Por el Duque de Medina Sidonia, a la alegacion del Fiscal de su Magestad. En el pleito con el dicho Fiscal y Pedro Garcia Esteuan .
Full text
I « Ci». . .r•4^ ^•''i A-í.i.. ,* '• 'J4 ;:V :0,L ERATOMAR LA pluma en eltc pley to ,no es temor eoila jufticia ,q’alUfte por [a pretéfion delDuque^ni efpanto de la potencia del contrario, lino cílimacio,, v .yrefpeto de fus muchas parces yIcr tras, yporquela diuerfidad deopi-’ nione&en el cntcndimicótbdelal.n.titu.y.lib.y.compilat. quedé cóciiiada,y rcduzida ala verdad diftinguiedo losca- ' ' fos en que cada yno dcllos h^la,cum in vniperfum contraria,per dirtinítioncm concilientur,l.item videndum ao. ff. de petitio.híErcd.Alcx.inl.i.n.^.ftAequiseum, ócin conlil. J4i.n.7.1it).2.&'conf.i2i.n.5.Ub.5.ad quod facitdidum Se-; Anccac. '*' V>• ‘•'V, ->^4 I'^ 1
ncca, Veritáti proxlmtim hene dlftmjutt, Se illnd vulgatilsimuni ,^¡fitngue peutpóra ,^óíiibus I. conftÍtuc.C.l.apucl antiquos,0.<í¿ íurt.cap,pericnlÓfé depoenitenc cüct.i. 2fArguye el Fifcal deTu Mageftadi in principio fuíc allcgationis ,que alá prcteníion íel Duque '^n dar licencia para romper temporalmente en el teripino de fu villa de Xi niena'láS^debcfasdetaprouéebaiT^níiip común d3los Vezinos deaqhelta villa,reíifteUíliípci|ici4de la^dj i^it.^ilib. y.recopil. p^or la quai afirma, que cs~cáib fin conTroíierfia ,y decifion claray euidentaeftMprqjjtibidoíl dareft^sltóem los feñores de vatfallos t-n rus*efiaoos^y'queafsrÍótietieBoirí ^^ ^ ^ ^1 ,titicrr» y(GeiLalLcnuIps lugares aljixipclos, yporque ei mejor,ymas eficaz módo^^df conuencer el argii mentO;es,per retortioném;^&legcmprppfiam, tellum ab aduerfario porrecitü in eufti rctorquetur ,fuoquc ipruis gladio iiigulatur, vt ex ca.injomni negocio,&ibi DD. de teftib.accap.qui fyncera>45.diftin¿l,& ifed an vltro,íF.de negot.gcft.docecEuerárd.in priámbuLíocordcgalnu. i8. Auremos deprouar, que déla decifion yentendimiento de la dicha ley, no fe induze la dicha prohibición ,con que no feran conerónos los DD:;que pórellá íe alegan ,pues íii docT:rina fe Ifede entender/ecundum radones ,6c leges, quas alleganc, vt voluit loan^ íAndr.in cap. cum nnütiüs ,de tef* tib (ScBart inl. non folurU;/.liberatignis,tf.de liberat.legar^ 6c alijs addudiSjTiraq.de ñobilit.c aó.n 4. ?íYdel tenor todo déla dicha ley ,1oque fe colige es, que auiendo fuplicadó el Reyrufen^Cortcs áSeñor Rey Emperador Carlos Q^into^que rio íe hizieljíe merced aper fona alguna de los términos proprios,yvvaldios de las Ciudades, y.^Villas deftos Reynos ,defjpues de auer aíregurado, que fe inoderaria en cfta parte la liberalidad, ymagnificencia Real,prohíbe alas jufticias,y Regidores,que fin licencia fuya noipucdan víar déla dicha liberalidad en fus términos yjurifdiciones, vfando deftas palabra$^,q afsi ló iníinuá yfig nifican. Tero madamos^q U}i4fiiciajy fingidores no puedan dar tierras algunas^fm preceder licenciá nUéftrétpara ello,' ni salgan ¡as dadas en^ue no Ipuitrt interutnido ¡4 dicha licencia. ^en las Mercedes pomos hechas ,declarando las pérfonas aquien fueron hechas,y:én que lugares ypartes; mandamos atos del nutílto •- *M
4 Jejo ,que protiean lue^o [obre ello lo que dejufiicla fe deue há ^er. Las guales no conuicnen aotro acto de enagenacion ,que alas daciones,)! donaciones graciofas ,per quas transfertirr dpminiuui rcixlonatx.in donatarium, que osja propria fignincacioo delverbo>!D4')re,qucfc figue ala pTohibició,dnm inqnit,No;p»«<l4»dard ybiaúteoi 7<.§, fin.rf;de verboriim obligar,lifiji'.íffde cóndit canLdac.^iíie itaqfiediícrctisi-' Infti df.ai^ion.Menocb.de f^rxfiunpt.lib', ^jprxfomp c 5ó.nuin; j4,Siud.déeif.'i,<S(5,numii6.&;de aliaiencidtBliayquaíftvi.o; Gratiatfcíldcept.forcniC tom.i.cap. 82. nnin,^il|;, ibi.^ Mde~ batur ceajtri./^éiíim ao/jancnem pr.opter ytrb(im dare,de quo iii Í9fixuiVf}ttMiChrtt ilUi(l,i;mportet donationem, í^ dominitm traitíferat, 8c aUj^duaisAugulL^rboídeiaion vfufrcqtó., did. 92,niun.i:.Anton,Gai:del'inprax;vetb.©eH<u;o,num; 48,hiStVe,rbÍ5.' S)are nikil alhidfflfquain facere accipientem da-^ minam illtus .rei,qu,e.datur. f \-V* ’ ' -ii.' '^f 445í:^fe-o efte cafo )! no cnotro hable la ley,es precifo y neceilatio qle dcua entedétiporq Glas palabras lunt figna, S¿ tcftinjoniiím mentís nofti,a:¡& demonftrant volunca^cem animii'l.labcoj^, idem Tubero, ff de íiipeleci. legat.l.icire^ ff.de tuíorib.A;, curar, l.í.§, Diuus, ff.ad leg.Corn.de Si^ar. glofin hEulcinius,$;quid fit Icditarc, verb.y^n<>/«í, ffquib. ,cx caiÍr.inpoffeíncat,ipfemetAugulí.Barb.;axiom.iiu.222. nuiTi,2,5cfuntiiritelligenda íecundum lubiedain inateriaín. Se naturam adus de quo agiturjl cum.patcr,§,donacum, ff. -delegat.2,l'.frvno, &. ibi Bart.ff, locat.& pluribus addudis, ipfemetAuguff Barbofibidem,num. 8.T ratandofe en ella, de que los feñores Reyes no hizieifen mercedes de las tierras publicas yrealengas.La prohibición que pone alas juf. ticias, yRegidores, que no las denrrio puede conuenir ao- •tro ado que ala donació: Porque fi bkn,'merced,es propria mente premio correfpondicnte aferuicios ,.vtinquic text.' in 1.5,tit. 52,p.7,cn las donacionas graciolas de los Reyes, vfan del ,no poique otra caufa las informe, que la mera liberalidad, fino porque.es proprio de la nobleza ymagnificencia Real,ju2gar,poc,obligacion precifa los beneficios, q hazen,ex mera libéralitatc,de quo eft text.literis aurcis,aue fi quid auro eft pretiofius feribendus, tefte Tiraquel de 00- bilitdap, 57,num.40>m cap.r, de donación, cuius fiare íunc ycibai impottit beta
Unfe quai¡l>oñtt )iif¡ /« hemfiajs fuis c/^, 5fDe.iquirefigue,quepcrm¡c¡r ydar licencia pata arrendai ccmporalmcntc las tierras que la dicha ley pioliil be dar,y donar,no eftácomprehcndi.flo en fu prohibición fi¡ por la pfopriedad de lasipalabras ^ni por cxteníicn de la razón: pues por el arrendaifiienco ad itiodicunn tempus nó folum non transfertur dorniniuiitiií cóductorem. Inonfolet,vbi Bart.Paul.&:a4ii>fF.locatij). cui rtm, vbiJbald. óeSalicet,C.cod.l:cum manus faca, §.Hn. íf. de comrah, ernptio.' Valarc.deiur.cinphit.quxft.apnumev.i.AntQri.Cardoíin prax.verb.Lofrttio^num. 2. fed nec naturalitcr, neíciuilitct p,ofsidet,l.i.C.commun.dc vfucapio.&ibigIoíf.véib. ©0- w/nod.non folum, §,i &l.fin.'fF.de vfiícapio.MáticJdetáck; &ambig.conuentio.\]ib,22.tÍ£ul;.i.nii'm.6,Stépha’n/(5rátián. difcept.forenf.tom.i.cap.i^4,num;i'7, Yafsi ajuftando las dodrinas délos Dbd:ores,qü‘e por la decilion'dellaley dfe ficnden que los.feñores de^valfallos no pueden darlicencia en fus eftados para enagcnar'las'dehefas’publicas, yconcejiles, alcaíb en que habla compes prccifo :nopiueiian no poder dar licécia para arredar, porq la cnagcnació folo cóorehéde los ados ordenados atrasferir en otro eidominio, .r.C.defundo dot2\i,\hi:Efi ante álienatio per que dominium trat/f>t«r,l.alienaticnis 28, ff de vejb.íign.I. fin.'C. de rcb. alienaron alienan.Augull.Barb.de appéllat. vcrbor, appellat.r 4.n I.& eft texc.in l.i tit.14. p.r. Ena^tfídmieto es tch pop:ura, -o fecho qalgunos otros fagan entre fuporqpajfa elfeñork de losónos alos otros, :. 6.Conque no carece de ley, ni fundamento jurídico (corno exclama el Fiícal de fu Mageftad,¡n fuá allegat. n: 7.)!a preteniion del Duque,ni las dodrinas delosDodores que la apoyan(quales fon Auendan MexiajFclician.CancerúGerón deLcon,refcridos,in noftra allegat.n. 5.) eftap tan faltas de razón, que merezcan menos precio .Porque en el derecho comunsno ay ley ,que pida ppr forma fubkancial qnla venta de los bienes públicos facultad Real,-hno es en los proprios deda Ciudad donde afsiílc la Corte, contentádofe en los otros lugares fuera dellac'P elacuérdo dei Con- Cejo,y decreto de la jullicia,'vt probactext.inl.frn.G;de ven .den;reb. eiuic. lib. n. ibi; Ftffqmdem ad hanc imlitm .j '''domutn* '. . .•-
cititles amií¡tiíis,aut alia ¿juaUhet <xdific¡ii, ’lael'matl'- cipia ¡>ertinentíaio)Uiger¡t ,1)enundár¡ non dlltcr,n¡filmper¡ali authorítate'i>endantur:'fn prouintijs l)ero príffentibiis owthtiiSj fcH plurim<tpdrte}tam curial¡um,^ndmhohoratotnm,ijpojjejfi!- ru'Ciíiitatis, ad ¿jua r^s pr^dibla; pertintnt: prcpofitis Sacrofanítisfcriptaris ¡¡plUtini Irntm/jiiejlrKj^ eorü,qtii ionutnerint htbír wtisfenteniiam qnam pHtéU'l^t^iléní patrits piít átjsigrtcire Yla folenidad que pide efta ley ,bq ít elKeade generaliíietca toda enagenicion ,pprque hallamós pefimicido pódéí los Concejo íih ella házer donaciones yotros contratos', per qnes pcíueBitur ad alienationem /de ddó'cfttext. inM. fin.Gde pr«d. Decurión, fitk deciec. hoñ alienan, lib xct- (paríales "Penderé quidé res imniobiles/Peí manítpiá riiH¡tá'pro‘- hihemus fíne interpoftione decreti: donationes "Pero ,^elpermup tüúonesj'Pfl'quoslibet aiíosy etiam [me decreto perrñittiwussele^’ hrare c:onrríiafíri,6c'probac>Iofeph.Ramon.conf.87.nuñT3S, ihi.Tiipdem licet Vntuerfitas non poj^itleenderefine decretcpion tameiiprobihetur donare,permutare, "Peí qnenlibet' alium aPÍ um exercere fine decreto,"Pt eft textMÍrahilis,in l.'plt.C, de prfid: íDe~ cur.fitie decr.non aliendlb. io. Utifiimé Simón Celi iis, in irafl. dedeaet. in pr(efat.íon.nHm.9^. "Pbi plures ajfierthnius dibii'r'ationes.Y afsi nueftrabiijfolo corrigio la libertad, que por ta ley tienen los Concejos de hazer donaciones eje fus bienes, para que no víalfen dcllaíin facultadReal,íin alterarlo difpuefto por derecho comuñ en quanto alas ventas ,ni fe pueda entender, ni prefutnir eftar comprehendidas cniii tlecifion.Túm,quia donatione prohibirá non cenfetur prohibirá vendirio,ncqucaliafpeciesalienationis,Bare. in 1. filiiisfamil.ii7,§. Diluís, num.19,íf.delegat.ij&ibi Ii'ni'nol.&: Alexand num.24,RoiTian.inl.vrufru¿t[i,num. 18, íf.íolnto i'natriiTi.Vincent.Fufar.defubllitu.quKÍl.695.nnm.i9.Fontancl.de pa¿t.nuptial.clauf4,gloir.a5,num. 24. Trun, quía prohibitum quod non inuenitur, perlcgem permiífum céfctur,l.nec non.28.poft princip.ff.ex quib.cauf.ibi; Sedfi le~ gesnon prohibeaut,[.i,E de teftib.l.mucus,if.quaEritur. rff de procurat.l.ab ea parte,ff.de probation,c omnes. Sí ibi glof. 3diftinct.cap.cumillorum^a, defent. cxcomm, &muius addudis Auguft.Barbofaxiom.iur.i5>3.n.7. 7íYfi bien los DD.en los lugares citados limitan et ta conclulion, qu^docademmilicariet raáo,para que pro- Bhibida
hibida Udonacíon,ccnreatur prohibitae alia; fkcies aliena, tionis, la razón de prohibir alos Concejos el ddnar las ticrjas publicas yconcejiles fin fácultadReal,no admite exteníion alas ventas,yotras cfpecics de enagcnacion.porcjue en las vetas eftaua cautelado qno fe hiziellen,fino era en validad ybeneficio de la Republica,con kforma dada,per dd» lín.C.devend.reb.ciuitat.mas,la<donacion,ficndo prohibido atodo adminiftrador-, donar los bienes q\ie^ adminiftra por libres, yplena que fea la facultad de q^ie vfa*enfu adminillració,l.fin.íF.decurator.fnrióf.l.tutor,ad vtilitatem,i.Lu cius,§.fin.tf.dcadminiftrat.tutor.l.'paclun>cutatoris,C.de pact.l.i.$.i.ff.de officPtocurac.Cxfar Parifconf.8. num.8. lib.4.Honded.confó6.num.8i lib. i.Mafcard.de probatio. concluf15oS.num. io. Efcou.de ratiocin,cap.24, anum.r . &pluribusadduclis Auguft. Barbof de clauf víu frequent, clauful.55.nu.35.por la dicha l.fin.C.de príedijs Decurionv les era permitido alos Regidores, yAdminiftradores de la República,fin necefsitar de las folenidades ,que por feguro del bien publico deuian vfar en las ventas ;yafsi cfta libertad es la que quitó ycorrigio nucftral. 11. para que no pudielfen víar della fin facultad Real.'pcro no el poder que tenían para vender los bienes de la República ,precedien do el acuerdo de la mayor parte de equellos que la reprefenta, jurándola vtilidad,y beneficio publico ,yinteruiniendo £ decreto del Iucz,que la prefide. Con que por eftar corregida la dicha ley fin.C.de pratd.Decurion. no fe puede dezir, que lo eftá la 1fin. C. de venden.reb.ciuitat. pues es diueifa la razón,que afsifte enprohibir la donación en que fiemprc fe confidera daño,y perdida, 1. filius fam, tf. de donation.l. cum de indebito,fF. de probación. Surd.de aliment.titubé. qua:ft.i.niim.4.(S£qu;eíÍ5.num.7,& conf 5, num.72, q»® la venta en que el vendedor recibe el precio, yfe afianza la vtilidad con el aeuerdo,y juramento del Concejo, ydecre- to dellucz ,6iin correclorijs non conceditur extenuó, cum omnis recelílis áiure communi odiofus reputetur , •pimus, C.deappellat l.fi vero,§.dc vito,fi folu^^"p“ * cuindo,C.de in officioCicft^. & fragment.part.i.verb.£xíe«/í»,nu. 13 “axinm.iur,6o;n;5. .r-^r^e enfus H‘ 'íaquife figue,que alos Duques yfen _ ,^„ ABÍcÍjÚ
4 isftados por folo lá jiirirdicíon que en ellos cxerccOjí es permitido autorizar ,ydar licencia^ para que los Concejos de los lugares aque prefiden,puedan vender,ydifpQrier délos bienes públicos yconcejiles (como prouamos in ooll:ra,allegaiCnum. 5,)y que, ello no lo tienen referuadodos feñores Reyes deCaftillaafupoteftad Real, per diót. l. i1. (como pretende el Fifcalde fu Mageftad,in fuá allegac.n.iQ.') pues folo habla fu prohibición ,ycorrección en laSidonaciónes graciofas,fin que aya ley del Reyno que prohíba las vetas, ni pida en ellas que interuenga facultad Real, tefte García, Toleran, in Lucerna Rubricarán tres pollcriores libros Co dicis,titul.3 I.de venden.reb.ciuitatáibr. 11.num.4. inillis verbis; ©e ture autem non inutni legetn ,íju^e exprejlim próhibeat horam honorñ alknatienem. Yelfo procede mas fin controuerfia en nueftro cafo, en que no pretendemos que el Duque pueda dar licencias para ventas, >'y enagenaciones que transfieran dominio, fino folo para artendamiencos téporales,a que no cóuiene el Verbo,©í!n',de que vfa la dicha 1. 1I.ni por fu propia fignificacion,ni por extenfion, ex idétitate rationis. Yaísi no pueden eftar fujetos ala difpolició; quialegis verba,cui non conueniimtnon coniienit eius difpofitio,! 4.§ totics,fF.de damn infect. l.quod conllitutum, £de milit. tcftam.l.a, C. cómun.de legar.&ex pluribns exor nat AugulLBarbofaxiom.iur. i5d.n.S. oíAquenoobftalaponcleracion,quehazeelFifcal de fu M'ageftad,in d.fua allegar n. d;,de que in pr^iudicium inris pafeendi non poteft dominus territorii pafcua ad culturam red'ucere,nec modum immutare,ex 1. 5.titul. 5lib.y. ordinam.quíe eft 1.1,titul.7>hb y.Recopil. ¿c addiictisper Oter.de páfcu.cap. i6,nu.2. Porque de la razón que del te- nor de la dicha ley fe colige,informó fu decifion, nace la ref puerta yfatisfacion al argumento; pues defpues de auer ma dado rertituyr alos Concejos todos los exidos,montcs,terminos,y heredamientos que íe hallaífen tomados yocupados por qualefquicr pcrfonas,dizc: Tero defendemos ,que los^ dichos Concejos no las puedan labrar,hender,ni enágenar ,mas q feanpara el aprouechamiento délas dichasCiudades, Villasylugares dondefoni que fue folo reparar no conuirtierten losCócejos en fus aprouechamientos particulares ,lo que eftaua dertinado al vfo yaprouechamiento cqmun,fin prohihir, ^
de voluntad yconfcntimícnto de los vczinosjy para fn vtU lidad no pudicHcn labrar,yarrendar; yafsi loinfinuíacjuc', lias palabras, Aíar {¡ut feau para el pro comunal, ylo pruciian Dom.Couarru.lib. i.cap.iy.num. ii.in fin.his verbis;S;c re. ñor Cmtatís eiuí íDecariones minime pojfunt príCter tnore^' iam'VfH feceptHm,y>cl ex confenfn omniuin, aut aJ puhitcam hti^ litatem , 'Ve/ ex permijSione pafcua ómnibus ciuibus com, niun¡a,yel adtenipus,'Pcl perpetuo interdicere, 8cAuendañ.de cxequen.mandat.i.pait ca^.j\..num.2^.ihi:NonpoteíHus.pa ÍUir£ rnutare inuito eo,qiii tus habet, que fon los DD. citados, perOceru}Ti,ind,cap.i 6. r.,.., |o C^lod fulciciir ex co qiiod ipfcmet Oterus ,libi contrariusjin cap.u.num. ^8. (donde tratando fi losConcefpueden traníigir fobre el aprouccha-, iTtiento de los paftos ,por fer elpecie de enagenacion ,yftr trálaccion,ftipcr rebus alienari prohibitis,cap4 cuintempbre dparbitris,!. nqnfolüm, C.de pra;d, minori ^quia non tantuni alienationis ,fed donationis nomen, 8c effcáum quandoque fortitur,l,fi harredes, vbi Bald. notab. aj.C.de fideicommiílMieresjde maiorat.part.4. qusíl. 22. nijm.i.)rcfuelije,que quando por la tranfaccion no fe tranfíiere en otro el dominio de los palios, puede el Concejo, y V'niuerfidad otorgarla, fin que neccfsiten de facultad Real, in h^c verba prorrumpcns.v/<ií tranfaBio npn ftfuper ipfo ter mino ¿jr territorio,fed juper commoditate,(s''^fu adeommunitatem ipJitíSfi^ tune cutn in lyoctantum damniJicentur'Piciní, (y in coUpAd quos pertinet eorum confenfus, "Peí fuo nomine pr^fidis ciuitátis,(eujindici mandatum habentis fufficiet auBoritas,i^ cÓ- fenfiis Jhie ^gta licentia,'í)t in dJ.prafes, ideo oppidum ynum enm alio f/íra Httm,'Pel tranfaBionemfuper cotnmunitat,iy yfu pafetti feciprocas folent[acere conuentiones,feu coparatienes, qud nuncupantur iguales, neepro eisdefideratur'l^egia Ucencia, yt in terminis obferuat Gregor.Lop.in l.2^.tituL/\..par.^,vf:vb Ejionce bien lo podrian,(jr in 1.1^.t¡t'^.part.^.yctbo,Los exidos,So/-^ cin.conf.j 2y.'Polum. i.‘Boitadill lih, ^.^olytic.c.S.n.S^, rí ^Con que queda prouado,quc interuiniendocolconfentimiento de los interefládos en e¡ palio, o ytilidad publica,o facultadReafpuede la jufticia,yConce- |p labrar yarrendar las tierras publicas yconcejiles,muoaii dando el pallo en labor,pues déla naturaleza de 1^ diccit* ''««í’
xiés,yeí,^ i5f,ilctjuc vfa Dom.Pr«fes Coiiarrü.cs diftírtgiiir yapartar los agentes entre <]uicn fe ponen, atribuyendo a ,<]ualquiera dellos cla¿lo Infolidum, glolf-in cap. cum pluxes>de ofíic deleg.in <5.verb. ForOT<i,ibi: Hic ytro íur¡fíUdi8io ¿cttuf ^lUfnátiae ynde ^u¡l¡beteJiIudextnjolid(tfn, <\ií^m (cquimtur, ibi Archtdiac. loann. Andr..Dom¡nic. &Franch.' .prpiit eos refert Ccned.fingul.d,nii. ^ex multis Auguíl, Barbofde diction.vfufrequcnt.dictÍ4:6.nuni.2.5c dici;4i5. .num.í. :,í 2fYque eílafea la razón de decidir 'de la dicha ley, íe perfuade de que elaprouechamientos de los palios, pertenece alos vczinos,vt lingulis,6c non vt vniucrfísjDoÍTiin. Couarruu.praclicar.cap.^y.Burgos de Paz,in l.j.Taúr. nu. 46 5.Iofeph.Seir.decif.74.nu. 14. 6c pluribus adduélis"more íuo,Farinac.dcteílibiqiiíeft.óo.num.joi .8¿Auil. in cap. .(),PriCEQr.veib.Le_y de.Toledo,num,i^.?a.x\!id,m Sexquicent. dilFerent.S.num.ó.Y alsPno vfa de palabras preceptiuas, ni prohibitiuas, que induzen nulidad en lo que fe obra contra la ley,vtnotac Auguíl.Barb. dediclion. vfufrequenc, di¿l. 2SS.num. I.Sino de la palabra,0e/í’H<Je»JOf, que en fu proprio fignificado denotar aiterius c.aufam tueri,í.fed 8chx, §. á)e/tHíítrt',i£deprocurator,ipfemec Auguft.Barb.dicl.Si. n. i.que fue dezir,que tomauala defenía yamparo de las tierras dedicadas al aprouechamiento común,para que fin con fencimiento de los intereflados ,yen daño fuyo no mudaf» fen la forma del aprouechamiento losConcejos.Pero interuiniendo el confentimicnto délos vezinos, yla vtilidad co mun no prohibió que lo pudieíTen hazer, cú celfct legis difpofirio ceífante cius rationc,l.in omni,vbi Bart. ff. de adoption.l.quod dicl:um,fF.depacl.l.adigere,$ quanuis,ff.deiur. patronat.cap.Sc fi Chriftus,dc iur.iurand. 8cpliires referens ipícmet Auguft.Barb.axiom.iur.i jd.n.9.& poíl Auendañ. Burg de Paz, dcaliosprobatlofeph. Seifiindicl. decif. 74, num.24. 15 ^De dondefe infiere fatisfacion al argumento, q el Fifcal de fu Mageílad pretende inferir,in did.fua allegar, num. 11que para auer el Duque de dar las licencias ,es necclfario derogar las leyes que lo prohíben ,pues no ay ley, que refifta aque los feñores en fus elfados no pueda dar las dichas licencias yfando defu jurifdicion ordinaiia,como lo
¿efeniicut.&aqu.(iiffinir.i,&: ro.qucin JcquiturFont^mó da pacT:.nuptial.cIauful.4. gloíT 17.1111111.54. his vcibis; <P( ^ foUmprohibitionem "Ptendi ¡eruitute mu iniemtmf)} pr,tfoip(¡Q mmferuituttS)(t eaprohibitío ejf'eflum uon habu'it ,Pt imia' nthilomhius, pr^efcribens pvlfejsiouem íonúnuAuerh-^tunc tantiin abeji, ytpr<tfcrií>eut¡s tus ccjjet ,quid imo multefortius effiiia^ ^ur. 20 fYmucho menos puede aprouechar al Fifcal de fu Magcílad,el argumento que haze para fundar cfta interrupción del procello.que don Pedro Gómez BuftilloAlcalde entregador hizo contra los vezinos deXimena,por,auer rompido fus hehefas en virtud del acuerdo del Concejo ,y licencia del Duque; porque como tenemos prouado in noíentencia contraria ala cofttunbre legitimamete cauíada^no es poderolaa dcftruyr fus efetos^ ytnas no auiendoíe pronunciado contra el Duque, vt diximus in dicl.noílra allegation.num 15.a que ayuda que ella caufa,como conheíTa el Fifcal de fu Magcllad,eílá apelada, ypendiente por el apelación en eftaChancilleria,& per appeliationem ílinguiturfententia,óc ómnis effeclus eius, 1. 1 , $.nn.íF.adTurpilianJ.furt¡,ff.de his quinotant.in fam. Ant. Gom.variar. tom. 5. cap. 5.num. yo. 8calijs addiidtis Scacc. eje appeIlat.qua:ll.^.num.84.Y alsi, no íolo no es en fauor del intento dcl Fiícal la dodlrina de Menochio,y Fontanela in did.gloíl. Iy.num. 52.y los demasDodlores que alliale.. ga,par.i que conlintiendo yobedeciendo la prohibición en el vfo de la íioercad yfacultad, quede interrumpida la prefcripcion>pues el milmo Fontanela aconíeja ,que fe contra* diga yapele,para.que no prejudique la prohibición ,vt patet in lilis veibis :ht ideo confüium éjje optimum ipfis [ubditis, 'Pelciuibiis hujufmodí pro clam aúonibusfíy prohibítiouibiis contradicetw ab eis appeHare,8cOteto,cmdo por elFifcal,in c. aI.num. 9. inquit; £f<fc autem interruptio naturalis nonfempet tx prohíbltione pojfefiionis pafeut ,^mímdhm expul jione Cdujatítr^ fed tune demum^ qffMdo tali, eafu ímpeditus pojíidere quieuit,i(s!''_non reclainauit. Yen, ellos términos hablan todos los otros Doctores allí alegados, añadiendo que csncceílájio confientan yobedazcan la prohihicion,{anto tiempo, q iPr ?1prcfcripcion,y la dicha caiifay pro- 5! de oel de djr.como quiere, el '*fiícal
9 fifcal de fu Mageftad ,yafsi aimquc'no éfluiuicra contradicha^ni apelada^no pudiera prejudicar al Duquejni alos ve- 2Ínos denunciados.Con que quando Ja Coílumbrc no eftuuicra prefcripta por tiempo inmemorial, quedaua dcrtruydo todo lo que contra ella alega el Fifcal de fu Mageftad. 21 ^Ytem,defde el niim. 19.de fu alegación, el Fifcal de fu Mageftad pretende deftruyV nueftro intento ,con dez¡r,quc alos Duques de Medina falta la buena fee,por auer fe introduzido violenta yclandeftinamente adar lasdichas licencias ,yqüc la violencia fe prefume, porque fiemprefe entiendeintroduzirfelqsfeñores de vaflallos en qualquic* , japoífefsion poi fuerca^y no por los jiiftos títulos del derecho.F.fta prefuncion no la admiité IosDo¿torcs,que alli ale-* gajfino es en la cobranza deimpoficiones ytributos, aque les rcfifte la difpoficionde las leyes del Rcyno,lo qiial celfa en el dar de las dhas licécias, pues como tenemos prouadoi no ay ley enel derecho comumni enclReyno qlo prohíba, ni perfona contra quien fe pueda ordsnar,l.á violencia; por que refpeto de fu Mageftad,ylosfeñoresReyes fus anteceffores,abfurdum quidem eft diccre,y mucho menos,refpeto del Concejo yvezinos, pues alu inftancia yde fu pedimié- to han dado los Duques las licencias, &volentibus non inferturiniuria,l.i.$.vfqueadeó,ff.de inur.ni lo afsi hecho por los Duques puede fer aeufadado de clandeftino, pues ha fido publico ynotorio ,no folo.a los vezinos de la dicha Villa,fino atodos los circüuez¡nos,y alos miniftros de la Me-* fta,contactos exiftentesy notorios, qualesfon los lópimicn tos délas dehefas, d¿nó dicitur clam íieri,fed potius palam, •&c publice,quod coratn pluribus,& populo faclum eft,I.pa-« lam,& ibi Alciat.&: Rebufde verbor.fignihc.L hítredes palam,ff.detcftam l.cumipfe,ff.de contrah. ernpt. Curt. lun. conf.64. niim. z.Menoch.conf^S.mim. 54.& de arbitr. hb; z.caf.i 94.tiuni.i9*Augnft.Barb. de dicÜon. vfufrequent. diaio.59.num.2.a¿ diciion.249.ánum.i .Ytodafofpccha .-y prefuncion contraria la excluye la fuerza del tiempo míncmoriabquc afsifte yap ructia el jufto titulo ybuena fcc q clDuque ha tenido en dar cftas liccncias,Dom.Couar.in d. reo ,poirelTor,2.part.§.4.num.5.ibi: Secundo eft conftdeTandU, pnbdta mmernoriali prrf/cripfione aduerfusfHbditos^tí'yaJfal^. lohuon eífe prafumtrtdam Iñmtmc extoTfionem,tjejim unutem E
por¡s'i>fus,pr*efcr¡pthyeprafumpt}onem '^•oltnti<e,tí’o¡>[>rrfion¡s excluiit. fConfieíra el Fifcaldc fu Mageftad,num.2o,y 21' cjiíta: fu? allegationis, que conforme ala refolucion comiiq de todos los Dolores,en la coftumbre,o prefcn'pció inmemorial no es nccelfario prouar la ciencia del Principe, ode fus oficiales, pro cuius confirmationeadduximiis muiros in noftra allcgat.num.d.quibus eñaddendus,Dom.Caftillo, con;rouerf lib.5.cap.9 j,§.8.num. 36. Contra eftá verdad! afsi canonizada yaprouada en que no duda los Doftorcs’ arguye el Fifcal,que attentoiure Regio,nofe puede futten! tar ,in prasferibenda per confuetudincm Regiaiurifdiaion,e,para lo qual alega aAzc«edo,Iafon,Dom.Coiiarru.Ccnedo,Moría,Fachineo,yZeiiallos,y lo funda en el num.22. con qla quafi pqlf^fsion de los derechos incorporales corv •*í ,con la ciencia de aquel contra quem pr^feribitur, atodo lo qualfe fatisfaze con lo dicho ind. n. noílr^e allegationis, que el tiempo inmemorial induze y prefume efta í^icnciaypaciecia,finqueneceísite<^proiiarla al que ayuda la fuerza de tan largo tiempo,ncque contra eamadmitatui probado in contrarium,vt probar ipíemet Azeued.óc DI).anobis adducli in dicl.num.6.máxime Pc' tr.Barb.ad dicl.l competit,nu,i j,ibi.^«/4 licet clítré dsfcitji'' tia^ non conflet^tatne ftinper pr,ejumptitie de ca J>idetur coníláftf iS (jtíidttn pyiejtitfíptíuc cantfanon adnittitHf probatio in toiit/arium,pío cuius confirmationc pluresadducic. 21 ^Efte argumento lopretende esforzar el Fifcal de lu Mageítad, num.22.con dczir,que faltando cííe principio de la quafi poirefsion en fu confequencia falta la buena fee, lin la qual no puede confiftir, ni tener efeto la inmemorial, ficut qua'hbet alia ordinaria praícriptiojy fi bien,omnes ne mine relucíante,fatentur prafumptionem male fidei, &ini ti) reprobad penitus excludi ex poíleísione immemorialfi per tcxt.in cap.r.de pr?fcription.in 6.ibi; Ni(í tanti temporis allegetur pr<£fcriptio, cuius conttartj memoria non exiflnt, quorumnumero funtBccci. conf. 168.n um.^9. Surd.conf2^4. ^^™‘5?Anton.Gabr, dt.dcpralcript. concluf.r •niim. 55- Malcard.concl.2 24.nura.25 Se concl. 12j4.num.55.MenocRpra-fumpt. i3,.num.42,lib.5. DCí)üarr.india.regul. polleíror 2.parc,$. 4.nm. 5.Ioan.Guderr.practie.lib.5 .q- 1f -.j- .
10 Pailad.diffcrenc.4*.mim.i7.CeuáIl;q.45.rt i.Se de violcntia,d.55.n-<5i.<3íD,CaftilLd.§.8.n.^9.Mas poiqiie no fe puC da negarauer muchosDoctores,que afirma, etiam in prjefcriptione.immemoriali bpnamfidein defiderari. Yno quede fin rcípuefta el, fundamento que de fu doítrina infiere cl> Fifcalde fu Mageftad,ha parecido referir la verdad,quc tiene en fu diftincion cfta controuerfia. 24 ^Paralo qual es de fuponer, que la mala fee es, in dtjplici fpecie,vna verdadera,yotra pra:fumpta. La verdadera feda,en el que clandcftinamente ,o con violentia defpoja aotro de lus bienes,oretiene los agenos,fabiendo que no le pertenecen, ni fon fuyos ,yla prefumpta fe confidera en el heredero del que tuuo mala fee verdadera, ycomo la mala fee verdadera ,eft quid affirmatiiium confiifensin animo.,fiempre impide la prefcripcion,aunque fea inmemorial, prarcipué iure Canónico ,qiiia in ea agicur de materia peecati,(Sc in hac fpccic loquuntiir DD- afhrmátes,conílito de maláfide pr^fcriptionisimmcmorialis virtuté eneruari: pero la prefumpta fe purga ,yextingue por el crafc-urfo de trcynta ,oquarenta años ,yafsi no impide ia prefcripcion inmemorial,con que fe cpncilian las dos opiniones, vt affir matiua procedatin malafidevera,&indnbitab]lÍ5negatiua vero in mala fide príefumpta.Ita erudito explicant Balb.dÓ prxfcript.2.part. ^.princip.q ó.nu. 20. Crauet deantiquit. parfÍ4.cap.5.num. 20 &couf.i46.num,2..Mafcard concL i2i4.num.54.Menchac.controu.inuftr libr.a.cap.y^.nura: o.Mcnoch derecup.remed.i5.num.4i6.& n.41 8. ¿cconf 70 1.n.70 2.Aluar.Valafc.conrultat.95. n.i6. &alijs a^ductis,Peti.Baib.ad rubr.de pra;fcript.á n. 236.vfquead 250. fien. 32a.vfquc ad n. 336. 24 í^procede mas fin controuerfia en los fuccllTores fingulares.Y afsi aunque confiara, per euidentiam faíti ,que el primero de los Duques de Medina ,que fe introduxo adar efias licencias,auia fido con mala,fee no podia dañar alos fucelfores en fu cafa ymayorazgo,cnm mala fides authoris non noceatfingularifucceflori,vtprolimi tatione,l.cum ha:res,rf.de diuerl.fic temporal.pra:lcript.tradit Anton.Gabr e0ncluf5.de prxfcript. num.7. Menchacd.cap.73.n.2i.D.Couarruu.d.§.9 reg poirciror,n. 6.Y mas fiendo inmemorial la prcfcripfion deque fe ayuda el Du-
/ quejpara la qual no ncccfsita valerfe rfcl tiempo, qpoíTcyá el primer adquirentc :porque la inmemorial fuponc tiem^ po infinito, yaunque del íc quite algún tiempo finito, no pierde fu fuerza,/ efetos, cum adhiic rcmaneat infinitCi OI* drad.conf 254.0. iS.D.Molin de primog.lib.2,cap.6. 0.47’ ibi :Cum enim tempus ¡mmemor'tale infinitum tjfe deheat ttidm fubliíto de medio altquo tempere finito tempus,quod rema'nftrit' inftnitumelfie áehet, is ex regulaDulgavi quoifi ah infinito finí tum demas,qtiod remanferit infinitum fíiaw <r¿í,Ioan.Garc.dc cxpenf.cap.p.n. 94 ibi: Cuúií ea ratio, quia cum mwemoridits continet temptis infinitum adempto aliquantulo tempere /ewper remanet infinitum oh idque Ínterruptione non Uditur,necde fíruitur immemorialis. 26 .^Aque no es contraria la coníideradon,con que el Fifcal de fu Mageftad pretende esforzar fu intento ,num. 2?.fuá: allcgationisjdc que aiiicndo referuado fu Mageftad para fi el dar ellas licencias, la inmemorial no es poderofa para prefumir titulo,por el qual aya concedido vfar de efta porcílad a¡os Duques de Medina ;porque como tenemos dicho in noftra allegatione ,num. 7. el poder yfuerza de la inmemorial es tanto ,que fe equipara en todo ala poteftad del Principe,fin que ncccfsitc el que fe vale dclla de alegar, ni prouav otro titulojoi priuilegio mas hábil, que el que fu* pone la inmemorial, Felin.in cap.accedcnteSpnu.y.dc praefcriptioiAnton.Gabr.coneluf.i.de prxfcript 00111,45. ¿c/^6. Dom Couarru.'in diét.reg.polTetfor.a.part.íi. 5,00111.7. Se lib.i. variar cap. 17.6c Dom Mólin.ciict.lib.a.cap. 6.00.57. 8c ratio cft,quia probata immemoriali ,eo ipfo manet probatus vtilior, &: efficatior titulus ,qui ex cogitar! poteft, 8c qiii melior etl: de mundo ,6c fie iudex debet credere ,quod talis immemorialis proccfsit ex iuftifsimo titulo,Rot. decif- 4,num.2,titul.de teilibus,in antiq,u.Rot.Sacri Palati), decit 717jnum.i,part. i,diuerfor.Puteus,decif. 205,num. 2,lib. IjGcm^aleZjad regul.8,Cancell.gloíni8,nnm.45, 6c glóíf 95,011111.4, 6c fie Innoccnt.m cap.fi diligenti, in fin. de prarfcviptio.inquit,quodfufficit pofidéti dicere: Nefiio quo titulo Jjtec res ad priedecejfores mees perueait,fed credo,yel credere de lo €o,qd iuflo titulo,ex quo tato teporefine cotradicionepoffi^derut. 127 ^Yloquepiucualal. cumferuus 5?. ^li^sapu lulianum 40.§. conftat, ir.delegac.i. ylos ^^
gados pot el F¡fcal,{olo es, que legados los bienes delPrincipcjiio deuc el heicdero la eílimacion.’ Q^n'tam cotntnttthi >n eorum,nift ¡ufju <Pmicipis non ftt mmdiñrahi nonfoleant. Q¿]od tantum abeft ,que impida los efctos de la inmemoiial^que antes los apiiieua^y confirma, pues como tenemos prouado tiene fuerza de ley,de titulo, ypriuilegio Real ,y con efetosmasirrcuocables.nam,vt ex Innocét.& alijs ob- Icruat Pater Molin.de iuft¡t.& iur.tom. 5.difp.582. num,i: priuilegium Principis volúntate, qua fuitconcelfiim poccií iciiocari,quod fccus in pra;ícriptione>ci]ius etfect* poft qua pciiccfa elí: non pendet kvolúntate Píincipís,cum ex ea ius lam íjt qua;íitum prajfcribenti.Y lo que nota Pedro Barbolá,in I.compctit,num. 165. que en la concefsion general del Principe,non vcniurtt,qua;Princeps ciim magna difftcultatc,a Íeleparatj 5¿alijS concedit,íblo procede, vtipíemet dicit,en aquellas regálias, quíC non competunt ,nili Regibus non recognofeentibus rupefiorem, 8ínullisalijs, videlicec, imponer nucuos tributos,erigirvniuerfidades,batir moneda ,ycrear eferiuanos ,6ínihilominus poíTunt acquiri per poUefsiortem immemorialem ,culminis tamen regalis authoritate referuata.Menoch conr5)(Í2.n.7.Mandell.Albéí! confiL Ió.nu.ip.Se ipfemctPetr.Barboínum.i 75. Demas, quedar eftas licencias no es de las regalías referuadas ala Mageílad, ypoderío Real, porque como queda prouado, es ado de jurilclicion ordinaria ,la qual cum mero ,mixto imperio fe prcícriue contra fu Mageftad ,per polfefsionem immemorialem jquedando referuado ala Mageílad Real folo la fuprema que tienen los Reyes por fu mayor¡a,y poderío Real, para enmendar los agrauíos que en el exercicío déla jurifdició hizicren Iosfubditos,c inferiores,que eíla no fe puede preftriuir>dequo cíltext in l,i.tit.i5.1ibr.4.recop. 8ideclarar Gutierr.pradicar.lib.i. quxft.SS, Matien^. in 1. Ititul.i Ojgloíf IOjOum 2,lib.5,Didac.Perez,in l.d.ticul.ij, líb. 5,ordinam.Parlador.2,part. rer. quotidian. cap. i.Ceuall. pradícar.quíeft. tom.i ,quxíl. 46. De que fe inñerc, que el Duque por ííi jurifdicion ordinaria, opor la que tiene legitimamente prcfcripta fe halla con authoridad, ypoder para licencias ,Se ideo nc rcccdatiir ab co qiiod tandiu ícquum viíiim eft infauorem antiquifsima: ducú polfefiionis pronuntiandum Deoauípice, 5cannuete nondubitamus.Salua P.C.D.V, É*SI
ii ••i •;;; i* -K•- T *• .rí v" ..•“I ' >>*• ^.f• ^**il f'x Ji'•lV•tí r- •" •j, \é* .4 .í 5 >{.'i' 'M (•. i*» Vf ;> •t #•4•% ‘JíEO'-i 3C» ;\'t \Vv\ii. <* u %^iitf r^rtr? /'‘TU *)UP ^í I• ,líp» 'íi 'íj >#*.* ^T Vr.-;.>ir, .;^:',;.i;-j •( .u. ;‘r>ij’ “’í *V^i i*fc f W\ í ..íj.v •I 'ii . ^'li/.v(i¡.í'?'i u*»r» ¿', ;::!l;. -jh nr *j .I ../ .. üií.-ifiS;-' "'''- 'i'" '-•"'’•’•' ‘‘" ‘s: ^,/ 'tf,'! 'íi '/'ií íj .'’3r>n \M'v^i .• .-1 ,r »-V ' •*. JíH -.^4": VV* 'JU]7 OÍ- .*«.-»-.• ••• '- #*'’ rí••.,• •Cl.»4. -a-a^v.. .afc >' f^r% \ *». •wla* a» •>» jp„.Aí .i, 'i'íU .' 'D j. f 'f>. ,r7 .V a.»I*Vyf i•*-' i"' »'’’ a--' . •“» .. ^.)r *^*..M- k'{''’ ' !,•>-. ";• }'^í^\ 'A •'‘•'í í’a <' 'O^í3t0.j0‘ no.* 1i .,^..4' AX'•;. '‘;. í..J. *5..a> -.1 V- ;'*•* 1 Tí't í''* i'‘ii. '•í.j-tI '. '/^ *^JIAJ.4^.J4 1. «l/•>* ¿ ^..>V-^ L^., JJ •., :.% p .:./ •..- ,..á^., ,a^w ^r! /- :.w ' i'- /v.;i ;.. v 5 !.. ,:,. 1 •-.•/ -.4 \ ';."< ?«-f .i' '-,• ya. .,a., .< .A ;}<. ’'' t'-’i í í-'i lOi ’Jr *•.,-i^-í* -a* ‘-».<••* ^^ »..^.' -ai-' '• •V'‘»'í'i 'c'' írr''•í'•?‘^*)ji,.íí^1> ! í i /^ií í'*!.. t,..a'ra?J_ .i,;;Jí-f.„ í.« u-.aya- y-a a- ^ \ ^..,.* ..^,»*• íí‘ _//;' O' .r/Vf/" :n'o!? *UZIí /:'.iiv)k:;> ’'''• ,^^ *’’f V¿^^-i * i*-* -4* ^^‘í o f '# C-‘\ ^^''V t*5 f*^ •í1 r-/;/ U: fí.- o; 03J .a -.u >í* *4' ^-r» .* ^ #•c a> ,>í%,'•' •. ‘ •* .J 1•’ aa. Wj. -r 4<.--4 •a/\ - i ^,/?Vi# ••. >,r. »'i •i a»*. >/^y.*' •V ’*•tí *iV. •? >•' >* O- O* .. » <1 './• i ''fí í.*3 i-. .* ./ n- \3 L'tt\\i*I’-a <( 'X,.J. V,S ».r:/- )'•* '1 ; . liS::) 'Jii?; :“p .., (., „4 i kI -O. A5^ :| •í'l*^aA i•-> ’>< T.'í •t'V. ra•/'i >f• -r »•• ‘.' • .? Tf'r\ ' ^,i"- *M X •* “'jk .» í-,v^ :í't t'* '’'’ '•"' } *\a.«»• '•- ^•'* *** * V .'t .,. '.,4 ^'"i 1.- .•. •• •.•^'' 't-' '*• ';* ^y-, i.- .,- Ir 5, •d»5^-* aa... a*j, m '•'v'i '/ ,\í>.»•i »•' ••" *' V^ ^Y"*' '.V •• i.i í-. -.' ' •( '4 '*• f•" :i '?0? -' ' A •C“. '** »• ;'Tv • ?' "0* ’ f•ízS^ ': '' ' 4- -'->.‘^4i *‘i* ‘T} ’j f il *. kk1i I 'a‘ .1 r'.' '< a•'"'a < «^.: ’ '; f' ff*-.-9 i\*> .‘%.. •' “/' bo^{p ^oxi ,{J.ii .5 i-‘ 1'íA''• A..' -*3 ' ^* •j.' IÍi3 a'íí'^í ^/j4 w** -V •*^4. •*l •* ' •r< iJ ’a^Wi a.> »"»^*J '“* *^ kA^ t' ' .u/. :.> '5 "• ^a *'.í''í Mjo rf/t'í O?ano’j2>.ó J.j-J' ^‘ <» . ^*. .-..o *Ja-, ¿^ •• .4.f **» '•, í^V•-a IK 5^oí 4/ Va *a'^- f« ’ .< k>;'^r AW#*> A.# '*•!( *‘ }>, í. r’v>;'‘'í íj'ii'...i' .ííi’.'.üi .‘¡r.J'WJ^-^'v •'•' * ""' :*.''j '{ ..a',' ¡“I -h‘' .'» í••( ••Vi^^l<'l*f'a ’ty ?.-> Ia;’rd t .r fí.-i /'Mi !v/ ;1'“: /r; ,:;.0 ^ít-i ''^'' ér \j :, r,srAryy\TMq~:-' ‘^i•"** \•’*"ia '*1faí•'•*’ I*ií^1íI*^I' *-... .a» J4y,*.,1 s.; •'> , .í..> •A. 4-Í »•'•'-'f" ^^ rK.r;: ri^tíntns --b'.- ': nfi^o-zíl ] 4Hf ^4f f./ Sa iJí ^n.Jlv\ ^..J XVj, w k’T