Commentarium Beati Aegidij Columnae Romani Eremitarum Ordinis Diui Augustini... in primum librum magistri sententiarum

COMMENTARIUM BEATI-EGIDIJ ] COLUMNAE ROMANI EREMITARUM ORDINIS DIiyliI ACGUSTENI SACRJE THEOLOGLE | DOCTORIS EVNDATISSIMI, ARCHIEPISCOPI a NUI PRIMATIS, oe ft E. CAR IN PRIMUM LIBRUM (MAGISTRI SENTENTIARUM NVNC DENVO EXCVSVM S'TVDIO AC INDVSTRIA R.P.F« ANTONIJ DE E NA EGABRENSIS IN SACRA THEOLOGIA MAGISTR1Í SANCTE INQVISITIONIS QVALIFICATORIS, f BOETICJAE PROVINCLE. DIFFINIIORIS; | | ET IN RE GAL] -«— | | - CORDUBENSI CONVENTU DE GRATIA | -STVDIORVM PRJEFECTI. ALIQVIBVS MENDIS CASTIGATVM, CÍTATIONIBVS, NOTATIONIBVS5, sCHOLIIS, / RESOLVTIONIBVS, ET DVPLICLINDICE - ji ILLVSIRATVM, : | EDITIO TERTIA 1 | CVM PRIVILEGIO. CORDVEP/E. | BP i | Fara x x * »* uk Woo x XCKTW'sM Y yc ox OX GU UE COGO Y X DE n e tait P * * * X495. x * * 4 KCN X X Xxx Ex Officina Augufinisna apud Lazarum dc Riíquez , & Antonium Rofellon: Anno Di, M. DC. XC. [X; aye vemm 4*2 .* X : qr d NTOWAS "TZOAML Xon GE. iaóbi P^ E AMTAJO. 3d UTMdWCo FEWASUG E ou: iu eo -t iiy orta. MVTROITOAD 2 cfew»w ITTUM E ind dünd lcm Lib duds Er EV Lr AD SPIRAM ISTIUS COLUM AE 1 : IF - ls de j mmn mr E | 1 1 j 1 l2 U- JRIEGIDIVS. :* Columntus Romanus, .Eremit. $. Ávcvs riv L Prior Ge ralis, Archiep. Bituricensis. Aqui. 2- ni, primas, i numerü Cardimatrtt d. x« Ponifacio Vüj adjcriptus - 28 qdUv^Y pr [ cH Z : 2 n H —— - * i ip NS. WEZ » — SX em A mosca Hmm deam ee S os VeALE al came (EIDEM [NNIXVM. EPIGEAMMA) ai. AFEIXIT KOS MARINVS 1 '/RGIDIVS furgit, Do∨ veteranus in aulam, . Vt doceat noftros , qui docuit veteres, Aflurgant juvenes; claudení4ue aretalogus ora Subícribat Canis , vapulet 4ut ferulis, Auguflinus diat, natus nam i(te patrizar : | E(i calamus ; pectus, vox Patris EGIDIVS, * rr ] E v " H li y | 6o : ^v R 2x ^ ? ! E. t »* E : z x " X 72 - : T y i x gros P otdndiug- p ^ mus 8 svevespobob. eue Ast ; í U UME à ui s e k-. - S Vs : | "P & m ) "ed TE | 2UTTet Madiqe- E M DURUM ES usc. i : ae ^ ! E. alus. Gi nosTSISN, sobett.. nm POEM | 22519154 21030b Tup - 863 4lón devsob TVs | £10 nigolsíit »upliabuils 1 e3rfosior ipgti Ps siinisl sus ToluqeV . ting) tec vd OU :aesiiteq ofi men e3n .T&5Ib. — Lr £YKOA £u xov eU$256 .ennisla» 3 (TTC PERROS OPRUCEPTORI DISC NORVGUSTINE AD MEDVLLAM DOM ESTICO DISCIPVLO | 25! 23:51 2:61 (PROINDE) | o. pes 'ANGNSTINIADVM | - 1 fafiricA PROVINCIA Dun —INVICTVM NOMEN sm IMMORTALEDRCVS XA IV penfitantes, cui nofirz imprefsionis prímordía , obftzi- /) iori debito fimul ac foeliciori auí picio dicarenius; rene ti occurrit ; qui cordi femper c(t , libri Autliographus: obvium induxit animum Evangelica patzmía : reddenda videlicet Que funt Cefaris Ce(aris Igitur monito obfecuti refol vimus, reddonanda fimiliter; que funt. /£GIDIf , /&GI- DIO: jufte cquidem, nam remunerationis lance. perpen- fa , cái equitis, quàm Artifici fuzmet artis primitix. pro- s ! -. : libentur? Accipit antiquitas: etenim quos fabulofa finxit quarumdam return invedtores, ut gratiarum penfa referret, ejídem propria in- venta confecravit:olea Palladi,vitis Baccho lirabantur; quó accepra bencficia ip-- forum redhibitio compenfaret,Sádtiori jure(FVNDATISSIME DOCTOR jut noftram in te benevolentiam nayare valeamus,ad tuz celíitudiais aras (indsme. talis Theologiz primarmi partem appeadimus, grate reppendentes; qüz à te pri- dem edoclá , novo nunc pralo recadimus : quatenus iaclyto Opifici, non mi- nori, quàm propriz indu(triz appofita oblatione gratulemur, Libet in noflri af- v fe&uste(ferám Davidice gratitudinis labia ufarpare: Ti4 [unt omnia : C que de ma. | gn tua accepimus , dedimus tibi. Cenfemus etiam valde proficuam tánti Patroni cles t. Garal.t9« &ionem, quoniam cynica noltra etate, Quim nini] tam facrum ef (ait Seneca ) quod nam. 14« -— fncrilegum non inveniat , ad tui | validifsimam aochoram , fub cujus felici clavo quondam inoffense navigavit do&triaa, redire debait , ut ab effrzai ( forfam im-. s . minenti ) ari(tarchorum borea fc fe tüearur (e Suc EN Mecoenate ( quid-- MEVS Quid refra&ari j ganniant ) fantascerté aves fibi portendit editio ; uti profan Rus Miaervamrfua £ieisprotégebat, Itá fijó. /£GIDIO facrà potentis vindicábiturg quippe velcetvicofus tumor , . feu dentatus livor tugiulttentur in opus, pro Ícuto videant in froate DoQorem,coque, inftar gidis , non. Medu(z caput, fed Augü(tini cerebrum revérentes lapidefcant, Aliàm advocatum (Eminentife fime Prafüljiatue caufz patrocinium minimé expoftulamus;quia tibimet 1n elya peum füfficis, qui pluribus in fubfidium abundaíti; neque tam altaia cliente« làm ali2, quani tu. rfagüitudiais flemrata complent; equidem fansnis, diga niras, fapientia, probitas fic exornarunt inter vivos , tt protéreà te viventem conjéctemusiater Calites, Nobilitavit fanguis fine flatu, ex facra nempe ftirpe progeaitam; quz templo Dei tot fere Colümnas 4ppofttit, qaot viros procrea« vit; que prater plutes infulas; & pilea, R omanz Sedi emeritum inoblitz coms mcemorationis ápicem dedit , Martinum V. in minoribus Ódonem .Colume nam. Te tyria dignitas ad humilitatis fátigium fublimavit, fupretho erilm Care dinalia coctui, non creatus quafi. ex nihilo, fed veluti ex merito genitus, in« ter Catholice Réligioni$ Primates doctrinz , & reliBiofz vita primas egitiz Teomnigena (ad ftuporem) fapientia: decoravit 5 quapropter Fundamenrtalis nomenciaturáim adeptus, Pariísienfem academfam , quz te genuit, pleno fei&« tiarum-ubere 5-jüvenis adbuc, poftmodum enutrifti ; ut polleris queas. dicere, quod ferte Auguflum protuliile : Audite jnvenes feiem ; quem jwvedem fete, audies ust, T€ deiiqué heroica virtus in(ignivit , quam iaculpati mores, àd veri limany formata verba;ad. miraculum continuata probitas atteflàntur $ exin ab Autho« . fibus Beati emerita iofcriptionc pafsim infigniris, Sed quid in tuis laudibug fnoramur? Forta(üs.nos taxante TENES Hertulem quis-vituptrat? Vtarmur ergo Ad'Tit.:. Apoftolico compendio: ia omaibus te ipfum prabuifti exemplum . Zosorum opea vus , in doclrina, in integritate, In gravitate verbum: [anm ivreprebenfibile: wt is,aui exc ade verfo eff, yeredtin, nihil babens malum diceve- de bis, Qui te Gloriofum pié Veneta« mar, & Magiiteum jarate profitemur, Ineternum. vive; a€ exle(ti luce, qua frueris, tuis fave, & tua. foyee | iei "X PRO; ^?RO B. AEGIDIO | "COLUMNA ; ROMANO; FUNDAMENTALI ET PVRPUVKRATODÓCTORE GONCI NVNT AC ROSIICE SEPTEM ORDIS MIRAj.: 4 VT MIRABILIORI COBSEQVYNIVR] renis gpl, Wggyptus quodam; alor ét Jam Roa Colamnie Bir. Pytamides ; hzc tenct alta ba(i, | loffus Rhodos; iC randtei 5i ore oftentum , quam Ingens zra Colofus pw C Cbivit jabris éolla i inimica Probis, giapite obonpius; $— ndex Aüguliat , | &clio velit, ambit Olyispre] | t"'audc fonans, Ícon üt Jovis li erat, Phorus Ni; IE udi in obfeuris Pharus, arcens nubila mentisi | : Cjndique, fcibillum quà via reda docens, (MrmaBabons ^ 4 nconcufia vigent. Magni monumenta Magiti En queis Babylon Moenibus f ima fabefti : Sepulcrum Menfcali Cim; ftigor ínaddi offa fed gis fifa veravinf. (— "Zox ibis Rex rice erat : Tepuia Lüx hic erit. Pau Diqa; (acra jacent Lute). ftabunt capitella Minérvas E ges par iem firma Celnmna cadat. 2 PROS —- —— — M——— " "€ m - . GregoriasFaleóntus kralus pétanmso riso piorigatonem cénttit Io- "torum controveríotürh iater D. T homarf 3 ^& B; gidiüm Arimini anno: dis o. . ?'si Alberti Mágai Theatrum omnium. fclentiarüm;^Omnig'ópéra eidij tom. C Enthiqdes : IY oitherus Germanus Epifcop;Afcalonenfisperarin.636.Scrip(t domadale de Vita, Pa(sione, & Refurredtione' Dni; De jtre St jus -flitia: opus denominatum rua Masdeburgen[is.- Edidit defenforium D. Thoma /' Aquioatis compofitum. à B. £gidio Kom, Colonie ann.1624,. ^ 6051200. ? (7 Nenerab. Angelus Vancius Arimiaenfis S; T. D. per ana. r626/Scrtphit dif- "eurfum circa decem przcepta |: decalogi: fcholam fpiritüalem.; Aster "bene vivat ; & beae moriatur: JisUPans ftatuslib. unum: Defeafionemi pro fer- "monibus S. P. N. Auguftini Ad fratres. in erem. Academiam Chriftianam: Difetüt- fud, quomodó. Ia fáma reflituenda t:Di(eurfum pro regularium tuetidis pri vitegiis: Renovaram defentionem, pro. fermonibus S. P. N. Auguftini Pàtroci- . nium pro tota Réligiane Augültiniana: contra impugnantes ejus originem, & có- tingationem: De dilciplina Clericorum lib. 1, Typis dédit Mag, Gerardi Senen- fis li». 1. quodliberorum:: Irem: tractatum Alexandri à.S. Elpidio de Ecclefiatti- ca paupertate: Irem tractatum Gregorij de. Arimino de imprzftautiis, & de n(u- ra:Ité notabilia pro. nova imprefsione ejufdé Ariminenfis ad ufum modera: commentaria in-lecundam fecundz Petri dé Aragon: Irem tractatum de ca. biis. Petii Fabriani Januen(is: Item lib. Z£gidij Rom. .De humana ovpri frnatiaé Ari milalaho SCR Rok ioo acr 13 98. Lol ob. dris curo ae : » Betras Daniafus de.ConinckBelga S.T. D. peranri. 1646, inter alia fat morus inenta edidit quodlibeta Xaidij Rom. Lobanijanndido, ^^ «^. T ... Jotephus à- Villanova Solanen(isS. T.M; Compluten(is fcripüt Logicam, & Phy(icam; necaon prómptuarium de. Preícientia Dei ad mentem N.Egidij Ro« . sani Compluti aano 1670; .- We eoe 511 dm , [79] À-AS1. - Fulgentius Lafotfe Toloffanus S.T. M, fcripfit Theologiam Asgadtaóm : juxta genium S; Thomz ;, & B, /gidij Toloflz.ango 1676, 5 009. ^. Fridericus Nicolaüs Gavardi Medioianenfis S. T.M.& Majoris Ni DIR es gij Collegij Regens, & nunc ini Archigyninafio Almz Komiane V tbis irc türz in terpresiin dj fciplind S; P.N. Auguftini: verfatifsimus; ejufque melts inda. gator acerrimus, Scripfit in quataor Sent. libros juxta Orthodoxatr jig dodri« ,Bám àP. D. gurdiiio Cof expofitam lib. fex, quos Neapoli; & Rodi ry». . pis commendavit, quibus /£gidianám Scholam maxime illufttavit; & 8x Philofophia citing elücidare non difüdimus. ip — - ispwslh. WEIN SP T Hi 1 ; "TT. E: in s nis , nobiliter pier 1i) HIEIDA... ' Ld 3 ses ? 4 : E E " 4. D rrr TU * Dni5iibbio4d tul bsé Ononi6 1; HS BILE t SEDI $i ruri isat5u9122: onibus: Me AMNES TET S, : . A. UE ELE CÓ IMP". "b uS Zen A capas uas] WOKSN. ES à A 4 ; - 4 DIT A. morvwei : $C . )jVET e^ fol dA A kl VT a mp mut á& TA Aii YN. 3o eiii h fte "ud ' 1 ? ; Jabaliar | noisscnn arnica ASIDE IR umgsis» mulasgimisq br, n5 d * n ] ive - Papa "t " 1 ^". Y.( s : - , . T d iliQà * " f 4 CUOpnrves ETT! Low " ; Yid ] ' pareuos 11» 9i :«Off15í 1^ 19.1 Inr Tr ? *i To. vir ^t UT - " "Amoalu p Sonn pida. "t ; l [34 "TYirt "éós 2? 2.429 pkli L 4 * - : : « i» Hu 5. imde E14 , * see " * n^ a 11 2 . rini4n : ! xim YR pL cepe] Def dilemadiguac (5ONOSEA da suptibii:») » , f7E Ili! , ; E ] r " " [ , 4 4 b-ssuecur cuc x wO 930g vt D 5, uM - . 1 Gn i d e »v15 &up I2 TIS 300385UD dut prata, a PTUS ' ' 110,24 - eL iecaniaoz a Losangn 35q 2uiesL2uirió3Ie enr 510 A assi PIS TIO] Pv Jte ys à 1. . - r1u1f5195 D da LICE ^ i. ' 3b] e39011802 cns ) Oün5 iniciiiA. UU JA : ORDINIS reel iccu iM naWb 31dii26 MIDI ins 199 E eb eauont a2iV jHAAQBER EOPOIIMIS HEVEARMDIS DMIPA TALSSNOSTRIMA OISTRI E. NICOL At Serán totius, Reli giunis Evemitaviiá |S4 Pu. N, 4Aü züffini 'Gezevalís dic ^ ifsimmi osiéraliatisu catuftis Epiftolas obbusoperiseditiomem &d-R.P MFG. Milonium de Azuilay direla, €Té 31.2 219 irrt1to 4 "rd z ; gii vOEV Id 25.455 103016326 £1 ? zv J * IDQ: Patri falutera, Relatum- eft Patetniratehi véftram infigne, x. aclaudabilefüfcepilleopus; nova fcilicet Noftri "gidij -imprefsionis à. abomnibusdiu exoptaté, à paucis autem tenraz. Hioc Paternitati ves inetso. oc fira gratias per. nos deberi iatelligentes; id exanimo exeqüimur , ro- .,gAptes,ut Incepra. pro virili urgeat, & profequatur ; niultum à Deo O. M. pre- x t Pagpotamque ab univerüs iaudeni Confecaturus, Cui & ncs, ubi profuturam noltram operam arbitremiai, prxítabimus omni, quo oportet fitidio, magnoqve -gife&u, cundtofque ad opem ferendam taniinfigni conatui excitabimus , ficut ,,Sert& debetur:& in hánc tem Pattera Provincialem monuimas, ut ipfemet opes. -Xiiü e, fuoque (tudio faveat;-& ceteros adidagendüum alliciat -j nihilque, ..quod fufceptum laborem. promovere pofsit, pratermittatur;. & Deo O, M. gra« tiam ad futuram confidimus, & precamur, Dia bene vale; Romz 17. Septeme EREN diria. I oque ong un s : -og 9, ms tetro niebin - Taternitatis Veftrz , -tisk à. ib9er4 D BRI. 107 Op. (BV | AAmantifsimius -iigiisio5d'sb.oibigid .6oon ovs Ee f Fr; Nicolaus Serra Cenevalis; Pei, Er. Antonio de Aguilar. — - i Ju -EEESEO: d 121-ntebégm miim e- nos ps Ros Ha RAS sg aijdi i£Ssbuinbjjpe wv 2 : EN idit oum je CEN IRA REVERENDISSIMORVM PD. MM.IN S4CR A TH EOLOGIÁ ilat.. Fr, lofeph . Leonis , Exfe ecretari: Gener dis, eo Fez 2aichaelis de l4 Ricca - epnorn í' Exenfladis in. hac Granatehfi Provincia Ordinis Minovam de Obferyantia Diyi Francifci in Regali Di vi. Petri comobi: Cordubenf. — Smesyeni:c epic cre Cove a io HOHER SL vopETM n "X VM ex. commifsione Perilluftris Domini D. Joannis Ántonij à Vidos "ria S. Cotdubeníis Eccleiiz Canonici; hujus Dioece(is Proviforis, & ab. 7i Eminentifsimo Domino Cardinale Salazar. Vicarij Generaiis reviden« Romani.in 1. Sentent..quod Aarelius' Cafsiodorus..: de: Aurelio. ld nos de hujus veré aureo, aaguttoque filio venerandum. reddimus: defendere. | atijor Yefolendens, füperni luminis claritate vadit. ET a: *d & rotunde: in. eandem quadrant terna illa epytheta ter Magno: At^ tib. de $s 8ufiino, Ecclene rimegifito à Claudiano Mamerto tributa: Chryfibpus avgumentand! iac Avin. , rivtifey Zenon fenfum. fubtilitate, Varro voluminum magnitudine, Nam Sabellico tefte, 2 «Eeidio poft. Aurelium; Auguftinum neque. plard- quifquam - is. Divinis feripit, neque. accu- Tom. 1. En- "tii, Quadrat & Magni Parentis, Maximique Do&otis in genetofam pallam; eu LT 13 Primigeniam difcipulum percelebre illud encomium (inp cxaratam: Cd^ T 7. deo *- Ille efF columna, t?* firmamentum: veritatis, Cr*overt: columna: nubis, 1n-qua tvotiufi sec. Spiritus. : et : T ; 1 , : : mE teer : E iri TAUESOS Ex Triteme | MEC 3b Angelica, Seraphica : immediaram D ibi fuiffet adeptus? d*Cor- ^ pote. Qu nibil edidey;, trauf verfo. calamo, aut cepfotiá virgnis izUMTN. 05. 500 S" ReLCartiam c AERA murabiz Made ianif mt Boot vin, 401. ARESSQI obi pUTRNUSL 1 bi Cathofteótréépfttienfibllem habitam, mmo Augtüiniabz fcholz uretragks. bilem Principeni pene à triginta ante obitum annis faleimoi totus eedipt ea culo'dectetum, huj ufque inteineratum;innameraque, [aptenrum role, fceciutz. dui; vel: minima auderémius een(ura inureré , AL WEE 05, ac feme. . raríos;veliavidos, & efrente$ prodetemus, Centüra ergo nolita hxc e(t, - gidium,& hoc ejusin r. Sent, Conimentarium emni proríusearere cenfara: une de'fátis commiffo rüuneri factum Iri putavi 105,6 nova, ox d dim 4. tiohi$ exemplar "nobis exhibitüm cum veteri editione Y Saéia Je adno, Domini... ,,,milleimo quadrigéntéfimo nóhiagetimo fecündo exhibita pariter. couferremus,.. « ut per loca plürimá"ferió contulimus; & ubique fidelcin. invenimus. Quod * $- da juventts, * TOP TSETTUTU I | lüfiáan Hoc aotem taBtii abet ut fcholis reliquis; vel przjudicio (it,vel querelz future; Ex ecd.Cur- tio, : ] Ex predi&o quibusingenio impar nec mzntem affequebatur, Qvin & fi quid eider fchole Cunio, detraxiffet Aagelicm, plus proculdubio ei contulit, càm in Parifienfi Acade-. et Alphon: mia adeó periclirantem, ot ab ca jam jám profcribendá videretur, eruditifsit Lb mo,fidelifsiio ;& iadluctabtli defenforio in lucem edito, nutantemillám aus Vidus effe potuit, nec hoftis haberi valet ( quin etfi utcumque talis dicendus ves ^ niat,novit utraque cum Romanis: Nofcere vel in. bofle virtutem ) imo ,nifalz 7. PLN | 4 lih. 3.cap. 6. tHEzL MRNA 900 SU "iie uoc; js. 301 qune Prinium.In Heroibus quidem maxim& loeum habet pérvetütum " que vebus nómina: fap? fuis; Vt autemy in. Cordubenü celeberrimo | Philofóph ] tractat, topicé quidem arguit , fed pene aualytice ad objeQ re(podder,& cb- . ^; jicibilia pratocCupat, Quid. mirum? Cà | n i penetrafic fagitta. ( De quo. ulteriüs 3 DSL OT 310 Viste Mi zr PUER quo. uiteriüs a biid 1 zoidis "doni Wi g üerius ad cale: tali fcutátus z ide inccean RE me ;'oriter Auguftinum tenni(fe videatug.;. cor: ue ipfius in «ohfini 2 : 10e biolvens , qaam.à parenübus-ac-.- IN dIGOLI,BUDDTOHIOOH OL P2litedi, T is umbram, fapienga- luminc.co. amplis confpicuam.:: riam, "ab e üis- juidem nc a ege ít d T f. :[ Dra E "m dini pam, 3p alljs quidem. nominatus, fed à (c. factus /£gi-.- ÉtCnEme Sun orit ns diii ur Eni 2 laic Verl dA rer SE "un ATO. 51527623 eUTTO Tis L1 8l [ABILLO L2ils-s RR DER 4 s rJ noipm .. Rec difpari cette energia didus iple ROMANVS ,- qualem. habuiffe ortum - ] rslatü tam fedulus,quàm, iovitus, (ic geílir, quod Auquam plus incrementi acccpit Ora qo. aeos » Auzuflinianusy quam fub hoc Prefeclo, quer à fapientia, c? [antlitate, duabus. profecta vez Brovioad SROHGUORU e. M Orbis venerabatur. 35g. Pb sant aferx gione. 1197.! ? ,n c ctia iobtinuit(qnod. vix. quanticumque plures à refragantibus hinc Ex Eodem ."Inci»;bns, iliinc.Doctoribus obtinere potuillenr) libro ramen apologetico; que Curtio. Dey n. "tiAtiqne Papa. iufcripfit quo adeóvalide Cocleftínianam. probavit validam, onifaeij. V II]. (uccefsionéemiegitimam , ut qui parüm aberat; quin;à Roma- : ücbaretur. fede, ex tunc firmiter, ac pacate Eccie(iz habenas fuerit mo-- Quare ab hoc Bonifacio benefe&orille & Bituricanis infulis Primatu À- lhone(látus , qualiter: Auguftinianz fuz. dornui przeffe iam «noverat, do protuerat, Birücicenlis diligentiam habuit zque'exadam, atque - ;1mó & totius EcclefiZ Catholic, ciim oecumenico... Viennenfi. ClementeV.pauló tamen ante à przdi&o Bonifacio inS.R E, tüdine, . eut tl Lu Yi eodemin Um Triumphum con ?» lucem veduceus dubia , Pvate?. VEGIDIVS de. Roma: qui obiit Aio Domini 1316. die 23. menfis Decembris. Cui etiam non minüs , ni forte & ampliüs, arridet cpi- grammain vel parem, vel fupparem condifcipulum, & Coéremiram Augutti« cine ,& concione adinventum: | Aut Patris Augufti. fubit duyea pectus, 'Triumphi ' elog. : qythagore fenfu (gs alumna) tuum: (Magne Tri | Vit tibi poflvema quondam moriturus in bora umphe). Er genium. liquit , ingenium que fuum. dius Tandem przhabitis tam editionis, quàm operis . approbationi omnimoda , & refpe&ive Authoris Fundatifsimi pufillo elogio, ut proprio judicio, lvo melto- Ti, (ubfcribimus in Sandi Petri Regali Cordubenfi Minorum Obfervantium Coe: nobio, dic 15. Noverbris 1699. | Fe; Iofeplyà Leone .Sacve Theologie Leclor, Tr. Michaél de [a Ricca Leflor. tsbilatus, c Exfecret. Genevalis, Excul[lofque Proyiucie, LICENTIA ORDINARI]. fie Cathedralis hujus Civitatis "Cordubenfis, Provifor , & Vicarius Generalis ejus,& totiusEpifcopatus ab Eminentifsimo & I everendi(si- mo D. D. Petro Divinamifericordia San&z Romanz Ecclefiz Preí- bytera Cardiaale Salazar Domino meo Tituli Sana Crucis ia Jerufalem;Epi(- copo hujus Dieecefis, &R egisCófiliario &c.Recognito primo B, £gidijColuning Romanilibro fuper Mag. Sentent. quem nunc. in lucem edit admodum R... P M. Fr, Aatonius de Aguilat in Regali Conventu. Divi Auguftini de Gratia hujus N OS Dod&or D, Joannes Antonius à Vidoria Canonicus Sancta Eccle- Civitatis, Diffiaitor Boezicz Provincie, & San&i Officij Inquiüitionis Qualifica- tor, &infpeda Cenfara admodum RR.PP. Fr, Jofeph Leonis Le&oris Sacrz "Theologie, & Fr. Michaélis dela Ricca Lectoris Jubilati in Regio Divi Petri Conventu O:dinis Miaorum Divi Franciíci: & quod nil continetalienum à noftra San&ta Catholica Fide & rectis moribus, licentiam concedimus; ut ty- pis mandari po(sit , & mandetur in quocumque "hujus Civitatis prelo, & de- nuóinlucem edatar dictusliber. Datum Cordubz die 24. menfis. Novenibris anno 1699. düngEeun s. . JDotlor D, Joames Antonius à Viclori, ei. talbitàs q De mandato Dni Proviforis "Andreas Martinez Balcarzel, -SvMs SVMMA-LICENTLE REGIJ- SEN &TUS: ABET faculeatem Mag,Fr, Antonius de Aguilar Aüguftiniauis Provincie Eatice aClualis i Dif/initor, €? f[«nci lnquifitionis Offictj Qualificator velmprizzend: ( inter alios ) libras. primum faper Mag. Sent. Beati idi; Colusmme Ttoniani, ZArchieprfcopi Eitiricen- fis, C Sane Romane Ecclefie Cardinalis: ut latis conftat ex privilegio. Rezali dato Aatriti div 24. Otlobris, anno 1697. coram Tofeph Francifco de Aguiriano, CENSURA REVERENDISSIMI P, M. F. FRANCISCI DE AVILES ORDINIS S, P. N. AVGVSTINI CASTELL.£ PROVINCLZ, ; C in Ccllegio lucarnationis 2Matritenft emeritifsimi fiudlorum. Regeutis, VSSV Regi) : ac fugrérit Caftellz Senatus legi pralo datum recenter volue I men füper primum librum Magiítri Sententiarum, Authore Noftro Funda- JK. nisimo D. Zidio COLVMNA Romano, Archiepifcopo Bituricenfi , & S, R, E; Cardinali, à N. Rmo. P. M. Fr. Antoniode Agailar Boeticz Pro- Vincle Ausuftianz Diffinitore ataali, & Sanciz Inquifitionis Qualificatorc.fide- liísimé cum vetere eemplatum. Ingence loquar. Mente femel, .iterümqae rc- velvi cenfurz an virga fit comtniffa mihi minimo, licet devotiísimo, ex difcipu- lis Emiaentifsimi- Aathoris? (a) Non eft difcipalus faper Magifmms, Omnium.docet — Maximus; virga autem ceníoria fupra eft quod judicat opus. Ergo benevoli fü»; (a) : premi Senatus gratulandz (b) Indulzentie iflud eft, vow judici;, Quid enim Fidei Ca- c: PRIN tholicz difonuni inveniri, judicarique poterat, minufye regendis moribus ap- " "jv. tum, in operé Dottóris, quem merito tot poft probarifsima volumina edita, fa» c... ^ gy; €ra Purpura veftijt; & fcientiarum celeberrimum Sorbonic&m Emporium D, Fes ,,. difsimi (c) Encomio decoravit s tandemque fidelifsimi difcipaliPrzcéptoris An- ^ (c) pu Cujus & viva vocis criflalino fonte potavit,& puro corde retinuit;iejus enim Trithcaiuf fapiétiz clari(siniasaquas aperto,nec nó editoMarte defendit,ne audax,impadent- que car quid reprehenfivus Oxonien(is calamus immundus perturbaret.Jure er» go Fadjsimam COLVMNAM, € Aguinate ANGELVM (ibi Ante(ignanos elegit, inílar Dominici Populi, (d) -Augaftinianus, utin via fapientiz ducatur.Vbi enim COLVMNA Hzc defit, A NGELVS fequatur Aquinas,Sacer Noltet Ordo latuit, (d) (c) Fere nobis hucufque defuit. du&rix ifta COLVMNA, Y edax enim,rapaxque Exod. capa tempus volumina alia abícondidit, alia devoravit (i quc tamen facrz Theolo- 14- 9: 1? glv reliquit , potiüs (fas dicere) t&diüm, quàm (tudij defiderium coneiliabans . (9 — antiquilsimisenim charaderibus edita vixintelligibilia, quia ferme illegibilia ví- oid " debantur, Zeloen Auga(tinianz gloriz zelatus fapienti(Simus Editor, non, hor- E e rens, fed: abhorrens aliquorum linguas Infipienter clamantium Zecedant. vetera, o7 v4 fint omnia,,, opcra. Schola(tica: fvfipiester, inquam, quia (£)- Sapientism omnium anti- dulovutii exaniret fapiens, Nobis pre(eutat The(aurum hujus COLVAMNUE aurea. [upey : bajes frgenteas Scotentiarum Magiilri. collocatz, Fusdat[imique Doctoris (h) Fusdar Eccl, capa WIORIA eterna fupra PETRAM folidam PETRI Lombardi tculla rectifsinia nixa, Me» 39. yitó ergo abíconditum hucufque."Fhefaurum , & (üt cam Gregorio (1) loqàar) (g) in agro difciplina: cleftis Augaftinianz ab Editorelaventum, iterüm. nom abf-Fec. caPe. Condit, fed generose paadit, Divi entm. Gregorij praecepti memor , humilisque "^^ s^". fervator, non (ibi, fed COLVMNUZ quarit laudes. Ide ezgo utrique debentur. p," iiae *uils veró digaas (olvat Purpurato Magiftro pro feminata doctrina Minimtits C80 nis. ext Meipulis, & confratribus ejus, nec proferre poflam, nec potens proferrem; np - (1) ^ «Pim prodefler Encomiaftes, quia «us jn cre proprio noslendar, O gloria Protopa- Maub. cepe. gzentis fapientifsime Fili cmines qui Cxteros inr, Honos i entiaque Populi no- 1j. à E rh (1) Lever te alienas... Eruditifsimum: Sabellicüm audi: Poft Awelium 51.5]. cx; , AUenus, ,,extrámeus, Ecu : wow cc pr. Homil. rt4 "Auzaflinin, neque pluys quj que i4 - Divinis feripfit, neque accmratits/£21dio | COLV Me in Evapg- NA, Quid amplius! Certe: nihil, dum miraculum Sie - facra: Am ig (1) fino in Patente Ecclefié &énóvato, ()COLVMNA ia seidiapa propaegatue; eroverap. (0) ejus ergo dud, diejnóttu ue fcientiarum Vianj per Henfasredo tramite; !7.7.*.. quarum prota itte; Gc. (p) xdqua Jepientie falitaeis'Sic 'epede permeata, Ca- 7») rholicorumque adverfariis dertier(is, filiali Augattiniaae COLVMNLE | debi« Sacllicus tum obfequfum | pratent fchóla(tici grati, Simulque, non femel gratulandum Enneadis 7, maxitào labori, quo Réveréhdifsimus Editor opus hocce, aliàs pulchrum, pul lib». — chilüstameb, quia politum, & ab omnibus veruttisiai- pri defectibus depüs (a) ratum; additiíque; remilfsionibus ad Noftros fapicatifsimós Magiütros JEzidiá«. Ecdefiain nós, offert Theologie facultati; dum: enini hujts: COLVMVE aüyee, (9) Doctarts, p P. nempe;. fepientia ful gentis Amore Correptus , ücviter illunifacit felendeícere Ors 2B. bi, omnium nz corda gratiísima: rapit. j Ergo venerandus ubiqiie;grarefque de« Exodo. bitas.detilli noflra: cohors , intérita: pars; Jicét orbi (im miniqia y reddovvia! 13. deantQue; precor; claram czterá volumina lucem; (t) Noi enimjnb modio; fed. fj. .— (p) "pracendelabrum collocanda ft /Egidiánailicerna; Primzque magnitudlnis ftella Fite Eccl. cap.13*5jamenti- Auguítiniati à Sole: Protóparente illuminata , Vt luceat orbibus, qui in. ci ( "Domo funt, Miocrva facta; & quemiprioreft mirata, fequens miretur Eis; Pieio cia, cefque. fimul fando Reglj Senanisad aras, ut communi Theológorusti Gilda " Guoss. ,w. ti hoc opus concedatur, quia NON PIVS VLTRA Colipmim £gidiansiby (0) «bé pie ves funeDodloz glihs. linienda cedro, evatque fervanda cupro] ujquam levibus his foliis commendáda, Sle ver [apientin - cenfeo, (Salvo femperuieliori. judicio.) Ia Auguftiniano Incatnatlonis Collegta fulgentes. (vulgà:de-Dona Maria de Aragon) Matriti die 1 j.Decembris, Anno Dai; 1695; 53 (r) ( Cf , L T4. 4 : Wlatth, eáp, snoizianq at alins y? 4 URN j d Francifcus de Avilis, s (so 2o XMEUOOADITUUD ES EAST GOMIEMBI UL vbt rin edel HorariWar A. Domos: fupremi Senatus. Regij Caflelle fancitum fuit. unamquamque. bujné libel: phe? *te Poetica. EK —luram. venditári poffe o&to. dipoudits, €? uon ultrà : ut. ex eorum vider] licé diejerd 3 Matriti expedito, dic 1$. menfis Decembris, Anno. 1699. Et certificatione Dii Reg yate pene LUI ID.. HM "LL "21 md guid Pag. 633.1.2.7. alià tatione; lege à ratione. Paf sui :p 49. 641 $ : cron POte ge mütábifis. Pag 666.1: ! £x D E nfa PEMBIC EAE ne apices,ut quia fic fert hominum inftabilis QueQNPi aliquot fenténtiz fe&im ubilibet repertás obfervabant, üt fjshonori- ic& allegatis, faltem hac puilla Ducis commefnoratione folatentur. Enim ves dta eni à lerare L vibus dinis "am : Cilphurng job.:s letile haod patuj, Wu tis. gnans(üeillavit: Fabricatoyes-trendicij , €» cultores perver[orum à i ae To tisam t | teratorcs, quiin diesferpnbt vulpinantes, vineamque Sabaoth clanculum de- res ibi- 47 feuteutiis :: Id ipfum in noftro &gidio mirari- non de(inas : utitur equidem fuis Mont. ro- .. Grata, Deo, G7 cutéTis commoda - temporibus, num. falut, tout valuimus hoc opüs accurate edolavimus; nam exemplàár caris vie- Cibi; vv ,Prout: aluim: no pus 3t je euoiavimis, oam exemplar. carie pae» ex noílris Dodoris afieclas, & ad qua(ita relolutiones adjecimi pro brécii fententig captu: quibus exequendis. quot fumptus expendimus, quot: moleftias Prelum congrue» méndis , ubi ;rava folia , incuria; quàm rrabe prementibus:: exin quod laborio(ius conquérimur, por tot prolixas curas , tibi adhuc cutanduim: circa errata rclinquemus-:- quas or(itá in pauciora abiret;ni arduum quoddam ftudium,lübricum (ibi vendicándo tempus, ab incepto peafo nos arripiens im patriam rranftuliffer.Sufremo.Domi- labores: confecra- e(t prz manibus, fecundum .ex ordine, & ad quartum: u(que vel nufquani anf ubiox 3om9: sabstims. 0:14 mon. :d822 951320 O27: - " L. "e, : eu : Ovdlbs 95oo5 o D placidam feffo.( le&tor amice ) manum.' eiitedeg. fe -—c'buuege 12s2i1]24x5 $xi65 "O07gRUD T9309 " uU z4whn5 Tie nup: t! je ni eseTáaeniisn I —Ó zixr EG d p IG rH Y hii : ) : isbiaos Es . rin 92701. 4 ! y 5 Uo : Isitys T z. E iH X nig : c 2 n $131190*5 ja ,Ai u d p 7" Ji , T i3, Jjüssiboois 2 ou - p gri" diwisgi»y dgisoas muWd Yrs " "y ». » Ne D.: digo M. riYOTprS As : 1 T zik 53 iE Dti f$: 9415129L 2rartcr y "1 i3. «3 peer eus XA 1 viz E! " 24 "Vis t d. x^ 3 1 : 3 "eT VICUN (HUND Ww. 5ogeste ONUM, | Es DIST : jo - N 5 A Kt u. 5b 109 - [t nah AW ; iipeiloni dias? OW A 1593H 3X* » 213 i jid : PPP cV : T. e Y^ — : Ubi 5Snikiti ( ILE. 1i : j7 2 rl Uu SEM ik 5: iE3niui 1251 r sspasienatiqodbiboplipastoinoii : *uY & $ATXN, c I3f - PROLOGÍ (EOS ais y m pim ER ; quo d SEA : frt. tar In fcientia, panne CUNAR Ante ll. uum, Theologia lentia Silio , munis, vl fp ecialis ; E Be 1 y pu t fibiedlonit in Siem aninban ool 2 J N "n $1 Ul iC OLoGdL QY Li aibio dts. ind ENTERS alis 249 , cui fcientiá hamana?, ij Art, 21; V tem. Theologia. fabalternetur. P e (A3 *T A« 131 alicui fcientia? 16: rt. T Lh. XN trum "heologiaf fabalternet f- "bilcientias humanas? zs 7 SERI Art. I V. Mim (it. fcientia dig .. TT JL Aon "Theologia fit y vua ferenda? 2114 Jn i $1 trum x piss deti lit. 2 3 Celfaria? B a Aer OLQV QV EST. TI]. n eral ni r cra Pagina fit Gijlesdi 2$i AEN Hii Theologia i certior alijs e fcieuat 274 c niv olus Deus doceat eam? 28. | rum Ans ^r tel d Jogia] fit fcientia PR - ki &i Lfi eculativa? freg- 30, qu EMIT, J--QVAST, J. : Atl; Anfeuiolit voluntatis aQdus? |^ 3c; Ait Ebor iia: i etus clicitus ab ha- -irmdiltugheritatiss: | 38. NUPCM CHER EA, fit vti 3. 40; jup ,ramsbnQVEST. jJ. deis "Arta d. oM. oio Deo fit. fraendum ? 4i. PUNEE Vtruni tribus .Perfonis vna frui- tione fit fruendum? 4i. Art. HT, Vtrum Deo. it utendüm? QV.EST. | 1lJ, A. rt, I, Vtrum Deus fruatur? 46. *trt, I, Vtrum Deus utatür aliquo ? 478 DIST. IJ. .QV EST, .J. "*1. Vtram (it dare lares deos? e $Is "it. P e Vtrum Deco conveniat pluralitas ributornm? 4t, i U i. Vtrum plaralitati attributorum t, rV. Viet liquid in re? | trum Diyinicoerribntis refpon-. : deat aliquid ex Patte rej ut proximum fandamentum? arg $6. $4« $5* Eole: $5 ess. dr. oH stem Divis fapgota dif * i 310i gait ndisse & 51 ini t. i9 Grange $t "p i 2f ; EAR " ^-- lá ! J 244 1 138 "t A ew -f ioi E "rd "Att, ult, X trium; icem attribotorom N ze fit (olüm ex parte darelieQus nofiri? $9. QVIES T5041 !) Tj; S accnan 4i Toi Veron Divinguaturg unftaté fer- M iuo. «o Vat: potsit elle ibi;pluraiitas. Aappot.-. | nstorum Lom "gos 3T 61; ^ exlotes Velratione folum, ... | 63. z52DIST:MJ;PARS. J, QV EST. J. Lin. s Vitro. Deum polsiimus eogüolce- .. | | .redn. hac vitas. Ld (1-67. At. IT, Vtrum) Deum effe Gt per fe notà? 69, it. Il. "Viam Deam efie polsit demog- - ftrari * 951 à; ja E Art. 1A. Verg per. rationem naturalem ., pofsit'Trinias'demonfílrrarD ^. 72. TR QV.£ST.. TJ. I. Viruni reperiatur veftigiam. Deiin creaturis? 4t, 1H, Vtruni "vettigiam famatur per . "EOHIDISAHORCg] ad eflentiam , vel — . Perfonas?. Vr IH, Virum vefiigium equaliter i in . omnibus reperiatur? "trt. IV, Quot funt pertes veftigij? rti pe Vtrum in omnibas re fügium ? Ast, VL Q: oram fit cognófcere Deum per veigiums DIST, JlJ. PARS IJ, QVST, J. Zt, unic, 1a quo feperiur ineo: VAST: 4t, L itin memoria ettintar ádima- | ginem? «4 hit. LI, Quomodo in mente ; notitia, e amorc reperitur imago? ^87. Art, 111. Kefpedu quorum cUtesid lic imago Triniratis in aninia? QV.EST. IIJ. Art, I, Vtrüm firuna eflentia ániriz in homine? y rj.Àu hit. Il; Vtruni anima fit fuz potentis? 92. Art. II. Vtrum potentiz oriantur ab ani-.. ma? : 94. irt, IV, Vtrum anima fe (emper intelligat? 96: QV EST. IV. £i Art, T. Vtrum memoria, intelligentia , & a voluntas fint zquaics 5;3152N d "rt, T, | 74i 75« 76. 77* periatur ve- 9. $ Is 84. $8. * | INDEX Ayr. IT, Verüm memorii, "intelíigentiay & voluntasfiettres/potéütke) .——— Art. 111, Ntrüm una: vb espe oar Jab. alia 3 C aA 5p) taUbtH» 527 grt. IV. Steimdüm quid maus reperias. rar Trinitas? An Loi aia potéae tias, Bep velas -- T05s | 13V o7 QVE st; 3dk oit; T. Viam 1h Divitis iic generatio? | I04. Art, 15. V trüm genctatio fita comnibus Perfonis?: iffi S) ehcs "52V X05. Aci I Nr'éro géheratio f BietniEfOS An. 1V. Vtrü per fit inPatte! 109. VQEST. Y. vr. uit. team ita it vera Deus ge: nerar alium iim Deum? j 1 ERN E "QVEST. Hj. CN "wm. Y, Vtrum alique jrepotiones de Deo afütrnative (nt vera ^ / ^5 gt etr. IL, Vrram natürà Divina dé Deo pe dicetur in ab(trato? ^ 0070 7 TI$e dir, 1H. Virumalis pe eifeQiGtes ; quz iunt in Deo ;. , pridie centur de Dco in abítrado? ' 116. DIST. V. QVIST. T LArt, Y. Vtrü generare magis proprie con- veniat Deo, qui eft terminus effentia- lis in concreto, quàm Patri , qui eít " qaid relative di&um: 119. P4yt, VI. Vtrü i(la,effentia generat,fit vera? I2Ie rt, AMT. Quz fit cauía falfitatis huius pro" politioais: effentia generat? 123. ltr, 1V, Vrrumin bis, in quibus natura predicatur in abítradto de fuppofito; pofiit aliquis attus competere füppo- fito, qui non competat natüurz? ^ I24. L4y, V. Virum effentia pofsit eífe gene- 99, rationis terminus? 126. OVAEST. IJ. 4r, L, Virum Filius Br de fubftantia Pa ists 128, «t. 1l "Virum itas t tes /aihilo? |[0077339. DIST; y DOVEST. nr rt. - Vtrum Pá E ,enuerit Filium na- Tura) 134» zit, TI. Vtrum Pater genuerit Filiurn ne- | .. eefsitate? | 186. | QV AST. jg. 4i. T. Vtrum Filius Procedat à Patre per modumartis 139. "Art, II, Vtrum Pater genuerit Filium YO- luntate? 139. rt. YII. Vtrum fit Yera: Deushon gene- rat, cum i(la fit vera: Deus generat? 140. DIST. VI. QVET. J. «i. VtrüinDeo fit pot&tia geüctindil 1432. 100. LIÓV. . 9 DIST. VIIJ. PARS J. - afi. 1. Vtrum potentia generandi dicat quid, velad aliquid?,....;.. 14$» Art, MI. Vtrum potentia, in Diyicst dica- tür snivocée.. xdg gorda geüéraadi, , & ereandii, . eandii. Uds Ig mim 147 art, T, Nine riri fit ftotentia se. nerandi,cui r non compéat generare?r49, rt, 1, Verdti in- Filio t-porentia gene- raudi? | I$l. 4n. IL Vtrum fit: Meme »otentià, per Quà Pater gignit, & Filius gigaítur? 153. din. Ad Ede peint cíle jii Q1 ij? QV EST, j atm. Vtrum éffe fit proprii folusDei?. 158. irte II, Vtrum efle Dei fit effé omniü:. 160, QVEST. 1h. Art. I. Vtrum Deus át menfura Vas fabítantiarum? * ^ 1621 Art, JI. Vtrum Des fit metfürá c omnii entium? 1634 Art, MI. Vtrüm | Deus dicatur menfüra. entium proprie? . 46$: QVASI. IJ. " "n. T, Quid fit c:ternitas? C. 1682 Art. 1I. Veram alia à Deo menforentr aeternitate? 176 Art. TIT. V trü Deus méfuretur ctécbijter A7 Alt. 1V. V ttum verba temporalia de Deo ^ dici pofsint? 1732 | QOV£ST. 3.5, Art, I. Vtrum Deus (it ummmrábiüds,. 75v Art. 1l, Vtrü omnis creatura fit maurabilie 176. DIST. VIIJ. PARS IJ. QN. /ST, J. Zt, 1, Vtrum in Deo fit com io vire- tutis, & fübftantie? dose RN Art, TI. Vtrum in Dco (it cópo tioelie effentia? VA 4trt, IL. Vtrum in Deo decals tio g* neris & differenti? 0/0 j35* 4n. IV. V trumDeus fit fummi ümples" iss QVST. Jj. ' "m. LVtrum omnis creatura fi coppia 187* Art, IL Vtrumanima fit compatta? 189 Art. TII. Vtrum anima fit tota ia; qualibet partc corporis? "Hu "Iri m3V. Au 191. DIST. IX. QVA£ST 1] frt. L Vtrü generatio diftinguat in. Divi iaig'r96 Avt. TI. Vtrum Filius (it alius à Patre? 198. Art, TIL, Vtrum Pater & Filius poísint dici pues xterni? c 44199: ! ST: T id aet. Y. Vti Eiltüs f tetemaliprgeri 20r ut. TV rramPater fitprior Filio?" 103* "Art, JI, V arum de Filio.dicatur meis, imn. fempér gignituts qoia femper g genie: . tus eft, vel Benet) A MOS: DIST... X. QVAST. Tou dirt. | Virum. aliqua Períonain Divinis —— rocedat per. modum voluntatis? |, 208. Ait. 4 Rh. Vurnm, Spiritus DA propri: dicatur. a- mor? .. Ei IG, Art 1L vium Spiritus $. fiti nexus Patris, & Filij?. 22124 4t. IV. Vtrurü Spiritus S. fit propi o- ieu geníopa: 114. -QVAST. y. Arv trum cxiltentia in eodé (appofí ito creato pofsiat differre (olo numero? 2 16. ait. H. Virum in Divinis pelsint efie plu- res Spiritus Sandi (ERES CE 3. :: 17: Mit. LI, Vtrum inDiyinis fint tantüm tres . Perfonz? dar inr 2198 ,.. dali: XL. QVAST. ler t eM Art. T, Vcrü Spiritus. procedat: à Filio? . 222. Art. 1I. V trüm relatio inDivinis diftinguat fecundümeffe?... ! 124« dp iV gamin S dilingueretur àFi- ; Jio,i nonpiotedere ab eo?... 126. P ETC Eis ed 4n. I. "Vtruni Péter ce fpirent Spiriti "S. .. S. inquantüm plures? zsEfdg 22 9. Arc Vtrü Pater & Filius fpirét Spirit St prout fant unüin effentia?.- s €$l pr III. Vtrum. virtus fpiratiyae dicat quid, ; ,r.velad altquid? . .233e Art. 1V. Vtrüma Pater & Filius fint plures | fpiratores?. : 2 aj DIST. XIJ. QV EST. d. "frt. I. Vtrum VEM Fog" pro- .«. ee d Parte, quàm à Filio£. YE NEUEN QV V.£ST. Jj q ; Mnt. 1. VtiriSpiritus S. procedat magis à. ;(2. Patre, quàtm: a Filio? 1s oz 2441 Mt I, Vtruni SpititusS, procedat à Patre medianteEilio? | 14$. p» DIST. XllJ. QV EST. ihn Jt, T, Vtrum in Divinis fit procefsio? (349. «rt,lLN crinDivinis fint plures grpceto» | nes realiter. differentes". , i$ eI Ll, Vtrum in. Divinis: fint plures. pro- 'sefsionesquim a ge. 153. JES Aro al irits. pofsit dici cime 2$4. ye Spiriros S, ofsit dici ingenitush. $7« die N ini -OXIV. QVAST. Je. Ait. ir. VASPIRN Satporairet procedat!» 60« i o LBPPFOCefsiO sem po ponat ünfneio «um arerna? 162 4n. E SRL digi SQVUEST: A 7 1409) At. neo Sris S.detur iccundüm 3 vel fecundüm fua dona , ] 7124. Art. IN crüSpiritus S.detur in oni dono 66. AArt.1 I LN trumSpiritus S detur priüis.quàm ^ 55 ejus doná,vel: & converío: ; 269. Art ult, Vtrü rninitiri Ecclefie poísin da s Spiritum San&utn? .-«- .. DIST... XV. . PARS du QV AST, oe 5. Arr. LN crum inDivinis icmifáio?- 552: 1 2874 Art A1, Verum mifsio ia Divinis dicat quid notionale;vel. ellentiale?..— ^ . 176. [c ToU PEMGESTLHIB S: Arb V atio Erinitati cópetat. ipitti? : S^ Irt. Li. N crü toti Trinitati copetat mittere? Art. ILI, Vteutm in Divinis aliqua Perfona .: ,.,mittatfeipfam?.; - i531 Hir. Avt. T V.N irum Spiritus Smhtrat£iliam? S DIST. ,,.XV. ;: PARS JJ. ; SQVES. ]« . . Art LN crar Filio competat miti? ...— 287. Art. I 1,N trum. mifsioFilij feparetur: à àmif- fione Spiritus. Sana... 12* 3389, 4st, 1I, Vtrum miísio Filij peisit dici E terna? | 191, 20 -QYAST dM dn, Virum mifsio Filij (it ad poire e JT creaturas? . T La Art LV tr mifstoPerfonarum fueritple- . -nior poftincarnatione;. quàmrante? . 2.96, Art LL ti per mifsionéDiyioePerfonz i "n: mété anima ab&rahátur. à Sa 195. .DIST,.. XV]. : QV/£ST uS Anl Vtram fit dare.mifsion& Miis 300, Art. LIV trü ralis mifsio vilibilis facta fuerit. ;ad l'asts veteris te(tameati?. : oh. eQVAES r. Rt Bí" 78A An. 1 Vtram Spiritus S; appatere WiebtesG 75. rit in fpecie ratignaiis creatura? - 40$. Art.1 T, Vtrum tales fpécies eflent effect: s minifterio -Angelorum?^: 308, Art. TN eumSpieius S, ratiotie mifstonis.- n, /.« vifibilis pofsit dici mino£ Patre?- -.«. 310. ,DIST, XVIJ«; PARS: ].. (QV.EST. LS Art.LN crü actus dilectionis eliciatap in 003.: 3x. «» bis àDeo-abíi aliqao habitti medio?«..5 16. — Zfrt. IL; N ttum üt necefle dare: babitum Charitátisin anima ad boc; qune die (c. ligamus Deum r estirorieha n Aye. dn, k rein Chii p Gibanra velace dk e3g2$e 5... cidens* Art TL er ^ nenfüra: Charlrgris. arredacur, fecagdüm meliora, vek Feier natH^gre . ralia?. - $i o Tilemd4 a, 1NDEÉX ir T Linum Charitas pofiiccogrofei ab habente? J'Y $351 DIST, XVI PARS IJ. QV.£ST, J. utr. Virum Oliaritas pofsit augeri? 159 Jdrt.LL Vtruri Claritas dugeatur per addi- - tion altetius Charitatis? "bia 34g. ert. ILL Vcrüm talis tigtus ad perfeatoré en Charitaté proprie dicatur augmenta? i 42; Aly. VicüCharitas quolibet á&ü augeatur? 3 46 Art. V. Vtrum Charitas babeatfiatüin aug- mento? : 348; "Mt. ult.Virü Chatiras pof it iint 351; DIST.. XVIlJ; QV.EST. J. 4n.I. Vtrum donum in Divinis dicàtttr ef: feotialiter? — ^ MEM gave Art. LH s; Vteum Xooxcg PR S; éonténlar ra c tio doni? — 357: Ant I; Vtruiü Spiritis S; fié donüm, 1a - quo omaia doni dantur? . Ari;t V, Vtram Spiritus S; fit eo donum, quo Deus? Art; V. Vtrum Spiritus S; pofiit dich es . tusno(ter? | DIST. X'X. PARS f: QV EST, ) iviuis fit dáte qua. Ífarems 366; r1 Virum ia Divinis it mutüa xqua- licas? d QVEST, IW | Zn. T. Vtrum in omnibtrs iercr zqua- litasin Divinis? . Arts Veum zteriitá$ differat ab alijs. meafurís*- 374. 359. 36t; "Art, l1L Vtraim nanc dterhitatis diferar ab'alijsnunc? : | 378. ee] IV.vVtrü iaDivinisfit magnitudo? - 380. 4dhrt, V. VtrüiunaPerfona (itin: /'dlia? 383. DIST. XIX, PARS I; QVAST. J; "rt. T, Vcrum ioDivinis fit cotü uniyerfale? 5 $$. «ril E Vtrüin Divinis üittotüintegrale? 399. QV.EST. T. dirt. i, Virüm veritas (it ia "de. vel in - | oquoef? — 391. Anil. *trü omnia nt verá una veritate? 3 9 f. eiri.llL Vtrüm- pofsint effe. plares veritates aeterna? 398. DIST. XX. QVEST.]. "itt, AaFiltusfit omnipotens? 401. 4717. Vtrum potentia generandi compre- hendatar fub omnipotentia? 405. Ar. HL VerEtlius fit equalisPatri a pótétia407 ArtiiV.Vtamia Divinisftordo? ^. DIST. XXL QV.ST, . Art, 1, Vtrum didió exclufiva addita uni ..- rela'ivorum excludat reliquum? 4t. TL Vtrum. hac it verá, ulus Pater ejf Deusb^ ^s ; LL Al. 371; 410. Art ALVtCG hac fit vera, ii Dni ef Dot in $. QVEST, IS. fro I. Vtrum hac (it vera, Pater &» Filius c Spiritus Sanctus fant folis Béub Uo oa4A[ DIST. XXIJ| QVEST. p. At. I VcrüDeus fit nominabilis à nobis! 455, fri; I5 Vtrom Deus fit norhinabilis pluris — bus nomildibus? ; 447. zirt; IL. Vtrum BE nominá pofsint dici de D'ea proprie? | 4495 tit TV. Vtrü diviio , quz poüttür in littera, deDivinis norhinibus Gitbóna? 4312 DIST. XXIIJ. QVESTIO ]. ht, LiVtrü fubftantia differat ab e(Tentia?43 $. 4r, Yvtrüm nómen, Perfoia,po'i traní- ferri ad Divina? 4M s Art. D. vtrumPetforáa (gnificet fi übítantiam, vcl relationem? - 440» Ait. IV, Vttum Pérfona pluürálitef pradi- ecturin Divini? Af 9x : DIST. XXIV; QV EST. J. Art: I, Vtrum in Divinis fit unirás? 45$». Art, TI, Virum unitas in Divinis dicat po-- . "fitionem; vél privationem? JLOIAES "vt TL ci inDeo fit aliquistumerus?— 464- Art AV.N crü nürnerasin Divinisdiedtuzfes — cundü fubftátia, v&t fecüdü relatione? 467. VAST; Ie Art LN inDivinisfit divérfitas? - 4705 Art IL. V tr hoé nóimén/fAnitas AnDivinis - dicatur effentialiter? pim 4716 DIST. XXV. .QV.£ST. J. frt, 1. Vtrum in Divinis; Pm fit nomen commune? . 47$2 Art Mi Vtrum Per(ona, prout liabet effein | Divinis(itquiduniverfale?; — 479; Ari II: Veruii diffinitio dePérfond,quam dat Boétius,üt bona? 431. QV.ST. IJ Zfrt.Vaic. Vttüt Perfona in creaturis & 1n Deo dicatur zqüivoce? 4857 UOQNGEST. d. nt Vnic. Vtrum tres Períong inDisiti pof-..- fiondicitres res? AS o DISTOOIX VJ2 QV.sST.- RO "rt.LVtrü liypoftatis reperiatur inDiVinist 491» Ant. 1L. Vtrum hypoftafes Divitz reponaha turiüeffepér relationem? ^. 494, Art AIL Vtrum, amotis" relationibus per intelledtum, témaneant hypoftafes? 497. QV EST. y. P4 L Vtrum relationes op gh: reali- ter in Deo? 500, art AL Vtrü proprietatesDici inc Bfit tresY 50 DIST. XXVIJ. QV/£ST: J. Aii Vtram quatuor relationes" iu D.vi- nis L4 FEN/DIEES t nis pofsnt diciquatuorres |. . $09, An: IL AS Pater fit] fees generat, ^ el neret. uia tei. $144 EN QVESTE Y Art. N cram f Do propri i réperiatu? Verbum? JR $16, Ait. Tr, NeumVerbü 1nDivihis dicatur cflen- taliter, vel perfonaliter folum: $18. 4c ME Verum Spiritui $, competat no- . Spiritu, Sando. dites oi6o0:. l. ! men Verbi? $208. 5 QVAST: ILbiizedo mui x. v0 Art TV N trum Verbum femper dicat Iss : rt. J. Vtrom Pater fit fapiens Gplentia ioc pedum àdopus iius - genita? dO Ba&eala ib DIST. , X XVIIJ. QV ZST. L art, 11. Vtrütn Filios it fapleat plenae | 4trt.T, Virüinnafcibilitas (i rBotio Patris - di 4 dngenitas. ob £nuSóg 5.0 An NEU Ingehirs dicatur fecuudà. bait sel lecundüm relationea: $ 3e. : $49 f ES Per üs l'atris* $33: oo OVAST:CTf. P vili difünitio data ab Hilario de im: glaé fit bona? ! e00$3$. 4t. V trü imago inDivinis dicatur effen- fallen p perfonaliter folüim? . ^ $49; Art AL, Vita folusFilius dicatut imago Pa- - ko x J vwd: And E LUE Perfona | epelst dic prin- .. rius? ME na NIAE Quan iritum Sanctum: 6. Ar TL tei&Filius fintunü pria-- m | cipum Spiritus | SAndib. cx - $5f; g"ASrt lv, Mu rà prineipittri id Divinis dicatur - .udivocé réfpedu Diving Pertonz & . "fefpe reatura? - a ax SBISTS XN -QVEST. ie ERAT 1 iquid dicatur de Dco rela» tyé Bo Ore .—— $65; An 7, trü seitoned temporales fintin ot ie Jn, Tl IA m tales relationes fint in Deo "fécundüm fationem, Velfecundüm A intelligendi? - | $70 Jt, I Ki Htjifmodtr noiiua dida de ^ &o ex empore. fignificent Diyi- P s VA tlonérn?- $71. posu QVEST. ) ii s Divinis zqualirasfitrela- — eg $76 4t, ». BRE ín Diyinis fit dare plures. srt. LLL Vtrum quépottvm. EHPTMART in Divinis ans, dicat $80. QVE ST. it Ua n Vt Tyriefenrialta potsin: Appeopiui Perfonis? Jd T3 2 RUBRI Meeonai tems $0: ES n. 'trum fit üna notioinPatre &Lilio, .— - ENG sU ejus s cognitio. te ds. dtl zt. Vtrlapbrópriario lari ( (itbónaS $831 7 frt, 115 Vtrum fit bónà LePpropriatitn Ms PSN. "Auguftipi? (1.27. "IRE CoXDIST, Jumidie SOVEST,: Art. T. Vtrum Pater & Filius dgvnfe. invicem SpitituSaadto? : dArtlliNtrum Patek &. Elius AL ORE iios. X . ; DIST. TENRE UT UNAM t P sbitirost al p. dà ppt ^b. Sempolibiluquód - ^ reláàtiones dittinguant'Períonas realiter; & tamen à Divina effentia differant fo- Jüm ratione? ADM 61 $5. Art VN ttüm proprietates Gntin effentia. & in Perfonis?.. |. - 5,0114 QVST; D. t dni. Vtrum actus notionales competant . .proprietatibus? , 624. Art LN trum liceat de Sotionalii Contra- 2 tia opinári fine peccato? DIST. XXX'V, QV AST, Tom 251i Avi. V trüPeHfona £t ide quod eflenti 235629, Y Art. It, N trüm .Perfona differat ab cflegs iens . tiaratione? Art, TL, V ttim benz dicatür : tres Perfo: ng unids & ejufdem eflentia? i63 ài. | : QVAST. 1j. Art, I, Vttüm de Deo aliquid gofsitc dici ote tranfumptive? |. Art.lL Vtrum à tebus Sb franslario. *- fieri polsi . —... 63$. . DIST; XXxxv.c Eolo. | Ártl. Vtrümiin Deo fiticientia) — 643; Art. 1, N t£üDeus fe ur jatelligat?... aia Lo tri Dl; Ntrü Deus alia à le Cognoléat*. 2063747 Ari aV,N trüm diltinde &proprie Pn catomnia?, 8 (5 H ' QV EST: TR Elo ht. L Vtrum fcientia Dei & ien DnO- : (tta dicantür equivoCc? dooP 7 univerfalid .....- -.é$ - "DIST , XX, QVAS. J.- "Ar. ND xis i 3p eat Gogulária? 661. Art. l LV eod nofcát t mala: & an. rj inietür eti ad villa? 666. rütesia exiftan? - 668. Deo OVES cr [d los i - Art 1 Narum (cientia Dei pofstt dici. "T m. fisdin$spm. — Ant I.N trüParer diligat fe ipfüSpiritu S. 2597. Ts EE. qu 1626; : Urbe ^ Au j6s T. : ite * fünatas? € TR 7634 a lobrna HERLVIES RH o 01012 Cae alrt, 1. Virdm reprobatio addat aliquid fupra Di-- (C cvinam prefcientiam?- — 766, «ni H, Vtrum Deo.conveniat aliquosreprobare? : 768. ?DIST.XXXXJ. QVAEST. 1n us INDEX eu cru x ue IMEEM, gj irr T Virum fit dave ideas? 670. JKrc, HL. Vcrum fie dare plures ideas? 671. Art. LIL Vtrum ideo ad (cientiara pra&icam vel fpe- Culativam pertinennt? — 675. r5. IV. Qiorum fitidea in Deo ? 678. DIST. XXXV. QVEST. «trt. T, Vram Deus fit in rebus creatis? eoe 0638. "rt, II. Qiüibus módis dicitur Deus effe in rebus? 685. Art, ILI. Vccum Deus dicatur effe in fe ipfo? 683. v QVZST. 1f... | 6t. T.Ntrum Dea conveniateffeubique? — . — 689. dnt, LI. Vcrum effe ubique (it proprium foliusDeit 650. «ri, i. Vtrü elfe ubiqueDea conveniat 2b ceterno?691 DIST. XXXVIJ. PARS Ij. QVES. J. 42,1, Vtrum Angeles(icinlocot 655, «trt. TI, Vtrum Angelus pofiit effe in pluribus locis fimul? ; «tz. Ifl, Vcrum plures Angeli pofsint effein uno "loco? IT is adit be nacti La Ih 4i. I Vtrum Ásgelus moveatur? — sri. 1. Vtram Angelus, cóm movetur, denecef- .— .—firace tranfeat pef tifédium? . . 706. rz, III. Vtrum Angelus, cm tuoveturs moveatur intemporevelinftanti?,. ^... . 709. TEES xxxvii]. VAST, Y 01 Kt, 1 Vtrum Divina fcientia fít caufa rerum? rt. I Verum fcientiaDeifituniformis? — ^ QVAEST. Ip. dis, 1. Vtrum Deus. fciat non entia. atri. H, Vtrum Deus fciatenuntiabilia? girz I. Verum fcientiaDei fir infallibilis, vel uttura futurá contingentia cognofcantuM. o DISTSXXXIXZQVUEST. I. «ri, T. Vtrum Deus pofiit non fcire quad fcit? 42. II. VrrumDeus pofsit (cire; quod non fcit? «r:, LII, Vtrum Deus pofsit fcire infinita? —— «11. Vtram Divina providentia fit ideni quod fcientia? S2 04 , 4 T. Vtrum Divina providerrtia (it idem; quod. fn? PURI ERE TEE AS RUT (23746. wot, IH. Vtrum ómnia fübfintDivinz providentiz?749. DIT.XEXYLHGUAST. ] 155 Art, I. Vtrumpredeftinatio ponataliquid' ih pres-.—. deftinato? 711. 17 717. 318. 719: 0336. 718. ' 740» 74^ je o cTtoGINIABIUEI 4. atrt.1I. Quid dicat predeflinatioin przdeftinante? 756, ^ 4 stri LI Vcrum predéftinatio fit idem quod libet vit? 2 nad n : CVIRST4 je i nn T dt. I. Vtrum pradeftinatio fit non entium? j& 4 4960: 4trt. IT. Vtrum predeftinatio habcat ceztitudjnem, ideft, utram cercitudinaliter falvetur prede- d. L Vtrüm in Deo cadat elé&tio? dft. IT, Vtrumele&io prydeftinar N : QF/EST I atri T. Vcrum predeffinatio habeat enufam?. 711. 7TTT* 4t. TJ. Veram predéftinatio pojjt juvári precibus |. San&orum?. : DW 1 7 983, ett, sl. Vtrem quodcumque engntiabile Deus fcivit nunc fciat? M 284 301. 753. ionem przcedat? 575. Dt5T, XXXXIjJ;QVEST. J. - 4I Vtrumin Deo(it potentia? . ^ ^. "78$, rt, IL, Virum in Deo fint plures potentiz, five virtutes? i 790. dirt, T, Vtrim Deus pofsit quidquid alter! eft pof. : . fibile ? ; QVAST. 1j. SE 7938 ZIrt. I. Vtrum fint Deo pofsibilia, que fant natu- ..— . re impofsbili? — TNI 94s "rt, IH. Vtram fit judicandum aliquid pofsibile; vel impofsibile f(ecandim caufas füperiores velinferiortes? . - . PE 7964 . , DIST. XXXXIIJ. QVAST. I. : irt. I, Vtrumia Deo fit virtus in&inita? 800; "irt. IL, Verum infinitas potentiz pofsit commu- nicaricreaturzzf . - 801, " T , QV EST. 1]. * dirt. V Vtrum Deusagat ex necelsitate natutz? — 9045 «rt, I, Vtrum Deusagat exnecefsitatejuftitiz? $96, DIST. XXXXIIL QVZST, f. — ^ri, 1, Vtram Deus potüerit meliora facere'aliqua;. .quàmfecerit? . nri S So9« irt, T. Vtrum Deus totum univerfim potuerit .. facere melius, quàm fecerit? i $tfs 4r IH. Virumfitaliqua creatura, dua nihil melius effe pofiit? i $144 Ap dos S IQNVESTALIE 15 &,qE tri, sinit, Vtrum Deus pofiit quidquid potuit! — 816; ' . DIST. XXXX V, QVAST, J. | rt, I. Vtrüm in Deo fit voluntas 8194 4t, T. Vtrum Deui tantüm fe velit j an etíám alia? | $11; iE y t , OCEPOSEEN 0617:00 18 1. UIGN : "rt, rizic, Vcrum Divina voluntas (it rerum caufa? 813; ME os c OUEST. Hf. ' diri, sait, Vrram Divina voluntás corapetentet ditinguatur per voluntatem beneplaciti & figit ' $164 Poco DIST. XXZXY]. QZZST. i "iris LL Verum Dens velitaliquoram fzlutem;qui non falvantur? . : $13 BA QVZST. ij. "t, I. Verum male fieri (it'bonum? 8:5. 4t. HI, Veruni Deus velit mala fieri? cv 8174 (oA) TT, Verdni rialum fit de perfectione unjyerfi? $595 (0 p DIT. XXXXv1j. QEEST; j- rt, ipic, Verum Diviná voluntas (croperigipleaa | cr turt! VOCIT TE : $414 A T Diu Av : QEEST. Ij. dirt, L. Veram aliquid Har preter Divinam volun- Ox fatemt . - . $e Te. $454 dirt, 11, Ptrüm quod 4t contra Divinam voluntatem ^. obféquaturvolumtatiejust —.— $45 trt, III, Vetüm quod eft preter Divinam volunta- : zem pofiit cadere fub pracepto* C 9494 XO QBBT. XXXX rif: QUEST. J. Mhrt, T. Vcrum aliqua coriformitas effe pofsit in- - terDivinam voluptatem & noftram? ——. 9:31 Ari, KE. In quo príncigalitet atteaditur talis eon. " formitas? pa Uh ecdrn ig 854i yb oo ÁQUENT.UTT,. 4rt,], Verum teneamur conformare voluntatem noftram voluntati Divinz? $59 diti, T. Verum teneamur. conformare voldütátem , noftram voluntati Divina jn volitog 8645 Sapien: T Aug. 105 de "Irin^ cap. X. tO.: 6. exPásza Arift. r. Pott, cap. I, CRNGR ECENGL S YCEMER SS MGENGEN essent: pU En duse * P RES qoc YU VRPRHRRRRRRR 22S RRRRRFRRERRQRE PRI AE GII uou We cECROW X H A COLVMNAE MANI ORDIMIS EIENITARYM D. AVGVSTINI SACRE THEOLOGLE . DOGCTORIS FVNDATISSIMI . ARCHIEPISCOPI BITV s CENSIS, ET S; R9 E CARDINALIS. SN, MAGISTAVM. SENTENTIARVM:. : ue o LIBER PRIMVS.| | L'OLOGVS. Prset 5 x Ond i enim lucis « «tv- . goícimus, priüis fciebamus illud ; fed. quia. e AL ne» fpeculii fine máculaA. noftrum ditcere non elt reminiíci ( vt Pla-. toni imponitur ) non ficut íciebamus, ad- 3S Del máic]tatis, C7 1 Imago. Vx bonitatis ilius:C? cium fit. Wa omnia poteff: e per- ) manens in fe omiiia inmo- pA t : C* per nationes i. "S S z £9) - fitis Dei 9 Prophetas conftituit. Sap. Tee cüdum quod dicit D. Aug. 1. de Trin. cap. 1. nift impre]fam cuiufque dotbeing haberemus in . ditimo notionemmllo ad eam difcendam ftudia fla- graremus,Exquibus verbis habere poffümus, : qtiod riifi aliquia prxcognitio rein. animo noftro cxitteret, ad eam difcendam aulla- tenus moveremur : quod fatis concordat. cum verbis Philofophi 1. Pofteriorumsqui ait : Oxnis doClrina, €7* omnis difciplina, que rá- . tione, ce» Intcllizentia con[lat , ex antecedeti. fit cgnitie : nam dicet cognitionem fenfitivà. non alia de nece(zitate pracedat cognitio: cognitionem tamen intelledivam femper , là Berrts ex praexiftenti cognitione : quia. copclufiones preíciuntur in. priuci ipijS. 5 Principia Veró przcósanófcuntur via fefüs, Themorke , '& experientia. Quidquid er- B. Aid. Col, fup. I. Sent, LÀ int Jan£tas ft tráns- . diícimus : quia íciebamus. in qnadam, univerfalitate, & fub modo. confafo;quod. poftea addifcimus in propria forma , & fub. modo diítindto: ut patet per Philofophum, 1. pofteriorum, ubi anibiguitatem. Meno-. nis manifeítat, Ft quia ilte eft redtus ordo: cognitionis noftrz , ut prius. Íciamus . ali-. quid i in univerfali, & poft. modum in pro-. pria formaibene fe habet;ut .ea,qux. dicun-. Bturin libro Senteritiarüm, cuius expofitio- nem intédimus , in univerfalitate tangan-, tüt, priüfquam ipfa per fingula indicentur.. Et ideó in verbis propofitis in quadi.. (am- ma,& univerfalitate quatuor librorum S&-, téntiarum máteria per ordinem defigna-. tur, Ad quod intelligendum hotare debe-. mus, quód Deus, cuius cognitio principa-, liter in Sacra Scriptura intenditur, à nobis, in via duplici modo cognofcitur : hunc; autem modum duplicem a aliter videtur in, nuere Apoftolus aliter Aug.& aliter Hugo. Nam Apott. videtur dicere , quod ille. du-. pléx modus fit fpeculum ; & zniema;, di- cens; ust Arift. .r Poft.cap... I, ordo nof- tre. cogs nitiois. htl 7 duplicitér: Deus im via cog-. nofciturs- r :HS (cXMDLL 6 (- Soft. r. ad Cor. b. 3 . lI 1 .* iAug.1.de AHnne.r. Bugo aS. N/i&. in Angelica. ADionyfi. WHer.c.t Bib. 1, WRüg. vs. tap. 9. &ifferent. Inter fpe- iculum,& xenigma. €ognofce 're Deum perfpecu- Ju, &enig 32, coin- cidit cum cognofce reper fcri Tpturam P] »«& creatu- 7Tàm , & yer Crift. «A mun- glum. AES Ij:5 "Inn. n Chriftus cft; perfetius cogpofci- mus Deü per Chrif tum;qua. mundum Hug. vbi * «cens $ cogri fcit ine Ve [peculum tn «nigma- TROLOGVS - ag emo Aphilofophorum cognitioném ; qui folüm philofoj : te, tnc antem facic-ad facrem. Aug. autem in^ per creaturam Deum cognofcere volne2 principio z. de Trin. iftum duplicem mo- dum afsienat Scripturam ., & creaturam ^ dices: $1 me, ut precor C7 fpero, Deus defeudc- vit, atque muntevit [cuto bone voluatatisfue , c gratia mijericordis [e , non ero fegnis ad inqut- veadam f(ubflantiam Det jrve per Scriptuvan eius, five per creaturam, que titvaque nobis ad. boc pro- gponituy imtuenda 5 ut ipfe queratur, ife. diligatur, ^ qui € rllam ifpivavit, €2* iflam creavit. Hugo dicit efle mundum , & Chriftum dicens ; in principio commenti fiii füper Ahn Hierarchia , duo enim fimlacra. evant propofita homini, in quibus imvifibiita wideve potuilfetz unum nátime, C9» unum gratie, Stmulacri native. eyat fpecies nnmdi. buius: 3. fiulacrum: autem gYatie erat humanitas Verbis & fequitur, quod ip utro- que Deus denoftrabatus, fcilicet, in mundo if- zo, & homine Chrifto, "Et licet fententia iftorum triim videatur efle diver(a; poffiumus tamen éos ad invicé - educere : nam Scriptura, & creatura, qua propofüit Aug.fünt idem, quod fpeculum, & znigma ; quz. Apoft, innucbat. - Nam differentia fecundi Aug.r 5.de Trin.cap.9.. inter fpeculü,& enigma eft , quód enigma" runt : contra quos ait Huy. in principio fui Commenti fuper Angelica Hierarchia : 245 dana T helogiá parum evidenti denzflratione ut&s non yaluit incomprebenfibilem veritatem. fine come tágione erroris educere, quam divina mfcit Theos logia. fimblici, ac pura afertione pradicare. Cane fa autem huius ibidem tangitur: quia mun- dus fua fpecie artificem demiifivavit , fed contem plautis oculos illuminare non. potuit: humanitas ve^ Yo Salvatoris, €?* medicina fuit ut ceci. lumen gelica D reciperent, € do&hrina pariter, ut&yidentes agzof- cerent. veritatem, , 4. -- Eft etiam cognitio noftra perfe&ior,qui fuit cognitio iudeorum :quia multifarie, multisque modis loquebatur Deus olim in Prophetis, unde ipfi cognofcebant per aenigmata : nos autem,quia novifsime die« bus iítis locutus eft nobis per filium , magis cognoícimusperfpeculum.. ^ 5 4 Patet igitur, per ea que dicta funt, quód omnes illi modi, per quos Deum cognof- cimus, ad duos modos reducütur , (cilicet; ad modum, fecundüm quem eognofcimus Deum per creaturam , & fecundüm quem cognofcimus per Chriftum:& ifii duo mo- rem obícuriüs indicat,quá fpeculii : & quia C di reducuntur ad unum modum: quia cog per ea, qua à creaturis accipimus , no ita clare, & manifefté Deum cognofcere pof- fumus : ficut per ea, quz in Scripturis legi- mus; cognofcere Deum per Scripturam, &in creatura eft cognofcere per fpeculum, &in eniemate. Item fententia Aug. non. difcordat i fetitentia Hug.quia mundusif-. tefenfibilis creatura Dei eft; & ipfe Chrif-: fus fcientia noftra, & Scriptura Divina di- €i "poteft. Nam ipíe eft ille , qui nobis aperit fenfum , vt Scripturam intelligamus; ipfe eft ille; cui omnes Prophett , nec non. tota SacraScriptura teftimonium perhibet: - unde Aug ipfiim fcientiam noftram nomi-- rátis.de'Trin, cap. 19. dicens : SciemaD eYgo noftra Chriftus efi. (apientra quoque noftra. id ipfe nobis fideps de vebus temporalibus | inferit ipfe de fempitermis exhibet veritatem. lei-. tur coguofcere Deum per muridum , &. Chriftum, ut dicit Hrigo , eftipfum cog- . rtofcere per Scriptüran., & creaturam , ut afierit Aug. Ifte autem duplex modus cog- nofcedi Déum non cft qualis perfcdiio- nis : quia perfeáitis cognofcitur Deus per. Chriflum, quàm per mundum , & per fpe- culum, quam per enigma ; & per Scriptu- ram, quam per creaturam : & ideó cogni- ilo, quam nunc de Deo habemus, füpperat nitio per creaturam,reducitur ad cognitio- nem per Chriftum , ficut iiperfectum ad perfedtum : quia igitur perfectior cognitio; quam de Deo habere pofiümus , habita cft per Filium 5 congrue libri Sententiarum materia, in quo cognitio Dei intenditur nobis per Dei filium , qui eft Candor. leis &ternz, potens omnia,& abfque fui imrntia tationc omnia innovans fahdificando ani- mas, & amicos Dei confüituendo , defcri bitur. Nam materia primi habetur; cüra dicitur Candor fl fecandi cü fübiungitur,e ciim frt una onmia poteft : tertij.cüm anne&titur, C? permanens in j uad Inmoyat : quarti: cüm fequitur, €? peruationes Cc, In primo enim libro circa quatuor Ma- gifiri principaliter intentio verlatur : primo circa pertonarum in eflentia vhitatem : fe- cundo circa earum in duratione aternita- tem : tertio circa earum in perfonis alieta- tem: quarto circa earü in Maieflate 2!qua- litatem: hzc enim quatuor in primo aucto ritatis membro defcribuntur.Nam quanti ad Filium refpedtu perfon Patris illa qua- tuor habentur cum dicitar : (75,1,; eft: enim lucis eterne, [4x [pec ulum fine macila Dei puie[^ t«tis, Quantum autem ad. Spiritum Sandtü réfpedtu utriufque habeturjum tub iurigi- tur, perfe&iot cognitio. noftraqua iudaorn est Mam ritatis ád 4. lib.Se4 tent. Materia x. lib, I. modes Aug. 4. de Tri. cap. tom.6 ex Par. 1. modus 3. modus Ang. ibi- dem. 4.de An, 4. modus Aug. 4. de Trin, cap. 10, Quare Fi. lius. dica. tur ima. £0 Patris Materia 2. lib. 210. PROLOGVS 3 aad 312 ?.,.2 - - . tur, C7 imszo bositatis illii. Nam notatur in ria habetur. cum fübiuneitur, &?* cwn fit »nà cflentia vnitas Patris, & LEiij ; cum dicitur A opa poteft : nam ipfe- Dei Filius Verbum Candor lucis, ita enim emanat Filius à Patre, ficut candor à luce, hoc eft, ficut lux à lu- * L 1 ; -pot -— cc, in quo vnitas ti natura deícribitur : nà -Jux cum luce eiufdem naturz. | exiftt. Vn- -de Aug; 4. de Trio. cap. penultimo iftam auctoritatem pertraciás. ait ibt, Quod manat, € de quo manat wnius,erv(demque fubfiantie. eff. Neque enim ficut aqua deforamaine teer , aut lapi- dis ananat. [cd ficu lux de luce, Nam quod diclum eft, Candor eft enim lucis aeternae: quid aliud diclum eft, quam lux eft lacis etevae, tem de- fignatur induratione aeternitas: nam cádor, five fplendor eft cozternus luci, à qua .gig- nitur, Vnde et ibidem Aug. aw : Carl» quippe lucis eterie,quid nifi lux eft ? Et coxter- na luci, Item defignatur ia perfonis alietas ex ipfo modo loquendi: quia non eít can- dor lucis nifi quod emanat à luce : unde et ibidem Aug; ait : emanatio quedam. eft cla- vitatis omnipotentis Dei ; ia. ipfa autemy ema- natione intelligitur diftin&io períonarum : quia ndla onmino ves eft, que fcipfam. giznat , vt ftt: vt ícribitur r, de Trin. cap, 1. & in z, de aníma dicitur : nihil feipfum generat , fed falvat. Defignatur àutem in maieftate «qualitas; (i bene adyertamus, quid nomi- ne candoris importatur : vnde & Aug. 4. de Trin, vbi hoc pertractat , ait : maluit: 4u- 'tem dicere , candor lucis, quam lux: lucis , ne obf- €urior putavctuv ifia, que manat, quao illa de qua manat, N nde ibidem tübditur, quod ex hoc ipfam lucem, fcilicct emagantem , zquale oftendit luci,de qua emanat : fi enim lec si- sov eft, ob(curitas illius eft , non candor. illius : fi autem maioy efl, non ex ea manat ; non enny vin- ceret.de aua zenita e[l, Itam eamdem aquali- até indicar, cüm ibi. dicitor fpeculit fne ma- cula : nam ficut obícuritas impecit lucem, ita macula impedit fpecalum , & ideó ficut defiznata eft zeqalitas . per candorem , fic & ^ defignatur per macule | caren- tlam,: nay j3t i Habitis illis. quatuor refpedu Filij ad Pa- trem cum dicitur casdor €7c, defignantur poft modum illa quatvor in Spirit Sando refpectu Patris, & Filij , cm fubiungitur , 9» fpiazo boaitatis illius: nam vnomodo po- teft. dici Filius imago bonitatis Patris : Prout "producit Spiritum SanQum cui appropriatur - bonitas... -enmdem in ef- entia, sternum jndurarione , diítínc- tum in pertóna, zqualeni in-maieftate , vt ipfe eft refpectu Patris; & in hoc. habetur Bateria primi lioc, Secundi autem mate- Patris habet fimilitudineim ci Verbo: nof- tro : fecundüm quod dicitur 15. de Trin. cap. 11. ZInimadvertenda eft in: hoc. eniamat: etam [la Verbi Dei fimilitudo, quod ficut. de. illo Verbo diclumeft omnia per ipíu facta (untz»5; Deus per -vmgenitmm Verbum [umm predi- catuy vniver(a feciffe,ita hominis opera nulla [unt, que non priis in corde dicantur; vide fcriptum eft, vitium onis operis Verbum : igitur ficut. Ver- bum noftrum eftinitium operis,ita & Ver- bum Dei ; differéter tamen , quia vnicum B Verbum noftrum non eít initium omnis -operis noftri , quia non gignitur ex tota fcientia noftra.: fed vnicum Verbum Di- vinü eft initium omais divini operis prop- ter fui perfectionem, Vnde dicitur 6. de Trin. cap, vlt. deifto Verbo, quod eft Ver- bii perfeclit, cui non deeft aliquid; €7 ars quedam omnipotentis, atque (aptentis Det, plena omnium vationum viuentium incommutabilium , €?* ornnes ynum ín ea, ficut ip[-vnum de ym : quia. igitur .- vnum eít Verbum Divinum;caufa eft om- nium, quz fiunt : eft enim operativa po-. tentia omnium creaturarum. Et quia in fe- cundo libro tradatur de creatione rerum à Deo per fuum vnigenitum Verbum per C hoc quod dicitur, cum fit yia omma potefL , ia. quadam fumma fecuiidi libri materia de- claratur, Tertij autem materia habetur. cü fubinugitur:; permanens in[e omuia inmowat, Natura autem aliqua ia fe no manere du- pliciter dicitur : vel quia per peccatum de- pravatur, & tunc non manet , -fed ruit: propter quód dicitur de diabolo , Ioan; 8; quod ia veritate mon fictit: & (à non fletitin ve ritate , poflümus quodam modo dicere ;; quód non ftetit in fai naturasnec in fui en- titate: quia difpofitio cuiuslibet rci in veri- tate eíl fua difpofitio in entitate; vt dicitur 7, Meta, non quód dicatur in fui natura non manfifle, quia fibi naturalia non: remi D ferunt : cüm- contrarium dicat Dioniftus de Div, nominibus; fed quía per pecca- Vinc ipfa naturalia inhabilltta ad. indi gratia faerit, Secundo niodo dicitur ali- quid noà manere in fui natura : quia nat ra fua alteri commifcetur : & efficitur ter^ tia naturá: ficut ex anima,& corpore reful- tat himanitas, Verbum autem Dei affü- mens carnem Vtroque modo permaníits primo enim permanfit.: quia per peccatü nó corruit : quia de ipfo fcribitur: 1, Pet. 2; qud peccatum non fecit : nec inventus eft dolus in are eitis, Item fecundo permanfit ; .quia. €x À 2a natu- 15.de Trl cap. II. 3 * Eccle.37; 86,—; Differeit. & conue- nietia Ver bi Divint & noftri. 6. de Tri cap. vlt, Materia. 3. lib. Naturain fenoma- ne,dupli- citer dici- tur. Ioan. $, 7. Meta; Dvon. 4; de Diui, nom, p. Petre - .matüra divina, & humapa non fuit aliqua .' tanguntur; licet forte foan.Da. |patura tertia conflata, Vnde & Dam. ait: ry tione innuantur. cap. 9. "A 5. dc Àn. Com.7:;. Materia 4. lib. z. Reg.9 (Caufa ef- ficiens li- bri. Duplex caufafor- malis lib. Cau &- nalis lib. 1.ad Ihi gmot.cap. 4. 4 — x PROLOGI -quod ir Chrifto Iefu non. eff communem Apeciem accipere.Iftud.enim Verbum ín fe permanens cáraem aflümendo omaia in- .Bovavit : qnia càm inveteratus eflet homo |. per pescatum., novus faduseft per. gratia. .Vnde & Dam. 3. lib. cap. 1. ait: qnod ;,oportebat naturam noftra innovari., quod factumfüit per Chziftum incarnatum. Ipie «enim innovando hominem,innovavit om Dia : quia fecundum. philofophum homo :eft quodam modo omnia : vt poteft habe- oe QVSTIO UN iot ok: fub aliqua in diftinc- Forma tractatus, five ordinatio capitu- lorum,five librorum ad invicem habetur : cum dicitur permanens in fe omia tunovat, NÀ fic ordinatur ifte liber,quód primo deter- minatur de este permanente,.cui non ac- cidit innovatio, vt de ente divino per eflc- tiam: & poftea de ente;cui accidit innova- tio, vt deente divino per participationem, - Finalis caufa habetur: cüm fubinfertur c per nationes €c, nam finis nofter efb,yvt fanc- tificemur, & fan&ificati amici Dei fimus , ri ex 3^ de anima, & ex 10... Metaph. & fic K & amici eius exiftentes ipfum facie. ad: fa- perverba pertacta habetur incarnatioVer- -bi:de quain 3. lib. fpecialiter intend'tur. Quarti autem materia habetur cum an- -nedtitur Cv per nationesC?'c, nà in quarto lib. .de Sanüificatione noflra , quz eft per Sa- cramenta 5 & de Vifione Divina , qua erit :poftrefürreclionem:: five defruitione, que | seft per charitatem determinatur: & ifta fa- *pientiaincreata per nationes , quia (ine eCceptatione perfonarum:quia non per na- ".tienem gentilium; ita quód non per natio- nem iudzorum:fed per nationes in animas fanctasfe transfert animas fancificando ; quantum ad primum. Amicos Dei, & Pro ciem videamus, | - Et quia ifta eft adeó alta. materia , quód per me füfficere non poflüm , innitens Dei :auxilio dicam, vt Aug. dicit in fine libri de - Trin. Domine Deus meus. vna fpes mea exaudi me nc fatigatus nollim te quzrere, . fed quaeram faciem tuam femper ardenter, "Tu da quzrendi vires,qui inveniri te fecif- ,&8 ,-& magis , magisque iaveniendi fpem dedifü, QCorama te eft. firmitas , & infirmitas mea, illam ferua , itam fana : Auguit, coram te eft fcientia , & ignorantia mea: .. vbimihi aperuifli fufcipe intrantem : ybi -claufifti aperi pulfanti : meminerim tui , phetzs;hoc eft videntes Deum, conftituens L intelligam tc, diligam te; auge ia. me ifta , gustum ad fecundum; nam Propheta vi- cens dicitur iuxta illud 1. eg. 9. qui enim Propheta dicitur hodie, vocabatur olim vi dens, Et fic inchis verbis, vt concordemus vltima primis , in quadam vniverfalitate materia quatuor librorum - fententiarü perordinem defignatur. ^ ^. Kurfüm:per hzc verba poffiumus habc- rc caufam efficientem formalem, & finale: nam cauia cfüicientem habemus ; cum di- citur Cazdor C?c. ipfa eriim fapientia increa ta;.quz per candorem intelligitur, fuit cau- fa eificiens principalis huius operis: inftru- donec me reformes ad integrum ,quam re formationem operetur in nobis Deus , qui eft benedictus in ficcula (xculorum Amen. .PROLOGI | .QV/£STIO PRIMA DE CAVSIS - THEOLOGI zi. Kx Voniam ta&z funt caufz huius .ope« Q ris, quódícientie divinz-fupponi- z tur:beneéíe habet de quatuor eau- fis Theologiz; fiue divinc fcientiz dübita- mentalis autem füit Petrus Lonibardus.Pa -re,& ideó primó dubitabimus de caufa rifieafis Epifcopus, Formalis autenvceft du- plex , modus agendi, & forma. tractus. Modus agendi defigaatur cum dicitur cum fit vna oxxaia potefl: nà cir ifta.fciétia fit ma- gis vna, & magis fimplex, quam aliqua alia icientia, cum immediatius efluxerit ab ipfa fapientia increatajqta eft eflentia bonitatis, & vnitatis :in omines modos agendi , in quos poflurt ali fcientize, ifta poteft : Vn- de dicitur 2, ad Thim, 3, opsls eni; Scrip- tuya dPunitss te(ofvata utilis eft ad docendum , ad evzucidum , ad corripiendim, ad evudiendags : & etiaro; vtilis eft ad alies modos;qui lic aon M anateriali Theologia; fecundo de formali: tertio de efficiente ; quarto de finali, Circa caufam materialem contingit dubitare du- pliciter, prim de fubiecto in fes fecüdócde his , quz confequitur divina fcientia:ex fubie&to; Sed quia de fubie&o in fe non oflumus ben? dubitare ; ni(i (ciamus;vtri. "Theologia fit. fcientia fpecialis ; vel eom-. munis: nec hoc plene declarari pote(l ; ni-. fi declaretur quomodo differt inter efte zli quid fübistumfcieatiz , & de confidera- tione fc entic ; ideó in principio. circa fu-. biectum in fe tzia queremus, Primo : vtri .. kem PRoLoGL QrEffio E "ARnT. Hf. 1r; differentia eft : quia niàtériá féfpicit formá , tentia $ obie&um fecundarium poteft ci- Triplez di£- Gibftantialem s. fübieQum vero acciden-^^ci (impliciter in potentia. Sccunda : quia erentia in- calor, Alia differentia eft, quia materia di- & ues cit potentiam per omnem modum ; füb- ie&tum vero aliquo modo. Tertia diffe- rentiaeft: quzin iíta quodam modo in- cluditur , fcilicet, quod potentialitas, quz: cít in fabiedto, relervatur quodam modo $n materia : quia materia cít in potentia ad potentialitas refpectu luminis,quz compe- tit obiecto principali, competit & obiec4 to fecundario : fed aliqua potentialitas có- petit obiecto fecundario: quia non fub ra- tione füi inducitur in fcientia , quz poten tialitas non competit obiecto principali. "Tertia differentia eft: quia a&ualitas,quam omnes formas ; fed potentialitas, qua eft in máteria, non refervatur in fubiecto : quia fubie&tum non cft in potentia ad om- ncs formas, | accipit obie&um principale, non eft ita ef- ;::1ex. diF: fentialis fcientia : ficut illa, quam habct, ferentia. in- quam fcientiz dat, Sed obie&to 1ecunda- ter obie&tà rio ctiam deficit a&ualitas effentialis fcien principalejet jd fecundariu,- Duplex ob- jectum in fcientia, - Hoc vifo fciendum : quód ifti duplici fufceptibili ia natura refpondet duplex darium:: Obie&im principale non eft po- tentia pura, fedeftaliquo modo in actu : «ümab ipfoícientia recipiat fpeciem , & a&ualitatem : & eít aliquomodo in poten- tia. Nam cüm quidquid cognofcimus, cog noícamus in lumine intelledtus agentis, vel in aliquo lumine : oportet tale obiecinm à lumine aQualitatem recipere , & ita ac- obiectum in fcientia ; principale, & (ecun- p, tiz;& ideo obiectum fecundarium eft ma- gis in potentia eflentiali, & principale eít magis in potentia accidentali. Et quia i(- tas trcs ditferentias habebat fübiedtum | in natura refpeGu. materiz;, quas habet obiec | tum principale refpetu fecundarij:dicctur in fcientia obiectum principale fuübie&um, & fíecundarium materia. Ex quo etiam patet : quod fübie&tum, & materia in arte (umuntur ad fimilitudinem fubiecii, & ma teriz in natura, non in fenfu : licet obiec^ tum principale, & fecundarium poffint fü- miin fciétia per fumilitudinem eorum;qua funtinfenfu. — . Vifo quomodo differt materia in (cien- tualitatem habet, & potentialitatem. Ex quo apparet quod fcientiz duplex ac- tualitasattribuitur: una ab obiecto;à quo recipit fpeciem. &caliaàlumine, Nam fi . lumen dat actualitatem obie&o, & obiec- tia à fubiecto, videndum eft quomodo dif- Triple di tum dat actualiratem ícientim : oportet fert Theologia à Metaph. fciendum eft igi ferétia Theo ]umen fciétiz actualitatem attribuere. Ac-C tur, quód Theologia ad Metaphyf. haber leg. à Me- L« $ , - Écientiz du- plex actualis tualitas tamen, quz datur fcientiz ab ob- je&to, eft magis per fe ipfi fcientiz, cum ab €a habeat unitatem, & diftinctionem, quá a&ualitas luminis. Obie&um autem fecü- :darium noneftinadudeíe, fecundüm, quod nunc loquimur de a&u;nam nondat aGualiratem fcientiz , nec fub ratione fui ixtroducitur in fcientia, fed fub ratione piincipalis obie&ti : & ideó oportet obiec- tum fecundarium- duplicem actualitatem rCCIpere, unam ab obiccto priacipali, quc €ft propria; & effentialis fcientiz,füb cuius triplicem differentiam : Primaeít: quia t&ph. Metaph. eítícientia communis : eff. eum entis fecundum quod ens'at. fcribitur 4, Meta- ph. Theologia autem , ut patct cx prece- denti articulo, non eit communis per fe: ni forte ex confequenti, in quantum de pluribus poteft coníiderare, quàm aliqua alia fcientia Inventa ab homine: vel íimili- - ewx^w tudinarieéin quantüm eft de Deo , qui eft cauía omnium, & eflendo omnium caufa, & continendo omnia habet fimilitudinem cum communi , & cum univerfali : pro« ratione in fcientia inducitur, & aliam à lu-D prie tamen ; & principaliter non eft com mine : & ita patet quód obied'um fecun- .arium eft dupliciter in potentia, quia re- cipit aciualitatem ab obiecto principali, & ilumine, Sed obicdum princlpalecft in Potentia uno modo : quia recipit a&uali- fatem àlumine, fednon ab aliquo alio Obiedto ; cüm non fub ratione alicuius al- terius obiedi intrducatur in fcientia, fed Ex quo apparet triplex dif fub ratione fui, . ferentia inter obiedum principale ; & fe- munis, . Exiftaautem differentia apparenttres pofitioncs , quz afsignant fübiectum in 'Theologia;nóo accipere fubied'um propriés nec afsignare fübiectum in Theologia : fed folüm materiam. Nam fi Theologia nón eft ícientia communis, non habet pro füb- jecto aliquid commune: & ideó res, &fig- na non funt fübiectum in Sacra Pagiaa;cü - omnià conüneantur fub fignis, vel füb re- bus. : 2. Opinioi Cühdarium : prima quia obiectum princi- | pale cin aQu , & noníunpliiterin po. . Jtem:ens Diunum noneá deorua B2 In M IE PROLOCI. : "inSacraPagina : cüm omnia-contineantur Quot modis fub Divinoente , accipiendo ens Divint ue mh "ut ili accipiunt;fcilicet, per-cflentiam, per participationem, per unionem, :& per fig- nificationem. | - bia: "Sacra Pagina eftfcibile per infpirationem: . mec jíta, ut apparet,fübiedum accipit pro- "prie: quia quodlibet per infpirationcm fci- -ripoflet. Pretea multa per iafpirationem habemus in Sacra Pagina ,, quz non fünt - fübiedtum in ea, nec etiam pars fübiedi:& ita apparet, quód per primam Gitierentia, quam habet Theologia à Metaphyf. quód "1n iílis tribus potitionibus non direde ac- peto. Tertia .pofitio eft: quód fübiettum in. ART. YT. -UPrmaefü4uódbonumíaluareeftftb- — —. jé&um in ifta fcientia : conftatenim quód 7 Cpinio dé bohum eft quid.commune : quia debetüt Theolog. "Cuilibet enti; ut fcribitur in i.Ethic. Vnde licet falutàare poflet effe códitio fpecialis:ta mea quia bonum eft quid. commune ; & in fcientia fpeciali oportet efle fubiedtum, qon cominne fub ratione fpeciali 5 fed fpeciale füb' ratione fpeciali :: patet quod Mtaaísignatiónon eftpropria. ^ - ^ : ^ Alia pofitio eft, que dicitur Caffiodori, quód Chriftus integer caput, & membra eft fubiedum in ifta fcientia: cüm in Chri( Xointegro includamur ;& nos. Sic acci- piendo fübie&ium non accipitur proprie : "T Opinio» | cipitur fubie£ium in eas nonrtamen iftz poj quia aliquod'ens diftindttim ab aljsomni- ^ fitiones falfa funt; fed largo modo loqu&- tur accipiendo fübiectum pro materia. Se- cunda differentia eft, quz aliquomodó ex Tiod de eodem 'confiderabit Metaph. & Theologia : nam ». Differ. tá eft quód oportet.quód ctiam Metaphyf.fit deDeo; confideratur- VOTRTT S2 RS LRTSR WM per omnem. fed non poteft efle quód füb eadem ratio verfalis, ac..C IDrectüim Hr ICIeTia v5 tus purusjin- muni eft comme, in eó quód commu- £otus fimpli- citer, & per- IUS » de quo wrincipaliter intendit ild | | differer 1 debetD confiderat de Deo principaliter per omne 'quantüm eft principium noftra reftaura- tionis, & confiiumatio noftre glorifica- tionis. Quomodo autem hoc fit, per ter- tiam differentiam apparebit. Ex ifta autem fecunda differentia apparet , quód omnes illc pofitionesquz non aísignaverunt fab- jectum Deum füb aliqua. ratione fpeciali, . pon proprie acceperüt fübiecturn. Et ideó quatuor pofitiones €x ifta yia apparet, non proprie incefsffe ^ ^ ^ 7^ | y * » E * ! f- bus, ut Deusfübipecialirafione,eftfubiec — ^. tum in ifta (cieritia, ut patuit. 1 - Terdapofiüoeft Hug.füper Angelica "Hierarchia quód opera reftaurationis (üt :- Opinio fübiedumin Theologia. Apparet autem | "quod nechie proprie accipit fubiedum : mam reftauitatio elt conditio 'füperadditaj nonfübiedüm. - ty | Quarta pofitio eft, quod Deus eft füb- "A Opinio; | 1eGum in Theologiajitta autem magis ac- E tamen füfficienter afsignat fübiedtum:quia Ex hoc p E UP T lenit 'cum plures fcientiz determinent dé eode; fübie&um; let quia non 67 Tertia differentia eft,quód Metaph.non 9g modum , | fed folüm fecundüm aiiquent jmodum, ut patuit art. 1. Sed Theologia CO" | fiderat de, Deo principaliter fecundüni omnem modum, Ex ifla tertia differentia apparet quare Deus. in Metaphyl. non eft fübieé&um fimpliciter: efttamen fubiedtü in Theologia qub aliqua tamen fpeciali ra- -tione, ut patuit. Tfl autem fpecialis ratio fic habctur: quia füb illa ratione principa- liter fubietum confideratur in fciétia, fub qua eius cognitio principaliter intenditur, fed in Theologia principaliter cognofcere Deum p rd ^ Jii. * PROLOGT. QV./£STYO T. ART. IIT. 13 - , " Li * 25 * - Deuin intendimus , ut noftrum reftaura- de: necefsitaté. : Circa: primum quaremus ^ torem; & glorificatorem :ergo &c. ^ - Refpond. ad argumenta, que probant ies Deum effe tubiedum in illa fcientia;dicen- dum; qiiód verum dicunt, fed totam veri ' 'satemrmon exprimunt, nam Deus eft fub- ie&um in ifta fcientia 5" fed füb fpeciali ra- tione;ütpatuit. — ^". Bs ab - Ad primum in contrarium dicendum; quod Deus non habet partes, & pafsiones: ' ^ tamenjut patebit , aliqua fe habentibi ut partes ; & aliqua ut paísiones. Vel poffü- mus dicere , quód non' gportet loqui -de ifta tcientia, quas habetur per infpiratione; ficut de alijs, quz habentar. per acquifitio- nem." Ad fecündum dicendam , quód fi- p milis ratio eft de fubie&o in ifta fcientia; & de priacipijs in ea : quia nullafcientia: po- teít probare dire&e, nec principia fia; nec . fübiectum füum: tamén per quzdam fig- na, & per effeQus poteft : ut patet per Co- Comment. pent. 17. Metaph. & fic probamus Deum 11. Metaph. comm. 47. s- , Tow effe per effedtus, non per caufam. Ad ter- tium dicendum, quód quid eft Deus fecü- düm natüram, ut idem Damaf.dicit quan- diu fumus ia via omninó eft nobis ignotü: tamen quid eft quod dicitur. per nomen ; cüm dicitur Deus;fcire poflumus : ut cüm dicitur quod dc fubiecto przfupponimus «vid ef exponitur quid eitquod dicitur pernomep. Velpofiur dam dicunt, quód ipfi effe&us Divini pot- fant dici quód quid eftin tali cognitione : nam cüni omne medium ad demonftran- dum habeat aliquomodó rationem quód quid eft : ipíi effedus, per quos Deum cog. nofcimus, poflunt dici; quod quid eft. Ett tamen ifta folutio aliquomodó impropria: quia 80a diftinguit inter ' demonftratione propter quid; & quia. ba 138 .PROLOGIQV £STIO II. De his que confequituy fcientia ex febiecho. í ; PORE dubitavimus de fübiecto A Theologie infe, reftat dubitare de his, quz confequitur fcientia ex fubiecto. Títa autem, ut dicebatur, fünt quinque;fci- . licet, ordo; dignitas, unitas, diflindio, & necefsitas, Verüm quia unitas, & diftinc- tio eádem rem importare videntur :- quia €x €o quod res habet effe unum, habet efie inditindüum àíe, & diftindtum ab alijs: ideo folüm de quattior queremus. Primo de ordine iftius fcientis ad alias, Secundo. de dignitate. Tertió'deunitate, Quarto iin .admirativo: modo: determinat. 'obftupefcit intelle&us propter ea; quz -di- tria, Nam ordo (cientiz ad fcientiam atte- ditur ex eo, quód una fubalternatur alteri, vel fübalternat (ibi aliam : & ideó quxre- re de ordine e(t querere de. fübalternátio- ne.Defübalternatione igitur tria quzran- tur, Primo vtrum iíta fcientia fubalterne- tür alicui fcientie humana, Secundó vtrü .- fubalternetur alicui alij fcientie. Tertió vtrum fübalternet fibi alias fcientias humá 1149;,122 1210 . 51 Fe "S ZSARTICVLVS I. Vtrum Theolozta. [abalternetur aliud. feiemie humane? "fraemt. q. 3. prol. Art, 3. Gerar. Senen[is q. xat, v. M- ph. Tolet, q. 1; art. 4. conc. 1. Greg. Li im. q. E. art. 4. ; Lafoff. 1- «t. 4. Gavard. q, 3. Proem.art. 8. D primum fic proceditur : videtur . quód ifta fcientia fübalternetur Me- taph. quia fi fübie&um eft (ub fübiecto,vi- detur fcientia effe fub fcientia, fed 1ubiec- tum "Theologie videtur efle fub. fubie&to Metaph, quia fübiedtum Metaphyf. eft ens commune ; fübiectum Theologiz eít ali- quod ens diítindtum ab alijs entibus , ut Deusipfe , íed füb communi continetür quod :habet. effe diltindum , ergo. Prate- rca : quando aliqua fcientia de aliquo deter minat modo admirationis, & alia fcientia us dicere, ut qui-C. nons videtur illa fcientia, qux adrnitativo modo determinat,;fübalternari ei, Qquenon imirativo / Nar ad- miratio cx ignorantia caufi provenitzit ha betur in: 1. Metaph. cüm igitur Theologia modo admirativo deDeo determiaet:quia cuntur in ipfa : quia non tradit caufam dic tfui: Metaphyfíicus aütem, qui non ad- miratione determinat, videtur tradere cau fam dicti: fed fcientia, quz caufaliter. de« termiriat de aliquo, fubalternat fibi: (cien- tiam,quz non caujalitet determinat deeó- . - p dem ergo. Praterea videtur quód fübal- ternetur naturali Philotophiz::quia fcientia ifta dicitDeum effe potenti infinita:Phil: autem hoc probat in 8.Phyf.per hoc quód movet in tempore infinito, fed illa fcien- 9. Phyficor- r. Metaph: Cap.2. tia fubalternat fibi aliam;quz probats& illa €*P- '? fubalternatur, quz narrat: ergo &c. Vlte- rius videtur, quod ifta fcientia fübalterne- tur omnibus fCientijs, quia videmus; quod perfpectiva fubalternatur geometrie. ex €o; quod accipit ab eà aliquas propofitio- nes, per quas arguit, Cum igitur iila fcié- Uà accipiat ab omnibus fciétijs: ergorice ^A 77 L xk. Metaph. ügap- 2» VTrplex mo- t4 PhOLOCÍ ifm contrarium eit, quiá quód excellit omncs Ícientias, & cui cmnescientiz an- cillantur, nulli fubalternatur ; fed.ifla fcic- £ia.cxcellit. omnes fcientias,: &;ci'omnes ancillantur,erzo. nulli fübalternatur.Quód eutem difta omnesexeellat patet: nam ar- guit in principio. Metaph: quod ills, .qu& auaxime. Deus babet. Divina fcientiarum. eft. :XCum igiturzTheologia fit. magis principa- Jditer de Deo , quam Metaphy(ica, magis :proprie ipfa Dea fcientiarum. dici debet : 4rgo omnes ci ancillantur, & ip(a nulli tub 2ulternatur. ia v "RESOLVTIO. *rheologia sulli ferenti bumase 'fübalteynator. "62 Elpondeo dicendum, quód modus -KX. fubalternationis fcientiatum triplex cft.ad prafens, V nus modus fübalternatio- dius fübalter iis eft:quandó una fcientia ancillatur alij; anationis. F* Modus. tz. Metaph. Sip. i.e &Et ifta fubalternatio nibileftaliud , quàm quidam famulatus; poteft enim talis famu- latus fübalternatio dici: quia ut habitum e(L, exhoc convenit fubalternari unam fcientiam alteri: quia habet ordinem .ad aliam : ut quia una ordinat;alia o rdinatur: & quia quz. ancilltur ordinantur .ab his, quibus ancillantur: -Inde eft quod talis fa- guulatio fubalternatio dici debet. .De ifta QVA4ST. TO 1f. tivafolüm : tàmén vtraque aliquó modó - eft de eodem : quia linea fimpliciter refer- vatur in linea vifüali, & linca vifualis..con- tinetur füb linea fimpliciter: ad hunc aute modum-quatuor requirontur,Primum eft: quód de eodem .aliquomodo fit. fübalter- nans, & fübalternata ::nàm fi nullo modo de codem effent, tunc non «diceret una propter-quid.illius,.cuius alia ciceret quia. Secundo requiritur, quód fübalternata ali- quid addat ei,.quod confideratur in fcien- tia fübalternante::. ficut videmus, quód li- nea vifualis,de qua confiderat perfpe&tiva, "aliquid addit fuper lineam fimpliciter, de 'quaconfiderat geometria. - Ifla autem. ad- 5, ditio ex hoc requiritur : quia fcientia, quz: dicit propter quid.; eft magis abftracta, & magisalta, quàm Ícientia, qua» dicit quia: & minüs abftra&um fehabet per. additio- nem ad magis abfltra&um. Tertib requiri- tur quod huiufinodi additio non. caufe- tur ex €o, cui fit. additio per fe loquendo, nec ex eius partibus:quia fi caufaretur,tunc ad eadem fcientiam; ad quam pertinct có- fiderare de illa re funpliciter , pertinerec confiderare de illa re cum additione: un- dequia curvum caufatur ex principijs linez per fejilla eadem fcientia, quz: determinat de linea fimpliciter, determinat de linea curva: tamen quia vifuale non caufatur nutem fübalternatione determinatur in 1.C cx principijs linee, non eft eadem fcientia, Metaph. Vbi dicitur:quód omnes alis (cié tic Metapb. famulantur. lfta autem fa- mulatio,& ifta regulatio ex hoc convenit: quia illa fcientia, quz: confiderat optimum in aliquo genere babet regulare omnes alias fcientias in illo genere: -& ideo. quia Metaph. confiderat optimum in:genere cntium;habet regulare. omnes alias fcien- tias inventas ab homine;& verificare prin- cipia ormnium :-ut ibidem patet. modus; & tertius fübalterta-- *: Modus, tionis fant traditi in 1. poft, qui fic diffe- ARC 3. Sc eoru aglifferentia. vocus;-aliusautem quafi univocus dicitur. . Modusauté non univocus habet effe, quá- . downa fcientia determinat dealiquo : ita quód de eodem alia fcientia non determi- : pet fimpliciter , fed fólàüm fecundüm ali- quem modum.:. & fic determinando una dicitpropter quid, quod alia dicit quia: fi- ' cut apparet in perfpediiva , & geometria; nam decodem fimpliciter non e(t perfpec tiva, & geometria: Quia vtraque non efl de linea fimpliciter; fed: geometria folüm: pec vtraque eft de linea vitualis fed petfpec qu& determinat de linea fimpliciter, & vi- füali. Quarta.conditio eft; quod illud ad- ditum fit compofsibile ei, cui fit additio : quia íi non eflct ei compofsibile, non poí- fet de eo effe. aliqua fcientia : nam de li- nca alba nó eft fcientia: quia lineam albam noneílreperire, — - fftarum autem quatuor conditionum; cuz per fe requiruntur ad. fubalternatione aliz veró.due quodam modo per accides: nam additionem effe :compofsibilem ci, cuifitadditio 5 .& non oriri ex princigijs runt :quiaunusilorum non dicitur uni-D'fübiedi, funt cauíeperaccidens , & (ine quibus non, Prime autem duz -conditio- Ad fubaltef nationem quatuor re4 quiruntut, I. Condirig 1. Conditioé 3. Conditia; 4. Conditid ui " nes per fe. ,& dire& requiruntur ad. füb.-- .alternationem, quz ex ifta conditione. fe- :: uuntur.quód unaícientia dicat propter: - quid, &aliaquia. " "Fertius modus fübalternationis eft:qui- do de.eodem determinat fcientia. fubalter nans, & fübalternata; fed fübalternans de- terminat de-co modo fubtili ;. fubalterna- ta autem modo groffo : ficut ponit exem- plum Phil. de harmonica Mathematica; & de ea, que fecundum auditum;nam harmo | nica 3. Modus ?ROLOGT. : aicaMathernatica dcteríninat de numero relato ad. fonum modo fübtili : ea autem, quz cft fecundüm auditum, determinat de eodem , fed modo groflo : ífimiliter ctiam fe habet apparentia ad Aftrologiam: nam apparentia íive fcientia, qua naut vtuntur , confiderat curfum Aftrorum nodo groflo, quem confiderat Aftrono- mus modo fubtili. i s Vifo triplici modo fubalternationis po- teft apparére;quód Theologia nulli fcien- tic humanz fubalternatur.; quia omnis fcientia humana; vel eftcommunis;utMe- taphyfica, vel eft fpecialis; ut cetera fcien- tici igitur Theologia fübalternaretur fcie- tie humanz;vel fübalternaretur Metaphy- fice, vel alijs fcientijs fpecialibus: Metaph: fübalternari non poteft: nam hoc e(let ali quo trium di&orum modorum;fed. nullo modo eft pofsibile; Primus-enim modus x.Modus eftimpofiibilis : nam Metaphyfica exhoc impofsibilis. (5balternat fibi alias fcientias :- quia in ge- nere entium confiderat optimum, ut Deü ipfum: ut patet per habita : fed quia ipfe Deus, licét dire&e non fit de confidera- - tione fcientiarum fpecialium: inventarum ab homine, efttamen magis principaliter de confideratione Theologi; quàm Meta- | phyfici, ut patefa&um ett; igirur fecundu " jittum modum nullatenus Theologia íub- . slternatur Metaphyfice : immó magis vi- De 1.modo. detur,quod Metaphyficá debeat fübalter- nari fibi : quid. tameu (it de hoc in art.3; apparebit. Item iuxta fecundum modum fübalternationis non fubalternatur ei: nà inillo modo per fe attendédum e(t, quod in fcientia fübalternáte dicitur: propter quid, & in fübalternata qui4, fed hoc.non poteft effe in Theologia refpe&u Metaphylica: namea, quzdicunturin Theologia de Dion, 1, de De6, füpra rationem funt, ut patet 1, de Div.nom. Divinis nominibus : & eorum autem, qux fupra ràtionem funt fcientia per rationemD git ex co, qu inveftigata rationem reddere non poteft. Rurfus tertins modus fubalternationis eft etiam impofsibilis : quia fecundüm illum modum ícientia fübalternans maiora, & altiora cognofcit, quàm fubalternata : hic autem eft é converío : quia per Theologiá altiora deDeo fcire poflumus,quà per Me- taphyf. Ité (ecundü itum modi fubalter- Taas;Sfubalteraata funt de eodem: fed de Deo, ut eft principium noftra reparatio- is, X confümmatio glorificationis, ità *eít Theologia; quód non eft Meraphyfica. Scientijs autem fpecialibus Theologia nó De ::mogo, - "QV/£STIO: 1. Blogiam íecundüm primum fubalterna- Cquód non fü nr. d, 7 15. 4 fübalternatur fecundüm aliquem cidorü modorum quia nulla fcientia fpecialis confiderat de optimo in genere entium : quiainter ceteras ícientias fpeciales natu* ralis eft magis "univerfalis, & magis prima, ut patet per Phil. 6. Metaph. Siigitur ali- . Metaph: qua deberet confiderarejiíta confideraret; cap 7- fedi(ta non confiderat : ut patet ex fecü- do Phyfic. ubi dicitur quevero tales n0 funt, videlicet , ficut que. motum fübeuntes movent , e náturalis confiderationis wu [nitz Si igitur nulla fcientia fpecialis confiderat ,..? 4454 de Deo, quod eftogtimum in genere en- piiloto»hus tium , de quo confiderat Theologus, nul- 8.Phyf. per lifcientia-fpecialisfübalterhat fibi'Theà- moram non pervenit ad toni . : notitiam pri tionis modum , nec etiam fecundüm fe tas inteiligé cundum, nec fecundüm tertium :: quig tie, que illis. duobtis modis'fpecialibus idem fecun eft Deus qui düm fuam fubftantiam eft. de con(idera4 ovn» t tione fcientia: fubalteraantis;. & fübalter- inqait Bet; natz aliqio modo , fed Deusfecundinm vel fi confide fuam fübftantiam- nullomodo eít de cons ravit; confi- 1 a nente t 1 1 e .ANKeratio non fideratione Ícientie fpecialis inventae. abi: Phiyfica, homine : igitur Theologia non fubalter- dicitur quod natur alicui -fcieatiz fpecialig: nec com- fuit confide- muni: ergo nulli fcientie buniane fuübale TtoPbvüca ternatur dics A. : | indire&é, no Refp. ad :.Phyf. c.7- Ergo fequi- arg. ad polipeicindufag coc Sm fücit fubiedum -eflefub (uib3 motum non ie&o. eo modo , quo fübiedt'um Theolo- reducitur ad giz eft füb fubiecto Metaphyficz, ed ae c2. quiruaturibi conditiones pertadte diver- &3. fed indi fe fecundüm diverfos modos fubalterna- red: quia tionis, quas conditiones non poflümus ré ett principia perire inter. Metaphy(icam: ;..&: Theolo- ceci 9eiam :ideóeinon fubalternatur. Ad íe- ed non paf- cundüm dicendum :-quod Theologiadé- fium. ——— terminat modo admirativo de Deo ; quia €, quz dicit , füntaltiora, quàm ea, qux - idicit Metaphyfica, & ideó non fübalter- gatur ci: quià illa admiratio non contin- od Metaphy(icus tradat cau íam eorum , quz Theologus narrat : cum narrata à Theologo fint 1upra rationem, fcilicet, propter altitudinem dictorum, ut didum eft. toros : Ad tertium dicendum :. quód. Theolo-- gja non prafirpponità naturali Philofoph.- Deum effe infinitz potentiz. , fed magis hoc pra:fapponit à fapientia increata, Àd quartum dicendum : quód fi Theologia .accipit ab omnibus fcientijs non tamen accipit eo modo, ficut accipit perfpedtivus à Geometria:quia perfpe&tivus accipit pro pofitiones geometricas, quafi regulas fue con- 18 PRoIcÓ, confidcrationis, fed Theologis áccipit ab vomnibus fcientijs propofitiones, ut eas ordinans inobíequium | fni, non ut regu- letur per illas : ficut videmus rmoilitarem accipere à frznefattiva, ut fuperiorem ab "jnferiore: & per hoc patet folutio- melius 'ad tertium :: quia. dato quód Theologus . sccipiatà naturali Deum. efle potentiz 1n- - *finitzvcl probationem propofitionis iílius: non tamen accipit eam , ut reguletur. per ;Agfam; fed folàm in. ebfequium cius. AARTICVLVS -IL 3yfrim TVeologia faibalternetur alicui. fcientia a^ Ecundó quaritur, vtrum hzc- fcientia 4 9 fübalternetur alicui alijfcientiz ? Et "yidetur quód non: quia iflafcientia , Wt -klictum eít , non fübalternatur ;alicui fcie- iz: humanitus acquifitz, fed-pra:ter fcien- "tias humanas non eft. nifi fcientia Divina; "ed idem non fübalternatur fibi ipfi : ergo á&c. Praeterea : ifta (cientia coniungit nos Ánobilifsimo fine : ergo e(t nobilifsima, fed snobilifsimum nulli fupponitur., ergo. &c, In contrarium. eft. quia. quidquid fap- ponit principia, & non probat, fubalter- matur ei, à quo füpponit .; fed Theologia qorafupponit articulos Fidei, quos habetc xquafi principia , ergo fübalternatur fciene tix , à qua iita principia pracfupponit, 'RESOLVTIO, Ar heología ullo ex. tviplici Affigsato modo alic 55 fcientie »uatortm f alternatuv, / 12 Efpondeo dicendum: quód -omnis Íícientia procedit ex. aliquibus prin- SDiWtrenéa :cipijs: nam cum hec fit differentia inter CENE fcientiam , & intelledum 5 quia fcientia Jdiemiam, €ithabitusconclufionum, intelleQus veró fopho in libro pofteriorum : ciim conclu- fiones ex principijs fequantur, oportet om mem ifcientiam uti principijs ad concludé- dum conclufiones intentas in illa fcientia: qrincipia autem ron funt. femper unifor- nua :quiafecundàm Boetium quzdam "funt principia nota cuilibet, quedam veró fapietibus;Et ficut diflinguimus;quód que- dam funt principia nota intellectui fapien- tum 5 quedam intelledui omnium : Ita «liftinguere poflumus, quód quadam funt griacipia nota in fcientia, in qua affumua- QV/ASTIO 1]. BliFidci.in fuperiori fcientia noti (int; "principiorum : ut poteft haberi ex Philo-p JAXNTh- tur, quzdànii alia : ita qued fickt ditte guuntur priücipia ex parte. cognofcentiü; ita poflunt difüngui ex parte. (cientiarum; Scientia autem illa , que vtitir principijs | non per fec notis; fed in alia fcientia: decla j tis.,.eft fübalternata: illa utem in: qua illa priucipia declarátur, eftfübakernans: & quiaícientia Theologie vtitur principiis; utarticulis Fidei, quz non apparent no- bis per fe nota; vcl oportet dicere, quód "Theologia non fit (cientia, vcl«quódilla grincipia fint in füperiori fcientia marifcf- t2. Sed quia Theologia five.cognitio- de ; "Divinis fcientia dici poteft: ut.dicitur 13. -de "Trinit. cap. 19. Oportet quod articu- fape- rior autem Theologia non eft, ni(i fcien- tia Dei, velfcientia Beatorum :: fubalter- nabitur igitur Theologia Divinz fcientiz; Vel fcientiz Beatoram :-quo autem. mo- do (ubalternationis éisfübalternetur , ——^— queritur; dicendum:quód. niillus modus, ^ 41 qui confpifcitur in hunianis- fcientijs, ifii fubalternationi competit; Nam primus modus: dicebatüreffe : quando fcientia crat de optimo in aliquo genete ; alic :au- tem non erant deillo : ifteautem non eft conyeniens;hic, Quia ficut fcientia Beato- rum , « Divina eft de optimo 5 quia. de Deo :ita»& Theologia principaliter cft de optimo; quia de Deo. Item tollitur fecü- [ D. HAvg [ 13.de Trina) cap. 19, dus, & tertiusfübalternationis modus:quia —.....7 in. illis fcientia fübalternata dicebat quia x cuius fcientia fübalternans dicebat propter quid. In confiderationibus autem de Dco proprie non.eft afsignare quia, & propter quid. quiaomnia, qux exiftunt in Deo, Deus funt, & caufa carent. - 2 Videtur quf | "Et licet ifte modus fubalternationis non v. proporti? fit idem penitus.cum aliquo preafsignato, fcicoci;qu* .habet tamen.fimitudinem cum. unoquo- tr289* ^7 : : MESOM imo fret que pradictorum, Habet enim (imilitudi- "P2 «os nem cum.primo modo : nam ftcandüm rzaantissfi- illum modum fcientia Beatorum fuübalter- cut de fGier- nat fibi Theologiá: quia licet utraque fit dc ti? LT optimo, illatamen magis illud optipzum £577 77 apprehendit, Habet, & fimilitudinem c 5... íecundo: quia ficut ibi princía fcienti fubalternatz non (unt nota in illa fcientia, prehenden- fed in fuperiori , ut cft videre in Perfpec. tis impet7 tiva; & Geometria. Ita principia certitudi- o^ ne fpeculationis aflumpta à Theolozo,nó5 fant clara in Theologia ; fünt tamen cla- ra fcientiz Beatorum. Habet etiam fimili- rudinem cum terüo ; quia ficut ea quz tra «lit 4 ! p perfeae op- I fcientiam C? dit. apparieütia, "ive navalis dé .curíü aí- | trorum intuetur.ea mmodo groffoi aftro- nomus aute ez videt modo fubtili :-ita; 63 qua tradit Theologus de uüiitate effentiz, S Trinitate perfonarum, ea intuetur modo eroflo, quz Deus , & Beati fubtiliter in- tuentur. : * Adprimum dicendam : quód fcientia ita non [ubalteraatur icientie huma* na, fübaltemnatur tamen: feientiz :Divi- ha:nort tàmen propter. hoc fequitur,que fübalternatur fibi ipi: quia fcientia.Divina duplex eft * creata, &cincreata : Gc creata duplex V.iatorum; & Beatorum, unde: ho fubalternatür- (ibi ipfi iftà: feientia:.fibal- QVSTIo JE , alizz, Secündus.modus eft; quando una di- ARDIDRY 005 cit qu4: alia propter quid: five:uria dat prin« cipia alij; &alia regulataryper principia'ac4 - cepta, Tertius eft quafi univocus, quando: de eodera eft fcientia fübalternans, &fubs - alternata, fediuna de illo dicit per caufam; & modo: fübtili: 5: alia' vero modo. grofía cogiitionem:tradit, Quód:ti bene: advers tinus ;Secundus, & tertius mods funt omainoalientabordiné; quem videmüs inter Theologiam, & alias humanas fc:en tias :- nàm fecundusmodus, in quo. ícien« tia (übalrernata accipit princip'a à fubalter nante; ifft ordini non competit: nam alia fcientiz humanz à Theologia íua princi- terilàtür tamen (clentiz Divinz, :veldea- D pia nom accipiunt.Item tértius;qui ett qua» . totüim," Ad. fecundum: dicendum :- quad. nobilifsiniam: eft duplex, fcilicet; nobilif^ fimum i8 genere, &nobilifsimum:fimpli- iter, Vhde lic&tita fcientia fit: nobilifsi main eeneres quia in genere feientia: Vias torum tenet principatum : tamen: fcien- tia Beatorum , & Divina. nobiliores funt ipfà,quibus fübalternari poterit. 0*1 .« | ciis ARTICVLVS Hir roioo REL glue L0 ma Mrgenti in X2 qt L qual art. 2 Gerav. imYiqida | : & Uners ql. art. Teo LU fre vr) CXÉrtio queritur :- vtrum. ifta: fcientia - "fübaltermet fibi alias fcientias: hu- manas? Et videtur quod fic:quia:-quarido aliqua fcientia tradit caufam eortim; qua dicusitur in alia : tunc illa fcientia fubalter- "piat fibi aliam, fed ita tradit. cognitionem Dei; qua.eft caufa omnium: eorum, qux dicintürin alijs fcientijs," ergo ifta: fubal- ternat (ibi omnesalias, Preterea : ex. hoc una fcientia fubalternatur alij, quia'eftfub illaseum igitur omtils fciétiahumana fit fub fi anivocus, non competit Theologia; .ó alijs humanis feientijs : quia tunc. oporte- ret, quod ficut Theologia determinat: de Deo, inquantüm: eftnoftra: reftaurátionis principium, vel glorificationis confum- matio,fic & alix. fcientiz- tractarent,. fed "Theologia tractaret dé illo. modo fubtili, &caliz: modo groffo, quod non videmus; : Siigitur (ecundüm aliquem- modum fnb- alternationis fcientie humanz Theologi fubijciuntur, hoc eft folàm fecundüm pri- mum:modum, quia fcilicet, Theologia attingit optimum , quod.aliz íÍcientie. non. attingunt : ficut videre eftin. Metaphyf; refpectu aliarum fcientiarurh hnmanaarum: quia.Metaphyf. quz eft de Deo , quod cft optimum in genere entium , fuübalternat fibiomnes alias fcientias humanas: quia quando. finis eft fub: fine , (cientia. eft füb fcientia ; ut'dicitur 1. Ethic. quam fübal- ternationem nó folum reperimus in prace ticis, fed'etiam in fpeculativis, In hac au- «em fabalternatione duo eft confiderare. Primo; quia ex eo; quod Metaphyf. attin- git. cognitionem Dei fecundüm modum pofsbilem homini etiam ex füis naturali- ifta quafi fub digniore;omnis fciétia huma-D bus;ad:quam cognitionem cognitio reper- n3 fübalternabitur 1fti.In contrariü eft:quia "fcientia fubalternata accipit principia à fü .. Alernante, fed nulla fcientia accipit prin- €ipia ab illa, ergo &c- Ksonil |... RESOLVTIC.. Aliquomodo f clenti humane Í ubalternantuy MES Ju Tijeologi«. RE ondeo-dicendum : quod fecun» im quod.ta&tum efttriplex eft füb- alternarionis modus, unus eft ex eo, quó una attinet optimum ia genere ., & non B. /gid. Col. fup. 1. Sem. ta in ceteris Ícientij$ ordinatur , fingule tiarum: libera eft :.. ut fcribitur 1. Metaph. Secandó, quia cognitionem iftius :optimi 1. Eth.c. xà b: fcientis ei ancillantur: €&* bec fola fcien- 1. Meta.c.2z tradit fecundüm rationis modum, &- quia Eft libera r2 modus rationis eft, ut ex principijs, & ex tione finis, fed non ratio ' his; quz nota fünt nobis, deyeniamus. in pe modi ha- conclufionum cogpitionem , & nobis oc- bendi eam i? enltorum-: idco ficut attingit finem com- munem per. modum rationis, ita principia omnibus communja:& quia qualibet pro- bataudita , ut comtnunes animi concep- tiones fecundüm. modum pofsibilem de- C clarare homine. $8. PROLOGT . clarare fpe&atadigfam:.: &ideosfingule Ícientiz aliquomodo; 26umunt; principa Metaphyf. qnia ordo.ett in principijs, nam principia infima perfüperiora.robürantur: pátatigiur quód:duia MetaphyL. attingit optimum, finguleofcientiz fibi: ancillan- tur. & quia attingit ipfum. fecundbim. ra- tionis modum" declarat principia; quibus. aliquo:modo fingule fcientizz inrütuntur. ^ €umigitur Theologi: unum iiterum co- pezat,-écnon aliid ::quia. competit fibi attingere optimum fed per fe; loquendo; & dire? nom attingit illud fecundum ra- tionis modum; fed fecundüm revelationis formam; ut oftenfum eft; igitur.cormpetet OV£STIOX. —C MATCHES US unoANRTICVLVS HlL:-c -OUis5 :o x Gbotn 59 316039f51: Virum Theolosia fit fcientia dignior. alijs [cren- x £/js bumanis?.. Ty Y eye 2L wc39 o ud ul e^ eben ! it f 5» fÀO bien à ! : e deu es : : " " "-— ; * * 228 FONT. E, oae e iD qj9üquàm quafivimus: de ordine i(tivs 'féientiz adalias ,. quem: contequittiz itta fcientia ex fuo fubiecto :: reftat qazre- te'de digPitate; qam etiam ex fuo fübiec to cofitequitür, Et videtur quód ifla fcie- tixinon fit dignior alij: (cientis humanis: uii-pauantó aliqua fcientia magis facit fci- resotàntó eft.nobiliors;fed fcientie buma- €i; quod confequitur fcientia; ex eo quód B naefágis facinatfeire: quàm. Theclosia: E, ^A attingit - optimum : non quod:confequi- 'Cümrcire fit per caufam;ut dicitur r.poft; 1. Phyf; tur; quiaipfum attingit fectuidüum ordi- S1. Phyf. & illie tradant caufam dii fui, Comm.z nenirationis:ancillabunturergo-finguke —Theologiaauterr narrare videatur, ergo o... fcientie Theologis; & cas omnes in fuum &c.Praeterea Metapbyf. faltem videtur no Phyf. fcien4 affmet obfegsimmrs montamengorum bilión. Theologia: quia: nobilitas fcientig ca per cau-- principia declarabit Et quia magisvatin- provenit ex nobilirate fübic&tis.ut fcribi- ne pers git'optimum Theologia; quam Metaphyl. tur 1r,de Anim. cap: 1, Sed Metaphyf;ha- A: XE wtdeclaratum eft,& declarabiturimpol- betpro fübie&o totum ens, fed totum ens cas e terümr , magis:ancillabuntur "Theologit maiorem dignitatem importare videtur, imperfcàzs fingule fcienciz ; qiim Metaphyf..lm- quam quodlibctens diftindum: cüm bo- d perta .. dam tradat fecundüm rationismodum ; & 110 ipfa: Metaphyf. ad Theologiam com- garata: non erit libera, fed cum «minus at- tingat optimum quàm ipfa)debet ei meri- tO ancillari, )919D1V 3070 : 9fiff9f 1316 "Refp. ad. arg. ad primum. ' dicé- dum: quód non fufficit tradere caufam -eorüm, quz dicünturin alia fcientia ut illa fcientia ei fübalternetur, nifi illam cau- illam caufam inferior fcientia; quz in fu- periori (cientia traditur;przfüpponat:quod non videtur in Theologia refpectu: fcien- tiarum humanarum : & ideó fcientit; hu- manz. ei non fübalternantur: fecundàm allum modum, fed folüm ratione finis, ex '€o quód Theologia attingit optimtim, ut idum eft. Ad (ecundum - dicendum: quód omnes fcientie- humane funt: füb ifta quafi fub digniore , inquantüm iftaD - "us 5 attingit optimum, ut.di&uim eft; Adillud in contrarium dicendum;quód non opor- tet, quód aliz (cientie aflumant principia . A Theologo ad hoc, ut fubalternentür ei Áecundüm primum: modum | fübal- C fernationis fed: modo pre- ^ di&to:ut e(tfperius pa« 1q 5j tefadum, EUM ST El opm nitas entis diftindiihéladatür in bonitate ida facis entis totiusjigitar Metaphyf. crit nobilior, quam Theologia, ^ Preterea: quantó aliquid eft magis pro- portionatum materíe ', tantó magis eam perficit :« quia adus adivorum füntin pa- tiente;& difpofito; ut fcribitur 2, deAnim. "fed /fcientiz aliz ab ifta. funt nobisanagis proportionatz : cum eas ex naturali ratio- ne invefligare- pofsimus,. igitur ille nos magis perficient, fed cum ex hoc fint fcic- tiz digne; nobiles : quia inteliedium no- bilem partem animae perficiunt. 5. (cientiz alic digniores erunt illa : quia magis . pec- z "fiunt, -- /.'l In contrarium eft : quia;ut habitum et, aliz omnes huic ancillantur, ergo iíta illis... dignior. Cif-1553 17 : 57 RESOLVTIO. Theologia eft digsior. alijs: fcientiis limanis tam ex dignitate fubiefly , quàm ex dc- montratjonis vodo. Efpondeo dicendum : quód dignitas ^. in fcientia dupliciter fumitur, aut ex dignitate fübie&i, aut ex. demonftrationis modo : ut dicitur in 1. de Anim. Sicut ap- ,, p«Asinv garet quód Geometria excellit Aftrono- Conz- '* nuam certitudine demonilrationis, A dro- noimia PROLOCI. nomja excellit cam nobiikate fabiecti QvZsrio 31. A ! ART. TERT, t9; & in omnibus creaturis quam in Deo fo- üt Commentator ibidem fubdit, Vnus au-^* lüm : & quia bonitas ex perfcáione fimi- D. Aug. 8e . tem iftorum modorum, fcilicet nobilitas cx dignitate fübiedi , fpedat. direct ad przcfens negotium : eim queflio illa prop- ter fubie&um introducatur : dignitas au- tem ex certitudine demonftrationis infc- rius locum proprium babere poterit. ^ Notandum ergo, quód fcientia huma- pa duplex cft: communis , & fpecialis. Si autem quatatur utrum Theologia fit dig- nior aliqua fcientia fpeciali nobilitate füb- ic&i? Quazfílio non habet dubium : nam, ut habitum eft,nulla fcientia fpecia/is habet pro fübiedo Deum , nec de Deo diea confiderats Theologia autem pro fübie- B finem, tollit omne bonum, €to habet Deum ipfum modo, quo patuit, igitur cümDeus ipfe nobilitate excellat ce- tera, Theologia dignitate excedit. ceteras fcientias fpeciales. — | Sed vtrum fit nobiliorMetaphyf. fecun- dim iftum modum , vel & converso fe habcat :' dubium eft. Nam cüm fübictum in Metaphyf. (it ensin eó quód ens , & 05 jn eó quód ens non folum includat Deui, fed etiam bonum creatum , cüm bonum creatum fit. aliquod bonum,vidc- tur qnód dignior fit Metaphyf. que eft de omnhi ente, quàm Theologia, qua íolüm cft dc ente 1. principaliter. Et ideo, ut ve-. ritas pateat, duo declaranda exiftunt : pri-: mum eft, quód non eft maiusbonü Deus, & totum univerfüm,quàm Deus folus:Se- cundum eft; quód cognitio, quam habet Theologus de Deo,eít maius bonum quà fit cognitio, quam habent omnes fcien- tie humans dc creaturis cum cognuito- ne, quam habent de Deo,per creaturas re- perta. Primum triplici via oftenditur, Prima eft: quia perfediones omnium generum. Deus, & to- Congregantur in 1, principio. Et ratio eft: tum univer- Quia ex effe fumitur omnis perfectionis fum non eft ears s ete Le : ^ Yo: e» maius boni, P480 2 elim igitur Deus fit ipfum effe fepa tur , non eft maius bonumDeus,& univer? Ra füm, quàm Deus foiüm : propter hoc CÓ Parifiens, cludit Aug.8.dc Trin.cap.3.quód Dew —— eft ip Jam bonam titi lio boo bom, fed eft. bo^ murs onimis our, 35 Secunda via ad idem probandum habe- ti poteft ex caufarum ordinc. Nam ficut potentia appropriatur efficienti, ita boni« tas appropriatur fini : quia ficut quidquid agit efficiens, agit per fuam potentiam, óc virtutemiita ad quodcunque iaclinat finis; incinat ex perfectione, & bonitate: prop- ter hoc fcribitur ».Metaph.quod qui toliit * 1; Metaph; - Cáp. 1. Comm, 94 Et Commentator ibidem ait : quód finis , & bonumidem :. fed ficut. videmus: in caufis agentibus quód quando quidquid. virtutis. habet agens inferius , habet 2b agente fuperiori , non eft maior potentia: in agenti füperiori& infcriori,quàam in fu-. periori folum : unde (i quidquid babet. ialleus haberet. à fabro , non ei maior potentia in fabro, & malleo ,quàm in f2- bro folum : & quid quid poflez faber cum malleo , poflet fine malleo. Er fecundü. iftum modum : quia Deus elt efficiens pri- Peu. mum, & omnia, quz virtutem habent, ab 75 «st«clio ipfohabent , nou eítplusde potenriaia divideret - Deo, &inalijsagentibus , quàm in Deo aquam, non folim : verüim. quia ficut. Deus eft agens plus eft ibi primum, ita eft finis ultimus : & ficuc om- 2 ,osus, nia agentia habent virtutem ab ipfo ,. ita quam in ma omnia entia habent bonitatemrab co ; & nu folàm: idcó ficut conclndebatur, quod. non erat 2^» etii 6re maior virtus in Deo, & in omnibus. alijs p, (51. pof. entibus , quàm in Deo folàm : ita inferre fet quis ide debemus , quód non eft maior bonitas facere, Dei , & totius univerfi, quàm Dei folàm ;. quod declarare volebamus. Tertia via colligitur ex infinitate bonita . tis ipfius : quía Deus excedit bonitatem . creaturarum in infinitum .: ideo bonitas. joim Deu, 'atüm non participatum, cüm fit ens pri-D Divina non comparatur ad bonitate crca- , Es mum: oportet quód ci conveniat omnis ratio effendi, & per confequens omnis ra- tio perfe&ionis : & propter hoc. 5. Meta- phyf. traditur : quód et quoddam perfe- ctun univerfali períedione, in quo refer- Vantur perfediones, que funt in unoquo- qué genere . & illa cft difpofitio Primi priacipij, Dei Cilicet,(econdüm Comme- tatorem.35: igitur omnes perfediones on- hinm generum referyantur in Primo prin- C'pio, non eft plus de períedionc in Deo, 5.MIetaph. Comm.17. Omm. tam, ficut linea ad lineam : quia quzlibet linea aliam lineam finitam (quia infinitam non eft dare) per fui multiplicationem ex- cedit: fed comparatur ad eam, ficut linca ed pun&um : & ficut non eft mzior linea, & pun&us, quàm linea folum : aliter enim Iinea divifa in partes effet maior fe ipfa cÓ-. tinua: tamen ibiplura punda actualiter coexiftunt ; ita bonitas Primi cum bonita- te creata non eft maior , quàm bonitas Primifolüm:&ideó non male dicebat " C. ' plato; Zade Meta. Quod autem Metaphyf. fit inde vilior: 35 TOIOCT. "Plato, ut habetur ex 10, Ethic, «quód dele- ctatio non erat per fe bonum:quia-dcleda- &io cum prüdentia eft maius bonum;quàm -.dele&atio folüm : quod concedit Phil. de. feparato bono. Si igitur bonitas: ereatura- 7um nibil addit.ad bonitatem Primi, notr poflümus concludere Metaphyf. efle dig- aüorem , qui eftdebono increato-, reato fimul, quàm 'Theologia;que eft de "bono increato principaliterfolüm : quia noneftdemaioribono. —— quB ad-Eheologf&m eotparata. ÁRT, ED Secunda via hoc idem declarari poteft :ex ipto confiderationis modo, quem ha- bet Theologüs:: nam non confiderat. de Ljeo tecundum rationis modum , fed fe- cuadüm revelafiónis formam : & ideo ali- qua:cognofcit déDeo, adque non attin- git ratio.: . Metaph. autem quia viam Ii- niitàtam :habet ex inxetligationismodo : quia fequitur ordinet rationis, ad illa in- tellisenda fe non valebit extendere:X ideo de Deo pauciora cognofcet; nec tamen *tvHior: -quiaconfideratutrumquebonum , quàm propter hoc illa, quein Theologia per re- diera Deg 1 Confaderaret principaliterincreatumDo-.—velationem habentur , minüs vera funt, principaliter tür. Secunda eft ex modo confidexationis, num folüm , ut.Theologia : dupliciter de- Deusin Theologia principaliter intendi- quam Theologia de Deo habet, - Primum fic declarátur : quia fecund& Phil. illud, quod eft per fe; & primo , cft . quàm que per rationis inveftigationem ap clarari poteft. Prima via eft ex eo. quod: B prehenduntur, immo magis : quia viden- 'tür in maiori Jumine, ut in lumine increa- to. Patetigitur quód Theologia non eft indignior Metaphyf. quia. eít de Deo principaliter, cum illa fit.de ente;immo eft magis digna. . masgis quàmrid,quod eft peraliud :& idcb- ^ Refp.ad arg. Ad. primum dicendi, quód a. x iü zt Mi ckaptibl icitur quód igniseít ma- fcire per caufam eitzmagis fcire, in quan- xime calidus : quia eft primo calidus in ge- nexe calidorum: cürm ergo Theologia ma- gis primó, & principaliter confideret de Deo, quàm Metaphyf. ut patet per iam di&a, Theologus plus de Deo cognofcet, quàm Metaphyf. unde talis, & fi plus cog- nofcet; cognofcet tantum, & amplius:ra- poflümus dicere, quód ille modus non eft ;;...... li- tum ea ., «qui percauíam cognotcuntur; veriorimodo fciunturs non tamen prop- ter hoc eft magis fcire per caufam ,. quàm Nota quàd fcientia per caufam eft magis pro- — prié fcientia — nobilior, & ^ pérfe&ior : fcire perrevelationem : quia in apprehen-quia magis dendo caufam poflumus errare 5 revelatio complete af-. autem (fi Diuina fit) falli nory poteft. Vel fequitur co- ditionem tione autem, qua tantum: cognofcet; cümC univerfaliter verus: quia fific eflet , cog- cà capiendo "bonitas creatürarum nihil addatíüpra bo-.nitio principiorum non eflet adeó nobilis; fcientiam nitatem Primi,cognitio de creaturis fecii-: düm "bonitatem nihil addet fupra: cogni- tionem Primi: eum bonitas: cognitionis: ut cognitio conclufionum:: cuius contra- xium dicit Phil; 1. poft. unde ficut cogni- tio principiorum, qua funt folüm notain largé pre n9 titia no opof tet: quia n9 omnia, qu& «x bonitate, & dignitate óbiedi fumat. lumineintelledus agentis, excellit. cogüi- requiritur originem , fecundüm quod hic de bo- 4nitate , & dignitate locuti fumus : igi- tur ratione,qua Theologus-cognofcit tan- xum de Deo;quanitum Metaphyf, cit eque. €lignus non obflante additione cognitio- Xüs creaturarum, Katione autem , qua «ognofcit amplius, eff magis dignus : im- nó quantumcumque illud &eesplius fuerit, tionem:conclufionum, fic Cognitio eorü, que dieuntür in Sacra Pagina, excellit om- nem aliam cognitionem à nobis habitam: cüm lumen Divinum , in quotalia nota fdirit, lumen rationis excedat. - Ad fecundum dicendum, quód totum ad fcientia; requiruntuf ad notitiante ;, Poft. 16 univerfum, & Deus non eft maius bonü, . quàm Dens folüm : immó confiderare de omnem cognitionem creaturatum traní-D utroque principaliter non eft tante digni- cendit: igitar de Theologia, que-ab ipfa. tatis, ficut confiderare principaliter deco 2. De fac. Divinafcientia fümit formam,& modum, | folüm. Adterthum dicendum , quod fi - sia Diuina, «dicere poffamus, quod Phil. dicitin: 12.. «cognitio, quam habet Metaphyf. eit nobis «onm.51. -de ipfa fcientia Divina, quod fiipfe Deus magis proportionata naturaliter, non elt féire aliquid extra fe, primó fcilicet , &&^ nobis magis proportionata fuper addita - principaliter, vilefceret:ia,& Theologi ^ giatia. Vcl poflamws dicere; quód ar- quia primo, & principaliter folüm Deum gumentum non arguit Imperfe- pro obiedto habet, dignior inde exi(tit : & ctionein fcientiz, nec in digs. — tialis pro obiecto principali haberet, vel nitatem 5 fed arguit in obiedto principali incladerentar,de nc- infirmitatem cefsitate vileíceretz nihile(orgo Metaph. nof(tram. PAOLOCGL. — CUARTICVLEVS - V. c Vtrum Tbeologia. fit una fcientia | B. Tb. 1. p. q. 1. art. 3. Gerard. Seg, q. t. prodr 3; Alfonf. ol. q.:3. pol. avt, .3«. Francifcus. à Chrif- to in x, fent. q. 5. Ioan. Puteanus im x. p. q. 1.Art, 3. Gabardi im x, fent. q. 3. Proem. avt. 1. Vinto queritur de unitate. iftius fci&- Q tie: & videtur quód non fit una : nam i(ta fcientia determinat de Crea fore, & creatura: tuitc arguo, aut confi- derat de eis fecandüm unam rationem,;aut fecundüm diverfas confiderationes ? Si fe- undüm diverfas confiderationes? Habeo intentum : quia non erituna, cüm cx di- ver(itate rationis habeat. effe diver(itas in Ícientia. Si autem füb una ratione ? Con- tra. Quz füb. una ratione confideramtur; non aliam confiderationem efficit unum; quim aliud, vel indiftin&é accipiuntut: non Igitur per Theologiam poterimus cognofcere Deum efle diltiadum . à. rebus creatis, quod falfum eft.: Przterea- fecun- 4. Metaph. düm Comment. in 4. Metaphyf. de zqui- Comm. 5.& vocis non potett efle (cientia- una, fed: (e- de orb.c.r, 1. Boft, fomm, 5, xo. Metaph. Comm. 12. 4. Metaph, Comm. ;. eundüm eumdem in de fübftan tia orbis: qu: habent efle in füper coeleftibus,. & in- ferioribus funt modo zquivoco: clum ma- gis diftet Creator,& creatürayquàm quod- QVsTIO D | |Q eft ratiohominis, & unis hominis: pagi. ART. V. 21s ratione eadem eft ratio fcientiz , & unius Ícientiz 5: quod ergo non eft una. ícjentia; noneíLícientia: modum. tamen unitatis aísignarc non eft 4acile. Et funt: diuerfa opiniones de afsignatione unitatis huius; - Nam quidam diftinguüt triplicem unitas te:unitate Vocis tantum,& non rei,nec raa tionis : unitatem vocis, & rei, & non ra« tionis: unitatem vocis, & rei, «& tationis. Oftendunt autem quód unitas vocis £an- tümr habet eflein equivoco : unitas vocis, & rci eft unitas analogie : nam ficut equi vocum habet unitatem: vocis folum. , ita analogum habet unitatem vocis, & rei, cut apparet in ente: nam ens przdicatur de omnibus: conteritis fb illo fecundüm unàm vocem. Item dicit unam rem exit tentem in omnibus entibus: nam entitas - reíervatur in fingulis entibus ; iftam tamen, rem non dicitnomen fecundàüm. ration£ . — unam: nam licet entitasreperiaturim fube - - ftantía;.& accidente, non tamen fecundi unam. rationet reperitur in cis. Vnitas autem univoci unitaseft vocis,orei, & ra tionis: nam homo; quod przdicatur unis voce dc. fuis inferioribus ; predicatur. de cis fecandüm. unum nomen, & fecandü unamrem: quiauna natura hnmana re- libet corpus à quolibet corpore : imméóC periturinomhnibus hominibus , & fe. quàm fpiritus à corpore; ut'dicit Hugo in Comwn.füp. Ang. Hierar. Quidquid ergo de Deo, & creatura dicitur, totum vquivoce dicetur: ergo non erit una: de cis fcientia. Praterea: fecundümi Philofo- phum in r, poft. Scientia una eftunius se- neris fubiecti, fed corruptibile, & incor- ruptibile differunt plus qüàm genus:, ut dc itur in 10. Metaph. Omneautem crea türd ad Deum comparatum: corruptibile dic itr fecundüm Aug. non igitur de crea to, & increato crit una fcientia, cum dif fer'int plis quàm genus. . :[a contrarium eft: quia quod: non eft icientia una. , non eítfcientia : quia per id& habet aliquid effe,& unum effesut fcri- bit'ar in 4. Metaph.Sed Tlicologia eft (cié- tia, ut patebit, ergo eftuna. —— | RESOLVTIO. T b.sología sia fciemia eft ex unitate obietli fui, ) Efpod. dicendum : quód oportet nos qriplex uni E X. concedere Theologiam effc unam tas notatur. fcientiam : quia aliter noa. effet fcientia : quiafecundium Phil, lib. Elench. Eadem cundum. unamrationem .: quia natus ta humana fecundum. unam rationem. ab omhibusindividuis eft participata.T(la tri- plici divifione unitatis prxzmifia refponde- tur ad quaftionem; quód.unitas equivoci impedit genus fübijcibile, & genus przdi- cabile: Vitas; analogi licetimpediat-ge- nus predicabile : quia.ens non cft genus, ut probatur in 3. Metaphyf. non tamen impedit unitatem generis fübijcibilis : quia ens poteft efle fübie&tum in aliqua fcientia, utin Metaphyf. Vniras autem univoci nec D impedit genus fübijcibile; nec genus pra- dicabile. - | - Hoc vifo,fecundü pofitionem iítà patct quaítionis folutio:quia licet creatura, &crea tor non pofSint efle unum unitate univoci, funt tamen unum unitate analogis : & uia talis unitas licet impediat genus prz- dicabile, nó impedit genus fübijcibileideó poterit effe una fcientia de vtri(que.- Sed illud dupliciter deficit, Primó : quia dif- tin&io non eft bona: nam non eít verum, quód unitas analogie fit unitas unius reb vel nature répertz in omnibus analogaus: ficat videmus. fanum pradicari anal de Aliofum fos utio. Reijcituf4 4. Metaph. «:Gomm. 7. "Dpinio D. zLIhom. wx PROLOCOl. e cibo ; & animali : natura dutém fanita- tis folüm eftàn.animali, & non in ciboj" fed eft uaitas unius rei, cui aliaattribuun- for, Vnde in 4. Metaphyf. unitasanalogic dicitar unitas attributionis, Secundo defi- cit: quia diftindio non e(t ad propofitum: iailla fcientia: eft una unitate analogiz, cuius fabic&um «eft analogum : Deus au- tem.ipfe, qui eo modo, ut diximus, in ifta fcientia eft fübiedtum,eft unum aliquid nó analogum. | Propter hoc eft aliussmodus dicendi: «quód unitas Theologiz eft unitas luminis: pam ex unitate luminis Divini ícientia ifta unitatem trahit: nam, ut habita eft, Theo logia eft fcientia infpirata , & per revela- tionem habita : & quia unum lumen eft;à Ton sppro- quo originaliter fit omnis talis revelatio; patur:quiaa5 T heolooia fcientia una dicitur. Itte autem actualitate oble&i, non modus licet videatur primó fubtilior, non luminis uni- tàtnen eft. bonus: nam nosvidemus in tas (cientic provenit. fcientia. duplicem a&ualitatem,unam ex lumine, principali ex obie&o aliam, ficut apparet in ícientijs humanis: nam lumen 'intelle&tus agentis praebet quamdam aQua litatem fingulis fcibilibus, & per confeques fingulis fcientijs : eff enim ilud lumen, quod eft omnia facere. Aliam actualitate recipit (cientia ex obiecto principali: nam cüm per idem aliquod fortiatur fpeciem, & aQualitatem ; cü fcientia trahat fpeciem ex principali obie&o,trahit & aQualitatem ab co. lita duplex a&ualitas fic differt, vt füperiüs innuebatut : quia actualitas lumi- iis eft quid generale: unde unum lumen intelle&us agentis fufficit ad dandá a&uali- tatem omnibus fcientijs humanis, fed ex ac&tüalite fubie&li confequitur fcientia fpe- eialem unitatem: undefecantur fcientiz; quemadmodü & res, de quibus funt fci&- tiz, non quemadmodü & lumina;quibus innituntur: & fjeut lumen intelle&us age- tis comparatur ad fcientiam humanam,itary poflemus cognofcere, TumenDivinum füo modo comparatur ad *fheologiam ; & ficut unitas luminis intel- ledusagentis compatitur fecum diver- fitatem ípecificam human fcientie , ita 4initas luminis: Divini poflet compati fe- à diverfitatem fpecificam 'Theologiz.: immo multó magis : quia pls excedit lu- men Divinum Theologiam noftram, qui ]umen intelle&us agentis (cientiam acqui- fitam. Et ideó oportet caufam aliam afsig- nare. Propter hoc illi idem, qui priüs unita- 4cm Theologie attribuere vidébantur uni- QVZESTIO 1f. - unitati rationis dicentes, ART. Y. tati luminis, poftmodüm attiibuerunt eà quód ideo Theo logiauna eft : quia omnia, qua introdu- cuntürán ca , füb una ratione formali ob- iei comprehenduntur, Sedfic dicendo petant, quod eft ia principio : nam de hoc ctt quzlio, quomodo poflunt in una fcie- tia omnia fub una ratione uniri: ita quód fiita eflet, elia fcientia in eodem gencre faperflueret : & ideo fupponcre unitatem rationis eft idem , quod fupponere unita- tem fcientiz :: & cüm probatur unitas fciá tie perunitatem rationis, unitas per uni» tatem probatur, & quodin principio pe« titur. | | B. Ideo dicendum aliter, quód fpecies; per quas cognoícit homo, difierunt ab fpecie- bus,per quas cognofcunt fubftantie feparà- tz :quiaípecieshumanefünt abüradtz à fenfibilibus, & ducunt in cognitionem rei D, Th. in (fumma q. 1$ art. 3. Refp.propi univerfalis foli: directe, & per 1e : & ideó. per fpeciem hominis non ducimur in cog- nitionem eorum , que competunt Sorti; quia Sortes: neque per fpeciem animalis cognoícimus , quz conveniunt homini, quia. homo : & in eodem genere habemus diverfas fpecies, Subítantiz autern fepara- tz per univeríales fpecies poffant duci iu. cognitionem omnium eorum , quac fub illo univerfali continentur : & ideo poflet effe, quódaliqua fubítantia feparata cog- nocens per fpeciem animalis non indigeat habereípeciem caprz , vel afini : quia perillam fpeciem poflet confiderare, qux jneflent fpeciebusanimalis; in quantum tales;abfque fpeciebus fpecierum : & quia fcientia humana fequitur modum huma- num, fi habemus ícientiam communem, non füperfluunt fcientie fpeciales : ficut fi habemus fpeciem generis , non fuperfluiz fpecies fpeciei : &ideó quia per Metaph, que confiderat de ente in có quód ens, nó quc infünt corpori mobili, in eo quód mobile; non faperiluit naturalis Philofophia, Sed fi per fcieitiamz Metaphyfice, vel. per quamcumque aliam fcientiam humanam poffemus fcire , quz infunt fübiectis fingulis (cientiarum fecun- düm rationem propriam , & commune, non effet ni(i una fcientia hamana fecundü nnum genus ; & quia; ut habitum c(t per Theologiam, qus fequitur modum Divi- ne Sapientis habens pro obiedto princi- ali Deum, poffumus de fingulis rebus co- fiderare fab propria ratione: & idcó ia. gencre (cientiarum innitentium jumipiDi- yino Uc e f mi i STPROLCGL vino non dcbet efie nifi una fcientia : quia QVESIJO If. ART. V. 242 Nus fed Deus folü; Er per hoc patet folus. - " alie fupezflucrent : ficut neque in genere^^ tio'ad tertium;quoód non oportet Deum, &c fcientiam dnnitentium lumini rationis! effet nifi'una fcientia, (i peream de fingu-: lis fecüdü. rationem propriam confiderare: est enpoflemus. Et itapatet; quód fcientia ifta 0 swsseftuna ex utilitate obiedi: & quare: unitas: c oust ebieditüfficit ad: diverfitatem-tantüm; --: ^ ^Refp. adarg: Ad primum! dicendum; ' "quód confiderare fecundü rationem: uni: , ., poteft iatelligi: dupliciter :: vel. fecundüm: .4,fationenrunam formalem, vel materiale :- . facit differentiam formalem refgetur alte- fafficit: autem: diverfa: ratio máterialisad: hoc;quóod obie&a diftindé cogaofcantur. * Siquzreretur; utzum album ;--vel nigrüm Creaturá uniri in'uno genere'ad hoc;quód. Theologia fittina : tamen an&toritasPhil. non multum cogit : quia ibi cü dicit cor- ruptibile, & incorruptibile differunt gene re, loquitur de genere przdicabili, non de fübijcibili, Si autem dicereturquód opor- teret Deunri habere partes, & pafsiones ad: hoc; quód fcientia ex eo haberet unitatem; dicendum quód non oportet , ut patuitz tamen Deus eft ibi loco fübie&i: Trinitas. cítibiloco partium : attributa eflentialia- fethabent, ut pafsiones fübie&i;& notiona- lia; ut proprietates partit : tit liceat fecun- videantur füb una'ratione ,;vel fub: divcr- Edit Metaphoram loqui: quiain iítaadap-/ . fis? Refponderetur quód fub: una ratione formali potenti : nam quid quid vidit vi-* fus., videt füb ratione coloris; &- lucidi : quia à tali ratióné potentia! vifiva eft una : potentia; aon tamen videntur feb una fpc Cie, necíüb unaratione materiali ; quà- divería ratio materialis : quia idiftiuctam | facit cognitionem''eorum , qux confide- tatione fimilitudo ett m. liatdo mfülta; ^ . OobDr& cay. & difsmi-4' ;6bo:: ARTICVLVSUMgei e os Virum TPeologia dicenda fit (cieitia meceffaya Egid. quodi; 3.4.3. FramCifeus .& Chrifto im v-9 -oafént- q.. X1. prol. Joap, Pstcanus in, Y. p. q. x. arte x pe mitate d - I.dsb. 1. Gabaedi i 1. (tnt. q. 1. Protin. avt. 3«. ranturin ipic ket tae m Sie crm p de Ed t ft its zh o: diformal& dici poteft. Vndemotandum: ;:^ ET s quód ficut eft in poteatia per. comparatio-: nem ad potentiam : quia idem;'quod fa-: cit differétiam materialem refpe&u unius; rius : ficut fapor, & color, quz fünt- diffe: ^"XExto queritur: utrum fit aliqua fcientie" neceílaria preter Phyíicas diíciplinas? Etviderur quód non:quiafecanturfcien- . - c tie quemadmodüm & res , fed de omni Ee bus. rebus dererminant Phyf. difcipline,: ota qued . rentiz: materiales 1 fenfus l- crgO: i ienti: Hat E, * uox rentiz materiales refpedu fenfus commu- | ezgo' nulla alia eft fcientia neceffaria. Prz- materialis reípeQu po tentic, vcl fcientiz - eft. i formalis ref rtis, funt formales refpe&u particularium: - fenfum, fic eft ín :obieGo refpedtu poten tiz; Nam qiiz funt differentiieformales ex: parte obicát., ut obie&a diftiatteicoguof- pe&tu cogni Calitur , funt miateriales ex párfé porentiz; fe, ticnis diver quia una. potentia ea diflin&te: cognofcit : ut patet in albo-, & nigro refpedu vifus. : Etí(icut eftin. fenfu. ,.itafiio modo. eit: ibi fcientia fecundi: quod ad. przrfens fpe- Gat. Naniuna; & eadem fcientia: fub una terea : omnis Ícientia, vel eft communis » vel fpecialis , figitur alia fcientia à Phyf, diíciplinis eft neceffaria, illa velerit com- munis, vel fpecialis ? Communis non:quia* rion. eft dare plures fcientias communes, cü igitur habeamus | Metaphyf. nen indi« gemusalia. Specialis non : quia de parti- bus entis fufficienter determinant fpeciales - fcientiz fiergo nec generalem, nec fpe- cialem eft dare prxter Phyf. difciplinas,er ratione formali fcientiz ; pet diverías tà-Yy go nullam. 2c men rationes raateriales, formales tamen quanti ad diftindàm : cognitionem: obie- Ctortm, poterit divcría obie&a coguofce- re: &ita patet, quomodó Theologia füb: una ratione; & quomodo fub diverfis cog nofcit Deum, & Creaturam, .& quxcum- quealia ob:eda diverfa. rr oet Ad fecundum dicendum ; quód non eft Vera zquivocatio inter Deum,&creaturas,; "In contrarium eft: quia füperfluum, & innane dicitur sljauie exeo , quód non attingit debitum finem », fed. "Theoloeia maxime attingit debitum finem; ut patuit, ergo eft maxime neceflaria, — -. - RESOLVTIO. Theologia ciemia nece[favia dici vdlet. licét ibi fit magna analogia: vel pofliumus dicere, quód. fcientia habet unitatem ex Obic&o principali : non eft autem. obie- Cum prin cigale in Theologia Deus, & Crea , e | a dicendum , quód ars neceffa- Dien j ia dicitur tripliciter :uno modo quá j,odus nox do habct effe ad fupplendam indigentiam caes corporalem, & fic neceflarium Ó : 24. - PROLOGT. ART. VT. etiam:contra.artes, que proptek' modum:, rix triplici sete fstátis modo; fpecularivay ' fciendi inveniuntur : & dello modo ne-: x. Meta.c.;- ceffarij loquitur Phil, 1. Metaphyf; dicens quód alize attes repertz funt propter necef farinm : alie propter modum fciendi, ive: propter iutroductionem;& huiufinodi ne« ceflariz folüm fünt-artes- mechanicz: álio- modo dicitur ars neceflaria:, quando eft: propter alium finem- extrinfecum : & fic: neceflariup; dividitur contra. honorabile. : Ét quia iuter fcientias humánasfola Meta-; phyt. non ordinatur. ad aliam ícientiam; : omnes autem alie ordinantur ad ipíatus: íola Metaphyf:: eft honorabilis principali- : ter loquendo: alie autem poflint dici ne- € fcribitur quód. Cetere fcremtie magis ex nece[c.- fare funt. , nulla vero meliov, Tertio modo: dicitur fcientia, vel ars neceffaria, quando ca, que determinantur in;illareo modo ; quo. cogno fcuntür ibi; non cognofcuntur : in alia, & fic quelibet fcientia dicitur ne- ceflaria: quía aliqua poffümus cognofce- re per unam fcientiam,quz non poflumus cognofcere per aliam : & illud. neceffariü dividitur contra fuperfluum , & fcientia eft neceflària illo modo , quo:non. füper- — fluit. a "E i Primo, &fe- .. Hoc vifo;poffimus refpondere ad quef- uc mod? tionem per diftin&ionem: nam fecundüm, eologia : aj D Det ip AAEC y noneítne. primum necefsitatis modum: fcientia iffa; ccaria, ^ nullo modo eft neceflaria. ::: nam fecundü: ilum modum folüm: mechanic. necefa-: riz erant : fecundüm auteni modum -ne-: ceísitatis fecundum etiam Theologia non: c(t neceflaria. Nam neceflarium illo modo. cít, quod non- habet. finem intra fe ,. &: quia, ut patuit , omnes fcientia: huic famiu-- Sup.ari, lantur, & ad hanc ordinantur: illa autem. non ordinatur ad-alias humanas icientias; : inter fcientias , qua competunt -viatori, : i(ta fola eft hongrabilis, &-alie funt necef-. autem ab homine inventa: duplici : Theo- 1ertio we. logia'auténi pet infpirationem habita: uno: LE TM folo-modo:neceflaria dicitur; quia nom — fuperfluit, ...00 3HObt 15 il ; Quod autem:mon fuperflait;triplex càu-15... 4... fa afsignari confuevit: una:quia, & fi fci&-caute a6 tíz Philofophorum deterniinant de omriinantur à ente; tameh hoc eft.cum ad nüxtione er- Thom. r.p» rorum.:;utide:dicitur ia Gomrento'Hue T ^ ^'^ ^ conis fuper Ang. Hierar: quód Philofophi, yi fasi erraverunt: ::quia- non habuerunt. lumetrpra; 3 Gratiz; & Fidei Chriftianz :: idco: necefle fuit tradi fcientiam ; db omobi erroris: con- tagio abfolutam; Secunda caufa huius po- ceflàriz aliquomodó : undein 1. Metaph; B'nitur : quia finis nofter Deus eft; & fecun-: dim quod fcribitür in r. Ethic. Cazpitiofi- ', . Exhic.c.s. nis ad-vitam opem magnam affert vam: it [agi- : tari] fignum habentes mazis 1d; quod oporte", at- tinzere po[fimis; Ydcóneceflarium fuit;quód : proponereétur nobis cognitio Dei, ut ma-: gis finem rioftrumrattingere:, &- adipiíci: poffeis, Tertia dicitur proportio noftra: ad finem confequendum :-- qüà: maxime fimtis proportionabiles fic confequi finem; ut per.Fidem, & per Sacram: Paginam no-: L bis propoaitur;- quàm aliquo alio modo: | &ideo Fides; & Sacra Pagina neceflàrie: funt... : «25 Sed iniffis catifis confideratur folüm,: | quod.eft peraccidens, & dimittitur quod: | eft períe: quia queflioefítdeipfa fcientia: — ^ infe, vtràm fuperfluat, vel fit: neceffaria? : Non eft;quaf(tio de- ipfa in comparatione: ad nos, velad tradentes fcientiam :. nam. | fecundum Philofophum c. Metaph. modié. Metaph- | efféntiales Philofophiz funt tres, & fi alius Comm.:. | afsignaretur effet füperfluus:: & tamen alio. d modo poflet tradi Philofophia, quàm fit: tradita , & nobis magis proportionato:fed - tamen modi eflentiales non poflunt: pluri. ficari, igitnr modus; qui (iümitur pér com- farig, Secündüm tertiü necefsitatis modit;ry parationerir ad tradentes; vel: fafcipientes,: | ifla ícientia. dieituz.- neceflaria : qui nón fuüperfluit *.& fic patet, quód fecundum: ilum triplicem: necetsitatis modum: tria. sene Ícientiarum ordinantur: ad invice. - am tértius modus necef(sitatis includitur: in primo, & in fecundo : nam & quz fup plent indigentiam cotporálei, & que or- dinantür ad alium finem extra (é non. fa- perflaunt. Secundus autem includitur in primo. : quia. qux. fapplent 'indigentiatri cor poralem; ad exteriorem. finem ordiná- tur. Et fecundüais iftum. nyodim: dicérc pofíamus, quód. mechanici (unt necefla-: eft accidentalis fcientiz:: fecundüm igitur: talem modum afsignare füperfluitaten, a^ | necefsitatem eft confiderare, quod eft per accidens. . P . Et ideó: dicendum cft aliter; quód 'ex o,isio pro- | hoc per fe loquendo non dicitar fcientia pria. nt faperflua; fi tradat. cognitionem aliquorii, qiix non. poflent cognofci per alias fcien- tias: & quia didum eft; per Tlieologiam cognofcimus de Deo ea, adque cognot- cenda alie (cientiz fe. non poffürit. exten- dere : ideó tantó magis eft. nieceffaria ifta : Ícictia;& minus fuperfluit quà ali ;quantó cogni- .-PROIOCI QV/ESTTO Ili, "oUm iy. coguitioquam tradit nobis de Deo, füper AP omni genére eft dare anim aliquid, ad excellit quidquid alia tradiderunt, : Refp. adarg. Ad primum dicendum, quód fi de omnibus rebus tractant fciétiz humane: tamen quia ad omnem cog- nitionem rcrum deomnibus rebus tti- buunt: immó aliquam cognitionem re- :- ' rum tradidit ifta, quam non tradunt aliz: X ideó ita non (uperfluit, ficut nec fcientiz eom particulares fuperfluunt, licét Metaphyf. *r.3.1031. (Y efito de eaufa materiali Sacre DG- CN Orinz ; reftat quarere- de ceteris "^ ^.etus caufis, videlicet formali,cfficié- anus vtrum fit Theologix fiis "fpeculatio:: circa efücienteri inquiremusc-Aug, s4íde Trin.cáp. 1. Non: ud «n folusDeus eam doceàt; : E — mi pe S E *w "Morem alijs fcientijs, vel incertiorem, j | Loa BHL ants x* p. 1. Gabardi q. 3, Pronn. art, 6.7 D primum fic proceditur : videtür quód SacraPagina non fit fapientia: quia ut fcribirur r. "Metaph. Sapientis €ít ordinare, fed tuac fcientia feientid ot- Int, quando tradit ei principia, per qux regulatut: hoc non facit Theolo gia alteri : » TY.oamet ARTICVLVS-;Lo- - quod oriaia redücuntar ?ünde: & Dion. dicit 13. de Divin.nom. quód mn eft md^ titudo,que nin fit unius particeps, Ylad autem unum, ad quod: reducuntur fcientis, me^ retur nomen fapientiz : aon igitur erit ni- fi untim, quod ineretur tale nomen, fed Metaph. dicitur fapiens, ut probat Phikrt | er Metaph. igitur Theologus non dicetur fa- Lio? PROLOGI-QV/ESTIOXII; «0L Sagletia] teient fclentiác Preterea feih- - Virum Sacra. Pagina. ft fapientia à — x bere ure "dicendum... - quód: anté A BT. toss quao. 6. fof: Tu. ins feno qo da nr | Ícientiz ergo &c, Praterea: ordo habet efie ex eo, quód Imnulta reducuntur ad unum:& 8, "zd, Col, fup. I, Sent, propter hcc - Ft eftratio dubitationisibidcm quia | iertia difptere [zplertum eft, quid dzenus*Nii- toy.8- €*. deamus : vtrum fpe&et ad nos : difpitare dé fapientii :. quia fi ad nos E "hoc nofi pertinet, tunc füpervacue qua- | ^ ritur, Propter hoc notandum, quód Ag. dubitationem movet: 14. de Ttin. uu I. Aug. 14. d fi de fa-" ein. e quid nam profitevi audebigons fépientiam , teft Parifiense: noftra de illa fmpudeas difputatro ?..— Nome tet- | vebtmuy exemplo Pytházcve 3 Qui cum atu- [ns ven fuiffet fe fapienzem profiteri, PEU D s - PROLOOL. , eft agsatorem fapientia; fe effe. ve fpon- X 26. potius id dit, Et fic. deinceps funt alij. Philotoph riominati, Si igitur Philofophi vitantes ar- rogantiam fe non profitcbantur fapientes, nec nos debemus hoc profiteri: & ideo fi folüm fapientes difputare tales qnatiio nes poffunt de fapientia ta'équefüone ui troducere eflet- fupervacuum;'ut, dicebar tur.Sed (ecundüm Aug, ibidem etiam di- Je&ares iapientiz poflunt dc fapientia dií- putare, ! bóvo t5 muieTIDOD ! l — Etideó non quafi fapientes-, fcd ut. fa- pientiam defiderantes, folvamus ad qux- fionem ., duplici diitin&tione.premifla; Prima diftindtio eit ,' quod fapientia. pro» 707-4 prie accepta difliuguitur : fumpta, & fapientia poteft dici fcientia fapientia. Vnde Aug, 13. de Dd Aug. 13. de cap. penul. Nec iffa duo fic accipiamus, fele | Trin.cap. 19 yapientiam, e$ f entium, quod.non.iliceat. dice- X um cx e »el rfHam fapientiam, qua in; vebus... hun s &fl;vel illam. fcientit, "que in.--Diwiuts, Loquenat q. I. fcriptum efet £i qui zAMpoflolum. 1 50: Aij da- 'tur. fermo fapientiz, alij fermo cien-c tie, nfi Co proprie. Jingulis nomibus. hec fingula Jwocáregtur; Si ergo communiter : accipi- ;tur hec nomina; quzí(tio nou babet loci: fed fi acciplaturproprie;&c.eiftia effcognitio Aug. 14. dé YEYIMD hw anavum fapientia vero. Divinarum. 55. capi; Vt dicitur 14. de Trin. cap.t« & 13. eap. Modo huma logi "ia n0, qui abf. trahüt cog- proprie eft (apientia:na & fi aliz fcié- tie funt de Divinis, funt tamen de bis mo- nion [&; do humano; & ideó non proprie de Divi- i(enfibus, nis funt: iítg autem eft de: Divinis modo que pUmó Diving: quía: Deus reyelayit nobis. Pra- id (ub p. £168 alie fcientig , vcl non confideran tione univer | 3 fali,que fapconfiderent, non confiderant deco ; ut ponit cogni, de obie&to primo;& principali, & per oni- tionem f^ nem modum, ut Metaphyf, "Theologia Divino;quia per revelatio ll & primó fimpliciter ,&per omoem . né , &prim) modum ; & ita direde ipía fola. debet di- C ci fapientia: fed ad iflam veritatem; telli- . afia: dei ra- monium eorum; qui fecundürn modum [scogritio Fatlonis ex Dei no prz- habeamus. fuponit cog... Sciendum; qu nitionem fe- fitivam. ini. - V Qv£srto ifr. i :- large; tamen B patuit... propter quód prima conditio fibi iícientia,& competit, 2, llla fcientia: eft. de: difficili & ' 19; & fecundüm iftum modum fola Theo : t de Deo, ut fcientig. particulares -; va- fe paratio huiüs ad alias, cít (icnt: militaris ad autem de Deo con(iderat,modo principa- - fenfibilibus accepte locuti faüt, :. ART. T. que maximé Theologo competunt, Pri» ma eft , quod fapientis eft eire omuia : fecundó difficilia : tertio quód fciat ea Certe : quarto confiderat: caufas caufarüs Quintó quód it fui gratia: Sexto quod Ordinet., & non ordinetur ; quia. (apiene tiseft-ordinare ;;& non ordinari, vt ibiz dem dicitur : hzc. omoia. Theologi có- gerunt, nam vt; habitum eft Theologia mon folum ia uniyerfali , fed ctiam diítine '&c ;poteit de rebus. cognitionem babert «ideo cius e(t fcire omnia, - Preterea: illius ícientie eft. fcire. omnia; «foe omnibus fcientijs in fuum -obfe quia utitür:; huiufmodi autem eft Theologia;üt :. Meta.e.1i 6. conditio nes fap. Q. r. art; P.q.2. ; ' 1 rt. I. bus; quiaad ea. que (unt. maaife(lifsima in. natura; fe habet ocalus noffct: . ficat oculus; no&ug-ad lucem diei: huius au- tem manifeílifsimum in natura eít ipfe atat, | Quinto tia eft fui grati -quid :extra ,.& cuius cognitio-non. ordi- .natur'ad aliam cognitionem :..& quia in» :tat. fcientias humanas | cognitio .omnium ; -eorum ordinatur ad. i(tam; ila autem nó -ordinatur ad aliam fcientiam. nobis poísi- bilém in.via; inter fcientias V iatorum iita fola eít fui gratia, & n Sextó omnes Ícientiz ordinanturad flam: nam com- traenifactivam, vel, medicinalis ad pigme- | .tariam, que ordinat, & non ordinatur: & fie'patet, quód ex omnibus didis, im hanc Ácientiam cadit. qua.(itum nomen : bene dgio dicitur Ecclefiaft.6. Sapientia enims do- Eccl. 6- ine fecundum momen e[t eius, &* mn ef multis : Cj au f ;dit.ad —- ZU. I ntur: quia * Sup. q. 1. art. 3, Conm. fup, Metaph; 2 - - PROLOGR quia aliqua hic coufiderattur: principali- ter, ut Divina ; & fic dicitut fapientia: ali- qua ex confequenti ut humana, & fic. po- tcít dici fcientia.Et ita patetjquod quatum ad primum modurmi dividendi accipien- do communiter fapientiam, & fcientiam; i(ta do&trina fcientia dicitur : fed accipie- do proprié folüm fapientia nuncupatur: iuxta autem fecundum modum dividendi, quantüm ad ea, quz hic principaliter. con- fiderantur, fapientia dici debet : quantüm ad.alia fcientia dici poteft, s Ad. primum dicendim:quód non fem- per fapiens debet tradere: principium alijs; fed folüm: vti eis in (iim obfequium, fe- Gi £srto ff SMART. 1. 232 tet, eas differré Quántüm ad modum pro 'cedendi, fed illa procedit modo certiísi- mo; ut dicitur primo. Metaph. crgo: non ifta. Preterea:quantó aliqua magis confpi- cimus, tanto de cis. magis certi íumus; fe ca, que determinant alie ícientiz magis conípicimus :: cüm determinent per viam rationis fümendo initium ex fenfu z igitur de. eismagis. certi fuimus. "EU: In contrarium eft; quia fecundümAug. Chriftus de. eternis nobis exhibet infallibi- Aug.r;. dé "Irin. cap. lem veritatem : ficut fcribitur 13. de Tri- penuit. nit.cap.peuult. Sed ex hoc aliquid eft cer- tum inquantüm cft verum , & infallibile; huiusmodi autem cít;. quod habetur. per. cundüm, quod oftenfüm fait, càm difpu- B Theologiam : ergo &c. Praterea illud, in tatum fuit de ordine huitis fcientic ad alias; & hoc maxime facit Theologus. Adífe- cundum dicendum ;: quod licet. Metaph. fit ille unus fapiens in genere fcientiarum humanariino eft tamen fapies fimpliciter: quia Theologus tantó eo fapietior eít quá- 1o de Deo profundiüs przícratatur,&noa 'eft inconveniens , multitudiné reduci ad multa una,f(i unum illorü:unorum ad aliad ordinatür: fcientig autem humane ordi- nantur ad Metaphyficam, & . Theologiá: quia Metaphyfica ctiam .ad Theologiam ordinatur, : Ad primum autem , quód obijcitar non cít fcientia propri? accepta, fed com- quódnonfitfcientia: dicendum , quod... quo magis erratur, eft minus certum.: un de, & in..4.. Metaph. illud principium .de quolibet affirmatio, - probatur cíle firmi- Ísmurm-:,.. & certifsimum .:..quia circa illud. minus : erratur,, fed Philo- fophiin tradendo fuas fcientias erraverüt, & non Theologi , ut patet per Hugo. In j; 4. Meta,C. 3d ug. vbi priacipio. comm. fui fuperAngelicamHic- (upra, rarchiam ;. ergo Xc,..:- T heologja certior alijs ferentis ef, non tamen via -oooor v elmefpeculations, Metas eH Dion: de Div. nom. eap. 1. [hd Uy 28, PROÍLOGI de'D66: qarómmimexittie principium; &'omnis priticipia ordinat "iuxta illud de Divinis nóminibüs cap. 2." Tota prin- cipia; & ordihes determitnas, c fiiper om- riém principatum; & "ordinem collocata eft; fupple, Divina fübftaritia;^ Secandus jodus cerütudinis accipitur ex- modo fenfibih , & abftrado : qiüaitla fcientia dicitur magis cérta; qu eft deyninüs fen» - fibilibus ; fecuridüm qaod videmus :Ma- .* fhematicam cértiórem natürali. "Tertius niodis contigit ex ppter quid: & quis quia fcientia; que diéit propter quid; certior eit (cientia quia : "ut Georietria^ certior . Poft. c.4. Perfpectiva. Etili duó modi'tangsnturr. diffei poft.cap: de certitudine. (cientiarum- vbi-5 ter loquendo eft minüs certa. quàm (it ..' veritatem poflet. p: etiá tangitur primus modus; Ifti/duo modi fecundi afsignati "virtualiter: continentur in primo : quia feientia, qua dieit qua, fe habet per additionem -ad 1eientiam prop" ier quid. Itcm, quxett de magis: fenfibili bus, cüm fit minis ábftracta; & minüs ab- ftra&ü. addat füpra magis abftradtum; ha- - bet fe per additionem ad fcienttamr, qua eft de minüs fenábilibus: & ideó cum-ma nifeftum fit, quod omnes fcientie appo- nunt aliquid füpra illam, &-quód illa fcic- ti4 eft de minüs (enfibilibus ; immo: nullo modo de fenfbilibus principaliter loquen- do, patet, quód ei competit omnis cer- ^- Eus tiafecundümr fe^ ^ rog! ' titudinis modus, qui confideratur in fcie- í p 9241 "t : -— Secundo confideratur certitido ín fcié- tia exlumine ; cuiinnititur : fiam fi de ciidém rebus determinaret; qui; innitere- tür limine ratiohis cum eo; qürinnititur lumini füpernaturált; non adeo: infallibilé flet prorendere ille, ut alias: CMT, TI. fi Joquamur: de certitudine fpeculationis, Icientia iftam on eftcertifsima :. quia eft de quibus eit. Fides, & Fides eft. de non viíis. " Ad primum dicendum; quód. demon- firationes Mathematicz dicuntur effe pri» moin certitudine relpe&unaturalium;un» de ibidem füubditur, . quód: demonítratio- nes naturales fequuntur eas in hoccs quia nonfunt ita-certe;ficut Mathematica: vel dicere poflumus;quód fünt'prime'in certi tudine refpe&u fcientiarum 'humanarvm: quia aliam ícienti3-Comm;. non :pofhit in^ homine ; nifi- ablhomine inventam. Ad fecundum dicendum, quód. Metaphy (ica differt in certitudine ab iíta: quia: fimplici- itta." Quód (i dicatur ,, quod: Philofophus dicit: eam effe certifsimamy; intelligendium eftin genere fcientiarum humanarum: ha» bet etiàm alias: differentias "Theologia: ad Metaphyfíicam; quas déterminarenon cft prefentis fpeculationis; Ad tertium dicé- dum; quódibene concludit arguniéntum; quód via fpeculationis. alix: ícientie funt certiores illa;.Sunt tamen alij modi ;certi- tudinis, quos habet ifta;& cis excellitalias, propter.quos concluditur iftam/eüie fim» pliciter certiorem; ^ 00 ves bem C77 Virum folus Deus doceat eam. * cB9-BÀà 382 «15Dff:07 giorni -. Docere eft. ftea quzritür de caufa agente huius facere aliq : talem in a " doürinz, & e(t. quzítio; vtrum fos P. ^n rr & Reminifcentis; fed huiufmodi fpeciem ^?mm- 5^ non poteft créáre'inr nobis Angelus: cum... Tiatára obediat ei» folüm ad motum, & nó ^ ad fórmam : igitut nec homo,"qui eftmi - nOfis potetttie quàm Angelus :non ergo Ie docet homo, neque Angelus docet : ergo 252577 Deüs folus, Prateréà fecandum: Aug, 'de w— Difciplina Chriftiana : Cathedram: babet in par. XAMRIC PROLOOT Celo, qui corda hominum docet in terris: unde Caput docet membra [ua fecundüm eun- dem ibidem : purus ergo homo: eam do- ccre non. potefl. ji -* In contrarium e(t: quia nullus docct;ni- "fi alium ícjentem faciet:non enim docc- tur aliquis aliquid;nifi quod potett fcire: (i ergo Déus nos docere potett; &- nos fcire poflaràus, fed prorfus fana fcientis -eft, poffe docere : ut dicicur 1. Metaph. ergo homi- nes iftam fcientiam docere poflüt.Prate: rea fecundup: Dion. de Angeli : Hierare chia Angeli. San&os Patres multa docue: runt : non igitur folus Deus docet. RESOLVTIO,. . Deus per omnem modum | docet: bomo , € "Angelus aliquoimodo. 1. Metaph. cap. 51. Dion. de Ang. Hier. fpondeo dicendum, quód fecundü quo'lam gi d w- quofdam triplex eft agens, uniuerfa- plex modus €» particulare, & adminiftrativüm : ficut agents, ; Cftviderein rebus naturalibus: nam agens univertàle eft ipfum Corpus Supercoclefte, five Deus : pártieulareeft natura alicuius rei , ut naturafrumenti in productione frumenti : adminiftrativum eft; quod -ad- hibet femina ; vel fübminiftrat ea, per quc operatio habet fieri, ficut eft viderc in ífa- nitate. Nam agens univeríale eft: Co Secundum | natura hominis : adminiftrativum eft Me- dicus, qui'nihil aliud facit; nifi quod (cic- tia adhibet , unde eft minifter naturz : fic eft, & in.do&trina, ficuteft in produaio- nenaturalium :: nam agens univerfale eft ibiDeus : agens- particulare: eft ibi ratio humana: agens adminiftrativum .eft ibi homo, vel Angelus : & ficut. videtur in rebus naturalibus, quód funt ibi: quadam inchoationes feminum: ex quibus femis riibus res in efle producuntur; ità & in do &rina, funt enim quzdam feminaria fci&- tiarum in intelle&u noftroyex quibus om- :.,,"; Desfcienti oriuntür : hec enim: feminas -— ria fünt prima: principia, quz Deus uni* —- éuique naturaliter inferuit, & ex iftis femi- -.." mibus fcientia:cfficitur Deo Authore uni* ^5. Verfaliter , ratione particulariter, homine; ^ :51011 & Angelo: adminittrative. 53 fis 250. Improbado, EX hoc patct folutio ad quc(tionem; - quomodó Deus doceat-,' & quomodó alia : fed ifta: textura non eft multum fore tis: aflumitenim quidam, que non ha- bent plenam: veritatem... Nam intellectus "nofter. in fui primordio: eit ficut . tabula » ov oT inis ! fpus-:requiruntur : 1, lumen 5- quia intellectis Superccclefte, five Deus: particclare cft ^ nolter pofsibilis, qui eft oninia fieri, fiii 0 ARTI 0/3 p* rafa , in quà nihil eft pidum : ideo princi- pia funt à nobis acquifità via fefüs, me- moriz, & experieatiz.Inconveniens enim eflet, nos habere. nobilifsimos habitüs, & latere nos, ut dicitur in fine: 5. poft; Quo- ?- Poftet, 11odoó autem principia dicuntur naturali- ^P n ter cognita, in. 2; huius operis clarius ofte« detur. q2-^ xi Adquaxítionem i(tamad prefens tef- pondere poflümus,quód duo requirütur ad hoc, quod fciamus, ordinatio fpecierum, & lumen : fieut videre eft in vifiva potea- - tia; ad hoc quod vifio fiat , requiritur ibi lumen: quia fine lumiae non fit vifio, cá . Color non moveat vifüm nifiper aQum ,. de Anim, B lucidi, ut dicitur in», de-Anima: requi- comm. 67. ritur etiam ordo fpecierum : quia nifi tes vi(ibilis. diametraliter : offertetur oculo: ita quod eflet in direum maltiplicátio fpe ciel, nunquam effet vifio : quia fi fuffice- ret qualibet multiplicatio ad vifionem, ità videret homo pott (e, ficut & ànte (e cá fpecies colorum per totum aerem fe mule s 1,44. Da. tiplicent, Er qui4 uod: oculus ini cvpore ;. hot mafc.lib.:. mens in Anima : ut dicit Damafcenus lib. 2. &àP.1:. cap. 12. & poteft háberi ex 1, Ethicotünt wc ec... Sicut ad hoc quód fiat vifio duo requiri «i cim quam türlumen; & otdinatio fpecierum, itaad per formam hoc, quod fciamus, velintelligamus;duo inherérem , fed per ages deca actu per lumen intelle&us agentis, qui eft eellebi po ; omnia facere : unde comparatio intelle- fibilis;ut pof &us agentis &d intelle&um pofsibilem, e(t fi Bde ficat comparatio artis'ad materiam. , tis ieu com poteft háberi ex 3. de-Anim; Secundó re- intelligitur ;quiritur ibi ordinatio fpecierum:quià ficut Per. ipfum. littere rede ordinatz faciunt. fyllabas,& orationes; qua ezidem aliter ordinate ni- hil conftitüunt, ita eadem verba. uno or: dine prolata faciunt fcire, quz prolata ali- ter non aggenerant fcientiam.. Duyliciter alius poteft docere alium, quantüm àd lu- "mer; & qaantàm ad ordinem fpécierdm: quantüm ad lumen dupliciter , vel lumen de novo creando, vel creatum confortà- do: & quia Angelus nullunrlumen in nó biscreat, nec naturale, ut ]umen intelle- &us agentis : nec gratuitum , ut. lumen Fidei, & Gratiz ipfünrtamen lumen có- fortare poteft. Nam ficut carbo ignitus alio carbone ignito in fua ignitione magis roboratur (ic lumen intelle&us noftri ad prefentiam luminis fubftantia feparatz magis: roboratur : poteftetiam Angelus efficere in nobis ordinationem am redi Modus pro« prius. ;. de Àniny cap. i6. km Eu. CE TED eum ko ydo DE 4CLLUEYS. FEXYITIONIS, ET YSvs., | à VIA ad eh filo. re 3 fed opus, & actio attribuitur cuilibet. - X tionis, & vfus, de^ potentiz .: ergo & delediatio .: fed itum Fàié *j | quibus aclibus deter. cuüdüm eumdem in r. Ethic. Opus huius, 7 miuaturiu prafenti cr huius idm e[fe genere dicimus, t ci- "f" dittin&ione;tria có- ^ tharedr, fiudiofi que. citharedi, Ergo eiufdem € currunt : I.€3, per: c delectari , & benc delectari; pari raiio- ' que a&us cliciun-, ne; & perfe&té dele&tari, & optime dele- ' | "*. tur, z.obiedta; ad. Carb fcdin tali deledtationc ponitur trui- ux pac deiéeittanan : 3. agentia qui^ tio.: ergo ad quamlibet potentiam . ti- dia acus attributintur , ideo tria quzre- net fruitio; Przterca fiuítio eft quo dim. mus. de potentijs, vel habitibus ,. pet. premium - fecundàm merita nobisexhi-- quz eliciuntur fruitio, & vfus; 2. de frui-; bitum, fed | per actum cuiüslibet potentis — — bilibus, & vtibilibus : 3. de vtentibus; &p meremur : , ergo. quzliber. -Boreaua pue fraentibus, Circa 1. duoq runtur : E itionem. przmiabitur; . ^ - cuius actus. pimus E cuiusaa us » fiti tan- ^ Vlterins-videtür , quód nór fi vilius c- ^cquam habitus; - E 17. potehtiz ; quia vt. didum eft, fruiimpor- Dübititio 218€ | Tat. quictationem 5 di fed iecabdüm nullas *- lateralis : "o 5. - AKTICVLVS: Ee |. 7*^ potentiasinnobis apti natifumus quiet-.. "s a sje fi- voluntatis iei 2c. CERO ergo fecandür nüllas potentias frue- mur.Probatio affümpta* qs otentia i 3. de FR D an. drm T » s x nobis: , vel funt haturales, vel. funt. cogp.. ons : re 0m. 1 «2. arb. Xu. 0D. Art. 1, E ' t rds Sd. 2 etsi. noícitivz, :vel appetitiva. Secundüm ope .--- | ra potentiarum naturaliumy no&r quiefci- nome D primum fic proceditur , videtur mus ; ram vrferibitur 2. Phyf: omne mo c Phys | quód frui fit adus intelleàus : quiaC. Vens. Phyácé movetur; i ergo. naturales 5: 7: 10; Eth... (ecundüm Phil, in 10. Ethic, Foclicitas e(p Guntille potentiz ,. Phyüceagént:: "eres - fpeculatio, & proprie he eífe.i intel... .earum adàiones, & opera erunt cum tràáí- ^ lectu,fed ad illarn potentiam pertinet , mutatione. » cfecundüm ap- tio,in qua poni nus foelicitz teii:ergo &c.* : petitivasquiefeimus: quia bonum, quod Prateroa: sic fal dici qui: süpre A iCarun ia rcbus extra, " DT ^ obie£& d S Ced 2 A n J Oy "n .yt-- Vépote ie dam; fed ratio dominatur Voluatati , sit hat n Ec Dh i '*6. Metaphyf. fed patet per Phil. 1. polit. & iEeiies E qum oett ob e&um extra, requiritur ibi *- Weg ;.Polit — in prologo, quireprehendit e05, otuis$ vt coniuogatur virtus ob- *^* Mm in pro: luntarem rationi non fabijéidüt | b NEG. fcimus fecandim cognof- 98 riora agentia non dicütur AE 'erum,quod dicitur obied moveantur mota, fed füperi ofr ergo. /tarum; habet rationem manifzftandi,non etandi : iuxta illud r, Prior.: oportet ratio, qus dominari debet, dicetur aief- j quie AS AE - E cere,& per confequens frui, Pr AE » . enim erhne, quod verum eft , iptum fibi * gine. | &Ioan.:7. de lrin. cap. 13. dicitur, rpm hino manifeftum efle : ergo Xc, Prz- ^? *7- tá &terYna, & Ioan. I 7s Hec eft vitá «ter, yr ;tétea : fi fruitio competeret alicui poten- cogmcant tes fed fruitio petat ad i d denominaretur ab aliqua potentia, potentiam, cui beatitudo bud € c chi intelligere ab intellectu, velle à vo- go &c. ^^ Türtate : fed non denominatur ab aliqua: Dubicatio la Vlterius videtur , quod pertineat pri ergo competit nulli. terali j, Omnes potentias : quia fecundum Phil. Quód autem foli voluntati competat: Doi . IO. Ethic. unicuique operi competit de- patet per Aug. de doctrina Chrift. Qui A£.^£ -de hift 1o:Be. 6 ectatio proprias & fic feizenduim eftde vult quód eofruimur , quod propter fe. oben L delectationibus , utloquímur de operi- diligimus,fcd cüligere eft a&us voluntatis: ex Parif. crgo PE qve. t wtlarao in principio de do&tr. Chrift. frui eft amore 256 X5. dnberere, quod foli voluntati competit. p LAUOUDDRESODVTIQ': *.0550$ £5 E -— «Aus fruitionis proprie Criper(e covenit volittatt. premit Efpondeo dicendum, quód vt pa- n fruitione., ^w. teat veritas huius quzilionis, duo 771 ^*^. declaranda (unt. 1. quod importatur per | ' hocnomen frui. ». quomodo diftinguü- — o. ce tur potentis animz. Propter primum EE notandum: quia frui importat deletta- Regen q. tionem,unde Aug. 8 3 -q. 30. Frui evgo di- i Parif. HE cimus ea ve, de qua capimus voluptatem- , Give | «e Trin.c, ' que fruitur cum voluptate ipfius, ia :.. qup conf(itt Beatitudo. Ex iíto 1. quod - s ss Adfrui requiritur, fequitur feciidum;quod Q::UiQ tiassaab.: quia nullus finc. cognitione €^ 7--deledatur : unde & "s Ethic. dicitur: quód aliqui putaverunt delectatione: efle "P Edo. ee tora vetinientera -: quia non fit fine j mente; vel fenfüs femper ergo delectatio - mie gergr mentem , hoc eit: cogaitio- em intelle&ivam : velíenfum , huc eft, — [epe 2766 ffl os - "Kutfam requiritur ibitertiums quod eft julétstio, & hoc duplici ratiohe: tum ratione: dele&ationis potifsims, que re-^ mod: iturad fruitionem : tum ratione ob- ^ quid fert quir iei; in quod tendit früiio : ratione de- de&stionis tequiritur ibt quics; INam:vt dicitar, Ethic. Deledatio, fre wolupras afilum matinis et peratiz felimmbiliis €? in quiete potius, quam imotu.confifiit.: Et xo. Eth.c.4. in^ 16, fcribitur, quód deleatio cfttotü . quoddam; & perfe&tomi, '& non requirit tempus, ut perficiatüty propter quod non e(t motus: quia ordinis motus cit in tem- pore ii& quia de ratione delectatioriis vi- detur effe quies , fi perfecta fit delectatio, | $4. Eth. c.7. Y ART. T. i . ergo .&c. Ad hoc 1deni facit quod diciturA dam irrationales: Trrattonales dividuntür» quia quzdam rationi obediunt; quxdam * non obediant rationi, vt ianuit Philof. 1." Eth, €. 9- Ethic. & Daiafc, 2 i Iib. cap. 2. Ilzjque Damafc.2.c. funtirrationalesrationi non obedieatcs, rs. funtpotentir naturales, five vitales: ut — — Damaíc.dicit ibidem. Potentix aure irra- tionales rationi obedietes funt irafcibiiis, & cocupiícibilis.Potentie aute rationales per cflentiam, accipiendo, rationale om- ne,quod non eft organicum,ett ipfe appe titus intelle&ivus: & quia quil'bet appeti- tus przfüponit fu cognitione, ficut du- deledationem , & 13. de Trin. cap. 4. B plex eft appetitus fenfitivus,Xrationalis ita 4. »(Q 9^ 4 ^ ' 3 n blrueserie .' o€* . 93x, c .- ; Scribitur. ,. quód eo homoeít Beatus, duplexerit cognitio rationalis, &feaitiva. Quinque ge Suntergo quinque genera porentiará anime. Naturales: cognotcitivz fenfiti- etitiyz fenfitive : cognofcitivz 'onales : & appetitivz, five inteile&us, '& volutitas.Porentiarum naturalium non poteit el]? a&us fruitio :* quia in a&ibus fuistales non confequüntar dele&atione, 'cüm non cognofcant. Alarm porentia- vum à Voluntare non poteft efle aus frui tio : quia ill& potentiz in fuis adibus non dicnnturquietari , qnod fic patet : Dam quódaliquod agens 10a quielcat, triplex. poteft éflecaufa, obiedum, potentia, & modus-^ fienim obiectum, in quod ali- nera poten- tiarü anime s Aus rtür., non fit ftabile, fed mobile, fielatri non quiefct. Rurfüm fi illud, in quod fertar; eit (tabile, & illad tamea, Puno fertur; de fe eit mobile, vcl non frturimipfim modo quiefcibili, non eg- genetdtüt Inde quies. Proper v. poten- tiz fenifitive tam coguofcirive, qx ap- petitive: per fe non quietantur: nam 'ob- jedta darmi fünt res 'cütporales mobiles: &idéo qiiá non attingunt ad boram im mobile; tt quo potiísime habet efle trui- tio; nom confequitur €às quietatio. Prop- Q tollitüromiis rdotus: & quia fruitio per3D ter 2. & 3. intellectas etiam noo proprie 9 jum fe&tam delectationem importat, oportct dicitur qidietari pér^acnim füum : & ra». 75 ^* $7 infruitione effe quietem. Item hoc patet Ctio'eft':'qiia in eognófcendo e(t motus " Aug. de Do- €X'i O/obie&to : quia fecundüm^Augaf S Chrit, de:doGtina ;Chri(t;-Res; di . 3. efe, ime Bextosfaciuit, fed bea Lv Sir: diligite proptera 4 Et quibus: ! titadinem tó oc E : je: 9 Bea: Adfuies ridluis-ceft quiesi^érgo "ad fruitióné nis dde, Qoies requiritur. Ta ergoadfrüitionem «uie» requi. "Quiruntur cognitio; deleCtátio;& qiiest Muros. 5 qua-omnia concludit Aug. 10. de'"Frid: tois 10: de C» YOJDicens; fjuiyii enin cogit ris; i qiios sepan 0: lt ts Ibis ppopres foc tf dele£Ckata cotilefett:" Quomoqy,'" Lotentie arem anime fic diffifiatiü- potetiz ani, tur, quia quedam (unt-rátion eles;& quae ma difting.e T rear &l animam 5 d'appetendo züfme adres'Eftergo ifte ordo, quod resmül-- ciplicant fpeciem fuam ad potétias noftras cognofcitiyas, & pertálem fimilitudipem ior ann pervediunt ad intelledum noftrum ?illá auteni fpecies in intelle recepta eft initium miotüs, & egens mo* tmi; vé forma balnet; five cuiusliet al" teris deledabilis-eft fpecies apprchenta: resautemo extra, vt balneum; 'adquam ——— movetür voluntas; "eft fiis morus: vta "Aeg nifeftii? Comm. 12; Metaph. igitar per — a QIa- , 38. DIST. omnem. ' — "betur quies, nec terminatur. motus , fed "finis motus eft in obiccto voluntatis.Cüm €rgo .per fe loquendo fruitio quictationé importet, quz no n inveriitur in potentijs naturalibus, non in fenfu, fenfitivo, non iniatelledu,ed ia fola vo- untate, fola voluntas per fe, &. proprie fmüdicetur. — E x Ad primum dicendum , quód omeis foclicitas pofsibilis nobis ex naturalibus puris in intelle&tuihabet effe; quia talis foc- Jicitas, vel e(taQus prudentiz, vt civilis, :velfapientia, vt contemplativa:foelicitas amen, quam ex gratia Dei confequimur, "efpectu cuius dicitur fruiti | "in voluntate, quàm in intellectu, Er ideó frui non eft actus intellectus, fed. volunta- tis: quia non dlcitar refpedtu. foclicitatis, uz ett in intelledu, fed reípeQu. foclici- tatis, quz eft completiüs in voluntate. . .Siautem quzratur ,. quare Philof. in Voluutate eam non pofait: dicendü,quód Nel cam non cognovit, veladeum dc ca determinare non pertinebat. : Poflumus "amen fi volumus, & aliter folvere; quia Atia foluxio, Gato» quód foclicitas eflet in intellectu iita quod ipfe acus intelledus effet foelicitas; non tamen oportet fruiti Jeétum pertinere: nam fr dele neminportat, & fecundüm voluntatem, « appetitum dele& amur : nam delecta- tio complacentiam dicit,. quz ad. volun- fem pertinet, Ita autem complacentia nó elüm eft refpe&u adus, qui à yoluntate *elicitur, fed refpectn cius, qui elicitur ab -3lijs potentijs: unde lict intelligere perti- neat ad intelledtum : complac xe bi in 3nteligendo pertinet ad. voluntatem. Ita ato , quód foclicitas ad inte En 2 lle&tm per- tineret; fruitio tamen refpectu felicitatis pertineret advoluntatem, |. Vide ZXeid... Ad fecundum diceadum,quod ín deferfó rio : D.Ihom. irr, Qquiaimperat, & quictatio. magis petit impe | Fun qu: icatur fimpliciter altior non expectat ad pueíens, Pierio z . Adtertium dicendum » quód vifio « Totamerces non (impliciter;fed in or ne advoluntatem. Ve] aliter; dato.quói vifo eflet tota merces, adhuc fruitió, & complacenría, five delectatio ad. Volunta- fnmnqerünewt. Medos o ee s oc ulad,.quod probat, cud periner d omncs potentias ; dicendumaquód Ji. iu P Non (t Solutio du bi^ tationis. pri- mz. iio 'perationem intellectus non ha-, nec inappetimi - O;perfedtüs eft B onem; ad intel-- uitio delcétatio- e. itcl- Ictus et aldior, quia dirigir ; voluntas eiD cet dclc&atlo dtuer(ifieetur (cundi. cpe. Dele V rationem ; non ta t ed €ius fit dele&atio, à potenti lecnad materialiterg velcaufals |. Concep. 4» NOn tamen ibi ..dele- Gatio füfliciens ad fruitionem poneretur, Adaliud dicendum, quód omnes potea- tie pramiabuntur fecundüm quadar re dundantiam , non quód ad eas frui pro- prie pertineat, . 1$. | Ad illud;quod probar, quód non per- go os Cá tinet ad aliquam,patet folutio : quia appe- E 45e titus eft quictari in appetibili , licet appeti- sojue;o ,. bile fit diftinQum ab appetitu, Praterea dubitationj illud appetibile;rcfpe&tu cuius dicitur frui- lo. , licetfit extra voluntatem per diffe- non eft extra ipfam. rentiam formalem, per diftantiam localem. Ad illud. autem; quod obijcitur quód frui non pertinet ad : quia à nulla. deno. aliquam potentiam minatur : dicendum;quód id, quodcom. | - Petit. potentiz fecundüm fe, & abf oluté, denominatur ab ea : vtintelligere ab. in« telledu, velle à voluntate; féd quod có- petit. potentie per aliud,non denomina turabipfa: unde eligere, quia competit voluntati, prefuppofito. ordine-rationie, . non denominatur abipía , & fcire, quia competit intelle&ui prafappofito habita principiorum; -nomdenomindtur ab.co: .. | & fic ctiam frui competit. voluntati me« diaste habitu Charitatis, ... venienti. r, modo eft in appetitus 1. in fenfu, vel intellectu tra hitur abZzgl. | 4.quodl.q. ?fy un5* nio o ARNTICVLYS I. CFivim jroi fie alus. clicius ab habins OUsBsl :0 charitatis ? 22100 2153 Qn dó queritur :- cuius it frui, ficut -): habitus, five ficnt virtutis? Et vide- nulla. virtute neceffe. (it egre. Aug. vo. de e itüronem; -ham.fecundüm Au pertinerfi ed voluntasin fe accepta nó inclndit habit Damafcen; ipfius fiis ; & j non foem.Ad &- vi n6 efpe&tat "rire vos siete IEECIBO SC: fli capiratg: efle potentia nuda babitu, y h] lntas potentiam nudam d ks. * SEBEESE Cono Pretérea: in finém 'iiovemur naturalitet, fed ad ea; id quo naturaliter movemur, non indigemus habitu regulante : cum oc Metaph. potentis naturales fint adbunum, vtferis Sothm.. 17. bitur 10. Metaph. ergo &c;. ;1 QUPD 077- MIterius: videtur ; quód fruitio fit di- | verfarum ^ virtutum :-quia ad. früitio-: [$98 o. mem: concurrit vifio ;, que füccedit:. Fi: | Monat 5. elei, & tentio, qua füccedit fpei, & amor,. | - qui elicitur à Charitate tergo &c, ^67 *^/ Sed contra : i operatio egreditur à; potentia:; ergo perfe&tà operatio cgredi» tur à perfc£ta. potentia, fed'potentia ha-: bet perfici per perfedum habitum, & pere: 7". fedus habitus potifsime eft Charitas: ergo: Lait 10183$19» : ..— ad Charitatem pertinebit frbitio, qua eft operatio perfc&a; velcónfequens. ad , Operationem perfedam. «7 ^. i : CUSURESOLVTIO. | UD. Fruitio virtute Chavitais: procedit, 1... P op j een tn QSUOGIHGORSOODATM QI rers RE . dicendum; auód ficut opes. COE. rari eft illüd;ad quod.ordinatur efie . ficut ad aliquod complementum, & efsé- tia, à qua egreditur effeirr rebus creatis, .. Don poteft in operationem; nift per ali« .. quid ei-additum , ut per potentiam :jta operari eftid; quod ordinatur ad operas yr La jtet ART, I 39. .virtutés morales non pertinet fruitio:nana ut habitunreft; fruitio :qiietationem. im- portat:qüietatio autem non eíb ni&iia vl- timo, &cin termino.Cüm igitur ifle: vir- tutes, ut''obie&um proprium: refpiciaüt, non bonumrincreatü; fed creatum, quod: e(t mobilc;non proprie eis copetit quieta tio;propter quod;& tales virtutesCardina: les nomínari cofüeverunt; cuius nominis: impofitionis uina ratio poflet efle: quia fi- cut cardo e(t illudjin quo oftiü vertitur;óc quietátionem non importat; ita nec ifte virtutes :quietationem: dicunt, ergo frui ron eit adtusearum; Ad hac ideri poteit valere ratio Phil. o. Ethic. Quia fecuri- ^: Frhic- : | vel B.düm lhoc: boni fumus; fecundum q uod comm. IQ. Déos imitamur; fed Dijs pon competunt morales virtutes : quia. ridiculum e(t dis ecre eos liabere numifimata, vel periclita- ri terribiliafubftinentes: & quia Beatitudo ja ipfa- fruitione- confiftit ;, fruitio non erit atus virtutum talium, ficut nec beas ftüdg. ^ bónp .rbasoib riiteeteq - Rutfüm non poflumus dicere, quód fit a&us virtutum intelle&ivarum duplici do caufa. Vna fümitur ex ipfo fubiedto , in quo funt : habitum eft enim, i Quód quie-s5 o tatio intelled&ui mon. appropriatur : quia -- - ' ibi non finitur motus. Alia fumitur ex ipfis H perfo&& tanquam: adfui complemen-( virtutibus : quia tales virtutes acqui(itz; tum:& potentia; qua ipfum operari eg diese pepe dad prickerin ams poterit,nifi per aliquid fuperadditum po- tentiz; & ideo requiritur aliquis habi- tus füperadditus potenti ; ad hoc ut fiat. perfecta operatio : perfectio. autem opera jo. Erh.c.,, ti 0nis in dele&tatione confiftit] unde feri: 7 bitur 1. Ethic. | Quod: perfecit! operationem .. dele£latuo : non. igitur.egreditur operatió ;. Ecc; e; €m deledatione, qux eft; operatio per- fecta, nifi ab aliquo habitu : propter: hoc Quia opera- fcribiturin 2. Ethic. Quod fignum. gene- tio YOve- " » 4$ AR. A x A ers DE p ran habitus eft voluntatém; & triílitiam bird pepéz ra 1I If operibus. 'Cüm ergo fruitio dica generaro ert Operationen ciim delectatione;bona ope * E. CE Tatio autem cum tali delectatione. non nomen cu habeat effe (ine virtute: , necefle eft fruis uud proy onem ad. virtutem aliquam. pertinere: dud jas virtutum autem tria funt genera : quia tam n quedam fünr'acquifite; quzdam funt in Tria genera iin Acquiüte dutem; quas pofuerunt MUS pailofophi; dividuntur in intelle&uales;& nca bh » utpatet ex fine 1. Ethic. Theó» Diving '* O8IC* autem: virtutes funt infufz.: funt " ergo aliqu: virtntes morales: aliqua Ls Virtutes intelleQuales, alique Diving. Ad -tür-1. Phyficorum. -de quibus loquimur nunc,vel boram im- mutabile,it Deum,non confiderant, ficue fcientiz fpeciales: vel fi confiderant, non - con decani zmbdodnmtahii ect rat tionis difcursü:&quia virtutibas acquifitis omnibus non compstit fruitio,reílat ergo quód cópetarDivinis:Divinz aute füt tres Fides, Spes, & Charitas, In Fide; & Spe nou poteft cffe quietatio :-quia cm pro- prie, & per fecompetar bono quictare, & habere rationem finis, & termini, in quo habet efle quics: boni, in eo qnod bo fitim ; erit hoc facere : quia. quod c(t pro» prie tale; efttalein eo' quód tale; ut dici- Fides igitur, & Spes, qux- non refpiciunt bonum in eo. quód :. Phyficr. bonum; fedineo quod verum arduum; c. 6:. non habebunt quietare ;. nec eis atttibues tur fruitio:: foliusergo Charitatis, cuius obie&um eft bonum in eo quód bonum; erit fruitio. .235 0215 : 800: .' Ad primum dicendum, quód ad volà- tatem pertinetfrui, hontamen ptopter hoc habitus excluditur : -quia.ea; que: Juntas per habitum operatur. etíatn .vo» juntati attribuuntur. Ad. fecundum di z ^ cendü. 40. L.OYRN DIU NE. AX CARN €endum; quód voluntas dicitur finis;&evt, , 051050 RESOLVTIO. | (0508 intellets dicitur principiorumy nem £- ^: Ftr proprie folinz comvenit: volustat?, | ext iatellectus dicitur cognitio principio-: — 775 : E IHRE 2r utis rum 5quia principia funt prima 'ab intel-- RS dicendum , quód. aliqui petro £$pz leu cognita , ita voluntas dicitur finis: 1X. diflinguüt vf tripliciréro Namin r foo:die: spia fipis eft primum à volütatevolitum::. v(üstino modo dicitur opcratio cuinsli- tin. r.q.r- tamenrin confequebdo finemipfüm , vel betrei: & ifto modo: dicitir cuius vfus ft^ S es in volendo ipfum nodo debito; indiget. bohus eft ipfzm qucque borum cf. i menor, ut aliqirochabitu regulantes& ideócüm frui: modo:vfus dicit ais frequéntatus, , & patet inruem tio dicat dele&acionem finisiam: habiti, ifto modo diffimitur.à Vi&torino, qui vult :i- vel;fimpliciter; velaliquo modo;fmitio, quód vfus fit aus à potentia frequéntec noB cgreditur à nuda potentia; Zd-ter» elícinus: vtroque iftorum niodorum vti: tiumdicendum, quod licetin finem fera-; e(tdQus cuiuslibet | potentiz.: Aliomodo: mur naturaliter; fifinis eft-narüraliss;in; fumitur. víuseorüm: 5» quz ordinattur ia: ^ Deumtamen,quieftfupra tiaturams.per —fürer, & i(tó hiodo competit; volintac, Contra di* ^" gratiam; & Charitatem ferimuür;V el pof-BiSed ifta diftinio itor eftvera:z- Bani vti &ü modumj fumus dicere, quód fieft inclinatio natu* omcompctitnifivolütati (oltms& quia: Talis refpe&tu talis finis;inquantü, eftprine — voluntas eft appctius confequens ratio- cipium; & fiais:omnium naturaliterzxoon — nem, vt dicit Damafc. lib.z, Cap.22. inde tamen eft ralisigclinatio nátüalis;inqu&- cft, quód folunixátionalix dicintur vti:un rium eft obiectum beatificans;Adillud; de etia minis improprie conceditür fui- quod probat: , «quód fruitios&t omniunx, tio irrationabilibus, quam vías; & ideó se 4. e 1 ali * alten Lo zi Yt i32 ug. 85. potentiarum dicendum, quód &fi alia fifrui aliquornodidicuntür, .hon- tamem quznionom Cconcurrunt:tàmenáàfola voluntate, me- — vtr, Vnde Aug.85:q. 30. Fini quideps cibo, q.:0.tom.6. diante Charitate; elicitur. eudartrsnfa Cqualibet corporali-voluptate; non ndeo ab (ur- 9* Farifienf, Damaíc.libi 1. C. 211, d 9IGUEOITXS IULER Y nln22. deeflimantur «2 boflie 2 Vf] autent aliqua ve; | Aung.ro. de-- —-- "AR'TICVLVS TIE soe máipotoft, nifi animal, quad vatioxis eft particeps. Xrin. c.11. Cuius potentie fit yti 3.1115 c: XEtideó ddm. quód illa potentia; ; cuius Modus proi prius. eftvíus clicitive, duo in fehabete debet: quia debet effe; Domina fui aQus,& debet. potetitijs- ceteris imperare : ; & quia hoc. 52H d seoscenijonti$hyosssr Babetfolavoluntasfola voluatas vtitur. ; (Y sto de frui quantüm ad poten? — -- Quomodo auteri hoc fit, norandam, c as Q tias : reltat querere de vti,cuiuspos qid fecundiin Damafc. 2. lib.cap. prx- C ^ —tentiefi?Et videturquód fitcuimí- allegato.I(ta quatuor te habent per. o«di- Tibet potenti : nam de qualibet re dici- — nem; defideriuin finis; electio, impetus, tur, quód cujus vfüsbonus eft; ipfa quo- & vfus. E(tenim ordo; quód. primo | fi- p.a. 6: que bona eft: ergo cuiuslibet reieft vfus; ^ nem defiderámus, vtputà dominari;po- nis £te&to fni fed quxlibet potentia eftaliqua res : ergo — fteainvenimüs vias, & egimus viam,per petus,Scvfus &c. Praterea vtire, eftrem perttadtates quam poflümus confequi dominatione, 9'dinate fed ad quamlibet potentiam pertinet per^ — vt putà per bellam, & ita electio fequitur td traGatio alicuius, ut opcris fuifaltem:er- — defiderium finis: pott quam autem eligi- £O &c. Praterea: víuseftpropriererum — mus bellare, fiatim à voluntate fit impe- Deofex eft iuvantium mos ad. confecutionem finis; - tus in membris : quia imperat eis, vt ar- smpettisa & fed càm quxlibet res ordinetur in finem;D ma accipiant, & bellent, & fa&o impetu, isperivms & quelibet resiuveturperaligua adcon- — tünc fequitur pertraQiatio armorum fe- (c orsen- ' "fecutionem finis, quzlibetergo res vte- — cundüm voluntatisimperium, & i(ta per- 5... d s turaliquibus, Praterea videtur quód per- tractatio libera fecundirm voluntatem.di- i. uper tineatad folam rationem; quiavtie(tre- eitur v(us: nonigitur vtitur nifipoten- obiedo re(- — ferre aliquid in-finem,fed referre eft ra- — tia, cuius e(t eligere, & impetum facere; 7:32 poten- Dous:ergo&c. - US SH ratione qua eligit. cft Domina fui actus; ipu ; i - Incontrariü efquia ro;deTrin.C.ir. ratione qua facit impetum ia potentis; SIMA vult Aug. Quod licét do&rinà;& ingeniü eis dominatur; Etideo patet; quód. res &u oe tis 1 cantat memoriam;& intelligenti, ^ naturales, quia non funt Dominz fui ac- 1: fed 1.510 « voluntateni, vfus tamen àd folamvo* tus, cim potentic naturales:fint deter. ^^ folum co Hn. , 1 j i ( tf I r'Of idt D. Th. p. 1. q. 16. art. 1 .Gerar, Senen[. d. 1, q.5. art. |o I6IC i. Dwr, r.f.d. Y. d. Y. q.1. 61. 7 f.4iqalMm.r.fdn4.$.9 00 Juntatem pertinet, . : . petit vOlum-* qninatz ad unum, non vtuntur.Item ani- :-«. malia QVEST. L.— ART.- D. malia írrationalia: quía magis aguntur, quàmagant , & fuis aGibus non domi- -pütur utpatet pez Damafe. lib. & cap. ' eraaísignato,non vtuntur. Item quia in- ter potentias animz fola volunms füo a&ui,& ceteris potentijs dominatur, foli volàntati competit vti : propter hoc An- fc. de Concep. Virg. cap. 4. vult, quod cctere potentiz voluntati obediunt , & quód eis lex à Creatore ett impofita:quód imperio voluntatis refittere non poflunt: . &itapatet ad quam potentiam. pertinet ^ ^ wti, & quid eft vti, quia vfuseít per tra- .&atio rersm fecundüm voluntatis impe- zT, tur eis libertás:: nàm uti dicit liberam per- tracationem, & quia in tali ectione po- tentiz fe habent, ut motas à voluntate,no utuntur, Sicut licet iocidere conve: iat cultello, & fabro per cultellum ;.. tamen folus faber utitur incifsione: quia folus fa ber liberé incidit , ira ducere cultelluin, licet conveniat voluntati , & virtuti in mufculis , & nervis, five brachio, & vo- luntati conveniat per brachium, five per dicam virtutem , fola tamen voluntas utitur du&tione cultellis quia fola ipfa libe- ré operatur. - | -— Ad primum dicendum, quód licet de —- rium: & quia voluntas non folium res ex- , qualibet re dici pofsit vfas eius bonus;hoc ^ nent que i .- yo. ; e. - * Y 1 j . - rmit terlores, fed etiam membra affamit fecü- B non eft,quód quxlibet ves utatar, fed quia (2 75 ai- - düm fuum beneplacitum, non folüm vti- voluntas re qualibet uti poteft. Ad fecun- pe: rei. " tur rebus exterioribus , fedetiam vtitur membris, & potentljs, & actibus earum. s Ét ex hoc apparet, unde accidebat moti- vum diftinguentium taliter vfüm : nam quia videbant quód vfus erat cuiuslibet rei, credebant quód quelibet res vtere- tur, quod non eít verum.Nam licet equi- tare fit vfus equi, & incidere fit víus cul- telli : non tamen equus vtitur equitatio- ne, nec cultellus incisione , nec oculus vtitur vifione, licet vifio fit vfas oculisfed homo per voluntatem fuam vtitur equo ad equitandum, cultello ad incidendum;cc quz eft.in altero: ficut fagitta ten dit dire- - & oculo ad videndum. 031 Et ideo illi ijdem, qui priüs ditin&io- - nem illam fecerant, videntesíe non be- ne dixiffe alibi fe correxerunt dicentes: quód vti ficut principali agenti attribui- tur voluntati , fed alijs potentijs attribui- tur inftrumentaliter :; & ideó irrationabi- ]ia nullo modo vtuntur, Potentiz autem hominisaliz à voluntate vtuntur inftru- : mentaliter 5 voluatas principaliter, Sed dum dicendum , quód 6 ad quamlibet potentiam pertinet aliqua pertraQatio faltem inftrumentaliter : quia voluntas peream pertradat aliqua ; & affümit in facultatem fui, ut res, vel opera : fola ta- imen voluntas ntitur : quia quxfbet per- tractatio non ett vfüs, fed pertractatio Ti bera in ordine ad finem. - Ad tertium dicendum;quód licet quz- libet res ordinetur in finem , cüm tendat in finem fium, hoc non eft per cogaicio- nem , quz fit ia ipfa, fed per cogaitioné; &ein fignum non per cognitionem, quz fit in ipfa,fed per cognitione,que eít in fa- gittante-: & ideo ille, qui indidit naturas - rebus, utitur rebus fecadüim univerfi per- fedionem., & bonitatem fuam princi- paliter:cuilibet conferentia tribiendo:ipfe tamen res cogaitione intelleduali caren- tes rebus aliquibus non utuntur. Ad quartum, dicendum , quód (icut*eiectio à fola voluntate elicitur, ita quod foli vo- eua nec illad eft bene di&um :: nam vti nihil luntáti copetit eligere elicitive: tam quia Quidet ^ - e(taliud, nifi quedam negotiatio volun- non elicitur ab ea, nifi ia ordine ad ratio- ufus, tatis circa res, quibus vtitur, propter hoc nem, càm fit conciufio contilij, prefüpo- A a 1o de Txin. ait : quod i eft affume- ... it rationis atum : unde & ii 6. Ethic. d E ds re aliquid in facultatem voluntatis : & ideo" fi-D dicitur efle appetitus intelle&ivi , velia- '''* enrintelleduscircáres negotiatur, cog- - telledusappetitivi, fic & utis quia :' .- pofícendo eas, ita voluntas negotiatur cir prefupponit ordiaem rationis,dif- E €a volubilia.utendo eis, velfruendo , &. finitur per referri, non quód . .— « ficut per talem negotiationem intelledtus à ratione eliciatur, fed intelligere non commuaícatur intelligi- à voluntate bilibus: unde non cft bene ditum,quod foliim, ratellectus intelligat principaliter, &lapis » ag infirumentaliter ; itaexco quod. volun- - Tor Tao tas utitur potentis, & alijs rebus affume- do eas in facultatem fui, ut! non commu- P«catur potentiis : quia non commaunica- | | - B. /Egid, Col, fup. 1. Sent, — Hi , . fac. 4 2. ie DII "QVESTIO . IL. IDE MODO FAVENDI, ETVIENDI.DEO. tüm ad ea, per.que funt, five per. comparatione ad potentias,vel habitus; .reitat qugrerce de eis.per A F comparationem, ad ob- jeCa. Et 1, quxremus defrwi, pofiea de uti. Circa frui quaremus duo : 1. utrum folo Deo titfruendum : 2. utrum. tribus períonis fit fruendum una £ruitione, .vel pluribus. | AR-LICVLVS T. Virum folo Deo fit fruendum * 4. "dd eft , utrum Devs amandus fit ordinata fruitio- ne, ut omnia propter ipfius bonitatem fint di- ligenda, & folàm Divina-bonitas propter fe* ^A Dprimum fic proceditur : videtur 'Aüy:r. de « quód non folo Deo fit £ruendum: Do&. Chrif. nam fecundüm Aug. 1. deDo&rin.Chri- C. 4. tom. 3. fljan, in prin. Frur eft amore inhereve. alicui 9X Parit — yo; pyopter fe ipfams fed ut habemusin litte- sa , virtutes propter fe fant diligeode : er- go cis cft fruendum, fed ipfe funt bonum creatum :. ergo &c. A DVafito deirai, & uti quá- 1 | : Yn contrarium.-eft.; quia £frul dicit quie- tationem ; fed bonum mobile. pon quie. Idem deDes tat: ergo bono imamcbüi debenus frai; 7 Chil Picterea:ecundümAug.de Dodr, Chrift, ES la princ. Res igitar, quibus fruendum efl, Pa- | ter, Q Filius, 2 Spiritus Sanflus.i-cadem qua Tyiitas, wa quedam [win ves ; ergo cc. RESOLVTIO. Solo Deo per fe, e?» divecle priacipaliter obie t- ini ve fruendum eft. Eípondeo dicendum, quód tota dif- . X. ficultas querítioniscconfifüt ia diffini Aliquid did tione data defrui:quia cü aliqua d:cátur.di /"" Per fe t2 Loi — (: : ;- le G6muniter ligi propter fe preter bonü fummü, dubià c. «a B eit quare eis non fit frnendü? Propter hoc rei fuapoteft advertendum, quód.aliqua dicuntur diji- non effe ta- gi propter íe.: quia. habent aliquid in /fe, le:a quid ve undediligantur; & fic diligi propter fe 1 des dividitur contra id d diligi SE ED ? » quoc abigitur per prie utDeus, accidens : ficut dicimus potionem -dul- cem efle diligibilem aliquomodó per fes quia habet in fe aliquid , unde diiieator; ut dulcedinem : potionem veró amaram dicimus efle diligibilem folummodo per accidens. Et iftam divi(ionem innuit Ma- gifter in difüin&tione prefenti, Alio modo dicitur aliquid diligi prop- ter fe,quia e(t caufa bonitatis : nam tibo- Pratereà: fecundüm Philof. 8. Ethic. num perfe dilisitur , illud eft ciieibile B.Ethic. c-4- bonum in eo quód tale cít amabile : ergo quod eft per fe bonum , eft per fe amabi- le; fed virtutes funt períe bonz , & non peraliud bonz (ut probabitur) ergo. &c. P'robatio afsüptze : quia quod eít per aliud bonum, .poteft intelliei non bonum , fed 'virtutes, & potifsim& Charitas, cüm non gpoísit efe in formis, non poflunt intelligi nonbdéne: ergo virtutibus, & potifsimé Charitate eft fruendum. | ; Pratereà: Aug. 83. qua(lion.q. 30. ait: Aug. $7. Q- Vt intev hoseftum, Cutie intereft ita inter fruen- 3o.tom.6.eX QJ, €? ntendup;, fediater bona honefta Pai^ ——— computantur virtutes : ergo &c.. Ad hoc p, idem facit. Aug, de Do&r. Chriít. in prin ars Chrif, CIp. qui vult, quód Zes, quibus fruendum eft Beatos nos faciuit, fed virtutes , & ipfa Bea- titudo nosbonosfaciunt. : ergo Beati- tudine creata, & ipfis virtutibus e(t fruen- bonum noftrum, propter fe, quod eft propter fe bonum: & perfe bonum poteit diciillud, quod mein zb bonitatem caufat: caufare autem boni- relier, vel tatem.eft dupliciter, velformaliter, ficut effe&ivÀ 1. vita vivinaus formaliter:vel effedive.ticuc odo 'vita Deus dicitur efle bonum omnis boni : & "707 L S EL. VU MPH ^ 1. modo bo- iftam diftia&ionem ianuit Dion. de Di-ni fimus. vinis nominibus Cap. 9. quód per fe tale Dion.de Di- e(t illudjin quo aliquid formaliter e(t tale; Vin- nomi? illud quod principaliter caufat ia nobis ta Dilieiile le, quz omnia fi ben? recolligünus : ap- quazuor mfi paret, quód bonum no(trum, five dili gi- dis eft. bile a nobispotefítdiciquatuor modis; aliquid dicitur tale folim. per accidens, non quódiafe habeat aliquid, unde fit bonum noftrum, & unde ipfum diliga- mus : tt potio amara. ». quia habet etiam in le aliquid, unde diligatur , & unde (it ut potio dulcis. 5. po. Apoftol. ad dam. Pratereà : videtur quódhominefit teít dici tale : quia ett illud, quo formas Phim. — fruendum ; nam Apoftolus ad Philemo- nem dicit : Jta frater ego tc fruar ia Domim. . Pretereà: Aug. de Trin, lib, o. cap. 8. Iu- Avg. de Trin feriore utendum e[t ad Deum s pari autem frien- lib.9. ca?* 9* dup , fed ia Deo , & fequitur , Nobis ero CN fratribus I) Domino feuaau, " - liter boni fumus: ut virtutes, 4, Quia eft principiü fimpliciter omnis bonitatis no- ftre, ficut Deus, Iíta autem quatuor fe in- cludunt : nam fecundum iacludit prim, gia illud quod habct in fe unde diiiga- tur, luvatnosad bonitatem confequea dam dam iade potio dulcis &um hoc. , quod juvat nos ad confequendum bonitatem, . habet in fe aliquid, unde ipfam amemus. 1" Fertiusinciudit primum, & fecundü: .pam virtutes, per quas£orinaliter fismus boni, iuvant nosad confequendum fr non: propter quod inciudunt primum modum bonitatis : & habentin fe, undc diligantur : ut. Magifter dicit in littera, propter quod includit fecundum.Quartus modus bonitatis includit ttes. precedetes: o nam Deusipfe, qui eft bonum omnis bo- — fü iuvat nos ad finem confequendunytri- buendo nobis gratiam, & virtutes prop- - .ter quod modo exccelientifsimo primum modum in fe contiaet, & habct in fc, un- dediligatür: cüm fit ipfa bonitas, & fic includit fecundum. Eit etian formaliter noftra bonitas, & fi non formaliter inhz- reater , tamen formaliter exempleziter, Boni 1.mo. "Tres modiiftorum dicuntur per fe tales do acceptum & qua; fünt bona illis modis per fe faut ig accidens dtitoibitra - (olum autem bonum 1. modo iligibile, o : . yjijs per fe, . cft per accidens diligibile. ott .'" Hoc vifo notandum, quód licet per. fe diligibile dicatur quodlibet trum modo- .füm excepto primo modo 5 non tamen fecundàüm quemlibet illorum modorum -habet effe fruitio : nam fzuitio dicit quie- tationem : utdictum eft. Tunc autem,- pepereas ?Ppetitus eft quietatus quando bonumyin " eft gratia me quod fertur, non refertin aliud bonum; lioris, id eft cüüm igiturfemper imperfeàum bonum "dn finis referatur ad perfectum, «& quantó aliquid iudd A dl cft perfcélius bonumy,tantó alia bona ma- eit finis, aue gis includit ; cüm 1. modus refetvetur ia «Hw. — fecundo: 1. & x.in 3. in quarto autem referventur omnia, fcilicet, in Deo ipfo; Qui. eft bouum. omis boni. , &- quiia omai bono percipitur, ut dicitur $, de Trinit. Cap. 3. folo illo per a, & diredé fruen- ium e(t, - | | ; Ad primum dicendum, quód virtutes períediliseadz , quia habent in fc ali- Aug. 8. de "s Tin, €. 35 Suid, unde difigantur s non tamen prop-D ter fe diligendz tant : quód. carum dile- . £iio noa ad aliud referatur: quod opor- tet, ficisefiet fruendum. Ad fecundum 'Sicendum: , quód virtutes, & Charitas fuat per (e bonas quia per eas formaliter. 2Onifumus; (ed inillo modo per febo- DEUS non refervatur fruitio , ut patcfa- &um eft. Ad terium dicendum,quod ibi e s. intclligibitis palchri- B9, ug. fe ibidem exponit, & intel- Sibilem pulchritudine appellat ipíe, qua B ART. f, VEN pulchritudine pulchra fünt, quixeumque pulchra funt ; & talis pulchritudo cft Di- vina pulchritudo , qua fzuendum ett; Vel pofiumus dicere quod in arguméto cft fal lacia confequentis: gon enim valet ho- neíto cft fruendum : ergo hoc honefto:idem ibid, & ideo ibidem Aug. fabdit, Oportet ergo fri pulchris: fuvifibllibus ;- € loneftis, Virum autem omnibus ? Alia quao. efl: tamea fe-- cuadüm eum honefta non debent dici proprie nifi fruibilia : habetautem — & hoc aliam folntionem, ut patebit. j Adillud , quod tangebztur cx latere; quód Beatitudine fit fruendum : poffi- mus diflinguere fecundiimi quod dióio- guitur de alijs. à fruitione,. Nar diligere aliquid poteft intelligi multipliciter : vcl dilectione formaliter : Vel voluntate in« firumentaliter:vel diligibili tamquam ob- icctos unde diligo dile&ione: diligo vo- luntate : & diligo ciligibili: itafruor£uai- bili, (ivc Deo principaliter, & obic&ive: &fruorfruitione , five Beatitadincfor- Tnaliter: & fruor potentia, & virtutibus quafi inftrumentaliter,- Et ex hoc eciam apparet, quomodo virtutibus fit fruendi. Adillud, quod cbijcisbatur, quód lhiomi« : ne fit fruendum, dicendum quód homi- nein fe non eft fruendum; fed homine ia Deoiita quód ipfo Deo frnamur in homi nc, in quo habitat per gratiam : fic homii- ne eft fruendum : unde & Aug, de. Do» ; Qr. Chrift. folvens itam quefionem ait, 2 265^ D^ iam quzfionem ait; a. Ctm quod. fi te fruar tantum dixiffit €? nonad- A didit in Domino, in ea conftieuiffet fpem Beatitudinis fue, Sed quia: illud addidit, in Dominofe finem pofuifle., eo denique frui fignificavit, Izz cttm homise fa Dont frueris , Deo potias, quim homine fruevis. Et per hoc patet folutio ad aliud. ARTICVLVS . IT. wo "bus Períonis uta fruitione t Food s Notanau Virum tribus P fon 3 fr ünc fit fa nda? Eu ex pi te fruecis, & .obie&; frui bilis, 8t mo- Ecundó queritur utrü tribus Perfosis v5 c£: qvia fitfrueadum ftuitione una? Et vi- s 3 appt dctur quód non , quia a&uc recipit fpecié heaforn, pof ex obiecto, fed à quo aliquid. recipit effc; p tra ab eodem recipit diflinciionem : fed tres 77? 1657; X IE à fine reliquis» Perfonz funt diítinctze, cim non fit pO* sc effentiafi nere confafionem Perfonarum : ergo óc ne Per acts difin&i erunt, Preterea fruitio quie- es Iisdere tat appetitum, fed non quiefcit appetitus jj. mPerfo- cogaofccndo rem, quandiu ftat ia corr ná finc reli- E: gnunibus Hic fui e diligere propter fe. LA. | , uis & effen - ^ 9-6 * NO d: Racpe;ro Piünibus : cüm igitur effentia Divina (it nis, ut Phil..quid commune tribas, & omne aliad in naturalis.Ex diüllinctum ibi.5i debet terminari .appeti- parte obieBitus nofter, oportet terminari. fritionem: ut terminus ie n wein A RC UN | Mex nam. ROflram ad diirinda , fed quod termina sire, non:turad ditincla ; videtur habercefle di- x füinéum: ergo XC. v. 0 2 DIRAS - In contrariam eft quiaficut adoratio: tone ag Telpicit Maiclfarem, (ic fraitio refpicit bos Bonitatis, & Ditatern. , fed propter unam::Maieftatem fciésPerfoná debetur una adoratio tribus Perfouis : ut alterá eádé patet per Damafc. lib. 3. cap. 8. ergó una bonitaté ha- £- 3e one tribus Perfonisfrui debemus bere,non po K'tlitione tri erf i debemus. xeít utraque : "qo d | non frui.Sto , xus dum vo- ]uit; quàd una Perfona ^^ LORD 2e Iawbbeco fraamur fine 3 Efpondeo dicendam, quód ficut ta7 n ER 4. Qumejtia arguendo ,-una fruitio- leravit früi- ne £i debemus. tribus Perfonis: && hoc tione prifO - . . .- ... ML E DB modo, & co- triplici via invefligari poteít. Prima via fequérer di-in arguendo taéa fuit. INNam cüim frui ceret, quód (it amore inhzrere, RESOLVTIO; ^ - Vna fruitiose tribus Per[unis fruemur- LI " * (€ ni: utdicitur 8. Ethic. oportet ex boni- dis. ims tatt famere rationem fruitionis, & quia uni, confide Pater, & Filius, & Spiritus Sandtus non ravit ei fecá (unt tres bonitates., fed una bonitas: ut do modo; & dicitur 5, de Trin. cap. 8. ratione unitatis uterque NECS E] * [^ . D ' P sa (ub modo Obie&li formaliter erit unus aus, & unà Damafc.lib. früitio. Secunda ratio fumitur ex ipfo fine: Nota ; quód uti Deo , ut hic queritur. eft dili- DIST D | fecund.:m dicendum : quod terminatur ad dittin&a, 1n €o quód dittin&a, recipit efle dittin&ums fed. quod terminatur ad difünQa fecuadüm nnam rationem. non oportet : & ficcitin propofito; ut patuit; Vel dicendum;quód ipfas Perfonas dittins && cognofcimus una vifione :; nam cadé cognitione cognofcitür unum relativum &creliquum :/& ideó eadem :vifione trés Perfone videbuntur, & ita cadem fruitio? nefrüemureissi;05)0 020 0200 Qt 7 -30500 ARTIGVLVS Hle : iuo Vtrum. Deofít utendum? - , . «Bere Deum referendo eum in aliud; taquama - adillud ordinabile. eri "X Vafito de fruibili reftat:quzcrere de (7. utibili : é'primó utrum Deo fit.« «^ - utendum? Et videtur. quod fic:quia - - i & & amoríitperfebo- fécandüm Aug. ro. de Trin. Omnis, qui ^ ug. ro. dé fruitur utituried Deo fraimur,ergoDco uti Trin,cap.r mur, Praterea uti eft aflumere aliquid in Edo voluntatis facultatem,;fed omnis, qui frui» tür fecundàüm Aug. affomit aliquid in fa» cultatem voluntatis, ergo omnis qui frui tür, utitur; & ficidem, quod priis. In contrariünr e(t : quia -tecundini 1 j i i 1 : TE niia fiae proprie quieramur: Pater, &Fi-^ Aug. 83. quadtt. q. 30. "Anipns noflra fecume Ydem: 83. .- ^ |ius,&SpiritusSáctus nó funt tres finesfed | din Deum de ceteris l'udicat: neque co, ícilt- quet. q.307 s.de Trin, UDUS finis, Nam ficut funt principium, à cet Deo; utitur, fed fruitur, Praeterea. : fe- Egi ex cp. $. | quo omnia fluunt; ira funt'inis, ad quem curidüm eumdem de Dorin.. Chrift. in ^^" omnia reducuntur;unde ;.de Trin.cap. principio: INos finus con[lituti iater. utibilia, 13. dicitur, quód Pater, €? Filiis, €? Spl- — &fiibilis, fedfumus 15fra &uibilia, ergo situs Sea bus ficit eft unis Deus, ita dicitur ve2.— famusfupra utibilia, fed non fumus iupra latiy? ad cresturam Vnum principium, non tria Deum, ergo Xc, $. TràtlO, TE griacipie, vel duo : ita pari ratione non tres. Viterius queritar : utrum omuibus alijs E C. fines, ve] duo fines. Tertia via fumiturex àDeo fit uteadum ? Et videtur, quód no. x o: ipfis &uentibus: nam nullus quietatur in quiaeisutimur, quz funt in noftua pote- duobus ineo quód duos velin pluribus ftate , & facultate : quz autenr funt in. in eo quód plura; cüm igitur aQusmume- noftra poteftateconfiliabilia funt, ut di- retor, & recipiatfpeciem ab eo, quod eft citür in 3.Ethic. fed de omnibus non fpe-,.. ai per fe tale, in eo quód tale; fequitur ergoD &at ad nos confiliari :quia de zrernis nó E, Sud uód una fruitione;non pluribus fruamur couf(iliamur, neque de humanis omnibus: ncc 4c ztef? tribus Perfonis. Tribusergo vijshoc in» putàqualiterScithz optime converfentur, n/2, nec de sm veftigatum eft. Prima via fumitur ex ra- nüllas Lacedeioniorum contiliatur , ut iisque Füt Epilogus. à natur2,nc€ tionefruibilitatis , quia bo itas eft ratio buius. Secanda via tumitur ex ipfo fruibi- Ii, quia finis eftillud, quo früimur, Tertia: fumitur ex ipfo fruentes ut liceat (ecandà adaptationem loqui, : Ad primum dicendum; quód licer tres perfonz fint diftindz tamen eis (ruimur, ut in eis reperitur una rátio bouitatis. Ad ibidem dicitur, ergo &c. Preterea: per, up T : F PT deillis, qu£ ütibilia invamurad confecutionem finis, fioe à crea fed per aliqua impedimur àtali confecus »a,nec ce tione; utputà per multitudinem. divitias ?"915Us ,— IE cid: iàm Phi! oreribus hu ram : quia fecundum Phil, 1o, Eth. Cap. 5... confi ro. füperabundantia.taliunr impedit ad inur. foclicitatem. | .Praterea : per peccata retrahimur à con- QVZsT, H. ART. Df confecutione finis, érgo peccatis uti non, poterimus, Preterea : fecundum hoc vi- detur , quód nullus a&us fit iudifferens: quia fi omnibus poflümus uti, tunc in om nibus actibus noítris, vel utimur , vel ab- utimur. Ad hoc idem videtur facere,quód pullü peccatum erit. veniale: quia femper velutemuür, velfruemur, fed fiutimur fruendis, vel utendis fruimur peccamus mortaliter: quia tota peruerfitas eft fe- cundüm Aug. 83. quaft. q. afsig. Fruen- dis uti velle , atque utendis frui : (i autem uti- mur utendis , & fraendis fruimut, non peccamusergo Xc. «^ Idem. ibidé, In contrarium eft Aug. 83. ed q. icta, qui ait: Omnia ergo, que facla fuit, in B ujum bominis facta funt ::quia omnibus wrtur 18^ dicando vatio, que homini data: eft, Praeterea: Aug. ibidé. 45. dicta. Vel proprie, & fic dicit quictatio- nem , non quamlibet, fed ia ultimo fine: & fic loqüitur Aug, de-Dodr, Chriit. in P e: princ. ubi dicit : quod Ztes, quibus fruendum dus M6sdine eft Patcvy Flius, Spir tus Sanclus , eadem eoative eit cà queTrinitas, una queda [umma res, &ccipie« ametur fic do ergo proprie, & flridte, / nec qui trui- - EK re tur , utitur, nec econtrario : & fic Deo SUM ton eftutenduni, cüm co fit fruendum. amatur. fic, Sed accip.endo large utrumque , habeat quód prefer fe ficut excedentia , & exceíia: quia ali- ^^ & accep qua fruuntur, que non utuntur , ut bra- Mind ta; aliqua aliquibus. utuntur quibus non qiod fit; cà fruugtur, ut boni homines rebus creatis; non folum Si autem accipiatur large uti & proprie EE » fed früis tunc uti eft quaft genus ad froi; Sed! ^ fi accipiatur frui Jarge; '& uti proprie, ad- huc dividuntur ex oppofito : quia nec qui Ex hoc capi tur ifta di- wo s 4, fecundüm Phil. 2. Phyf, Nosfumusquo- fruiturutitur;nec econtrario, Ft ic pa- , dam modo finisomnium, fedhoc.non tet folutio ad primam quizfiionem, quód eflet, nifi omnibus uti poffemus,ergo &c. Deo utendum eft , accipiendo utilarge sees. Tess V —— gonpropris; & per hoc patct folutio ad. M c — ' ARESOLVTIO. ^ $ationes, quia loquebantur de uti extenfo - Poffumus Deo uti non proprie, € [Iricle; fed .— nomine. " aCceptouti large, — DrWDR Ad fecundum quéfitum. dicendim ^d dubita-. x 3n ^ fecundümáliquos, quód quicamqueba- 5.5, Hn 1D Efpondeo dicendum, quóduti du^ bentbonitatm, habent bonitatem. quà- o aliorum. pliciter poteftfurri: uno modolar tum àcceduntad íimnilitudinm bonitatis, ge ,& ficuti nihilaliud eft,qaàmaffume- — Divinz. Xnde oportet;quód Bonitas Di- 3 .. te aliquid in facultatem voluntatis : &.. vina fit ratio dilectionis, & defiderij 5- ut s quiaipfum finem affümimus in facultatéC alia améntur in ordine ad Bonitatem Pri- voluntatis , ut ibi quietemurs etiam ipfo mam: & quiromne, qaod bonum eft fineutimur: & fecundümi iftum modum — à Deo eft; & in Deum ordinatur , nsds cc ee loquitur Aug. de Trinit.cap. penult, ubi. bus que à Deo funt, uti poflumus : malis tóm. ex alt. :. quód Vfus in volustate eft. pertraClante:| antem culpz uti non poflimas , quia talia Parif. illa, que in memoria , c? intelligentia comine- — non fant in Deum refcribilia : malis poe- tur, five ea ad «liquid veferat, five eorum fine de-^— nae uti poffümus referédo ea in Deam per. le&ata. conguiefcat : 8t fic accipiendo utl recognitionem propria infirmitatis, Sed. etiam ille, qui fruitur, utitur. Alio modo. id non eft benedictum: quia fecundum accipitur uti magis proprie, & ficuticít Aug. omnibus illis utimur,per qua: iuva- affumere aliquid in facultatem voluntatis,. mur ad confequendum finem noftrum: non quocumque modo , fed referendo. & quia omnia, que cooperantur nobis ia Idem ;, de. Ipfi in finem : & fic accipituruti t. de: bonum , iuvant nos ad talem confecutio- Dag. Chri, Doctr, Chrift, ubi dicitur: quód Zfsqu- nem: ergo peccatis uti poterimus , cim as tom. i. bus utendum eft , tendentes ad Bestitudinem ad-D p exParit eccata nobis cooperentur in bonum:iux Apoft, ad CU dimi , C dnafi adminicilamur , ut «d illas, — ta illud Apoft, ad Rom. 8. Scimus quoniam F.om. 8. que nos Bestos Jaciwit, pervenive , atque hisin- - diligentibus Deum omia cooperantur in bonum, bereve pofsimus. 1o etiam modo accipitur | etiam peccata fecundümOGloflam. 4 uti$5.quoft,q.pertà&a,ubidicituriquód — Ft ideó dicendü eft, quód omnibus uti Solutio pro- ec uti quifgue potefl eà re» que quo veferen debemus, vel iti poflüimus;pofltimus enim P" fit nefeie, ^ uti zternis,&his quz non funt in poteftate Et ficut dupliciter accipitur uti; ita du-. noftra approbando ea,& per eain cogni- pliciter poteft accipi frui. Vno modo lar. tionem eterne Maieftatis, & boaitatis ve " gb,& (ic dicit quietationem defiderijnon —niendo : uti etiam poffimus hisque fant referentis inulteriorem finem: &ficbru in poteftate noftra,ea inDeum referendo: ta fru 1 otii | j doe. untur fecundüm Aug, 83. quett. q. potiumus uti malis pznz toleran Aes * Idem quzft. q. Pperta&ta fupra. 6 | quM paticnter, & titi- màlls.culpie dctetando lpfa ;D /10: hé Kk LI Refp. adazg.ad. primum dicendum, qeód efíeia facultate noftra accipitur ibi Jarge.pro omui eo, circa quad voluntas aliqnomodo negotiatur, vel laudanao,vel approbande; vel ordinandos. nonaccipi- türeácinpotcítaze nodtva; ficut: confilia- — -biliafunt, zt ratio argaebat. Ad fecundü dicédü,quód fi peralíqua iapediamanr ad coníecutioné finis, hoc c(bprogter malitia po&üri,X noflrznaturx corruptione: quà do: oinnia, fi effemus lapiente$; nos iuva- rent; Adtertium dicendum. , quód. per peccata vetrahiniur-à confecutione finis; DH poairous motum r&fgo &c. Preteres: fex cundi Magiftrum.fiDeus fruezetur n9-. bis, egerct ncbis, fed non egetaliquo; er- ge Deus non £uitur, rt | . jdn. contrarium ef ; quia dicitur 12. Mc- taphyf. quód iatciligeze cft. voluptuofum i, Meragli propter comprehéliosem. intelligibilis sb conum. 94 intellectu X unioné adipfum:unde & ibi && concluditur;quód intelligere rimi ctt fumme volupcuofum s «quia. iatelligioili maximo, ut fibi ipfi yaxipie unitur : fed in maxima voluptuoüitate cofittit &uitio, ergo XXC. 7 i545 zibt: | Viterius videtur, quod. inanimata &uá | tur.:nam ftuidio. eft 'quictatio ;appetitus? — — A cim peccáta operamurs invamur. tamen B cum. igitur naturalia adepto: fiae fit co- ^ ^ 7075 N peripía ad finis confecutionetm, fi ipfa de- teffamur. Ad quartum dicendum, quód Nide D. 1h. aegimentum uno modo concludit, veris acp dncor. atem : nam nullus actus deliberatus: c£ pore, indifierens: licét forte aliquis actus habes fincm imaginatum fit iaditlerens; fed. fc- condim talem actum. nec ett ufus, nec abufus. ADU Sofatedubi Adillud , quod tangebatur ex latere, 1ttionis. uód tüc nullum peccatum effet veniale: fibeudün: quód non oportet : quia fem- per referimus omüem actum delibezatum in Deum, quando non peccamus morta- liter, fed non femper illum adm, vel iila Vide eüdem operationem referimus atu; fed aliquan- in 1.74.14. do referimus habitu : & quando re&ri-. dit. YO.ad 1; "er E Sibi Caiec; 05 au, meremur : quado habito pec- Vide D.Th. . Ordinabilium ad beatitudi nem, iaxta illud ' 405 Beatos facitint y evzo Cc, rum appctitus quictatus; ergo fauntur. | i nc Tuniett. ia dese vcr It In contrarium eít : quia Irure xerum Du'itatto d Id "7 Aug. de Do&tr, Chrift, Fel. yabus , qiie Viterius videtur , quód fraantur bruta 1 fecundüim Auguft, 85. quaft; £. pradicta Dubitado " Fits quédegn cibo, e2* qualibet corporali oo. uprate acralis, ton adeo ab[avde eftimantar lef "PM Ia contrarium eft : quia feciindüm cü- defn 10. de Trio. Oraanis qui. fruitur; uri tur, fed irrationabilia noa utuntur ;ucdia citur 85. quaft. q. dicta, ergo:&c. ».— Vltetius videtur.quód fruantur pecca- j tores : quia fecundüm.Aug. frui uzendis Dubireo jl cít peccatum, & uti fruenais. , cim ergo '"seralis, Coütingat peccatores peccare fccuadum | " $.«d boc d;j- camus venialiter ; quando nec adu, nec: citta genera peccatoruim,crgo peccatores "Vier habitu , mortaliter. Vcl fihoc eftdübium, | fzuentur. — | METRE dicendum fecundàm. quofdam , quód. . Incontrarium eft: quia frui dicit fati ! peceans venialiter fruitur non fimpliciter, citatem, vel ordinationem ad ipíaui , fei - íedquodam modo. peccatores non fant felices, nec ad focli- | citatem fe ordinant, ergo &c. | QVASTIO IIL Viterius videtur, quód iufli in via non ani T JS fruantur: nam fecundi Aug. 10.de T rin. Dabicido 3 Ce frnentibus , € utestibus, Fui ejt uti cum gaudio, non adbuc [pei fed ian dsteralis, | e A. " yet. | | Dis ota deutibilibus, & fruibili- —. In contrarinm eft : quia frui eftamore : . bus quxfivimus , reftat querere deD inherere alicui ptopter te, fed hoc &ciuot ^ fruentibus,& utentibus.Et primo defrué- / boni viatores: quiainhxzent Deo prog- - - tibus, poft modutu dc utentibus inquire- — terfe, ergo &c. | | inus, 15395 (c: | ie | RESOLVTIO. lesro rcd ARTICVLVS LI Dens fruity plene s perfezte, C pev fe bybim: : " Vtrum Deus fugati. à Beati proprie parfe:le, C per JeiSas 11 Viatores.— ; j pe Jes & propri 427 perpacte; [cccetores -— EH! videtur , quód Deus non. fruatur: bruta "Teque proprie, ede pevfe ile. i | nta frui dicit deleQationem ; fed " 7. Etsi. deleQatio dicit motum , & eenerationé: 9 Efpondco dicendum , quód fecandü €omy. i4. i£ probatur in 7. Ethic; in Deo autem nó oM Aug, in iib, Confef, ficct pondus ire " &Or pou QVEST. Tf Amr. [. 47: &orporibus, fic et amor in fpiritibus ; un- , batur 8, Phyf. n&c movetur per fe, nec deipfe dicebat: Anror meus poadus zem: -eo À per accidens, ncc ab intra : propter quod?- Phy. evor , quocumque feror. Nam ficut videmus bene di&um eft de Dco. 7. Ethic. Quid nr "S corpora per íua ponderaad]ocum fuam —«licuius natura fomplex: ft, [emper ejus ati. ea- E Er c. di: tendere, & ibi quieftere 5 fic & Spiritus — dem deleClabilifsima evir : unde ibi conchu- peramorem infinemfuum tendunt, & — ditur, Propter quod. Deusferpper na, C frgn- ibiquiefcuat : & ideó poffamusloqui de pci gaudet. deleclatione. jcati enim. fibiia- quiete Spirituum per amorem , ficut lo» — pitentes quiefcünt perfe: quia non 1no- quimur de quiete corporum per pódera. ventur per amorem in bonitate cxccl- Videmus autemaliquod corpus ponde- entiorem : & quiefcunt per&áe : quia rofüm quiefcere proprie, perfede ,& pri» — fecundiim eorum proportionem perfcéi& mo, ficutipfa terra , que immobiliter eiadhzrent: quicícunt proprio quianó colocata eítinlocofüo. Aliqua autem — adhzrent bono mobili. Sanctiin via mi- quiefeunt ; quiainterraíunt. (icut cOr- nüsde quicte participant 5. quia licet poramixta,ubi dominatur terra: & tà- — quiefcant per (e:quia aon tendüt ia aliud lia non quiefcunt primó : quia quies eo- B bonum finaliter, & proprie : quia boat, Tum eft in eo quódianituntur corpori inquodtendunt, eít immobile : tamen Hoc ideà di- cit: quia ali- que partes actualiter immobili, utterrz:igiturterra on quiefcunt perfecteés quia perfecte ip- quiefcit primó : mixta veró quia funt.in fumnon pofsxlent. Peccatores autem; terra, non quiefcunt primó : quiefcuntta | & bruta, que eodem modo frauntur;po- terre liora. Rüe0 perite, fi perfe adherent im- — nentcsfinem fuum ia boao mobili, nec &ualiter fint mobili aQualiter : quiefcunt propriequia quiefcunt perfedt? : quia in mobili aoa immobiles: potentinliter funt mobiles 1 i a 1 1 t 13 £N E - non moventur, ficat adherentia, Aliquà- — eft perfecta quies : nec quieícunt propries do corpus grave non quiefcit perfe&&, ut quia non adharent incommauzabili bo- alique auc i 031. perfe&& adhxreatimmobili: ali- no. Erideó improprie eis cócedizur fcai, fic fác a&va- quando non quiefcit propriejut quia mo- — inquantàm adherent boao , quod noa. iter immo- biles , quàd Vetur per accidens, ut cium adhzret mo- — referunt ia aliud bonam : & quia fraitio Ballons 4, Ulli, ut homo ia navi exiftens, cüm per fe inportat quietatioaem,. ut patuit, poit mobiles , uc 0n moveatur, fequitur quód perfe quie. fruitionem Divinam frunntur Eeati ple- pertes cen- Cat:& quia movetur per accidens, per ac-c ré & proprie : boni Viatofes proprib, rales, tia mobilibus non quiefcant proprie: ad- hzrentia immobilibus imperfe&e , & fi quieícant proprie, non quiefcuntplen&, quód dele&atio noa eft generatio, Adhzrentia perfe&e, & fi quiefcunt pro- — motas : & probatio ad hoc hab cidens non quiefcit: Gravia ergo adhzré- " (ed non plené: bruta, & peccatozes nec proprie, nec plene. Reíp. ad arg. ad primum dicendum; nequa ita in 7» 71 Bth.-Ca« prie, & plene, X per fejnon quiefcunt pri- Ethic. non e(t probatio Philofophi, fed à mó: quianonquiefcunt propterfe, fed — Philof. improbata. Ad fecandum dicen- quia adhzrentalij, immobileautem, cui dum,quódau&oritas Magiftri non tenet, inhzrentia alia quiefcunt, quiefcitprimó, —nifiquando fruens, & fruibile di&erunt períe, proprie, & perfe&e, Etad fimili- pereílentiam, quod non eft reperire in tudinem corporum gravium quadruplici- Deo refpectu bonitatis faz, qua fruitar, ter fic acceptorum funt quatuor modi fpi Ad illud de innanimatis diccadum, rituum ; quia quidam Spirituseft Divi- quódadfruitionem non requiritur foli BUS, quidam tunt Spiritus Beatorum, qui- quietatio, fed.cogaitio & delectatio, ut dam funt Spiritus Viatorum veré;quidamD patuit, que inanimatis non conveniunt: junt fpiritus peccatorum , & pecorum, emunesaliz tationes procedunt viis fais, Spiritus Divinus eftillud bonum immo- & folvantur per dicta in principali folu- bile, cui Spiritus innitentes quiefcunt,-& tione. "Ple quiefcit primó : quia non peraliud, ». "Propter fe ipfum : quiefcit per fe : quia Infehabet unde quiefcat , utbonitatem propriam : quie(cir perfedlé : quia perfe- e continetur fib Primo : nam fecun- &um Phil. 5, Metaph, quod eft primó tale ct maxime tale : quiefcit proprie : quia BOR movetur rer accidens : quia ut pro- €. Metaph, Eomm. /4. ARTICVLVS IL ' | Vtrum Deus utatur aliquo. ? 8 Id eft utrü Deus referac aliquid in finem, vel ali- *i. Cui inhéreat amore non propter fe, fed propter aliud. TJ Lümo queritur de urentibus : & vi^ detur quodDeus nó matur aliquo * Qniá ; 48». Quia utum hisy per quia ai Beatirudinem iuva-. D.Aug.t.de pj : ut diciturin 1. de Dcétr, Chritt. Do &.Chrif (cd Deus per nüilla juvatvr;ergo &tc.Prae- terea : Vti efl veferre aliquid m finemz ut di- citur ro: de Írinit. fed refarre videtur importare difcurfumsDeus non diícurrit inintelligendo, ergo XC. ^ ^ ^ — à -^ In contrarium eft Magiflerin littera; Dub. ltera- aii dicir, qnód.fi Dcus non nteretur, nec i frueretur nobis, nó diligeret nos: fed no$ dilieit, & non fruitur, crgo utitur. -- -; VIteriüis videtur quód Beati non utan- tur : quia per utibilia confequimur fine; igitur fe habent quafi via ; -& finis fe ha- bet quafi terminus; fed adepto termino Vtrum beati utantur; X MIDETS 5. contrario nititur nobis propter Bonitaté propriam, & utilitatem noftram. Vtendo riobis Deus propter Donitatem fuam;tri- plex nobis confertur utilitas ; five boni- tas, ut Magifter tangit... Primó quantüim ad bona naturz, & quantüni ad hoc di- cit i Quia bonus eft; fuimus. 'Sccundó quan- tüniad opera mifcricordie, & quantüm 2d hoc dicit :-Noftri mrferetur, ut fe perf[va^ nur, Tertio quantüm ad opera lufütiz, & quantüm adhoc fübdit. :« Porro etia quia Iuftus efl, non impune mali. fimus. : óc i quantüm non impune mali funius,& per poramretrahimur, bonitatem vitz có» fequimur. Propter bonitatem. Dei pofsi- cefiat. via, ergo cüm freantur; non: utun- B dendom; quod fuit tertió di&tü;' utuntür tur. | "rr In contrarium eft : quia uti eft affume- re aliquid in facultatem voluntatis, fed maxime Beati hoc habebunt ::quia fecu dim bencplacitum voluntatis membra & potentia ànimz cis obedient , crgo utentur. ; RESOLVTIO ARTICVIL -. Deus utitur omnibus propter. bonitatem fuam cos anunicandas C? Viatores vebus utuntuy propter. | eam confequ.ndam..— - : je dicendum , quód uti eft atlumere aliquid in facultatem vo- luntatis, & hoc per relationem ad Bonis tatem Divinam, & dcbité : quia fi aliter fieret non effet ufus, fed abutüus: ut vult Avg. 83.quzft. q. 30. Aflumere aute ali- quid propter bonitatem poteft efle tripli- citer: vel propter Bonitatem Divinam . communicandani, vel propter eam con- fequendam, vel propter ipfam coníecus tam habendam, & pofsidendam. Primo modo utitur ipfe Deus omnibus ; qua fant propter Bonitatem fuam, non con- fequendam : quia eam habet, fed tribue- e Beáti :- namlicet ipfam. Bonitatem: Di- viram habeant,vtuntur tamen rebus re- ferétido easin Divitiam Bonitatem: nam '- fi rés aflumptasin facultatem. voluntatis — ad Divinam Bonitatem non referrent, à . fruitione ceflarent :& ideó hoc quod di- . CO propter, faltern. dicit. caufam 1in& qua non : nam fine tali relatione rerum af^ fumptarum in facultatem. voluntatis in fruitione durare non poflent : quia non - vterentur rebüs, ed abuterentur; & ftui- - tio fecum abuíum- non compaticur. Keípond. ad arg. ad primum dicendii, arguitur ; quod non vtitur Deus , vt Via- tores fed non quód nullo modo vtatur. Ad íecundü dicendum, quód ficut Deus cognofcendo fe, coguofcit omuia, &fine difcurfü:ita voledo Bonitàaté fuà vult alia, & (ine difcurfu : & quod dicitur, referre . dicit difcarfutm, non eft verum de necefz fitate:. quia fimul aliquid poteft ferri. in relatum, & in finem. | - Adillüd de Beatis dicendum ', quód illud vti eft Viatorum : unde bené -. quód sols , tio dub; adepto termino ceffat via: quiae(je in lateralis — termino: non compatitur fecum efle in vias fed (i compateretur, non effet ne- dam; quia eam omnibus largitur. Secun ceffe ceffare : & ideo vfusiftorum , qua do modo utuntur Viatores: nam utun-D non compatiuntur fecum fruitionem: & turrebus, ut Divinam Bonitatem con- fequantur. Et iflam differentiam inter ufum Viatorum, & ufum Divinum .tan- git Magifter in littera dicens, alle noft? miferctur, sit fe pevfruamur, igitur utitur no- bis, noftri miferendo, ut nobis fuam Bo- nitatem in fruitionem tribuat : & poflea fubdit, Nos "yero Drvicem noflri miferemur, ut illo fruamur : & ideó Viatores utuatur re- bus propter utilitatem propriam, & Bo- nitatem Divinam 5. Deusautem. modo vfus malorüm poenz , &talium cefià- birinPatria: non tamen vfus timpiici- tér 3 ficut ponitur exemplum : quía li- cet accidentia fint : via ad cognofcen- dam fübítantiam , quia conferunt mag- mam partem ad: cognofcendum qood -"quide(t: vt dicitur iu 1. de: Anim. - pon tamen: habita cognitione fübítantiz ceflat cognitio | accidentium, fed aug- "D'ic . mentatur.- . rom: io DY- | | | | DVBlfATIoNES | LTTTER ALES, - VPER: litteram primo quzritur :quia x. Dub. G dividit rem contra fignum. fed ip- fum fignunreft res , ut dicitur in littera. Item res eft communius quàm fignum; fed fpeciale non dividitur contra conumu ne, nec idem contra feipfum, ergo &c. Refpondeo dicendum, quód licet res ac« cepta large fit idem, quod fignum ; tamé fi contrahatur ad fignificádum folüm ea, quod fignüm.Vel poffumus dicere, quod non elt divi(io realis, fed ett divifio ratio- nis: & tunc non eft inconveniens idem efle rem; & fignum 'civerfis-rationibus. Prima tamen magis eftfecundürn inten- tionem Magiftri : quiaaliter determinat" derebus, aliterde fignis... 4 Itern dicit fe pris velle: determinare: de rebus, quàm de fignis. Sed contra;per fignum deyenimus in cogüitionem rerü, ergo tenet ordinem contrarium, Dicen-. dum,quód verum eflet;fi effent (igna illa-. rümrerüm, de quibus determinat, Vel poflumus dicere, quód non eft idem mo-' dus addifcendi rem, & tradendi doctrina. IOFTUnL.ssL05] que bevEFOER 1. Dub. ;» Dub. bilia & fruibilia, ergo utibilia tenent. lo- cam infimum; fed cüm virtutes inter uti- | bilia computentur,ergo virtutes funt bo- Nota quód nainfima, & minima: cuius contrarium: aliquid eft 3:.: (2*3 12v73 alii nr a deris , dicit Aug. quia dicit ea bona maxima, m Dicendum, quód comparatio Aug. ciun re perfe&tio- dicit : quód virtutes funt bona: maxima nü:ingenere etiam refpeQtu eorum , qua funt in nobis: e E & refpe&u bonorum proficientium nos, Wanoft*t. wel adminiculantium nobis, virtutes funt potitsime perfectiones. Vel poflumus di- cere, quód licet In genere perfedionum perfedtio fit nobilior perfedtibili , ut acci- - dens fübie&o : in genere entium eft mo-, dus converfüs:quia in genere entium fub-: iedtum eft magis ens, quàm accidens: Ti- cet magis ci non competat nomen perfe- &ionis : & ideó uno modo nos fumus fu- pra virtutes,& alio modo virtutes funt fu- Pra nos, Solvitur & aliter : quia refpedu TCOitudinis vitz eft. virtus maximum bo- num, potentia naturalis eft. medium, res alie funt minima : refpe&tu Beatitudinis; Beatificans eft fammum, participans Bea- titudinem eft medium, 'virtus, per quam. Pervenitur,eftminimum. ^-^ E. /£gid. Cil. fup, 1. dent. J3DV21A. IITT, 49. A Item diflinguit fruéns'& vitens à fraibi* *Ti3 & vtibili.,fed ipfam früens, & vtens;4 Dub. (ut homo) eítutibile; ergo male; Dicen- dum, quód sion eft diltin&àio fecundüm - rem , fed fecundüfm rationem. 5 ' ltem diffinituti per ufum dicens:Vz efe quod in w[ur "venerit. Sed. cüm. utrumque; Dub. dicat adum , & actus non notificetur per: adum,ergo &c. Dicendum, quódtotü . illud; quod in ufum venerit, ponitur pro: - ef . obie&to, five pro utibilis & ita notificatur quorumyufüs non eit in fignificando;tune. nec eftconimune ad fignum ,' nec idem. adus per abiedum, non pet adum. ; tein dat diverfas diftinitioncs de frui, s. Dub. . & uti : fed unius rei unIcum eft efle, ergo & uinadiffnido. Dicendum; quód fecü- düm unum modum una eft notificatio ei; fed fecandüni diverfos diverfa; (i dna" non contineat omnes modos : & ideo in. 8, Metaph, commendantür diffinitiones, qua» recipiebat Arittomenes, qua daban? r &uicione tur fecundim omnes catifas s. unde di&tzeouinque fit diffinitiones dantür diver(imode. Diffini- conderáda, tiones de frui fic differunt: nam in frui-que tangun- tione eft quinque confiderare, adtumyob- 577^ "TP lecum; finem, potentiam, & delectatio-nitione, nem, Quantüm ad prima tria, datur pri- a: Frui eff amore inberere; quantüm ad ac-. tum :.4l/cul. vel, quantüm. ad obiedum: vopter fe ip[aim,quantüm ad finém. Secun-- . ltem dicit nos effein medio inter uti-( da datür per potentiam, cüm dicitur Eg mir cognitis , in quibus voluntas Cc, "Tertia datur quantiim ad dele&ationem, fcilicct: Frui eft uti cum gaudio, Similiter ditingaun-: - tur diffinitiones deuti : nam prima diffi- riitio difijnit uti Viatorum : quia ipfi ut. tur , ut obtineant [Ee S AeE- et: fecunda fe extendit ad comprehenfores,- cüm dicittr: Vtimur eis , que ad illud veferi- mus C7c, Tertia fe extendit ad uti Divini & etiam ad fruitionem , cum dicitur : VE - eft affumere c. Dabo up dit TE - Item dicit: Tollerabilis fuftinemus pevezvi- nationem no[tvam :. quia in bac aita fruimur per 4. Dub. [peculum. Contra :. Spes que differtur affligit animam, Dicendum , quód ratione, qua non habemus complete Ive get afflieimur; ratione, quaaliquid deea. gus-. ..,. ian ; tollerabilius liemus. ces ei s c Item quia dicit:Deus bonus eft, fumus RU .. *1 Contra: Boct. inlib. de Hebdomadibusg Dub ^ — 5$ Jj vult, quód fi intelligerétur Deus, & not, * uid w intelligeretur bonus, etitia eflent, fed oon. — 2 ^ effent bora, ergo à Bonitate Divina eft bonitas in creaturis , & ab entitate entitas. Dicendum , quód Deus eft itt genere caufz formalis refpectu ente, - '*0: " &in genere catife finalis :: & in quántüm *- uc: PE L ; -- &ft caufa formalis omnium exemplaris per bonitatem eftcaufa bonorum; & per p.d- | chritadinem pülcbrorum : o& fecun dun idum modum loquimr Boer. inquantóm: ét cafa £ialis propter bonitatem fuam -fünt.omoia, & quantüm adhoc didum eit Quia bonas efe, fumus. T Dub vltima. | deer dicit s: quia inqaantüm fumus;bo ni famus,ergo.boni; & ensíunt fynony- DESTIN. DIST. X ,ma , quod non eft verum, Dicendum; quód hoc quo dico inquantum, dicitue propteruiitatem rei, non propter uoitzs tei rationis: quia per camdem rem ha- bemus cffe, & bonum cffe,ilio;S: alio mo- do : vel fecundüm: quod. aliqui dicunt; hoc:didum e(t propter convertibilitatem fuppofitorü: quia bonum, & ens conver tunturinfüppofitis (20050707 0. DE MYSTE AIO TRI N1T ATIS jET UCGÓANITATIS. TS DW. dam univerfalicate terigit.om m | nium quatuor librorum mate- U ram, hic incipitexequi fecü- DP, C3 suiaat de rebus , fecunda. de fignis, $ bus fruendum eft, , ut tres Perfonz. :; quedam, ibus utendum eft , ut creature : quedam au- tem, que fruuntur &cutuntur , ut Deus homo, & quelibet rationalis, : vel intelle&ualis creatu- sa; Et ideà prim3 determinat de fruibilibus; utin. 4^ düm ordinem pretaxatum,Et -. dieiditur prefens opus in par-: .;tes duas: quia primà deter-. : 4 4 **92 x. l e * : Secunda ibi. An principio quarti : Sgmaritantis enim. Prima pars dividitur in tres partes : quia res üt habitum eft. seriplicirer dividuntur: quia quzdam funt; qui- 34 ne DOSTOVAM. Magifker in quà- JB modeftum quantàm ad fuperftitionem rationum quia in talibus valde periculofà erratur. . Deinde €!m dicit :. Proinde. omnis, Oftendit auditorem Bu-. ius fcientizs i comparatione ad alios debere effe humilem, non fuperbum : quia humiliser dcbet querere , tibi dubitat, nec verecundari difcere. 4. Tunc fequitur illa vars : Omnes. autem, la qua tangit ea, que in: hoc primo determinare debet, 8c tria facit: primó innuit ea, fecund5 dat mo- dum procedendi in Sacra Pagina. "Tertio fecun- diri nodum procedendi datamexequitur. | Se- cunda ibi : : ceres. "Tertia ibi. 1 propenamus. E25. de quibus vult tra&are in hoc primo; ad quatuor reducuntur, ad effentiz unitatem, ad Perfonarü' diftin&tionem , ad durationis eternitatem, & ad. Mlaieftatis zqualitatem 5 d'rratioriis tamen eter-: primo libro : fecund de utibilibus , ut de. crea: nitas füb- qualitate comprehenditur, Nam ex eo turis , & hoc in fecundo : tertià de fruentibus, & utentibus 5 & hoc de tertio libro: Determina- vürz enim ibi de Deo separante' 5 five de Verbo ncarnato , & homine reparato; quo omnes Deus & homo fruuntur , & uzuntur.. Secunda pars in- cipit ibi in principio fecundi: Creatiemem: verum. Secunda ibi in principio tertij : Ciz erzo venir. Pri- mus liber diuiditur in duas partes : quia primà determinat de fruibilibus,ut de Deo trino & uno: fscund3 continuat fe ad fecundum librum. Secá- da ibi circa inem primi : 4 44 Myflerium Divme cc. Circa primum duo facirz primà enim often- di: , qualis debeat effe auditor háius fcientiz : fe: cund angit ea; qu» determinare vulc in hoc pr molibroibi: O/máes aMfera.Cathelici,. Aaditor huius fae nundus : fecundó in comparatione ad fcientiam iftam débet effe àttentus,: modeftus, Sc timidus: tertió in comparaziene ad alios. fcientes non. des bet effe litigiofus ; 8 difzolus , fed concordati- sus, & contormativus : fecunda ibi: zz icr. ertia lbi: Premide omis. Dicit ergo quàd Auditor hs (cieutle in. tanta re; ficut'eftunitas eífen- & "Trinitas Perfonarum; debet effe: purga- tiffimus mente: quia purgatus debet effe in vicá- jf rrores Gentilium , purgatior. in fufcipiendo Veritatem Fidei, purgatifsimus in habendo nito- teri confcientie;- 51019 2160 101517 :5 'Panc fequitur illa pars : Dez ieitur, Ia qua dicit auditore m huius fcientie debere A effe. atten- umin audiendo fcilicec di&a San&orum, timi, dum quantün ad involitionem errorum , fed "T x que Filius eft Cozternus Patri j. ei equalis exi- it. Item «qualitas in eterni ate intelligizur: na ex eo, quàd Filius eft equalis Patri ; ei Costers nusexi(tit, Ideo de tribus di&torum quatuor mé- tionerafacit, X pátet.... 5. ERA . "Tunc fequitur illa pars t: ceterie. Yn. qua. dat rnodum, fecundim quem debet procedere Theo- logie Do&or i- quia primó per au&oritatem, fe- cundó per rationem , quo probat per Aug. & patet. Deinde cüm dicit. 1. prepozazzis-. Exequitur fecundim pretaxatüm modum; primó per au- &oritatem, fecundà per racjioriem. Secunda ibi? "Apc]tolus namque, Yn principio diftin&ionis tertia, Circa primum duo facit; prim oftezdit choc per: auctoritates veteris cetamenti, fecundà per au- im tria debet habere : prim in fe debet effe) Goritates novi, Secunda ibi: Nene poft tefiomsen- ta, Circa primum duo facit : primà fa. Kit: quod di&um eft: fecundo fpecialiter addu- "cit au&oritate: de Spiritu San&to Jbi.: De Spirina Sancio, Circa primum tria facit i, nam ut .di&unt eft, ez, quz determinantur in 1; lib. ad quaruor reducuntur, fcilicet; ad unitatem effentie, diftin &ionem Perfonarüm , zqualitatem; Sc eteruita- tem ; & tertiura, reducitur ad. quartum : quia aequalitas ad eternitatem;vel econverfo : & ideà tria facit: prim3.enim determinat de unitate ef- fentie , fecunda, füperadditur perfonarum di- fün&io , tertio anne&it durationis zternitatems iiqua squalitàs contitietür , fecunda ibi: Perez xav. "lertiaibi: libi etia; ciu[Jem. Prima pars patet, Secunda vars;: Perfanauua quoqoe, Dividi- turiuduas: quia X.probathocper Aug. expo- nenteng EE - m QVAZST. 1 ART. l SER didi NIS P fitntera ilo e to teltent tFaciamus beninem €t, : Tunc fequiturilla pars s 42; eriam, 16 qua anne- C ripas ARSTTC VIVIS d, (cb | qq HT HDTHEAS AU fit dare pluves Deos? 2 ii Lu -^ fura. I - tpet Hilarium; & duo facit: quia primó facit quod , di&um eft... 2. quia quodam modo digrefsionem -- étoritates € fünilitdinem ndfis am, oftenditur unitas na- Sécund8 Ibi: Filarids; Mlanifeftat hoc idem Er d fecerat, revertitur ad propofitum adducendo au- 'oritates probantes unitatem effentie , S 'Trini- *tatem Perfonarum. 2. Ibi : Nenc ad propofitum. Cir- . ca primum tria facit. 1, adducit unam expofitio- nem eius: Quia ex hoc ; quod dicit: Facizmus zd . imaginetn &c. Oftenditur unitas & diftin&io : wni- tas eX.e0, quód tres Perfone inDivinis funt fimi- les: diftin&jo: quia imago 5 & fimilitudo exclu dit folitudinern. z. 1b] : Itm idem exponit. Alio mo- do per« facias , intelligitur diftin&io : ex eo; qued fubdit .pofiram; intelligitur. unitas. Tertià B unitatem effzntia- , 4: Nam perhocs quod dicit 2 Faeismws, intelligitirA &it durationis aternitatem : & duo facit, pri-- .. pluralitas perfonarum s, eüm dicitur. z 44 jmari- .mó anneGit durationis eteznitatemn addendo mul tas auctoritates, que pratendunt unitatem effen tie, X Trinitatem Perfonarum. Secündó ne áli- 2 crederet propter eternitatem ; quam habet ilius cüm Patre , ne ei competeret generatio temporalis ; oftendit ei utramque generationem competere, ibi: Micheas quoque Propeta. — 50- Tunc fequiturilla pars: De Sprite Sano, in ju2 de Spiritu San&o: fpecialiter adducuntur au- oritates, & patet. "Tunc fequitur illa pars: Nene P*f: , inqua probat predi&a per au&oritates no- viter: & tria facit , prim probat unitatem cífen tiz, & Trinitatem Perfonarum fimul, fecundo anne&it durationis eternitatem; tertio excufat fe à fufficienti aignatione au&oritstum dicentium & "Irinitatem Perfonarum, ibi: In bis verbis omnibis.. Concludit quod fignifi- 'quiaferé omnesfylIabz noviTeftamenti hoc pro- cant omina numeralia in Divinis : quia remo- C n d. € - . v x wi -tge ad ihi "tionem , non pefitionem; Deinde càm dict: Nwe — Tertiaibi: bant ; & indicant. Secunda ibi : Ipfe etiam mizio. Sed qnia finzula,& patent particule. Et c 82 propofitum. Redit ad oftendendum unitatem eí- | in hoc terminatur fententia le&ionis 38€ dif6n. "fentie., & "Trinitatem Perfonarum , S& patet, ionis. |... | rrí5i La MORWIDEEOE IIR MID ORG E IETRKUDK HIE IRR Mi gOcioiciomctoxtoxcioxdorcioxeioKogeiogio« DESEAN ple o rne DE VNITATE DIVIN/£ ESSENTIA, SIC quaeruntur duo : primió 2] de unitate eflentix : fe- j, cüdo de diftin&ionePer- BÉ lonarüm; qux duo Ma- se») ster probat in littera. - Circaprimum queruntür tria: primó an Deusfit unus in effentia? Secundó uttum in efféntia ipfius fit plura- litas atttibutorum ? Tertio utrum illisat- . "tributis refpondeat aliquid ia re? Et circa .hot tria quarentur primo utrum plurali- fati; attributorum refpondeat aliquid in 16? Secundó utrüim id correfpondens fit bi: fundamentum proximum, vel remotüm? ' 95 CfU6 de órigiae talis pluralitatis: - ^ri uhlu EOM verlo pene E Mir D Tb 26 TORRE TOI ER DE VOPRNOTRIOTRIIOR VOTRTRHOOR TR SION WORK c; 9mni genere eft reperire unum per. effe tiam, & multa per participationem: quia femper participatum prafupponit fimpli- citer 5 ied nos videmus divería genera perfecionum, utpulchritudinem, & fà- pientiam, & huiufmodi , ergo erit dare divérfa talia per effentiam, fed otne rale habet rationem Det ; üt Procitis probst, ergó fecundüm diverfa genera entinrreft - dare diveríos ordines Deorum. Pratereà: quantó aliquid cít tiágis formale ; tato - magis multiplicatur: videmus enim 186; qui eft formalior elementis effe in maiori quantitate , quàm aliquod. lementum: & corpora Supercoele(tia füa magnitudine excellit fingula corpora:& Cocleites men- tes fecandüm pluralitate (imgula "excellere dicuntur, fecundüm tllud 14. de Anoel. Hicrar. Multe enim fuit Beats militis [ue Div, Dione . smndalium -intelle£tuum ^n firmam , €9*cosr2— 2 tatam fuperantes matevialium fecundum ut su" - 7. mevorum commerfurationem: Cim ieit&rDeus fit maxime formalis, plüres erunt Dij; dod S or omnia entia. Pretereà : dicitur in lib: dépe Ge generatione, quód idem manes idem fem ce rand UHiRoc pomis gueto io 200071 perfaeitidem, ereo diveritas catifatorü |D' primum fic proceditur. Videtur arguit diverfitatem in cáüfa , fed diverfa À, quód fit dare pluresDeos: namiji funt caufara, — Dij&qui —— D. Them: p, q. x. ait. 316! AU Henz in fum. art, $6. sip de E00 13407 Aid. in qnáfr, de effe € effentia q.1« 635, € ettam m 1» (eit. dif. Ye p.X. q-2. art. 3. Mrgen- A. finas, "T. f. d. 1. 4. 1. Greg. diri. 1. d. dift. 2. 3. X Aljonf, Tol. 1. f. d, 1 qx. Gerard. x. f di 3.4. 1- C Loo). de Viterbio ia quaft. de pradicaim. Di- IBI a iUd .Si35ql " 2 «DIST, "bus caufantur, Pratereà : chm amiver- fura fit pecfeclil simum, ;principia'mniverli ^ pohenda Aunt: fécandüm/ optimüm mo: dum; (ed. plura'boaa! paacioribus Bouls q multa geacribus, ples de boairare contineat : debemus igi- rur ponere. plures Deos priacipta:univer- fi, üt imeis refervetur magis ratio boni- xxA méescecp ürtw! Bibel s3: 2f E: Ju tontrarium, eft ; quia fi ponuntur, mulu Di), aut fuat eiufdem natu ;: aut noni ;Sizon fanteiufdem natuta tunc Na fiin Deo EUR D CRENAT DR E ett: nam ille » non effec idé Q1 €t ? )eus, haDebIE Divinam naturatns. effe &natura alius,qui haber aliam naturam; non hábe- 1 cie s. qux funt multa fpeclebus,. funt unü tudo partici cent pecu à; pat uno ^genere:.qua faüt multa procefsionibilS, no. ccorra- iuntunmum principio :"/hoc eftiique funt rià ef: qui& — multitude ^. fübt unum abalogiá:di- gts devendet ab untur eoim diver(a.genere cfle diverfa procetsionibus:: quiadecundüm quod va- Nam in genere colorum ett proceffus ab imm albo in nistum ; non- autern-ab.ajbo, ia c^ den efe dulce; fedab ámaro ; ftatim eni En rr coq u/ce; f maro ; ftatim eins; cüm qopcder; fed variatur genus, váriaattir procefiiónes,& ben ecotra téfimirit, Quas aüter funr unum afialogia, ri? poteft - dicuntur unum priücipio : quia fecundu *^^ Dhilof.: 4; Metaph; cáp; 2. Vnita$ analo* ei bit.Divinam natrràátii, fed quod-uon fia- $i eft unitás attributions : nam omnia; quodnatura ber pyram naturanr non ett Deus;ereo B qui dicuntur fecandum analogiam, attri illainon € et visit Io iAA ^ - :2I ADIIT J$-5215IK Te35 Deus: quia Qt ponitur Deus non eft Deus. Siaütem poffet ma- habent eamdem naturam :- cümiciu Deo lior cogitarijdem (fit aatura,& cffe; tunc habebunt effe 12. Mersph, unus Deus, Probare antem hoc per aucto & à Me A. getto ' — "as d "uz " 400 rere los Inrerm a A YIOSIHT fil IR(T1101 112 1 Tit S RESOL TIO. : -f121ít 2z5iv Ux x3 i30 4102 cir (0n ap " Efpondeo dicendum... quod f rep Fi (bile aliqua el saded div era. quód. in. nis multitud particip t aliqualiter, uno ?. Ex RE ry : k liii JA ÁREA LARA CLE ':Dion.de Di- S6 IggoR Duy ame m ibidem; qua funt Ratio qnare emis muli que fant: multa: nomero, (unt anum fpe » * tvet,r9 A "nihil ett eorum quarfuát ; quod hon par- buuntur alicui uni; quod eft caufa & prin cipium: -quarealiafunt talia. Efle igitur divétid procefsionibus, & un&m princi pio eft efle diverfa genere , & unum ana- , logia.: .& quia nibil. eft ia. entibus, quod hon participet unitatem aliquo dictorum - modorum, concludit ibidem-Diop;quod ; participet.fecundüm aliquid uno : fi igi- - tur eft dare multos Deos , illa Deorum litis Dijs N EM 2 Y eniés, » S Trin. cap. 3. dicens 1, Quid p lora, se plura per fe ex:iítes debis: cümigitur.Deus. on firparticula-.— , tum bonum, non erit bonum in fubie- Eos. CR - *» Nec fát unu & nec.de; potentias: tt dici. Comm. 12. rus, .unitete, ut à. — ned bs principio, && - riautur Senera , "*variadtur procetsiónes. noniecontr& | rw immó null. | QVJEST. .L, ART. I. $2. É "Metaph. comm. 39. No3 igitar illi Dij , per effentiam tale, & eft parsm:& fic bo- E erunt ficmulta, —^— 75 "5m, & easdicanturanalogice deCrea-;.. vu e .^ "Tertio noa poffumus dicere,quód (int tore X crcatura. Sccundüm primum ana cfi: fed Nec funt plu. plura fpecie, & unum gencre : quiaom- -dogie modum dicti Dij nnifi non pote- quod ettri- r2 fpecie, & nia talia per differentiam additam generi rant : quiatunc utrumque effet corpus, buitur dimi- diftinguuntur s figitur reperiretur ineis & ita neutcum Deus, Nec iuxta fecuadii: noté partici- n : TE e EC HL. Pis dd c pat, &per de fum quilibe: talis multitudo, quilibet eorum eflet.có- quia utrumque eorum haberet materia, OSEE efferex gene pofitusex genere & dificrentia. Vbicun- vel materiale , & ita non eflet aQus pu naturá analo re & difieré- que autem reperitur compofitio generis, rus, & per confequens ncc Deus, INec 85 ergo vel SCC Rasendseumgeneünsmrabo, terompdó: qiatunc ile quier po Domi E quod eft potentiae, &« differentia ab eo, -effentiam perfectus, poflet efl& Deus; fed «n una illo | uod eft aduale, ut poteit haberi ex 7. ille, qui eft per participationem, Deus cí- rum non T- Metaph. - ' I Vbi di et ed ww a i. MÀ I EY Ds : (íc comm. 4;. Metaph. Vbi dicitur : quod.genus nec fenon poflet : nonigitareít dare plures cct. eítpotentiapüra, neceitaQuspurusfed Deos. ^. | | : —— unitas generis. 5s. «o pofuit , & Proclus :unde fapientia per 7... * (JT 111 82610 $8 analogie... venerabile: ;:&c cOrrüptibile:'& fecun- c^ Ad tertium: dicendim; quód diverfi- pore:pamicorpusnoneftpropribgemis litas fecandüm rationem ih Deoaliquo — - 7 pe ..; füüm materiale, ut-diciturinlib.decau- duntplura, frilla plura confequuntur tO^ (uralibus,nó sliced A fis ; & fic fpiritus «& corpus -analogantur tam perfectionem agetis; Videmus enim auté per inte rur- enalog;. 1 fubftantia, Tertas modus habetur ex diver(as fpecies generabilinm; & corrüp- ^" 1 oppo c? de aliqui: €o quód unum ett per participationem tibilium caufari à fole quia deficiubt. à ,, — yel effe * Br «iem agente per iatelletum : quia poté- ^tie rationalesfüntad cppofita .: -& quia - Deus habet in fe pluralitatem idearumy;eft -€iiam agens per inteliedum, .deficiunt à gérícctione fua res, poterit diuerfas -res producere. -. -iecios di ^ «Adiquartum dicendum, quód plures R»tio Da. maíc. quod eft unus )Dij non funt plura bona, quà unus Deus Et ratio eft: quia quidquid Bonitatis ha- bet unus , habet & alius, & eafdem boni- tates : quia fi nons ille, cui deficeret aji- "qua bonitas, non eflet Deus, Vnde ifta cít una ratio , per quam probat Damafc. unum efle plures Dij;qui ponuntur, vel differunt vel non? Si non differunt? Sunt unusDeus, Deus tanti, Si. differunt ? Tunc aliquam perfeciio- Dens, Damafc.ltb. 3. C8p. 14, ' tereà: f(ecundüm Damafc; 'nem habet unus , quam non habet alius; &ille , cui deficit illa perfectio , non eft ARTICVLVS II. od Vtrum Dco conveniat pluralitas attvibutorum? XD. Thom. cont, zen. cap. 35. Gevard, Senen[. in x. dift. 2. q. 1. Zhrg. in 3. f d. 6. q. 1. art, 2. "Alf. Tol, din. 1. d. 8. q. 1. art,2. Greg. Atim, in 1. d. 8.4. X. art. 1 Franc. d Chrifto, in 1. d. 1. q.3./Gavard, :4- 1. de Atirib.art.1. eie (C Ecundó quaritur : utrum Deo con- S veniat pluralitas attributorum ? Et "videtur quód non : quia càim Dens fit fumme unus , & omnis pluralitas unitati Tcpugnet ; nulla pluralitas debet ci attri- "bui, fed' pluralitas attributorum eft ali- qua pluralitas,ergo &c. Prztereà : huiuf- modi attributa habét rationé perfectionis fed perfectiones nó ponimus;nifi in per» fc&tibiliyperfe&tibile auté eft in potétia adi perfedioné,Deus auté e(t a&tus purus,cui non admifcetur potentia; ergo &c. Pre aionis, fedin Deo non c(t diverfitas na ture; ergo nec actionis: effer autem plu- ralitas actionisfi poneretur pluralitas at- tributorum:quia cuilibet attributo cópc- teret actio fva, vel eflet oziofi um;ergo &c. . Incontratium ; quia Aug. de Trin. lib. 6. cap. 7. ait- : Quod Deus multipliciter «. gRidem dicitur s; quia dicitur: Mastus bonus, fapiens, Beatisy verus, C quid quid aliud, (ci- licet perfe Bighis; quid quid altua, AC Non in digne dict. videtur; fed hac fane plura. attributa; -éreo plura TCperire magis ,'& «c Quiód perfe&io Divina à nobis maxime lib..cap.r4. tus. Dicitur fecundó. creatura. perfecta; Diverfitas actionis indicat diverütatem — ex eo quód attingit ad propriam. fpc Reture , & diverfitas naturz diverfitatemD unde dicitur 7, | 1e fimpliciter: fe nüs potens :'& magis, & minüslapiens: €rgo reperitur fimpliciter pliciter fapiens, ergo &c, 124p Maus 4jüod ab eodemzgerté ratvraliter non ^progrediuntur plura 5 non tamen ab eo-* attributaDéo convéniuntAratüreà : fe- cundüm Phil, 4. Metáp t-ubicnmque eft rins , ibi cft repari- À d ponitür magis, & mie: potens,& Íun- RESOLVTIO. p Plvalitas attviburorem Deo. ex porfecltore. fia cómvenit, » |o dicendum, quód plurafi- X. tasattributorum Deo. competit. Hoc autem eft inveftigare cx eius perfe- Deum 7.]ib. cap. s, QuiailliB &ione : nam ex co quód Deus eftperfe- —... 4 &ifsimus , perfediones omnium. gerierü congregantur in eo : propter hoc deDco L Gicitur 5. Metaph. quód aliquid c(t pex« 5.Nictá.cs fectum univerfaliter, in quo fant perfc- €iones in unoquoque genere , & quód "nihil eft extra illam : quafi dicere: : quod non eftaliqua perfectio in aliquo genere, que non contineatur in perfectione pri- mi principij:& quia huiufmodi perfectio- nes attributa funt , oportet nos ponere -: pluralitatem attributorum inDeo ex per- fcdione fua, Nnisb udo - Etuthoc magis pateat .: fciendum; fecüidüm remotionem coguofcitur: quia ut dicitur z, de Ang. Hierarc. Cognofce- 1€ per negationem cft id; quod eít poté- Dd tiusin natura Divina, Santautem triain ^^ ^^! / creaturis , que perfectionem iadicát. per quorum remotionem habetur Divina . | perfe&iio. Primum eft : quia creatura nó ;. Phy ^ e(tinfinita: & ex hoc quamdam perfe- comm, 442 €lionem contrahit : nam fecundüm Phi- Mem - lof. 3. Phyfic. Infinitum non. habet yas i5. fumitur tionem perfedi, nec totius : Deus autem perfectio cx hoc eít perfe&ifsimus :. quia e infinis creatur & va. Dei. 1.crca- türaeít pc^- * Phyf. comm. 18. Quod ais:3 C1€: fe&a quia fi- | qu ubamquodque perfe&um eft; cüm attin etihzie gn: | git propriz virtuti : & in 2. Phy(.comns, P'spsgert Hab M RO E dicitur aliquid ?: q2:2 intef 23. Habetur :: quód non: icitur. aliquid efle tale, five habere. perfectionem tala, donec habcat fpeciem illius. Deus adtepi tur. — Perfe- modo contrario dicitur efle perfeQus; ep.8io Divina quód ad. nullam determinatur ipecient, Pr ron span neque genus, Tertio modo accipitur peraicssg ai fe&tum in creáturis ex eo quod: quodii- la fpecie con bet creatum intra propria Principia, co3- tst nee tinetur ; unde Gifünitio dicitar perfeqa, etrenias? . , : y Q Jcirar perfec 3s éótcnta tef" Quando minos. Propria priu cipia cotinc* 3 QVESP. L-AKT- VET. "fbfyihehti £e zenerztmendacium, fic Xicficientium non GE fnendaciuim. | *JJKelp. ad dep. Ad primum dicendum, Cosi eis. aüidsintelleéms non deficeret à Del cog Talitivs at-iOne, niii Divisa efiendia intellectum tribotonü. Jofirum jupcraret ; & ideo uttumque et in caufa; quia Tlafepcrat, & quia ilie deficit. Ad fecundam dicendum, quod non oportet attribata difierre reatiter ad hóc, quódiita pluralitas habeateffe , fed füfüci: rem ipfam cfle tant excelleotiz, q:edabintel'e&u noftro coriprchendi non poffit : ut eam pluribus nomiaibus: nóminet, ^^". "s VIRI SURE UOKIODOR D QV.£STIO Ji. De difiisliose DivisanmPer [marum,. . Q6 OSTEA queritur de plu. Y^. ritate füppoGitorum, Et. M circa hoc quzruntur. - duo. Prinió : vtrum fer "vata unitate naturz Di« 'vins pofsit ibi efle plura - 705 057 Jitas tappotitorum ? Ses €undó : utrum illa plura fuppofitorum differantre, vclratione folüm? — DÀ ARTICVLVS 1. zi Virum Diviae nifurg wiitate- fervata pofsit ibi effe pluralitas fippofitorim? D. Th, 1, p. q. 30. art. 1. Iacob. de Vitab, in pradi, Div. q. 4. Mr. in 1, d. 1.4. 1, art. 4. Mlfonf. Tolet, d. 3. art, 1. & 1. concl, 3, Gérard, Senenf. CUmi.deleq.$e s s "Seb 1 - w—€— (oe primum fic proceditur. V idetur etogercga- LX quod in naturaDivina no fint plu- tü ex naru- ra'füppo(ita : quia ficit Deus eit íumm& eus ui (fiplex, ita eft fumme ufus: fed non sd à «. petis in Deo aliquid ; quod deroget entia, fc:li- Sein t,mo- n&té pluralitate: quía derogaret fue ani- per LOW tati Pratereà: omuis tiátura , cui reíf- natura et j4 PORdet multitido- füppofitorum, vide- Per quod res&mf* é(le natura ia materia recepta ; & eoo ibilis le A noel, quia carent materia, quot "€ s citicet fut fappofita Angelorum , tot funt na- ji" 1. modo 2 - dicendi j,, I * angelics & fpecies ipforum : igitur fe: ur dij, CU Deus non (olàmi carcat materia;fed Eg peri, etíara materiali; nulJomodo poterit ibí Py —— effe (uppoliforum yluralitas. Praterex: Bola cognitio incipir àfenfü ; fedin C dt featibiibus Gc fe habet , quód cum mclz tipicaotur fuppofita , plurificantut nature: fed , ut probatum cft, ratura Divina nullo modo mvitiplicatur, ergo: cius (uppofita nou multiplicabüntur, — . In contrarium eft : quia bonum eit diffativum fui, ergo maxime bogm eft inaxime diffafivum, fed maxima difiufio non poteft efle ii re creata. reltnquicur igitur e(le plures perfonas Divinas, Prz- tercà ; nullius fine focio iucunda eft pof- fefsio: Boetius : non eflet ibi fumma. iu- cundiras, nili ibi eflet difiindio perfonas ?ü — RESOLVTIO. Servat unitate effentia, pluralitas Pevfonarum vatione natuvali probari nequit, potefl tamen con- '.A Diftam quziioné dicendum, quód tota eius difficultas eítin videndo quomodó plurificantur fuppofita., &c non numeratur natura, Propter hoc no- tandum. , quod qualibet natura imme- diat& refpicit pluralitatem fuppofitorü; ficut elt natura fpeciei, que de (e diver- fitátem non habet : quia quacumque dif- ferentia data diverüficatur fpecies, ficut d verfificatur numerus per addictionem, vel perremotionem unitatis : Am for- 8. meteph. nie (unt; ficut nmeri, at (cribitue 8. Me- com. 10. taph. & ideo omnibus hominibus com- petit una.patura per fe loquendo : nám ut fcribitur 7. Metaph. forma: non divi- 7. metaph. ditur,. Vérum eit. per fes per accidens *9z- 7*9 támen accidit fibidivifio: utcüm reci- —— pitur in diverfis füppofitis; vel in diverfis matetijs, igitur ciim habitam fit. , quod forma defe non dividitur , fed. per ac* cadena. uve 1s MR Reftat videre , qua. fit caufa : quare - per accidens multiplicatur, Propter hoc advertendim, qnod in omnibus naturis cfcatis effe differt à natura : & ideó di» fii finiplicitati,ergo nec debemus ei po-D cir Phil, in 34 de Anim. Non eff idem mág- *- de am niit udo, €? magnitudinis effe, eo 4qua KE 4que com.là- effe: quód Gi ibi effe intelligatur pro quid» — ditate, nihilominus habetur intentum: quia ex eadem radice procedit, quód res ion fit idem cum fua quidditate:& quód ineaefle differatà natura, Ex hac auté differentia fequitur , quod efle , quod Durs ns gnata non fit eiie faum,íed fit efle, qnod in tuppofito acquirit: unde . (i intellige eror abütada à fappofito;iam - rion competeret ei tale cffe.: &. ide *' ter-canitir ex. DÜDISM iICóm.7. mt- Gáimin. ait 7. Mcraph; cómm. contra fa. com. T0; * £ontra Plat. plaz. qui ponebat quiddizates rerum ab- ftractas dicés, quod tequitur fecunaü ip- fum Plat. quód quadam entia non funt entia, fcilicez, Quidditates (epsrate;& füb- - dircenfam : Quoniam qui dártates verum tion fia entes, mifi per. elfe avum babestien- quid- dérátes ; & ita patet. qaod cffe, qued reí- D à cojdet quiddicari, cft efle füuppofiti, & ef Cuc* L »Xomo cit hid quod ia fwppolito acquizit igituríecun- -kome: quiadümm-aliud , & lind iuppofitum, natura cz, eit, qd- habébic aliud aliad cfle : & quia nu- TAN m maeratur ipfum effz , oporret quód nu- itum natu- ; " AME : rzeft unum DIPTCUIT natura , qua acquirit tale effe. sa fuppo- Et ideo ulteriüs fequitur quód fuppofi- à 4I, X oM y c E mo: -quia naturà non eft fauni efíé; fed effe, quod habet natura, eit cfie,quod acquirit 10. fuppofito. Exifto primo fe- quitur fecundum ., fcilicet quia efie et ipüus'füuppofiti , & per«quod differunt fagpofita, fequitur quód iptum cfle pluiz- ficetur períe in fuppofitis eiufdem fpe- cici plurificatis, Ex illo fecundo fequitur tertium : ut quia cffein eis plucificatut. per fe;quód natura plarificetur ex confe* quenti, Ex ifto 5. fequitur quartum :quia ex quo effe , & natura. non plurificantur uniformiter, nec funt ide, fequitur quod quodlibet fuppofitum creatum fit^ unuim: unitate addita, Nam ut fcribitur in 4. feum unita turn ipfam fit'unum üinitate addita : ita B Metaph. Per idem babet aliquid effe, C* umm tendis. qud Sortes non eft eodem homoj& hic. homo : quia effe faum actuale: cft aliud Anaturafui, pcr quam cft homo : fed éiavconfideratur homo, qui eftin fap- - potitis humanis prater efle a&uale; & cO. fideratur fecundüm efie natura fuzz,om- nia (üppofita humana. funt unus homo, & ideo dicebat Porphyr.quód participa- sone fpeciei plures homines funt tinus. ' homo.Si ergo plurificatur natura huma-. ' fia; hoc eft fecandüm effe , quod habet ' $n fappofitis, ergo fi eflet in homine idé cfle a&uale, & efle naturx , & peridem dos 5 eflétaliquis homo & hic homo: non dif- 25 * ferret. confiderare naturam humanam, & in abftradtione,& fecundüm effe quod 1 haber in fuppotitis, Hac ergo. hypothefi 2 cé. Sicut participatione fpeciei omnes ** ^!" homites funt anus hemo, ita fecundüm. realem exiftentiam in omnibus fuppoti- exemplum gie: humanis effetuna natura non. nume- sümede miS eg &cquia licet "aliud fit magtiitudo, -teria,quae de^ «vis TIS te iie. "fe indiifibi-& niagnitudinis effej c aqua & aqua ef- ^'ilis,propterfe : non tamen eft ficin omnibus , ut fubfittentia er depy fequitur, Immó eft. devenire ad "£amen quán- ^ citati mulci- aliquam naturam; que non differret ab plicatur in Roe ficat eft natura. ger ; huiuf- ars: iii 3modiautem eft efle fuum, & non acqui- goatara ProP-rit efle; ex eo qu, et eie Kcideo quodlibet fuppotum Divinum eo- aei St dem e(t Deus , quo bic Deus ; & ideo alia; & alia. non folüm fecundüm rationem füppofi- . . ta Divina funt unus Deus, fed etiam fe- 'candum rei veritatem , & a&ualem exif- tentiam eft una natura non numerata in oimüibusfüppofitis Divinis. £o :.""Secumditm hoc pofímus dicere, quód . Sin füppotitoxcreato ; propter hoc, quod .5n'eo differt effe -à natura, funt ibi quaa Xuor , qua fe habent per- czdinem, Pris à "isse - , . Primó enim : quia gatura Divina eft ip- effe, €rgo quot modis competit alicui cf-: fe, tot modiscompetit ei, quod (it uni: & quia in quolibet füppofito creato efle actuale non eft idem quod effe. eflentiz," fequitur quód unitas ; quam dat ci eflc a&tuale, fit unitas füper addita: & ideó quodlibet fuppofitum creatium eft unum. unitate addita, ; I(tis autem quatuor, quz funt in fupe — 4, meras pofito creato, modo contrario refponscont.3- . dent alia quatuor in füppofito Divino, '?** qued ; Ey PP adssaturaD in . fum effe, fequitur contra primum, udi. Dind | natura Divina non acquirat cfle in fuppocontrario | fito , fed ipfa fit fuum efle, Et quia natu- modo b«PPE ra non multiplicatur per fe, fequitur cO- 0, o6ro, 86. trarium fecundi : quód necefle Divinuninstura hu- per fe plurificatur, cüm cfle fit ide, quod mana. natura, Et quia efle. non plurificatur ibi per fe , ex hoc fequitür contrarium ter- tij, quód natura non plurificetur ex con- fequenti, Ex his etiam habemus contra- rium quarti, quód fuppofitum Div.num fon fit unum unitaté addita: quia effe e actuale ibi cft indifferens ab cfle effentiz, à Ideó adeó eft perfona fimplex, ut efíea- tía;Et propter hoc apparet SACR UR AES - Comm. crediditenim, quód femper ad. Comm.:z: dia füppofito eft. -EtD plurificationem füppofitorum fequeretur meta. com numeratiofubftantiz , velnaturz : &?? ) extimavit , quód fi eflent plura (uppofi- de tain Divinis, quód fübflantia, vel natu- rà effer numerata ineis. Etex hoc ar- guebat, quód Deus effet unus unitate ad- dita : unde 12 ; Metaph. ait : Vaus ef? Deus fépiens, 7n qHO proprie ejt fcientia, Qo yita, Et E ex hoc putaverit antiqui Trinitatem effe inDea ? in fubftantia , c. voluerunt. evadere per. oc, e dicere : a Tyinus, C2 usus, Deus» Be[civeyups evadere, quia cim jii dit]a fuerit namevás t-— X x i lr. "NS - eft, füfficientes rátiones haberi non pol- QUVEST, If, m evit üntim ber mam in- hier t, Cone Eat T | tentiyem additam enngregeto, Deceptio fua manifefte patet; Dam en co» mus Trinitatem in Divinus, Ion oportet fubftantid nur 1 merari;nifi acciperetur füb- ftantia pro hypoftafi ; &quia ibi fübítatia nó numeratur, Deus unus non eft per uni tatem additam: & ex hoc poffümus vita- rc omnes obie&tiones, Adducere autem rationes ad probandui pluritatem elt derifio : cüm omnes deficiant , & per- fuafiones nt: proprer quod & DIonj. 1, de Div. nom. ait: quód ea, quz no- bis cx fandi eloquijs funt exprefla, fünt füperfcientiam, rationem , & intelle- um : fed ádid , quod füpra rationem B. HI - Refp. ad arg, Ad primum dicendum, quodin Deo non eit plaralitas fecunda abíoluta, realiterloquendo , fed folür fecundüm refpcáiva, fed talis pluralitas non derogat unitati effentiz : & ideo ceffat obiedtio. Ad fecrindum dicendi, quód ille modus non valet , nifiin his, . quorum effe differunt à natura : ut patet - ger iam dicta, Et ád tertíum dicendum, -: quódlicet noftra cognitio incipiat à fen- in; foussmien oportet, quód ficut eft ia fenfibilibus, ita fitin Deo : immo fi vo «Cos. dütnüs rete deDivinisloquijoportet/nos ^ tranfcendereomnemfíenfüm. ^ .-- ARTIGVLEVS IL: Vtrum Divina fuppofita differamt ve, vel vá- : | — foe folum? — ^ | lacob, de Vite b, 4. 4. €" ij. de prad, Divin. € Ve queritur :- utrum Perfonz L) diitinguantur realiter inDivinis? Et videttit quód fuppofita- mon plurificen- feet idtírh tatione, ita eflentia & bonitas dilertit eendg rarioné:ficut igitur diver fa a'triDaES rper differentiam ratio- his, quam fia Xent àd effentiam, non cóf* tiir difti oppotis, ità nec rela* SM otia dul : ff and in ci có, quód poni- ART. i, $3. tiones. Pretéteà : non eft diftinQio ín Divinis nifi per origines, fed una reia- tio non originatur ab altera, ergo &c.. Incontrarium eft : quia fecundüm Aug. in principio de Doctrina Chriftia- v Spiritus Sanctus. P fe zl non effent 2i pluraliter, nifdifferrent realiter , ergo &c, Pratereà: differentia folüra fccun- 'düni rationem non tollit pradicationé: videmus enim füperius przdiéari de in- feriori, cm tamen fecundàm rationem differat ab eo. Si igitur Pater non eft Filis: Pater, & Filius rion folüm ratio- nedifferunfedre. ^— ^^ ^ vr HEB BOSE XPHTO celi 'erjotee DEvine diftinguuntar vealitew; to ve. MET abfoluta, [ed relatiya, 07^ ^ omo X Efpondéo dicesdarii; quód. (eei US sicat potius dues: na: Res quibus fruendum eft, Pater, & Filius, Cui, nobis de- Art. pracés "cláratum eít, quód ficut omnia fuppof. denti. ta humana participationé fpeciei fume unus homo; nón tamen fecundum actua 1em exifténtiam : quia 1n eis eft unitás per intentionem addirám : ita omniá fappofita Divina funt num etiam fecti :düm a&alem exiftentiam : quia nüllür .'éorum et unum per aliquám | intentio- nem ádditám s nifi acciperctur additio àntentionis pro additione rationis i:&&- "enim ita fimplex realiter Perfond, ut''ef- 'fentia, Séd quia diceret aliquis, quód fi effent plura fuppofitain- Divinis, omnia illa effent unusDeus;ut apparet ex habitis, Inipofsibile eft tamen ibi effe plara füpe potita realiter, fed fi eft^ibi pluralitas, eft ibi folüm fecundüm ratióriem. Ideo "Et propter hoc fciendum, quód nun quam plutificatur effe, ni(i plurificetur natura: nec écontrarió : fenmiper enim pluralitas-unidsinfert pluralitatem alte» rius, ^& ünitas unitatem , licet non €o- dem modo : quia aliquando eft ponis. .— - Aa. c DET. tas nature per fe,. & effe.ex corifequenti, "humana haberent.idem cffe realiter, re- fervata pluralitate reali.haberent .camde maturam humanam , &«eflent unus ho- o, non obtiante,quod eflent. plura fup- pofita redliter : & quia hoc eft in fuppo- fitis Divinis, omnia talia fippofita erunt anus Deus; -& tameninter fe realiter dif- Ye fuPP9- riaguentur quod ficeft videre, Nam que fint in naturas oportet effe diverfa effe, Secun- fuppoftis, zd fed clic, quod habet,eít effe, quod.acqui- sit in fuppofito, Si igitur funt iplura (up- füm efie per (c loquéndo ; cüm ratio cius C folüm in compsfátióna ad aliud accipias quomodo fe.habere:: & quia non pluri- p; / quiz ,bus modis póteft fumi diverfificatio ef- re relationes quianihil | generat idé Ergo rele- tio illa càm quia eft ibi idem effe Divinum, crit ibi & erit Kelatio cadem natura, Et ita patet, quód per ra- realis , quia ones humanas probari non poteft effe nihil ultra impofsibile, quód dide Perfonz difin. "detur. re- tiones autem ad hoc adducere non eít p;;saina | -poísibile , nifi perfuafiones folüm : om- ;. quaft, — quód, ficut patet, in Divinis non eft di- ^'3"* habe- ma: quia ipfa mate- habeat mifi quanti- & alio modo fümatur fequitur oppoti- vii hei tio, & non oppofitio : & prout fequiture( risa oppofitio;eft diftinio realis: pront nor; nullo cóno- eft ditin&io rationis, Ad fecundum q;- tto:eft qui- cendum , quod uni, & eidem fünt eade; uitia inter fe (unt eadem : verum eft ,. (ecun- mee i düm quód fünt eadem illi: & ideà, quia & incrio fec? homo, & Leo ;, quia funt eadem anima- *xiftente 5a Ji, funteademinteríe , non quoliber 7474 5 mode, triníec?- & mentum &c, * Exemplutri nusád ipfa : fic duo firppofita relata:quia ds ccm Spe UE. By modo, fed genere quia znimal eft ge- , fimus dicere, quód hoc didum tempe- 'Tatür per dicum fequens : ubi dicitur nonpollünt comparariad éffentiam fe- "AMultos o1 smundos. vmilta fete vera, 'eundürm oppofitionenyréaliter ab cflens ^. rem füper illud : Nec alicubi pericilo- ;, Dupit: tia difingui non poffunt: & ideo nullo 'fuserratur, Coatra: in principio fecun- modo realiter ditiinguuntür ab effentia; "di de Trinitate dicitur, quódin falibus ^ Dupliciter Intet fe autem dupliciter poffünt accipi, facillime meremur veniam. Dicendum, poffunt. ac- cipi fuppofi- ta inter fe, ut habent oppofitionem 5 & üt non haz "bent:ut habent oppofitionem diftinguü- tur realiter; & quantum ad iftam oppo- fitionem' dircaie non compárantur ad eflernitiam : quía ei on opponüntur.Pro- Wt autem oppofirióhem hor hábent, fic «.., fancidem inter fe,& fic fünt idem effer- tir : & ideo prout fünt idem eflentie. "quod circa Divinà 'érror eft periculofüs, & meretur indulgentiasfed nó eodé mo- do: quià periculum attenditur ratione materiz : quià Fides; circa quàm eft ta- liserror, totum fuftinét fpirituale zdi- ficium, Indulgentia autem habetur ; fi fuppofitis fündamentis Fidei inveftigatur veritas fecundüri modum nobis pofsi- *funtidem iier fé, & tamen realiter di- B bilem. Eft ergo periculum ratione rei,& finguuntur;Adtertium dicenduüm;quód —indulgentiaratione modi, . | Toneft(ümiledeattributis ; & de telà- — Jtem füper illud Dowivas eff semen poté- 3. Dobstz tionibus : quia attributa & quantuni ad fflatis. Contra : Dominus dicit relatio- | efle, & quantum ad rationem quiddià- "nem, poteftas eft in predicamenro quali- tistranfeünt jn Divinam effentiami i & tatis, vel non eft fccundüm efie in pre: ideb nullo modo diftindionem realem :dicamento relátionis,ergo &c.Dicendii: faciunt inter füppofita. Relatio autem, inrelatione eft duo confiderare , funda- Ticeét fécdndüm efle tranfeat in Divinam — mentuni, & refpedum : & rationc fun- fubftanridm, tamen fécündüm rationé — damenti potelt effe relatio in alijs generi- Ws quidditatismaner: &ideó Hcet fecun- bus: quia alia genera funt fündamentum . dümeffenon faciat díftindionemr inter relationis; uf qualitas fimilitudinis , & fuppofità, fecundüm rationem gua. quantitas qualitatis : & ideó cüm di- tatis faciet diftindionem- fuppofitorum . citur: Dominus eft nomen poteflatis , ibi po- inter fe, refervata unitate eflentiz : s teftas accipitur pro fundamento relatio- fecandüga i(tam habitudinem ad el e th tiam coraparationem nó habet, Ad quar-...— Irem füger tllud : Deut eft nomen tutwe, tum dicendum, quód in Divinis dicitur Contra: Damafc, lib, r. Cap. 12, ait: TN cfle diftindio folim per originem: quia . folüm per relationes originis diftinguü- "DVBifATIONES | LiTTERALES, rDus C) 9. manementisnon poteft fi- afsigiando pluralitatem; & unitatem: 5. Dubit; " E. ETE giinlucé Divina, nifi niun- quia per hoc; quod dicit, soffram, deno- -)no eun] "derürperFidem: quia tic tatur diftin&tio : per hoc , quod dicit up lequéretur, quod foli bonitalém eogniz /magimey; denotaturufitas: quia fecun- £23 tur: unde non oportet. unam Relationé fümete originem ab altera ad hoc , quód diftinguántur realiter: fed füfiicit quod Relatiorneshüius modi fecundüm origi- nem fint accepto; 7 es DU (run . quódDeus,fiveTheos dicitur ab eo,quod elt thein , id eft, curare, five fovere, vel ab ethin, quod eft ardere, velà theatte, quod eft confiderare, Sed omnia ifta non dicunt Divinam effentiam , ergó &c. Dicendum, quódhoc, quod dico; Deus, oda poteft accipi, vel quan* tim ad Id, quod fignificar; & fic eit no- mennaturz : vel quantum ad id, prop: 4. ter quod nomen eítimpofitum : & fic $$ $$$$65 $VPER litterám videtur quód procedebantargumenta, 1 €rà haberent , duod falfum eit : vi- demns enim malos homines plus fcire de Divinis aliquando ; qtiam bonos; Kef^ ponceo dicedum : qdod fiált homi: nes , fi habéntmaiorem cognitiohem; Wonhabenteam fixam . quia propter di« Verfitáterm appetitus depravatur. Vel pof Be gd, Cil, fup. 1 Sent, Z)CW( maledicat, quódaciés hu-D ^ Item faperillüd , quodait Auguft, ii düm eumdem Aug. de Fide ad Petrum: ubitalem afsignatiónem profequitur, (i in illis tribus Perfonis tres effent effentiz; non dicéfetur, Ad Imarirey, solam : una enim Inia80 trium nátürafum inzqua- liar effe non poffet, Contra: diverfz nas turz inzquales femper (ant imago unius j ut 56 -&idem-.eflerimago. Z5. Dubit. L4 -. ]tém quaritur de. expofitione Hilari. oportetibi cffe pluralitatem Perfonarum: (6 POSTOLVS namque "c, poft» MN quam Magiftér-determina- Cx w vitde Períonarum unitate; M diftin&ione,& equalitate per E au&oritates: hic fpecialiter 3. vultincedere ad. hoc 'often- B ÁSE 2 - & «orm * DL. * dit: aofliram , unitas , ut dictum eft fu- Pra. ARS. Item füper illud : Dominus poffedit me, hic. 393141. 1 Effentiz , 8c. innuit aliquomodó diftin&ionem Perfonarum. Secundó circa pr&ta&a movet quafdam quzftiones. Secunda ibi: Hic oiiiur. qua(- tio. in prin. 4. dift, Circa primüm duo facit: quia primó oftendit unitatem Effentie. Secundó in- nuit diftin&ionemPerfonarum. Secunda ibi: Nw vetat. Circa primum duo facit:primó innuit uni- ;tatem Effentie:fecundó ex di&is cocludit quafda erfe&iones in Deo effe. Secunda ibi: Effe ror smodis. Prima pars continet quatuor Partes ; fecundüm uod quatüor rationes adducit ad. oftendendum Deum effe. Securida ibi: Alio. Tertia ibi:Cowfidera. verunt, Quarta ibi:Iprellexerunt.Circa primum qua. tuor facit: quia primó affumit au&oritaté Apoft, Quz eft przambula ad omnes probationes,Secdà éxpónit au&oritaté ibi: Per creativa, Tertio oftédic: quod: dicit: iuvamur.ad cognoícendum Deum per, naturalem rationem;& per operum conditio- nem ibi:4 dyobus enim. Quartó rationem format, ibi: Nen ficut ait, Eft enim ratio,quàd Creator eft illud, quod excellit omnem creaturam: tunc. ar- guatur, ex ipfis fa&tis oportet devenire ad excel- I, meta. IO, Ethic« Cap. 3. .. Jentiorem : QrEU fentiorem naturam facienitefas fed talis eft Deus; MERTZ. 67 'Trinum, quod (ge&at ad Perfot:rum diftnaioc ergo &c."T'anc fequitur illa pars: 4o. In qua po-AX nem & duo facit. Prim. facit hoc per veftigiuma nitur fecünda ratio , que fumitur ex perfe tione. Dei, ficut príma excellentia. Nam omne quod vi- demus, imperfe&um ett ; fed imperfe&um pre- fipponit perfc&um ; oportec igitur dare aliquod perfe&ifsimurm, & hoc eft Deus. Tertia ratio fu- mitur ex bonitate fimpliciter; que eft in Deor. quia fi eít dare bonum, 3c melius, cft dare opti- mum: fed eft dare bonum; & melius; ficut vide? rus ia creaturis; ergo e(t dare optimum , & hoc eft Deus, Quarta ratio fumitur ex pulchritudine fimpliciter, qus eftin Deo: quiafieft dare pal- chrum, & pulchrius, eft dare pulcherrimum , & hoc eft Deus. Ift« auté duc rationes ultime fünt quafi una. ratio: quia pulchram füb.bono coms preheaditurzunde pulchrum; pulchrius » pul cherrimum eft bonum, melius, optimum. "Tunc fcquitur illa pars; rff. Ia. qua. oftendit quafdam B perfe&iones mffe Deo ex habitis yee patet; ^ P ' "Tunc (eqaicar illa pars: Nizc eeftat;In qua poft* uam ex creaturis oftendit.Deum. effe ., quod fPeQat ad Effentiz unitarern, oftendit ipfam effe G2 IRCA grafentem ledo- f nemíunt duo dubitan- «RS quantum. ad primam ..., Partem le&ionis , ubi .. ... — . tognitdo Der fimpliciter Inquiritur, Secundo. dc cognitione eius per veftisium: & hoc quantum ad fe- cundam partem , ubi Deus per veltigiü datur intelfigi, Circa primum quarün- tur quatuor, Primó : Vtrum Deum pof- fimus cognofcere in vita ifta ? Secundó: utrum Den efle fit per fe notum ? Ter- CIO : utrim pofsit demoattrar? Quarto: utrum ser naturales rationes pofsit cog- noicili;initas Perfonarum? ^ Di Vtrum Deum pofsimus cognofcere in hac vita? J..2Ec in 2. Metgph, g,15. €" iofra dift. 31. 4. t. ert. (oAladi. D.TTh. t. p. qQ. 1. Art. 3. drgent. m. fa. 5. q. X. 9t. 1. C q. 3. prol. q. Y. f. r. art. E €92c, 1. Greg, rim. d. 3« 4. 2. prol, art, er'arg, Senenf, d, 3. q. 1. Arf. 2, Franc. à Chri- e * P3. q. 1. Putean, ip Y. pe q. 1. ant. 1. Ga vArdi i 1. f. g. 1, 4e bf. D&, art. x fae D primum fic proceditur: videtur . quod Deus a nobis non cognofe MODA GIACHTDASPDRGODRMEDRNIORU UTR SOTR E N ER 0 . amlbsn tcd cuo eel il dip. 9nd Glar VEA cob sun oC TR (08 COGNITIUNE-DEPINOYIA (0c AW da: priró circa cogni-C feitiam, Sed Daimafc, 1. Tib. cap . tionem Delia fe: &hoc - quód quid eft Deus fecundüm fübttan- I^. , ^P *« in creatura repertum: Secundóàper imaginem . Nunc vera. V bl prefens le&io terminabitur. Circa primum tria facit: quia prima. oftendit quedam tria ineífe ormni ereaturz: quia-ómnis creatura habet infe unitatem , fpeciem , && ordinem. Se- cundó oftendic EE hec tria , quafi pet quoddam veftigium, intelligi Trinitatem: quia per unitas tem intelligitur Potét, à quo funt omnes Perfo- ne Divine, & omnis creatura j ficut ab.unitete omnis numerus, Vel melius: ficut unum non eft ab aliquo, fed alia ab ipfo: ita & Pater. Per ípe* ciem intelligitur Filius;qui perfe&? imitatur Pa« treni. Per ordinem intelligitur Spiritus San&uss - cui appropriatur bonitas, in quod bonum omnia ordinatur: & ideó Pater eft illud, à quo fumusz Filius, pezque fumus: Spiritus.Sán&us , in quo . x famus. Secunda ibi: In illa epzn. Trinitate, Tertii xs. concludit talé reprefentationem effe veftigium ——. ex eo quód Imperfe&?reprefentarurCreatorper |... creaturam, ibitEffeofrenfwm, Sc patet. In quo ter& minaturíententiale&ionls, ^ — — ^ 77 eme - Uus. - »* us b. IY ey. j MER. dU. 2i220 n catur : quiafcribitue 7, Metaph. quód». Metra Sclemia Culuslibet vei efl feive quid: eft per efe coto s. C3p.4. ait; Darmaf rz tam ; & naturam incomprehenfibile , ee eft, & omnino ignotam : nullo igitur; ^ modofcimusDeum,cümomninófitigs ^. notum quid fit, Preteteà:: fecundum |... Ang. 12. de Trinit, Dei quidquid fcitur - Aug. da fclentis fcientia. comprehenditur:; fed Tris 1: — —"t9-49 os Dco : quiaut fcribitur 8, Phylice Fini 5 Phy.comg — ^U DPtratereà : nofirum intelliIPcre ant eft — ^ 7 - m utdiciturad Rom. nersoKC |... in : gÉ ^ ^c Poir nib reet SOR NCEROS: 638 qvos pof/mus in yi [cire quid eft Deus , bene: .ocs ramercogncere quid eJ. 3 Efpondeo dicendum, *quod fecun» R. àn Phil. :.Poft; dé re duplex cog nitio habetur, . Quia & propter quid; & ip fam propter qid; ut dicirur in fecundo, eft idem qrod 4/id, ldem eniielt cognot eere propter quid eft ecliplis, & quid eft eclipis: ut ipfe dicit. Cum ergo quari- iur utrum Deusà nobis cognofcatur id via? Si düieritr de "cognitione dicente quid * Non :fi dicente. quia. Sic. Quod Triplex t? Qoid ert Deus fcire.non poflumus : fic eit dus cogüitio DIST IIL PARS | ,nam quidditatem, nos in via exiftentes, , docere non poterit. Et cft ratio ; quia . mülluspotett doceri, nifi ad illud pofüt attingete lumen , quod habet. Cüm sgi- tur in via non habeamus ni(i lumen. na- turale, vcl wnigmaticum , ad. cogaof- 'cendam quidditatem Dei non poterit atz tingere tale lumen : & ideó nullus viator manens viator, &.non habéns lumen ex- €elletitius lumine viatoris pet doGrinam quidditatem Dei 'cognofcetet : ficut (i aliquid irrationale fieret rationale, irra- tionalia univerfale docere non poflet: quia: non habent irrationalia viam , ut pergant in cogaitioneni univerfalis, Ita eie comvofi- Videre; Nam» ficut compofita: tripliciter B fi aliquis viator quidditatem Dei videret torum, quo- rü nullo pó- teilt cogtofci quid cít Dei. Comm 2. Meta.com.z, q'4/i lo tognofeinus ; fic: S fimpliéia" Vno modo cognoícimus compofita : quia uodam modo fine medio ferimur in cognitionem illorum:& huiufmodi cog- nitio efl primárum propotitionum, quie fecundüm Comm. in 2, Metaph. $us Secundo modo cognofcimus compofi- translatus de flatu fuo, alios viatores eam docere rion poflet : quià non haberent lumen , per quód éàm poflent attingere, . Agitur non poffümus dé Deo fcire quid "ett nullo diéctotum modorum , nec alio: , cim non fit dare alium modum : & ita cus iamke. in domo, quem. millus ignorat. - qaid eit Deus fciré non poffumus. Hosautem tres modos Dionyf, i. de ——— TM" —— ta , &enuntiationes mediate : & hoc |. Div. nom, innuit dicens: Divinám ef- , Dionyf. x; dupliciter, vel per inventionem, quando fentiam laudatà in Divinis eloquijs tà- ;, de div.nom. ex una propófitione accipimus coguitio- fiem alterius : vel per. doctrinam , in- /«. quartum Magifter ex principijs docet nos ^" eoghofcere. conciafioncs, : Ifto triplici Ex hoc tra: bitur intui- tiva notitia; viionem eius :- vel per inventionem, ut dicere non poflümus, Nam inveítigare eft cog- fe. Ex hee etiá abítra&iva : modo poflet: intelligi , quód. cognofce- remus Dei quidditatem : vel immedia- te, ut fi (ine medio feremur. in apertam quam invifibilem, & iafcrutabilém,& ;; nó inveltigabile Inviibilem dicit:quía ,, - immediate ipfam quidditatem Dci vide- re non poflümus, Infcrütabilem ait: quia per perfcrutationem rationis eam com- prehendere non poffümus, Et non inve- tiigabilem :- quia per doctrinam eam ad- perea, qua fantin creaturis, veniremus proprie eft poft veflieia alteriusire,&hoc Quid fit inz doctrinam, quód aliquis íciens quiddita- tem Dei, nos doceret cam, Primus mo- » dus eft imipofsibilis ;-nam cüm in viajut tangebatur in arguendo , noftra cogni- bemus per do&rinam : quia ciim doce- mur, poft veítigia docentis imus, Eft iei- tur Divina quidditas non inveftigabilis: quia poft veftigia eam fcientium ire non quód e& . go non abfolvatur. à phantafimatibus, poflümus : ideó in autoritate pr»dica cognirio tei nullius rei quantum ad quidditatem ,« . jn-reprefen- tato creato. potius cognitionem habere poterimus, fequitur non inveftigabilem effe Divini fübftantiam , ficut non exiftente veftisio que vel nou fiabeat phantafma, vel non ullo eorum , qui ad occultam infinita- fit proportionata habentibus phantafma,D tem ipfius tranfierant: RO igitur (cimus Deus autem fumma reseft, que nec phantafma habet, nec habentibus phan- táímata eft proportionata : ex hoc appa- ret, quód fecundus modus ftare non po- tet; Nam fi perinventionem, five per fióftram inquifitionem quidditatem Dei poffemus cognofcere : tunc. quidditas Deihis, quó cognofcimus, proportio- nem haberet ; quod non eft veràüm , ut di&um eft; Nec etiam tertia via flare po- teít: nam dato quód aliquisíciat Divi- de Deo quidefs fed. qui« cf! , ícire potiu- mus : nam omnis effedus ducit in cog- nitionem caufz; fed (i eft proportiona. tus, ducit in cognitionem quid eff caufa; (i non , ducit in cognitionem dwi4 : & quia effectus non funt proportionati Deo, de ipfo fcire poffumus qui4 non quid: un- de Damaf, lib. 1. Cap. 4. ait: Quoniam igitur eft Deus manifeftum e(t: quid eft Daraf. veró in comprehen(bile eft, & omnino z;,7:; ignotum, : Refp LJ mug Ter del. cognitionem quidditatisipfius: vel per competit modo cognitionis, quem ha- veftigarc. Hu ,10. * 0QVYUEST. -Refp.adarg. Aa primum dicendum, ; quód Phil.loquitur de cognitione per- . feda, quam de Deo ia via non habemus; /. Adíecundum, quód ficutDéum fcimus; ita ipíüm comprehendinius: & quia non - fcimusipfüm in fe , fed aliquo modo per «; fuos etfectus:aliquomodo comprehendi- mus ipfum non infe ; fed in fuo fimili Vel poflümus dicere , quód talem fcien- tiam non habemus de Deo in via, dc- quali loquitur Aug. Ad tertium dicen dum, quód effectus debet effe proportio- - natus caufz,fi debet ducere in cognitione quid, (ed nó in cognitione quia: cium om: nis cfíectus aliqualiter ducat in cognitio- nem caufz. Ad quartum dicédum, quód B L ART, IY 69 cogitari, non effet : non ergo potett co- gitari non efle: ut oftendit Anfel. ibidé, ÍcilicetPrófologion 3:fed hoc eft efle per je notam, cuius contrarium cogitari nó poteít; ergo &c; Pratereà : tunc eft pro- itio per fe nota, quando przdicàtum eft de ratione fübiedi,fed Deo verifsim& | competit efle : ut vult Aug, 5. de Trin,. Aug. s. de Cap.2. ergo &c; Eum capte Anfel. pte olo. 3. quid eft effe per fe notuin, 1 RESOLVTIO, Deum effe quoad. quid ominis eft. pev fe. no2 | tum. fapientibus, | D Efpondeo dicendum ,quódaliqu] . di(tinguunt hic; quod e(t efle per D. Thom: .taímata: ut cognofcamusipfum cogni. telligh velinfe , & tunc Deuinefle eft tone , de qua loquimur , fedíufficit períe notum : quia efle maxime eft de E: C c capdb quaritur : utrum Deum ef- Ó /. «9 fc fit per fe notum? Et videtur quod non requiritur, quod Deus habeat phà- fenotum: quia dupliciter poteft hoc in- quód cffeQus füi phantafmata habeant, . ratione Dei, cüm üt ipfümi efle; Vcl in "AS fpc at" en comparatione ad nos, fed fi logaaimur in ARTICVLVS. Il. comparatione ad nos,iterürri dittinguit: Vivum. Dew effe [it perfe ntum? ...—.. quia hoc vclerit infao fimili ; & &inc | | | -- 4.4 Deum fleeft per íe notum :- quia quid- quid cognoícimus eft qnadam (imilitu- do,& quzdam participatio Divinz veri- ratis, In fe tamen Deum effe quoad nos non eft per fe notum : & ratio eft j-ut dicunt : quia illud eft per (e notum,cuius ratio predicati continetur in fubie&o: & ideo ftam, cüm fcimus quid eft (ub- Virgentinas in x, diff, 3. q. 1. avt. 3. Gerard. SSene[. in (— X dift. 3. q. 1. art. 3. Michael dz Mafa inq. prop, 1. Sent, Frap, à Cbrif. d. 3.4. 1. Celeftin. Brunus quodlib.s cap, &. $.1. Fulgentins Tolofanus de exiff, Dei q. 1. cap. 1. Ggunrdi q, 1. de fbfift Dei art-1. 4 - . mon : quia pfopofitiones per fe.note ic&um, aflentimus propofitioni : & inde $9 . Meta, eom. 2. t.phyf.eom. 61, funt dignitates: tales antem defacilicogs eft, quód quadám funt principia com- nofcimus ;in cognitionemi autem Dei munia omnibus ; quedam fapientibus: de facili devenire non poflumus : cüm — ut diltinguit Boct. in lib; de Hebdomad. intelledus nofter fé habeat. ad ipfum, fi» quia fi termini pofiti in propofitione cut Oculus softie ad lizem diei :ütfcribi- funtnoticuilibet, ficut totura.& pars: Boet. in lib; de Hebd. tUrz. Metaph; Pratereà: illud ; quod affrmatio.& negatio, & huiufmodi:tüc eit perfe notum, ànulló negatur ; fed — formanturinde communes animi con- mult Philofophi negaverunt cáufami -ceptiones quoad omnes : ut Ore totum agentem, & per Confequens Deum;cümi —ef'maus Cc. Et De quolibet dfi firmati ce. fit primum agehs ; ergo. &c; Prztereài Sed íi termininó fint noti cuilibet;fed fa« Polüit Empedocles omniafieriàcátu:mt pientibus,ficut incorporale, & talia : ná hárratur in 2, Phyf. fed qui hoc ponit, vulgus iucorporalia apprehendere non DCgat Deum efle: nonigitur eft per fe notüm;, Przxtereà : quod ett per fe no- Pf. 15. tum, (i negatur oré, corde non negatur; fed dicitur in Plal; Dixit. infipiens in. cov - fuo mon eft Deus, Prxterea: probat Avi- cena in Metaph; fuà Deum efle poffe de* "honftrari; fed hoc non effet; fi eflet pef fe notum, ergo. &Cc. oxdodg onp Ap ., 1^ contrarium eít: quia fecündüm Anfelm, Dey; eft, quo maius cogitari nón po- 1efi, fed (i poffet cogitari non efle, aliquid eflet maius co : quia id, quod Ron poflet funt in Patria ;- Deivident; |... — Sed ifta pofitio non eftbona : nam. - cum in yia polsimus hoc videre que vobrsuv Ih oBARSI etíe Dé eft isfeDens, quód efie Deiia- cludirar in quiddirate Del, in via poffa- 3mus hoc fcite; quod nullus cogitatDeti, nii cogitét ipfum efie, Nam in ceteris alijs à Primo eile cft prster ratione quid- diratis: X ideo pofsat intelligi abíque co, «quód iatzlligatur efle, Solus autem Pri- "amuüshabet:quidditatem indiftastem ab - efle, folus ipfenon poterit cogitari non ede : & quia hoc eíteffe per fe notum quod non potcft cogitari ioa efle : opor Nos ed ei f£: B0S:€rgo dicere Deum ctia, efie ali- Der quld quomodó per fe notum , edam quoad nominis po- 10s. Et quod ipfi dicunt, quod tunc de orekíciis — CDeofciremus quid eft, equivocant in rias Profologton 4: quód hee verba fci- ree effe: licet Deus noa eft , dicere poteft aliquis in cor- 14e5 non po- de y aüt fie vlla frgnificatione, att cum aliqua «cfe. cogitari extranea frrnificatione : igitur direde Det vo» puel effe negare non poflumus, Non poteft 7-7 "autem dici, quod Anfel. intelligit de Cog Anfelmus nitione Dci quid eít, fecundum | quod Profole 3. "habetur in Patria: &'idcó cis folium eft perfe notum; cüm ipfeibi dicatfe non poffe intelligereDeum non efie. Tertium, quod dicitur de propofitionc per fe no- t1, eft qnod quilibet eam probat. aüdi- tam: ut dicitBoct, in lib. de Hebdom. quod non ctt intelligendum , nifi: prz- fuppofita figüificatione-nominum : & ^" eo quod eft; quid eft : nàm non oportet.B quic umque intelligeret quid eft, quod fcire de Deo. quid rei, fed quid nominis: 4. Metz. unde & Phil; in 4, Metaph. ubi difputat 49.109. (coutra negantes principia: j;ait : uód modus optimus procedendi.contra tales eft in videndo quid«fignificant nomina: & licet de Dco'nón poflümus fcire quid tel, poffüratis tamen fcire quid eft,quod dicitur per nonien : & hoc fcito- ; quià eftipfüm effe. &- quia eit aliquid , quo maius cogitári od poteft; & huiufmo- di, ftatim intelligimus ipfüm efle : prop- ter quod eft perle notum, Nam incor- qporalia in loco non cfle;eit perfe notum fapientibus, & tamen fapientes quiddi-c. Cuv itagne. duxit infiprens in cor tátcs incorporalium videre non poflunt pofitive, licétaliquomodofcire poflunt iuid eft quod dicitur per tiómen, iPeicrM autem quód tria dicuntur dé propofitione perfe nota, quz veri- E isl nds de: ifte propofittórte Y Deus eft. catum eft dePriimum eft: quia praedicatum debet ef- eife fubic&i; fe de ratione fabie&ti, & hoc ianuitPhil, ip dirc&é | poft, cüm.-dicit: principia cognofci- cael Re iius müs, 'cirm terminos: cognofcimus , hoc quilibet pro-qutem Invenitur in propofitione dida: bataüditem:on4 e(feeít de ratione Dei , ut dictum qo unt haic elt Secundó eft aliquid per fe notam: propofitioni, quta dirc&e negari Deas ^u. -KNe CA. 'Metaph; "Cap, 16. aportec quidyyegabat illnd principium De quolibet af]ir- eftDei fi Per piis ec; Sed indire&& : quia credebat Tn. propofi- Vd runn i entia effe ia tanto fluxu;quód ftatim pro- r fe nocura láta propof(itione poffet proferri contra- Dom. effe ; rim, non ergo intelligebat illud princi- ut dicit. 1: piam, 'nec directe negabat quia ila ve- opinio » . ** «8 catio contradidoriorü nó erat fimul, quid Pete s BE EC T Ex c XT nsn fignifi- Ita- etiam nullas direc? negat Dcum «stur ; quo effe, & (inegat, hoc eft indirecte : quia fico ferio mon apprehendit quid e(t , quod dicitur tibus FAROS R m vn Pt? fe noci: qaia fft hoc nomen Deus:; unde &- Anícl- ineius guis ^" - | UUReip.eadarg. dicitur per hoc-nomen Deus ,. ftatim jf- tam propofitionem ;probaret auditam, fcilicet Dewn effe. * -Adarzgumenta- tamen fólvenda valet di(tin&áio data à Boet. inde Hebdom. . quód alique fünt communes animi con - ceptiones fapientibus,& aliquzommibus: . & ifta eít communis animi conceptio, noa omnibus. ,'fed fapiertibus folüg: : qula fcire foli fapientes poffunt quid cít, quod dicitur. per. hoc nomem Deus: & ideo à fapientibus non poteft cogitari nó efie : unde & Anfcl. Profologion.3.ait: ^art« pr$a rf H0 50M Efl CoL, s. ! Deus? Cum cavfa promptu fit. vationdi meii te maxime niit effe,curY Nifi quia flultus co i5- , fipieus?. Elt igitur Deumveffe per fe noti, non omnibus, fed fapientibus, js Ad primum dicenduri; "quód non argnit-argumentum., quód Deum eflc nonper fenotum, fed quod de difücili devenimusin quid eft , quod dicitur per hoc nomen Deus... Ad fecun dum dicendum;-quód non eft per fe noz tum omnibus , fed folüim fapientibus: & ideo. à nullo vere fapiente negatur, Veg poffumus dicere ., quód illi Philofophi, nonpotelt: ut patet qui negaverunt caufam ageütem , nom de Heraclito , quiD negaverunt direüe Deum, fed potuerit aliquid, quo pofito fequebatur Deum nó cff? : ficut multinon negant, De quibss affirmatio Cc. Tamen ponunt aliquid,quo pofito fequitur contradidie. Per hoc pa E tct folutio ad tertium : quia Emped,nog, negavit Deum eflein fe, fed pofuit aii. quid , quo potito fequebatur Deum non effe, Ad quartum dicendum , quód eft perfe notüm, non omnibis, (ed fapiens tibus: & ideo nihil'inconvenicas, f1 tul tus hoc negat. Ad quintum dicendum, quod / .: efle demoníftratur , & eft per fe notum; SQVAESTE LL AERT. YI. 7 "1^ qnód patebít iuferiüs'; quomodo Deum A, demonftratur , & fubftantiz Effet demós J— COARTICVLVS Hi. Vtvum Deum e[fe pofsit demen[Hari EA p. Thom. r. P.4- 1n. Michael de Maff in q. propa Aug. 5. d Trin. cap.s 1. Sent. Gerard, d..3. q. 1. art. 4. Alf. Toletanus difl.7. q. Y. Bt. 3. €^ 4. Fran. à Chrift. 3. 3. Pu ian. Y. p. art. 3. € 4. Caleftiz Brunus quodl. 1. (ov difp. X. Cap. x. $. 4. Fulzentius Tolo, q..x. de exift. cap. 1, 6. x. immot. X. Gavard, qx de fubfift. Dei PEPIPATE utrum /Deura effe AS MIEECOEN Pratereà ::(cribitur 6. Metaph. * quod X. 05:025: RESOLVTIO) 6 V 77 Deum | effe quoad. quid nomiisis:demon[trart ali7 quomodo, frve declarari valet, — TR Eoné: dicendum, quàód duo furit; quz. faciunt difficultatem in quz |. "füone ifta. Primum eft : quia effe Dei eft 'Pfe Deus. Secundum eft: quia effe Deum 'Perfe ngtum.: quorum utrumque re« pUSnat denionftrarioni hüius , quod. eft Detm eff. Ee deo notàndum ; quód de- monítrare Deum effe |. non'eft demoti- ftrarc effe Diving deDeo:quia tunc idem clt , quod demonftratur ; & de quo * ^* ftratio : fed demonftrare Deum cfle, eít declarare quid eft, quod importatur per. hoc nomen Deus: quod pater ex omni- bus demonftrationibus: ; qu hoc pro» bant: exeo enim quod. declaratum eft; quód per hoc nomen Deus. importatur id, quod penitüs eft immobile ;-id quod penitüs eft perfectum, id quo maius co- itári non poteft , '& cetera huiüfmodi: quia talenon poteft non efle; ftatim in- telle&tus confentit Deunefse. Ifli atitem , ... . Scilicet ex- beri poteft: x & ideó non tibus : quia illud; quod eft fic-per (&no- valet: quod dicüt quid&, quód pueri etiam fciunt fümptifüntominesmodi-perquos.des ^^^ - i Tdatitem 5 "quod importatur-per hoc Quodimporz &keellentiaim; per caufalitatem. ..& re- ut dicitur 5«de Div. dó quitum ad pulchritudinem perfedio-.... ..- « ;- Namvcüim declaratum eft, quod Deus Primus mo; ott asm us demonf- trandi inniti« tur huic prin cipio: quia perfectione .;. nam. cüm fit-neceffarium ubi et. dare Cot , : N c magis,& mi. efie perfe&tiffimum. , cim hoc it Deus, 7*8 EL e datur magis; & illud dic- fepereminentem proprietatibus verum, Secun- dus modus, qui famitur ex. plenitudine perfectionis, innüitur.s. Metaph. ubi: ir ciu: ay c citar : Efe daré aliqiod ean Jfimplicitey, iu ao. conzregautuy perfectiones emm genc- vins & huiufniodtett Devs focundo Có- *&. Met.eom. ep oa ce et ment. Tertia demonfltatio ;-que fanzie tur ex bonitatis. excellentia; fumitur in /3:. Com,s1; fine 12; ubi dicitur :- Eorum rissi eft bo- igi ducis ad quód amne-aliud bomim ordina- tw: quodidem.eft ,* quód -kabere ras tionem optimi. Quartus iodus ex pul- chritudine , five ex nobilitate :; quia pul- -ehrum in fpiritualibus -idem eft- ; quod .. , mobile :: ut irinuitur circa-medium 12, . ambi diciturg quód Deus eff i vus; atermis, - tob? rs fn fere nobilitatis... | "Secundo mado &. Per caufa- declasaturid., quod iitatem,effe, : ' fdlicet mo- tatem. Gaufat-enim quantum ad. pres tus, concor- fens quatuor:in hoc univerfo, ex quibus €iz, & ordi: declarari habet; Primo caufateffe; quia TU*5 7 soram univerfum per ipfam eft,-3, mo X Um.'3. coficordiam. 4, ordinem, -Et à €x hoc fumuntür quatuór demonftra: "Damaf. Eb, tiones ; quas ponit Damafc, T. lib.cap. r.cap.j. -3, Primacett: quia cum fit-aliquod. ens "ertibile; & vertibile prefupponatinver- :.Modusin-tibile, & creibile increabile, igitur ali« Eiritud hu quod eft ensincreabile, & hoc eft Deus; a &ufa- hoc: idem;ct arguere : omne creatum tur,caufatur'eft . ab. aliquo $?'"cümnon fit'abire in ab alie: gris Bye, fatàám , quod éft:Deus:: & illa demonf- : — "tatio funiitut ;exeo quód Deus creat . es, &darefle rebus; Hanc demonftra- *. Met.com. tionem tangit Phil, :; Metaph; ubi ofté« 86. dit, quódinagentibus non eft-abire in infinitum,Secunida fümitur ex motu:quia omne, quod movetur, ab alio movetur: devenire eft ergo ad peuitüs immobile,&c hoc eft Deus. Hanc etiam tangit Phil, $; S-Phyfcom. phy(, übi probat; quód eft devenire ad 3*6. Cap. 6. aliquod penitüs immobile. Tertia fümi- — .furex connexione: nam ciim videamus ^o partes uniseríi efle fic contrarias , & di- 4 dicitur per hoc nomén Deu; t &-hoc tri- umm et fe- pliciter. Secandtüim excellentiatn; fecun- *demonftrationes »' Quas ponit: Magifter, dicitur perhoc nonien Deus per, caufali- B fécandüm quer modum bábtarur tuor demonftrationes, evt . e A ^ r - '& innuit Phil; Et (ecundüm remotionés e infinitum : nec fit dare circulationemjn,, perdam ditta :: quia caufis, eit devenite ad caufam; non cau-"" aliquid effe per fe notum, & demon(rari DIST OHLOPARSRL 5 Phil. in. 2. de Anim. ubi | dicifut quod Cinna ztppetunt illud optimum, fcilic ét, Divi 2. de Aui. num,Er propter illud agunt, quidquid azwit, Tertius modus efteer remotioné:fed ille modus probat és; quie probát primi mo- —lertiopet di: IK Cx co quód eft dáre pertactiffimü "eftdare aliquid;itrquo nulla imperfectio, du; innititur -&hoc-eftDeus: &fic etiái de alijs mods. &uic:quande -Patét igitur'quoriodo dérnonflraturDég 35qus con- 'Temotionezi. 7 '[ertius n1- iügruntur pef. efie :- quia i eo quód declaratus, AT "qitod : pir abile , & cum-quem modum-habentuz quatuor 25d: ut di- : Gear ;.phyf. & innuit Phil. Secundiim. catifálitarem; | qua- quas ponit: Dam; 'qui modis poteftdiver(ficári Íecundüra Oomnésdidosa4nodos, |. s Kefp.ad arg; Ad primuri dicendüm; "quód non demonttratur aliqua páfsio de Deo, cüàm demon(tratür Deum effe; cd | declaratur quid eft, quod:dicitür per hóc:' nomen Deis: ;ut-patuit, Per. hoc patet folutio ad'2, quia non oportct -fübitari- tiam démonfttari : per hoe'étiam patct folutio ad. 5.;quia idem non demonttra- tar de fe iplo. Ada, autém patet folutio non eft inconveniées modo, quo di&um eft, ARTICVLVS IV, Vivi pev. vationemmmaturslem: pofst Tiipitai ^U demonftyari Y. D. Th. v. pe d. 32. ev), v, XEcid,. quedl. 5- q. 7. Ges s tard. Senen(, 1m 1. fent. teft. 324. 4. avt, 4. Zr- gent. di B. 3. q. 1. ast, 3. Franco à Chrifto, di[t.t. q- 6. oan. Putean; jp 1, p. d. 31« P, v, dub, —Gauardi in 3. 4. x, de Trine arto, 3 Vartó quaritur : ntrüm per natura- lem . rationem poffit Cognotcl .. Verfas, oportet effe aliquod connectens,D - Trinitas? Et videtur quód fic: quia . ... & hoceít Deus. Hanc etiam tangit Phil. x. Nieta- jm princ. 1, Metheor. fecundüm veteré 397^. ;- translationem : übi dicitnr quód fic ca; .... fcilicet elementa; difpofuit Deus glorio- fus, cuius fama: eft füblimis. Quarta fü- mitur ex ordines: cüm enim videamus naturam ordinate ágerc,& femper prop». ter bonum :-oporter quid efle, quod na« turam dirigat propter bonum: quafi pro-. ter optimum ómnia aeunt; alitér autem omaia cflent.-à cafu. Hoc'ctiam ianuit efle inteligentem;fecundüm quod often- dit Phil. 12, Meta, Item femper cognof- centem fequitur appetitus : ut. dicit Da. epmPs mafíc. 2, lib. cap. 12. Igirur fi Deus eft in Damafz. fib; tellizens, Deus eft volens , fed.ab intell;- 2: cap. 12. gente procedit Verbum;à voluntate .pro- cedit amor: cüm Verbum in Divinis fit Filius, & amor fit Spiritus Sans natu. raliter pofluinus inDivinis;& cognofcere Filium, & cognofcere Spiritum Sandum tanquam naturaliter poflümus cognofcere Daun 11. Meta; | "QVEST. tianquám procedétes,& Patrem tanquam À illad, à quo procedunt, fed hoc eft cog-^ nofcere Trinitatem, ergo &c, Pratereà: perimaginem exprefse re- ptefentatur aliquis, fed in anima eft ima- go lriniratis. ut probat Aug. ià pluribus locis, erzo per animam naturaliter poteft cogaofci Deus Trinus : cüm fit natura- Uter cius imago : fed de anima potuerüt tractare philofophi , vel eam poflürmus cognoícere naturaliter, erzo &c, Prate- red: Comm. narrat ín 12. qu3d antiqui pofüerunt Trinitatem in Deo |, fed illi antiqui philofophi fuerunt : cüm de alijs Comm. noi habeat fc intromittere: qu 11. Meta; com.39. rationis ponunt; ergo &c;Pratereà: Phil, ponitin princ. Czl, .& Mun. quód fe- cundiüm. numerum trinarium habemus P laudare Denm, hoc non effet, nifi credi- ' " diffet, Trinitatem in Deo;ergo &c. - In contrariam eft : quia quod füpra rationem eft , per rationem Tavefligari non poteft, fed huiufmodi Divina funt fupra rationem : ut. dicit Dionyf. 1. de Div. nom, ergo &c, Praterei: ad hoc idem facit quod dicitur.ad Hebraeos 1; quód Fides eft de non apparentibus, fed &c Trinitate maxime etFides;ergo &c, - : KESOLVTIO, | utione nativali vayflevium "Trinitatis demon- — firare mon po[fumus. Efpondeo dicendum, quód illam s quefiionem movet Aug, r5. de AvE. ** "'rinit, cap. 6, ubi ait: Cor itque rbi mi "lrinita. 15. E 454 35 * n : cognofcimus Trinitatem? A3 bec fapientia que DeC xlo, & Jiü, Dionyf. r.de Div. nom. cap. 6. tom. 8. ex Parif. Deus. dicitur |, won fe intcllizit, non fe diligit? Vult enim dicere; quód fi. nos ponimus trinitatem inanima : quia fe diligit, fe intelligit ; debemus ponere Trinitatem in Deo : quia (c diligit, & fe intelligit,fed hoc naturaliter de Deo cognofcere pot- fumus, igitur Trinitatem in Deo natura- liter cognofcemus. Hanc quaftionemD motam cap. 6, folvit 7. cap. eiufdem lib. Idem eap, , Oftendeas, quód trinitasin nobis differt . tüpliciter à Trinitate , qux eítin Deo. Ratio eft: "rim : quia. trinirasin homine non eft quigSibarci- homo fed Trinitasin Deo cft Deus :: & dens, vel de- ideó fimpiic: Trinitasin D ^ pendcrs ab, . . pHctor eft Trinitasin Deo,quànm accidete ho. trinitas in homine : & ratione huius fim minis, ut ab plicitatis , darc quod ia homine fit tri- aCu intelli- nitas realis, non poffumusia Deo arguc- gu las trinitatem realem, nifi forte fecundá dr A ,PUonem, Secandó difert: quia trini- £, Eid, (7A fit. L. $ent, L ARTI : y3 tasia homine eftin uta perfona : Trini- tas in Deo eft inPerfonis pluribus. Si er- go propter trinitatem in nobis vellemus s;opter nos arguere Trinitatem in Deo, magis ponc- ipn Iur remusibi unam Perfonam , quàm plu-.cotrarm ei res, Tertió di&iert, ut ipfeait ; quia ac. i^ DPce tus , fecundüm quos fumitur trinitas in nobis , non funt communes omnibus Ratío. tertij his , fecundàm que accipitur tripitas: eft: quia ifta quia intelligentia, ita intelligit,quód nó iis i vult: & voluntas, ita vult , quód non (uci, vel meminit; &idcó ficut videmus in cor- fic ficct dif4 poralbus, quód oculus non fo]üm videt tin&io per fibi, fed etiam videt manui : & manus "epum ad . "Ls : diveríos ac^ non folüm operatur fibi, fed etiam ocu- t, .q:nt.- quee Tünt iri homine non funt perfona autem philofophi ponunt , per du&um B lo : ita voluatas non folüm vult fibi, fed les ibi: ide etiam valtintelligentiz , & memorix: & que cóveni- memoria meminit fibi, voluntati, & in- m utiiPet m " t ^ -. fon conve telligentia? : fed non fta eft in Perfonis,;nrc alteri Divinis : quia quzlibet Perfona memi- ibi. E nic, intelligit, diligit, Non enim Paáter menynit fibi & Filio , ut Aug. ibidem, ait : fed omnes ifti actus fingulis Perfonis conveniunt, Nonigitur ex trinitate in nobis poffümsarguere Trinitate in Deo: cüm non inveniamus ibi differentiam actionum : ut invenimus in nobis. Si igi- tur per imaginé,quz reprafentat Trinita- té potifsime,non poffümus ed naturali ra«. tione arguere, ergo nec per aliquid aliud. - ^ Sed ti fic dicimus,quód credimus effe bene dictum , occurrit nobis gravis du- bitatio : nam fi'onibus cócediturquoód Fidem defendere poffümus ; fed Fidem. non defeudimus, nifi oftendamus eaquae in Fide continentur , impoffibilia non. effe : fed (1 non fünt impoffibilia , funt poflibilia : fi funt potfibilia, funt necef- faría maxime quantum ad ea, quae dé Deo dicimus : nam in Deo non poteft effe poífibile ad utrumlibet;oportét quód ibi fit poflibile neceffarium, Quidquid er- go e(ti Deo poflibile, eft neceffarium:fi pr, s... ergo poflimus oftendere, quód Don eft Si zrpuitura impoffibile, Trinitate effe in Divinis fe- foletio dub; quitur: , quód hoc fit pofübile, & fi eft d nS N poíüibilé eft neceffarium , igitur often- ERRAT. dere poffümus, quód in Divinis neceffe Mettip. t eft Trinitatem effe, Propter hoc notan- ergo mani4 dum, quód ad illud , quod füpra. razio- feftamus nem eft , nullz rationes dire&é attingüt: ipM & ideó (icut non poteft probari Trinitas; Zr xd ita non poteft dired& probari contra- Iib. 5 7. rium : & defendere Fidem iihil eft aliud, qv? "- quàm oftendere rationes contradicentiü * D. pro deficere: & ideàó n ri probatur 2j; nó de -— extraneis * & comuni- bus, vel do- gicise - P2 UHOISTAIIIT. PARE Vt cfíe poffibile Treinitateni effe: & ideo in- ^ tetigit. queftionibus; nios. avticulis communios. ftantia per-habita celat. "Rep: :ad arg. Ad primum dicendum, *quod licet Deus fe intelligat;& fe diligat: -cüm ifli fint a&tuscffentiales, :non:de ne- ecísitátearguitur Trinitas : nam:X:Spi- ritus Sanctus fe lntelligit.., & ab:eo non procedit Verbum::.& fe diligit, .&tab eo . nori procedit Períona; quz. eft amor, Ad 2; dicendum , quod per imaginem crea» xam exprefle reprz.fentatur Trinitas, non fimpliciter, fed in comparatione ad ve- "ftigium:: immoóeft multum deficieris re- prafentatio :: "urpatuit. Ad 3. dicen- dum, quód credibileeft Commentato- vem feclames methodum propoueums. ARAICVLVS .I. Virum 'veperiatur vefligium Del in creaturis? AD. Th. 4. p. q. 45. art. 3. If. Toletanus in 1. difi.3. : q. 1, 1. Greg. nim, dift. ds q. 4. C 5. Gerard, dift-3. q. 4. art. 4. Franc. à Chrifio, dift. .3.q. 4» *Gaonrd, , q, 1, de Trip, art, 2. $. 1. UA D Primum fic proceditur: videtur | quod. Deus non reprafentetur per vettigiim : quia:quod non eft inveftiga- bile; non habet veftigium. Sed ut. dici- rem ibi antiquos nominare fanétos : no« B tur. 1. de Divin, nom. Divina fübflantia minat'enim eos antiquos : quia modictim teinpus eft, quod ipie fuit. Vel poffumus dicere; quód dato aliquos Philofophos hoc dixiffe; hoc non habuerunt ex natu- rali ratione; fed per revelationem, vel'ex his, quz in fcripturis legerunt, vcl ab alijs audierünt: ficut dicitur de Platone, . qui defcendens inz£gyptum legitlibrosMoy- fis. propter quod in.libris Platonicis ali« qua de Trinitate funt reperta; Ad 4, di- cendum, quód fecundüm ea, que inve- nimus in creaturis, debemuslaudáreDeü; non tamen íinumérus ternarius eft; in creaturis, numerus ternarius eft in Deo: licet ex: hoc Deus laudandus fit : quia ea, quz fant in creaturis modo pluri, funt irí . Deo modo uno : nec. Phil. per. illud in- tellexit Trinitatem in Divinis , fed allu- debat modo antiquotum , quiaüferebát numera triplicatà ut Comm. ibidem ait. NUR SEOR IO-CIOR IOCRIOOR. Q.Y.£STIO JJ DE OYESTIGIO "une quzritür de veftigio. Et -P circa hoc quzruritur quatuor in fe, | pectu animalis, Prima via fumitur ex re- fign. dere- Primo: deve(igio in fc. Secundó : deD pretentatione: nam veftigium repraen- li&u ex ap- L4 partibus vefügi, "Terti»: de his, in qui- bus eft veftigiu.Quattó:de hisjqui cognof - cunt Dcü per veltigii; Circa primü qua- rütur tria;Primó: nttum reperiatur vefli- . gium. Deiin creaturis? Secundó: utrum tale veftigium dicatur per comparatio- nenruad eflentiami vel Perfonas ? Tertió: de «qualitate eius; zzis di/putatis: poflea de partibus veftaiide illis jg quibus vefigiti vepe- ritur Z2 ultimo de cognofcentibus per. veftigitt, pie 1n tribu amis principalibus Dolor nofler laudata eft ficut invifibilis,incomprehen- fibilis, infcrutabilis, & non invettigabi« lis. Pratereà :-vétigium eft rerum. mo« bilium, fed Deus eft immobilis per fe, & peraccidens, & abintrà : ut probatur 8. Phyf, ergo &c. Pratereài:uefügiume/t 9. Phyf rerum habentium divifionem; Deus di.^??" 5:- vilione caret, ergo &c, Incontrariumreft Aug. 6. de Trinit; Aug. e. de | Cap. 10. übiait: Oportet , ut Creatorem pev Irin.cap.ral e que fatta funt. intelle&lum: confpicientes, 5... d E Trinitatem intelligimus, cuius. in creatura quo HO modo dignum eft. apparet. veftigium,. ! IESOLVTIO:; JDei. veflizium in creaturis. veperitur. Efpondeo dicendum; quód ut. fcri- -X. ;bitnr 6, F'opic.omnes transferentes fecundüm aliquam fimilitudinem. tran(- ferant : cüm igitar veftigium Dei in crea tura dicatur translative, mon oportet fe- cundüm.omnenmi modum habere ratio- nem veftigij. Propter quod advertendü, quód veftigium proprie eft pedis, ad cu- lus fimilitudinem triplici via fimirur creatura refpe&tu Dei, ut veftigium re(- Veftigi «ft 1: licati tit tat perfonam hominis, velalterius ani- fembo cr ! malis , cuius exiitit medio modo intet animalis cra. difn&um, &confufüm. Nam refpedtu diensis duct individui quxdani fant omninó cona. 095 in cog? E $3 6 d .- tioné einsint fàj ut qua conveniunt ei ratioae generis, je. utputà quz conveniunt Petro ratione non per cb* animalis, Quxdam funt omnino diitin- &53,ec vf € , utque convenitnt ei ratione fuz ?79?7:2 027; erfon d fi , (onarum,'** P e. Que am unt medio modo, üt magis pef quz conveniunt € ratione: hominis , 5;- aporoprist? ve fpeciei, Veftigium non ducit in c5g- accipizi Ditionem . veftigiumin 4 PN - , Creaturis, a Pritiónem Óónin'nó dilliiciam J quia ve- — talia ducupe ftigiumSortis non ducitit cognitiogem" ^ Viri , 3n cognitio- Sortis, nec in cognidionem omninó có- nem. Trni-fu(am.fedin cogüitionem raedio modo; on utin cognitionem quia homo. Nam ex . Vide Autores citatos. - diftin&ione formarum , & fpecierum ^ — 1H fEHESPSIRR, caufatur difüin&tio in membris, ex quo- : q7Ecundó qüsritur, refpe&tu cuius füiz rum applicatione habetur veftigium: un- S matur veftigiü? Et videtur quód ref- -. de & Comm. dicit fup. 1, deAnim,;quód - peáu eflentiz:quià veftigiü no accipitur mieibra leonis, & membra cetvi dif- in creaturis, nifi fecundüm quod fünt ef- ferunt: quia animz d'fferunt : & (icut -'fe&tus Dei. Sed creare;efficere funt adus , eft in perfonis humanis; ita eft fiio mo- :- eflentiales, ut poteft patere ex regula ca- do in Perfonis Divinis. - Quia quedam - taab Aug. 5$; de Trin, cap. 8; ergo &c. Aug, «.. dà omníno funt ibi. communia, uteílentia- --Pretereà : fecundüm eumdem 5. de Trin. czp.8: .-lianon appropriata, ut efientia, Divini- —Trin cap. 14.:Pater, £* Elis, €? Spiri- 1d a v tas, & huinfiodi. Quxdam funt om- D tus Sanctus velative ad creaturam: uium princi- vy" . ninó propria , ut conititutiva. Perfona- : pium; wnmus Creator, C? unis Donitmis dicitis, . fum, (icat Paternitas;Eiliatio; & huiui- :. Sed fecundüm tales habitudines fümitur , modi, Quadam (unt medio modo ; ut . xatio veftigij ; cüm tales fint effentiales: eflentialia apptopriatá ficut Potentia, quia dicuntur de fingulis Perfonis non "Sapientia , & huiufmodi, Veíügium in ; pluraliter, €rgo &c. Prateréà : cütm vc2 . creaturis ducit.in cognitionem. appro- - fügium fit efreQtus cius, cuius eft; & ef. .priatorum, qua medio modo fe habent --fectus femper deducat in-éognitionems . ieter omninó diftindtum, & omniaó nó -quia:fi veítigium fumeretut refpedu Tris — - dittin&tum , (icut ve(tiginm pedis refpe-. ;-nitatisper creáturas poflemuscognofce- .&uanimalis,Secunda via eftratione cog -re Trinitatem, cuius contrarium proba nitionis: nà ficut per veítigia invia duei- -tumve(t fupra; ergo &c. | css . Iirin cogpitioné eius;cuiuscít veítigiu, -. Incontrariumeeft Aug. 6. de Trinit. Aug. 6. dà 3ta per vetiigiü in Creatura, qua eft quaíl - cáp; 10. qui ait: quód per eaqux fada ^ uu Via deveuiédi inCreatorem;ut narratHü-c funt, poflumus confpicere' Trinitatem, 4, ;. — Hugo fap, B2 SD DURUIBUMSSTROUHBREBA quatit cuius, fcilicct; Trinitatis ia creatura dig- Ang, Hier, 22AT* ucimuriicognitionem Creatoris. :num. apparet veftigium. Pr2tereà: idem - Tertia via fumitur ex módo impretíio- nis: nam pesimprimit yeftigium füum .., IB pulvere; ficut anulus. in cera; 1fte/au- , tem modusimprefüiónis aflimilatut mo- do, quo imprimit fenfibile (uam: fimili- tudinem in fenfu: it dicitur in. 2; de 4. de Anim, Anime fenfibile autem habet in. fe fore com.6o, Ham vere fenfus, aut eàm habet extra- C6, & diminute :. tit viuit Comm, ja z; rs . dede Anim, ita Deus fimilitudinem perfe- A5em.6o- Gionis (az; imprimit in creaturam : fed . Àpfeeam habet propri&:& vere | 5 creae - füra.eam liabet. diminüte:; & quodamD) perfectam cognitionem :' imperfecta au-- "5.4, Blodoextranee, Etita patet; quód tris "s gplicl via-reprafentatio-Dei-in creatüris .. Appellant" veftigium,. (0 2o conus P Kefp,. ad arg. Ad I ; dicendam, quód ^ivina fubftantia non e(t iaveftigabilis perfeQa'; | e(t tamed invefüigabilis ali- quomodo , & fecünidünvquod eftin- vefügabilis, vetioinm habet. Ad 2. & 3. dicendum, Guód vefrigium hic fumitur tranfumptivé:argumenra arguebant Sac (i Umeretur proprie, QYERT OILOAAT.OTÀ 1 | »y ARTICVLVS JL veftgium fumatiss per. consparationcrà , ad effentitin , vel Pev[onas ? ábidem ait :- Nec confuse accipiendum efl:ex "duo omia, per qugm omia, 1n qtto omia: quod ion effet, nifrin creaturis effet: veftigiti Trinitatissergo&ce «i6 EE, nd sii SOL VITE oo Vefligium n: cvesturis non ade» perfeClum efts ^! per comparationem ad. Pey[onas! ,. quam. ' qer ad Divinam effentiam, 57 Tirpisin dicdum-,quüd ficit — | A. pàtet per dicla, veftigitim dicit im-. ca 2 ta tem cognitio dupliciter furit poteft; Vno DE rnodo tefpedtu diveríz cognitionis icut dicinius, quód coguitio qua eft imper- - fecta refpettu cognitionis quid : nam:quz- ...-: fiio.qui4eft-przfüpponit quaftionem quid. ^"^^ -— ^ eft i üt poteit haberi ex Aug, xo, deTrin. Aug. xo. de cap. 4i & ex Phil, i;Poft.-& quia quid "Trin.cap: 4 prafüpponit: qui4'* quia .terminatur ad Phil.1.Pofl quid , ficut via ad terminupi : ciim feitur ier undmquodque fitperfedius ia füo tet- — £nin9; cognitio qud e(t perfe ior cogni A E : 776 «DIS v. IIT, y AR $ T. i ES ouucnareuas sevdicisra QeEEHELO - inel esee 7 NR RCERUOPE TE PT ERN fentatuv, o£ "tione qui4.' Si&antem accipere perfe&tü, A eft Trinitas , fed incomplete : tinde ma- rac ur .. &imperfectü non fpe&at ad prorfens:quia ':gis'veftigium dicutitur. veis ' coguitio quid-nullo modo habetur in via . daro qibrode Aug. 6. de "nec eflentiz, nec Perfonz.- Alio- modo . AARTICVLVS III, Tridi. cap. -poteítaccipi perfc&tum, & imperfedum, "Vtrum »vefligium "equaliter in'omnibus yes 19*— Íecundüim unam, & eamdem :cognitio- | qeriatur ? «nét cognitio quauno modo füpta dica . tuf perfectaj& alio modo imperfe&ta: Gc —«rgens. i» 1. a E. 3. q. 1. Ars 73. Gerd, Sepenf. --dfte modus eft proprius prafenti fpecula- a ? b x. AT. 1. Gavafd,/q, 1. de Trimt, "tioni: quia cognitio in via, de qua-hic - b retina : T - loquimur, eftquia, & non quid, Ittud an- mnt -sterri perfe&um, & imperfedum refpedtu s, peekes queritur : "ütrtir equaliter tn - cognitionis quia fic poteft accipi ; ut dica- omnibus reperiatur yeftigium ? Et "tur cognitio quia perfedla. ; quando pro- - videturquód fic: quia Dion. de Divin, Diony. de "prie, & certitudinaliter ducit in.cogni- nom. cap.4. vult: quód Deus equaliter Div. nom. - tionem ; quia eft res. Imperfecta dicatur, B.fe habeat ad'omnia, fed 'ex tali habiti ^P ^ | '.quando per appropriationem -, '&'non -'dine videtur càufari vefligiam , ergo . certitudiualiter ., fed. magis fecundüm - &c.Pretereà : reto nihil redtius,&zqua- . perfaafionem ducatin cognitionem qui. - li nihil zqualius; fed'modus , meníüra, . .Et quia créatüira ducit in cognitionem . & huiufmodi videntur importare qui- quia eft Deusfecandüm effentiam unus : dam zquationem : cümin tali non (it . Proprie, .& certitudinaliter : quia dernó- - dare magis & minüs, «qualiter reperic- Scilieet esdé (Irativ eo modo, quo patuit : talis cog- - tur veftiginm in omnibus, Pratercà:ve- deny nitio quia perfecta dicitur fed in cogni- -ftigium videtur effe eflentiale omni crea- ds tionem , quia eft Trinitas , ducit non -turz, fedin effentialibus non eft inten- -groprie , fed per appropriata: non cer- fio, & remiffio, ergo veftigium non re» titudinaliter, fed magis fecundàm per- peritur magis; & minüs in rebus, .fuaüonem : quiapercreaturas non po- . Incontrarium eft : quia 4 magnitudise sas, 1, n - teft probari Deus Trinuslicet poffit pro- . cveatime pore? Creator agnofci :; ut dicitur in v ui bari Deus unus , huiufmodi cognitioc libro fapientiz, fed una creatura eft ma- qiiia incompleta dicetur : & quia veftigiu ior alia, ergo una creatura magis ducit in dicit cognitionem incompletam , non .coguitionem Dei , quàm alia, fed per -accipietur veftigi Dei in creaturis adeó veftigium ducimur in cognitione Crea- proprie, uteftineffentiaginus, (icut pro- toris, ergo &c. :uteít in Perfonis Trinus:ünde Auguft. - Vltériüs queritur : utrum veftigitum p 1.tera- Aug. $5. d. 83. quaft. q. 19. ait.: quód per creatu- magis refervetur in creaturis perfectis, r;.. Ec d ram habemus cognofcere Trinitatem, -quàm in imperfeáis? Et videtur , quód CXII — Quis nibil praftantius, tntelligetius, € bea-— án imperfedtis : quia veftigium dicit im- fius invenive perfeCla vatio potef. : fed talisin« — perfectam cognitionem, fed creaturz im ventio eft per veftigium,ergo Trinitatis perfecte magisimperfecto modo ducunt "vefigiumin creaturis accipitur. — incognitionem Dei, quàm perfe&te,ergo » ARefp.adarg. Ad 1. dicendum, quód | magis in eis refétvatur ratio veftieij. Tusd vei Beeropusfireentis: quia indivilaüut ^ ^ Incontrarium eft Auguft, in lib, de 4..-. i. às gium ducit OPera Trinitatis , ficutindivifafübflan- matura boni, qui loquens de modo,fpe-zar. Boni. posin not-tia: relpe&us tamen aliqui accipiunturD cie, & ordineait: quód ubi hac mag. caP- 12. tiam Dei, üt per comparationem ad Períonas:utpo- nafünt, magna bona fünt: & ubi par-19m. 8. ex eít cauíà -te(tháberiex Aug. 6.de Trin. cap.allee vafunt, parva bona funt , ergo inten- ^"^" 4 rum —21* Lom le VuprMo M . * fub ita tri- Sato : Quia non ejt confuse accipiendum à4Wó» duntur, & remittuntur fecundirm ma- plici babitu- fer quem, C* in quo, Et perhocpatetío- ^^ iorem, vel minorem bonitatem, | dine 2 quo; Jutio ad ». quialicét Pater;éc Filius, & — « -. fed maior bonitas refervatur AE tor ài Spiritus Sandus fint unus Creator: crea- - .. jnperfedis ; ergo in eis habet iftam fra tàmen creatürà Patre, utàquo:& | c(t magis ratio eripIicé. a- refpicit Filium, ut per quem :.& Spitità —.- - veltieii, dide: 5 M perq pP S1J puts ref Sandun , ut in quo: &fecundüm hoc - - pe&u Ferio" fomitur veftigiuni,. Ad 3.dicendiquód |-- um: non : : H "P 1 o fie p. Creature dücunt in coguitionem. quià feluté pre. ;d. T -' REÉ- : QVEST.IL ART.IIH. | 97 RESOLVTIO. | OA gum , quód magis & minis in effentia- Notde p "Vefliglum veperitur equaliter i omnibus perfe ^ libus poteft intelligi dupliciter: vel quan 3g fia entibus quoad. numerum partum vefligij ; fed tum ad gradus inefie , vel quantum ad Y v. ER mon quosd intenfiónern : ità quodficwtves eft pradusin cflentia, Primo medo reperi-modo fubttá füigij, fcilicet tmimerus, pondus, bus, quz interidnturj& remittuntur: fegPiuint nee» » * "i a . - $9*95^4 6,75 xi le £a seh. - ME 2 Me (Po Swrpéfediwes, ^ - ^ — fecundo modo invenitur magis, &'mi-5.5 s ere. m ! nüsctium in fubftantia inquantum unáda; noh in Efpondeo dicendum, quód zqua- fpecies fubftantiz haber rationem niaio-effe. litas veftigij dupliciter poteftcon- risnumeri, quàm alia, Primum magis, & fiderari, vel quantum ad numerum par- minüs eft fub eadem fpecie ; non autem tium, velquantum ad intenfionem ea- fecundum, fed fub codem genere: & ita: rum. Quantum ad numerum partium . patet, quód etiám in effentialibus aliquo- in omnibus entibus per fe ; ut patebit, modo reperitur magis, & mints,Vel pof- reperitur equaliter veítigium : nam nu- fumus dicere quód huiufmodi partes vef- merus, menfura , & pondus, qua afsig- B tigij no folüm dicunt partes eflentiales,ut mantur partes veftigij; in omnibus tali- oportebit, n iE gie 9990. à busponuntur : fecundüm quod vult ^ Adillud, quod probabat , qnód magisz: 6 aicica Aug. 4. fup. Gén , ad litt. & in qu&ftio- refervatur veftigium in imperfedtis quam fimpuciter nibus ad Orofium. Sed fiintelligatur inperfedis , dicendum, quód ille modus4 ^ir; aqvalit;squantum adintenfonemifo- argumentandi non valet nom enim fec, 7.5 rum, magisrefervatur in una creatura, quitur, fi fcientia viatorum dicit imper-dicitur quód quàm in alia ratio vefligij: quiafecundü fe&ionem, ergo qui magis imperfe&eimperfe&a . quod crefcuntín bonitate, & decrefcüt, cognofcit, magis habet fcientiam viato- FEED fim fic in eis modus, fpecies; & ordo ; vel um: ità non valet , veítigium eft repre-Po nen menfüra,nümerus, & pondus augetur, fentatio incompleta , ergo quod magispliciter ,. S minum o1 |" ZJhcompleteé reprefentat ; magis habet in quàd - ali- : Ad quod intelligendani notàndum, feveftigium: quia illa completio, quz efrquid Gt. ve(z Phils. Me. qid fecundàm Phil. s. Metaph. R»- de ratione veftigj; non tollit ómnem /E ^» fed ta. con, 19, i6, 3el diffinitiines fint y ficut numeri , Stc, completionem, piedi quantó forma ett magis fimplex ;tantoó ^ NpARAL. 02007415 7. 121 eggnitionis. magishabet rationem maioris humer: ^ — — ARTICVLVS IV. .,habite pet quiapluresperfe&ionescontinet, & ins ^ ' Quorum partes veligip |. meginem:, tenore. x ideo ii creaturis fimplici- en P i id P :aü »dng; s non 3 x A put A Eo Perekie ics velum. 5 -. inalijs: quiátales créathra funt minüs € | gij Etvidetur, quód fint dux:quià Aug. 4; fup, divifa, & perfediori modo continent potentia, & a&tüs dividunt oririe ens di- Gen. ad lit, fias perfectiones: propterquod Auguft — vifibile,& totum evacuat divifum,fi ergo wm 4. luper Gen. adlitt, loquens de huiufo 1m creatufá reperiuntür^ parté^ veftigij; modi partibus veftigij ait: Tanto enim imd ila erunt potentia, & actus.Pratereà: vi- gis cuique ifla in fuperioribus cara (unt: quán: — detur quód fint quatuor: quia partes ves to Ipfe minis eft ir infertoribus cro .Patetigi- fligij uno-modo afsignantur fübftantia, if tur, quód non equalitereftveft;gium à — virtus; & operatio:fed ficut'operatio fe ha omnibus: proptet quodfolvitur primi betad virtitejita & effe (e habetad fübfi quefitum : & quód magis eft in creaturisD- tiá;qua ergo tatiorié OpCfatió coputatur perfedis , proptef quod folvitur fecun: inter partes Veftigij; pari ratione debetur dum. | coe snos. Spr copütartcefle ; igiturerunt quatuor . Refp.ad arg; Ad 1, dicéndum, quód — partes; fubftantia; virtus;effe , & operas f Deus (e habeat equaliter ad omnia) tio; Prateréà: Videtur- , quód fint fex: 9mnianon fehabentzqualitéradipfuns — quià fecundüm Aug. 4; fup; Gen: ad litt; , .,. , «s; Propter huiufmodi inzqualitatem has — Semrius niiméris efP mnmerus pesfeCtus; ec Qoes. ad lit. betur vettigij inequalitas. Ad 2, dicendi dim quem oydo credturarum currit. fed. hocteap. s. com quód zquali noi eft zqualiusfifitsquas dion effet, nifi fecundi fenaritim debes »- x P^" litasinfünimo : huiufmodi reprzfentas rétasignari vefügium, ergo &c; Prete- — onem , &equationem non ponimus fà: vidétur;qdód veftigia non habeat — .. -- AAereaturis refpedu Dei; Ad 3i dicem» — aliqtiam partem: quia partes velligi) dc ^ 78 DIST, IIT. bent irportare perfe&ionem ,. fed per- fcáio cit idem; quod actus, (ed ín una? rc non-reperitur nifi unusaQus.: quia tunc vel res non effet una, vel atus eflet actus, & perfectionis perfectio, fed utrü- queiitorum videtur inconveniens, ergo c. Quóodautem (int tres, patet. per ca, que dicuntur : Sap. 11. quod omnia fe- cit Deusin numero , pondere, & men- fura. Praxterea: Aug. 6. de Trin. cap. 8. aísigaat partes vellig;, unitatem, fpecie, & ordinem, fed itte funt.tres, ergo &c. niiolis ond drain V LIO, c. | ^ Commüniter tres parzes a[Jgnantuvovefligii, — 71D Efpondeo dicendum, quód vcítigiü Sap.rr. n.2. Aug. 6. de WM rin. cap.8. A V. in. creaturis accipitur fecundum B finis eft idem, quód (übflantia , virtus, perfc&tiones in cis repertas, per quas ali- quomodo reprz(2ntatur Trinitas Perfo- marum: iftz autem perfediones , licet fint multe, & diveríe, omnes tamen reducuntur ad tria genera: quia. vel de- | fignant habitudinem caufe cfficientis,vel slice xz formalis ** vel finalis.Habitudinem caufz: Scilicet ext- ^. eerialis: delignare non poflünr :. quia PAD ois XieueToh ei niti in triplici genere caufe: nt narrat Comm. 10. Metaph, & mate- Nec poffags £ialis non. coincidit cum alijs caufis , ut ilti conveni- Oftenditur in 2. Phyf.Si autem per huiuf- ex quo om- modi perfediones ducimur. in cognitio- mi. &c .— pem Dci, ut eft caufa efficiens, fic duci- : Co s ;; Inür in appropriatum Patris, qui eft illud,: Phyf." coni, à quo cuncta procedunt, $i autem duci- 26. — 'mut in cognitionem eius, nteít forma .. exemplaris , fic habemus àppropriatum in cognitione appropriato rum tribus (n ae »; tres. partes. veltigij afsignantur, lite. autem à diverfis diver- Partes vefti- fimodé ponuntur, . Pythagoras dixit eas gij à Py- effe principium, medium; & finem ; t hag. türa, Ca, & Mun, comm. a. Phi- A Philofo- ;pho, lof.easdixitene (abftantiam, yirtutem;&D quaratur i;quom operationem ;. um. ait:quod. Natira 4p- pa nata taliter facit. aura rie, quantum ad fubftantia : 4pra nata talitey quangana ad virtutem; facit; quantum. ad.opera; tionem, Licétactem per. h&c tria philo- ;,ofophi dicerent Deum laudandum , noh 2 iE .E£12 sco. «sapropter hocpofuerunt Trinitatem : quia o0 129. Bohn cognoverint propria ;Perfonarum; : fed.approptiata.-Iu libro; agtem fapicn- : usignaatur, menfura, . nu: APAUÉ — qmerus;& pondus. Aug, Ac (ap, CR PARS 1. lite, hasafsignat modum, fpeciem ; & ordinem, Quomodo autetn ifta. diverfi- tas reducitur ad unitatem ?. Quidam fic eam reducunt : quia omncs aliz afsignà- "tiones reducuntur ad principium |, mée-Oypinio que -dium, & finem. Sed illud non videtur daa improz -ben& didum: qnia afsignatio theolc- P4t*- .górum non debet réduci ad afsignatio- nem.philofophorum , :fed magis econ- N€150. :. faciunt ctiam i(li ijdem fias adap tàtiones non. convenientes propofito, de quibus non eft:carandum. ver ,, Notandum igitur ., quód oranes ift. afsgnationes. quodammodo idein di- Conveniéria cunt: nam principium , medium , & Dotorü de pu partibus vk X operatio : quia fübflantia , & naturà Dos. y 4c habent, ut principium primum : ope- Jatio ut terminus: gt virtus tit mc- dium: eft.enim virtus media inter operantem , &-opus. Item fübítantia, virtus; & operatio funt idem, quod mo dus, . fpecies, & ordo .: nam fübítantia ef idem quod modus : modificatur enim quxlibet creatura fecundüm. natura fuz principia: propter quod ad fpeciem ; vcl genus reducitur. Specics eít idem. quod virtus : nam. cüm virtus fit. perfediio fübttantiz, fpecies, que imperfectionem : fonat, dici poteft. Operatio reducitur ad ordinem : nam ex hoc aliquid ordinatur in finem : quia exit in operationem me- diante virtute, Itiuni modum exponen- di fatis innuit Aug, 6. de:Irin. cap. 1o. ubi unitatem, five modum dicitefle na- Aug. 6, de turam rerum : fpeciem dicit efle quali- Trin. cap. tates, doctrinas, & artes : ordincs po- !* nitamores , & deledationes. Modus au- ten, fpecies, & ordo reducuntur ad mc- furam, numerüm , & pondus: unde 4; fup. Gen. ad litt, dicimr,: quód Menfu- YA. onini vei modum prefizit , C maneras om- ei s: (apá ni vel fpeciem prabet |, Cir pondus ornens ver 5 oni" ad quictem y ac [abilitatem trit. Si antem st nodo iíu afsignationes Vnde prz- differunt. ; vel qnomodO fünt accepre; 1i Doao- Dicendum, quod Pytbag. áccepit pár-/^ , diverfi- tes veíligijfüb. modo confulo:, mon dif »eue ^t ecernendo quidaccipitur pro principio, ces vefügi. —— Quid pro medio, & quid pro fine.Philo- | Íophus accipit eas fub efle difnáo, fed v materialiter : nam fubftantia, virtus, & operatio, fi funt partes vefligi, hoc eit, inquantum induuntrationem modi;fpe- cici, & ordipis.Aug.accipir eas dillinQe, A formaliter, fed magis prout 'fe tenenr ex Epilogus, QYEST. IL €x pàrté creature quia modus , fpecies, & ordo funt ea per que formaliter creatura dicitur veftigium, Ia libro Sa- pientiz accipiuntur partes veftigij' magis. prout funt inDeo:quia cü dicitur ónià fe-. cit Deus in numero; poadete, &. menfa. ra: intelligendum eít, Deum omnia fecif- fe in fe ipfo, qui eft pondus (ine pondere, numerus fine numero , & menfíura fine. meníura: utexponit Aug. 4, fup. Gen, ad litt. & in. quzíftionibus ad Orofium.. Habet utem illa au&oritas alium expo-- nendi modum, ut declarabitur in fequé- ti att, fic tamen accipiendo a(signationes: pretadas patet quz. ad quam. redücitur:: An, IIH, 79 refpectibus unius rei fant multi adus, fi cut aniima eft perfectio corporis,& fcien- : tia eft perfectio anim. Sic ex parte lí(tà omnes partes veftigij habent rationem adus; fed diverfimode : quia actus dicit perfectionem in comparatione àd virtu tem, virtus in compatatione ad nàturá; natura five fubftantia in comparatione ad aggregatum; five ad fuppofitum;cuius$ exifütformá, - | ARTICVLVS V, | Virum in omnibus reperiatur vefttzium ? Vintó queritur : utrum in omni- quia afsignatio Pythagora reducitur ad B. d bus reperiatur veftigium ? Et vidc- afsienationem. Phil. ficut confafum- ad. di(tin&um.- Afsignatio Philof, reducitur adafsignationem Aug. ficut materiale: ad formale. Afsignatio Aug. reducitur ad afsignationem Canonis ficut creatum: adincreatum. Sunt. autem & alij, modi veftigij : quia quxlibet reseít ens ,. & fic indicat eflentiam Divinàm: eft quid unü,, & (ic reprefentat Patrem. : eft quid. ve- rum, & fic reprzfentat Filium: eft quid bonum; & (ic reptefentat Spiritum San- etum, Iíta autem aísignatio; & aliz:con- fimiles: ; quia: vel ad dictas. reducuntur, vel non fünt competentes. , ad: prefens,- dimittantur, 15 üben - Refp.adarg. Ad r. dicendum, quód, potentia poteit habere plures partes:nam: & fubftantia diciturin potentia refpéctu Virtutis, & virtus refpe&u operationis; Item adus poteft habere plirés partes: Quia operari dicitur áQtus refpeQtu virtu tis, & virtus refpedu fübftantie: & ideo non concladitur efle tantüniduas partes. Ad 2, dicendum: , quód effe continetur füb termino, velfüb medio: quia eft fi- n1$ eflentiz , & eft medium refpectu ope TA, inquantum. operari prafupponit Ad 3. dicendum, quó ponuntur nifi tres partes,fécundüm quas /" quodam modo formaliter eft veftigium. ed alia tria poàunturin Deo fecundüm tionem tantüm differentia , à quibus Tibus creatura eft efficaciter, vel efficien- "T Veflistum : & ideo füb fenario dicü- [Ut Creature» confritni : partes tamen ve- fiisij |qUz(ünr increaturi , de quibus loquimur, fclim tres fant. Ad 4 ere um, quód unius re; anicus eft a&us fc- Sundàm unum modum : tamen diverfis . tur quód non : quia fiin omnibus reperitur veftigium , cüm partes veftigij aliquid fintjin partibus veítigij reperietur veftigium: & pari ratione in partibus par tium , fed cüm non fit abire in infiniti, non igitur in omnibus reperietur vefti- gium. Pratereà: partes veftigij.afsigna- tar fubftantia, virtus, & operatio, fed in. fubftantia non eft fubftantia ,- nec.in virz tute eft virtus, nec in operatione eft ope- ratio: non igitur in. omnibus reperietur véítigium, Pratereà: veftigium,& imago videntür habere rationem oppofitionis, €üm. condividantur ad fe invicem fed in. "quibus reperitur unum oppofitorum;non reperitur aliud, ciim igitur in aliquibus re- periatur imago, nonin omnibus rcperie- tur veftigium; —— | ^ . In contrarium eft quod dicitur: Sap, 11, Omnia conftituifH in mmero., pondere, €2* Sap. 11. no imen[urá:exgo &c. Pratéreà : veftigium eft fimilitudo quedam impreffa creaturis ab agente Primo, fed in omnibus reperitur talis fimilitudo, ergo &c, | —— ARESOLVTIO. $i menfura numerus €&c.. dicant. divev(as yo& CÍlé : & ideó non facit &radum diftindbü. — momin omnibus. veperitur vetigium » fed folum 1 increatüra nonD' mentibus per fc Sed fi dicant ves Yátionis -Anomnibus vepevitur veftigium, T3 Efpondeo dicendum, quód in oni- sotim .X. nibus reperitur veftigium Creato- in entibus ris, inquantum omnia fact funt in nu- Per fe » que "habent fubf- rero, pondere ; & menfura :. pondus ! 3 , tantiam vir- autem , menfura; & numerus, in quibustutem. &o- omnia fa&a dicuntur , dupliciter accipi peratione7? poffunt. Vno modo, ut dicunt diverías bos res, fecandüm quod fuperius exponeba- Mitef effet tux , quód per menfüram poteramus in« proc telligere [Document text truncated for crawler view.]