Por Iuan Alonso Martel, vezino de la ciudad de Ronda, con Tomasina Mendez, su esclaua, sobre la libertad que la susodicha y sus hijos pretenden
Full text
ü7 IVAN AL ON S Oi Martel,vezino de la ciudad *• .71 iJ'• '&. de Ronda. ~.'i.» SOBRE La libertad que pretenden4* v »<* na de la calle del Tan, junto a Año de 1627, *
leyto,ylostcf nlaprouan^a del miedo (quele pretende impulieron. luati yfrahdf. co Ruyz, aSebaílian Ruyz fu padre,para qucreuocaíl'e fu primero tefíamento, en que dexaua libertad ala dicha Tomafina fuefclaua,dedarandofc auia criado en caía) mandó v.S.hazer memorial en forma al Relator,co inlercion de los teíligosjy afsi no aura que refe. rir por menor lo que dizé,y por mayor esaffen tado,que no ay ningún teiligo de villa que vief fe,que ellos hijos, ni ninguno dellos/obtigaííe afu padíre areuocar él primero teí&mentu 5y lo que los te Higos mis fe alarga a dezir’es ,que le amenazarían,porque no les queria dar aTomafína para que la vendieífen,y que je amenazarían /porque amaliechoteftametico dexandolalibre:pero en particular, de que en el adío de bazerfegundo teílamento/ueífe perfuadido areuocar la libertad,hó ay quien lo diga. Eftoprefupueíló; eíle papel fe diuidiraen tres puntos. Elprimero,quc ruegen yamenazas parainduzirno libré voluntad ,ha de fer entre peifonasa q.ufcn le deua obfequio, para que inter- .yenga miedo reüerencial. ,, El fegundo,que es neceflaria prouanca indi iiidual, parad adoquefe trata de anularpoí meticulofojy que no baila prouan$agenera!;y entre perfonas de miedo reüerencial ,ha deaucr porlo menos amenazas yexecucion precc den te, ynotable leiion. Et tercero,que Tomafina por hija de Sebaftian nyz, yde fu efclaua (en cafo que loica) niVPrJ/» J1*1 i^+ Primero
.-Ti wu*xJ\\ •«I't. k'i'* <ríiJ; T* *' «» *# r. o-**': • ''"GL.;* i. •i.KT*-i-\ « •**-„•* -4 rimero punto^ .'ún-jiyifj a| .oía L*-jL. ^**•» | I•’l .| OPrimero que fe dize espire amenazas 'v. yruegosjpara que obren no’ libre voluntan,ha de ier de perfonas aquien íc deua rcúerencia^como es loa inferioresyhijos refpeco dó padres,mugcrrefpetode.ru marido,y otros fe¿ mejanrcs,vc íic explicant eleganter Socin.fenii conf.26}.oum.8. vol.2. loanríesí dbNeuizano, conf.22. num.22. Montaluiís, 1.8.glóiV2. inicio^ tk.ii.lib.iiori,Qfafc.decif.Pcdemontana 170» ^^•*’ /s nu m.4.Ma1cardus, cooeluf. 193¿bu rn;9.Vicalis de Cambanis,trad.claufularum¿in claufula no vi,vel metujin cap. dcmccucyrantti,nu.4.Padiila,l.interpo{icas,num.:$2.G.detranfadionibusdoan.Gutier.i.Canon.cap.^.a num.17.de in terminisprobaturinl. fideiefiorimpetraticrit 2Ó.§. pacer Sei,ff.de pignoriboSjibú'Pafw 'S« filio ernancipato factle perfuajit, vbii.'G. \pondera6 faciiem íuafionem paternam,vc a¿luís filij dicá tur voluncarius;& íieMacchazusde^Fflíd.décií.Neapolitana d9.num.5»fine quar£i faca con fequenciainhunc modum: ergo atontrariofenft» alud cjfet dicendum patrts ¡uafio. 2CYen efta conformidad ,aunque las preces importunas fon de gran corifidtracionypara induzi'rno'jibrc voluntad,vt'probacur ex il- 11 oLúea: 1i.vbi de pecéte ab amico panes, ami coque negante ponderar Chriftus Dominus vim precum importunarum,& qüaliter cogat, arque ita 2]t:Sul(e perfmerabentpHljans^fi noiu ¿Jit ill¡ eo quod amicus eiusfit,propter improbtiate, tamoi etusfurget}&dab¡t ill¡. Interpretado Sitiaca vercic propter importunitatemXLi habecur,*Iudi cum ló.ibi: Ppí i
ítem ¿rfetit animafius\ígp T¡>Jque adniártitn lajata ejt. Et Abnlenfis fuper ea v€ibzQux&A$&\i?M6leftá* butjír per iílum modum necejje erattfiiod td'dio ajfec tus exponerte lotritatem . Probatur extrauaganti execrabilisdoann.zz.depríebend.ibi./ír impro'- bitas importunapetentium anobist<ty pr¿edecejloribus uofirisnon tam oblinuiffe ,quam extorfijfe plerumque nojcuntur3\br^.oI.eat: Abinmtoper talemimportitnitatem. Próbatur incap.fin.de refcriptis, in 6. ibiiQuiaper ambitiofam importunitatem petentium¿ 0s:.vbigí,oC,verbo,importunitatem, fie dicit: tfropter quam Principes jtepé non concedenda conce- i.Cíde peticione bonorum,lib.io.ibi: In Verecunda petentium inbiatione conftrigimtir. Proba turinl.vnica, CJ.de raptu virginum, verf. Hoc ipfumJ.^.verfiSiquis volentem ,de libero homine exhibendo, J.3. Cíde apoftatis,l.r. §.qui bona fide^fl-.difj'eruo corrupto, veri. Perfuade» fe,ibi;r PerJnad.efeejl plujquam compelí ,fsr cogiftbi £4;we,l,i.C.nefiliuspropatre, vbigtof.verbo, cxtorta,l¿>.B«rnardus,de confideratione ad Eu genium ,vbi dicit :Licentiam per importunitatem Qbtentam>nontj[e licentiam} fed Tnhlentiam^.i.út.iy par.j.illic: Gm?manera defuerca es foljacar. 3^Mas efto fe entiende yreltringc en preccs¡mpofttmas:dea quien fedeue reuerencia, rp|^pJ~ ~lnoni.banch.de matrimon.lib.4.de confenfü coa¿lo;> dilputac.7.num.3.4.6c 5. 2.colum. ibi: Vbi dicit^imiam importunitatem perfor¡ce,cui debetur nuerentUej]e}idem quod dolumjdem tenent docentes preces importunas eius}cui debetur reuerentia ¿equipara rimctui/quoad acias recifionem .Et allegar in finé numerip.Couarru.V illalob.6c alios Pacific car» ai1!a.r^lataa .Gai1>bh.2.obleruat.93 . -rogare ducumjpecies 'friolenta iubendi, fct qitaji nudatojupplicat enjepotens, -De manera. *
\ ia i? Demanera que cílos ruegos yamenazas hade fer de perionas quibus obicquium.dc reuerentradebcatur.vt late Thomas Sáchez, dicío lib.1 ^dilputat.ó.n.a^. D, D.foanncsdclCailillo, d»b. ^.cap. i.num. 151 .& lib.4.cap.22.num. 29. 6: ^o.Ioannes Gutiérrez ,de matrimonio ,cap. 77-nu*•5‘híelchor Phcbo, decif. 25. Philippus Pafcali.de viribus patriar poteílatis,part.3.cap. 2.0.37. fol. mihi 318. 5cnouiisime Patcr Baíilicus Poncius,tradt.de tnatrimonio^lib.4. cap 5. num 2. 4^Yafsi Ruándolas amenazas concurren con miedo yeucrcncial,aunque ayírcs diferentes opiniones que rcfiereTomas Sanchez.dic- to lib.4,di£tadifputat.7. la conclufion qhazc esdezir.quc bailan para refeindir yanular el contrato.o adto,y tenerfe por involuntario, ve iic num.y.ibi jSit conclujio Ínter has fententias je* cundum reputo probabiliorem,cum enim ex T>na parte tmportunitas cuiufcumque fithalde 'lerget ,ne dicam r)pexetí4S‘ oprinut(ytprobat omites textus adduSli pro prima ¡ententia,num. 4. )(? ex altera parte reiteren* tia perfm<epetentis debitapujilanimem ,4Ctimidum, ñeque audentem contradicen rogatum reddat,mérito dtnre Optimo atraque metuendi caufa coniunfla pru¿ dentem,ac confiantem coget ,ipjiufque confenfum ex* torquebitj Fontanela ,de padtis nuptialibus,2. tomo,gloíT.2.clauf.7.part.5.fol.585. n.66.ibi: Minasprouenientes dperfona cuidebetur reuerentis fufficere ad inducendum meturri, aeproinde iudicandtt contraEíum meticulofum ,quod idem late probat ^ota; Romana, apud Farinacium ,pofi fecundum Volumen conjihorim,decif. 2^.2¡n. i1. Luego amenazas de perfona, operfona aquien no le deuc rcucrcncia no fon bailantes para incluyr adío volunratio.ní obrar reícifió ni nulidad de el ¿mayor* mente no auiendofc articulado;, nipiobado q Bellas
cíTras amcfi4$ascn otras ocaíioncs llegaron a execuciqn¿y que fueffen acoftumbrados aexc cutarlas.;y en algún tiempo las huuicffcn executado cpivíu padre los hijos, vt aduertit Gamajdecih^o.num. 4. Gaipar Antonios The- Faurus,quaeftipnúforeníium,lib. 1. quíeíl.51. niim.p. Fontanela,di&aclauf. 7, glof.2.part.5, n.um.8oJbu tardare lumen¡qnodfe in minis ha • bes tuam fundai eintentionem non omittas urticulum, quod maritusfefJolitus minas exequi ,ad ejfetftum deducen. aJ't ¿_ i‘¿f . bsegundo punto* ** .i\-1^4 J .« |«I>jii /^ ** norial;-: Va- 1.* i 5QVanc ..’í? tf'.-W."'*»' v.*w .»«.v« v tales aquien Je demedie reuerencia ,fe ha de preluponer, queaunquees verdadqueen materia de miedo bailen teftigosíingu!ares,y pie fpncioneSjV.t.pergloíramjVeibojnumcruSjin 1. tellium lides,de tellibus^códudit Maícardus, cooeluf.j3.5p.nu. 14. &in tevminismetus cum 'V.nico teíhede yilu ,¿¿'al.ijs teftibus deauditu, tjadit AretinuSjConf.^.Boerio, decif. loi.n.p. Maícardus \;bi Aipn^nu.y, ioleph Seífe, decidí 60. n. 8. ello es yle entiende quando el teftioro de.viíta,y los demas te Higos deponen en efpecjal cerca de algún particular contrato, oteitamento ,comotuera li en niieilro cafo humera |lgun tel/ligo quedepufera^que citando hazié jo cllegundo teílamentoSebaílian Ruyz, Tus aroenazado,rogado, ypedido q hi/iera la reuocacion deja liberdad cieToma- *Ll?a>0,4 líe^l^an viílo que para eíleefetole aiuan traydo ei dcriuanojporque probanca en general,y no cipecial demiedo, no concluye. C.P*#» Jni
nipruííia’tf.fh)tedó para anular algún a&o étf que el tal miedo no le prucue eJpecialiter. La r&zon delLo'es ,quia lkét precedeírtemetu ac- ^3 quod metus cauía,Cinus,in 1.2.C.eo,ybiBarc! h1bafftw, conf.77'. n.14. &cónf.78; nu. 12.Feli. *• J4-.& 44. eito procedé quandoel tal miedo íe ordena, articula, yprueua para aquel acto, ' contrato ,0teílamento qüeíe arguye meticu- Jólo,no de otra mariéra,vt probatur argúmen* to texcus;in’ 1.penu1tima >C.deapochis publicis,íib;io.& ell do&rinaBartoli, in l.ficut ,ff. quibus modus pignus, vel hipothecaroluitur, íubcilisBaldus,in l.finaii,ad finem,ff. de harredibi?sinílituédis,vbiaic :Exdijimilibus nonfnm» mi confcffi&ñmjdeffl Bafdtrs yin 1.indina,hu. <5v C.de réi vindicatione ,Ginus ,quem refere 6c feqnitur ATléx ander;in l.rrietum,n .2 .C.de his‘ qu^vf, Lanfrancúsyio cap. quoniam contra,' verfteftiwm depoíjcibnem,de prbbationibus, Thorffas Sánchez ,de matrimoHi6,lfb.4.dilp 1.n .21 .ibi-Necfu/ficti \folitus (it minas exequi, fed oportet fúlitum effe exequi ineedemgenere mal? •m-»•* 4 comnuñatt. • 6CPorque como el miedo es delito, no fe a J1^1 de prefumir fino íe prueua, 1. mérito, fr pro íociOjl.qooties,§.quia dolo,tf.de dolo ,cap.cau- -*..tv r-v *'1*rt*" s*•'_ 1i-- ••• lam matrimoni! ,vbi DD. de ”A1 .":«. ¥ * iA probetur:2t ibi :Ideo ad metum probandum requirun _ fnnt yPara Uamarfe probaba liqoidU- funa.ha deferpiobada en orden aciado .oH a. •**. i%k*>- con-
contratoquetratadereicindirfe, Baldus, in 1. incerpofítas,C.de tranfa¿lionibus,n.4,Affli£t. in cltgzpú ¿tc\(.246.nvLtn.‘i.\h\-.0mnes tlij domi nifuerunt in contraria opinione,fcilicét,quod nonfufficit probare hxorem ejjie Tptrberatam ,niji probetur, quodJi Tterberata/btfaceretdiclum contraflum,Mogollón,de mctu,cap. io. §.2.n. i.ibi: Metus debet probari inJptcie,<? non iugenere, boc eft ,qnod fuerit illatus pro tilo aclu ,feu contraBufaciendo , Ioanncs Petrus Surdus^conf.^i^.n.p. loannesGutierr. de iuram confirmatorio, i.par.cap.i. num.16. Anfminio Tepato ,variarum fencentiarum iuris.de co cjuod metus caula ,titulo 153. cap. 2. SeíTe,df¿ta decif.6ó.«.afilie,:Verum id procedit quando Ule metus ordinatur ad illum aBum,quiarguitur meticulofus,non alias,quiapojfet metus ejjeob alia fa«y4«i:dóde habla en términos de muger, que auia hecho primeros paótos por miedo ,yaeftosleprobauaaucrintcruenido, yno en otro pa&o poftcrjor,y refoluio el Senado, qel miedo de los primeros contratos no era bailante para la anulación del poílcrior pa&o ,aunque hecho con el mefmo marido, yperfona conocidamente de miedo rcucrencial,que es en términos ella dcciíion.y el num.e.de ella de que el miedo le purga con lapreíencia delosparic tes yamigos, para el pleyto que V.S. tiene vif- to con los mel'mos íeñores juczes,que elle de don Luys Arias de Maníilla Veintiquatro de ella ciudad,con doñaAna de Aluarado fu madraftra,cn que cambien foy abogado. 7Lameíma refolucion de la deciíion de 4ffliiSis,exIqpocétio,in cap.accedens ,dcc5- ucríionc coniúgatorum,&Bartolo,inl.pcnultjma ,ff. de condifionibusobcurpem caularn, fequitur Melchor Phcbo,decif.26.n.7.&8.ibi: Ififtiper uonjujficjt probar jxmm«Mtdfutfft mi* •> natanij
nAtíi itttyél Dzrhn'dta m (*i í i J[ A\ T‘t?a,J>tfaccret talnn a dccij. 246,)». 3.¡bu fiqkiñpm Tn dubinVeñ talcm cdufam.Y mas abajo en el fin del num.7. Y principio del num.S.da la razon,diziendo,que íi afsi no huuieífe de fer no auria contrato que no le pudielle deshazer por miedo, in illis ver- bis :/¿has enim quilibet alienationis amtraBus quem maritt¡sf(CÍJJetconjentieteVxcrepr¿eJumereturfaBus metu reuereniiati,<¿jr m’tnh confenfum adhibuijfe , reJanderetur,quod tamen nemofatebitur,qnia ex mis dijpüfítíone non prjfumitur ,quod metas interueniretj tino Vero preefumitur jpontanea Voluntas nifi metas legitimé,&jpecialiterprobetur cum minis,¡£7- Verbe* ribas,Vt probat textus3in l.quoties, §.qui dolo ,jf. de probationibus,cap. caufam matrimonij, de officio dele • gcttiyl.z.C.de hisipueVi. Ycita rcfoiucion es también de Graffo ,de exccptionibus ,exceptionc li.n.^.Peíaez de Mieres,de maioratibus,p.i^ q.i.n.^Sz.Francifco Viuio,decir.5o7.n.ip. lib* 4.Maltrillo,dccir.i40.n.i9. Franciíco Stepha-- iío,noüifsimé,decif.5.donde refiere aucrfe juz gado muchas vezes en el Senado ,por la dccifion de AfflidHs. 8^Yaunq es verdad que Fontanela, hoc tomo 2. de pactis nuptialibus,clauf.7. gloíT. 2% p.^.a num.67.cum íeqq.pag. 585* Se 586. poniendo ella queftion, refiera diucifidad de opi niones,y en el num.70. diga,que luán Aloifio. Riccio ,colledanea 154. in fine, las conciba* haziendo diferencia, quando la caufa del miedo es vnamefma ,ofon muchas caulas, vt fie Selfe,decif.6o.n.i8. exCraucta, conf.241.nu. zo. Se conf.292.iHic: Qaod lieét multarfueritVerbefiita ab alia caufam, tamenfimaritus fit (olitas Ver* '*1~V- «'< ’A 'J.,,1, .. [• t íarc}, \'V y•' '1 ’titiaVide litar fu 5*4