scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Obligaronse en vna escritura de 3600 reales de bellon. Don Bernardo Sanz de Cuenca, y doña Maria Larrea su muger. Diose vna peticion en virtud de dicha escritura, à instancia de don Antonio de Orguello, como cessionario de D. Iuan Ciaño; y auied̄ose pr

Sanz de Cuenca, Bernardo; larrea, María; Orguello, Antonio de; Agreda, Francisco de

Full text

Initium aDomino.’ Hh honorabitur ,qucmcumquc volnertt Rex^ honorare.Efihcr cap. 6.^ BLIGARONSE en vna efcricura de 36oo.rea!es de bellon.Don Bernar* do Sanz de Cuenca ,yDoña Maria Larrea fu muger. Diofe vna petición en virtud de dicha efcritura,a inftaticia de Don Auto nio de OrgueÜo, como cefsionario de D. luán Ciaño? y auiedofe prefentado ante el Aicaidc,D.Ioíeph del Buey o, proueyo mandamiento de capción, de la perfona de Don Bernardo Sanz de Gueticá ,ycxccucion de fus bienes. Al poner en execucioñ dicho mandamiento, prefento Don Bernardo vrt acto legalizado en publica forma, por el qual conílaua feaúia armado CaualIcro,con calidad d^ Ciudadano de la Ciudad de Zaragoza, en virtud del Real priuilegio,concedido por el Serertiísimo Sctior Rey Don Pedro álos Ciudadanos honoríficos de dicha Ciudad. Confultofe la preícntacion del acto con dicho Alcalde^ refpondio ,fe procedieíTe contra los bienes de Don Bernardo,pero no contra fu perfona. La parte contraria pidió le dieran al Alcalde Pucyo otro Alcalde acompañado,)' quedo nombrado Don Vicente Bañuelos,cl qual pidió declaración al SupremoCófejo de Aragón,mediante lafuplicatoria.que remitió, co vna petición de DonBernardo,el a£to de fu Caualleraco, cinícrcion de la fubftancia de la caula. AYde- •v r V mG Ydeclaro dicho Supremo Coníejo, que Don Bernardo,v todos fus hijos,ydescendientes deuiá gozar de Nobles ,cHijosdalgo, yque por deuda alguna no podia Ser prefo.Con efta declaración fe rcfpódib ai AIcalde Banuelos,y la confirmo con las mifmas circunftancias. La parte contraria fe apello de todo aV.A. aquien la mia fuplica,Ia confirmación de dicha Sentencia; yno tenoo por tan difícil el perfuadir la jufticia que le aísííle ,co« mo el manifeftaria en tan graue Senado, por quien,parece me auifaua Capadora el riefgo,que juftamcts rezelo, reffice tot Doñas viras (dize en el itb. 5. ep. 4») &confiera qptale (it'jüis aliquid dicere,n?c errons verecunaiam formulare.Petóme anima adezir,Io que entienda fin emba* ra^oícrtan juftala prctenfion de Don Bernardo ,yque efie empeño,es en mi forcofo ,Siendo dos las oDngaciones,pues Si la vna es de Do Bernardos quien tanto deuo^ no es menor la de mi patria, cuyo priuilegio defiendo ,q del intento Cicerón ,offic.i.ad Herennurmfbi: Nonfolum nolis natifumus •. oríufque nojtripartem patria venlicat, partem amici. Yafsi en efta alegación fe prouara ,que aunque Don Bernardo,fe aya armado Cauallero en eña Ciudad,fe ha de eílenderclpriuilegioaqueen Madrid goze los mifmos honores,yprehemincncias, que gozarla donde fue armado Cauallero. Entre otros priuiíegios,conqueIos Serenifsimos Seño res Reyes enriquecieron álos Aragonefes, fe halla vno, del S.S. Rey Don Pedro,por el qual concede alos honori Ecos Ciudadanos de la Ciudad de Zaragoza, el poder armaríe GaualIeros,y fer promouidos ála Orden,yDignidad Militar, yque afsi gozen todos los honores.y preheminencias, que áios Caualkros ,eHijosdalgo de Sangre competen. X Yfi todos los Ciudadanos fon dignos de tan Gngulares honras, mas en particular los de ^arago^a, por quic- * nes mudando el Romani,digo con Cafiodoro 'uar.lib. 11,’ ep. 5.Cmes (iquidem omnesfouendifnntJedCafaraugufl* ni aiiqwdplus merentur ,que fi por tantos títulos tiene grangeados repetidos aplaufos efta Ciudad (como largamenee tratan el Padre Murilia¿# las excellsnciai dcZaragocajntegro libro,Zurita part.uannalium ,ltb.ucapit.44. Cencdo in coüeftaneis ad cap.beatus ii.qua/L2.D.R.Ortigas in patrocinio Academia Cafarauguftana 3, part. ¿i rwm. 100. D. Ramírez de lege Reg.jT. 23. anum. 55. Canonicus Sancho in notis ad Conciliu,fe[f. 24. capa3.pag.\o6. Micdcs de Sale lib. 1.pag. 39.P.Ioánes de laCruz in defenf. fiatutor. contra Salutinm pá^.So.JCon ventajas merecen de los S.S. Reves,fus Ciudadanos,tan crecidos beneficios, ti repetidos fauores ,yta fingularcs priuilegios.pucs fon, luftredcl Reyno,crédito de fu patria,yadorno de la Ciudad, vrbs ornata (dixo Cafiodoro loco citato )tot tximijs SenatorihttSybeatátam nobil’tbus populis >laudes dsbet nofiromm Principian perfonare,quas homo nationis ex!era, fe miretur audiffe. EftosPatricios}uCiudadanos,aquienes fe dirige el privilegióle diuiden en cinco ordenes, ubolfas,á imitación délos Ciudadanos Romanos,que lo cftaua en cinco cía* fes. De cftas bolfas Ce hazc extracción todos los años ,y los cinco ConíulcSjquc la fuerte (auorczc,fc llaman Iurados:De eftos pues habla el priuilegio,perfonas hábiles pa ra el gouicrno de dicha Ciudad,de quienes haze mención nucflroRamirez traftatu de LReg.$.2$.n>$6.\b\:Et eius Cines Patritij in quinqué funt ordiñes,feu burfas diftri* buti/teut &Ciues Roma in quinqué clafes erant defertp • ti. Ex quibus,finculis anms, in ve¡peraConceptionis B, Maria,cuius,& Ciuitas,0 totum Regnum máxime de* Buo- uottitñ exiflit >quinqué Con/ules [ortiuntur (qui /ur*tti ^ppeüanturd) Con cita calidad fe hallaua Don Bernardo ,quando fe armo Cauallcró.con que de la habilidad no fe puede dudar,ni menos de la valididad del pxiuilegio,porque en armar Cauallcros.fea por eítemedio,!! por otro diuerío,tienc fu Magcítad (que Dios guarde) libre facultad por los Fueros deíte Reyno, Vt dicit obferuantia i. de ccndiiion . ibi: Alij non nifí per Dominum Regen?,vel alium de eius fpeciali mandato. Molinos verb.Infantio,fol.\ 75.col. i.£5’ 2.& verb. Mides,fol.2 24-col.2.?cnufain For.i de creat . f«/7/V.Bagcs inobfem.i.de condit.Infant. Bardaxi de oficio Gubem.qu&ft. $»/».44*Rarairez 33.num. 14- Yde drecho,folo de fu voluntad depcnde,dar cita hon - ra,BartoIus inl.i.C.de dig.lib.n.num.62. Th^qucllus de nobilit.cap.ó.num.i.VuWms Pacianus de probar. lib.2. cap. 26.num.i9.Vctí\isCa\c£.m fpec.nob.ntim. 7.Gutiérrez //£. $.pratt.qu&ft.y4.num.$6. qu&ff\6. num. 35- Ramírez de LReg.£.3 3.num.i4.1 BMdaxidict.qu¿ft.5.mm.44‘GzC' gor.López in Lt.vsr.De buen linaje,tit.2 1.2. pan. Gamma decif. 322 .num. 5.Cabcdo decij. 7%.tmm. 1. 2 .parí. qula folus Princeps eft Fonsaquonobilitasprocedit, vtpro* batur ex text.in 1.2.& pnalff.de natal.re/lit.&c in /. /mperatoresinprinc.ff.de Curion.vbi Albcricus, l.quoüesin fine,cap.'übi Senat.vel clarif.tk ibi Vnul.cap.cum redemptor 12.quaft.2.1.6.tit. 17>p. 2.l.io.tit. 1 8 .parí. 3.Paulus Caftt.conf.2 i.num.i.lib.i.Vchtz demaior. i.part. qu&ffsi* /jum.84.Garchde nobilit.glof.\. 3.\.fub uum. 50. £5 glof. 35.«m.3.Narbona in l.\4.giof.4.num.2 4.Scobar de nobilit.\.part.qu&fl.4'$A*num.\\.& íf.Gribcllus decif.32. num.2 2 . Valcn^ucl.eí?»/. 82 . num.22.AIfoníus aVil ladicgo in prologo del Fueroja&go in gloff’.leg. t.num. 3%- Ypuede dar la honra de Hijodalgo,a quien por fu linaje no la tiene,ita in Li.tii.iJiL6.Recopilat.ibi: Puédeles dar honra de Hijofdalgo alos que nofueren por linaje^ vhi Azueuedo, quia Princeps quem vuít nobilitac ,notar Baidus in LlacrilegijjC.de diuerf.refcript.Gregorius in L 2.tit.2i.part.i.verb.De buen //7?É*/V,TiraqucIlus de nobi« üt.diéí.cap.6. Cafaneus /ncaíh.glor. mund. z.part.confid. ij.Ocalora de notibilit > 4.part.cap.i.mm. i. Villadiego ubi fup.msm.i6. Yaísi no pudiendo dudarfe de la vaüdidad del priuile-1 gso,tampoco de la calidad del Gauallero armado: porque conña por los documentos exhibidos,como al tiempo de armarle Gauallero Don Bernardo en (parago^a ,era fu Ciudadano,ycfto Tolo pidió el priuilegio ,con que fe ha cumplido con e!,rite,5c rede. Solo fe duda,íi eftc priuilegio tiene extenfion 5pero íi el afecto no obfcurcce Iasluzes, que el eftudio me ha fráqueado en ella caufa,hc de probar con toda certeza ,que el Cauallero armado en la Ciudad de £arago£a,cn fuerca deíte Real priuilegio,ha de gozar cnMadrid,como do - de fe armo Cauallero. Yfi fe mira con el acuerdo que fe dcue ,fe hallara efto probado en las mifmas palabras del priuilegio,alas quales fe ha de ocurrir, no negándoles co efeafez, lo que liberal concedió el Principe ,aduertencia fue de García de nobilitate inglof.i .$a.num.$ o\b\i Primumfatuo adpriuilegij verba effe occurrendum »caque efe cordate expendenda¡nec bis efe ¿enegalum quidquid principali concefsionetac legefit ittdulfuw.Porquc fi en las palabras de los priuilcgios a;/ alguna duda ,fe ha de reparar en ellas con toda atcncionj afsi lo enfeña Pedro Sardo tom.i.conf.iA-o.numA i.ibi: Etm dubio priuilegiorU ver* ba furtt diligenter infpicienda. X <?" tYlas palabras del priuilegio fe han de interpretar afauor dcí priuiícgio,no empero en daño fuyo,exAlexanaro tewf.iz.num.t.'vol.s.ibi: Numquam enim interpretando efl priuilegium,vt priuilegiato pofsit cjje nociuum>l.dmus3 •ver.Nec iüorum magis intereft3&c.& ibiad hoc not.An gel.ff.de tefi.milit. noftcr ScfTc tom.4. decif. 389. num.s 8. £5* 59.Tibcrius Dccianus conf.2.num.$2.,volA.& con/iL 7. num.i\.rvol.i. como en los refcriptos ,qucfi fus palabras fon dudofas/c interpretan avtilidad del impctranre, Abbas incap.cum venijjenti.col.de refiit.inintegr. GloíT. a.in cap.com accidens de refiitut.fpoliat . No ha de cftrccharfc tenazmente la interpretación en los priuilcgfós,antes bien fe les ha de dar latifsima,vt ex /. 3-ff.de conflit.Princ.adüetút D.Vsdcnqiiel.conjg9.n.27* ibi: Verba appofitain priuilegio Principie non debet tenaciter, &ftrifte interpretarijed lat¡fsime,&?c.Y en términos de priuilegios de inmunidad ,que aya de fer efta fu interpretación,quatcnus verba fonant ,notat Angelus ia l. fin. ff.de conftit.Princip.col. fin.verf. Tertio quaritur, porque aun en materia odiofa no fe excluye la interpreta cion lata ,que nace de la propriedad de las palabras ,ex iext.in l.cum legeff.de teftamen.l$maíeon/.63. nom. 18. toma. Efto íupucfto, parece ccrtifsimo (faluando fíempre U ccnfura de V.A.)quc en las palabras del priuilegio, fe halla la extenfion que fe pretende,ibi :Et quod ipfi ,&lona eorumin ómnibus ,&peromnia gaudcant priuilegio In~* fantionatus Ermunei ,&pro Infantionibus Ermanéis, &ingeniéis,ab ómnibus babeatur3£5* teneantur3SICVT babentur^ haberi debent iuxtaPorum alij Infantiones, Ermunei Ingenui difíi Regni. Habla el priuilegio de los Ciudadanos,que fe armaren Ca- Cauaileros, yconcluye, con que gozen ellos ,como los Infanzones ingenuos: yfíendo armado Gauallero Don Bernardo ,tendrá los mifmos honores ,yprerogatiuas, que los Infanzones de fangre ,yafsi h3de gozar en Madrid,como en ^arago^á,porque el priuilegio afsimi~ Ib, yquifo corrieran parejas en el gozo,los que fe armare Cauaileros,ylos Infanzones de fangre 5por eífo fe valió de aquellas palabras:SICVTkabeniuri&haberi debent iuxta forum atij Infanfiones Ermunei, &ingenui di5 ti iW#/. De manera,que la dicción, S/CV'T ,vnealli los Ciudadanos armados,ylos ínfancones de fangre,y diziedo,que gozen aquellos,como gozan efíos,correrá la mifmarazón en los de priuilegio,que en ios de fangre ,quia diéHoficut,{imilitudinem,éc idempeitatem importat, ex l.fi qms obíepferit,ffJ.efdfisycap.olim de sverb.fign.capii * cum Ecelefia de prabendis in 6. Auguílinus Barboí./r^^. <uar.diCi.566. Brun.á SoIcinlocis commumbus&erb.diflio 2p.Carau./fópr coñfiít.Kegm in repei.njerf.Sictit» Romatimconf.%%*. numj. 0feqq. Ángelus con¡*33 S. ntim. 3* Antonios de Butrio ccnf.19.num.A-' Hohdedeus conf.% 6. num. 54.a Jol.2.Deci anusconf. 9.num.\ ó.vol. s.SocinusSc nior conf. 255 .num.1Jib. 2 . Menochius conf. 232 .num.22 . Tiraquellus de iur.prim. qu&ft.A-o. nu.iofWu!peil.¿¡? pea* pcf& ad verb.fignific.fub diCÍ.ftc.verftSicutfag. 114. Yel priuilegio equiparo alos Infanzones de fangre 3y de priuilegio,ypor hazerfeeí mifmo juizio en el vn cafo que en el otro.ha de auer exteníion de vno íequiparato, ad aliud Gabriel conf. 21. num.37.fe* feqq. Itb. 1. 2ephaíus conf. 2 S 7.tmm.\ 7'&feqq.Cuxtms Iunior conf. 124. num. f.Euerardtís in loco &yatiene legis nuw.$ 2. Idem in loco %fimili num.j.'üerf.E t generaliter,RoIandus conf,2 7.n. i$.lib.uOfafchus decif. 67.num.9.verf.prohac opi 1 * jo r nioneffillagut. in tra&. de extenf. legum rub. de extenf. leg. corree. &pan.nutn.64- Coa que no puede aucr duda,que Don Bernardo ha de gozaren todas partes,como en ^aragoga,y fi en Madrid gozaría (como no fe duda )fiendo Infancon de fangre, adtcxt.in Liarafanguinis ,ff.de regul. iur. Lias aguaito -1 nis tff.de pafrisj.fi te»C.de ingenuis manum.l.diai, %.diui, ff.de Liberali caufaJGzic.de nobilitat.glof.j.n. 17. quia nobilitas ,qua: afanguine prouenit ,apud onmes homines íplendorem retinct,ex Hieronymo OíTorio Lufitano//¿. i.de nobilitate cap 4.con ía miíma razón ha de gozar por c! priuilegio que tiene,por eftar equiparada la inmunidad de fangre,y la de priuilegio. Es puntual el lugar de García de nobilitateglof.\.$.\.mm.42 .ibi: Cum enim aquíp a rentar ha immunitatesfanguinis>&prmilegij ,ex Baid. in l.cum ex ralione .de excufat.tutor.^Gregor. in l. 3. } tit.zi.part.z.glaf.'uerb.ConvilldnaJVBI QVOJD PA- \ PIA SVNT INESSE ALICVI QVA¿ ' LITATEMPER NATVRAM,AVT PER PRIVILEGIVM^quiaPrinceps nobiíitatsvt dicemus inferiusfaltem quoad inris ámlis effcfrus ,refpefru quorum,ex hac aquiparationejdem in atraque ius feruandu efiiquia equiparatorum Ídem iusefiogloff. Bart.&Alex. in Lfi quis feruoperfuaferit, cap.defurt. IaC.in jT. ex mate ficijs nutn.39.infiit.de afriomkiext.expreffus ,&ibi Alexander late in l.i.ff.de leg.uET QVOD ISTI PRI~ VILEGIATI VEREtSINTNOBILES,& debeant habere officia nobiliumttenet Baldas in l.fiue pofV fidetiSiC.deprobat.num.3.vbi dicit hoc 'Vtrum. Yfiendo afsi.quccl priuilegio quifo,militara la mifma razón en los Infanzones de fangre>que en los de priuilc* gio, el mifino drecho han de tener los vnos,quc fauorccc alos i Xii alos otrosjüd textvm in Liüud,ff.ad l.Aquil. /. aTirio, ff.de verb.oblig.cap.Ínter cuteras de refcriptis , Alexander c°nf.$$.num.$.lib.4..Y íí ios dcfángre gozarían en Madrid.tarnbien los de priuilcgio,porque lo mífmo es tener eíla calidad pornaturaIeza,que por priuílegio.afsi lo dize Don Francifco de Amaya in commet.adlib.io.Cod.ritul. 39‘ád I.7. C.de incolis nu.6 5.ibi :Quibus etiam adde ,Ci * títmquem poffe periprivilegio Principis>qm alicui conceditj'üt pexternsfitjprqnaturali habeatur 31. privilegio 6 . LtSP.d.l. 1.a¿municip. ib1:2V ifi forte privilegio aliqtio,leg . 15; &feqq.tit.3,lib. 1 . Recopil.idque notarunt interpreten hic quos laudat in hoc propofitum, Grcgor.in d. L2. tit.14. part. 4-.verb. maguer ,Mieres de maiorat.i.part. qua/t.si. nvm.76.&>feqq.'Nicohs García de benef.d.7.part.cap. 9. num. i. Aceucdo in d.l.i.tit.i.lib.6. Recopilat. nnr».$$. & 56.Narbona d.nc4A$g.ET RATIO EST ,QVIA PARIA SVNTPN ESSE ALICVI OVA~ LITATEM PER NATVRAM, AVT PER PRIVILEGIVM,vt ctitn Bald-diximns in tit.fup. ft feruis3aut libertas num.videndi ,Matien^o in Lí. rit.io. gloff.5.nnm. 2.BarboC.de appeüat.verh. <verbo Cines num. 5.qai in fine citar Surdum c0nf.4u.nvmA. palabras que fe acomodan muy al intento, pues fi es lo mifmo tener la calidad por priuiIegio,que por naturaleza, no ay duda fino que Don Bernardo ha de gozar en Madrid como en ^arago^a ,porque fí la calidad fuera de fangre ,gozarías luego lo mifmo ha de fer teniendo ella calidad por priui •* Jegio,quia quando cafus verus,& fictus funt ajquati,íequa ta eíl iuris difpoíitio,e’# text.in cap. ad Audientiam ,cap', cum dilefíus de Cleris non refid.de paria funt aliquem efTe talem,vcl haberi, pro tali,Tiberius Decíanos con/.$.num. 3i.volum.u& conf.6.num.27.eod.voltim. Se Galiquis fie el *b ómnibus Ce entienda Tolo de los de Aragón, nec nos diílin^uere debem‘Jsj.de pretio,ff.de pnbltc. in rem aft. i. non dift mus,ff.de recept.arbitr. Aymon ccnf.i.mim, i.& conf.227.numer.1s. yclpriuiíegioes cierto comprehedió atodos los de Aragon,y deMadrid,y eílo íin efpecificarIos,por eíTo dixo,ab ómnibus habeantttr,& íenea japorque allí la fuerza de la dicción ,omnis ,neminem excltidit,gjf Ídem operatur.ac (7 de finguiisi[jet fafta [pedáis exprefsio ,vt dicit Auguft. Barbof. traft. var. dtft, 241 .80*0.2» Porque auiendo capacidad en el priuiiegio}no fe ha de interpretar idamente para Aragón, porque es ofender ía letra,? reüriñir las palabras voiuerfales.quod admití non deber ex Aymon con[.$7 í.num.i?.ibi-.N eaue noftrum eft njniuerfalta verba re[íringere^tim rejtríftionem non ferantij como dixo Grammatico decif.$ 9. numer.49- cutn text./# I.jifftC.de prapo.age.in re.líb.\2.abfurdum, &temerar'mmjoretper afitstam interpreíationem^jelie beneficia Principtim recludere ad firiftam interpretationem $y afsi el priuilcgio no íe ha de coanguftar 3que icio fe entienda dentro los limites de Aragón ,antes bien ha de tener exteníion aMadrid, yatodos los Eftados de fu Mageílad (que Dios guarde)fon muy del inteto las palabras de Pedro Smdojon[.A-97•tom.A^nttmer.2 .\b\:ERGO NONPOTEST PRIVJ LEGIV MRESTR/NGI AD LOCVM ILLV M,SED TRAHI AD VNIVERSVM STATVM, ¿VIA VBIOVE PA R EST RATIO,&ni? hiTefi qtiod fuadeat hac refiriftione: Luego dedo tan gene rales las palabras del priuilcgio,gozara Don Bernardo en Madrid,yen todas partes de las prcheminecias,? honores concedidos alos Hijofdalgo de fangre, ytendrá extcníio cílc priuilcgio de vn Rcyno áotro. Y¡ 19 .Yel fer Rcyno de fu Magcítad donde pretende gozar Don Bernardo ,aífegura mejor fu drccho ,yadelanta fu pretenfion ,porque quien muda fu domicilio de vnReyno áotro, como entrambos Reynos citen fugetos avn mifmo Rey ,ySeñor, íiemprc confcrua fus pnuiíegios, ex Gregorio López tom.4.partit.in /. 5. r/>t24.pr^cipuc ingloff.i. Yíiendo Cauallero Don Bernardo en Aragón ,ha de conferuar la mifma calidad en otro Rcyno ,íiendo de todos reputado por tal ;es puntual el lugar de nueftro gran practico Miguel de Molinos, •verb. M ¡les %fol. 224. col. 3. tn medio ,ibi :Et nota quod reperiferiptum in antiquts fcriptnrísjóriflaram^quod (i villanus in alio Regno ,exira¿ominationem Regis ÁragonuWtfuit crcatas Miles, iuxta leges illius Prouincia ,quod i¡te talis in Aragonía reputabitur Miles , 0* quod eius flij erunt Infanfiones, QVIA QVI MILES EST IN VNO REGNO ,MILES DEBET RE PVTARI IN ALIO, Que no es nouedad,q los prkiiíegios cocedidos avna Ciudadjtcngan exteíion aotras Repúblicas,Nicolás Boerio traflates de cufiodia clarium 1mm.31.fol.mibi 792.ibi: ‘T'amcn hodie extendimuspriuilegia Reipublica Romana ad certas Re[publicas aliarum duitafuAequo per Gloff. Ioannem de Platea,&Lucam in Rubr. &in l. RempuhlicamtC.de iu.Reipublica líb. 11.Yafsi dixo D. Vale^ucl. tom.2.conf.ioo.num.6.& 7.que aunque el drecbode los Ciudadanos RomanoSjfolo fe auia comunicado alos de ítaliaipcro que dcfpues tuuo extenfion aotras Ciudades, ibv.Et licet CiuiumRomanorum iustquod priusfolis lialis communicatum fuerat,v! tradit Carel. Sigon. lib.i. de antiquo ture Italia, cap. 4. 0a21. Lucias Florus in epi* to~ 2° tome Titi L'tuij libr.t o. dice72 s •//aliéis poptilis dSenata Ciuitas data effAlexand.ab Alexandro lib.4-.dicr.gc~ nial.cap.10.vbi Andr.Tiraqucl.in annot.AD ALIAS PVERIT C¡VITATESEXTENSVMJ. 1. a* vlt.ff.de cenfibhSy F rancif:us Broeus in JT. per traditione, pag.2 $o.inftit.de rcr.diuif. Barbof.in 1.2. §.legatis dnum. coff.de iudie.Gutiérrez» lib. 3.praSt. quaft. 1 3 •num.4. & feqq.Galganet.lib.2.de turepublic. n.\ 2. &feqq. Pereir. dectf.2.Purtugal.num. 13. Porque la calidad de NobIeza,figuc ala perfona.y goza dclla en todo el mundo, Ariftotclcs libr.3. politicorum cap. s.vbi alt9nobilitatem cffc generisvirtutem, &cffc tn honore aphdomnes,6c loco non circunfcribitur,idcm Ari- Rotdcs líb.4-.cap.3. porque ningún buen jüizio fe aplicara a cntcndcr,quc puede aucr perfona Noble en vna Prouincia,y que en otra no fea tenido por tal. García de nobilítatc,glo{f.4.o.mim.s .\b'u Nemo enim fana mentís exifiimauit dari cafumjn quo aliquis fjt nobilis nobilitate na turali in vno locojn alio vero plebeius ,profequitur late jp(eGMCizgloff.7.num.\7. &12.contra Otaíoram eode traft.cap.$.part.i.Yaunque habla eñe Autor de la Noble za natural,yaqueda probado arriba,qhan de gozar igualmente el Noblede fangre,y el de priuilcgio. Yafsi aunque Don Bernardo tenga la Nobleza por priuilegio.gozaracn Madrid ,yen todas partes, las mifmas prerogatiuas.quc tienen losNoblcs de fangreses muy del intento el lugar de Antonio Fabro in fuo Cod.libr.9. tit. 29.de dignit. &nobilit.definit. 12AbhÓuis enim alicu - li vere,&?fimpliciter nobilis efi,SIVEÁB ORIGINE NATALIVM,SIVE EX PRIVJLEGIO,&cocejsione eiustqui nobilitate darépotuit»CV M VBIQVE NOBILEJA ES SE NECESSE ES'T, ^21 E S : JT3cum ea res,ad hominis qualitatem, &conditionem pertineat,quA non mitins indiuidua effquam ipfa hominis perfona,argumento text.in l.ex ea caufa9. vbi Bartolos, ff.de pofiulandoj.'vlt. C.de fentent.paf. &reftitut.X el mifmo Fabro fequenti definitione 13- faca la confcquccia ajuñada al cafo prefcntc,ibi:J£’ft igitur fuperioribus confe» ques,vt SindiciLugdunen[es,quibus GadiaruReges,om* nimodam,abfolutamque ncbilitatem concefferunt» gande» re apud nos debeanttpriuilegijs ómnibus,que, nobilibus nofiris tributa fnnt. De donde fe colige ,que teniendo Don Bernardo fu nobleza por priuilcgio,gozará aunque mude de Reyno,como fi la tuuiera por fangre, porque los Síndicos de la Ciudad de León ,aquienes los Reves de Francia auiaa concedido priuilcgio de nobleza,gozaron en Saboya de todos los priuilcgios ,que tenían los Nobles de aquella ProuinciaiY no ay duda,(ino que el S.S. Rey Don Pedro quifo conceder alos Ciudadanos honoríficos de la Ciudad dc£aragoca eñe priuilcgio, pues en el fe dízc con palabras exprcíTas,quc fe reputen los Gauallcros armados, como los Infanconcs de fangre,yque de todos fcan tenidos por tales ,yfeguo la doárriná de Fabro, es lo mifmo para gozar en todas partes,tener la calidad por fangre que por priuilegioJbiriVW ab originé natalium, fiue ex prwi- /¿gitfjporquc con propiedad fe dizeií Nobles aquienes el Principe concede eftos priuiícgios,vt cum Paulo de C a - firoinl.quotiesinfine ,C.vhi Senat. vel clartf. norat Gironda de priuileg. &exempt.quAfl.i $i. numer.tn* ibi: Qu'ta i!li dicuntur proprie Nobiles ,quos Princeps nobditat.Yel mifmo en el numeré s26.defiende con Ázeuedo fer lo mifmo tener cfta calidad por priuilcgio» que por fangre ,ibi :Quod paria funt quaittatem ineffe peg Emz litaram^uiperprmlegiam. Con que no puede quedar cícrupulojíino que Don Bernardo por el pnuilegio ha de aozar lo'mifmo que el Infancon,ó Noble de fangre gozaría, ypor citar armado Cauallero gozara todas las prerogatiuas,quc gozan los otros Nobles, Girondá vbi fup. jjum. s30.ibi\Quod ifti Milites armatigaudebunt cmnibus alijs Nobtltxm prarogatiuis. YTiendo cierto,que Ti aalguno fe le concediera priuilegio de Ciudadano,ha degozar de todos los fauores,prc rogatiuas,y priuilegios.que gozan ios Ciudadanos Origi nanos,vt graüitcr coufiderat praéítantifsimus Iúreconful tus Hubertinus Zuchardus con,f. 7 S.ibi: Quarta confideraúo^ que, valdeprofternit aüegationem aduerfariorum, efi,quia prafata D. Encina non extra territoriu,necforcrjfi nupfitffed vero CmParmenffnepe MagmficoD.AicxadroAnguftiolo,qui licet origineMatnanas Jlt^multis tornen ab hiñe annis fttit decreto Mágnifi. Dominorum Pratcris. Anciano? £5f Cdnfiliarioyuvn Parmascónfirmatus auttoritate bona memoria Pauli III. Po tifi.Max.in Cinium Parmenfmm numerum éffertm £# „ cooptattis,ac omni CUiitatis ture donatus,VT DDBITARINON DEBEAT>Qym CIVISINDE TARMENSIS EFFECTVS ,HIS COMMO ± DIS PRALROGATIVIS9FAVORIBVS,ET PRIVILEGI1S IN VNIVERSVM POTI- ni debeat,qvibvs,etipsicives o - RICINARIEvtBart. &omnes cocludut in l.(t is qui pro emptoretff.de vfucap.et in l.jt maritus^.legisff.ad L Iulian.de adult.Nec enim Cmitate donati amplius cen - fentur extraneiffed indígena^ veri Cines ,l.in orbe,ff+ de ftatu.homi. I. adificta ,ffde verbor.fignifi. 1DQVE VERE,SIGNIFICANTER,ET PROPRIE, *cum 23 cum CinesfaciAt clettio>l.Ciues,C.de incolisjib.io. Bar!. conf. 62 .punófus Francif.Aretin.conf.si. ideoque in ómnibus ,&peromnia Ciuium appcüalione contineantur, /. fedfi bac,f.fed fi tus,ff.de in tus vacando, Cy. Lfin. C. de bis qui veniam ¿tatis,Bart.ind.f.legis,BaÍdns tn d. I. in orbe.YNicolás Bocrio decif. 13. num. 2ndizc lo mifmo, ibi:A7talesCiues expriuilegio effefti. ómnibus commodts, fauoribufque poíiuntur,quibus, &tpfi Ciues Originarij, cum Bartolo, Romano,Iafone,Cumano,Dedo,Hippoíy- to.Quc razón ha deaucr,para que DonBcrnardono gozc cftando armado Cauallero ,los miímos fauores ,yprcrogatiuas,q gozaría elHijodaIgo,6Noblc de fangrc?Pues vemos,que vn Ciudadano por pnuilegio goza lo mifmo que vn Originario ,yafsi qualquicr Cauallero por cfte priuilcgio gozara como fi euuicra la calidad por fangre: atendiendo íiempre aque nueftro priuilcgio vnio de tal fuerce al Cauallero armado con el Hijodalgo de fangre, q quifo reputarlos de vna manera, yen el gozo hazcrlos iguales. Con que la pretenfíon dcDon Bernardo parece jurídica,ajuíhda al priuiIcgio,y conforme nueftros Fueros ,y Obfcruancias,porque íi aeñe Rcvno llegara vn Cauallcfo con la calidad que aDon Bernardo afsiftc,gozaría todos los honores,yprerogatiuas, que por fu fangre merecia,o por priuilegio le auian fído concedidas ,SefTc decif. 435.»0«M.'i/0/.4.yafsi Don Bernardo hade gozar en Ma drid todo lo que le efíá concedido por priuilegio ,pues cftc lo licúa íiempre confígo,no defmercciendo por dirá* gcro,pucs en Aragón íiempre tiene acogida aquel aquio le acompaña fu calidad,para que goze las preeminencias que opor fu íangre tiene adquiridas ,bgrangeadas por priuilcgio. Y Yafsi,fe vera ,que nueftros Fueros hablan general ,e indiflintamcncc de los Nobles, yCauallcros ,atribuyéndoles diuerfos privilegios,dexádo puerta abierta atodos, fin limitarte alos naturales, vt videre cft in FORO i. de confirmatione pacis $.$.\b\:Itemfiatuimus ,quod Nt* líus Baronusflue Miles,vel Nobilis. Et jf.ó.ibi: Item ftatui* mus,quod omnespradicli, &ftnguli ,tam Nobiles ,quam Ciues,& omnes alij,Sc inferius codcm §.ibi: Et omnes ta maiores,quam mediocres,quam minores.Et §. 7.ibi :Item fiatuimus,quodfiquisMtles,magnus,^el ingenuus quatumlibetyVel alias Ñobilis.Et in f. 1 2 .ibi \Itemftatuimus, quod omnes Barones, Nobiles, Milites, &c.Et §.i4.ibi: Item ftatuimus,quod omnes quifuerint de Atate 14*4000* rum,f§ amplias tam Nobiles,quamCiues. Yel Fuero 2. del mifmo titulo,en ios §jr. 3 . 5 •<>.{!$ p.hablaconla miE- ma generalidad,prascipue in FOROvnico depace, &rebus,\b'v.StAtuimus quodRicbi homines,Mefnadarij. Milites, ínfanfiones,^ quicumque alij.Et FORO i.de forma difidamenti,\bi:N uüus Miles,fue Infantio.Et FO- ROvnicc, quod Regens offc .Gubern.pt Miles fimplex , ibv.Quia[ecundum forum in pañis corporalibus inflinge* dts,noneodem modofuniuntur, neepuniridebent Ñobiliores quemadmodum inferiores. Et FORO ude te¡i. nobilí ibi-.Quod de calero Nobiles,Me/nadarij,Milites, &Infanzones. EtFORO i.eod.tit.ibi: Quofi cateto aliquis Nobilis, Miles,vel Infantio. Et FOROvnico til. de Nobilibus,gj* Infantionibus,&¿r.ibi: Nuüus Baro, Mefna* darius. Miles,vel Infantio.Ex. OBSERVANEJAfin. de pace,ibi:De confuetudine Regni,Nobiles nonpuniutur pro deliftis,pcenis corporalibus. Et OBSERVANCIA %.de Foro compet.ibiiItemNobilium. Eftofc prucua con lo que tiene decidido la Corte del Y"Iiuf- -*y 2* Iluftrifsimo Señor Iufticia de Aragón:/» caufaD.Ludouici Queraltjn motiuisdbv.Nam refpondemus obferuantias loquentes dehoc priuilegiodndefimte loqui cum Nobi- Ubus%miÜ4fa£iamcntionetanfintnati inRegno tvel habaerint domicilium in ilictET SINEEXCLVSIO* NEEXEERORVM:Ergo nec debemus limitare ver butn i!íudtNobilistad Nobiles Originarios de Regnotvel domiciliatos inRegno¡máxime cumfiandum (it charta>& e(¡et litteram diffiarum Obferuantiarum refiringeredozG tante calificación para dar efte fentido alos Fueros ,pues fola cita Corte es fu interprete, FOR. O i. 0)‘ 2.tit.quod in dubijs non crafsis>0RSERVANTIA final ,tit. quod *[signationestOBSERVANTIA 3Jepriuile.general. Molinos verbo confsi!tAtiotverf.i.& verbo Fort Aragonam3verf.Fororum dubia,& verbo luftitia Aragonum, verfJufiitia Aragonum tenetur%Bardaxi in rubr.de ofpc. Iuftit.Aragon.fol.9$>col.3. Ramirez delege Regia §.2 o, num. 28.Suelues femicenturA.conf.4.2 .num . 16. De donde infiero, que fí en Aragón procede ío arriba dicho,con mayor razón fe ha de obferuar en cffa Corte, íiendo patria común por refidir en ella la Mageftad del Rey nueftro Señor, que fiempre fe ilama patria común donde el Principe rcCidcJ.Roma n.ff.admunicip.Lp duabus 6. J.Roma it.ff.de excu[at.ifin.fifi AcÍnterdic. re* leg.l.eos 9.ff.de vacat.mnn.Ltepore 21. C.Theodopano de pratorik ¿5* qu&ft. ypor eíTo mereció Roma efte nóbre VtA.A.antiqui1&fequenris fecuíi te(fancur,Sencca decofolat.ad Hehiiác.6. Plinius lib.^.hifi.c.$. Symmachus lik i.ep.$s.& lik$.ep.36.& lik$.ep.46.& 94. Sidoniuslik 8.¿'/?.6.Alciatus//^-2.^//^^r.r.2i.Lipfius de magnit.Rom. lib.\.c.7.lurctusad Symmachum d.ep.94-Saüav.ad Sidon. lib.i.ep.ó.Doúcás ad'TacitJib.s.annal.pag.sS^.^ lik 1u Gpag. pag. 592 .Gafpar Barthius in ñotis ád Rutil'mm Ub. t. itine* rarn^rf.6 3.D°ncIIaslib. 17.com. capit. 13.vbi Ofuval. fot. A./^.Gabriel Pcrcira ¿«//.2.»»w.i3.D.Solor9a- no deiur.Indiar.lib.2.cap.2\.num.2\.^ feqq- Antonios Aug.adU.ff.de excufat.tut. ^Egidius BoCmshpraxi titulo de Foro comp.nt$m.7 $&ottofredus /Vz l.fiquis filie,§*^ eiufqui num.10. &11.ff.de iniufto rnpto ,Grauanus row;.' l.difcept. For. cap. <,*9- num.i 4.0*i5-Manan. Socinus eonf.iA-t-rjum.t.vol.s.VctcU decif.Portug.2. nu.13 ^- Alberícus de Rofat.fr¿¿?.¿¿ftatutis quaft.90.num. 5icol. Fcftafius traft.de aftimo,& colíedt.cap. 3.«0^.45 -Gabriel V&lxotus de nothis.& fpurijs cap. 3. num. 6. Ylo dize Don Francifco de Amaya (/» ¿W- //V-3 9. 4¿ l. y.C.de incolis num . $9, )habIando de la infigne Villa de Madrid,patria común de todaIaMonarquia,ibi:^^d i/ír# Curia Regís ,IFiatritum fcilicet ,Princeps nofter,£5* dominus refidet,communis Patria cenfetur hutas magna Monarchia,ita *vt ibi ,quilibet fubditus pcfsit conueniri,ex l.^.tit.s.part.i.Hoc tamen ea ratiene intrG- duftum efi,qma Principie Curia ómnibus efi Forum ,0 Tribunal, &c. Con que fiendo eftosefcdtos dé la patria común,fer el amparo de los que padecen molcfiias,el Tri bunal que defienda fus priuilegios,el juizio que conferue fus prerogatiuas.cl afilo adonde fe acogen los fieles vaffallos de fu Mageftad,no ay duda fino que aD. Bernardo no fe le ha de negar efta pretenfion tan jurídica que tienen yque fi en qualquiera parte gozaría los honores de fu pri uilcgio (como queda probado) con mayor razón en eífa Corte,donde afsifte con animo de permanecer ,ydonde ha contraydo legitimo matrimonio,que aífegura fu domicilio,Bartolus in l.cum quadam puebla num. 2.ff.de in* ri(d.om.ttid.& in l.Senatores num.^ffM Senat. £5* \nh ‘~cr¡m erigirte rmm.i.C.de munictp. ¡ib. io. Romanusfngul.66sl Laderch.de Imola conf.64.nu.i. C^phaíus conf.\%. ».4S. 6c probatur ex textu /» Li.tit.t+.part.+Ábv.Por cafarme* te,vb¡ GregoriusLopcz GloíT.ponderansjffn.j.item re/ * cripferuntffad municip. Yes de aduertir,que la razón porque gozauan todos en Roma fus priuilcgios,es,por auer eftablecido el Empc rador Antonino,que los íugetos al Romano Imperio tuuieran el luftre de Ciudadanos Romanos ,ácuja caufa Roma mereció el nobre de patria común,vt neruose tuetur Pctrus Barbofa in í.i.$.legatis, ff.de iud. num.20. 21Í 22. & 23. Yen el num.24.explicando el lugar de Ciceró, orat.z.de leg.Agrar.dizc,^ por no auer nacido en aquel tiempo.el Emperador Antonino,fe ha de referir fu autori dad áios Ciudadanos,que lo eran por origen, domicilio* opriuiíegio ,que con todos fe entendía ,fer Roma patria común,ibi:^^ qua ratiene injertar annotatio ad id quod dkit Cicer.orat.z.de leg.Agrar.ad verfus Ruüum,quod fupra retulimtiStnafn cum eo tempereAhtoninas natas no (ffeti€A authoritas debet referri ad Ciues ,qui <uel ralione originis,vel domicilij,vel eliam expriuiíegio erant Ciues, his enim Roma erat patria communisic&terum poft legem Antonini,omnes ¡ubditifuerunt effeüi Ciues,fie em*i tiibusRcma in capit effePatria communis,dJ. Romainjr. ad municip. De manerá.que aun antes de la conéeñon tan dilatada del Emperador Antonino, que fe eftendiovniueríalmente al Romanó Imperio,gozauan igualmente todos en la Ciudad de Roma,fin diftincion del origen ,domicilio ,ti priuiíegio ,vafsi ha de proceder lo mifmo en Madrid, por IoquedizeBarbof.#¿i/z?. 3idbi: Et fubrogarunt no* uumforum,vt cen/eretur communis PatriaJocas iüe ,in quo lo qabra fe íc concediere por él priuilcgio, lo tiene grangeado por fu nacimiento,yafsi digo con Cafiodoro var. ItLio. cp.u.Si gloria ejl honorum Frincipum ,incógnitas honoribas clarificare per[onas (dum quidquid afttbieftis profiei[citar regnantium lattdibus applicatur) qitanto nobisprafiantitts efi^nohiltfsima familia redderc ,quod can» ccgno[cimas etiam nafeendi forte mcrai/fe^Eípcrzndo co cfto,que V.A.confírmc la declaración que mi parte tiene adu fauor.íicdo fu fentcncia inuiolablc decreto,para qgo zc en Madrid el Cauallcro armado conforme efle priuile gio,q fentencias de tan Supremo Senado tienen fuerza de ley,^ huiufmodi determinattones (dixo D. ValécucI cof. t3.num.u5.) tárn Supremi Confilijfunt máximo, autho~ ritatis,£5? babent vim legis. Sicfcntio,&fpcro,falüograuiorisScnatus,grauiori Iudicio.cuius pcdibushaslucubratianculas ,meque ipfum, pronus ,humilifque íubijeio. Cxfaraugufiáe *8.Marti j 16 $6.~• IuanFranciíco de Agreda. ’ ._- ;f'.V*-;