeinteresl , necenim proptert! magnum quid uiclus ratio commutatur , at fi morbum qui triduanus aut quatri duanus debet iudicari fic quis alat,ac eil qui quadragesima die foluendus eat, bot. extremc ab[urduim eft, c9 folis infipientibus qui ueterem medicinam idco carputit» quia noti degustarutit,conceden duttt. $9 Quo pacto digno[cetur, an morbus cito uel tarde fit iudicandus 7 Siprint pium c reliquorumtemporum durationem nouerimus. | go — Quomodo fcietur principij tempus in quot dies debeat extendisisi confidere ueris f ebrimin prima die, co urinas, c deinde :Jecunda die infbexeris, c9 deinctp* reliquis diebus,non ignorabis quo morbus uertatur . INam fi febris fit fübmer]e ^ um long? dicat eficin principio, c2" urina aquea que mitigitur iam tum predicere po fcis, morb tempore duraturuim ( extreme enim crudaest urita aquta ) q) fi fecunda tertia febris c2" uritiaeodem modo perstiterint , non [olum adbuc sorbutt principio nec a[cenfioné incepifte, fed co* quod non ante prima egritudo a[cet a dicere audenter po[Jumus . Denids ita babendum cst , diligenter contemplat?" e , ficocliones inter initia apparcant,nam fi contigerit, morbus tunc breui termi fin tardent, diutius morbus daturus denuntiatur. 9t Si a6 ]; 2 ipe: ic. : A , jj | 9. elgna coclionis manifesla ut nubeculavubta ucl alba,an [tin quocii did — av utríint. RID TUAE i lioift parutritt,(équente cs» proximo decretório morbum foluendii fignificent* 1 f bitiendi [utt dies , iu quibus coclio apparuit , «9* in tot ferme diebus jm | Í l *-w LIBER SECYNDES$ «e . , morbus ex toto foluendus detiotatur « Ift fi quarta die ttubecula Yubea. appareat feptima morbus ottitiitio foluetur , «9*ttulto tttagis fi alba. A1 undecimo. apparuerit, decimofeptimo aut uigefeitmo fiet, fiin decimo quarto, n& ante nigeffi muttirecedetmoybgs, 00 ku uLO Neal 92. dn quibus morbis diuturnum estprincipij tempus?In longás:in peracut&s au- Glioné ? Significat , fed tamen dimi- Jemptr becuria tief ex parte. les differt c»: producit morbum. — 95 : In latera li intor bo 4 PA TEE eri d. ttotabilis coclionis [ift fign o EROTEMAOFT. ANTO. LO.D. MEDI.ec expuatur qa tunc primum pauca quedam ; eo: bumidiora expiveincipiat;; que obfcure coclionis [unt figna, fis ad talem diem non esl aliud d principij tempus. Ginero decimaquarta, aut decimafeptima pauca quadam «9 concocla eduxerit, quia adbuc iediocrís toderateeue coclionzs boc fignum esL iudícim perfectut in uigeflima die ni fub[equetur, donte magna proueniat mutatio in itttegra cocliotie tam (putf, i urinaruttt, due ff acciderit in uigefimafeptima ; morbus in fequenti decretorio dietr igefimoquarto oriitio terminabituy :Ginutro coclionis que ui" — qeftimofeptimo apparuerit figna;intra primi quaternavium apparuifent, milla- — tenusfieri pofet,ut morbus feptimum ultra protenderetur. 7 97 Quarccumfortior fit dies uigefeimain crifi cómittenda giuigeftinafeptima. Z. — iibecliores iuis fin principio fit morbus oluendus nt fortiores. os Quomodo igi fini futiriprinaipi entefieniat preemoféemuseSperlf.— egrotat qo uichumquo dum erat [anus utebatur, cj» morbinaturam an lente uc sarde ruoucatur; fi acutus fi diuturnus an fubmer[ue, c^ qui fuffocari uideatur, a (E ito ad slatum co" extremum tendens quin €?" cetatein € ten. qg"a «9 undecima d decima[cptima priores longe ualidores » fi concoda: aliqua fh T in ijs apparuerint;ión babeat tantam uim [olundi morbi ? Q gia procefiu euadunt fime quidem per boc q, ad notas coctionts attédamus, que $$ primum apparuerint; nox principij finis adest . Greneralius autem c7 ex adicélione, eor vegionemin qua ; y. ] oic PSILIBER SECENDESe oua vo Nunquid in orbis omtilus futurum prisci fuempsefeire frs cit? INon, Gedin peracutís due a pria die qua iruafit morbus flo Véfcuit, c9 uicen " aelad fummum quarto fuiuutur. optandum csLucl profes eo duri adest. prisci. pitt coguo[eeg& ic iss etse vere d "amet cdit: um E : c ror. d'jitorbiquibus prima die Klatus contingit mnquid carent principio ? No, ftd priua pars paroxifmi,est quods principium morbizcg idem est bultiurm yniuey-. felteo particulare IN equadi autem concipi aut contingere potest; Wt paroxyl[mus. Jet acctfeto tox d furiino incipiat perindeac ft effet homo a fulmine bescuféus )ut Üacartretprinipiomorbys, | v o OSSEO C vos lege * NE UM A Eta 102. Quinam cognofcere pofiumus flatum pria die obuia fe? S; Co&lionis inte-- greet fícna apparuerintfi mox fubfideat quid utilein urinis... Arcidis oni P Vatiluy ; Jy etiim quando pusgeneratur, dolores cor febres accidunt magis fed ulis Cotifedlum est tec dolores itttetidi ,necmorbus cotifistere adbuc etiam potest, i c übi codlig ititegra bumorum aff uerit, leuiu[i deinceps incipiat ferremorbi;pots in [uo vigore yletít, flatum lam e proximo affuifee,aut adefte baud dubie cagnofci-. 50:7 t finebula duntaxat, aut fufpenfum, aut ncutrum borum appareat , latus efoe nequit ifi morbus plus nimio fuerit biliofus. 000 o otl ul Qui namitira quatriduum iudicantur ? Quibus dum acute febritnt, urina: multo tunplius finebulaaut bypostafís alba cum ijs apparuerit , ij iter quartum "dicantur, S, ic fia principio in morbo acuto omnia figna periculofa , c mortem ; ánile duod humoribus crudis quando coquuntur, co inflammat OfHE us que fappus. bene co loratayco comtioderate craftayeo figa omnia falubevrina [fuerint "o Gltumá; bortédentia uideasjintra quartimorietur eger. fi figna Jalutis,aut mor- E. 75 Grelitua mon fuperlatiue talia; fed tamé adhuc loctalia fuit, aut falubria, move bf ds tton fiip licifimus fed fimplex morbumad feptimam soueris fore prolongan | Gum. ge omnia igitur que figna fiit periculofifeima, quee [aluberr ima, que [al- Aue exitio; predidicifte mentis obferua[Je oportet. spacdi 2 v i - MorryM JKNTONII LODOVICI: E Obyffipponenfís in fecuudum de crifibus alg, —— 1 " » " D A ts 4 ? e d : * d T ; * : T i : À 2 P ; /NDVS EROTE: A ooa Curigortinuadit;quoriíttullii cotinuisaccidit mfi fi quádo excitata uirtus toxin o9» EROTEMUIT. AENITO. LOD. MEDI [oce] D pracognofcédas fubitas mutationes in tovbis quas cvifes ap» VF yeipellamus, quid facere opereprecium est?Oportet ut principiutt, lH Lzuganentum; latum, eo* declinationem,e2" pramofcereantedo ut^ 3 niat, co quando fiunt dignofcere multo ante didiceris. 4 e|. Quonam modo bec morborum tempora cogno[centur ? Ex ideendl forma morbi, co tépore atti ín quo «5* regionem, c2 pre[entem ambientis aerís cülitutiontm, co aliarid genis ut etatem y temptraturam naturas corpori, uiclus quibusufus f1, co officia in quibus eger uer[atus est cocipimus ;fed c9: ex. periodorií proportiotte (5 tx :füperapparétibus bee. tempora prefcrutavicouenit. 3 Exegrituditis forita qiio modo ?.Si exemplizau[a noueris qs tevtiana c qui per tertiz die magis infestat , breuis Junt durationis. quartana c9* qui per quavtunt. uiolétior redit, diuturni e" d cotidiatia «9 qui per fingulos dies exacerbantur, mi-. ' nus furit. longi.co: deni morbos omes qui à bile trabunt ortum, breues longiores, quia imelacboliajinter utro[ds medios efte qui a pituita prouentüt. contimias igitur febres eov intevmittentes e9* fimplices eo* cópofitas ta que ob putredinem bumorit — d que ob particulas aliquas aff ectas confistunt, multum nouifie contulerit, 0 4. Ha febres quo pacto propte cognofcere fe ciuerimus ? Limplices (prunas ut funt pituitojz biliofa, co melácbolica nofcere Et exercueris:bijs enim cognitis ao — cileerit co ubicómifceantur inuenire FA 'd quis Co" uiu c9? mel eg oleum per hje ; fingula anite confpexerit fs tiec corum mixturam ignovauerit. | iion GM s Quimodus prestatifsimus esL ad cogno[cédas bas febres Si ipfas i feipfís catt plemur primi quide «9 maxime cx ijs que [ectidii propvia fub flatia ilis copttiítIo auiéexijs que extrifecus adiacet. INá ifi due tertiattee gignatur,eo due quartatitt» indies quide due tertiane, feclidoauté quodi die bine quavtame exaculítur ; quet aut bas una ter tiatta aut illasunacotidiana putautris, quod taméloge abe(Je debt. «. Exbileque febres generatur? Lrtiane intermittétes, eo cotinue cauft- TU Cur differüt febres ittcyiittétes a cotituis? Quia in illis bumor quiputridis febrim comittit, per toti corpus fpargitur in cotinétibus aut&intra uenas C) e uo ^s . €Otinetur,, fi binc oio deffitictes febres ini citatione definiít ci [udoro A rtis binc oio deff'itictes febres in infebricitatione definiít cií [udore $ T - Jig ti foluédee ardetis febris FHippo-aftcruit,ff fic laborates riguije nt ci Qutereper fibresintermistentis vigent laborantes ? Q uia per tora Jenn Je Hc EE mouetiyatás defertur bumtor a quo vigor producitur.nó [o li aw enfe frigide fed eiicalide vigort producere habit, cy onmedeniis quod fu ^ .»» LIBER SECVNDJIS.ec : n Jaco fuperfluica acitat excremetitay c5» crudos butores,rigoreminduceye potest. &icigttur c? calidum medicamenti rigt[cere aliquádo cópulitmordens partic, «o crudi pleniás acri immunditia » ubi ad balneas accefeerunt uel ifolati fug. SE exercitia aliqua qo totioties uebementes aclitarunt,riguifteprotitus funt cofbecli.. 9. Quando biliofz febres multa generatur ? Quando eslasaut prefens con. Slitutio calida , cum primés c9" ficca fuerit, «9 regio y fimiliter calida qo "ficca, eo « grotatit/s temperatura fimilis, vo» uita ante exadda in inopia C paucitate edulioruttt, co curis, co uigilijs, co» laboribus, co ciborum efu ; aut aliorum quoriciiós ufu, que bilem multiplicare funt nata, tales extiterint, tunc quidem talium febrium quas amara bilzs excitauerit,prouentut expectare oportet. : SET 107 Que funt indita tertiane febris ? Ila. Daroxy[mus quidem cum vigore ue-. bementi, qo» qui a tullo febrium ardertiféimar um relin quatur, muadit:adeo ut cor-. P5 carod punoi, co: feriri uideatur . ADulfus p morbus armptt;tardi fint, Tar, qo parui, cz» obfcuri, tamen ifla non paulominus Li Junt cl icy tino. Ya, 5 quartanarijs. Sed c» pulfuutt ordo exaclus c equalitas nó folum in latio-- nua [ed cumulo etiam adest. Al cum in[cendit qo augetur mutzo faclliorest tarutt dicmotio, ut nullum ueluulgariter ducatum latere poffit . equalem nd qo iiti impeditam babet uelocitatent , «9 tttox ad uebementiam c9 ROME udinem | excitatur Freduetttiamá; proportione acquirit , nec inflammationis aliqua Jufpitio : 651,5 Jf arterie tangátur primum quidem calor multus fit obuiam;acri[d, co ip "ülto uspore fublatus, Jed quitaméuon multo posl manu fuperttur, cii it mali- | is febribus calor magis qo tags infuauts, "OE fortior cotinuo appareat. Vit | tad bominem febris, co /fiticulofum reddit, bibenteds egroto confestim multitudo calidi balityus a[cédit,nec extrema in bac minus calida tborace funt. S oluitur FS To aut fudove calido c5: uaporofo füperueniente , aut bilis uomitibus , aut difrupta | luo, G'mingunt biliofa . fed c pulfus ton alius d [anorum dum balneantur., uel PXErCIEO alicyi y fi], [e commifévunt magnus fcilicet, e celer, eo frequens eo» we- CIE. Qui c fudat equaliter totum corpus, necultra duodenas boras tertia- 42a Cxquifíta Protenditi fed ut plurimum intra feptem horas fc eius paulo «ut citinus eius Paroxy[mys Jit atur. Sin uero €9* urina f ubrufam, co Jubflauz C9" fft&- | locriter Cafe que nebula alba aut [ufpifum comodii paulopost fecerit , interea What «gerbanc ttott foli tertiana exqui, ít; fed tale. etia que quarta periodo "o fup erfutura fit, cfe dignofcito. J/rinis auté apparétibus rufioribus fine nebula aut f penfo aliquo in prima periodo uifa , ad feptem uff periodos extetditur . Sim- Pici, iom oim est ill que ad ea que recifuimus figna, biposkafim albi, leu£, r D iij o£» EROTEMAAT. LEKNTTO. LOD. MEDI c2 equalem prima mox die ostenderit, non enim tertiam periodum fuperabit. mo Quartane febris que funt inditia? Isla, Inuadit cum vigore a principio ton itaforti , qpuis in proce aucto attorbo intetidatur « bic fenfum egrot£s inutbit, quafi babeant offa. con[racta , c2* coutu[as canes, ton quafi pungantur . rite albe tenues, co* aquo[ce P ulfus uero ita parui, c rari, co» tardi, cs» obfcuri futt; quales in ulla alia febri;adto ut ullus guis tuuenis eo» etatemtdia [tt qui ubi paroxy[mus quartane inua[e eriton babeat pulfus feniles , avteria certe in tatam raritate qo: inopitiatam cotuertitur (9 tarditatem,ut alligata efte, co impediri ab afcenfu, co» detineriuideatur « A Etas preterea d iuuenta in confistentem aut decrefcentem permutans,etiam regio talium morborum feratior , qo'autíinus d; tta- - xittte frigidus «€ ficus, c laboratis atribil lofíor natura y C9 ulckus qui precefeit ad gignendam atram bilém aptus quartanas febres pollicentur, cAd bec uitia lienis , c" erratice febres,aut tertianee ob itedicorílincuriam in tales morbossot — varo permutareconfueuerunt . Q uo dí; preter becetiat ca tempestas pluvimas. quartatias attulerit, id quod; on falfa duis uulgaris fuerit conieclura ad quartaaam deprebendendam.]Non efl autem is medici nomine cen[endus, qui tertianamd.— quartatia prima die interslinguere non cogouerit, | ic v». - Que fígtia cotidiana ostendunt? Flumidior in prefens natura, co» regio, C -— €2 bumida., C2 uita '[egnior atis pigrior in torpore atis inertia c crapulis peracla,co etas puerilis banc febrim gignere folent,varo (p eucnit,ut trott aut uentrés os aut epar fuerit affeclum « Drecedutt autem cruditates multe ,Q' - eoclioníí tarditates , 5* acide erucluationes, co» aggrediente paroxy[mo ilia tettfesatá ueluti flatibus repleta,eo colos ex albo co pallido intermixtus, qpuis uigeat dtoybus , «2 accefilottes ad ut(peram tagís inuadunt , non rigent autem qui bot morbo decumbunt , fed dum taxat infrigidantur , nec d principio fudant. copio Jes fed minime. duis posTea etiam bocillis accedat . Quodfí e prefens temporís Slatus cotifo Vitis , (9 multas cotidianas populariter graffari uideris , multo m4 Gs fiveliqua adfínt , banc talem cotidianam efte confi (gttato. ]Non exurunt cotidia ?€ €Qrotos , ton faciunt fiticulofos , non proijciuestem co uit, ft0f comcupifcunt ! dgidum,ncc ueluti aman quandam ex ore exbalatit Inest autem magna it pi^ "lee qualitas co inordinatio. —— be. jo fin fra intermittentes Sis ves iaimdi cle, Sutit c9* alie tres ^r. AR dcm ds indumenti ertum ones "orem cli fudore terminatitur, quia qui it intermittentibus burmor n " utbaturjin Contittuis intya receptacula cobercetur, [ed folu "n differunt, Bis, as ewLIBER SECVNDYV S.«« E^ bufda uottiitibus,aut fudoribus aut excretionibus quee ad[unt illis, bijs non. adjunt. yg ocatnus aute febrem cotitinuati. illa que ab co quo incepit tempore, uf; quo morbus ex ititegro foluatur, tuns ad infebricitationé definit, quis fenfibilis aliqua E. in ca declinatio apparcat.S ynochon autétííc dicimus, quando qula morbus peracy. tus q9 estuofifrimus estouullam ufi; ad folutiotits tépus declinationem. facit. ats buius tría genera fecerunt acmaslicam quamdam quia femper uigeat appellantes, aliam bomotonon, quoniam [emper in eodem tenore perstet.ter. Fan paracmaslicat quia cotititiuo ab initio uf; ad finem decre[cendo procedat . n illi igitur prifis c9» fimplicibus( quas ideo exaclas «97 exquifítas antiqui appellauerunt, quía ab aliquo fimplici butmore JL: uifcerís alicuius ttoxa. procreantur 2 exerceri uf bquafs eo maxime oportet ut illis cognitis promptecomtituas cotdfcamus. ES ut ua Feri copofíta in quot partes deducitur £In duas prima Jui feclione.aut enim dicitur cottpofíta quia «lique iam diclarum febrium commi[centur abfiis boc q, uifcus aliquod fuerit obleuri aut quia ob particulas aliquas aff etas confistunt. 5. Oxnotupliciter febres cómifcentur? D upliciter aut dumtaxat ad inuicem com plicata, aut pertotum contemperatee. | sysride cu I8 Osefebres quibus Cómi[cétuvfcogeneres cogetitribus, ut triteustriteo;aut quartang quartatta tiam [epius a tribus quartanis idet boo premitur Jud di- Utrfi generis intepolate alijs intermittentibus diuerfí generís , aut iiterimittentes Cum cotitinufs coniunguntur, quam mixtura 110 [Je difficile esL. -. I 7. Febris compofíta ob membra patientia infe atis quot modis efficitur? Duobuen diaut fit talis quia diuer[a membra duis unam affeclionem babentia patianm Jut lien fi ita cotitingat c9" icur.aut quia in uto Jepius uifcere duplex affectio confi slit | ut berifipelas inflammatiuum » dut inflammatio ad berifipelatis ttatu-. Yamaccedegg, ^. Yrs op8 dor anco ados 43s R36 wet 8. Quenam febriscifl b emitriteus? Est febris compofíta ex febri phlegmati- CEN biliofz ad inuicem per Je totas contemperatis, qo" ue luti it ii iaÉd formam veda Jn dua in unontct paroxy[mo cotingunt diuer[e inuafiones atq; contraclio- RES « CUTHGS ig febris ad flatum peruenife e putatur , altera de ttouo borrída acce[-. ffo 4 Qrotatiten in dit . € lá bec febris de genere contitiuarum . 7t fi febris ali-. qua detur borroreg, afferen s , cg" ottittífto in qualis adco ut fepius cum uigefcere ucl [altem iicrefcere creditur rur [us borroreiminducat, c9* caliditatem ab extremis "tuocet,abundaye $ faciat circa thoracem c9 uentrem , batiction immerito dixeris | tfoe bemitritzeum i INullufá; erit qiie uulgari intelligentia preditus , quibunc ltrtia die noy cognofcat. : 3E -— B ij o9 E ROTEM.T. JKNTO. LOD. MEDI | 19. DPo(futit nebiliofa febris eo" pituitofa ab[dy boc d» bemitriteeum constituant. eundem bominem premere? Y^tiis poftunt. fi non contemperentur eo» in unum con^ |! fondatitur, fed folum complicentur. ^t fi fovte ita contingat q, die prima qua decubuit extr acceftioné tertiance exquifitee babuerit, quee [cilicet cum vigore avriputrit, «9* cuim fudore finierit , fequenti autem die paroxy[mum ampbimerinee debitunt fubierit,non dubium esl quin binas febresidem bomo babeat,non erit autem diffici- i lís earum dignotio ucl in tertía die qua ambe [uum offictum facit, fiquidem evum utriu(d multum accefSiones distauerint, quarum fcilicet uta bora diei prima, altera Cut ita ponatur, ) undecima fit aduentura . Omnino autem quis ton longa [patia medientinter utriufó; febris ingrefeus, quarta die buiu[modi complicatio non lattbit quando fcilicet altera earum ut tertiana non urgebit. o. Exfebre pblegmatica c5 biliofa quot febres coslitulitur? Quattuor. at etim componitur tertiatia cum cotidiana, aut tertíana contiiens cum ampbümerina cotititua, que per fingulos dies excrefcit , aut tertiana exquifita cum cotidiana cott tittctite cottttifcetur aut cutn tertiatia continua ampbimeritia coniunguntur. x Po([unt tie continua febris «97 intermittenscircaeundem laboratitem cotiflicari? Quidni poffint. VA fi fupponamus mulierculam quandam exéplicaufaqu£ — egrotare coeperit . Occupet banc prima die paroxy [mus exquifite qualis inbeertitritzzo contingit, borridus fcilicet, «o ineequalis:circa diei eius oclauam bora alter p aroxy[mus cum rigore fuperueniat » OItnes tertíance exquifitze vefferens tiotas » qui tertia bora noctis aliquo fudore eff luente fratgatur 3 inclinetis ad diei eque". tés boram fecundam, quem fufcipiat alius paroxy|musinequalis, minor quidem qui primitus accefiit, fed tamen comprefus , co qui uix occafo folead flatum pertitigat. quartad; bora toclis tadem fu[cipiat inclinatione u[d ad diei tevtice exor^ turn, atis deinde ob copiofas e" babundantes veliquias ad oclauam boram ufi dt integro ion inequale augmentum [ortiatur , ubi cum manifeftiuigoris explorat inditia dederit ccce iterum de repente tevtianus paroxy[musinfultet. FTanc febri ex. femitevtiata. qo tevtiana compermixtarm cogno/cito.. dabit tertia dies buiuct Yéifigna certiora ft qualem diximus de ea fecunda die opinionem coticepisli , JN4t* reuitfculo tempore tertianus iufultus durabit, longiori [emitertianus extendetur- Bc Hertiana expulfa perreliquam morbi partem folus beemitriteusvelinque" E principium quidétotius periodi paribus faciet diebus fuperexacerbabitur aute ditimparing Idoibus femitertians vulgare efl,ut al leri qtu edm; vue | esLut altero dierá [uper exacuatit 2» "Poftuntne a febres breite commi[ceri , ut nullum. quiefcendi locu! relinquant «gro * Nibil fan : ob s ibedi : ; $. me | at, nec impedimento esl. Ná; e duec'ire o^»: LIBER SECVNDJES.se 3 fonti quavtatie fi penes eundem egrotum dimorentur fingulis dibus cotidiana: vitu accefsiottes mouebunt . cAtás per gradum c9 formam, co" modum calorgs, c: alia ficta, distinguere ab ampbimeritia oportebit.Sic «2* duas €? plures tertisnas cotiiectiin unum nibil probibet ut contittentem effitiant febrim. cupa » Exbinis tertiatis nunquid continens fic febris constitui potesLutad infebri-- citatiottem eger non perueniat ? Certum est . Si accefétottes fngule duodenis bo- és fuerint longiores, c5 anticipando procedatit. toi Lois nO Nunquiddabis egrum continua febrilabovare eui tertiatie ad[utit duodecim borarum tempus quod esl propritícarum intersUtül )non excedentes ? E. slo, faced idest, Gi complures fimulut tresuerbi gratia eundem e gruminfeslent, cy tuti ttaximc fi preocupatiue gradiantur « Vt agaittus ac Ji ita contingat, d quinta bora dieiiuuenem quépiam febré cum rigore apprebendat, cuq; paulalum fudarit, ad feptima ttoclis alius rigor ati pan oxyf' Dy EFE UN ER amnis i mili ftio- : Y accedat. atás bunc ubi ad diei fecuidee boram decimam peruen HUE alius Paire Jusa primis ni alienuscodem pacto cum educ ualido vigore , «9' reliquis tertiae 1[577 fufcipiat, qué. atte omtiino foluatur, tertia dic ad ; gU fc cutdam;rurjus paroxy[mus inuadat exquifite tertíanus , prio d prop ortionalis. T Jecutida dierii potuiftes hac bypotbefí data clare per[picereimmo potius wttuert fiPus eb bomine dislétii.. At in tertia diec qua qui pritta dieri paroxy[mus quinta obtige- Vat, fecunda bora aduentauit )etiam q» antecedenter procederent, non mitius pernotare poftes . Q uod fi exacérbatio quitte diei que esE tertia a prima ,etiam duabus Oris anteuertatita ut ofiéte fole incübat, «9* quarta deinceps a prima que in, fcpti ttt fcilicet die uenire debet, nona bora toclis boc eft tribus borís antcaurora adue tiat; ditta ad feptima, fexta ad quartam noctis anticipet, c9" fic in alijs paroxyf- Tris alijs duobus atalogís contitigat, per Efculapiii profecto,quo ad inorbus pertranfivet (Latus nitidi hominem cerneres fine febre, quia incurus funt [ufficientcr Oft Gb atás by oo cupatit , Sin ucro feptimus a primo paroxy[mus pariter ac fextus | quarta nocl;, boy. p evuetiiatoclauus quitita nonus ftxta , decimus [ebtittta parids modoin alijs eror rt quoad perfecte foluantur,iam tum ubi postpofutriut;fueritd; in oclo boyari atium contradlum totum tempus durationis finguli cuiu[ds paroxy [morum jay cuiuís per(picue non lippitudine laboranti cernere erit bominem per Poras tresaus qu cero msamentem ine febri-V/t mon leuiigmorantiailli ducanfut; quiciits Offtties febresin quibus fuit multe inuafíones , fiquidem acute moutanuc nitrimtas fin. tavdius,erraticas appellare fibi licenter permiferunt , cum i 2" proprietatem cuiu[ciid, febris in[picere oporteret. $$» EROTEMOFT.LANTO.LOD. MEDI. &« ai simi cafus ijs qui deproximo funt iudicandijaccidere con[ueuerum. ^. Quidpostingentem illam perturbationem fequipreecipue confucuit ? Ait füdor affatim erumpés, aut aluus de vepente comitota,atit fanguinis fluor copiofi, aut lotium affatim redditi£, aut infignes abfce[fus. Sine enim aut excretionibus dut colleclionibus watandés c5» matifesflis nuni bonam iudicatienem fieri pófübil est , tififor[an it pueris quos longss aliquando fopor eriptrc a.morbo ctfetur, C acutas in imelius mutationes efficere, quas quidam crifium torte Hon dedignátw. 7. Que figna fupra crifin optima du preJensest fieuificat? Clodliones prit; - deinde decretorij dies ab indicatiués denütiati, eo" euacuatio morbo cóformis, deit- | - deca que crifim cofequittur, ostédere mox utids pofiit, an cvifisilla optima fucrit. 8 "Cotlione quo paco ? Quianunisweger male iudicaripotesl ubi codliotts id | op LIBER. TER.TIV/ S. &« Eoi wn utut deitideper totum corpus irrigui fudores fub[ecuti co Womitus biliofr , ati; feceffus aluiomnium utilimi. funt. fudor item bemütriteo non malus et. , fi prs. 4er hunc. pituitofa (9 biliofa per uetitrem expurgentur , e in quartana. prodefse digno[citur fi atra fimul fubeant per uentrem , necnon. Co* in ampbimeri - tia fudores multi utiliter decernunt. nonmunds , cum fcilicet" eo plurimus fuerit toto equaliter exfudatttecorpore,co codliones praierint, c2" per aluum multii de pituita educatur « LAd bec fudor per faciem destillaus ubertim reliquo 1tott rtituis fudoribus corpore madente, phrenitin boc est delirium commodifsime foluit, «* fatiguinis per tares expulfio .ast nion lethargus id est oblisio defídiofa «9» pevipneumotiia [anguine e naribus erumpéte commoditate recipiunt , pleuritidi minoem utilitatem pre fla qj delirio [anguis étaribus redditus.maiorem tamen multó d let bargo Q9 pulmotiiee.cum uero epatis conuexe partes inflammatione tenentur, djs tribus excretiouibus uidelicet urinis; Janguitis € ttafo destillationibus , fudoribus ttaxittié uis thorbi concedit. Ínauttim refine caue i iocinorés partes inflamamatíone tentatitur tunc c9 fudores non minus, co* vomit iottes [eepicule, e purga-. tio per uentrem non todice cotiferunit, lienem autem, c9" uefícam, co" renum affclus per venes expurgari Jaluberrimum profecto el. etas etiam trum Moran d, €9" teiperatura; q9 uiclus, "OE rcgio X9* officium in quo uer, Jatur ,Q' atris constitutio fi fupra bilem atteflentur , bilem euacuari conducit . at [í beceadem pituitam in corpore contineri oslendant , banc preslat educi fi bumorés qui atri tiigorís e$t copiam , aut duerfos bumorcs per[pexeris,co* atra,aut. uaria €xerni-exreeftecoguofcites uec ee eee ors xil 4 Quid tos dui probe iudicati flit maxime cófeduitur* C'oloratiores füit c* ualétiores cií exurgWt, C euacuationis camoditas manifeste pfetitur quia bumor no- Xlus excretus esL, co facile ferit pro euacuatióis modo yationeue, quia nibil ciíialofimulde bono decefit.ff uero cil abijfie ia morbus putatur, [ymptomata adbuc tii perfliterint ur pallorut fasliditut peruigiliti,ut fopor,recidua ptime]cere, at; cauere fatiii adeo c1. porro in ijs ui exquifite funt iudicati, declinatio uix fcfu per- HottrL potes. ng ex cyetfs fubito noxijs humoribus optata mox [alus aduétat.ut n& «deo declinaffe. fed unico illo taturce in[ultu expugnatii receft ilJe iorbii appareat, "3. Curquibys iudicium inflat ijs tox grauior ante accefetonem praecedit 2, 47 quia toClu dolores maxime fautiuntur propter wacationem traturee ab umanis nedotijs quibus occupata ttes tis facile animi moleslantibas aduertit.duibufc ciíds ltem noéf, iudicium futurum cfl, confimiles diem tumultus occupant. - Me Std cur quibus iudicatio morbi facta est, leuius ij agere c9 babere fe- C RSS epEROTEMOCT-- KNTO. LOD. MEDI. «c «quetiti die con[ueuerunt ? «LA quia oimuts ferme crifis bono ut plurimum exitu terminatur nec enim d priticipioinfurrexifeet natura , nifi aduerfus morbi praeualituram fe in iudicio: fperaftet .. TZnde ex ijs: qui morbo decumbuit plures multo o jut omninoqui feruantur , $ quipereunt , nifi popularis aut pestilens quifpiam. orbus ín otittes [ua contagione grafetur . ijs autem qui prater vationem alle irantur qui fine excretione notabiliaut fudorás aut uomittis, aut urine aut excrtmentorum alui,aut [anguínis trarium aut infini bfcefeu d inorbo falui euafificitdentur , baud quads fideuduim esL quia que optima esL iudicatio cum euacuatiottibus fieri babet;nec fí qui immodice uigilent;aut delirent in morb£s aut füudant not fpontelachrymas;aut fi oral foporetorqueantur, protinus defpevaridi funt, tiatt Jepe bec adeo ton nocent ut maxim? profítt, «5* certiféima interdum (figna urgtti iudicij precedere con[ueuerutit, Tig modd eemlas v c 5 3$. CAutimorbiin quot diebus iudicantur ? Intra decimum quartui,bic nati acutarit egrituditum iudicatiouis prefinitus lanes est «quippe fi mox 4. principi? fuerit acutus, bunc omtitio terminum won excedet.fi circa quartum acui caeperityd decimam[eptimam iuditium nancifcetur. ita enim quatuordecim a tépore duo prirrí acutus faclus est numeratur, finaute d principio mitior morbus in feptima excatt defcat primum, «2* acuatur, co in uigeffimaiudicatio cótingat,no inmerito cott mére in quatuordecim diebus in quibus fuit acuta : iudicata egritudo diceretur." "quos Oflthes. qui uel int Ya quadragef Hm, uel fexage[Gim &, utlocla ji eei de certtiitur sion fünpliciter fed acutos &x vecidemtia nominabis, - | 15. Quiduero criffm optimam uo que precefat, fed futuram post dignoJctr* motistrat $ Sifunmam diligentiam adhibeas jut tempus quo inoybus in fatui? eue futurus fit cogto[cas ats boc preomnibus fuerisCut difcas )meditatus. aps c] quidtantopere flatusiYla preecognitio confert?, Ad quatuor: ut 49" uicfumprobe Ínsltuas;ut de falute uel morte egrifutura. [ententiam. proferat, - detempore pronutties quo ad tudicium morbi flandum es » € ded ut fi mor bis b. x intero fit abiturus,uel iterum rediturus oslendas,— un 18. Quo pacto [fatus uitlum prefcribere docet ? Quia cumin uigore cotl jd morbus, ühil aut mitimii de cibo dadum esL, tum quia profligandis morbidis ca fs aUa iciibit co occupata esL, e» imbecillior est facla $5 ut bitias coco cont penes b D airtus faculta ut digerés morbi ab abf oluta uicloria z E. d EE Prisfois Htur, Co" quo propiusad stati accefe iL magis fubtrabé i fr uaa five E F fetus multum adeo ad ulclum commode instituendum RE P LET quia dio potiffimum [copi intentionefue funt ad quas intendente Lj N cw LIBER CERTIFSSOWe 60605704 de uicfu exhibendo con[ulere oportet uires. co» [latus atis bic quidem uel folus pritcipalifimus esE,eo* abunde fufficit, fi cousleut uires c" mon labent qui fi proximior futurus fuerit, minuere [emper e» uiclumtenuius insTituere, co: 5 ris quo ad ffatum magis appellat Jf uerovemotior largius «2 plenius reficere ces. iudicatio autem que babetur a uirtute non qualiter profligetur morbus, fed ut ipfa coniferuetur demolrat. tam itterdum in principijs acceféiomum c9 in ipfo uigore, alimotiiatt uires cuim de[fecerint propitiadam fuadeut.. Particulares autem cibori£ €xbibitioties a particularibusaccefs iottbus cognofcutur. m 20 Quomodo precogtitio flatus faire facit füperuichurus nean tuoviturus fi : eer? Q uia ff fitnt duo paris códitionis , «9 etatis eo" in alijs fimiliter fe babentes, flatutunus a. tttoYbo pereat, alter aboluatur , cuius STlatus futurus fit propior.tu utro fi slatum uigoremás morbi mox uel fero affuturum efie ante prefenferis facilime tecum de incolumitate uel morte gri lon ige p ueniant flatus, o. M Quo pacto flatus preecogitio de ttitegra ud incompleta abfolutione moy-. bi eruditos reddit 2 Q uia fi crifim perfectam cum excretione bumoris qui noxam. itferebat , 9» prenuntiatam : futuram apud statum concoclionis n otis preeeuttibus indie decretoria pretoueris, facile nibil veuerfionem egritudinis ualde pertime[cendam admonibis . INlec enim quif post, flatum , aut in declinatione ui sorbi perit , tifiaut ipfe eger quippiam delinquat , aut medicus in curando eegro, aut quidpiam extrin[ecus evroyg; penes laborantem committatur «LA tis buicvel: non adeo experimentum fed (5 ipfa fübfcvibit yatio jfierienim omnino confentantum non eL, ut poslg alteratrix facultas eo reflrix. corporis morbum concoxit c9* expugnauit, c9" ultici fe tton pafta fuperior extititmors confequatur:que — nibil aliud el dj uictoria uirtutis a morbo J Intpoffibile ita; efl c9" neutiqu&á quod accidere poftit , ut qui[ci de tiece futura. uel uita egrotantis , non. ballucinatus quicib certi promittat , nifi [Latum c5 prefinitum uigoris tempusante fecum babucrit perceptum . T^t enim diffinive ntefcias de aliquo : fi par futurus fit oueri fevendoynifi baiuli ipfius uires cum potiderís grauitate perpenderis , «27 uie lon «gitudinem. cogno[cas , qua. fit ducendum ip[um onus . Et nequeas affumere tibi uiaticum , quod longinquam uiam ituro abunde fufficiat , tfi fumptus facien - dos cum proprijs facultatibus compares , co quatenus eutidum fit. prius ante. con fTituas , ad cum modum uec crifim futuram c que tatito plus propera esL, $to latus magis concitatior esl. ) nec quicis quo-eua[urus fit eger prefüire, au prejagire Juper egro pofeisynifí Un pretojcendo Slatu te apprime exercucris, "torbirs bogderi ferendo afcimilis uel compar est , uires feretti, flatus loco quo - | Ci * u€loci € ; $ 3 5 , 7 , HJ D , ; OCIEEr C9" otis di citi moyeyi ( bic autem omtiino ex intermittentibus est . dó-utro brtuioy, AEROTEM.AÁT. eNTO. LOD. MEDI« excutiétidum «9 deponendum , uel fuccumbendum [üb onere esf. | 21: Quo padloinflruit fFatus fi & medico pratofcatur de iuditio iorborumt Quia iudicationes in flatu maxime contingunt in quo «9* coctiones bumovum [um-. mopere perficiuntur , c9! in ipfo crifis optima profertur , que uduti canon e exemplar?, e9* figillum est aliarum crifium , quarumques ita bonitate caeteris prestat,quo adillammagés optimam accedit. : f 233. Stati quo pacto «* unde cognofcimus? Ex cognitione idee , c: magnitude nis, co morts, c lationis ipfius morbi. Verum borum alia fupra falutem uel inortem laborantis nolla fupra dier quà futura crifis est, alia vurfus [upra crifit dpjam iudicationemuepotiftimum demonstrant. 24. Quidestidea in morbis? Si a bile uel flus, ucl atra;uel pituitatibus proc dit.atás morborum qui ab ijs bumoribus committunturziam recenfuimus notas. — 25. JVlagnitudo due uocatur ? Cuando accidentia propria quae fimul inuadutt cuti ttorbo;intenduntur ,ut pleurcfís dicetur magia , fi Yebris uebemens crus arida infeslans ; «9: dolor lateris inten[us , «* cetera: accidentia laterali gorbi fortiora t fimul aff uerint, FHecco ygmofcitur ex tagnitudine accidentiií fropriorutt que afiistunt una, c9* egritudinem concomitantur. | D 2€ JMos faiconfuetudo que appellatur ? Si exempli caufalabrum peruertatif, uel gena dislorqueatur;uelalter oculus minor appareat; uel flyideant dentes uel lebrum concutitur,fi flocos a uestibus decerputit, aut etiam !/Í cottco éliones adfitt, leuitey ferantanorbum,fibene ad fomnum ad appetentias , ad decubitus fe baba» "€Morem egritudinis longe aliam vem a magnitudine ipfius efte cogmofcito má fepius febres avdentiféimee occupant , fitimás «* e Lum immodicum inferettt* . que tamen omi periculo uacant , Junt cotra alie exiles,co ueluti extindle reinifee fopiteue que tamen grum clanculum interituitradunt . IMos igitur £* accidentibus cafibufue poslea [uperuenientibus, falubribus, aut movtiferís ( (^ in prognostico retulit FTippo, )maxime difcertitur: intra morem tuin fymptom^ fasque tando caufee uel fita ad iudicationes antecedere cotifueuerunt,tum pov)" fim um coticocHones numerantur que omia Juperappareutiumnomine ueniunt B5 t Latio uel motus torbi quid el ? Longua uel breuis duratiotemporís E?" — ttum ipfius acceleior is. pom qui celeriter omtia quatuor tempora. tran [redit 9 8ec evi bote EE ? 3 m * £- Jm : eon quibreuife ime bec tempora abfoluit , taneat adbuc coitiniulló is 1 1 Ci ) ek P " à | , : 9 E Ontitietites qnando Latus reliquis temporibus longior est , cito: qu s tardius Coztmouentur. ; ' | wwe KAIMEROUUERC IPEISMAemO. 0002 m 38. Quopadlo becip[a detempore futuri flatus certiores Jaciunt?Q uis fi ES bus ex ijs fit quiiuditio decermi con[ueuerunt, quales ferme Jtt omnes qui a bile meraca, prouttiutit » [i nauis » fi uelociter motus. fi cafus inferat difficiles co: uchementes, ia proxitto aff utunhi atutn certifomurm onmino indicium extr. ] 29. Que ttam borum tiotee feruatum iri,uel moriturum erum precipue osden dunt ? IMos,co» idea , co magnitudo tmorbi;fed ex ijs maximead morem animum mentemájadbibere opusesl? 000007 DS Sgiiem cy! (8o. /Mos quo tttodo fupra Jalutcm uel interitum denotarepotest? (Qua fícon - Vo fient uives, fi fomnus , fi decubitus, fi fpiratio uitio careant jfi concodliones in . Ainis in [Dutis y inalui fedimentis , wel borum aliquibus appareant, fi reliqua figna. falubria. affüerint ; fieri. quin: eripiatur eger ton potest , INam ug] fo - la coticoclionis fígnificatio. iuditij. celeritatem. eo" firmam. fecuritatem pollice - £u «Quo fit ut ottitium optimum iudicium fit. quod. ín ratu peragitur » tunc cocliones taxime cotitiigatit , c9 tec declinante ttorbo interire quis po[- ftt, quotiam caufas morbum cortittentes uictrit natura , «2* Concoxerit eos — &xpugtauerit, utde nullatetus tors fequitur ? (ue non e$t aliud quatn Virum uictoria «tnorbo, .— : s | Trin : 18st | » ; ddea morbi quomodo: Japra: uitam c$*- fortunas laboratis pronuntiandi fententiam uim babet 2 Quia morborum quidattt nature fponte. funt falubres ,ut tertíana exquifita que cum longifinta est-ad feptem períodos circuttufue protenditur » O' quí in particulis non momentantis confistutit inorbi ; quid febriculas inducunt leues Quidam autem fuapte tiatura in[alubres font co exitiofE., ut uifcerum principalium inflammationes , d quibus tiullus uiribus i&mbecillis incolumis €uadit: ? fed ut plurimum perducunt ad tabem , uentriculo quoque c9* pulmorie inflammaiis, tabidi multi effitiuttur , e quibus extis al - terum atte cordis con[bectum. faltationes agitat , alterum alimoniam conficit , que toti corpori dislribuatur . Oufpeclum quods esEpropter ámpendentem fe bite fuffocationis timorem , cum uie. fpiritus (7 precipue laringrs conslyig . guntur y uel obimmodicam ficcitatem, ucl quia mufculi intumuerint , uel ob pg .. moyen pituitofum. (parfum ., atá; buius generis periculum propter: locum. soauetttatieum procedit . INan torborum quidam feapte f poste magni futt, eo [i ton. in fummo constiterint , ut morbus attonitus , c* comitalgs « quidam-vur- Jus: magni dicuntur propter magnitudinem Caufce quee cos: committat moybo; : Wt. febris evdens. (i.a multa bile dependeat . quidam. deniás in tlattiorum. cea -Pitierantur y d, actionibus membrorum famulautium pritcipalibus noceatit., tt C ij op EROTEM.LAT. J[KNTO. LOD. MEDIA. uulnera. que in articulis eo: mu[culis cotifistunt. $— Curquos ui[ceris principalis inflammatio obfedit , fermeommes intereant,fl uires fitt egre ? Quoniamunicum illis fubfidium eft ulcifci co* caffigare morbum ittedia, c9 pugnando cum fame concertare, quod quibus uitalis facultas imbtcilla efbfuflinerenon pofsunt.————— | n. Exdquibus illoruminueuitur iudicio finiendum morbum necne ex magnitudint, «9 motione , «9 idea morbi , «9 ex fuperaccidétibus que tands cau[ee uel figna ad iudicationes praecedere con[ueuerunt. | RR 34 . Codliones quo pacfo tatam uim babeant ad dignotionem futuri flatus? uia i periculo uacante morbo quanto otior conicocfo apparuerit, tatto ee turus flatus fignificatur ut a prima t flatim die ín egritudine alubri coclione appavente ad quartam morbus decernetur , fiucro tum primu in die quarta exacta co élio uifatur,ad lfeptimam fiet iudicatio-d; fi principij tempus longius perdurautrit; coticocionifás note tarde apparere incipiat , ad undecimam uel decimamquartam egritudinis iudicium differetur 1 Jf utro quarto poft decima exacto die , Cocliotilá fígta ostendatur, decimafeptima certamen c9* ualentius morbi difcrimen expectat: at fi nott atte coticoélio aff ulferit , bunc anite uigeffitam iudicari non licet, nth bec catetius accipienda [unt , ft nibil deliquerit eger , fi fe morigerum. q9: ob temperantem preftiterit y fi famuli fuerint diligentes in preslaudo obfequío» c9* fi uibil medicus in. curatiotie erroris admiferit a quo interdum maius pt - riculum quàm d morbo impendet. que autem egritudines bos dies iniudicat. tranf[miferint , paulatim ee potius foluuntur , quam ucbementi aliqua agitatiot facla dirimantur. à 5 Diem certam dua adiudicationem fiffeudum,eft n£ ex duo certo pradiert. quis poffit £ Multum quidem fane. liberandum fore egrum mores eegritudinis indicant,ludicatidii fee ut cogtiofcatur, ttagtiitudo preslat . dies autem qua dutlum committendum el. inter uires q9 morbum,ex motione ipfius non ambigua J^ gnificatiotie deprebenditur. à ! : LM *5. Quo pado ex tmagnituditie iudicio decernendum nec ne morbum agcuptrt jasest * Quia que magte futt egritudines iudicio omnino finiuntur, parue 4 tem C xiles , es» 3 feyiculis caufis procedentes, paulatim non ui aliqua mar afin «2* di(Io Utitur, hs | à 7 - NS 37 » otio e e E , 3 » M ; 45 ] Uu "Pukd : dnt? ^00 9" ceovitudinfs ], | finire por diced 'oritudinís latio ffatit iudicij diem qui exacte prefinirep f o. *t «in [ytochis quidem febribus (C ita enim eas appello quas Jengus plurimum Copia inauTus cicer confueuit., quads nullas utc excre[centias n9 ww LIBER TERTIJSJ« i darritationts baben t;fed equalíter [emper infeslant quartam diem potius iudicatu- - vat expectare oportet,cumper proprias periodos natura ad ludicatiótes. peruetiat. esL autetti baec dies decyetoria fuapte (bote, cs" in ijs prejertim,qui per d acutifunt morbi A tás boc ficacceptum uolo;fi nibil circa egrum delinquatur. Ín es tineitibus autem febribusc quas [yuecbis uocant .) que continu£s quidem diebus uy. etit, fed alternis.acerbius, cum ferme a bile geneventur , que per impares accefeioties factitat,terta uel quinta die iudicii facturas magis fbevare decet. Iudicationt quippe cuim accefeionie concurrere utids [ummi opus est) fed quinta quidem fi mitior fit morbus 9: e 'gre motus tertia autem fi uebementior fit; Q uelociter citatus,at ds bic plurimus est iudicadarum egritudinum modus. plurined; in inparibus decevnuntur tam [yuócbi audita Junt frequentes, eo" raro ntott delinduit «>r , quo circa Ludicittin die quarta facti bis dumtaxat per uitam crcbigenes fbeclauit, Galenusautem [eid tantuin modo fériel uidiffe teflatur . qfi aliquoties quarta dies iudicare Yeputetur , id ea ratione ft quia intertia iudicium Mic DHIT Jéquentis quodis diei particulam occupaucrit.In totum [ant fic babendum est. qui celeriter qo» fcsti- Tato touetitur thorbi, cito item iudicantur, quiautem cietur 'Jegnius tardiores iudicationes fortiuntur . | Adiuuant autemuclotiorem egritudinis motum , ut citius iudicium confequatur y etas laboratis adole[centior, co temperies calida, (totius corporís habitus biliofus, Q2" fi regio Q9" atti Lepus, C" prejens status calefcit, que fub atris cotislitutione comprebendutitur ut qui ab illi affici (e alterari confucuerit-fed c9 uictus in efuvisionibus eo inedijs exaclus,co" labores, cy laffitudines , co nigllie precedentes, e» favor, cs alia id genus calculum ad celerei qnorbistotionem addunt , e» de cita eius fititione fabfcribunt . Quin c»: [i plures €x ijs quos curandos Jufcipiat medicus, tertiani tagis (b d uititat i iudicentur , non todica (pes est cotifrimilem ut exitumtioster bic etr babiturus fit co fortiatur, Ingrauejcens autem E tardior ctas, c9 aerís rigores , c frigidum temperamentutit; c9" otia, c9" faties, Qr quies, c ingurgitationes precedentes , «9 fi quitan pa[oim magis iudicationes contingant , in cam potius diem ( iuis morbus nip fit) reca[uram iudicationem bec omtmiaosleüdunt. -—— | us Sunt ne alia tx quibus Juffecturum uc deffecturum eru anteqs f up eret - auorbum babcamus ? IMinime gentium , fed ex magnitudine morbi qo» virium yobore, «9 tempore status duraturum uel moriturum qui laborat,omitio coniecLa- S epus est, pe pum ers " LU dein pofs. t. INam ex djs que morer | oM T fata EP : f ute ME ifimar minitantur, jt f«cllis exempli fifa (Diratio, c9" faties atis fimilina, maxime uero fibiip fr. «s cócoclio in lotio, C iij epEROTEMACT. [EKNTO. LOD.. MEDI.ec Ainexcreatujin aluideieclione apparens, co: facultatum naturalium qo» uitalium c? atiimalüi quas uocant, )robur.extremeuero mala futt fbiratio difficilis co infbi-. ratio expiratione sator [ublapfa tempora , oculi cauijin acutum definens na[us, aurium extreme partes retror[um reflexe, color plumbeus, aut uiridis liuefcen[ut, fioculorum alba dormienti appareant, [ialter altero maior obtutus (bedletur, filacbryttee itiuito pev oculos eflluant, fi détibus ftideat, fi fupinus fenfim non reductia cruribus dormiens iaceat. Flac omnia queciids ipforum contingantyextreme mala arbitrari oportet, fed attendéditin uultu illo eL, ne propter uigilias , aut. mos, tia aut caufam aliquam que moerore affecerit,aut inediattaut excretioné aliquarm . c&fpicuam talis euafevit, nai; quodciíf borum fuerit, minus exitiale putadumct. uis fatius utifs efeet, ne adeo imbecilla effet uirtusfacla ,ut quacutiis ex occaftouelabalceret, c | 39 Quidnamesk quod robur ttatüralis facultatis declarat 2| s fitis modica quoad fieri pofiit ? €9' botta ad epulas que offeruntur promptitudo, co» concodlio tatidetn in excrementis quee per corporis exeunt meatus. cj LA 4o Quidautem esl quod ualere uitales uires redarguat.?, 42 probus facti color, 9 facilis minimed; impedita refpiratio,e5* pulfus ordine quédam vytbiniis «2 con[onantia babeutes . TNam in pulionia laborantibus uetiuslus quide ez de gatis in uultu color adesLmaxillarumd; inijsrubor quidam fbetiofus bilarif $ ult tur.fed deprauatum tamen obtinent anbelitum. RT S. 4x Quid efl quod potentiam atimalem ualidam fee declarat? Am perfeuerat vatio, c9 tts C9" memoria ttequa Gb efe, co decubitus bene cópofitus , «Deynititfumést. finarium pinmulee in conuellendo aere ctitatur , co fé mufculi pectoris td | labovates in co-lriclione thoracis tot paulatim redeant, fid feffi coticidanit 2 d^ cidere fubito thoracem patiantur . IMlotus quod; facilitas «o* prompta cott", jio» «9 leuis incefeus maximum argumentum esl eam facultatem ualidam efte que 4€ Ycbro proflués per neruos mufculis itigrediédi munus largitur.C Otr4 pernitio[ut : extreme [icu est fi habitum corporis difficulter permutet eger , «o diu in 097. bofituperfeucret, co» doleat ; [i quopiam artus mouercoporteat . INam corpus — sir goo TERI'c (n lato conslitutum esl, Fert uirtus:fertur corpus totu. En Ls ! cum facu fas imbecillis est non fine labore iouct, fed corporés pondus ferret qui» bo oo gud d miss Poe ML ^ AREE ER in Jalubribus morbísta uet fecto d purgatio quam baut ji quod aliud medicamen ex re fuerit adbibenda [unt : cum^ ru res fant Vi genu qo» ualent, fibids constant, ut ouere depofíto quod aaturdtt bucui s» LIBER TER'TIVS.e« t | grauabat , quod veliquum efl natura facilius concoquere €? füperaye poftit. In Slatu autetn cil func coclionibus natura maxime itctibat » THÜHURE eat ab Ty abeye ab opere decet, FTijs adde q, uirtus animalis c dpuis t uitalis Q5 altrix facultas for- 16s perfeuerent Adefefía mexune c inbecilla tum temporés esLut non [fu linear 7200 41ftedia, cAtá etia iudicatioties impediretur, ft quicQ$ tum forte admoutas - C'afüs preterea omnes tum cum uiget morbus fortiores funt, uis aff ectusipfe quem no. mittamus morbif multo fit melior. D'efperatis autem qo correptzs a uimorbiadmoliri matus tron expedit , ttec quicq preefidiorum admoutdum ttc a principijs, fed folum praedicere co: prejagire fati aecefiitatem PCIE Te nale audiant, que multés eo 6 plurimés vemedia profuerutit. nu NEL A | 2 — Quanábarii facultati ualétiffima in morbis emus * cf attittalrs quide ulli ufum preslat , nec enim difputarc, aut CUrTETC aU t loqui, aut ratione quidi; agere e'gros nieceffum est. Vitalis autem in quantum uitam tueatur, in Fantum ncctftaria est, R. obustiftimasautem effe naturales uires fumme optrepretium esL, ug. COf1CO quat: tco alteren to expel. latit caue 4s cotmit Entes 1orbos 5 Q9" orn tto ui. tiofitatem bumorum emendent co» permutent in melius. E YS 43 Quo potiffimum tempore crifis id est iudicatio accidit ? In uigoreaut parum atte ulgoré quee tatito deterior cenjenda esL, qito hüc preucnit.mors aute : Onttui- : bustribus temporibus conti gere potest declinante uero ttorbo ullus occiditynifi fi ita gus aliqu£ error circa earum committatur. ; S 44 — Quot Junt modi quibus ab evitudinibus bomines liberantur ? Tres ttam - aut per copio[um totius corp ris fudorem,aut urinavum irruptiotiem,aut utbemen ter difruptam 2 profufam aluum , uel ingentes ad aliquam particulam abfcefeus, | uel aliam denits excretionem infignem, qualis in uiris per bemorroidas aut in faemi | nis per menslruatn purgationem est ? ex integro c2 perfecte remouctur morbus, «I ut affatim multum per illam fubitar inuaftoem. diminutus est, aut tandeg paulatim fenfim; tollitur quoad nulle reliquie mali in corpore [uperfínt ."Dyimz cxifim perfeclam, fecundam imperfeclam dicunt, tertiam ucro Jolutioneim ttofinat, ultra bos ullus cst todus:quoin pristinam falutem incolumes uiri redduntur, 45 Quot t funt stateries quibus ex torbrs eri intereunt? Lotide Nam aut ali quibus excretiottibus fuccedentibus Jubito &grotus loto traditis esL, aut aff atin q" euidenter ab ijs it deterius vdabi coepit , aut fingulis moments; Q2 in boras corpus tabe[cit; quoad ex uita vecedat. quam fatte abolitionem maya [mon id est tabem appellant . E41 qo» aliud moriendi genus cum fineiuditio Q2 fite euacuationibis ullis fubitam peruitie affert torus, porro buic nullus tfatationis iodus correfbon ' - o» ER OTEM AT. LA NTTO. LOD. MEDI. ac a$ Quyotintrai, bfum lotiti confideratur ? Dria.nubes in | füperiore vegioti appe | denis ut fit plazumbocest equale, c» futs partibus adbertus , c9" non diudl ifft "Cow LIBER PRIMIS. ee. 2$ Ciis ttotnittatus , qui extreme ümbecillus efLjadeo ut tec eius parultas, nec pig tia tiec ob[curitas , néc diaslole id esl dislindlio tadlu peritotari. 9» vforypayi pofiit cutrifds autem commune esl, quod non utro icfu fed multis lationibus s. teria eleuatuv, T LE ere NN ^w fitt fortes,ut ne Jangninem mitti probibeatt . Secundo magttitudo morbique íd auxilij genus depofcat. Tertium efl ut cetas puerilis non fítnec ad Jenium Mergers, quorum fi quippiam deficiat ,. faper[edeve d fanguinis mifsioue fatius efF. nam fiimbecillis fuerit facultas uitalis:differre uetie fectionem docet ; quoad uires re- | ficiattur € qpuis fít bumorum: in EoTpptE EXHI anHUPe 5 ff morbus magnus f10 Fit bocuti auxilio ton cogit ; cum per fricliones »lttedias , balnea, pofsit pleni-. tudo tolli. "ueri autem co [etes : alteri ob bumorum. tenuitatem qui citiftime exalant, alteri obimbecillitatem boc remedium fuflincre non po eunt. c. At uero teritpeflas utl ualde frigens uel fevuens boc adbiberi prefidium probibet,, merito * Ctt uives profleriat. 00 [bn Hiph omaes. ig » Qus ro que fatiguinem mitti ad. ammi uf d deliquium fuadent H "Tráa, utbementiffimus dolor , ingens uifceris. alicuius inflammatio , ardentifime febres, Tn. bis ullum aliud cfficatius uel preeflantius: auxilium. eris admo- 3 — Quot futt mittendi Jauguinis (copi? "Ties, Drimo aduertetidum efl , ut viyes utre pofeís. c Res : à £^ SIL iu "yes M. Quot funt uene que in cubito fecantur 2 Tres ehumeraria quam in capitis .«g* oculorum aff eclionibus fccant , €" alia que per axillas ad. cubiti dearticula- Hlonemfertur, quam c» iecorariam cos internam nominare medicis confuetudo esL; &?' tttedia tertia Uter basc cottmutiis uel nigra dicla ) que tion inagis fupertas YE» Mpicit partes dj infernas. TES P MK We ded * m X i bis Moned ON: 35.- Quot funt [eclionis in cubito uetarum diffeventie 2 Tves.aut enim recla / fecundum longitudinem ft fecto , aut obliqua » aut tranfuerfa, fed in ea quidem E d" fecundu, rectum exercetur, fattguis baud ita decore erumpit & uafe fecto Pte ultr labs Filz conunt rrobliqua melius cy elegantius [ane prodit , c» cum falta (Qredituy. i, feclioue autem fecundum tran[uerfum facta tuncruoy pulebve — | felit » üt oy, * qox in fc vedeutit « quo circa tunm admitistratur , cum iterum tundetdasoneflge, c | | e gites E Quot Jittt corruptionis naturalis (7 quam mortem. appellare: placuit. ) Ce ütcefiayio anri duplices interna 9* altera. externa. Siccitas cilicet im * Jolidj; particulis copyin ufi; ad interitum femper procedens , à qua perfedfe —— . operatioties (qr Ttiibroyutn ffutila impediuntur , Et CxcYementorum generatio | e» EROTEMAAT. .L4NTO. LOD. MEDI. ec «o* prouettus ab. epulis , co* poculeniis , quibus fluorem fubflattie veparamus. a quorum. qualitatibus membra affici opera precium eft Et tandem acr tios ambiens qui aut immodice frigibus,aut calidus , aiit fíccus , aut bumidus noftra corpora alterat cui nung non obuiare tios necefeum eff. Hoo tee pi 37:.: Quiotmodis moriuntur bomines in febribus. fine crifi ? "Tribus. INati quidam in principijs accefSionum pereunt, a. multitudine, ucl craftitudise , ud lentore-bumorum :fuffocati ,: alij: iu declinatiotibus particularium inuaflonum. obeunt, digeffo atque difcufto final calore rti cum eo qui eff preter ttaturattts Sunt qui ín flatu particulari, aut in afcenfeionibus ratione [Latus intereant , fip. | Yante qo taduam-per uim expugnatte naturam uebementia moybi, - NOEL 384 Quot: atit: bebdomadee quibus dies decretorij, acutorum moyboyum Cottinentur $ dres; rima que in ft eptimarm terminatur j culus quart » indicatrix est; Secunda quee initium à. fequenti boc est oaa die capit , e3» ij deciinattquartam definit ; €9* ab utidecima indicatur. (9 tertía que à fite precedentis tt- | | éipit , coniunclimque 1 cotiputatur , «9* uigefeimar babet extrem , quos dies qui. inorbi excefterint., ton. acuti: iatt Jivripliciter J fed ex. vecidentia o iti- 3o «Quot ex exercitio. cottimoda. proueniunt. ? Tria. "Drimo ex puta. fziclione «9 contactu mujculorum , «9* ofsium inter. fe. , robur quoddam acqivitur membris «9*aptitudo. quedam ad uix patiendum , Secundo ad multum NUR * | mis ingreffummeatus totius corporés expuroantur , cy» excrementa tertia co^ coélionis , ea*reliquia digestionis particularum per infenfibilemc quam dicurt ) pran (guest digenuntur in exeveis nami; fpiritus tum frequentior fe ipfo tum. uelocior redditur ). Et tandem postremo nutritiones funt. melius , calore. imirum adaucto , qui ubiplurimus esl , Jettire eo attrabere id quod. alitur ebdegantiuspotesl,... pb df clicca hi Él * *o Quot funt lafitudinum [peties ? "Ties - Tenfiua que immodica copie. Perimodo omnibus bumoribus inauctis. procedit . ulcerofa que 4 ucccorun SIS C. quod cacoclyymiam uocant.) ortum babet « es» inflammatius que 9 tomimixta est. co» tam redundantem colluuiem bumovur , qj fuccorm C. babet pro caufa. | ur y^ Iia x Hue quibus. elementorum. qualitates us adua voe, CM idagomi rada eit, biens frigids o puni j , E. dus.) ir LP Hle imis MEET p E entperatum esL, co» minime. fimile elementis « quin Jfí c um o» LIBER DRIMJES.wWei.'.0:u. eo bumidum aliquatdo euaferit ; uarios ex putreditiettovbos commirteye omnipo: atto eba senio dub ^y vcio oer v tte d A. MM 42 Quot funt fcopiobferuandiut tuto quis balneum ingrediatur 2'T Vas D Vi. tus ut in balueo nog rigeat , qui lauaturus etc febrem enim YigOraccendit ), S'ecutida. ititeirtío eff , ut tton. fit imbecillis particula aliqua pritcipalis, c quippe ad banc confluunt uicatim excrementa. ) "Tertia ut tion fit fuccorum crudorum . it corpore copia congeffa » quee orta fi aff uerint tübil efe cur thermas ingredi eger uereatur. (i VupsdbunU oque caeco cR o MUN ^3 Quot modis uidlum tenuem operari poftumus ?Tvíbus, aut enim nibil ex« bibemyus fed in fame eo» efüritione egvos contitiemusaut uomere d cibis protinus. iubemus , aut ca dum dumtaxat cibaria propitamus , que nutrire ne[ciunt, fed aut nullum yt exiguum corporialimentum prebent. Tt funt ferme que infignem aliquam qualitatem Japoremue babent, cs" quee lentoris Junt expertia , quo-partici- Partomnino debet quod nutriturum est. opone SAUSEcs ^* Quot funt bominum eetates in umiuerjum $ "Tres augmenti , eo: wigo- Ts , eo decyementi, — EOSEPOPUEO-SWE NO MULA heus a 45. Quot funt aff ecliones quibus male agens epar caufa est,ut icleros morbus bocegl regius utl arquatus confequatur? IYes.obsTructio, co" inflammatio, que Vl fubito morento euenire potest) e» fcirrus boc esEtumor durus iudolorius ve-.— físten; tractu bicautem diuturtioy est). Florum itaf aliquo impediente [anguis quidem per. folitos meatusnon expurgatur, bilis autem tendens una ci cruore per Corpus faciem decolorat , eo» ceruleam. reddit , c quod in oculis precipue détiolatur ), eo» iecoris fané cum baec eueniunt ext morbus, coloris autem beecin citreutm "tl ceruleum mutatio . Jomptoma folum id est eafus est » qui ex uitio uifcerís cotttrabityy | (7 ontingit auterm frequentey mbil epate patiente, fed natura biles ex alto. Ptr ludicatione; expellente, ut talís cutis defedatio fiat, fed ante feptimam fieri de- C'ett impoftibile est. postautem ut fit decretoria expulfío uibil uttat, preecipue fi nibilduyuy dextras partes appartat. ;U PNEUIOE T. zx: Ms MEE funt bydropum bocest aquarum intercutem diff evettie 2 Tes, fci. tes 1n qua. WEftey utr in tnorcm aqua pleni tumefaclus certitur , c9 ympatiites. : per quem ficung,, tympari legem pulfata aluus vefotiat , «9 bypofarca. cum multus ferm Pituitofiis bimor fub. carnem collelus esl... | | 7. Quotfunt Ries differentiarum modi ? Eres . alia quidem enterocela 65b quando. ofcbeum bo, tin ferotum reclum ittestinum cecidit , alia autem e s z : : L Piplocélz HOCAtUT CHff in te Digg uagitiam omentum defluxit, co» tertia est :Jarco- D ij o» EROTEMJFT. JI NTO.LOD. MEDI e — GElaeumf[ub tesles adnata cavo berniofos uideri facit. ystidu. w 48 — Quot funt que obslructiones in corpore ularum ( quas empbraxéís Greci — miottitanit inoliuntur 2^ Eia: bumores ir aliquam particulam confertim influentes, uel multisuel crafet, uel lenti/bocest participes uifciditatis. Li - 49. Quot funt indita Juppuratiomis quee. aliqua ex partevumpi debet 2 Erie. Rigor a purés crafeitudine cotya élus, co febrés uebemens que ferite ad purulen-. tias que per Aalituim non vejoluutitur , magna-ex parte confequitur . «9* graultats fenfus,uninerfo pure a[f atim in particulam collecto, in $95 - Quiotuplex est caufa ,Qper aliquas pleuritidas boc es morbos laterales «9? ucl p ulmonum uel thoracis alf cclus,nec f puta nec ulle fcreationes eunt ? Triplex. prima esl denfítas loci patientis ; C ab boc enim nibil exbalat.). Secunda, bumorís. uel craftitudo uellentor. Eértiaipfius facultatis expultricis imbecillitas on potet tis fcreave quod contentum intus csl. i | $^ Quot fant liquidorum corporum iqtieries quee in abfeeffibusus plurimum reperiri gotslat? Tres.nam aut melliaut pultibus,aut [euo adipiue, bumor qui ittus,conditur,proportionalis c9* fimilis esL, quod genus omne itdeaccepto uocabitlo tieliceridas, co [leatomata; co" atberomata nominant, Interdum autem q9* corpo xa folida,ut unguts, teslas;crities eo aliaid genus abfcefeus cum diuiduntur:osltt-. dunt;fed rarenterbecacadut, 000000000 | $2. Quot funt principales copi quos in abfcefénum curatione babemus Tres-att. enim per halitum. digerimuscum licct , aut putrejccre facimus , co*in pus famiem conuertimus ,aut ferro tandem Jecamus, quoties tec difcuti tmateria uec. matura concedit , Illi igitur ab[cefeus in. quibus tenuis bumov recipitur , omnes tres bas ff tentiones [ubire poftunt , ubi autem paulo cvafiior materia est . digeri tton plo funt , fed fuppurari aut fecari poffunt . Steatomata autem que [cui pingui — dini aftimilem bumorem includunt , dumtaxat manuum. officio pr«efidium ^ postulant, ica sh i » Quotuplex esEtumorum quipreter naturam constant differentia? Ti iplo | élijvenixum faciunt , c* inferunt dolorem,quos precipue itflammationes «pP! $ lant alij funt molles c» dolore priuati , quos oedémata uocant y tertium gem T SII 6$.dui qs. duri font eo doloris expertes, quos fcirros uocari con[uctutt id | E Quot Junt lumbricorum fpties 21 ves.quidatm etim ex eis funt tentis, d " : " "HAC ie Ls erafeioris intestini gencrantur , quales multos E M deno S nere est, quando cruditatelabovant , uodex fattore excrelt inis CH» Qteretes uel rotundi, qui in [uperioribus co tenuibus intt | ias DOUCCWPLIBER PRIME S7 0004 gügnutitu in puerís prefertim , üt interdum ad gentriculum afcendant » 9 [loiachutt acri iorfu lancinent » € uellicent. Non esl ita fr equens uerms uel tiec late Qeueratio , que per tota interim intesTita protenditur , ex eorum tunica ambiente tata, todo corum animalium que a putredineortum babent , ex quo ener cucurbite feminibus uideri fimiles exbibentur , cum in partes multas diuifam ege - cotitigevit materiam ex qua con sTant, | CES $$. Quot funt que podagricis maxime nocent $ Tiia, I enereorum ufus,eo uita , «9 balnea. | | $9 — Quot funt que in omni vauceditie ey uocís deperditione conueniunt 9 Tyia, pedes animalium, c9* precipue bubuli, e ifcbades ubi ad ignempaululum fudauevint c9 fuccus caulium exprefeus fi folus uel cum melle língatur, pet $7. Quot funt uerrucarum fpeties? "Tes. quadam etiim funt fefeiles eo expatif.e, que mirmetie vocantur , , fimiles formicarum morfibus dolores affesang-. duas tontiillt ovis fucfu a vadice primum euul[as, co circuni[criptas dentibus extrahere inuetievutit « [utt qo» ueruce peufiles que: minima Jui parte cutem attingunt in fummo latioves . futt alie albee e rotutide capitibus clauovum fimiles quas bélus | ideslclauos nominant. — | DE | 5 $8. Quot funt liquida quibusin omnibus oculorum morbés utt conueniens est? Tia lac praefertim cum vecens ab ubere exprefum est, c? ex fenugreeco decocliz, Cimirifico amis modo prodest ) qo» oui candidum quod luteo circunquads appofttui est. boc enim preterds d, dolorem foluit , «2* a(Deritates letti , etiatt [uo letore af ecle partis tunicis adberefeit, quod ucl maxime in omnibus ocularijs edi camentís adefee oportet. COTOSUUESCNAuUE Oc Oe EODEM mun $9 - Quot funt res quee oculis maximopere nocent P Tres.fumus e9* frigidi uctttovutn flatus , «' lachryttie. | ' E -* " D ij LIBER. SECVNDVS PONIT avt ESXRSO TEAM E ot DESGENITE-: sem cca Rod dO QUO NI C EDT T. | — Dus de bumoribus , (biritibus, — Co 0 facultatibus, eo: -— membri * Wm. Jot funi cau[z imtodice uoluptatis qua incita animalia ad cot- Bi tus cot uenere furiofe mouetitur g Les, Drüma esl bumiditas que- Bj dam femine paul magés tenuis, acís, co fevo[a, titillan 5o pru- 7 riens ut excertiatur , que tum d venibus ad tesTes ti; ueyo 'olauidu- | lis quibufdam que utrinds collo uefícce adiacent, in pt. ' LLL itm emittitur, «o woluptatem tum auget, tur ad cott- ENCUN e .- cubitus exagitat . Secunda est multus fpiritus ignitiuus iti genitura cotentus tendens particulas, C querens egreffum. Ltrtio fummum . adtoin id confert partium genitaliti fenfus,qui tantus [ane efte perbibetur ut ttor- — fu fcorpij icla;poft mortem in fe contrabantur, co perborrefcant, — | 2 Quot funt commoda focminei feminis quod mulier babet Tia, "Dvimum ef ut formine fBimulos praebeat, ad [entiendam ueneris uoluptatem:qua fat vatiott co: appetat marem, q2* generatiottés opus propaguetur.S ecundum quia ex eo tt feufinum alitur femen . "Lértium eff ut faa coti berfione uuluee collum diflendat C* pattjaciat , ut recla mas. genituram eiaculetur , ut ad internum matricis alucutt peruetiiat. . | Em | : | L 3 Quot in partes diffribuitur di foxmitna genituram intus Jufcipit , fanguis per ora uaforum ad uteri alueum progreditur $ In tres . Ex ta que purior defecatior el tum igitur , tum alitur conceptus . Secunda parum ante par^ — tum ad marmillas confertur , quo loco tum cordís calore quod prope fubiactt? tum uie ambagibus atá; afsidua thoracis mobilitate in candidum lactis liquore! SEU "iitatur, "Itrtía pars quee impura c7 excremeutitia esl, ad parturitio- Pris tempus eje ttc fi atte excerneretur , caufa fieret. abor[us, eo ut etiixulft faciliorem ved. * | ^ Qnuot tunicis uelinuolucya babet embryon?TYis Dima esl agnos uel artt i5 tefle enrse Tris rina dorem ipffus f cetus, fecutda Cl alantoides à. favciminibus ? o» LIBER SECVNDI S.«e 5 28 quam per urachonid est urinarit nteatum, qui in umbilico medio esLloiiyyy expurgatur,tertia est chorion ides fectídina membrana duplex colligans qo: cottectets. uafa;c2 acetabula omtiía ab orificiis uaforum,quee funt it locellis exorta, pc, quá conceptus cum matricibus copulantur . INibil uero opus etiattum quarta tunica est ad fu/ceptionem slercoris. quippe affatim liquidum co bumidum est, quidquid &laclis "Juperat alimento. (ntwesc euer iu * Qnot futt caufee propter quas tembrane quibus tano fefe !/s it utero feetus obuoluitur , tettues adeo futt facle,ut nifi diligéter quis infpiciat latere cari multiplicitas poffit? Ives /"Drima ut né regionem intus Less die que ferendo Conceptui. uacare debuit, fecunda ut ne onus molestum fiut matri que uterum Qeslat , tertio ut facile inparty dirumperentur, —- mU Eee TUUM s — Quot funt utilitates bumiditatum, que in inuoluchr&s foetus cotinétuy PIVes, Primacysl ut fuperfluitates excreientorum d fotu emundentur ; fecunda ut in ijs Pumoribusimatan, «2 ablatus cóceptus minus uteros gvauet, quod in tantum utile céLut ton cotyledónes idesbacttabula ab[rumpantur . tertio quia multum opis c2" emolumenti cotiferunt in parturitionibus lapfum. fua lubricitate prebentes o nolfius laxiuf; reddétes matricis collif, quod perite obsletrices ünitatce C Jf predicLe bumidir te; effluxerint Jole£s co: un guinibusfacere c2 affequi confu CMCFUHE, 7 Quot babentin utero fatus quibus differunt a iam tatis ? Tria. Primo "aj pulmoruber ex, i, ijs esL, in ijs uero qui funt in lucem editialbus c» [bumofus tattt x tboyac;; impulfu, Q5 ex proprio motu . Secundo.qui in utero adbuc gestanfur,per utbilici meatum lotittad tunicam expellunt perfecli autem per porum u "n tarii qui ad collum utficae est,mingunt. Tértio.pulmo quide exterius d corde truritur J per uenam arterialem alimento delegato. in ijs autem qui adbuc in aluo "nas "CL , ex concaua uettayper germen magni ad arteriam ueno[am pulmonis mieu, duoduas nimirum fanguineum in conceptibus esL fbiritale uero in perfectas. SEINE $ Qnmot futt res circa bumanum corpus in quibus taturae COHfenEUf y co in. dustría potifcmum«eo artis peruenit,ut que nam ea ft ex toto inuetiiri non poft? Jes Primo namás esl matricum colli dilatatio tatita in partuut illacfoetus pro- - direpoftit,cum reliquo tempore duo uterus portatur, eius ita COTUEatIE. vo» cogant —Ofíbimutuo orayut (Eecilli tenuifünus tucro nequico pertratifcat . Seciido egt palpebre [uperioris motus,cum attollitur cuius nullus mufculus per anatomas boceft. diféecTiones certiitur, qui dux fit v5» auclor "Tertio esl Aertli5 ColiCaqGS a ofeibizs Bubis exortus, quiad pudendum peruenit, quo (biritu Uttpleto tendi co]eg, c Sit,cum ab offeligamentum non cauum Jed durum co forte ettafcatur., D üij lem contin- op EROTEM(OUT. JKN'TO. LOD. MEDI. ec 9 Quot fuut ín niulieribus particule que uiris non ad[unt P res.uulua boc est genitalefoemintum, co» uterus, co" ubera utrind propendentia. n io: Quot funt ad generationem deferuentia mébra? "Tria.uterus,coles, co» teftes. i Quot funt que atrtimalibus exectis accidunt $ ría. S uauiores nai; multo €9* Japidiores funtexciforum c2 caslratorum omnium carnes , graueolentesautem (9* uiro[um babentes odorem ita ut tesliculorum plane qualitatem vefferaut ) eoruttt que libidini dant operam. Etuecad uenerem flimulautur , fed frigidius ad bauc fe babent. Ettandem uirium amiffo robore nedumuim generandi deperdunt,, fede effoctatauds eo fenilia animantia cor /fenefcunt. | 1; Quot utilitates potiffimum ex testibus atiali proueniutit ? T ves D vino ad. fucceffionem generis co propagitiem co nferutit.. Ad bec eos vobur uire[s auget, co conferuatt, ijs nid, excifís mas quidem ft fuerit eff minatur, eo» uiriles animos perdit,focittina autem non amplius mulier remanet ; nec uoluptatís uttevec que itt coitu:cotifrmiliter appetens esL, fed fominea fi dicku par efl )naturam amittit. Et D deti R.frigeratttur quippe otii execla, i igi n. Quot funt animalium genera que testiculos won prominentes fed constriclos co: inter abdominis mébranam abditos continent, ut adeo feptum tratfuerfum co tingant? ATiadinter quadrupedes -fues lutuleti., eo" auium in uniuer[um enis onto G" caslorts boc est fibri quos falfo conuulfos testes tradunt ;perfequétiburs (pott- | te cócedere,quo raptores euadant, c7 fibi de atia currétibusuitam confulattt. — i4 Quot funt que foemine accidunt propterea d, uiro quocum; frigidior cft "Tria, rino ndis uterus c9 it totum ua[a genitalia intro contenta veman[erutt» non potetitía pre iunbecillitate calovís. exive foras , fed avuum utile portandis cof ceptibus fuerunt. IN on enim p articulis, fed CaY Um pofitionibus mulier 9 mafcilis distant. Secutido cum non poffint totum duod coucoxit;in fe alimentum ab[urritreo quod fieret fi eque calens maribus femina fuiftet facta , multum de fuperfiuo n trimtato relinquitur duod per fingulos menfes excernitur , ex quo tum materia g^ ntrando conceptuitum alendo post partum ubertim laclis copia fuppeditatur« S. Qnuor fiilitudines in genitis cofíderari pofiunt? Tres. Vnacst fimilitudo mc que plerum; Q9" tttaxittta ex parte matrem cotifequi turque mateviampr4 — petie, bet genevation: (5E: fr j M x ationi fubiecLam | (Alia est. fimilitudo in fexu, cum mas ma[culo, ucl s E Shia Jimilatur, dua ex calore uel frigoreutriu[ds commixti feminés jd "i tH HGEST finilitudo ip forro] figura, quoties alterumex parentibus. ip[o uel dl'iquibus payiifs corporís referift tati. ]INam interdum ares firi Td dstango alterum a corde caloris innati principium: totum corpus calefaciunte i " [ww LIBER. SECVNDYF S. ee 59 tribus in effigienafc cutitur; c9 e cottuer[o;quod ftt cum uis particularum cof orittatrix que estin feminibus,altera alteram fuperat,uel ex toto uel ex payse, 16 Quot futt naturales bumoves? Dves/P rimum fatigués deinde bilis cum flaua tumatra . I^ inuinoaliud el flos qui in alto fpumifcit., aliud uini quod natat i "medio , aliud fex que in fundo [ubstat . Dituita autem in uentrepotius ex Cibarijs ad bocdifbofítis din iocinore generatur. | EY E 17 -- Quot funt particule corporís in quibus multe pituitates emper veperiuntur congesle P Tres. Cerebrum propter innatam temperiei frigiditatem ; C unii enim partium, bumidiféima co* frigida maxime quodad propriam Jubstantiam attinet, eL eo» tan qi camini telum , ud.olle operculum afcédetitium exbalationum excipit €9* cogit fuperRuitates. Sed co pulimoncs;propttr desellatioes Q9 catarrbos deor- | fem profluentes quos propterztuféibus [pius cos tentatu iri exploratum esl, ] en triculusitem quidam lacus es pituitofís fuperfluitatibus copiofiftimi fcatens, que - excibori reliquijs relinquntur « voIrticuli quod otties c9 quecüds particule fut f bene mobiles,ut oculi ; pinguitudine quadattt anucco fimili e lenta delibuta funt, ut votar axes;ne in ucbementibus tiotibus defíccata rumperentur. 3 | 1$ Quot funt uafa que fanguinem in iocinore generatur expurgats Jria.Lien quiatram bilétrabit.. Et uefíca fellis que [laua bilem fu[cipit : Et renes per quos erum Janguiuis cliquatur. .— | udi benc impe 1:9. Quot funt Juperfluitates quas d. fanguine nuper qetito expurgari oportet? Tes.bilis cum AU ,UILatYa coy uitia que ferum quoddartt fanguinis est. 20. Quot funt adpurcanda fcvofa excremcnta à natura itta uat Tria. Feaes," utfíca locij fufceptrix eo: pori uretéres boc est urinarij..— EUM zx. Quot futt uafa communia omnii particularum? "Tia. « Mrteria, nerui, co uence. Der tievuos fenfus prestatur. LA rterie intata caliditatem refrigerant (9* ucntilant perpetuo totu , Ex uettés fucrunt per tuiicam alimoniam membra. 2». Quot futt [pirituum fpeties ? Ies. « M lins est animalis, alius uitalis alius naturalis, e9* alios quidemponendos efte , «9» prefertim animalem,multum euid&s ede naturali ton eque certum. hiseunem ie vus » Quot funt utilitates quas aevin[piratus prestat? Ives. Quarum prima esl ut refrigeret caloretti intiatum,fecutida ut fiat hutritio «3 materia ex qua formetur fpiritus animalis, «9 ut cum expiratusfuevit fumo[a co fuliginofa excreméta edu cat fccum a quibus cordis obducitur calor... f 24... Quot cocliones (piritusper infDirationattratlus patitur: anteqi fiat atiinalis? Tres Drima a pulmonibus in quibus primi concoquitur perinde ac fanguis . Sg ER.OTEMCOCUCLE: ANTO. LO D. ME DI. & pror[us uario [e babentia modo . ad. custodiam cerebri craucum o feofum: dumtaxat compavatum esLad epatís munimen partes que fub uentvem mafculofe folum (9 carte propotintur,cor medium à tborace defenditur , qui ex cosTarum ofsi-. bus mutuo dearticulatis c2 mu[culis pariter componitur. | 27 Quot utilitatibus thorax commodus constitutus esl ? "Tribus.ad uocem , ad rtfpirationem c ut cor c9 pulmones fufcipiat, quorum magnitudinibus proportio- "nalis facluseskos voto 22884 "o A UR :8. Quotmeninguas id efl membranas babetmedulla dovfi2^Tves.uta e$t uollis que colligat «9 format , c? texit ua[a nutrimenti alia est. crafsas buic proxtma ad custodiam c5» tegumétum, quia baec medulla immobilis estc qpuis i cerebro distent, ut eius dislinclionibus locus concedatur 2«esttertia alia fortís, co» dura quam malos defen[tonis gratianaturam contparafse manife slum est. | 19. Quot funt genera neruoforum corpori? Tria, tru d cerebro orti, co lige aetita dariora, que ab oftibus ín offa prodeunt, CO ten dines finessmufculorum. — 3o. Quot funt in corpore articulationes multuim laxe a natuva facla ? Tyes. Pr ma esL oftium bregmatis boc est [uperioris partis capitis , quorum a2oturm in tit per natisyoculis pernotare poft urit : Secunda est bumeri avticulatio flexilis € "beue mobilis it prompté brachium quaqua uev[us moutatur ." Tertia est ifcbij boc eft coxendicis uertebra, quee facile nimis rotatur, co* conuertitur, propterea Qi! stagna cauitatem( quam cotylam nominant )rotundum oféís caput inferitur. x Quot funt particule corporis que excoriari non poféunt? Lfes.interna tt auum «9 pedum ( que cóla Graci comimuniappellatione nominant ) q9* tota t tis frontis, co labiorum, propterea q, in ijs partibus mu[culicum cute ita corru" quatur, qo commi[centur ut neutrum a neutro auelli aut fcparari pofsit. LU ; 3. — Quot funt propter que ueruos molles uifcera omtria dumtaxat babuerutit ria Primo quia nullam aclionem uoluntariaaut ab cleclione proctdenter,obirt . debebant , utide nec mufculis, nec nevuis duris eguerunt.Seciido.quia omnia c2 y olli carne praedita quod autem molle esLfacilius unitur c2 conglutinatur. P to ut nocentia facile magis perfentire poftent. mollia nami ita ut pati, ita ET : o reels funtnata, J/ ndeoriuentriscquod flomacbum medicis appellavecotfi E E — C duo paria tteruorui tollium magnorum a ctrebro demandantur , ti Er. | ji made fenfu famis afficeretur. INam primum esl, ut prauam a i a HRME! qualitatem uentriculus "fentiat, deinde appetetitia esl comes. b hi vo dapes aber quarti LIBER QVARTVS IN QVO » SVNT EROTEM.JFTAO4 DE $9 JR. | tibus communibus opium animalium, c3» de ocu- Eo, quedam alia. | T "a A, * $i à $7 2 À e Aree DE £^ MW - : Jot futt animalium (becies bominum maxime fimiles in compofr. - tote c9 figura ufuue m&brorum £ Tres.Gittia ex ijs quee dentes caninos babét paruos,c9 rotundam faciam. Et fimijs irmilia ani-. tttalia, eo fus.cumás ijs quee ferratiles babent dentes, co» urfus.Et oe | tandem tionnulla ad bominem fimilitudite accedunt , que manus in digitos diuifas obtinens, dopdo rre : : x Quot funt orgatiorum genera que in ommibus animalibus communi, natus feeit! Lria.alia quippe funt orgatta ad fu[ceptionerm, eo" cüfcclionem, co» dislribytotem alimenti pertotum corpus parata.alia ad expurgationerm,e9* vefePuationeg, Juperfluitatum, tertia ut ee excertiéventur a corpore, Ex prima intentione unter, (0 6par, Qr ititeslina co uen facta fueriit. Secundum fecundam vationem pori bilem, | Jufcipientes, €" utfica fellis, C2" licti,qg venes,eo uritiarij meatus, e9* utfice uafcu um funt crtata . 7 rina cuya fuit, ut mufculiin finibus ua[orum producerentur, qui itempesTiyym, exitum fuperfluorum probiberent,cg* ut cum opis efiet, itt temport excrementa deijcevegtuy, 7 E e "coste 8. Quot [unt que opmibus atimalibus ruminantibus infant pre ijs que tton vu-. mittant f Tría, Détibus 'Juperioribus caret, dualía cornigera ferme Junt otii, £0- to itt uperis partibus it cornua exhausto alimento . Et pluwes babent uetitres.Ét jfeslucco utuntur alitmetto, | | pce * Qunotfurt mábya que adfunt omnibus aialibus quibus esl epar? Tiia.lien qo mitatus bilem fufcipientes co: utfica fellis fub maximo ex lobis iocinorís pofíta. $ Quot -Jutit animalium fortes in quibus iocinus C quod i dextris partibi is olet efee)multii quiq q. Jíttistris occupat? T via. Lepores,e: quecífs animalia ia tellu- o0 T PUB, eos auibus boc uifcus magnitudine proficit timidis 4uté c9 uoracibus cuticlis TtaC hut ompino cil iecur, : | um - Quot fun; quibus differilt urinates fub aquis pifces at diallbus quce fbirat ex GAS enim pulmone; babét, fed per brachias mm 5f ub tilibus for «tini » We. Jrigerdtur-ne cordis folliculum dexrum,C Uca pulmonis gra- 2« collo denids carent, quod propter arteria uo cale costituti est. E «e EROTEM. AT: GNO. OD. MEDI Ii ze Dot Junt tunicee interne oculorum? Tfes.ceratoides d dura ttébrata d proc. dés.rbagoides d molliampbiblislroides ex ipfa cerebri fubslatia TE facta quas corneam, co» uucam, cz» reticulavé interpretari quis poffit. nues Qinot [unt bumores in oculo? Jres.unius ouorurt albo fimilis,alius | ehryslallo puro; fplédidocquem e» phacoid? boc est lenticulavem ab fpetieuoatit.) iti quo vfio poufeimum perficitur . tertius byaloides uityo ffo & liquefeenti esL cosipar unde cbry lalloidinutrimentum. — Hal EM 9. Qnotutilia exhiber bumor albífouorii refe erens in uuee foramine inter coraea «9 chryslallinü affufus? Iría.Driniiqua fuo interieclu cbry sLalloide deffen dit jte cil cortita comutiücet. Secundo quia bacc cornu fimilis tunica per cum accipit , "ow 2 » - ; "1 T2 4 ] alimonia. ertum quia t& chrysTalli bumorem;q rbagoidis partem imernz molli. áfbergite:continuo c frequéter bumeclat ie ficcejcat. Quo fit ut occecavi pericli tatem ab bumoris buüsinopia proueniunt.—— | 10. Quot cominoda exbibet rbagoides tuttica boc est Uta , quam c5* ceruleat item nominant inter cornéam q9* umorem cbrystallinum pofita? Tria ,"Drimunt tetur, quibus glaucedinis accidift, quee nion aliunde fatte, 05 ob cbryslalloidis Jfícci- €51 ut per cam ex traditione tujtvitionem accipiat cornea , que ullas propter due. rütem babuit uenas. Secundum ut fua mollitie «& fbongiofitate interna C qpuis exacLe extrinfecus fit lenis, quod uuce acíno cotititicit , cui merito beectunica a[dmi-. lata esL)bumoremchrystallo fimilem cortez a contatlu deffendat. Ad bec c fit ecruleo colore infecla becfola pars corporis operatur:ut vie difcutiantur [pir us ulforij c» uis cirnud que ad oculum uerit . Quippe quod ceruleum co ffc cogere Q9 congregare esl natum , ut difcutere 9 digerere per balitum , quod album co» (plendidum est faclum, | n Quot funt que fecit creator te chbryslallinum tatigeret corta, que qua partepupulee foraren est, nulla tunica mediante dislant? IVa. Drimum quia cor- — : Tn longe magis co nmagfs abduxit in eo loco . Secutido quia totam cam regio" UN Durore albo c3 puro., c» [ubiili c qualésveperitur in ouis ) mpleuit e ^ To. quia [T iyisym multum , luciduim , co fplendidum circumfudit ad. uifiones n rr nee d dm were praelati, ev ito daft cnc edt maior: ai cum [preis defi t fis cor ibreil d Q9 Condüplicziry, eos. pupulam angusliorem veddit , ut tübil mirati ? HAHECHHIIS QE «Grecermant; qui ad Jfencélee limemperuenerumt.———— ^ NN EE E S» LIBER. QVOFR TFES.ee . - 34- ji. Quo t futit particularum Qettera ín quas nullus corittitur tius eo» noy, feastiunt f Tria. Oft; eo chartilagines, c9" ligattéta. illa etim fuslinent totis Corporis podus, cbondrus auté ides chartilago offium cauitates intustangs pis queda fublinit.copule autem tati futiiculi quidam nexibus dumtaxat uiticiendifas oftubus font apte.dettes uero foli neruis mollibus non caruerunt;ut gustum aliquem babe- Yen corum quos diuídunt ciborum, qo ut tie a uehementer imprimétibus quibus ob- *" uiattt corum fubslattia corrumperetur. DEED S COORIOS POUR B. Quot funt adétton idet gladularum differenti: Tres «alie tii tsin extremis mébratiarum ey tieruofovii corporum unt natae, ex fa agnum pinguvdine tad olei erafsum.alie uaforutm bocest uenarit uel arteriar f a route replet. teriií genus 651 factum,ut producit ey regurgitét utilé bumiditaté qualem vadice lingue, c "uberibus ad fputi c lactis generationem cernitur . priorum utrats caret fenfu.poffremis ut nec arterie ncc uenia, ita nec nerul defuerunt. 3 [rd i4. Qiuotuplices futit fenfus qui utri; genus neruorum t durori d mollium babé? Tes. Oculi, co lmgua, qo aures . alteri ut fentiant in proprium [enfiterij ovetum mittituralterum ut moueantur durius, motores mu[culos implantatur,— ks Quot infunit peculiaria tieruis opticis id esl uiforijs "Tria. funt etenim Taxitie" mollifimi | vo, infienem [oli cauitatcim babentes, per qua (piritus lucidus qo JP lenididus fe Hp er defertur »qui ad uifionics mecefearius rds iio. PCR. Quot Junt particularum nomina fub facie ad. quas ab ipfo cerebro. terii nullo interumtu ucninnt 2 Tii | uifceys boc esl cor, epar, «9» ucitey , Principia | tatto; ut Je [ubaudiatit , [49d mutuo fint Wnlta Cut inquit lato Jo po ret. c9 iit - itta , «9 iocaliaovgatia.... c zqug per iride. a7. Quot fermeefte folent propter que notti ittprobe qo deterius ctr nurtt? gimis exbaustus estaut quta pupula ttaturze uitio breuior esl, C qu gimuta E sit yo diitaxat oculo f &ritie accidit )aut quia ob f pirituti inopia uenietium( qui cornea distédunt )ta tunica Corrugatayc? in [e cadens id foramen coarclat( quod pupula uocatit )quo breuioyi faclo lodi uifionis feuifum omnino mecefearium et, s. 18: Quot funt caue propter quias fpiritus tà demadatur, qui cornez intenta fev. at quibus deffitientibus coysu e on ain iie tui [enio detinentur ? T: "4 uat, quious dejlitientibus CoYrugatur z&n ijs qui fenio detinentur? T ves aut quia ob- I iasaut fcilicet quia bumor cadidus mediis intey ches sdlloide eo» cornes, multit o ffruclio babet Jenfibiles poros per duos uertit, aut qula propter imbecilliatei noi. HütufituY aut quia pautiores co exigtii prorfus funt faci. l Quot füt ufus propter quos uiforij nerui e diuerfis cerebri pavtibus ovti modo tre x, Grece -firtilimo obliqui eíítes, primi quidé cociít, dcind viv[us a feinui- . . E ij o» EROTEMOMT. ANTO. LOD. MEDI. ec cédigredüttur? Dres rima ne facile vumpatur,fit fecundi reclitudiné procedertt; Jed fint tutioves, eorum obliquus pofitus efFinuentus, quod in teruse quod; ad flomachum uenietitibus obferuatum est. Secundo quía bos neruos uniri oportuit,ut effet it codem plano ne unti duo uideretur , qua[cids autem duas lineas , Jfi fe inuicem co-. tingát,co tertia que bas clauferit,co* trianguliurfus omnéin eadé effe füperfitie. , Pha prorjus uecefraritest ," Dertio. ut fpiritus a cerebro delatus nó partim per fingulos poros cofluat, fed in toti co in uniuerfum per utri; demadetur;ut :fiunus aliquis eoruti obslrgélus fuerit ucl claujus , per reliquum fpiritus qui per ambos fueratit mittendi;tradantur, Jude totu quod utrifás oculis obieclo aliquo att« £e naves unpedimento , exacle nou uidemus , altero dumtaxat cerneye cotitin igit rie liussuniuer[o in idem Qaffatim | fpiritu cotifluente. ' 20... Quot prominent in uultu partes mobiles? Lres.oculi, eo inferior mandibula; (2 Juperior palpebra ucl gena. Xia j RECIPI Yit c5 2t. Quot fuut capillorum ordines certis limitibus ordinibufue feriti, dipofiti? M res.capitis, «9! palpebvarum,co fuperciliorum;quibus ut equales, eo" nom audli; c parui femper perslarent, creatoris prouidétia chartilaginofam fi ubslantia fup». pofuit ij tomis ut certieve poféis,tan d fulczs c9 lineis quibu[dam in tramites [utt digesti) veliquiuero totius corporis pilz,ut qui in axillis eo» pedline existunt, e materie neceféitate, prout multa, uel modica, uel calens, uel algiofa, nel bumidajud. arida, uel mollis;uel dura fucrit,proueniunt, 00 s v) om a2 Quot fant fcopi euratiui ex quibus intentio co» indicatío in curando accipi debet Eres Printseót atr nosambieus, quitalis es talis redditur facium quod ex regione,uel ex tempore attii,uelex prefeuti coslitutionealteratur, alij duo Juft. morbus, c9 prejeus corperibus teitperies;curm curatio adhibetur, boc est affe Ho naturalis e ca que prater naturam eyb, fed a morbo potiffima c maxime pri? cipa]is indicatio afeumitur, que cotitraria adbibenda fore prefidia oslendit.atitrariis utendum cL, docet «o demonslrat. jd E SI $9 Quot futit fcopi in. febribus indicatiui eorum que facere conueniat * Ti E ipfa. febris » €" cana cottutiittens febrim ; €2" uires agri que ue fole ad indict" Flonem babendoy, Jufficiuat, fi uicifcim illises" febris, eo" caufa tius comparent va autent. fiucaffeclio que fecundum naturam fe babet, quatenus e9* quantum cot — ut potiori aduer[uan tatur.ttátfs uel febris ipfa curanda est caufa neolecla, uel bát. ab[citdere deb, Xe or 6 dap id : s oppi uteH E Á i : eun refbeclu tton bahito ad febrim, utl ad id quod magisuvtt F í i , J ; «S baltero nou icoleclo,bocautem longe facere praeslat . QuPP : , ebritt [o an curare uelis, boc utids uattum co temerarium eL, cum maneat cáufto | o» LIBER QVAUEARTVS.8s 3$ que talem producere poffit. ad c«ufam autem ve[picere , co atiimum babere, guis. aliquando ex ufu [' Efi uires ualeant, tot tamtn fetper expedit, cum inteydum periculum fit,ne febris ceevum interimat. Ergo caufam potieimil., co* maxime abfcindere decet. [ed extitniyuendee febris cura deponenda nion esL ff quoad caufa excindatur,e er [ufficere non poftit. | E cod 34. Quot fit quee it corpore bumatto medicií co[cruare oportet? Tria.ip[a (pi- | rituii [ubsTatiam que tantünó fingulis mométis altevatur, ca alía eo» alia cl; cos ipfas folidas particulas,quas ex femine ovt babere pala est, co carnitt fbslatiam taturaue que per mébra interfufa cst. fed folida quidéin ijs qui adbuc augetur, nu tfiYo tottdé perslat,in ia perfcélis magnitudine quod qualia funt. caynca autem fubstantia, quis atrimal augeri definat, incveméta fufeipere potesl, FJorii omnium | fubstantiam tm in quali tum in quanto tueri operzepret fut est. | | 35. Quot fit que extrinficus curat morbos? Tria.fortuti que ut it omni ve alia dominatur jita quo $ iu medicina nónulla part d fibi uédicat, eq Bb eO artifex fcd becomnia mediate natura. corporum agunt , que per Je primo co principaliter o Halm quancutid; functionem extirpat,a qua uitiof-e functiones proueniunt. 26:7 Qnot funt pul[uii differétie in uttaquaqs diméfione? Lres.feciidilongituding quidéarterie locus, co breuás; coy mediocrís, fecundií latituerolatus, c9 cómode-. rats, Qo* atoustus;fecundig aute profunditatis dinéfioné altus fublimifue, ct me: dius,c9 burnilis , Forum cuisfá; dimenfionis differentia f fingulis alteriuscom.. —. ponantur ricinti eo» feptem pulfuum differenti nafcuntur. —— x; Quor funt pulfuii differétee que attéduntur cx tépore in quo arteria dilatatuv?" Tres. uclox «97 tardus, c medius;uclox quidein qui ocyus fpatium decurrit, tardusqui lente progreditur; [ymmetros idefl commoderatus. ; ^8. Quot funt que in pulfibus cófiderereoportet. Tia, diaftolas idest diftinlionis cum artria attollitur , [ystolas id esl contradlionrs cum demittitur , qo quictem que inter dilatationfs unu co'alierumtempuscapitur. 000000 P Quot fuut pulfati differétke ex parte tetoris quo cil arteria cetur? Tres.uebemés Cli üiolétin s icit; coy tagPtis mani pulfat,amydros bocest obfcurus , ciíimbeallis G" quafi fine ifTu moueri digngfgitur, co fine ui ferit, co iter utrifds medius. 3o. Quot fij pulfus in quibus contingit;ut jfoseléid es contraclio artevig intro Jerteipiétisperfonsis; poft? Tres qui maximi Junt, co qui uebementiftime feriunt, o durifeiri qUatenig fieri lieet. ij nam ff tarditatis aliquantulum accedat , |. alie puljus ttotiocyus fevatur , maltum adeo ntanifeslas conitracliones ba- | tut, [n Ceteri dui tales nog funt , ganam in dignofcenda cotttractione C quant d zi M xar | E - o» EROTEMCLT. ANTO. LOD. MEDI &« 5slolen uocatit ) impendas operam. S "ri iuf wy » | Quotfunt pul[uum differenti cófideratee ex partet&pori£s quod inter quieté c9 motum impenditur £Lresararus, c9 frequens, eo* medius.rarus cum multo interpofíto (batio temporis ad distinctiones arteria redit. creber cum exigua quitte titdia, tox arteria distinguitur , «9» inter uam c alteram dislinclionem odicum abfumitur medius tec multum tavdat,nec properat, fed mature veuertitur. » Quot funt pulfuum differeutie quitunicat arteriarum refbiciunt? Tres.duvus,co mollis,eo medius, cum uelarterke membranum durius ucl mollius eslucl anedio todo fe babet , Sunt alie tres pulfuum diffeventice ex parte eins quod intr arteriam infufun esl, plenusjcilicet cum arteria uelutifolidior , co* plenior tactui exponitur, eo" uacis cum inanis c9 ca fea tangentibus fe fe offert, eo» medius. » «Quot funt que fugitit in pulu c? fub aff eclum ud fenfum taclus non cadíít?. VTria.diaslolés prime partes, c" [).fTolés postreme,co* quies inferior; antep ars — | teriaiticipiit dilatari quotiam cum nec fystole tota nec diastole copnofcatur,, fievitton potesl,ut quies ima quatit fit,apprebendipofsit..— joel 34. Quot Junt pulfuum qui rytbmo Maca differétie? IFres. quietenim d vytbmo: —— nature uel etati debito ad alterum proxime. coti stitutum deff lectit ; parárytbimos esL qui uero ad longe diuerfum conuertitur, eterorytbmos dicitur, qui autem nullius. nature vytbinum veeruat. ecrytbmus nuncupatur . Nullus autem pulfus. est qui rythmum extoto tron babeat. fed quemadmodum cytharzedus mutus dicitur qui ue" . €Ís decor&tion obtinet, pari modo pul[um rytbmo carere dicimus, quiquem co*qua-. lem babere deberet, tton babere cognofcitur. : sut) Mn as Bin mufculiinomni totu uoluntario corporís contrarium pofitum obtiuentes efte nrecefeavium eL quorum altero pereunte utrattids lationem aboleri, opt^ veepretium e$5,duia ambe fe inutuo confequuntur. — p melio M 35. JDinos cor babet uentriculos, 5 gemina omnium fenfuum inslrumenta habtmus,ut ft iti altero lefío contingat, alter feructur incolumis. cz Rm. 57. Qnuot funtque committere dentium dolorem poffunt 2"Tría . nerui quit cum ab itta radice [ubiectis colligantur, co ipfimet dentes. mam cum nutriricos, D" — augtfcere conset", inflammatione quoás tenggil ivi operepreti esL, dentes aute » dicrementum capere itiditium est,quia ea exemptis, malores fubinde eyaditi ' "offremo gingiue inflmamatione laborantes (unt caufa, ut dentes intolerabili UR auli dolore torautyi fibi uideantur. | am. | E - 7^ Quotfint cilii tins ih corpore? Tiia.[enquis cv [biritus cx: bilis fltt- Qu dut calidifima in corpore? Tia [anguis c» fpiritus cy bili flamt^ dini: Jot füng dolores capitis qui in febribus acutis contingere folent $ Jes. que | o9 LIBER. QVAOCR TE S. ee z | otttties [eptima ab initio die terminantur, quidam enim prima mox die infeslat , qui feptima finem fortitur, quidam alius tertia die incipit qui tona uel undecimaterimitatur alius fexta die corripit, quiin decimamquartam exitum babere folet, 4o — Quotfunt ficta ex quibus magnitudo capitis non ob multitudinem materie, ftd ob facultatis conformantis uires talis effe effecta cognofcitur $ Lia fi caregie . €g eleganter conformatum est bocenim femper ex bono est) fiortaab co ut colli v partes,eo nerui,robusia "DE fortia fuerint,co ft oculorum lumina acre qo» acutum quídinfbexerint , fi quod uero aliud efl caput, cui te tote ton adfint , ob copiatt draterue talecotformatum est. 4x Quot futit quee ex flatu retento proucuire con[ueuerutit $C gatur . uertigo capitis , fur[utm balitibus cómeantibus , co» cóuulfío mu|culis latum plenitudine distétis, c9 colicus affeclus deorum not fubetite flatu quopiam, cg: bydrops tyrnpauites in quo puljato uentre tympani fonus pernotatur, | 4L Quot Junt quee uini itemperate bibitum efficere imprimis cófueuit S7Tra, Primo nads ueneris excitat appetentias aniclo calore. Ad bec vationis ufum perturbat,cerebro uaporibus opp leto , cg tatdem ad iurgia co excatide[cetit iam atri- 4s mouet, quarn efse effevue[centiam caloris circa cor diffinire folent. 45 Quot funt rigoris differétie qui ab'interna difbofítione fiac extrinft Cd Caitfa. contingunt ? Ives , tertianiis quem qui babent finingenti in alto premuttu , co: fenfum obtinent acfi illis corpus ab acutis aculeis putigeretur , alius quartatius est uebemens nimis, fimilifis vigori, qui per hyemé uaxime algiofam illis accidit, qui acri fc fe expofuerunt.tertius est ad quem febris non fequitur uetévibus non ita [requés, qui [ubinde tutic locum babet,cum quis perotium uicla lautiovi ufus eft, qui bumo- Yes pituitofos, c9 letttos accumulare poftit;atds bij tales uel paululum iotiucl Soli: expofiti borrore tet tantur fi autem uebementius moucantur rigefcunt. - 4-4- Quot funt humores fimplices ex quibus ferme pbrenitis idest delirium genera vifo let T ses. [anguis co bilis cum flaua;tum atra, fed deliria quidem que a fatiguine fiit; gaudium c3 rifus comitantur, qui à bile ortum babent , cum audatia (o: cil quadam temeritate cà. Klant,qui uero cií furiofa quada co ferina infatiia delivat, atra bileuétriculos cerebrioccupáte,tos delirio affici, maximé exploratii babetur. 4-5 (Quot futit caufce quas propter fanguinem expuere cotifuturite "T ves.uel 'fcilicct propter ruptura uenarit., uel propteranastomofín id esL ofcilloyyg apertioheit quatido ofcilla uenarutm biattt, c2 aperiuttur,quo d fit Cut dus caleutiori c9 Pumeitiori victu u[usest;ue propter di&brofín id esl eroffotieim;Cum acres c9" mor dace; fucci, tutiicas «y mébratias Yodunt, c" uellican t; baclenus ut fanguis eríipat. iij op» EROTEM.CET. LLNTO. LOD. MEDI ae | 46. Quot funt cau[ee quas propter uenee diffsgipantur,ut fatiguás (puto rtddatur? Lits, uta extertia propter ilum, percufionem, cafum,clamor£,co* propter multitudinem táimiam quam uafa protegere ton poffunt , c5" frigiditas que utnas difrumpendiuim babet. | | 47. Quot funt modi quibus fanguis fputo excernituv? Tres.uel per uomitii, quoties in uentriculo continetur, quod expuitur.ud per tufSim ualidam,cum ucl pulito" ie5,uel thorax excernunt.e9* per éxcreatum cum a(bera arteria demandat, 4s — Quot funt cau[e cur cicuta cum fFurtos nutriat bomines fi edatur interficit? "Ties.ob meatuum latitudinem,per quos ad cov ipfum tranfitio esl.ob multitudinem caliditatís que confringere coin tenuia minutads partiri, co» ueluti manuductrt poteft pharmacum quod frigefaciendo perimit.ez" ob arteriarum ingétem tra clit, qua tioxattt ocyus, cuim follium iodo dislingulitur,ad [e conitrabitt. Inde quecii phartaca extinguendo, c9 ui frigoris uitam fubuertunt, fiin uenis amplius morttttur,profeclu téporis nutriédo efte poffunt, quee utro putrefaciunt tempore detcriova redditur, co" quat magis in corporeper[lat,quia putrefaclio magis augetur. 49 . Quot fuit compotiendi oxymelitis id eXlaceti mul i rationes ?'Tves.nam ud , ad mellis probe defbumatiportionem unattt aceti dimidium adijciit, qo iterum de coduutit, quoad amborum qualitates,in unum compmijceatur.uel potido utut mellis cum duplo pondere aque mifcent, «o ubi efft erbuerit,aceti Jubduplum apponit, c itcrií efexucfaciunt.uel ex acttoq2* duplo melle, «2 quadruplo aque tox d prife cipio mixtis mulfum efficere acetum folent, s so . Quot funt oleirofacti( quod roditoti uocant 2cotficiendi módi? Tes, nati aa[culum olco acerbo ( quod ompbacion nuncupant ) «9* rofís rubentibus : quibus angues [ummi detonfi fint , oppletum , «9* probe obturatum, per quadragint2 dits infolaut, uelin altos puteos pev tantum tempus defodiunt flagrantius etetiim redde tur ui frigoris astringente,uel tandem in telluris [crobes recondunt. 2r m $1. "Iria funt que mortem accelerare dicuntur, balnea, uitnauenus. — 32. Quot bota ex exercitio proueniunt 9 Ivia . fequenti enim attritu membra fo lída duriora, c9* ad uix patiendi proptiora redduntur, [iciido calor intus me Dort Copia inaucetuy |. tertio fDiritus frequentior redditur, co*accelevatur, cott o s pur disi magna uis fubintvat,boc enim otttibuus gomnafij «peculiare cL, ut Y* U SHMO crebrior euadat,unde meatus expurgantur. Quo circa cauere optrep" um €3bté digeflionibus cibi nog peractis , quis ad exercendum «9» fatigandum - 2 Sii jus me €cottjerat, ne f q b iécrudorum bumorum colluuies ad artus propter calorem, c tus C51 trabereconuellatur, x es BER xs €See LIBER. QV.AFRTES. ae 35 55 Quo t laudes in primis ouis afevibitur? Ies./Drima quod celeriter co» ocyjj; tutrilit, eo in [anguinem probum conuertuntur fecida quod minimi excyeyieuioyi velinquutt, tatu eim fatuguinis gignere dicuntur, quantum ponderis babent. tey-- tiauirtus ouorüest, quod [anguis qui ab ijs , getieyatur benignus «9» Fainiliayis ui. mium. [ubtili[fs adeo atás cognatus illi eflL;a quo cor fentit alimoniam, A $4- uot futt tovbi comitialisc qua epilepftam uocat )fpeties? Tves. J^ na est ; 597777 catifa cottttitzenis iorbum it cerebro, uel í eius uentriculis continetur, co cevebrum primaria aff cclione laborat.Seeutida esl cum ob cotttpafeloti&Cquain .fympatbiam uocat Jad os uentriculi, cerebrum a[ficitur, co ttoxam (fentit. L^ ltima 7/7 tits esT,cut ab uia aliqua particulayut manu, ucl pede; uel utero i foeminis cendens uapor aure frigide cuidam in tiodum , cerebri fedem petefeit , undepracipites it terram cadunt, c2 cottuulfione totius corporis teutantur, Plerijs etiam pestilétia gvafGate,in bunc movbitex colico [f ecLu deueneriít, fed omnes intevieyit, 5$. Qui potiffimum comitiali morbo capiuntur ? Infantes primi£,qui ubera adbuc tatrés laclaut, deinde pueri, ultimo adolefcentes, «9* qui etate uigefcunt. Elis qu- Eem arum esL, eo» qui pronam etatem agunt;utin buncincidant morbum. 5s . Quot fnt titclacbolie fpeties? "Les. Drüma esl, cumatrabiliofus bumor in &tt'ébro contentus ; infatiiat pro gignit. Itera eft cum totum corpusperinde ac etrebrum ad atram bilem commutatum el ."Tértia mtlancholie (peties est quam um Dypocondriacam, tum flatuofag, atuticupare con[ueutriit ) cum bypocondrijs, qui flomacho adiacent, inflammatione affetls, : co» ad caput balitum quempiam ucl bumorís partem tranfmittentibus, melancho]ia procuratur. | $z. Que funt fíqnamaxime communia eorum qui melancbolica affectione tettentuy 8 Tria. tüntor ; qanini moror tristitiaue eo» mifantbro pria id efl odium in ^bomies,cum |folitudities petunt; eo bominum congrefeus, co» uestigia deuitatt qo: pati ton poft... Su Lusto 58 | Quot funt difficilis infbiratiottis tiomina 2 Tía , aYlbma cum. crebro agb. lant , dypioca cum ninás difficulter [pirant aerem externum , co ortboptiea Cult non nifi recla ceruice [Dirarepofeunt. ! ES | $9 Quot funt particule quibus dolores ucbementifs iniincumbere confüeuerunt? Aves. os uétris quod flomacbum uocant, propterea quía maxime teruofum ELco: renes cut calculo i&atuum. an quias fubeunte torquentur , c9» colon itteflinum Cum excrtinietita bumoribus pituitofís co lentis obslruentibus exitum tton o[fentt V oculi etiam tionmungs itenfo ttaxime dolore infeslantur, quia neruis maxünis qui ad uiflones faciunt funt prediti, CA cd o» EROTEMAI. eAN TO. LOD.ME DI ec | philofopbiuocaut,ut difbutare, ducere uxorem, forum petere, tondere capillum.Std enim que bona funt, nostra fponte fequi mala uero fugere tllo faadente pro virili debemus . Tu indiffeentibus ueroytum amicis , tum parentibus gratum facere; torem gerere pofsumus. | ibd | | lo Quot funt politiarum genera? Iia. Quedam enim e*t politia regalis, quatido uttus populum regit, utis imperio cut di fubiecli parent. AI lia esl arislocratia , quaudo optirti res publicas gabernatit. D ostremo esl ciuilis potentia, quam ocblocratiatn, c9: deocratiam Grecinuticupare folent, quod fit , quado plebis eo multitudinis promijcuec quatt ochlon id eft turbam uocant Darbitrio qs: libidine cuncla difponumntur C2 procedunt. | | m "Ies futt. fenfus quibus alia animalia tton delectantur. Vifus, «o auditis, eo obfadlus: ijs cnim dumtaxat forte ex accidenti gaudere poffunt, quia fe epulas inde habitura fperant. Gr uslusautem c9 ta : qecudibus babemus. J/nde itttemperanites, C inconitinétes,non quiplus uideant, aut -audiat,aut oleat; quam equum e fL, fed qui gule dM Veneris uoluptates decani m Quotin bominum fortes rem publicam fuam quam infFtuit, Plato diffribuit: Tutres In custodes qui lutem urbis procurarent C ar confilio tuerentur. E titi «epicurosid efl auxiliatores, uel bellatores, dui ad bello defendédam comparati pariam oftent, fi quando res pofceret. Et postremo in thétas id est agricolas,uel opifees, quiartium munere exequerentur, q9* mnanarias operas prestarent, dej "acefierijs curan facerent. P vimis rationalis anime pars que princeps efcorreft odet.Secuudía midex animi portioyqua irajcibilem uocant, compar euo oticupijcibilem autein particulam,ultimi hoc eft agricole referunt. — EC Quotuplex iu(ficia ets Triplex. Legalis.cum mores, c leges, co" patrie in- (o ffituta Jeruantur. di tributiua cum utiicuids pro meritis feciidum geometricart ratioendettes, locattnem, quod in[turn efl diftribuitur. Ét commutatiua, qua eimentts, v ap Les,Coft ducetites,it cótraclibus utiitur, dui Lo la aritbineticattt e qualitate aticiidit H4. [n cotitraclibus c9 rebus in quibus iuffe facere pofeumus, quot unt bomitutt Jpeties? "Tres, Q gidam enim ciclis quod eL equum pro dignitate dislvibuunt, d" iul appellantur , tiec magis ec minus babere uolunt . Q uidam plus retitierc io es Unt; quod uitium pleonexiam appellant. Alij tandé deficiunt in sinus babe 2; | v uirtutts que toti anite tioni vatione partium conyeniumt n5 ptr "o n AE 45 liberalitas. F. lique uirtutes,ut prudti, We ^ y s Qao tfi s MIU partibus intelligibilijirafcibili, c cócupijabil Lo M een UR iniuslicie (beties ? Ives . Impietas cum quippiart aducrfió ud clus jen j« oría cottimutiiaymaxime cum brutis - | Bagsnt EM: Shri Er vicine Mr RS d Dy se LIBER SEXTES& ^ ., uel demones uel. in sita funclos , uel erga parentes , uel erga patria in digne ; tarditas defídiaue. E us cotimeidantur « auctoritas »fí "om 5337 Va Tribus » INam ud mortem bonestam Jubire ton vecu[ant ».quandooportet . uel iimidi funt ; co que uou funt timoris digna expaucfcutit uel audaces vui Jt mortem. vibus Ree LO PF o» ER OTEMAETU£C (IKNTONII LOD, ec 24. Qnotcommuritates vequiruntur i domo: perfedla 2 "Ives . uiri ad uxorett. «9 domini ad [evuu, eo paretitis ad ttatos, pn | js ves funt caua quas propter uxorem ducere conuenit .Drimo gratia prolis babetndee . Secundo ut flupra c9" uetitee libidines,uenu[que on licita cuitentur. Lértiout alter alterius off icio in uite muneribus prefidioque adiuentur dislincla enim funt officia uiri qg» uxoris. 00s ot Re 25 — Quot funt. uitia in que mulieres inpet ifiores. effe folent. ? Tria glorie, laudifque cupiditas J. dua qui. carent , mags coticupijcunt - (9 intemperantía in uoluptatum -fruitione , ttott enim tam. vationts freto quam uerecutidia ne turpia agatit , cobibentur . «9* gavrulitas ut uirorum fecreta alijs mulierculis gatidanit. Gloriari enim uelle uideutur , quod à uiris magés diligartur , cum fibi anittti abdita aperiatt. ! ipio | "c FADEN 27. Quotuplex esl appetitus qiii cognitionem fequitur ? Triplex Jus est intellecliuus qui dicitur uoluntas , duplex est. fenfitiuus quorum alter est irafabilis, quo atittalia quee funt uitanda co ttoxia d fe amoliuntav y alius e$t Contcupifcibilis, quo profcquenda fibi comparant , ut ignis qualeuis quidem est, fupera loca con[cendit y caliditate autem frigiditatem repulfat - appetitus aute innatus quine fl plantis , nec per participatum nec per Jubstautiam cognofcidins edd esti eter ono s | : md A »s. Quot fant mentis partes 2 Tres .tologislicon id efl vationdlés facultas; we in crebro collocatur , topbatitaslicon id csl cogitatiua portio , que in fronte fedem. babere fertur , unde cogitantes frontem. fricare con utuerunt , quo melius meditata. [uccedant « «9 tomninioneuticon id el que. memoratur , que medum utriu[que partés locum fibi uendicat ,unde c» ad utrumque communionem Jortitur , cst enim ueluti penus co? promptuarium quoddam , in quo memoria eovum veferuatur tam que una pars. atime meditatur , tam que altera tnetitlé Portio raciocitatur. ENSE, cipeseE US ves MET MM 2uot funt permutationum genera quibus bomines uti cotfueuerunt? T7 m HUfttiftS ue] s ; | UMIHISUCE pro rebus nopifmeta cammutatitur. 30 || Ou not f». : i : A i Jt j NSHOE unt: pey uerfi vegetidee eipublice flatus $ Tres . "Drimus est tyre nis c ui y; Le «34 Qe E ^Lirrio bro 13s edminffration oppo[ítus esL , cum unus cun&larum verum. (^ fehl " be "dint potitur coy tton ad ciuium commoda , [ed ad privatam WP : fert. o ecunda inter uitio[as administandi rationes olígocyatt ^? T-tel res rebus ut. FTomeri temporibus ficri folitum eft, uel nummi pr? NW T PRENNE ENSE E S ER T ME E Mixed M — ————— LIBER SEXTWS4& Wu que ft quando. pauci fed tom optimi administrationes fortiuntur., dtque bar ariflocratie. id esl optimorum gubernationi £x diatrtetro aduerfatup. . "Dos. eio inter uitio[as «o* prauas administrationes verum publicarum ocblocy, ..- tia vefertuv quatido penes turbam uulgi «9 indoclam. plebeculam, Yerum gerenda. vim arbitrium (9 Jummumiusest..— E- &. Tria faluberrima ad fanitatem tuendam iam-olim effe commemorantur ci. bis non [atiatum irijimpigrum efte ad labores , qo» naturalis feminis fubslantiaim nequa libidine fr equenti exbaurire. - t VNUTS "S uM ^ »» -Qnmot funt pbilofophorum [ecl ?'Tves , funt enim quidam qui deplerifd; afteueratit , «9* certiores pronutciationts faciunt . lij de omuibus quidpiam a[- ferere , uel affirmare: uerentür , fed. de cunctis eque ambigunt. Esl etiamuun mixta. eoru: berefis ; qui licet de nonnullis confentiant , plevads tamen fub dubio relinquunt . Prioris fefke Epicurus e» eius enuli fuere Gecuttdam "Zenon Eltates excoluit , e9* "Dyrrbon qui exadlifime dubitandi de omnibus atio. — acf excogitafse creditus esl. In ultima Zenopbants c9" JDemocritus cong - aneratitur , ille folum omia efte unum. afceruit , boc autem deum efe, ceteradu. - bitauit. bic alter deatomis , de uacuo de infinito opimionem reliquit, in cetergs anceps fuit. eic o iren ond iP soU 33 (Quot font doctrina acquiretide necelsavia 2 "Tria , tiatuva , C9" institutio, «o exercitatio. INamfrustra quis ton bene natusliterá fc addicat , &o* ingenium. fine doclore deterius vedditur , eo» temere addifcuntur. quee tton frequenti exer - citio vutitatitur. - NUNG TYNU Nae e iecii- 28. nete 34. Quot babere debet qui alios apte docere potest ?'Tvia.ut fit prudens in rtbus agendis.ut [citus in ijs quee adintelleClum attinent, ut uita cy: moribus probus, ut exemplo per[uadeat , quod uerbis docijit, magis enim moves quam admonitione preceptorum pueri emulattur.— sxes cam sw 35.— Quot babere debet [ciens PTria. ut fit inuentiuus , ut propofito tedio £,. cile constituat quid iude fequatur. ut aliorum dicla acute intellectu aftequi pof- Jit , plerique enim cum ipfiinueniatit, non facile alios intelligunt : C" ut deinuemts C9 acceptis, que ab alio edoclus esL, decertieve qo "Jententiam ludicium; ferre fit potens. | | 0s Qmot modis cire aliquam vem pofeumus ? "Iibus , Qua utl ves per fe ipfam explorata esl, ut totum parte cec maius. 7 el ipfi querentes inuevigsus. L7] didicimus a docente . J/nde deum. Greci theologi incomprebenfibilem uocant,ut - Capi tton potentem, ca ín[crutabilem, quia quereatibus nobis itdagarinon potest, Fij N o» EROTEMAATOAE (ANTONII LOD. ec co minimc uesTigabilem,quta nullus doctoris uestigia fecutus:de deo exacte edoccriualet,tulla enim [unt uestigia per que deus comprebendatur totus... 37 Quotuplex est modus quo res corrumpantur 2 Eriplex «aut enim ptr diuifionem, cum aut totum. in partes. dislribuitur , aut. id quod ex pluribus coagmtntatum csL, in ca ex quibus constat , diffoluitur.aut per internitionem qualitatis , ut cutn ignis in humorem euadit.aut pev confufionem, ut cumin tetrapbarmaco medie camento fünplicia it aliam formam diueram d primis rediguntur. 2 38 Quot Junt vationes principales quibus nontulli ph lofopbi yentidun genitum | pojuerutit ? Q uatuor . Primo quia pleri futt montes, qo alta terrarum fe- [igia, omnia autem oportere efte plata infinitis aquarum illyuionibus inundata. "Gecundo quia tttare defecifs e pertotatutm esb,cum infula quee ín mari latebant at- -teaeierferunt,unde fequi uidetur, quod 2 fit quando efte coepit, «5» quando fit ex toto defedlurum . Tertio quia fingula mundi elementa [ubire corruptionem uidcttur. terra ab aquis diluitur , aque immotee putrejcunt ; tabe[cit aer igu£s pabulo destitutus extinguitur . Ergo cutn corruptioter c5" interitum Jingle partes faflineatt , o tota quoi debere corrumpi tieceféarium apparet . Q marto quia artium inychtionem dijs ueteres afGignarunt,mundo auté existente eteruo: artes item Coetertas efte neceffarium est. fine illis etenim uita bominum [lare non potest. 39. Quot corruptionis modos ves Jubire pofsunt ? Q uatuor . aut. enim per fubtraclionem , ut cum. quaternio uto adempto ín triada tigrat,uel per appofítiontm, ut cum addita utitate binavius in ternavium tratifit , aut per tranfpofítionet ; ut cum boc tioten amor tran(bofitum in Romam uertitur,aut per alterationem, ut cum quidpiam uel incalefactum , uel bumeclatum, uel deficcatum inttritum patitur. | | | 4o "Iria funt verum naturalium principia fecundum 7D latonem,materia, quat c9 forme capeditiem uocat, c9" idea , c9" opifex , qui omnium avcbitectricis cá fe vationerm fubit. ide iai *' Qnzot funt principia rerum natuvalium ? Iria materia ( quam Great tum bylen, t; bypocimenon id est filuam c9* fubiecLum uocitant ) c forma, q"^ | etelechiag, iq est perfeclionem appellant, c7 fTerefís id e$t priuatio. dj ; E onn nature norme accipi conjueuit d Tribus. Nani E MSRP Uu Jub stantia C carniformibus , «9* folidís particulis cot Bw. Lo c nectrtauctores confueuerunt. E t cum ipa fimilarium mtbrorum E 7185 que d primordijs ey c. Jit frigido, bumido:c ficco constituta cfe ,nattiree nottteticlationeg fovtitur. Nd: d LE XO (154 cott exto. Á ud ura quod appellatur tempore acquijita c? e» LIBER: SEXTES.de. ^ cx 43 Quo t fuit bominii genera, dui plurima in[omnia intueri folenz2 T7... garruli eo melancbolicatre ds bilis uitijsobnoxij.C borum enim ttatura polypbanta flos, - co polyotiiros es0) «5» fapiettes, borilenim mens interdiu plurimis cogitationibus füictuatis eafdem nocIu decoquit, c» fubinde uerfat. orum ao d 44 Quot futt potifsimum bomini genera , qui interdum uera forniare folent? E Aria, In[atii qui sientés excefeum ecsTafimue patiumtur,bort cnim attittia nequaqua proprijs ünaginibus impedita, facilius ab externés «o* peregritiis affici c2" altevavi potest. Ad becatrabiliofi fomnia plerííá ueratiaintuentur propter atre bilis ttátivar, cogitationes etim webementes, eo nimium intenjas babent,ut fubinde collimare pofGnt,ut qui de longe faltant. Doslremo quorumtatura loquatior eslbcuti plurima fenient, interdum ueris obuiare uifis cotifueueruttt « IN am plurima iacieni- £es perperarm,ut utum nontumquam recle iaciant,opereprrtiumest, 4$. Que fomnia potiféimit ueri "fignificare con [ueuerutit PIT. Que tton funt. i priticipijs accefGionti febrium, tum enim cótin igit ut eger ratidities, c7" files, co: pruinas cogitet, cum bumor qui cómittit vigorent,ad mufcul osdemádatur mon autem in toto corporefrigidos efte bumores putare certum e$t. Somtiia quodi quee ab afsumptzs epulis fiunt, non uerum iudiciti babent , fit cnim ut cibzs in uetitre ttoyarntibus , talia fomentar, quales bumores. afeumptee dapes generare poféunt y non. amen uera cotiectatio esL, TR ur[us non reta uiderit in[omuia , cum uebentens co- | gitatio preceffit . natura enim bumana » quod uigilatis cupit,uel [berat,it noclupnís uifis imagtttatur . Ergo tutte fomnia uera dumtaxat uidere pofeunt , Cun quis uec crapula grauatus 651, tt€C fttorbo refus ; nec fotanium. uchemeus cogitatio recepit. EROAS Re eU Later Quot funt differétie poft ttofiis i corporibus P Ivesattte eo? vetro , fetfum co deor jum dextrum. co finistrum. V'tin celo orietis dextrum esl, quia abeo in-— cipit latio.occidua pars fínistra, quía ad eati ttotus finitur, eo tetidit.mrridies dft te eXLbauía per meridiem fol fertur. posterior pars cst que ad aquilonem pertin Hs —oafurfumnuertex atttayclicus cenfetur, deorfum bic noste y HEN qui tobrs Untbendet, Jay Quotdiceudifunt characteres quas etiam figuras nücupare folent? Trip lex, vofüblimis quo fubinde pbilofophi uti cojueueriit; quoties de dro, de fepayatzs mitibus, de diuitiis omnibus, de ijs que futt Jupra tos, loquitur.medius cii de uirtutibus, co arii mutiijs res agitur ab illis. cy bumilis iue tenuis co eracilis, cur de mercigiotiijs,contraclibusagro colendo, c9" alijs id genus fermonem baberi Contingit, — 48 Qiuot genera docfrinariíboto addijcere potest TTía.alie enim funt intellecIyales,alice tttovales,alic fermocitiales ' Mim F üj o9 ER OTEMAOCTOE JIKNTONII LOD. «c 49. Quot funt difcipline que circa fermonemincibunt? Tyes. Gramatice que circa cogruil negociatur , dialeclice quee de uero c falfo esl, co rbetorice queest ceu quedar crafstor dialectica, €?" est de ornato uelínoraato, aes m $o Qnotuplex esl doClrinarum genus, que adintelleclum pertinent ? Triplex. alie enim derebus tum materia. tii motu preditis pertracfant, quas phyfícas id est tiaturales yocatit.aliee de rebus [unt que tum à materia tum à moty fant feparatee, que metapbyfice id est [upernaturales nuncupaviccfueucritt, alie a motu abslrabuttt;fed non funt de ijs que materia uacatit, quas matbematica; appellant. si Qmotuplex est follogifmus FLriplex.demonstratius, qui ex prinis,uerís, ct" iatttediatis; c" ntotioribus, co ipfius coticlufiotiis caufis constat. dialetlicus qui ex ijs que omnibus ucl plurimis,ucl fapientibiis probabilia funt conficitur. e denid [l- - lo xxrifrius fopbisticus utl captiofus , qui tton ex ij que 7 unt probabilibus , [ed ex ijs que talia uidentur avgumentum connecfit. 0000000 os ex eg $2 Quot funt ad quee. fopbistice cotfideratioties potifiimum conferunt P Tra. Jritum ad theologicas facultates , fi cum quopiam de diuinis ratiocinari propotas, ]Nam cum devebus fen[ui tton fubieclis, co diuinis habeatur, que nec :fermosee, ticcullauoceexplicari pofeunt; ut plurimit in ijs ambiguitatesin uerbis , c» dicliotiu multiplici ufu fuboririfolent;quas fecil effugias licet, fi in difserendi arte qua captiofee a ueris argumétationes distinguuntur, p robe fueris institutus. ad becad | dhilofophicas traclationes accommoda talis commentatio esl , Ji tecum ipfe quampiam dubietatem tnuestigave uelis . Tertio utilis ad bocesl., ut quís in quampluriquis vebus exercitatus efteuideatur , eo» exislimationem Juiprebeat , quod in. quam aultisfueritedoclus, —— | E | $$. Quatuor fiit per que ad que sliont quid eft de Jubstatia facla ve[pofto exbiberi potesl, geuus, (bectes, diffinitio, c»: differ&tia. propria auté x accidetitia nott recte curn de fublantid queritur,adbibétur . 7t fi quis bominem efte rifibilem c2* impennej re(bondeat, tion vecle dixerit, bec enim fubsTantiam prefupponunt, &' Postea adueniunt , on enim carere pentis eo vifu déffluere bominis fubstantiam . COlfiponiugt fcd posti boc esl, contingit eum tton babere pennas , ey fubinde ride E. us Per e Jü quis deum ingenitum efie diffiniat,nb rte fecerit.negatiug | ps Se pd ftoft fit resdeclavant, — rua dA " -— is que babere debet uumquod farti cuiufi $ heorema Trí 4 ^N niea 2e edunum tum principijs pofitis , tum reliquis quoa 5 ad unum fiten qii, aliud quat con fHitutio quedam plurium comprehen [io à | Q' commodum uite: tendentium. Falfaautem non coprdt^ ed o»LIBER SEXTVS.«e . 4x dutitur, Et tton cotifentatiea minime confistunt, undeuec tbeoreimata, | $$. Quotuplex est diuifío [cientiarum que devebus babetur 9 TYiplex ; | Alia quippe etbice boc esl moralis dicitur, quee de bomis tota uita difponit. ATi ppy. fícéid est naturalis que utiuerft ordinem «5 caufas totius contéplatur. Et enoptice idesl in(bectrix, ucl metapbyfice id est [upernaturalis, que intelligetias co* entia fenfu fuperiorarimatur ..Difertatiua uero utl rationalis quartum getus non consituit, fed conferta quedam e9* commutis fcientia e50., qua cen adminiculo (9: orgatto relique omnes utuntur. " | | T ad $& - Quot funt differétie fovimarii? Ties. A lie nami penitus d materia feparatur,quas tum tióas boc est mentes ud intelligentias, tum atigelos idest internuntios theologi Grreecorum appellant . (Aie intotum in. materiam intruduntuy , funt prorfus in[eparabülesut brutorum fpirítus . Ali in. borizonte c5» confinio [urt. faperiorum co" inferiorum , ut anita tioflra que tati uinculum quoddam dei qs: imutidi exisTens, fibi extrema pariter determinat. —— : , bend 5 Quotupliciter mentes ille deo proxime «5 atime rationales intelligunt? . Jhibus modis.]Nlam aut uel in fuperiora, cy maxime in ipfum primum opificem ve vut C27 uniuerft architeclum per intelleclum conuertütur , auti fubfe ves pofítas per prouidentiam defflectunt , ut inferiorum gubernacula &o* curam fatiant aut deni in Je «9 ttaturam [uam tani circulo contemplando redeuttt , cogtitiotte quie in propiam efeentiam extenditur ey» terminatur. | | 58 Quotuplex e$t cfeendi modus? T riplex.caufalis formalis, co: CottttitutticAt us. ut in fole quide calor tatidj it caufa est que illi producere potestjin igne per forman, lignum autem quod combustioni Jubiectum est: calorem communicatutt babet,cuius fe participem ignis precario fecit. dies us | : | 69 Quot funt coutradiclionis caule d quidam diclis non afentiuntur, fed coiteudutt Ties. Prima efl uincendi (Iudium,cy" gloria, co propriarum opinionum quas fibi quif; cotididit,fauor. Secunda difficultas co magnitudo ipfavum YErurtt, quas propterea q, nimium difficileston afeequat eue comprebendant; repugnare illis ton dubitant, fed contraniti audent . Tertia est imbecillitas intelleclus aliquovum,fieri enim tiot pofte credunt, que intelligere tton ualent. m 7o . Quot funt caufze obfcuritatis.que it legédés auctoribus inyenituy Tres aut enim auclor dedita opera dicla obfcurius ituoluit , aut exprimere fatis quod fenfit toj potuityaut res ipfa de qua agitur,ardua C9" per d difficili Juapte natura est. " à F iii ANTONIVS LODOVICVS IERONYMO MEDICO. jq DD idiopus dedifficili [biratione dodlrinz Graleni fequutma, qutm T purum coluijamau, Q' admiratus fum femper,ubic í fa llor.) breibus c?" glucidiféme queecitás ille de bac vc diffufiffimec quifuus | esi mos )in pluribus locis fuorum librorum tradidit, [um comple- Ixus, qpuis nrouo c9 inufítato modo tradendi Jcllicet. ves tmedicas pereroteimata , boc eft interrogationes , quem tamen ego maxi; fequutus fum, q, aptior docendo efie uidebatur , «o» ut memorie facilius dodlyis, addi[cétibus corminemdetur, quod fi qua alía in artejim appolinea bac "oSTra fzcultate fieri opevepretiumest. Cibryfoloras unus apud Grecos institutiones Qraimaticas bac uia cotpofuit, rogado [cilicet «9* mox refbotidédo, mec mibi diflicet bec forma cribeudi , quod fic intellectum uolo , fétibi etiam applacuerit , cuius ego iudicium exquifftiffimum tanti facio,ut te unum ex multis deligerem cui banc ingenij noflri faeturam nuticuparem. Tu naim; in optribus artis con[enuisli, co ad tirificam eorum que rei medica incumbunt,cognitionem:experimenta «9 theorematum exercitationem per omnem uitam adiunxisi , quam rem ita foeliciter traéLasli , ut nullus bac tio lra etate veperiatur, qui dignius boc ín albo pofiit reponi . [Nam multi cum cg philofophiam,co" medicam facultatem profieattur jin neutra tamen quicis ratione dignum cotifequuntur , quotilam 9 fé nonnulli fitt bono a principio ingenio ad literas tati y optimo[d llis contingat babere preceptores, quod te[cio, an quifpiam bactiostra tempeslate cotifequi potutrit,plerió tamen omnes ad politicas c9 ciuiles acliones [e trauslulerüt,tec quicds cure babent minori, qut quod didicere,iugi, 9" frequenii exercitatione düudicent, at princeps medicorum Gralenus ad cuius no | ilth omnes quicuni; medicine ffudio fe iaclant, a ((Jurcere deberét,nequicá) fe profa turum fuifse tiarrat nifi que a preceptoribus faclius ipe (alij acceperat, que $ | TlaXiito incenio fretus inucnifiet, frequenter «gros inuifendo comprobafiet, dus quum le ttum agetts atium, mufica, aritbmetica, geometría, di ligenter c9 ele- Satiter UsTrugt ed uttam dialecticam ut philofopbiz folum uacaret, fe cótulifiet, E ch fptimo post decimum exacto antto , patreper tio s infomtiia d effet;tt é ues SEM euE ccpifict » melius ingenium natuimá; ad mujas Jort! : «to quidquid a docente traderetur, cóbiberet, Nostri uero buius 1€ poris media Tuos plurimumbpre lis auforitate pollereuideas,cum falutett alijs polliceantav,ipficut ne quidturpius dicz)) Chirottijs Telepbijfa; ulceribus fcatés, tiec ulllosfacile repertas, quideterius palleant, ij qui aliorum medicos fe dicunt ut pote quitribus literulis contenti perlectis fcilicet mfevis culufpiam barba; fchedis paginijueytec difcere botios auclores tec exercere arttin quam profitétur, aur o pt- e ipfo infbicere und [utt meditati, IMiferi bomiuies quipostulgt,ut illis credas; s. ab eis alijs [amtatem dari poffe, quam fibi ipfis prestare non potuerunt. S trauguría urine ds difficultate Cbrifippus atás LA Epicurus qui medici nominé fibi teme re arrogabatt,male perierunt. Sic Cleantbes tetris tuberibys per corpus crimpen* tibus extít clus esL, nec quis nedice opís profefc or auxiliarem manum fibi porrigrepotuit, Quintus quods duis melior medicus efeet omnium quita etate uixerüt Cut de eo teflatur Galenus Jigttomíniofe ciuitate pulfus est, ta interfici: gros, qui( credo fi plurimum experimentis tribuifeet, meliorifuifeet fortuita ufus , adeo ut nion iniuría Platonis illudin id generis medicoscut nüc fumus fere omnes ) scc; ttodarí pote uideatur. Si apud pucros( inquit.) difceptent medicus, c» co qus, quis potior. Plura feret coqus qp medicus, INam «9* Gralenus nosler nonaun d de reni; utfíce ds officio diffinituros ticlius coquos existimat, $ Flerafifiratus f ea erit; dui reum excrementa lotium efée putabat.Sed de bijs in parergo bec nüic dicla futito, quis nà fint parerga. tu uero doctiféime Teronyme duis barbe ia p roni eris talen tif, nam liceat mibi E€cii locari )e9* cauam LferiecTutem "ificadas, que aücLoritaterm aliquam conciliare apud populum, co: optimos quo[ds tibi pofeet , to'tameu omine plurimum commetidaris, es» accepiiftus es, qyopera artis ingenue pertra dlas,, iudicio quodam mirifico, quod efte difficile dixit Füppocrates , uullus tibi ceriet,q, deniós pretdiatua quee eg otis admouts Jon minus Jalubria ds deorum tttatus ut in prouerbio est clicli experiantur. Illuduero mirari me non taccbo, d, cum talitum antis procefecris,adeo [Fudiorum perciptas uoluptatem,ut perinde acfi iuuettis vobusliféimus eftes, nutic litevas tracles ut tibil ft quod tu ingustatum relinquas, fed peromne librorum e» auclorum gemis tranfmi io [batio decurras, ut lam nibil ueteres plaslas admiremur qui omues titulo Japittie prefigues calua cebfarie effiuge bant, quia uigeat in fenibus intellechus.tu itads leta , €9* exporredla , 'toti tristi ttec caperata frótcyhoc noslrum opus fufcipito,ut (i.a te Juerit comprobatug, in boiniaum ora prodire nori erubcfcat. , 4-5 2» EROTEMCOCTUE: U4NTONTI.LOD. &« Hippocrates efemon,boc eft nullius tote quia difficulter percipiatur. a4. Quam fpirationem babent puerulidum uagiutt , c9» collacbrimantur,quiq aoeslitudine cg animi anxietate quoquo padLo funt aff ecli? Daruam ut plurimum ficut illi qui alicuius particule dolorem fentiunt, quia atia ad dolorem intenta ucl trislitiam, minus baurit de fbéritu fingulis uicibus, s oportebat quod tame in utiaquai [Diratioue adimitur,procofin [ummánotabilé efficit, cii; iam prope esl animans ut fuffocatione intereat , uio lentius cogit menter uis ualentior ;, ut unica titagia fpiratione refartiat,atis rependat,quod | fingularibus vicibus decefit . Sic ergo suoeffé uel gemétes, magnas cum paruis [pirationes uicifsim commutant, quod etiatn alía ratione faciunt, quotiiam per ttiocrorem calov intus exesluans,eo* inanclus ma- &ore copia, ttalori infp iratione indigere co stringit, clí in ffolidis nd nacís extrorfum ds introvfi fe calor cóuevtat. Quin c9* Slolidos febris infestat, fubirisles etit fine febre perfistit, quod utro d egregie distinguit. E rgo qui delirio fuccumbiit, magnas femper c9 raras paruas uutidp,at qui alto animi dolove premitur, paruas fpirationes magna ex parte efficiunt magna[ds ex interuallo repomumt. a$. Detés quid fpiratio magna ue] parua efee digmofcitur? In bijs qui bene ualent, ptis dislinclionem thoracis, at quatido ttaturee legibus animus tton gubertiatur, lied; affedliones intercidunt, in quibus pulmo tiimis cósfTriclus nequit aerem [ufficiéten trabereyatis adco catiigit,ut thorax multum dislin (quatur, fed modicus atr ecuellatur.at uero a(periarum arteriarum diflinclionem, in quas aer pertvabitur, cuiufds difpofítiomibus folis proportionabiliter Hae uel parue funt inf pivatioaes ,oculis intueri ion po[eumussatás ideo fecutidum multitudinem aeris in(piratiutd. expirati,magnitudineim 'fpiratiotiis iudicare es optimum; Cum enim urget neceffitas, multi affatim; inf[piramus ravfu[ds ft eadem necefüitas postulet, multum itt debalitu emittimus.atis ita cum expiratio aliquando fiat,tborace i fuam fedemre - uerti folum co» incidere permito, aliquando autem fiat iaior rule culis ipfius fort r er comprimétibus,non oportet bominem nudantes mu[culos an fint teufiinfpicero ftd fateslad eff lationem aduertere, in qua cum fragore quodam atr expellitur, t!f* "d e PRESS ^ L fort s expiratio fit. Nec euim propter mole uentris alicuius, ideo flomactuP E multis Vefertum epulis iudicamus, nam c9" qui bydrope labo rantytumeti, qu f | ee interdum ciborum babeanit in uetitre ) fed quia multa nünis iugefiiffe ati deno Ec !5.]ta cs» dein(biratione entire decet, Roy e - uelox;tta " I NN fertis cbparandoinfpiration Eexpirationi ficut in pulfibus [y slolcm.ad díaslole s Quot fun. pirationes copofíte ? uatuor principales y nideliceE WA a c9" uelox parua e9* tarda. P oftüt ficri (94 ^7 01 utenti ow DE DIFFICILI RESTIR ec TTIO N E. &6 . 49 aut ei in(biratio tttagtia eL, co" expiratio parua.uel cótrayaut denis utrads dua lis,codé modo c5 utrad; eque celevé uel tarda cótitigit fieri, uel alter.z celeréaltevatarda;penes auté quietes nulla difficilis fpiratio componitur, quote in eis nog, Juntdue oppofítiones ficut in lationibus, El. qo» queda ;[Diratio inequalis ttedía inter fpirationes fimplices,eg* manifeste compofítas. | : a7. Quadicis eftefpirationé inequalé? (Quado todo magnit, modo paruum uel . füic otyusstilic tardius itfpiramus, uc principi (piratios citati eS fitis cütra ÍG- griorjaut ecouer[o, uel quies aliqua fingulas motioniíinterfecat, at $ ueluti cotinui tat£iterpellat ifpiratiots aut expiratibis. Id uero ib ignorare cóuenit fieri fbiratio nenotild iequalé eo» inordinata,no folii i motibe una, fed e$ collectise multariz. 28 4 quibus caufis pronenít fpiratwonis iequdlitas? Ab eifdé d quibu; pulfus | cotingit fieri equales. IN ut i illis attomalia fit,ucl propter atigusTias ue] cótufío nesautobslruclioes luii arteriarit,aut propter ibecillitate uirtutis 1 Dotétzs tice. | ana distinguere arteriam, fed interquiefcétis quale accidit Jetio ribus Jedétibus pe» tilas Jepiusatteds ad loci perueniat ita (2 iteequalis fpiratio comittitur » propter angustias trachearil arteriarid tumoribusin eis cófr fletibus, uel a pleuritide per. nitiofa;uel aperipleuttotiia t expurgata,aut ab empytnate ib Hfuppurato,au tpro pur ibecillitat£viriutzs, dà todo tttoves distingamus. Jt chi refpofioné audacé in eo qui fe come, eo» urbatíijigenuiíds profiteatur, ptiméda,at i co qui fit temerarius, (c fidé tior:tie delis ationé quide magni mali; portédere dicit FAippo.ita «5 fi mi fellus quifpiz, co molliter tducatus inequality refbiret: tio proportiotiale uirtutis oblerfío " efignificat, quia uelleuicula de Caufa id faclurus Vit, finaute generofi atrittti aliquis qui uita duriter i laboribus exegerit; talé infbiratione obtineat: uirtutis facultaté qttufculis mouedi fuppeditatis, magna Lefío portéditur .in pulfibus auté t in delicatioribus dj in uirilibus proportionalis femper cori lefioni uitalis uirtutis imbecillitas uif tton demonstratur. E : 19 Fitneimequalitas (pirádi,ab alia cafa, qi pulfibus accidit tr Jouem fit. propter motione mu[culorum peruev[am , in quos primum uirtus auimalis tttotina uim tran [fundit,atás ab ilis deinde thorax, e cófequenter pulmo culus partes funt. afperee arterie ciettur « Porro uitioe muc culi ttouentur triplicer, uel fcilicet COft- . Wlfiuel tremoreaffeéliuel dum palpitant. | | | "me. Quitian inequalifpirationelaborates afficiuntur? Dolettes, c5: delirantes, qui egisti doletitzparuam maxima ex parte (Dirationem obtinent:cyebyo dsadiodum | Janper ütfbiraut, quis Magis qo» mimus id jacunt;idá; tardius tttodo, nunc ce]eyig 5 "otinifas ueyo Q9 ntagtas qua[datn fDirationes Yepotutit, duas tox urgettte atds Peruadente dolore dunittunt.cum enim id quodtollit dolorem co: gignit indolentia, o» EROTEMAATOAE LNTONII LOD. e uecefs itatem coarguat, «9' adaugtat;quod utro necefitati fuccurrit , doloré excitet - ton perferendums beevet iens tati nauis inter duos illifa [copulos: vapiturás quo cumulus ucbementior impellit,co itodo dolori adefse cupit , todo ad. wecesitaterm üuertitur, fpirationefs efficit ine quales. Dolentibus quippe affetlam particula c2 magnitudo, co uelocitas , €9* frequentia, omtia font molesta,uerum iagnitudo magis, deiuceps reliqua; quare de magnitudine multum adimit , de celeritate mi- - ami frequenti etia que fecundi aturest, nonmibil adiit, ut quod indici cst, repetidatur. [ed non id tanti est, ut neceffitatem refarcire ualeat unde ex interuallás magi adinodii (pivare coguntur. Gic c9 quibus ratio peruertitur , magis minu[ds ucl magnas ;uel raras uid autetn aut crebras, aut paruas infbiratioties faciunt. x LT ndeproucnit inequalitas feu anomalia ? Ex deffeclu equalitatis: ín utica re[piratione, que cum per circuitus deperditur,inordínatio dicitur, | ?.. Quid fignificat fpiratio iteequalís in qua fpiritus in medio ueluti interceptus cófringitur? Conuulfioues:ut in feutentijs utustifimi[criptumest. » — Quare diligentifcimus FAippocrates it pernotandís omnibus que egrotís accidunt f pirationis inequalis in progtostco tion meminerit,cum quee de (birationibus fcire maxime oporteret, pro[ecutus t) et Q uia tton erat ptculiaris morbis acufs de quibus fe folii iti eo libro agere uelle fepius ittmuit , atás ob eam caufam tiec de avítiís, uel excremétis aluiaut mulieri affectibus aut etatibus, téporibus, regíott ibus aut ci élitutioriibus atii, a lijf s inultis que per apborifmos tranfeirit, qua 4d pradicliones multi cotiferre digno[cütur aliquid in eo uolumine dicédit fibi céfi uit. 34. Quando magtta utloxá; ft efbiratio ? (Quatdo Q9" orgatia obediunt, «9* uirtus esl fortis, cz uus requirit. Saxvtitde Lr tl i RP Es s nquibus magta tarda, in(piratio exercetur In quibu dam deliratibus, atás it ijs ion femper. ' "x - nire y se. Quinam paruum tardum; infpirat? Q uibus oppido nimis calor natiuus def fecit, exhaustufds est; —— ven 5 x. Daruaautem c9 cita infpiratio quando completur?C'um dolor (9 increntt ntce (itas fimul incefeerunt. — | Soc ES Quibus ttagta c2: utlox ines expiratio*Si quis dixerit eos agnum citati refpix are qui fumo[a multa excrementa , «5 acritudite fuligino[a praedita college 7itsque tiullatenus q calore fuperari euincids quiuerunt, ficuti ec fumus ab igtt» '* mea ententia nibil deliguerit, SEEDS E T dit 1 i» Quinam maxime magnum quid co tardum expirare cotifueuerunt * Th m deliria fuf ds deds dementant, —— DE DIFFICILIRESPIR OKTIONE es ges. 4o Quoi [olent paruam tardamás expirationem efflare ? Quibus nibil air | X ox modicum de fumofís fuper fluitatibus collectum cst. 4i. Daruam uero c9" udocem expirationem quando contingit fieri ? Cum eoe fumidis llis excrementis nontibil cumulatum c$1, c5* dolor alicuius particulae que | ad motu thboracés protruditur,perurget. | «2 4» Quiduocamus rytbmumin pulfibus aut re[pivatione $ Proportionem que ex collatione diaslolés ad [ystolem, uel expirationts ad in[pirationem proucnit. 45 In be due repirationis partes inter fe aliquoties euarient $ N ottiutido id accidit,ut pote fi calor innatus multus fuerit,at uero [purius c9* excrementofus pau cusyin[piratio magna erit, fed expiratio parua, vuvfuf. d /fí. contrarium accidat » ut genuinus natiuu[d calor fit inbecillus, apprime autem multum de excremétis accre uerit,nibil mirum, fi cum mitittta in(piratione grandior expiratio fiat. dm 44. Guntnealie difficilis pirationis differentie compofitee ? Sunt alie quatuor preter iamdiclas omnium utilime ad quas omnes tam fintplices $5 copofítas veducere esL,uidelicet magia e frequens, magia Q9 rara,parua c2 frequen 5par- ua q9 rayaydue quippe oppofitiones ad fcinuicé collatee, quatuor differétias con- Slituunt,ut nullusc opinor )tton tiouit, quarum prima calorís intenfíonem ati nectfeitaté cum uirtutis roborc oslédit. fecüda in deliratibus accidit.tertía dolentibus - parte aliqua fpirituofam adest, quarta magna necefitatis immitutioi e ffanificat. 45 Flarumque deterior eft? Cum, ulla difficilis [pivatio periculo caveat , illa: omtiiuttt exitialis Ce ptfsima est, que paruitatem Cut raritate babet, propter tiim vefrigeratiotiem cordis, «9 calidi innati abolitionem confislit,que pre »fentaneum periculum folet affe reat uero uel delivium, ucl inflammatio in pectoris partibus, ucl dolor ut rala fitit; leuiora certe [utit , 6 que malum prefentaneum inferant, ftcuti perfriclio membrorum d. quibus uita oritur , que diclam iam [pirationem. attolitur. 4c Spirationetm paruam C frequeitem quis affedlus committere pofeit?T)o-.— lor o: atigustie , cum autem de dolore loquor , illum intelligo qui in partibus cum thorace dimotis con[islit. Porro qui propter coarcLationem utfcerás tales in[pira-- tiottem obtinent , ij omitto C2" fEertunt, c9 roticbos cuim [pirant,edere uidetur co atoft ttifi vele ceruice fpirare pofsuttt, quia propter directum pofitum atis figuram - organa. dirigatur , ey particule: [piratiori de[eruientes alie ab alijs ininus coprimatur, co aggrauatur.quia uero propter loci atigustia "ott ttifi 3odicil de aere Couellere pofiit, ideo c9 frequétia additur.Sicdolor primo [pirationgs efficit par Ultate quia pre dolove nequit in multi distinguere tboracé atis mediateparuitate G v9 EROTEMACTOUKE UENTONII LOD.ee frequétia additur ut vepenfet quod per fDirationis exiguitatem fuerat fraudatum. 47 Quamin[pirationé uocat FHippocrates:cií quibu[dá egris affuifee fpiritum afierit S pirationem paruam eo» crebram . Sic fpiritum (üblimen nuncupat [pirationem paruam , quaft que in alto befitet, nec de[cédat in imum.[pirituofi uero uocatitur ab co tam qui parum 9 crebrius. ín tf biratit , $ qui flatus multitudinem im corpore aggeneratit, es | bo 48. Quareidem auclor in(pivationem raram uel etiamnum magnam,ofcitatioaum vemedium fanatorium , at uero paruam co" frequentem utile efte ijs quibus que circa cor "pulmones frigore obriguerutt : constanter affeueyat ? (Quia qui ofcedine dislinentur inbiantii, ij waporofo crafeodi balitu in mofculis cotento quem a fe excernere titiituv crebro c9" frequéter in(pirare coguntur, R. aya igitur Diratio ideo ijs utilis cenfetur , quia est. fignum pa[éionis in contrarium permutata , co tatio cau[acfl mibi credas eius aff eclionis famatiua. Cy udido enim fpiritus diu vetinetur( quod quiraro (pirant,obtinent.) omties eiufmodi affectus itttegre per[atantur . Sic q9* atbletee expugnareuiatds ulcifci uoletes aliquod bumidii aut balitit in tenuibus meatibus exercitando accumulatum ; (biritus cobibitiotien ujurpatt. ad eum modum c5 fíngultientes , «* patidiculantes , «9 multum exercitatos vetem tus (Diritus ad [anitatem perducit,excernens quidquid itbeferat, Porro crebra qo* paruainfpiratioyut quee cuentilet crebro flatu, c excalfaciat vefrigeratas partes, qevito vefrigerationibus uifcerum prodeffe dizmofcitur. INec aliam fane ob caufatte c2 aloiofos, «9 tees, eo" decoloratos ad iracundiam prouocari Hippocrates có menidat quam quia calor ffc excitetur. Faciendum uero id cautius esL, c* quomodo gounafía queda que infit caliditate uigorare funt nata , ex interuallis quibufdz obferuata temporis opportunitate itiiungimus , fíc «o* predictis affectibus iedendéscrebram in[birationem non pafeimc utfertur) fed conuenienti accafiote fefe cotimodum offertute,atá; in debita menfura aftumemus. ido 49. INunquid magna, cy parua, co frequens, eo rara e» tarda;ey uclox in[p- "atio fe [olis fingula denotare pofeutit, quod per illas quatuor (piratiouds diffcret- 1145 deficwatuy * Minime dislincle magna fiquidem, deliria , c» twecefitatis incre b Ortendit.parua dolores alicuius fpirabilis particule uel uirtutis imbeaill- : teen CUI decveriento neceféitatis fionificat, fic rara boc ipfum c defipiential P. m kids frequés dolores e facultatis augmenta at; tieceffitatis demo cd opor ER. tardaijs qui defipuerunt indifferéter adJunt JA erutm p i: Has aD P altcrum fignificent per illas utiles quatuor e? Pi IM redditas, quee distinclifeime dolorem co» tece[sitatts aug» »»DEDIFFIGILIRESPIROFTIONE €« 5 uel decvementa, co uirtutis difbofítionem, c9 organorit figtificant a quibus tribus completur refpiratio. : | $o Suntrealie differentie difficilis [birationis compofite Sut alie quatyo, uidelicet frequens c9* udoxfrequés cy tarda,rara cz utlox,rara c9 tarda . Fe ttobis parum utiles futtt , quia aut nibil certum ab ills pronuntiatur , uel quidquid áb cis colligi potest, id ante per quatuor priores differentias cognofcere prieuemimus.dNam frequens uelox d; fuperate frequentia, utlocitate auté parum ab eo quod eL fecundum naturam permutata, c5» doloris c9 necefétatis incrementum demon- Vat.Sin uero a naturali difbofitione quee illiinerat, difcedat,atds vemoutatur ma gris uclocitas d frequentia.fo lam neceféitatem intentam efte fignificabit, uerum banc ottitiitto Tha nitido comitabitur, illa paruitas, do obre nibil magrs ex bijs babes, q$ quod in fuperioribus differeutijs,ex magna e frequenti, O* parua eo» freauen- | tiprejagiri didiceramus. ad eum modum frequens Co* tarda uincentefrequemis, dolorem folum demonstrabit . Jf equalis fit tarditatís vecefeus , dolorem e2* minu. tibticm necefritatis indicabit , maiori autem existente tar ditatis fuper frequentiam | excefeusmagis inmitiutam efte necefeitatem, d dolore molestaveprepfc cribit. at utro rara utloxdsinfbiratio quibu[da qui a rationis orbita dedlinartit,apparet , «9» ubi adJunt neceftitatis augméta . Similiter qo vava tardai; quibu [da deliratium ines, qo ntctfsitatis diminutionibus, que omnia cum pulcbre per quatuor prea[cignatas ditferetitías noutrimusjfit ut barum nibil opis babeattuis. | : 2 sr ' Quid fupra uirtutis animalis imbecillitatem precipue ficrtificat? Ex inequalitate (pirationts difficulter boc poféumus uenari,aliter delicatis aliter farmi acré. «o fpirationem defignantibus. Der narium tamen pitnulas certius batic vet AUCH pari licetam fi narium pintiule in aeris attraclu couendicent, c9 auxilientur, ati cóiucatt, ficuti quando diduclo ore aliquid forbillant, id uirtutis imbecillae finit ecl non temerarium . Similiter eo fí cum tborax contrabitur,mufculi ipfius non eum paulatim constringatit, ed decidere ueluti emortuum perimittatit, id quo $ uirtutis animalis oble[ie non paenitendum avguretum 5t. : sz. De quietibus quid [cire operepretium est d (Quod fi infbiratio csl magtta; quies cat praecedens csl bycufs, CO nc ura. oic (9 derefDiratione fgitiendum, | dita tatrten ep licet qo in[biratio Q9 expiratio magna frequf. ds effici pofiit utrads refpectu alterius c2 alerius quictés talis tuticupatur, | | FINIS. G iüj ANTONIVS LODOVICVS. DID.4CO MEDICO. m. : zcmre p Eminime nuper tibi pollicitum effe ut librum quem de (pirationis Ey ofa ex Graleni fentétia cópo[ui;tuo infcriberem nomini. Et es fa- $ ne bicmos receptus apud eos qui ingenue atis fincere philofophie Jf(udia pertractat ut tte furiofo quidem aut temulento gladiit de- A — | pofitum abuegét,ne fidei quoquopacto uiolatee avgui pofse uideat tur,atá; becueluta caufa fuffecerat, ut tibi bocopus dicarem , fi modo quiciós qui uir fit bonus co» boneslus promifeis [lave teneatur . Ged accedit aliud multo ualezzius,cur tibi inprimás boc quidquid esl libellinuncupandii céfui , Nullus tz alienus esL qui celeberrimum didaci tomen no nouerit ob egregias curationes quas pafim per tot& urbem à te fieri co iciunt,ut non immerito paradoxopoeus quida perinde ac ttosler Gralenus appellari merearís , ci paradoxa q9* peregrina preter opitiiouem faclites, nec und laboratibus inanus non ifalubres admoueas, fif ds ortmino( ut dicere audcamus ) corporum princeps c medicator:qualem uult medicum Plato, ut in refpublicas admittat, ton autem ntímularium quépiamc ut fic dixerim )co* pecutiijs congerendis auide intentum , qualem te nos omnes cfse cogmofcimus. Quodfi és cXLoptimus medicus, ut idem P lato in politijs Jeribit, qui plurimis eo depraua- | tiftimis corporibus fuerit conuerfatus,multo[é; cum fanos tum eros bornes inuiferit Quis teiure melior babeatur fiui cii fis profeuche pandocheiue praefectus ubi in tiumerés ittorbísyatés omrigenis a[J ecla:infiuita pete popularüf multitudorecipitur,ut immedicabilii malorum a te auevfloné accipiat, nullií non indies egritudimié genus inuifas atds ueluti morbis propulfandís natussomnia falutis impediméta, qu£. . debitas fuucliones obire probibeut (ín quo cófísTere morbi Gralenus teslatur ) elubervimis prafidijs remoutas,ut fi recle fupputare,nec ingrati efse bomines uclittt; quanto maiore tibi laudé( d apollini co* afclepio uetustas) detulifée debeat?]N att ajclepio immortales babueriit bonores, q unii bomin& auro tamen( quod tton tacebo? £c diua letalt uite rtuocarit. P odalirius quodi e9* IMachaon buius prole D o caufa 4 Grracis fiit celebrati, ds qp egregia in bello Troiano (ut Celjus p ll 105, €9* E-Toseyius iti referiit ) fuis comilitombus operam ttauariit,ci tame T1 05 IObos degelfers, fed tantíi (bicula eo» teli aut (agite emiféce cu ides fi du à JA uc »J* gt «E €Jfi ife fp uulneri infixee remafifsent ore Jugentes atri fatiguinem in particula cütentií ext" beretit , atds ulceys VADE d dco a icut eld j leuando » 4t etiam pbarmaci quppiam dolor S e;pDE SW RESPIRJOKTIONIS. e6 sx iollis qo* accotttodati afbergerent , [ed nibilo tu illis inferior 65, dui tiom unum aut alterum a thorte liberas atis reslituis,nec uulnera tatitutit, fed etiam qui in alrit - até; profutidum incubuerunt, uifceribu ds imis fefe condiderunt, torbos niedic.sss,. co ümmodicos à funesto interitu eripias,que quidem in caufa effe potuerunt cur te potfsini boc muniére dotaremus. e Addidiin calce alia etía nonnulla ut uaviii "ma- | fs baberes ttoslre in te obferuantie argumenti, Tu igitur bec grato animo fufci- - pesci per tiegocia licuerit leclitato, elixds co fans femper bene uale. E DE VSV SPIRATIONIS ER O- TEMKOITO£ 4QEN TONII LODOF ICI dn quibus a qua uirtute prodeat re piratio, C SUA mutirs gratia ft fecundum Craltni Jeutentiam R3 x e fufficienter exponitur. ENS C Jl "Diratio cula ttaxitite intevesl ? Ip fius uite, extemp Io etim tori: mur i 'fpiratidi officio priuemur, quo modo uidendi organis, aut Lj quibus audietidi facultas datur fraudati:ijfdem ipfis f: uticio- 2) | ibus Ledimur tec cernimus, nec audimus. Res ume l2 Quonam maximeadve[piraduim indigemus: Aeris externi jl tu ficuti igtis medicrs cucurbitulis occlufus co uel queecit flamme exteriores, fi frigidi aeris commutiloue interminatur mox extinguuntur - Optrepretium itas esl, ut ex ijs que flammarum globis extertis accidunt , de infita tiobis caliditate : vatiocitiemur at ds iude [piratíonzs ufum aucupemuv. —— c sspe s 3. Quibus modis cxtingumtur flamme exteriores? IZel calce circillimitae,uel bal. titavum e lui, ucl [olibus feruidis, ucl aevi imntodice a|gido expofítee, ucluebementius uentilatae,utl copia alimenti Juffocate,ucl inopia extindke atis marcefcentes,— 4c Quuotup lici eget ignis motu ut Jaluetur? Duplici.alio ad Juperna, C2 circun- - quads, alio ad radices ipfius, quod binc liquido cognofcas, licebit. IN a fi ingentis fas cis altam partem accendas,tott multointerp ofíto fpatio , imas ardere c9: flagrare uidebis. Similiter fi extinclee lucerne ajcédeatifumoyad fummum, aliti igriem ad- ' qnoutas iterum lycbuus fungu| $i Juccédetur, quem extiuxeras; quce uullo acciderént. inodo jfi ignis tatum ad fuptriora reperet,e9* non ad inferiora; Fuit aytem ttcefeas. vius lic motus ad intra , ut. celerrime gigneretur . [Nam cum. femper. NS ONUS abeat, c9 proximum aerei difbergatur , nifí Celerrimam. qneytionenm obti- "rer, minut fufeere pof et « C'onferuatur utvo flame itt acre stiediocriter. G ili AN ur "dE NR 259 EROTEMOLTOE (KNTONII LOD. ec babito , co» cur ron immoderetius euetitantur , cumás fomentum non plus minufue Juperfit quo alatur. INam calor immodicus, «2* motus utbementior igné ideo extittguut, quia lationem ad. exteriora maiorem faciunt , frigidum uero «o* perflaus fortior, quia flamma intro condit, 9" interuii motum intenditideo extingui cogit. Dar itaj; esbut innatumcalidum vefrigerationem ideo expo[cat, ut todice infuffle tur ioderatamiq, re[rigerationer ab atre fu[cipiat y intereat uero cum aut [anguiteo aliméto deslituitur,aut itttro,extrauc ferri probibetur. Sicut lampas utl olto, . uelacvis cómerto fraudata,ucl altera motionii fuarum expuncta, Motionum etiim cótrariarurm fibi inuicem fi uccedentium altera pereunte alteram quod perire neccffees. Cor fungo umbilicoue lucernee fimile e$t, [anguineam maffam oleo compavem potiito , pulmo tatio organi lychuulds inslar cucurbite medice cordi extríacus circitiacet,ueril cum infpiramus, expiramuue cucum bite pertritee.cum autem "fpiritum cobibeus imperforatee conferre pofsis Gicut igitur cucurbita pertrita dgnem non extinguit,externum aerem in|pirare potentem, at uero farta conclufads perimit. Sic e nos uitam finimus fpiritu occlufo,quia pulmo'nibil de fpiritu admit tit dutem cordi vefrigerando tradat, [icut cucurbita non pertu[a existens. s Eslntalia [pirationis commoditas? Est ut quidquid in fanguine:furto,fuligi- ni fauillifue efl proportionale, excertatur, quod uel ex igne externo condi[cas. IN& camim nili cogita, quee iridibus multis ligeis ingeslis extín gui -periclitetur ob fumofi excxememéti multitudinem, qui exbalationem not babeat;banc fi aperias ubi fumorum copiam expirauent , multum i; deaere frigido exbaujerit late exardere, atd; patidi, fubitods enucare ignem, mon fine animi uoluptate (pectabis qui iam fac- . rat periturus , Sic 9" in calorenoslro natiuo contingere baud. di[Jentancum alie- Mumecsb e m o5 mis » s. Quo paclorefpirationer refrigeratidi caloris gratia induclam autumas, cure illi qui per bibernas nius iter fecerunt , refrigeratids funt, in[pirarc appetant , C tamen vefrigerio noti egeant,cum pene omnem corporís calorem fi ffi tiertter babtdt | Yfricerstum?R efpirat ij quidem, fed modicum quid, «o pev longum interuallum- Pvam modicys aff latus tion folum refrigerat, fed accendit eo [u[citat corem 7*t A debiles flgignag uettilabro fumpto confouemus molli afflatu Estautcm to. , ii tuum refpirationem vefrigerádo calori cordis adbiberi,cum et - ia ess od s fenferunt, » nectfearía . INam apud cor calor id | ji DT Es [jer dius per reliquum corpus deffitiat. Me om | uid graue olens balitus,aut a lucernaríi extinclu , aut € domibus periterusiatis dealbarifGs erumpens , auta palustribus lacunofifds locis ; ati ba " o» DE RESPIRACITIONIS F8 t, s | 49 vatbrís feculentus odor fublatus uita precipitet,cum tion proptereg rtfbirationé ufum impediri fit nece ef? & n quiaC ut putat FTerafifIratns) aep i, v dif) ofitiottbus exiflens tetiuis,non potest in corpore cotiteri, nec ín 4Yterijs, «fn potius nugatur quidem ille , cum avteríe ton minus tííc pleue d cum libereanimz. refbirabat, ulla ttoxía qualitate aere affccdlo, eius opinione statiifesTe redarguar, : Jllud uero magts exislimandum est, efte qui[dam verumproprietates)fuapte ui oc. culta toslro tatiuo calori toxias ats funcslas,ffcut cócedimus cfse quafdam qualitates, que frigus; uel congelationem, uel marcorem, uel membri. Tféolutiotem fine «aliqua ratione percepta inducere pofcitt, INec hoc magis mirii uderidebet quam $ &orpedo immifto per tridentei gelu , matus pi[catorum torpore compleat, co sz. ritus lep us a muliere Qrauida confbectus, abor jus, ttaufeas, redundantiaf $ flortachi efficiat,bomines autein qui eo in pasTu utatitur ititevtant, eo pi[cem olezz; aut ; d pastitaca ttavís illt quos mordeat ; uitam adímat, eademds fí figatur in ayboye quertia ficcefeat arbor , bomo liberztur. quarii quidemreri qualitates tota fubsLz. tla atd f becie ut ttobis Juttt pellentes co aduerjattu vita aliarumverii natura, uto uinijut frumentorum,ut legumitium, tiobis amica c9" familiarifis esL atds COQftata, $ "Propter quid qui in balneis morautur diftoluitur , fi& amplius per. Sliterint, | "itat peruertutit C) pia calidiovem acveq it i[ birant,cur frigidum o porteret, — e GCedeurmulti egricum pluribus diebus contituis ad balntas fudoribus iudi- L centur tton tamtn uite colopbonem imponunt £ Quia plus adiuuatitur bumove per — fudores excreto, qs ii fbiratiote ledantup, ro — Igitur ex pelui fubiecta fi quis calidze aque afcendentes. balitus ove accipiat, perire eum at. fit ttecefte , uel fi folium minime ingrefeus in aere balnearum diutius - commovetur 2 Inieribunt ij quidem ; qo [ion contingat, id erit it caufa , d. multum iterfit ft qus toto corpore tttale infpiret,aut orefolor IB eim m Quuamobreit duplex ille motus calori noslro natino fuit neceféarius ? Quia ft exteius tatitutm téderet; facile distraberetur, di[cutereturds. INam totus ad Ext» - iffipave,extinguereds esl natus, Bin uero titotum ad itra Jolum fortitus efeet, 1- - demquicfceret , 71 igitur "femper tttobilis permaneret , uteris el est motus tributus, Nam mediocriter extinclus,co* mediocriter accenfus fe mper talis permanet, ingids inotu cietur. Porro motum lum interiorem propter frigidi portiotiem ex qua est contemperatus,obtinuit. | 1x73 | ES Xo Qngare quibus orís [piratio lodice obducta obuelatur, ni ogg, intev fuperos. defimunt morari? Quia adbuc tton ttocctur fbiritus.tales enit Junt, quibu: frigidus inbecillu(is calor esL fufficit lis tttodica, c9» rara in(Diratioyaslubi malui pira: 4 o» JNTONII LODOVICI &« in corde tgnobilem,uilifsimamds efee ullus fimpliciter ignobiliféima intelligat. INec enit el pavs aliqua corporis, que nà fit pricipalior omtibus tibie &9* matus par ticulis fed principales quidem fimpliciter futt omnes: quia uitam primario influxu. tuentur deinde ad [c inuicem comparata, banc quidem earum magis, banc autem mi nus talem efee intelligendum est. Sed conferamus pedeni,accedamu[qs iam propius: differamu[d de numero uentriculorum cordis, quoniam tton alienil a toslro inslitu . to tiegotili boc esl. C'or duos (pecus, uel finus,uel folliculos c utciíds enim tromitia- ve licebit )obtinuit.finisler altiorem fitum obtinet, co furum a[cendit , dexter deprefiiorem fibilocum confciuit, multo; defínit inferius:uerii circum[criptioné pro priam fepius babet , v" paribus cíí /finistro uctitriculo fedibus fpelatur. magis quidem in atimalibus magnis, ut bobus;equis , «5 carte Iis , multods magis elepbantis. quado; tame q9' in paruit . J^tde quidam( ut feptimo de atiatotnicis agerefeionibus dicitur )cum gallii dijs Jacrificaret inuenit cov duos uertices babere, nam dexter fpecus fetollebat in altum:quare augurium ratus;tuntiat Craleno fe dijs facrifican do,duo cordainuenifte in uto animali. J/erii nec duo erant ut putabat [ed dextri fublimis ap ex;circüfcriptione babebat propria. Sed nó abfurdii fuerit quid, friteles demumero uentriculorum cordis fcripferit , meminifieiis igitur tertio departibus animalium capite quarto ita infit. JAentriculum triplicem cor magnorum anii alium babet:duplicem minorum, utum ad postremum,nullumá; eft quod fine ullo . wentriculo conslet.In eundem errorem itcidit (9: P liniys undecimo de naturali bi- - loriadumzit.finuoo [pecu cov 632,09" in magnis animalibus dupliciin nullo not gémino. Hac ili paulo ofcitantius,illorum tamé fententia pulchre Calenus. [ummus au&lov reprobat fexto de ufu partium, qu&obrem faclurum me boc loco plane oper:epreciif arbitrov:c9* ff uerba Galeni pretexucro,ubi is de AA riflotelecquéut imbeaillum pullum maiora animalia: difcerpit,atá; dilaniat )ouation&, triumpbilfo, atá; tropbeti aclitare uidetur. INon vecle( inquit D "]frisloteles dislinguebat mul titudinem uentriculorum cordisad magnitudinem q9* parultatem corporum redu-. Cens eoru fruerum , tiec enin traximis quibuf; amimalibus [unt tres , nec mirffiis e$t unicus , eandem enim ad unguem c9 exacte babet cordis cottslitutionttf Jiructuraue maximus equs cum minimo pafeere, co fi mure diffecueris fiue bout» f v animalium,uel mius adbuc mure,uel maius boueomtibus P 4 signo sucg uentricilorum,o* reliqua cotiYlruclio cordis cadet; Er 6 a nts Cc i corporis refpiciens natura: permutat organoru im ifferentia, fcopus illi co" intentio in conylruclione partic d babetur, Ibfafi vurfus actiones propter utilitate ucluti finem insTituit. Jud Mes | qui op LIBER. DE COR DE. «c i quida efficitur mirabilis, cii fibi ittuicé accedant acliones «o utilitates, Quaobrem. multum adeo conuellenda illés est aurís, quialiam eo» diuer[am ingentium co paruorum animalium conslrudlionem avbitramtur:aut alias demum particulas in hijs reperiri, que alijs non fuerint cócefsee fibi perjuadent, cum ratio exigat, q, oiu atiittalium , que per (Dirationes uitam coti[eruat : eadem fit uifcerum pofítura,, idés numerus:quia par esl utrobids finis necefsitas Sic igitur Gralettus anteaqs ele. phattum fpeclafeet , ad cuius diffeclionem. (beclaculo edito Roma conuenerat, mullum difcrimen repertum iriin uifceribus illius tam ueste molis audéte constan | teris afeeuerauit, e illuc cum dífcipulis profeclussadmirantibus Cuti Chis ofcis magnitudinem,(due tamen latuerat medicos Jipfe in medio corde 0$ illud.oftédir. Ex quo receptus iampridem error veuiticitur illorum qui T UIUEUI cordi os illud aferibunt, quod in omi atimali adefiec fi modo auris uitalibus ue[cituy. ) tiectfoavüt esLut fit aliquid,cui ceu futidametitoc ueluti retinaculis udentibufd; ad petram nauis alligatur ) membranarum vadices , arterialiumás taforum exortus innitantuy, quos fequi debet, qui fcindereveperires os illud uelit : quod penes cordis umbilicum, sedium; efL]Non iniuria ergo( ttt hercules) Galenus Af rislotelé nafo fufben- ; dit adunco,deri[uid; babet, cum dicat maiora aninátia tribus uetriculis praedita, minoribus duplicem inefte, Si enim ita rts baberet, bonum profecto fimiliter eftet, fi QQ matitium digitos ampliores facli plures, breuioves autem, pauciores baberentus J/udenafceretur rifu dignifeimii fpeclaculit,cum tres uerbi gratia digitos baberet, therjites;alax fepté, eo plures adbuc ijs achilles acupedius.alcides autem utiputo) - dinge s Iogiffima nocte genitusc cit D boebus per triplicé diem radios nó ftiit telluri sumen offores iulori, D olyporiíó;,feu afellorumc qui fub bydrijs aquavü tia[citur ). pedibus pofsider et. Elephasautépar effetCopinor )ut quatuor rura fovtiretur trí tantum bos,equs duo , afimus nto pede uiueret cotentus, Sedit beec que vifi doctis excutit obliuifcamur; vedeattu[is illuc unde deductus fuit fermo. Ci binos cor ba- - beat ucnitriculos,uti precedens fermo expofuit;pifcibus tantum finister uentriculus. : babetur uec in dextris est aliqua amplitudo , quia ttec pulmones ijs tributi fuerunt, quoríí gratia dexter uentriculus constitutus XL (o propterea quibus atiumalibus ttott esl pulmo,tec cor babet in ijs duos uentriculos, fed folum eum qui otttiititi avteriavum motus dux esl. pifcibus aute ci nullatenus uti pofent Uoce, ut qui it pro- | fundo ptlago;imi[ds guvgitibus effent uicluri quibus aftiduo tiatanit; c» demergui tuy Jita ut aerem ad vefrigerationes cotiuellere noti pofeint tum etiam cum frigidiori fint temperatura praediti, aut enim. tullum aut omuito paucum fanguinem bav H LI ' LJ L] ; , à A [3 "X bent , ob id ticc cor eorum indiget magna vefrigeratione, nec cis pulmo fuit faclus, à; . *» ANTONII LODOV'ICI ec fed constructio branchiarum que uocantur : ipfis pro pulmone minislrat . Sunt enim multis e» fubtilibus foramimbus branchía bec pertufa co perforata, que quidem atri. «9 uapori Junt peruia ,angustiora autem Q ut aque craffitudini pate[cant . Gratia igitur pulmonis cordis dexter uentriculus Cofnparatus d ttatitva cslcum enim pulito egeret trutrimento, fanguis tia cordis dextro uttriculo tttittitur tang retaliatio, «9 retributio quedam, ueluti boTimentum ; 9 benefici premium offertur, pro fpiritu cuétatiotieue , quam ab illo fufcepit, Sed occurrit bic ttobis prius questio illa imprimis difcutietida, de ordine productiongs membroruti principalium,nam cum a multis bucufds fit pertraclata nec ulla fit, qua frequétius d ttdicisin ore babeatur , ullus adbuc quefitam utritate afcequi adinuenired potuit, fcd porro omnes,ab albods declinaruut, dutt pari cofenfu pedibus manibuf. $.fitc ulteriori exatineyin fentétiam LH slotelis difcedit, dicetitzs, cor primit omnit. confortmtari. Nos uero ex Gralenitbefaurés, quem femper fecuti fumys, cuis jid las atás myrotbetia veuoluere fumus afeucti , totam banc difquifitionem breuiftine | tlla inuidia abfoluemus:quidd; pro comperto c9 explorato habendum fit plauif- ; fétte xponemus. L/oluit evgo Arist.cor primit omnii gen cari, atás ab illo deinde reliqua omtiia tnembra. produci, perinde ac fi caufa illaat d auctor. [imulac illud. uifcus effixi[fet,exiens a cóceptu illi demadafiet,atds pref. criberet, ut alia etia veliqua generaret,ait precttrca ipfi uelut ifihir emacipatii a pat rcyregere ac difbenfare toti corpus.Sed praestiterit uerba ipfius ex feciido de feneratioe atimalittapponere,ut dilucidius quid grauss philofopbus 'Jenferit: inmotefcat. Corcinquit Dpri-- . miaclu fecernitur, quod nó folii fenfu ita fieri colat, utvietiam ratione.cum enim. abiuncti id esbip[um gerere gubernare, co difbenfare debet, perinde quafí fihus | parreematcipatus;feorfum di collocatus. Itad:principiii baberi oportet: à quo eti. post ordo membrorum difcribatur: quapropter cor primum dislincLlum it omuis bus inf icitur atiinalibus que: fauguincm babentd enim pritcipium es c» fímilarium, c9 difronilarium partium,eg rurfus. Fit autem primo principii quod in fait Quinto gcuere cor est, in ceterís proportionalejidé; effici primum tton nodo feu percipitur, fcd etiam q. per obitum uita bic ultimo dejicit . Euenit namá; in omni- | bus us quod ultimü fit, id primum deficiat: co quod primiid ultimir. quaft ratur COUtrfiong reducem agat,c9* ad carceres unde prorupit : redeat, baclenus . fi yifl.- ubi ir la ^on WHhatur, q.i dodi ta deff iclat i L Jubob[cure [entire uoluit : quovii primit et;q, cor primi omnití cófo Et Id e» fenfry coy ratione tot ob[cure percipitur , feciídii q;abipfo utp?t^ .— e Geniti,vveliqua omnia exoriatitur c9 difbéfentur tertii q, ultimo 9 — i: corde , L7evi; | fi ueritati potitus, db bomini patrocinii feramus,in om^ — 9*9 LIBER DE CORDÉ.« g ttibus bijs tribus Arist decepttiefee atéi ballucinatum noni indigne prontiabimus; INati quod ait cor primit actu fecernizappartre ad fenfum, falfum id e Lec enin it aborfibus,quiprimo menfe protrudittur aliquid per[picuo manifestoye fuper ca ve pofeumus doctri, duoad 'fotus inarticulatus permaniferit;co* boc ftue difcecTio ip bomine , do in. animalibus bominti fimilibus exerceatur , quando. autem dearticulayi incipit cüceptus,ut apparet in aborfibus posl terti menfem explofís,licet alice par- 1ts circii|criptionem matiifesla tion babeant , prope etamen inuicem collocstee bae trcs attütttalis particule uidentur iecur fcilicet, e" cor, co cerebrum,in quibus iecur. veliqués ambobus maiori quatititate preminet, multods ab illo cor. 5 cerebrum in. magnitudinevelinquumtur.non ergo [atís clare potcst » (uatido cor. prio incipiat coformari.S ed c9 ratio conuincit,nulla particula fats intrinfeca fieri poffe. prid due ute, cy due arteria que utitibilici castitui t ?j producantur, Egtbat | quippe unaque particula foetus tam in primo ortu ati coCtptu, ds in omni pos1 beceius difbenjatioue chueniéti aliméto.mullit aute [aguitieaut aptiusaut CQuetieritius est; quod fibi à matrice per aliqua uafa perucuire niecefee est ft illa debeat geterari: ergo uafa perque Janiguis a pregnatite coutllitur ad generatione uiJcerit;prita onmium cüformabuntur . Q uad fi uclit illud quod primo coformatur, reliquas. fubinde Producereparticulas, periclitatur botius "I,riflue uttas q9* arterias que in primis generantur, ifi, quoi; membra: producere confiteatur:quod. adeo ab[urdii ctt mpugnatione tot egeat. tenendum ergo est d uttice C9" arterie uiibilicales prime omnii geney antur ex femitis ceniturgue fübstantia, cum ettim corii cor-. pora alba fint c9 [anuitis expertia 2€x ullo comodius dj ex femine poterat gene-. rari,ut pote quod ex feip[o multumleutum, co lutinofum existat. "Dol uero arterias cy" uenas primum quod conformatur qo effingitur esTepar,ceerrimam nds babet boc ui[cus ex Jauiguite geeratiotterm: ut pote quod fubslantiam illi perf fimi limam obtinuerit, ff eni fati IGWittetft Ex ula fecta profluentem in aquam inediocriter calentem incidere permiferís illis epatis [ubslantiam. contulerss, pror[us adfianlem concretionem,coagulationem (b babere deprebendes , boc itad membrum faallie coagulatur , atis compingitur , tam folum ob id q uteri corpore foutatur., boc patitur. uttde eo? bac de cau[a quia. fcilicet primo productum esl. proximius utero grauidee alutod; locati esl iecur. Dreterca cic ut ttdici otftfits (9* pbilofopbi toti uulgavis nominés teslantur:qui no drachme illius Gocratice difciplinz. confecuti futt.) foctus quoufis fit perfecte conformatus ,plautavum vity moreque difben[etur ; iatiifesto cotiftquitur , euim. nec arteriarum betieficium in prittovdio generationis necfsario requirereyttc pulfuum,uec Cordis opera.itidigere, duéadimo- Hi o» ANTONII LODOT'ICI. «e dii nec platte. Sed operepretium esl ut conceptus ad itiflar caudicis, trinci fli pitéssin prito quidem tempore breui[fime augeatur, ci autem iam manifesteconpt- — vit dcarticulari maius incrementum [u[cipiat, «9* tandem maximum cum atn inte-. gre fuerit dearticilatus.plantariids uitam per omne id tempus «litus fcilicet, inaueufis folummodo pera gat, P osL utero epatis productionem, cov deinde confortiatur deinde cerebrum , quod recla ratione posterius omnibus faclumest , quotiant fcilicet nibil cotictpturm atiitital cerebro indigeat,cum nec uidere ip[um oportcat;nec audirejti ec gustare nec olfac er6tiec fe en ijat ionem tacliuam intus exercere, fed nec ut manibus , pedibufue aliquid operetur ; aut munus aliquod ab dleclioue procedeus obcat,itdum ut phatitafíam,aut eslimatricem facultatem;aut vitmoriam exerceat; ulla necefeitas cogat, TD osterius igitur aliquatito 527777 cerebrum » t uero omnes fecii particule Cof formantur ; ip[umds os Capitis omnibus alijs offibus posterius coagietitatum, compactum est. eo obidiuxta finciput «deo imbrcilluni v» cxile esLut in tuper natis infantibus cerebri motum non folum taclu fed etian uifu percipere liceat. Quo ficut altricis quidem atiittie officij pueri ualétiftimis utatur. fec cidario utro quoad vobur ijs quas d cordeacciptiit, ia aute ünbecillibis fjs que dcevebro pre slatur.ut qui tedii currere aut ingredi, fed nec erecti cofistere poftít.mul £oauté ittagis ite quid ex coferentibus cotticciare,uel difcerejuel ttetoravi aut alicutus fenfilis affeclionés, ucl logice fpeculationis babeat. atá; bune orditie produélionis trium membrorum principalium tton folum in spulcberrino illo libro de c&- formatione fectus Cralenus ita Je Baberetestatus est, fed c5» decimoquito deufu par tiun id per(picuo infinuauit:ubi itt battc fcribit fe eutétiam, E51 autem non minus adqiratiotie digtta magnitudo epatis, in embrijs fTatim, co iter initia quando primi est euidéter qo liquidouidere unaquás particulari fatus coformata fed nó tinus co" uf ad partit, magno quide igitur c5 ant liori metro in proportione 2" re[pe- &lu ad alia fuperexcedit iecur ín primis téporibus,non pari auté nec quid cotemnen duree u[iiquo tépus pariendi appetat.cofequenter uero cerebrum 9* cor sagnituditie fuperant y it ordine ad veiqua membra. boc autem ideo euenit quoniam ueta" Yit quide principium epar est, arteriarum autem cor , teruorum uero cevebrutte Ex itur crat,ut quéadrodum dotriui fundamina , ttatiigio carita; templo crept-. Jie Modi aytifices pvimii pangentes, deinde fuper ijs tuto opifitia ericít, ad tut" em modii natus cnim liii a proprio &* peculiari pricipio tuto c5 fecure copa E MA Ufhüquoddsi T . rc da m ; 4 ^ : EC MEE Hafovii cres products,t toti corpus deriuaret atds protéderet. Quota COBCEDEO apimic[; 1) rior [f WU uod s 1 or fit uenarum: tiece[vitas q9* itdigetia , ut pott E fit uenarum: tieceffitas co indigétia , ut pote d dna UII tem P PAS desti £e plantarum vity defpenfetur , ideo barum principium confecit | | ee LIBER, DE CORDÉmwé | 53 primo genitu ualidifimum operata esLcerebro enit c5" cordi , qo orgattis qua... ab ijs ena [citur uettari esi ufus neceffarius cum fine Jeuguine,nec generariueCdu- — ge[cere pofsint at ucro iecur , Quei tiutricationfs inslrumenta » arterijs qui- - dem parum,neru£s autem tibilomnino indigent,prii[q perficiatur animal. Fijfce igitur de caufis natura magnum eo» ualidum [latim ab initio ueno[um genus confe. eit; fuper bijs autem aliorum utrumds augere pre alijs incepit. Falfumigitur est quod Aristoteles dicebat cor primitomifl cóformari.Sed nà mimisturpequoós — c51 quod fecundario-uoluit,ab co reliqua otra membra produci, c» gubernari, cum tiecip[um primum generari appareat manifeste, quim potuimsin omni natura ita ufu euetiat , ut idem artifex operetur curi primam opifitij partem, tumuero ve- . liqua omnis ad. complementum , at qui ntttas C9" arterias a geniturae feminifue. fabstantia cum palam [it generari , liquet igitur C ab ipfomet , ueluti a D vaxittle, aut Dolydetoc qui pulcherrimum illud opus quod cationem uocant, ec» figgulas eius partes delineauit ) reliqua alia membra cotiformantur ; Maxime dutem in boc pbilofopbi omues aberrant qui putant particulam que primo produ. itur ,ipJam quod; alia membra generare , bancautem efee cor: multum adeo falfi. 4t Gs decepti in utrads bypothefí , «9 pronunciationeyftec enim a mébro quod primo ingitursrelitua conformantur .tec.cor primum producitur. Verum ut illis li- | - beraliter concedatur tiou folum primum oiili cor produci fed co ip fum reliquas particulas cóformare non tamen necefario ex ilis co fequitur, ut operationes duce utt in animalibus iam perfectis ab co gubernentur (e prouideatur tec enit dicla par efbuel generationis,uel difbenfasionts principium efte quid. Secundii enim fíagula corporum c artíut generasalia babentur generationzs principia, alia autem difpcnj[atiotiis ; alij autem enim uvbes edificant » excolunt autem atd qubernant alij quéadmodum cy ttautsCopitor.) (9 ome aliud quoduis alij quidem fabricant, alij. ucro córtodc opifitijs án perfectis fruuntur. Faber nauiculam c radium patgit, | utitur tamen textor. Similiter v9" terebram ferrarius artifex fabricat » quo lignayio [ít opus ati; ufus x IN ota quin etia ut Plato in C ratilo affert 2 ttothitii at. élor( prout cóuctüre cenfet.) imponit, quibus tatnen dialecTicus bocest qui cy re odere «7 interrogare aptius nouit, utatur, Gic c9" in potétijs «9 facultatibus ui te toslra munera di[péfattibns,ratio duis omnili postrema cy fiat, eo: perfitia 3 zur, fimul tamen ipfa wnperat , c5 bominiiuita atá; moves expédit ad libram ;. De. : ni; ut iat totam batic questionem termitiem y quod tertio loco ab | f vislotele dicebatur cumatiümal extinguitur, cor ultiniü defficere,id philofopbicis auribus indiitum q9* omtitio temerarii reputo , natn ciipfum fit fons c principii caloris, c2. E T H ij *€£ eKNTONII LODOVICLes efferuefcere femper oporteat : reliquis fatis fit , fi uel modico calove participent, Q9: detid; cum cor Jc Lamnmodo per. rebirationem. fuum calorem tueatur: alijs membris duplex: fit custodia , c" pulus [cilicet qui est ucluti quedam efpiratio, c id quod illis ex abundanitiore naturae gratia a corde confluit , liquet profcéto, Q» quado ad. interi um anistans festinat, cor primum corrumpli,cum pautiora ad Je cutandum babeat prefidia : ncc fieri poffit fi corintegya ualitudine fruatur, quin c2 reliqua meinbra, fi nil aliud obstet uiuant, € fanitatem babeat. Preterea : fi attimans. mortatur ob egrítuditem calidam; palam ed cor primo debere mori, — cum iti eo. cum ft fous calorís ; magis calof efferuefcaz at. ob frigoris noxam aiorjuidum fit , conslat iidem ip[uin primo debere corrumpi, quía mags de caloead boc ut conferuetur requivat. Sicigitur quando i procinclu f atwties, co pila minatitía pilisyaut ctam pugna iam cotift trta € onmifs ads e$1, licet omris inimico etifc popellus cadat , «9 uulgaris turba ingenti Prage dfberdatur, dum tamcn vex Juperet «dbuc uiclovia in aucipitiest , at ubifupremus militie dux fuerit interctptus;cui fides iu bello precipua, tox totus trepidus pauet exercitus, eo térgauer tit; fugamás capefiteo tarde palantes duce perempto interimittur ciicti atd; diffi D pautur. INec miratidum quid esi ( ut inquit Calenus J quin potius uchiat ignouifte decet j [i plurima circa diffccliones C lo.dc liq uerit, ut qui propterea q, itexercitatus fuerit in atiatomijs,errauerit (9 fuerit deceptus.Sed ut iam vedeamus illuc unde obambulauerat fermo:cor totius caloris quiin corpore veperitur, fons eft c9 origo;atá auctor , d quo per arterias in torii corpus caturiunt , c9 deriuatur, cei per quofdam duclus atás canales , Janguis co» (pirirus: quis cum meribra fuas functiones exerceatit-firmif. Unc tiam; illud teucudum est non pofie particulam aliquam fine calorís adminiculo [na munia commode adminislrarenec uiueve atimadia fínecalore,boc uoluit Gralenus,boc FHippo.boc omnes medicorum filij clamitat, boc omties vecle philofopbatium t fcbola perfonat. co risl.certetoties id promunciaut ut fi non credas , comitas placulum:mibi uero cx multis paucula que dam vetulie fat crit. Is igitur q2* ortum c5" uitam in libro quem de ea edidit. fic diffiniuit. " Ortus igitur est prima utgétatricis attimc cum calore participatio,uita ucro mor. d CUs-obitug, cotitra finit dum ait, obitus ati corruptio uiolenta quedam calor M Ea io; E marcor, ijs enim de caufis calorextingui folet. o vur[us.omnibus T ARTT bt bord fiditerlrode ec ci ro animalido, m fortita fit, quee nequaqip abis naturali calore effe potes jet Uftaltui m babet, No Dartes omes toris corpus calorem quenda natural? infitum P4 u [0r 7 | EhITTS xj 3. S "T E | , | qu PE MM calida appaye; diz mor Jic, atds uita deflituta cotra tC ew LIBER. DE CORDEÉEdqwe .. ES est itad; uitam qo incolumitatem. caloris j item mortein qo eiufdem corrupiorént fimul efe Dreterea ff amital uicturü fit, opus ciesLut alimentum CÓficiat,, c3» decoquat,quo fuperato id ad fuam [ubsTantiam conuertat , atqui lucidum o» obuiam cuius efl, cacoclionem caloris naturalis ope prouenire . Quo circa cur indiguiffent uiuentia quodam calore, quo uitam tuerentur eo" functiones fibi delegatas obi. vett, oportuit cotitíituo productionem talis feri calorí£s , ni enim ve[arciretur :uita ffarc neutics pofset;depa[citur enim calor affiduo, co* deuastat bumidum, ad cuius perditionem ipfe tatidem matum dat, co Juccumbit, qti restauratio auxiliares copias eff erret, uita tostra breuiftimo tempore producerttur , no[ sitter diaria c5 epbemeria attitantia. effemus computandi . ^t ergo tos uluacts eftemus y tiec dulce nobés periret libareturá; euum, e" particularum qua) operi incumberet , «5» uacaret;cor ip fum tiaturainsTituit,ei $ caloris officinam delegauit - utás indies calore soliretur,e9* ad fin gula ttiembra trat[mitteret,operata est. quippe id utfcus tiatu- 7a, Lut onttiium animalis particularum maxime fanguiticum,turt calidiféimiiesl.u Galenus primo de temperaturis afteruit. quod etiam uel fenfu tibi dignofcere licet: Ji etim animali iam mortuo uelís alterutro uentriculorum eius adaperto , C* precipe finislro in eum digitum i fLatim mittere, magnum inibicalorem deprebendes , qo: longe maiorem din alijs fit. partibus , dummodo pro nature ratione fe babeant, nai par buic caloris portio , ut cordi esl minima, fic reliquis partibus esToinino magia «boc. effe uerum idem Galenus [ibyo de iteequali intemperie aslipalatur dut ait . fiuttt ee omnes itrequales intemperies maxime quidem inflammato co qui in inflammatione est. [anguine , deinde eo. qui in uifeevibirs co» corde babetur, atis buius maxitne , eo qui it. finistro eius fins est , in quem fi uiuo etiam num animati te ,ecadbuc febre (etitato , titattutn demiferis : uebementiféimum inuenies calorett, quorttagis uerifunie est, ubi Eram POE Us prater natura iticalefcit bunc maxise finum ad. [ummum peruemre caloris , cum tenuiféimum maxime; fpirituofum Jatiguinem babeat , «9: moueatur perpetuo . Quamobrem de eh rislotele ttevito quis admiretur ponente dextrum fium cordis calidiorem efee Jítistro ; Cuttttertío de partibus animalium bec dictre :fustinuit, dexter plurimi. fanguinis qo calidifiianum cotinet, quamobrem pars corporís dextra calido, finisler parum idís frisi- | diffnum , medius mediocrem, tutti copiayturm calore,ed purioret.boc fiquidem abfurdiféümum est, nec feri potest , quin fi quis bec deffendere udit Magnum. vi- Jum. eo* ludibrium debeat . Sanguis enim dextri uentriculi , co fi plurimus fit, ton tamen calidior , mper enim fu[usin ip[um per. utam cayam ab epate, cum ttotrdurrt ft con[ecutus Jupyemam eotiCocliotitit c9 claborationem, ttf potest efe o H ilij 9 NTONII LODOVICT. «ec uebementer calidus, (ed crudus adbuc incoclu[ s, eo rudisc ut ita dixevim) permanuet,dotiec itt corde longattt co: diuturnam traxerit mova , cum enim petietrauerit i finistrum cordis [pecum, o arterias que ab eo oriutitur calidior efficitur ualde:tü €x longituditie more ob reuolutionem meatuum per. quos Janguis tran[iturus est, tum ctiam quia ut testatur Galenus fexto de ufu partium )cum non fint marrifesti «2 cotfpectui patentes tranfítus atds proceftus a dextro in leuum; neceféum fuit fan guinem ualdefubiliatum, ea fpiritum nature uiciniiad ipfum pertranfire. Quod fí dextra pars calidior exislit,id esl iocinoris ratiotie, co" ueficie que flauam bi Jen fufcipit,que quidem dextris fitum cy locum babent. E fL tem covdis finisler [pe cus calidior multo dextro quia fpiritus potifiimum coceptaculutm efl qui multis e seris calentioy [anguine(ex cuius tenuifcima parte gignitur )pernotatur. Cum igitur cor( ut ex precedentibus innotecit principum Jit caloristoportet ut femper percalidum feruetur c9 eff erue[cat perpetuo,ut quod ipfum tum ceteris particulis qulfandi motum praset,cum ip jas calefaciat,hijs fatis ad falute fit, fi non fint friide ;uel exigui compotes caloris efficiantur. INam principium ipfum fi naturcli calore priues:tion ip y fum inodo refrigeres; fed etiam utituer[a que prius ab eo calor£ acceperunt.rdi quorut nulliclicet arterias uiticulo cons tríngas Dotttttcim adimere ca lorem poftís,quatdo per tutiicas ipfas sonnibil onfluxerit. El enim iuxta FHippocratis fententiam totum corpus cotifpirabile c cotrfluxile , quare finon per avierias,at certe per alia, e potifsimum utnas propter eum qui efl de uta in altes vam continuum tranfitum in omtem particulam aliquid caloris defferetur. Quoad autem non folum per arterias [ed etiam per uettas, «5* alia uniuev[a. confluat d corde calor dettotiflrat Craletus in libro de ufu puljuum , e colligitur planeex co d, cum tultis tum uenatoribus y tum gregarij sailitibusyubi fingulari pugna decerta]- fentzarterias 9* uetasitauulnerari contingeret,ut necefte fuiffet medicis,cas uiniculo excipere , ij omnes ton longo interpofíto fpatio, frigidiores fibi redditas partts fenfevunt ac citius quidem quibus tum avteri tum uete fucre deuincle, feris, qutbusarterige tantum minime uero quibus fole utne , tx quibus manifestum est per Utttas quoó; alique in particulas accedere calorem, i5 louge minorem, g quipea x trafmittatur.Q uin fi quam corporis parté citra uulnus deligare uelis, illico m. "ide frigidam effectam contemplabere, quod planum esl inde adeo eue ^$ carore duiper opes partes fuperne confluxerat;e st priuata . Ferue[cert ag? Caloreg; cordisc ut diceb; JT-hbinc ut Tí isl dul de partibus anime lium ait , Paar dae 2opus E: DInc u 2 | de p 22 ; CEN mE Seg anititalua, quibus Cor grandius, quomia calorem p* P M : fed parui caloris in maguo conceptaculo exolef cat" 4 e PIBERROXE CORDE Jatguis frigidior . fit. Nat ut in paruo «2* ttagno dortticilio tantundem igitis toti eque calefacit, fed mitius in amp lo,;fic calor per cordaitigentia fparfus a té diffu-. us imbecillam uim obtinet.atds ob eam vem lepoves,ceruimurts, afni, mu$lele si. midiores aperte euaferunt,quia ttagum proportione corporis cor babett.audentio va autein fidentiovads quibus minus aut. mediocre fuit tributum cor , quoniamin ijs calor collectus ualentior fite ingentes animos ad quiduis audendum praebeat ani... mali.Q uod fi multum cor ín caliditate excefeerit, tunc fuributida quedam ( inqui Galenus iracundia eo temeritas ad[unt.cücomitatur db ra omnem excefeum ca loris in cordefnon propterea q, fit fatguinis ebulhtio, e'accifio Circa Cov.tton euim fanguinis feruor ad excatide[centiam proritát,fed potius excande[centia fiue irai fanguis generat feruore. Quam ergo ob caujart propenfiores ad iram funt qui cor babét calidi, dicimus, d, vatio co" finitio iraciidie ,libido, c fudium lludesl vtponeide uitdiclae per quod titouetur corpus, citaturj; ad pellendum quod moleslia;4 itducit,ut concupifcentia nil aliud esL appetitus PIOHERS ad Ms le endum quod iuiit.repul[ío autem eius quod ttocuií eft. ficut notrpotest fievi ifi d webeméti motu, ad quem quidem caliditas reddit aptos:fíc necappetitio repe lendic quamefeeforma Tem vatiotem ira[centie dicimus ) ttot potesl ín corpus. feuinstrumeutum ualde calidum concideresquia mouet atiima corpus, ficut ip[um aptum c5 difpofitum est, quod autem calidius est corpus, mobilius q9* proptius exislit, ut id appetitus uin- | dexagitet, cof tange organo advepellenduim trislia adutatur.exerpli cau[a iudi- - catratio initiat acceptam efte, fLatim animans iracundia exe Kluat cupicn[is uin dicare , calorem excitat (5 [Diritum cum quibus nexotium faceftat , bij feruorem in fanguine excitat: quotends auxiliaribus copijs confirmatum recalefaclu mí 4G" greditur atis lacefs itjduo dcum; [ibi Monat infevebat.frigidi autem cordis atiitula licet percipiat quod ledit, noti Garten i iram de facili prorumpit , quoniiat corpus inepti eXLad bác vepulfionetarded; (v difficulter excitatur ab appetéte: qua- e cuti Yatio oygatturt ftot fibi fequax e obfequeus efte digno[cat, quo cómode uleifcatur uicti ui&la cedit ati; fathi[cit;tec bostem auertere tentat, fed potius con- Sleruatur, atá; flacctf. cit.at cótrra que calidius c7 facil motabile corpus obtinet, | ^ ex leui fepe irvitamento grauiter excatidefcunt, proindeds in fame cs: fiti ad iracun-. diam [unt proniora.Sed bec nobis ueluti paverga qo preter inteutioné fint dicla, redcatu[ds iam adid uide fumus progrefgi. Cum uita q* animta calove quodamut wIrisl.ait)cottineatur: impo yf ibile auteim fit calorem [eruavi,tii aftidue perfletur ideo neceftum fuit vefrigerationemiadbiberi , quod [ate | Arist. fenfit dum in libro de rofpiratiotie dixit. Onnuinoigitur atimantium tratura vefrigtrationem defide- » wMNTONII LODOVICI «« bonorem preripiat fibi eo» alienam gloriam uendicent. "Propofuifte fiquidem teffes uideripotesl | Arist.qui recenfens cau[am cur execti , eneruati imbelle[is veddanttu,uilludait patrocitari, q, fectis teslibus cor a quo robur totmu[ds prouenit atiütta- Tis laxius folutiuds velinquatur, quia nibil fit aliud. quod cordi tenfionis illum u|urtpres lare pofcit. Cum igitur tton ex proprio babitu at; statura tale fit corjedtx- —. trinjeco a[cititio indigere prafídio uideatur, quod tunus teslium dono fibi cotitributum efte fentire ui[us e$t LrisL potior teftium fatus comprobari uidetur.quos etiam ipfum Cralenum cordi in membrorum principatu preetulifse:credere quis atds fufpicari potest. Is enim dii acrius libro de femine primo in, Aristotele inucbitur, ui teles cum ufum prestare dumtaxat opinatus est, quem lapides à telis ffatminibufis fu[péfi prebent,dum veclos incbniuente[ is cotinent meatus:qua radius textovius trafiturus el, primo quide cámemorat cafus difficiles, quiexcifos eumucbo[fs - rtdditos cófequuntur. Deperditur( inquit) co perit ipfis omte robur, c5» uirilitas, «2: fortitudo,co ipfa mafculinitas C fita loqui detur ) tteclatitudo uettavutm ame plius ipfis ineslnec fanguis floridus,nec pulus robusti adj unt, fed uieti, c9 ueternofi marcidiós co putidifcimi ad omtiia redditur. F'acminis auté quibus excasIratio peradla efl,ois libidinis u(us,amovás extinguitur,ee more projequittur,nec fírili ' etia dif tétigitie turgét, fed peride acft focminitas ipfe, mulicbrifig natura cii ipfis te» fibus ab illis exci fueric quas tamé difficulter nimiis caftrari poffe ait inertes feqnefd ád uetieré euadutit. JNecboc :folum( inquit execti patitur td «9* magni it carmibus utroriíé; difcrimen interest. fuauiores enim multo «9* gatiores castratoviifunt cartes, cutt animalium tton exciorum gyaies fintco uirofum odor&Cqualís is eft qui fub bircorum alis cubat.) ve[ferant:eo testium quodaimodo qualitatem fa" porem reddant, quibus uis adeslalteranditotum corpus.S ed nec molesti,aut ui dere difficile esI inquit )cur exedlis bec accidant,ci alterum innati caloris prince piuin deperdant ipfos foilicet teftes, quos palam est, fi dum aderant, corpus calefctbat,abfentes refrigerave, atis vobur tt&brís omnibus «9* particulis apponere : qui bus ablatis corpora e[foeminentur , e5* non multum foeminarum difsimilia fet cumtesliii utilitate , pre Ariflotee qui illos fubtegminii ponderibus forticuliff Jfatuentibus vetdos telarum teatus( quos lias uocatit.) afeimilauit:fe d (Jecutum Cor gnofceret;tádem in bec uerba prorupit, que accufatoribus caliiniandi an[am pr^" Jfarefuppeditavea;. eo Juggerere poftüt. Coferunt( inquit Dfaciuntis corad P Yi [uc "ÍGonens J; 0/ a z » $2 9i y 2H Ca- Jt ccefsionem distvibutionemd; tesles bocautem tertium d uiribus [clicet M EXC c. m - d vibus afficit torum corpusstec ip[um cov pra-Slare potest. figitur 3 4 ennenióstutm animi tum corporis uigoreim armittatit, ati deperdant.Gralenus itat S vp LIBER. DE COR JDE.«e E uetidi fit auclor, ut bene tamen uitam attitiatia agatit, C quibiis id unie fudit efe uidetur, ut [obolis propagatione diffundant in posterum ftfe«o: immorcalit bien quoad poffunt,aftequantur )testes concedunt, quatito igitur ipfa fimplici uita ; bene pulehred uiuere preslantius esl, tatito in animalibus teles corde ipfo" fumz eligibiliores.n ijsCingi )uerbis calummam fusinere Galenus uidetursqui tatum testibus dignitatis tribuat, quibus tamen ab[cifés uiuere not denegetur Cli corde adetnptoCut egyptius Mofes avgutatur )nibil opis ferat coli quin tigvum fatum proferpat-Sed flagitiofa bec obicclatio cft.nz quodc queJopiaculi flagitiumue cmittitur: fi dica Gralenus optados magis ipfo cordeab animalibus efte testesfquee cií posleritatzs fen[um in[itum babere con(bitiantur:multo tttag és opitioy )eligerét uiuere fi daretur fine corde, dum todo, genus proferre pofset , generadid; facultas non tolleretur, ut manente corde,uiribus eneruata;til majcules uirtutés babentia, per onmue degaut eui, — fücceffione priuarcutur uiuered Cut ego um quidem arbitror )non amplius uellent. fi protendere liberorui procrtatiotie fbetienm $.* non poftent. IVLulta necefCaria funt, quibus tamen alia eligibiliora babentur . quod malum,moleflumá; esl, neceftarium quandodj dicitur, quod llus C Jf mmodo f'tfaflII5 ) tamen pr«eoptarit magis.ttutricationis ciborum; est ufus magis: rationis recefoarus;fed nullus mifi mente fit captus:uetitri [eruire potius, dp uiutre Jecunidum vatiottem uclitfine cibis epulifás po rrigere uitam ton datur. fed quis otfitibus cipes diari efcarííts deliijs:fenfuié munera, es audiendi,uidediis nur qu propter melius fuit datus t preferat?Cur igitur diem Galeno dicamus c ttti n0 crini- "memur?cii etia fi dijs amici, collubitils esl ) eyptius. ille tanti imminuta, de[fecad efte utrba Galeni afferat , ut amplius imntnuerve non oporteat, qui tametiC ff quicqua ribi iudicij efl nó neceftarios magts, «5» ad uita magis preestates fed eligédos magis ab anittalibus [se diffinisit;per quos fcilicet nà fol vobur co" uita,ut ex corde babetur, fed memoria it posteri feculiiós etit demadatur, cli in [uis genitis atitatia uitant.Cotya «risl. auté qui cor tonum roburás ut firmiter diftentum tetatur ; d telibus precario babereavbitratus esl, multa funt , que uirum alioquin docliffimum urgere , illiu[s opitionem ut falfam repellere poffunt , tam fg tenfione indigebat cor , pra fTo erat arteria aorta, * caua uttia à. corde exortae, uc ubi primum tboracem a[cendunt ? pedlori ul fp ine , loris uinculif: ue. quibufdam adalligatee , firmius ualentiu[d; cordis [ubsTantia extendereng , per quas, dut Etant per uctas C9" neruos , quibus cor cottiniuatux ? tenfionem cordi tiatura "toliri potuiftet . quod. eciam ff uentri », [pleni , aut. epati lipamentis quibu[dam Cotiexurt efietytton paulo meliorem nexum ( ita ut direclum flipitis modo flaret) Jortiretur.Sues quod; porcorum ubantium gregesomiumás animalium, quorum o9 M NIONII LODOV'ICI ee aYlricli eo monperduli funt testes, ut esl uolucrum ome grenusyauiumd( quibus "T fub corde,fed fupra frptumran[uerjum;intra tutiicathi quee circti metnbris osibus fpiritalibus obtédiur. ; ob idá; peritoneii appellata; in dorfo [unt catiditiat ds collocati;) cius.o pinion& manifesto Yedarguat, ex quorii appéftone nullii cov beneficiii verulifee queat. ed nec tenfio illaad cor peruenire ullis machinis potest:cii medicit féuanaliumt walorii uertiginofi, bederarumás modo circumplicati meatus , qui prius dirigatuv teudaturd; oportet ffittfio ad coripfum ufi fit peruétura. C ucd Lobflinatius; pertinaci aniio cbtédat à teslibus téfionem aliquá prouerire;mox. illud uel inuitus fateri, co cócedere cogetur, d quibus propéfiores,magifé; deprefei testes ittercipiuntur, de[céduntdfj ualemiores,C mclioré natura [ortiti dicatur, quia fic deprimere;co: téderemagis fint natiut i podenibusti bovologiorit;: dtextri naríi cófPicitur, que:quo rtagis deprimuntur, a cétr'o vecediit, magis protédere, «7 ad fe c&uelltve poffunt.quod tamen falfum , «9 prater ueritatem est, nam iyucnibus, eo: ualidisjatá; robuflisscótracti red uctijs fuat rest I ut contya fenibus e5* irfirmrsyimbecil hfás bominibus laxi, e folutGp rofl ue jf pc 557 at. Sed de tesTibus fatis quipalma cordi pravepturi uidebai ar,prep. E "X inicefeuerit (If rislotele Gales adeosatin uil usofféceritmpeerirfopala fecerit, fuperuacuii ct: ue nos fupra etaté(quod dicitur )p rostrati i, humi; deiecti importunius laceffa dus; quemwenerari potins; pro ij 2s quibus Yecle decreuit , $ carpere ea i quibus delap/ us eft pra flat. Iv. lagisuté ambiguo certamine cii corde cerebvii cotédeve uidetur itriillori laurea fit defferéda,in quo quide agone atá; paleslra, multi nimis cercbrit prriclitatur, tie uictoria ferat. Si eni cov tantá dignitaté obtineret, quatit illi cocvibuitus ne minimo quidé téporís mométo, uita fine corde [laret,aut grauiore alíuo itlalo, uel iniría affici po/tet. nudaritamé uiuo adbuc aiali cor potest : ut ex Galeon attatoniicás aggreft ictibus didicimus, quod tiullz adeo ita fubit nox peipiat,ut fiilliuulnera foucatur, co religétur, etia ingrediatur," clamet, c (P vet ; atis uociferetur:e" fugiat, latebra] quibus fe abdat , inquirat folutis uinctliso edat fi fame coficiatur bibatis eti nii, fi fiti premi cótingat, quod e cui de | ES. inopinatiimatu[ds oto dut illiquis credat:uideret ur, adduxit in exert P - e 1 aru mimograpbi fürs qui uulucye it palestra accepto pectore, eo fupp"- [Sx : Wr atoós pure, ad cicatrice deduco, iteviíds uppurato , corruptione er | Uc cdm: fibi cor fuifeet denudatit, puruiftetds pericardins er a 3 quá parti vis Hn es'uifcera intus apparcrét,cofideratibus "dd veins: Plume risen puros rub mir ahtate vestitutus estualitudinéq: no muli poft oibus numero, recuptrauit,ut Ji cum bomo tiudato corde uiuere potuifte cófpiciatur nibil HOW: ep LIBER. DE CORDES .. ,. pliusreputetur,qaialia Cetera nó protitus intereat, due tato rationi aprés eófen taneüi c[Lut corde nudato nibil mox patiatur, [ed tolerent diutiusat f gin, 4t, dito. fcilicet ad patiendi duriora, proniora d fuut Docuitadbect q«o loco citauig, us) Graleuis tres agovefsiones, distinclof. $ modos, quorum [ecutdüm uniiquemás aliali Jupra tabella exigua fupino cóstituto,detófad a pilorur filua pectore, eo Cotttode rtligato;ttudari cor poffit,preter $ gitborax perfodiatur,quo perfofto prius aial tttorte occuparetur,;dsui[cerü pofítüzaut aliud quodcíí; coríique utllemns:fbeckare. darctur«est eni f yutrefís,cófo floue, ni qualifciids tboracés pcuffio,aut uulneratio, qua oio niecefse eft fieri; fi nudi cor cofpici debeat, fed ea diitaxat, que tboraceicloy atéo percufto,fecundii aliqua ttagnarii cauitatil quas habet: pDpetratur, quod ubi c & zingit:tigra tttox lues, qo» diva imortís necefritas dial ipfum appre bédunt * durure igitur, c difficile mimis eft boc;ca*quod benigmos facile. fats rogatos ur fid? nie reatur,ex postulet auditores. Sed difficilius adbuc eff, quod feciído de dogmatibus IHippo. c9" P lato.reffert,nó tiudato folum:[ed extracto corde logoetianitpo $E fpatio,aial uit& proirabere, donec fcilicet multum de Jaguine füdatur quatuor feifi.. . €t ttaximis uafts que in corde babétur,co* per tboracé de[cenduntyarterijsc ing). Cuabus, cs uenis totideri ingétibus, Jatguiné affatim destillatibus. quo locoillud. : Jepiusen "trearrat;ut cordearis impofíto,ut ex eo auguria captétur, aut ut ink bus adole zt C quodin mulis vicis quas ad ir deorum arcendam apud multas, gts: eHitare cif, Wcueriit c5 bicui eee ait.) aya] ipfum adco tübili troct , aut mos. gu inpediaturyut rtéto clam orc dlatigat, co» gemitibus cifla co pleat,eo libere fpi» . vitiiultro citro mtai€ reciproca aram trabat, eoe fo. fe proripiat fibids cófue : lat.FHocitad ci cor patiatur,ut fcilicet Qr nudari, eo» extra bi pofcit-uiueute alali nibil borí cerebri pofee pati pal digmofcitur , cuius uétriculi fi aut uulneyétursaut. cratieo cáprefto coprimatur ne cieri pofiit aut cotutdatur, aut acri uel éd nii te. pidoc calefcé tiexponatur:fieri "o poteft, quin repétina mors, es fubita interni. zio cófequatur.INà fi chirurgie, manualifue operaticis catua,uelín media etiz e ze cerebriuétres denudétur:pre[étancii periculi loctaleds esl fiieque frigidi, uel ca Tttiffimo aeri euadat.co fé edi cerebrikipfiis fed etiz ! (pinalis medulla p laga inflicta sioceatur: parati[eimi próptifSimids excidit eft, moxás fefu motui otii aialia tri-. - utur, 9 emortua iacet, c flernüturut taurorii explo coprobat, cofirmatd; Ga de lenus, qui fi ad primos [pody lorumuertebrarumue exortus 3 produclione[á; nulge; ventur cotrfestim moriuntur , fet[ufds co» motionis omis immunes - obeando- i- tam exbalatt , atás peruertunt. FHijs multi fidem not adbibeng » €9* rei d ueritate — ims venota( nibil em noccat illorií uerbis uti ) arbitrantur du G alenit cómenlij o0 ww CMNTONII LODOT'ICI «c tatit aluit pofitioné fuss qua cotra cInristoteé corde nibil indigere cerebrum aduuteva fenfus «9 motus cofcnit;tueatur:iecastringi quoquo pactoijs fide fua pottur. INonullivurfus it Gralenií cauillatur:q; dixerit atiümal corde extracto. qutattiox magnus fanguiais flor cófequatur,uita amittere, quia futuri effeaiutt; ut fi bemorragia diligéter.ocd. ufis,obfevatifssatdi occupatis canalibus, quibus fluit. : Jeiuguis,compefcaturanimaliinat aliqpto tempore fine covde, FHlecisliintey fediladetrtur; tié£ cOuitijs,ttec turpibus utrbis proicéhis interim abslinentes tatttum abislut uerum ipft afiequamur,ut etia benemereti gvatiarum loco improperia; e9* imiivias coferat/Tanta esl quorida bomisrif,yuel in[citia;uel audatia ut de nullis ma gs affirmare tragico, co* Sepbocleo fupercitto prefumant,di de ijs que tiit $ cófid uipotueruht, E quidem qui Gralenii;uel in boc , uelín quaciídsre alia quie ad ttes dic facultatis fcientia pertineat:calimiari fibi pmitzüt,eti tion lcgifte, aut peper& fegiffe, necintellexifte,plemifüimii mimifis pfudfi babto, tiec utt ferme alios magts de Galeno tale fenientes fum expertus, ds quic quia ad bona litteratura afpirare, udlobingenij culpa;ucl qrillá litteris ab initio itislituti ton e[eentjquas qui eloquete tifimii eo perinde doctiféirii Galeni itelleclur i6 fit, baberedebeat, nou pofsét ) ES - éd Barbarorii defectione fadla,furmastotos ffeectuliftent. Nos igiturCut bane lié dirim amus nibil áplius ex diclis cicludiaut baberi tnagfrarbitramur:q quod. dyfpatbeslerà bo c eft difficilius patile :fit-cor, faciliter auté pati prptil, «9* à quoelij extrifecus alerite afficiidoneti fit cerebri, INec eui flabatzut minutis tenuifii ES sifisof iculiss quod fubilitas «9 ratio tati operis po ffulabat, caput coptngeretur, smolliféimids eféetC "fi modo fefui pfecTione ceteris animatibus pre lare boo debe dat)quin iclibus,eg off éfombus obsoxiti,per quada cofequétias cerebri penmanertt,ad boc ut ab obicclis omnid fen[oriori, que eminéter debebat percipere afficevetur. IN ec enim fine pafsione est fen fus:tec fieri quoquo paclo potuit ut «5* ad fentiendum aptior, c2* difficulter, c2 nifi magna tole pafibilis, cercbri fubffantia compin deretur. Cordiautett quodin cótinua latione: femper erat futurum, cut muneri duritits auxiliatur, c9" ficcitas.mollities auté, «9 butriditas tire obesi.fir- "s €robur ad acliones pra sari potuit , Q uam obrem bocut denudetur ; nit srriam fentit, , acri patuerit confpeélus,necab[cefeum pevfentijcit, aut pa" ur illud uon fine ultimo malo atnbiéi expotiitur,e9* abfcefeus admittit,utin letbar- AE Phrrtitie, deliriou laborátibus,cófpicui es »afici infima ip 7. corde tad A ime Dad d diia DR ting du ee l is a j8 6pritcipio,atd; radice,tto f oluim facultas uitalís a qua p ulfu LE tud uettur fed € avimalis watuya lis quibus alimur, fentimus : atd moutm? que « —————————e— -—— — ow LIBERO DE CORDEqWe. 7 s Tadége, d o 5 3 , AS) . Luxe a * ^ | cerebro, c2* epate prestaturyirtute, «9t i eris infunt, c Cotihthituy, fed quonia uoti dislincle, co" dearticulate fücliones omnes illas cordi exerceve licitis eratque uavia , «9 diuerfa multi ovgatiorum cópage indigebat, ut in uto ulfcere coiye 1a. ta particularum disTinclio, o* comformatio non poféet;ideo ueluti fecundi quoda z | grincipiizitn quo ton iam cofu[e nec obfcure, fed matiifesTe,co dearticulato modo, animalis facultatis opera emicarét,cerebrii efficitur, quod ubi potenti fibi d corde traditaatés cómifea fufceperiticorde ia nibilindigere dicatur.n& quod primario i fe obtineat uirtuté,fed pilla indies eo fingulis mométis querere, c5 recipere uà indi | geat;cii femel ei muneri fuerit preefeclit, ey abunde fit, ff ex locis interuallis cordis prefidio egere co Xxfaturatás bec quidemque dicinusstiec Cralenys ipfe titre pote(Ltec nos aliena ab illo fentétiz proferimus, quod ex libro de ufu pulfui; pfpicuir, notis faciemus, ut uullus plius Gralenií ta auer[a fiot ab «Arist. mése fibi pear- Juadeat. Is nai; arterias iugulares, que cor cii cerebro cotitinuat cum funiculo, PE qucods atiümali excepiftet,atás veligaftet, deinde ut cuenti caperet;currere illud ani. 3 ital cogeret; quo fi corde cerebritindigtat,intote[ceret,cil p di&integvi animal reli. gatis collt avterijs:fine toxa perdurafset, primo quidé post bec cucurrifse nó impe diti deinde languidius, tademás ultimo curfum cotinuare no potuiffe cfitetur, quia exb auto omni anisna]i ifDiritu pev uebementé moti,in veticulari plexucótento, eo». cerebri cit corde có'tinuatione adempta , currere nion poffet . quia preenti auxilio. cordis defficeretur,cuius opé dicurreret,d; fí quiefceret,iec fb irit duio ceu instru. méto multü utili Qr ntctSario, aia utitur ad mureyss uitae copléda i motu cófume vetycitius requirere có pj e ; INecutro difficillinig, aut iniprobabile uideri débet: ueluti fote d duoaquari uortices pleni profluia »obfepto, c5: op pilato;ut nibil inde limpharií manet i aqueductibus,co: cuniculis plübe&c per quos trfircfolebat. )aquarit aliqua portio ad tempus aliquod vemantre cofbicitur , co ficuti bomo. post morté aliquáto téporepermanet calidus quss extincto principio caloris, quia. tcpor fertiel mébrés comutiicatus,tó ita affatim ubeytimá; corrüpi pofsit, ut tec lux. : ip fe oculis infplédefcere uia; protinus euattefcere [olet:cii d Sole vecefsimus, ita qo» In corde, co* cerebro contingere pari iure po fit. d fcilicet cordenibil tran[mittente, ex: probibito a cerebri cófortio,ufs cerebro influxa aliquatulo téporis fpatio pma neat ,ututl adempto corde uita proferatur, co fetiat alalyatds motione utatur, quoad | (piritu anitttali ab[üpto, co* [anguine fbirituali tenui, co balituofo $ depaslo:ui-- tali ia fpiritu, co" arteriofo (aguine a corde trafmifto indigere co atur, cli ttulti tid difeimilen ob caufa abfcifo capite mouiffe greffus fuerint ptriotati . uia neruis Pufculifis indita uirtus, cui mouendiuis adest, adbuc. difsipato cerebro, [uperaret. I ijj x» oFNTONIP LODOJTICI«e Quod fi corde nibilopus babere ceribrum. aliqu ando u diamus: i d fic j stellig doufo dictum: perittde ac fé quis falium,cuirem paternaii, patrimonium (ó cott niferit pater nibil amplius. patreindigere quis iudicet . aut fi legionum ducem : co» manipulorum ubi fanelrevuri admitislrationem; e9* exercitum, difbofitaJi aties d vege cuius fub fi igitis init: fufceperit , regio tion amp lius iadigere prafidio dicamus, aut f ignis ubi femel ca lcfactorit uim a ce lo babuerit illo nihil iam ut ligna peruvat;egere deinceps affirmetur.aut fi nos ubi gignédi uim a Goles ufcepimus, quo ferel genituya facultatem illam productricem liberorum imbiberit nibil illius opts de cetero itidigi proferamar. quod 9 f recte dicatur, ad bonií fenfum accipi poftit, filius tamé,cs femeipfum, co ignis, co dux;a patre, rtge; x ole;celo;tands a primordijs primarias facultates exbaufevüt;quibus eftenó f. uppofítis , futuri mox quis ttott uideat,ut tiecilla ung fubfisteret, que ab illis procedit? Esligitur in cerebro priacidatus:[ed à corde cicla deriuatur, perinde ac ffi quis tyrannus regia potesLate praditus, aliii fuo loco [ubslituat:quo cum pariter rerum moderagen, babenafá; difpo | ttat ita ut tilbil aliud ex btjs, do uicarium quedam, cerebrum intelligamus, quod stunus a corde concefsum elegatiter difpenfans;probe fetlicet concocTo fpiriti animali, reliquis deinde mébrás, qq artubus, motus «9 fenfus beneficii impartiatur. Quod . eutet quidam pofie bemorragiam arcriut uiuat animal dempto corde post.lon- | gun tempus fibi per[uadent,fatuti eo" ignauu est. nads c» fi difficulter admodit uiuctite animalimudari poffit cor,c9* [anguitis protuberans fluor probiberi, ut uifcevum cordi[ds intus , «9* arteriarum , uentriculorumá; pofitus (becletur :veducto Cin reflexods pr lore, co uetiavurt;ar teriarííds, tagnarii quatuor:quee 4 corde ptr thor. ace defiliit, o" propagatur,uulneribus digitis finistra manus,indicc (cilictt, c9 pollice, cepre[Gis,ut extrabatur taménó facto cruoris ingéti,rapidoi profluxu impoffibile efl,ynec percipi ab intellectu potest . atá; bec quidem abinslituto: noslro alia, co tato fupra menfuram dicla accipiantur. JVideatnus autem time priuilegia , que funt tributa ipfí cordi . "Plato ita& (. ut binc ttobís [umatur exordiij trcs atiitti partes cfe dixit, rationalem id c$l mentis optimam portiotitit qat ait capiris arcem tenere . irafcentiam utro procul & vatione ad doiticiium. Cordis deduclam rfie . cupiditatem autem , [eu appetentiam infertias d debd Jedts obiinere ut popinas quadam , «o: latrinarum latebras diuerfor P P luxurie « relegatam utro a Japientia longius idcirco battc d E disi ip ra iis. iis uiciitas ratiottcm cotisitutam. defuper cnctn n "S tationum uicititate perturbaret . uerutt prestiterit pulcher illa utrba Platonis que in Timeo leguntur: audire . Dij ( inquit 2 "f atilttatit REID EERENSGIDENEEEEIE WanlBBROODES CORDEN&- 4 ünttovtali initio preditam acctpifseut , circumligauere , obduxereds ei covpis fluidum; «9 trortale, aditclo getiere quodam mortalis anime : in qua perturbatio- - tes, eff celui aimi uebementes , eo" tiece(farios condiderunt "Primum uolupi,- emque tttaxima effet malorum efca e illex. Tum dolorem; cutus ui studi bog. tts ab officio veuocatitur. IMox audatiam ats metum, duos confiliarios impruden. tcsac teimerarios. ID oslremoiracundiam infretem , co [pem inatiém quarum alteva iudicium animi amoueret, in cottfideratione libidined; furendi, altera coslantiam. frangeret,procliuitate eo facilitate credeudi. Tta fenjum irrationale, co qui omia perrumpit, eg: uiticit confundétes mifcente[ i amori, genus anima occiduum. cófla uerunt. Ceterum ueritine diuine anime imt ortalitatem. coitiquitaret nicitia ttortalitas duatita licuit intercapedine,optimatem animá ab ea que fequio is cotiditionis fert, difprfcueriitsdifcluferuntás, caput a pedore distermintes , difiumcontefa collo. Quamobrem ut Jedes puritatis diuinitati[ s a regiotte impuritats difhayat eftetyin preecorcijs atás ea parte que peclus dicitur, morticinum anime genus con.. Jflituerunt, bucu[ds P lato. Sed plena bec difficultatum funt, pleta cotitenitiotiis qo» difceptationis oratio esl , Galenus auté( ft quis alius )in D latonés placita iuratus; tuth c8mentariis de doematibus FHippocratis c9 T latonis , tíítertio de locis af-- f ecfis anime vationalem vi im cerebro ,uirilent uero at; ira [cibilem in corde y concup THER efft pofuit;quod ex ijs quie uulgo pafsim dicuntur:difce.. ve [inquit )pojsumus, quippe fatuum ex» dementen aiunt cervum ton babere, ti-. qido «9 p»fi animi cor detfee Tityo uero iecur ab aquila érofuityati; come[utt, ut pote bomini plus nimio uoluptatibus dedito;fabul.e. at isle figit. EAM enintucro niis admodií uereor iociídiffimi patres : ne tueri Galenum boc loco po[- - et: fimus; ficnim bac ra Jut , qua vtione animus coutinebitur, ne diffluar*que illi utitas : quis coahtus fuerit ? preeferiim ff partes tanta intercapedine difcludan tur, $ acliones. que res igitur cobibebit potentías adeo feparatas?certe dici non potest corp us efce , quod atimam cogatyant cotitineat , cuim potiuse cotitrario cotititieyi ab atit corpus fit equumsut pote cuius abfeefeu corpus flatim uanejcat labafcat,, diffipetur, co corruat. Preterea tion ttibi vecle fecifte uidentur: qui irafcibilem eo coucupifcibilem loco difiungant . tam fi illud quod fe offert concupifcibili fit bouum delectabile , c9 conueniens , tunc concupifcibilis profequitur: eo» vem talem obtinere exoptat . Siuero fit tI0CHa. Yes que prefentatur , tutic abomitiatur : qs odit , quatn fi Juperari pofce confidit , tinc eadem airtus excatidefcendo: ad. uindicandum iu[ugit d. fé ulla fpes uiclorie efulaeat , tunc timemus: ca fa- Som capeftimus . INon ergo eb alia uirtus (ut tos opinamur ) que irafcatur, I iiij d o5 ANTONII LODOVICI «e d 2 aute que concupi[cat , fed una. «9* cadem esl anime uis c9 facultas per LpW Me oce Q9 tt'oxía repel limusatis odio babeinus. Quid igitur erii flbi Gales co» Plato: cií tales fedes ijs facultatibus dislvibueriit 2 nulla dn manu, aut etiam ftit fitiua in oj ep LIBER DE CORDES. s adeo ad uitam conducat . T^t erutt fi becita fe babeant molesta nimis dubitatio infergit, qui fcilicet fiat ut cerebro plus fats aut excalefacto-, aut vefrigerato , aut bumedlatoyaut tx[iccato atia protinus euolet, atá; demigretfaut qua tandem ya. toit contingat , largum fanguinis fluorem , cicutam tpotam, febrem ardentem, ipfam expellere? INam V f quidem aniima( docente latone immortalis est, mirum (me quidem bercules ) fit, q» corporis affectionibus fuceumbat ; atás condolefeza, FHuius autem dubitationis folutio c» fidifficilis imium «9* ambigua babita fucvit,ut adeo Czalenus,ut eiufce vei cau[am difceret,a Platone JL ulutret;nott grauate | fe fuiffe percunclaturum afferatznos tamen baud difficulter Copittior )folutionemin-- ucticmus,fi dicamus tiom omnem corporis difpofítionem idonea efte, que vatiocitta erícemn atiimá fujci piat . Quauis "ads operepreciunt efeet , ut altevato corpore anima quee iticorporta fit, nibil perpetiatur:constitutt tamen, e uoluit fapientiftine opifex c9 cotiditor tiosler,ut anima téperaturam quandam modtratam it organ ás eg instrumétis requireret , qua funiclionts c9 muta debite admiriftrarip offent egétnad; operationes, quas exercere corpore debemus,couenienti.o* proportionato — fpofítio em prodeum gitur.Fuit náqs an iria ta lege ios nid; ei uitam precsTaret . quod fi «o arterias c9 [piritum uitalem producere. qui quidem materia futurus est ad fpiritus animalis gencrationem « Inest porro uirtus uitalis bec cordi ex propríc- ( ! ^u s-eefNTONII LODOZ/ICI «« opus:tion ratione fiomificati , [ed ratione ipfiufmet uocís,ut ostendimus . INecite ualet illaratio dua ait bomines feipfos ostendentesimanum ad peclus conferre,nam co multi bominum feepits nares tangunt dicentes , boc mibi expediens es1, boc ego tili narro . Quin «9 cóminattes digitum ante nares erigunt , €5* tamen nion ob id vitta cL beec ratiosad ituentionem principalis anime partis.Q uod fi aliqui diciit ; toti defcendere fibi que dicantur:certut eso, q,nullus ita dicere con[ueuit,cum tto - aftequiturtec intelligit eaque dicitur, fed cií aliqua ad iram,aut moe flitia aut ferorem prouocantia( quori tame audittts nullam curam faciat ) referuntur, tunc id diclitare con[ueuit.fignificas ob iniurias dicLas, aut conuitia non iva[ci, aut molesle ferre , e51 enim in corde iajcentice jfcdes quoad tateria , qo fic faciles oslendimus Chryfippi vationes , ficut enim cominatur aliquis oculos alicui fe ademptuyum, aut cotfracturum caput , ad eum modu aliquando c9: cor couulfuros fe efie dicunt fed quid bocad preens negotium abfcinidere enim aures, eo» nafum, co [epius alijs minantur bomines,quin c5" mulier quedam apud pottam fic deprecatur. utinam ego buius medium epar po j fem comedere uifceri adbevens intus , Quid igitur chariftimie Cbryfippe numepar propterea anime principium efte pronunciabiatus non potcst profecto quibec dicat,non infans c9* fomniator baberi, Sic igitur ad Chrofippi infomnia( nar quomodo aliter quis apptllet:gs per fomnum uifc » compreben[a, que is de anime in corde pofitu arbitratur 2 ) ve[bondimus Sed utili dumtaxat illius festiuum commenti : quo sititur probare anime principatum in corde;mon tactarus, ait etiimin pactis bominum , ati; conuentis [olere bomines | capita inclinaveuer[us cor, ex quo infert conclufionem quam intendit . nam id uolu- - anus fiotificare mon difcvepare animi concepti qui estin corde,ad quod capita itcli- - aatis, cii [ermotie qui tobís ab ove procedit. S'ed tton uideo cur tattti faciat hancra . &ionem Cbryfippus:magis enim rationi cotfonum estjut principium anime tags. "ineoápfo quod mouetur existat : fin ca parte ad quam mouttur. D ofsem c9 illo- - rum bominum eum in memoriam reuocare , quidum inter fc de aliquo pacifeuntur, ti conueniunt: capita fuvfii uerfus nutant Sed reliquitest,ut opinionem quam pv Tamus uevifoimam aféeratus, quee ponit omtem animi principatum bocest parte" atme vaciocinatricem,cum omni famulitio de[eruientium uirtutum cboro, it c4pi- — - tecolloceri duod ut Galenus tertio de placitis FJippo. c; P la.inquit:[atés c* mor . eBtomprobatuy . Cerebro nad; affecto promptifoime animal in delirium inciot, Q immobile es: infenfile fit:corde autem aff eclo in (yucopem, co deliquium P "fe es s tamen eor que preediximus , patitur. Huc accedit cit 9 | . experitutiateslimonium conppicimus enim in egritudinibus mortem ind id fepius ep» LIBER DE CORDE.m«e 73 fepits omnes totas , co fitta fupra ingentem cordís corruptionem , co» intemperiematteslari , atque ij tamen loctbo cauididati , quandiu uixerant , mentiscom. potts ementi funt , ut in tabidis o bechcis indies cernere est . qui fere ufque ad uite fitim extremum omnes. facultatates coguofcitiuas , tion lacefcitas , fed pro-. be affeclas obtinent » quod tion aliunde cuenit , tiff quoniam cerebrum in fenitiendo niil d corde dependeat , ipfum existens fons quidam eo* origo [entiendi ; atás quod trullatenus cerebrum d. corde dependeat in prabendo uirtutem fenfitiuam membris : e gotiuam fecundum eleclionem , pulcherrime difbutat Gralenus in fe- - ciído-deplacitis FHippocratis qg: D atomis in bác fermeCut nos uertimus ) fenten-.- tiam. Querendum (inquit ) est utrum neutrum. neut ri, att alterum alteri ali - quam prestet. facultatem . dirimetur auttitt fic questio . op ortet confiderave itt diffeclionibus animalium , quotnam co* qualia fint , que cor cum cerebro: cog tinuatit , co deinceps unumquodé; ipforum fecundum collum aut fcindeve, aug. coprimere » aut excipere laqueis , ati; tum demum infbicere , quibus pajstoribus animal capiatur . contiéclunt porro cor cíí cerebro tria genera uaJorum,que totius corporis communia cxislutit, tievui. fcilicet. uen, e" arterie , uet quee dicutitur. Ingulares , avtevic autetti cavotides , «9 tierui qui bijs arterijs jutit natu-. valiter adtati . E quemadmodum ttéruos diftecaye: oportet . interibit ttamds cot festim atiittal uberi. Janguinis fiuxione detontum , fed melius fueris validis uinculis intercipientem pri- * aum quidein in partibus fuperioribus € inferioribus colli, deinde quod illarum snedium esl diuidere , ita ut nullus Jetiguinis flüor confequatur., neruos autem [tue excindere , fiueuinculis quibuJdam excipere , uelipfifrnet digitzs premere uelit, wibil interfit. Ergo tteruis quoquomodo affects , inuocile mox animal vedde- " "go uenas iugulaves, aut carotidas arterías , ttoft fimpliciter. tur y ttulla aliarum actionum , nec in pre[ens , nec in posterum lefa , avterijs aus — tein laqueo interceptisCut diximus ) diuififue , inuocile quidem aut infenfile ton fet anirtal , fed partes [uperiores concifarum arteriarum omnino fiaepulfuvelinquentuy.utttas autem feu laqueo ittterceperis : feu ( ut. diximus ) fecuerts , nullam pr.ediclarum aclionum manifeste deperditam uidebis Quare ex ijs que ad fet - | fum apparent , cuiuis colligere paratum esl, tiec cor ad pul[uum motum , cerero ucl tantillum indigere , nec cerebrum rur(us corde ad boc ut fentíat : eo fe- — eundum eleclioncim atimal operetur. nod enim cor tllatenus ad propriti motum Ctrcbyo indigcatmatrifcstü est, quonia uetils C arterijs, co" neruis predictis uiti- — €ilo ipteyceptis adbuc tamé pulfat ip[um,e* totius corporis arterie folii enim av- K 2 e»o4NIONII LODOVICIa«e terie fupra uincula fite fite pulfu manent: fed quod. eo* cerebrum it obeundis muntribus fenfus «o^ motusipfummet vefpectu talium actionum principium fit tactum iuditium est , quad neruis predictis , aut feclis , aut laqueo interceptis, folum inuocile animal vedditur , infpirat autem , c5 refbirat [ine aliqua noxa. fic autem qo" pedibus manibu[q etiam dum ualet operari, c2" ut prius finiliter uidere, co audire, c9 deni omnem fen [ationem femire potest. fola tái uox( ut diximus) deperditur. ING ergo cerebrum in fuis actiottibus indiget corde nam arterijs difeelá tton fit ittuocileanitttal: neruís autem incommodo effectis inuocileeuadit /at ue- | rocorprincipium esl arteriaruttu, cerebrum autem neruorum, quare cor fi cerebro. tran [mitteret attimale uirtutem, per avterías utids tratfmitteret, quod tamen fal[um est; cum illis interceptis,uox tot abfripatur.IMulti autem medici , c» pbilofophi laduto intercipientes tieruos fimul cum arterijs: €5* uidétes animal fieri inuocile,médofe c9» perperam collegerunt , cort van[mitterc cerebro pritmii principium fenfus 49 tniotus,exislimarutit cttm ob avteriavum pafsionem illud procedere, fed decepti (fuut; debuerant namd: preccauifte,ne cum arterijs fimul neruos diffecarent.atds bec quidem funt, quibus Galenus iibi ferme demoustratiue fuam opinione cofirmare uidetur. GS ed pugnat un ristotdes atdi multitudinem neruorum apparere ín corde Contédit, o per cófequens cor principium neruovunt uideriynon cerebrum, fed. quid ad bec Galenus vefpádeatuidramus. Ts in fine feciidi de dogmatibus FHippocratis. co: Platotits ait teruacca queda corporain corde veperiri, neruos auténon, C" d neruacta illa folum corporis fimilitudine neruis fimilatur,, n8 autem aclione co* uttitatejoportere autemorgatorut identitatem qo diuerfítatem,ex ipforum aclionibus eo ufibus dijudicare. IN& q, mu[culind fint, ed ligam£ta que in cord fpecttur ex co clare cogtofcitur, d, cordis motus e$t incefeabilis , nec uni quie[cit , quia agitatio tits taturalis est.mfculi aute ttüic quidé mouetitur , uic utro alatione de- - fislit, prout leclio imperauit, cuius uoliftate ad motii cientur. Sed quod e9' ner ui d cerebro prouttiant , imaifeslum csl, ex co duod Galenus tertio de locs ejfe&lis fe fpedlafte effert . inquit eaim uidifte fe quendam, qui rcliquis ommbus Partibus vefoftgs | eo neruorum paralyfi affectis , nullam que ad faciei partt pertiteret , aGlionem. amifit , fcruata interim vefpiratione aliter enim ututr* non B s d TES lotium c5 alui fidimina preter uoluntatis imperii deircit : om quon ü x ^e. Adm facic : fenfu eo motu priuata , quod inde adeo be I di- YeJin jene elo medulle erat aliqua ttoxa affeclii, 4 q99e cere - ciii r /5 mébris a facie fen[us co» motus demadattur ficut vuv LÀ f P itediate ab i - 7. d t ipfo cerebro nerui proucniunt,q, fi facici partes quod 4] iclantur ya | w LIBER IDE CORDE.e | 4 cotiuellatur ; cerebro iat ttoxattt efe illatam ostenditur , quod profedlo optime: quod propofítii efl tibi demos lrare uidetur, Ditta a corde uirtus in ttevuis fu[cipitur:Ceií enim queritur d quo nerui producatitur , ttibil aliud uolumus Jionificave:. quam a quo primum uirtus fenfítiua «9* motiua, que per neruos ad mu[culos defer. . qur, it ipfos ut ita dixerim , unmittatur ) ullatenus poffet contingere; ut uni -. uere corporís partes que infra. faciem constitute: funt , omnino refoluerentur , facii partibus omnitio feruatis illefis . moustri enim fimile effet , eo inopinabilis fortitio , ut cor ad longifima quidem per tultos im medio obices poféet illam uirtutem [enticndi trafmittere , 4d proxima autem atís applicata tan- — tumdem facere non ualevet. FTijs accedit quod tton mediocrem fidem facit; o erui omtesCut oClauo de ufu partium Gralenus )duriores cotifisentia cerebro ftit tior ficutaliud genus. fubsantie omnino differens , fed enim. eiu[dem "atre cum illo existunt) ficcitate uero c5 fpiftitudine differiit. Ergo ut ad comperetdinum uelut; «o uadimotiium veuértamur , duis ex precedentibus opinio: torutt , qui priuci-. pen anime um in corde conslituutit ? fuudituseuertatur , pluribustamen ut bic. philofopborum omnium improbus ignauu[is errov ex: mentibus eruatur , boc ceyz tamtn dirimere nor pigebit. INam fi ín covde vatiocinatrix anima uis fituetur, nott CotttIode poer. animales acfiones expleri y fed cur illorum. opera perfe-. eife dtfta fitt , ut non. in melius incrementa fu[cipere ualeatit ttullus (. opitior » fa- EB C 2i conteudet, ubi pefeitme perficeren-. tur Cuff enum incefranti agitatione cor ipfum aftidue moutatur , p batita[mata | ey ulfain co tpofíta, prepere otiont turbata d pyopysis explendgs mutijs impedirétur,, intellecHio entm Q9" ratiocinatio:quieti eo Fatui nagge d motui ffrniles efe uidentur . Ad baec. curi extuberans. effevuefeenfits calor. perturbet , y» impediat | omnes opcratiottes atiittales , on recte eedem it corde perfectionem indifpice-.. yentur , cum tam feruidi co* excanide[centis caloris officina existat . Jab enim tam. ingenti caloris efferuefcentia ats ebullitione , vevum idola atis finiulacbra: cusm materialia fint , ut pote que cum conditionibus indiridualibus ves ipfas menti: veprafentent , euapovavttt, extenuarentur , c9 fuffituum modo foluerentup ij quz vas : «9 cordis ipfius flammis deurerettur , immortali indeffeffod; iptte con fumpt - D crirent itai entium imagines , in cordis ergaflirio «9» latibulis pofítee, «9: ttos i profunda , c denja tiebula, c9" caligine aerjaremur : ititatita idolorum veg ipfas reprejentautium [irage . Quod ff femiusta cy femiexefa velis qutrentuy aliqua (. deus bone ) qum ttobis memoriola uacillaret , quee confufío , que indeteriitiatio tioslros corriperet animos ? profecto Tirefis csv ta bone B ij M NTONII LODOFVICIe«- "ciores inatbulareiuis , dum prateritorum difficulter vemini[ci poffeimus: finita. mi Platonici figmenti bomittibus existentes ; qui femper in penitiore terr e fpe- - lunca uitam. tratifegifeett , umbras tantumtnodo verum. fpeclare. foliti , uastevas efte ves fibimet. per[uaderent , q9* mentirentur, Eueniret € te FHercales diguifsimum ; corottads par fpectaculum ; dum quifebris , Solifue aut ire ratio- —. tit aut denids quauis alia de catfa exe Stuaret , ttobis: immemor. eorum: quee. egiftet , adueitaret . (Quos tunc (C putes 2 iocos : quos rius , quos denids cachinnos tton tobis obliuiofior ille praestaret f dum Dionem quidem,aut I beonem dicere, atiimids fententiam explicave uellet,cunctavetur tamen,quoniam illa femicombusla Dionis effigies : Dionem fibi redditüm minorem oslenderet , quem ip fe naper uidifeet. prec slanii corpore, procero con[icuum . Sed fc&matis ditmifeis aiibi ion ünmerito , fed iure optimo Galenus Irchigenem comraria [cntitnteint carpere uidetur , qui ad siemoriam: deperditam Yeslauratdam cenfet .dera- Jo capiti. eucuvbitulas adhiberi ,. Opovteret enim ( inquit 2: (i fuam ille feclam feriare flabilem uoluiftet: ortifto capite, cor cuius affeclum memoriam efte putat; auedicandum [n [cipere , quod taren ff ille fibipermififeet , ut ptélori, co* regioni cordis ci curbitam a dhiberet , aun Marfí pairem fanare potuifeet , ex quo illius [o fa Ifi as Dbatbo dariuso slenditur.Sed e multum in bocargumento 5 | floteles claudicauit , qui. cum uon. ignoraret capitis repletionem inducere fomtos,. graui; fomno flertere, atjs tentari illos : qui cibis bumidioribus funt uft , aut p vimo mero fe ingurgitarunt , aut balneis frequentibus calidifis fibi caput irrigaunt , tiulla effet ad inuettiendum,per[uadendumás quod uellet, qua oslendevet:quamobrem óp-. pleto cerebro prima. fentitndi uis. quiefcat , cum ipfa ( ut ille putat 2in corde refideat. Drobabilius nam; erat à pulmotis bumore fomnos euctire , qui cordi nullius alterius vei gratia ,ds ut illi deferuiret , circumpofitus esl. Cum ergo cottfpitiamus fenfus. particularesseo* feufum communem impotentes ob frigiditatent reddiin fomto, confequitur ut às fenfusin corde nott fit, quod retractis [piritibus;- Q2 calore ad id tanqua ad [caturiginem, multo calidius effe dum potentus rffet ad futéliones fenfus communis obeunidas . Q uo in loco Iris. apertifeime ac frin tta incidiffet : pipi teneri uidetur, cum infitiavi iam talem fenfum efse in cerebro. En ber millies quas collegit rationes veplicet Quis enirt madicorum]o hoo 097. 56d iud ia i io do: fone ed id imtodicii AU ES app ofuit? aut quis vur[us ob excedétes excubias LQ'P qrficai Acor rfrizerart eft adorjus ?at qui fecundi 4115. [onus pririf 1 tamen potuit probabilem inuenive rationem , «2i. promptijsumus e es LIBER DE CORDEÉ«& , — boc esl. fenfüs communis affectio exiftit , quod ex errore qui in. fonwis accidit , difcas licebit ; tunc enim-ob feriationem. fenfus commuis , fepe iudicatur: q, idolum «9* uifum ipfum fit ves ipfa cuius eft imago , ut in fomtis quia pa . bro idolum reprefentatiuum Platonis iudico tale idolum efee ipfum "P lazoneg,, cum quo fari, c9" mifcere fermones , «o» mutuas audire, «* reddere uoces existi sno jin uigilijs autem id mon cuetiit, ttec enim tudicamus fimulachrum efe vem quam veprefeutat , quoniam fen[us communis non e feriatus ; quem ueluti pro tributia-— li con flitutumziudicium ferre. de fen[uum exteriorum obiectis fupra difteruimus. "Themislius tamen «Aristotelis paraphya ses conatur ostendere , cuv [omni eueian fenfu commutiipofíto in corde anquit enim euaporattentum ad cerebrum delatum primum quidem vefrigerari , inde ad cor defcetdere , «9* calorem eius obtutidere , quo faclo fomnos obrepere fit necefrum « babet. autem eius didlio fic in Iibello quem de fomto c5 uigilia edidit DD late necefee est, id quod in wapovem fol. uitur , tabefcitis, aliquatenus fustolli , deindereditum capefiere , eo* ad inlaveu..— vipi refluere . ttam omtie calidum in. [ublime natura effe ertur , eo loci rfr igeratur a cerebro , q9* conifislit, tox reciprocat , ?* de[ceudit ad. cor , refrigerato eius feruove fomnyus obrepit ,ita efficitur ut fomnus maxime d cibés proficijcatur. sam alimonia ad fummum caput uiam tnolita , diu fluxum cerebro immifcet, attentat. Q^ egorauat , binc falebre. ille uerborum inctrte , bittc oculos tare , caput urgere; erigendi fe facultatem aufervi cotititigit . cum utro iam COICant cibi, «9* incideutes cordi calorem eius irrig.ant , tug, profundo fomno demergi- — sur 0 altum Joporem flare incipimus . co: rurfus inferius. Contingit fomus. reditu corpulenti bumoris , quem. calor ín fublime per uenas leuauevit . not eni potest diutius co loci quo fubijt : alimentum morari : fed congelafceus agora - uan[di, de arcc capitis deductu ponderis fui pellitur . bucufG; T bemistius, Sed (alua uiri reuerettia tiuacitas bec tbi sera , «9» anilis garrulitas : 'tC botitte digta qui philofophiam profiteatur : effe uidetur . tam. «9 Jpiritus co» calor ad cor cum dormire incipit atimal deducuntur , «9* tunc temporis calor. cod galetitior eflnam in [omo cuditur 9* fabricatur multa fpiritum Copia in corde ob uim calorís que in eo e. nibil enim aliud mouet. c9* regit in corpore d calor,atís ob cam caufam frigent fuperiora in fono, o circliquads extretta corpo vis frigore coplentur,cotitra inferiores loci ut pedesut ui[cera , (9 ceteya quc intrit fecus continentur calefcutit , ad. baec. sion uidet nullam tam facilem efte uiam, qua euaporamenti illud ad cor defferatur ? f defcenfurum fit-oporteret enim ut per afperas arterias ad pulmone prius deduceretur:ubi periculi nó minimi [/ fit, fit alatis. K ij ep ALANTONII-LODOVICIae fuffocctursobstructo fpirati anim itiievea craftis lentififbumoribus defcédencibisqui aerés occupent uias; fed «o concefto ad pulmones peruen ire defluuti illum: baliunéum pulmo fit laxis mollis, cr* [pongiofus,imbibitus ibidetincbitur , abi hoc g;ad cor pertranfire finatur Quod rurfus fi admittat ; fiet ut quemadnoduin pulimonés pbtbifim iticurrunt ob Catarrbi ad'ipfos d capite deriuatumm ; fic cor propter deffuxiones illasindis i «bentes abfeeftume quod qepbas dictu efl) coutrabere poffet Preterea fomuicu lofi Junt;ut omuestestantur, qui incertas co CÓ- ditas uenas babent; contya infomticulofísquorum utnee edita, eo confpicuse fuut, at qui ; fi fiat fomnus obvuto calore cordis a de(cendente bumore oppofituim contingivet, nam egre eo» difficulter, nec nifi tenuifsima quidam illius uaporís portio, per uetas illas :fricliores defcenderet - per uetias utro. amp las effatim eo" ubertim uict imbris fufus buttor dilapfus ; tags calorem cordis refrigeraret s Quenadtnodif enim aqua perfiflulas graciles ducla lente e: guttatim decurrit per amplas mi[Sa celeriter qo cil magtio impetu vuitjita «9 (piritusille corpulentus per ardtos cornimium angusos illos meatus egre tran ifmitceretur . Ergoillorum caufam qut aim anime principem corde flatuu E ianpulfam;prostrata, co" constricla quiuis facile arimaduertere potest« Sed nec vat iorilla qua LATist. ey Cbryfippus oppo fiumi condludere fufpicantur, firmitate obtittet: aiuti enim cov primum moueri, cs* ultimum quiefcere, utobeamrem fenfus Cortttutiéi principium ffatui debeat mouttuy enim primiicor motu fecundá pulfum;ton autem fecundum eleclionem,nec aliud uis oslédere poteritex quo babetuv motus quidem fecundum cleclionem, cerebrum: alterius autem fine electione facli cor cfceprincipium . Sed won omia orgatta fentfuum ait.) in cerebrum teritinamtuy : boc adeo diclu ab[urdum Craleuo uifum e$t, utad bunc nodum oclauo deufu partit it furgat.Q uid dicis( inquit) ó Iristoteles ego enim citra pudorem butic fermoné comemovare nequeo : nontie in utrads aurem dignus vatione immittitur uevuus ipfis membranis $ in utramqs uero parten. naft. portio crebri non multo tator ea que ad aures perueiit.Tn utrum; uero oct lut tionte uiis imollís tieruiüs , unus item durus , ille in vadicem cius , bicin mo attitcs mu(culos implantatur ? ad linguam autem nonme quatuor, duo quidem molles per palatum accedutit : duo autem. duri iuxta. utram; aurem de[cendunt . Omnia bU cer i bro participatt ; fé oportet credere oculis uideutibus , «9 manibus tan- "us t quorum qui iudicium tegat , is uecors, «* excors iure app. [auct ext. ad illud alitem quod om ! bietet fenfus effe 2 cum ipfim non nri fac au pofse cerebrum pri cipium Jeny: cen: jJacilis refponfío Craleno datur, cerebrum d natura 2^. tiet fed ? Ut fenfuum instrumentis uim. fentiendi preslaret , institutum deputa- og 9, LIBER. DE CORDE dS .» ^ € tutis fuifte . Cerebrum dgitur in capite ueluti in avce-tagtii Yegis in flay rofiden; principium atia babet : fenfus ueluti fatellises quofdam tenens eirca pa ce : Jt dinis quod in mutido celum : bocin: bominibus caput , illud deovug, doy. lium , bocvationis babitaculum , Sed cumiam plus tnimium fimus diuagati, eo. fev. o bic fupra modum «5 umbilicum excveuevit , receptui cattamus , €9* ad uafa 2g, den conclamemuss. tx CENE EBSEROSE Sees oco cow FINIS LIBRIJD E.CO BADEN. .GALENI LIBER. DE PTISSA: * M n o. NM MNTONIO LODOZIQO . as uNTEASAAAS. Sm — f T * jt ? jJ | di t am 2 * tv E ii E: v5 5 ES ei VE CN V atidoquidem tioni ttilto tite tiedicovum quofdam , apud ques (j is dA y datnex aegrotis eremore ptiféatie utétes inueni , ttc tame quibus - tat pafGiotibus catmeexbibere expediat,aut non expediat, fatis di. AE 2 - s 3 e En , "nisautem qa . diffinieritue , magnopere ledet , quantumuis reliqua omnia exactifime deinctps -» GLALENIT(QLIBER DE P'TISSAO£NAac extélore.dijndicatur: ex gu$Tuqui ein j e9*olfactu, fi alienam ullam qualitatem —fulunonstretbocestut dulcis non fit;ton falfugino[a; tonaccii preferés Japorem, | -acidatejaut acris dut grautoletis,aut puiredine affecla,aut denids( ut in uniuer[um dicam )ut ullam acce[coriam qualitatem obtineat ; fed fit omris omnit qualitatis expers, eo feorfum existens ab omni aduentitia qualitate, qo» omm mixtione carens, que aut gustum ,aut odoratum inmutet » Oportet quin etiam co pellucidam banc efte, co pura, queis nibil babeat limofutn, fed eiu[modi fit; ut adamuffim percola- — ta efte uideatur, c9' ab otitiibus denids innatatitibus avenulis prorfus [ciugata ; fetotas tito Talis enim uera aqua ad ufum quidem wllima exi slit, fi uero naturam fiéessiec fie quidcm pura cuafít , uclutistet aliquod aliud fenfilium clementorum. Quodfic qualédiximus )talis extiterit, bec [ane tibi mox perditenuiil partiií fucvit, c2" conco£lu facilis , co prompte eeleriterds per corpus digeretur , c9" per ilia tioni tarde tran[meauerit nec folum d naturali caliditate fi epotetur , bene permutabitur, fed «9 exteriori igni communicatis breuifeimo tempore calefiet,, cuius [ate rei locup leciféimus telis Flippo.estaquam namás que affatim «9 celeriter calefeat, eg«rur[us celerrime frigefcat;leuféimam efte cen[ctzton quoad ponderis lcuitatem, — atque wullo regotio;pondere;ucl menfura poftet digno], ci fed leuifeimam , boc ejt £enuium paruum ques in fe ipfam facile aduerjas qualitates fujcipiat audire opor tet. Talis porro'adua-co frigida «sl, eo: umida, quam proprie aquam niicupautrisque auteni funt fubsbantáa aliquasaut qualitate infecle, quales ucl bituminofere fulphburteesaut eiamaluminof, e tatum a natura aque recefteve, quum infeélio peruafít , Sáautem demonstrari tibi poslulas;frigefacere aquam, c buniecla | ye boc tior ad prefentem fermonem (beclat duem de priffana insliuimuspreterd q. frigiditatem eius , «9 huiditatemomes ueteres demoslravunt quibus 9 expevicntia fubfcribit. quamobrem boc omnium fermone confefeum accipieus , ad. fermoti dc bordeo-pertranfeos o coe ot Ed Eordeum igitur in uniuer[um f[umptum infrigidadi, € defíccandi ui pollet, babet. autem ablerfiuum quid, co: uentofum.di[eretim autem co fecundum partes, qui d uidé forinfecus cis esl. furfuraceus cortex ficciov euafit, «o magis deterf oriustflquod utro intypfecys exi flit; cavnofum ueluti, e efu aptum,abflergit «5*ipfurt» Jedininus $ furfuves. quiin to funt . babet autem nibil minus co flatuofur d uid (4 : vine utro pelicula membranaue tenuis quee intra id quod est ucuti porfa E: m Mida : atis circfcribit, mediam borii obtinuit p» ; »n ij | - otrtantum absdergat quantum furfwraceum , plus autem 5^ v Alludatvofs er moni fubaudiri oporter, diuis tion dicatur, optima borra cii opor" X 9S» NTONIO LOD. INTERTPRETEa& 5; tere quais nibilbabeat ex putredine a[cititium,ant fuperluum bumorem, neue fin 5 dut admodum tiouiter colle£layaut omtino nimis atitiqua; itla tiempye Q9 ttouiter decufta fcatent excremétitia bumiditate,quam ex regione fibi CORtl'axerute | ccs exc creimenitis redutidant, eo (biritu uetitofo turgetitat que atttidua co diuturna teni. poreiam uitta c9" caduca Junt veddita,eo* propriam depo[uere facultatentsauod ua] | rug it ipfis ingetite, c tagttituditiis Uniinutio atis decrementum y non obfcuve zibi fignificare poterutit mon minis autem q9* q. ijs conitufís acuti puluifculus quidam tenuis ab ipfis decutitur ."Dlena igitur efie expedit bordea, que ad facturam ptiffane delegeris, nec aut apprime ft0Ua, dit peructu[fa,at q5 omi extraria co bofpite qualitate carentia Sed nec boc unn fuf icit Ut'um eo ilterior approbatio ab experietitia , ati periculum apponendum est «ultr g dicla náds fd inter Coduetidumin tumore ampliorem attollatur, becipfa eligere oportetyad Ptiframe cocluv4. todo uelit quis ipfa fecutidi vationé quatenus pofüibile ati decés'efo efficere, Quequidem igitur fit optinta aqua,co* quo pacto di[cer BINT, quod fitoprimum bordeum,quibu[ds maxime notis ipfum. cogofcatur,Jummatim e in tren[curfa di. | umatobisesl. : 0. juga, iT HE Fw] itos Lticxa ie ive. R.elinquituv tertio agédum tobís de coctiote, ficuero ipfam ptiféanatm preparare (o 6NmIOSsgtundunt na. atás terunt prius in mortario in mitutas particulas , poslea coquit celeriter, dcinge ey quidem inijcilit apam defvutumue,ij autem amylum, nonulli funt qui Q' minum, ez ntellis non nibil [uperiaciant «efl. porro talis cg. feétio abJurde, ev reproba, Optima gaps co pups cis conflrudlio telis eft p ittadejacere cum adbuc cruda eff at e buttedLere M oportet, inde manibus. intantum proteratur ,quou[d ad tenuem membr. tam peruentum fj , atis ob loc vurfus ualide magnis uiribus itter manus teritur , c3* pertradlatuy. oriec paleofaim omne [uccutiatur : nifi tamen quis uellet ipfam magis abster riam Ccotrficere, £utic enim fimul cum cor tice ipfam concoduer i: prestat... $e ew ato 3 D. du dee: Coquatur aut£ad bunc modii, ubi prius ipfam oppido coegeris , e perfricaueris, ad tttollem eo fuauem ignem apponito,ubi cou[ds matietoydonec plurimi fucci ittittat,fi enim boc(quo dixi Jpaclo decoquatur, omnet inflationem exuit s poffidet d. ab quecunijs bona Flippodpfe multo atte deilla atteskatus e$t dá ait, CrTutinofftas que in ca estleuorem quendam obtinet, eo contitiud exislit,ita ut fétangas, ullam afpredinem fentias , «o: lubrica, co mediocriter digitis cedens, einfiticulofa. est, qua faclealuum fubducat i morbis quibus competiatitiec. nit ventrem cobibet, ob astriclionem aliquam quee infit, nec conturbationei,aut fabuerfionem uentriculi cum decoquitur,optraturetec intumefcit in ventre intunmuit n inter coquetidum. ia