Stimulus Missionum Siue de propaganda a religiosis per vniuersum orbem fide : Vbi de dignitate, & vtilitate huius functionis ...
Full text
'I liat'
STIMVLVS MISSIONVM: ‘ Siue de propaganda aReligiofis per vniuerfinii Orbem Fide. -Vbf de Dignitate ,^vtilitate huius VunBimis :^ quod animarum cura-, pali Ecclejia Pralatos^ pracipue adReligiofis Ordines pertineat . Adiunfta breui colledione Priuilegiorum, &gratiarum ,qusE dSummis Pontificibus concelT* fune Religiofis inter HfreticoSjSc Infideles, in propagatione Fidei laborantibus . AVCTORE P. F. THO MAAIBSV Ordinis Carmelitarum Difialceatorum . RO M-S, Apud lacobum Mafeardum .I6ia. SV?ERIORVM PERMISSV. J
T? R- Ferdinandus alanSa Maria Vicarius Generalis Fratrum Diicalrceatorura Congregationis S. EHx Ordinis B.Virginis Maria de Monte Carmelo Libellum hunc inicriptum, Stimulus Miflioiium ,per R. P. Fr. Thomam aIciii pradiftz Congregationis Sacerdotem profefium ,compofitum,probo, vt typis mandetur, fi ita placuerit Reuerendifi. Domino Vice%crenci,ac Reuerendifs. P.Magiftro Sacri Palatij. Dat. Rom* 2, l^ecembris idoy, Fr. Ferdinandus aS. Maria Vicarias Generalis. Imprimatur, fi videbitur R. P. M. Sacri Palati) Apoftolici . Cxfar Fidelis Vicefg. Approbatio R. 8c dodiffimi D. Patris Fr. Didaci Aluarei Archiepifcopi Tranenfis . Librum, qui infcribitur, Stirnnlus Miffionam,fiue,de propaganda aReligiofis pervniuerfiim Orbem Fide ab admodum R, P. Fr. Thoma a lefu Ordinis Carmelitarum Difcalceatorum, ex commiffione Reuerendiffimi P. Fr. Ludouici Yftella Valentini Magiftri Sacri Palatij Apoftolici, attente perlegi, nihilq.^n eo fani doQrini,aut bonis moribus ad- Bcrfiim reperi :Q“in potius au&oritatibus icripturi, di&is &exemplis San&orum ,ac emcaciflimis rationibus ,fic religioforum animos ad propagandam per rniuerfum Orbem Fidem excitat ,&inflammat :vt cum Ifaia omni trepidatione poftpofita dicere audeant :Ecce ego,mitte me .Quos iure optimo annumerandos eiTe inter illos cehieo,de quibas ludicum 5. dixit Debora.Qui fponte obtuliftis de Ifrael animas veftras ad periculum,benedidte Dominum: &infra :Cor meum diligit Principes Ifrael, qui propria voluntate obtuliftis vos diferimini •Quapropter dignum puto ,vt pro communi vtilitate in lucem prodeat .Rodi die 2. lanuarij 1610. Fr. Didacus Archiepifeopus Tranea. Xm^macnr. Ft. Thoroas Pallamciniis jtonon. Magifter,* Reuerendiflimi P. Fr. Rudouici yftella Sacri Palatu Apoftolici Magiftri Socius Ordinis Pndica* torum . l
SANCTISSIMO D. N. pAVLO•V• frater thomas aiesv. XHifpania ,iuflii Bearitudinis tucE 5ad expediendam mifTionem in Aethiopes Hefperios cuocatusjPater Beatifllme,beni gnius^quam cogitafTemja te exceptus ,&ad opus ,cuius defiderio dagrauetamjincenfusfui. At cum Sanctitas Tua cerneret viam.multis difiicuitatum fcopuiis prartex- ^am, mei curam paternis plane virceribus ge- . ren,s,fponte fua,ac non fine diuino confilio decreuit ,in Congregatione noftra Italica remanerem .Qua certe in re5& pietas ,Sc prudentia mira^qua res omnes adminiftras, facile reiplenduit ,vt mirari non definam yCuo pafto cum coniilio nouo vota mea iampridem con» cepra cohreferint .. Cum enim ego in conuerfionem Infidelium deftinari olim impenfius optaifemjiamq. rem pene confedtam ,mox vero difiedam vidiiTem; deliberatione Tua inter huius Congregationis alumnos ,in opus Apod2floli-
ftolicum ftrcnue incumbentes ,rcccnfitus, foelicius optatis meis re/poderi^quam ii,quo iti<- here Roma venijad nauigatione Aethiopicam in Hiipania remeaflem .Ia ergo Pater Maximcjatq. SaiftiffimejChrifti legatione fudurus, ne tempus^quod vique ad profediionem interlabi necefle erat ,inertia torpens ,vJla ratione perderem,librum quendamiufti voluminis ad Infideliumreiipifcentiain claboraui, vt &ani^ mo,& feriptis ebferrer, quo deRderia pia prteceilerant .Multa fane volumina euo]iji,multa' excerpR, multa congeiH ,ordineq. feruato digefli ,vt qui Haereticorum ,SchiRnaticorum , Mahumetanoruffl, Hebraeorum, Ethnicorum., i^utem moliuntur^in promptu habeant, quioquid ad opus Euangelicum tam in his, quae ad do(5i:rinam,quam quae ad prudentiam pertinet, poflit exquiri .Sed dum opus illud comparatur ad produm ihsnc veluti praefatione, quam Stimulum MiiSonuni,appeilaui ,in lucem dare d«:reui. Cui autem laborem hunc meum ad Duiiis Dominici propagationem elucubratum dicarem ,ni£ Pontifici Maximo,Beariffimo, &Pallori lalatis animaram cupidiffimo > quem merito cum^D. Bemardo appellabo : afeoi S^mBmomaJpeculu^Fideid^firem, DoBoregen- PaHoret» i^^g^trum if^pientium f fal
Salterra,Orhis Lumea,Sacerdote aItiJir?7um,Vtcarm Cbrifii. Hxc profedo Jaus^Pater Sarnfliffim^ decet te ;meq. huius encomi/ tui conicium hinc decuit vrgeri ad ftudiaxnea in eum fcopum conferenda ,in quem animu tuum porro pijffimum diredum prxnoueram .Redd6 ergo tibi. Pater Beatiffime, quod iure debeo , precorq. ne difparitatem operis,fed voluntatis immeniitatem expendas .Ego vero pro incolumitate tua ad nauis Petri clauum diutiffime regendum expetita,apad clementiffimu Deum prece, ac facrificioinftare minime deERam ,
4STIMVIVS gitandis ,veteribus reuocandis,vtriiq; diflemmandis ,fucandis ,ac propugnandis folertiam ,aftutiam ,audaciam ,ac rabiem fi intueamur ,caelum ab ijs mifceri terrae ,omnia factis ardere bellis, ac praelijs cruencilEmis decertari deprehendemus; Qu* magnam videntur habere vim ad viros ,^ui aliquo Religionis ,ac priftins pietatis tanguntur fenfu ,excitandum ,vt conatu fimili pro domo Dei in acie contra hoftes fidei ftare ,&confiiijs,Verbis» feriptis pugnare operspretium ducant . lam quoque Aphriea ,quae olira Catholica fide claruit,hodie extrema prsmitur neceflitate ;nam afreto Hercule ,vfq; ad Aethiopes Mahumetanis, vel Ethnicis erroribus ,aut Schifmaticorum proteruia deferuit :compleftitur enim inter alia Barbariam ,Numidiam ,Lybiam, Nigritarum Regionem ,magnam Imperij Turcici partem verfus Aegyptum ,&Mauritaniam ;Continet etiam Aphrica Aethiopiam interiore,maxime Presbyteri loan- > nis latifiimum imperium, quod inter vtrunq; Tropicuna amari rubro ad Aethiopicu fere Oceanum pertingit; &hi quamuis Chriftiani cenfeantur ,inculti tamen fune ,&nimis rudes ,ac erroribus Ale aandrini Patriarcha;, cui parent ,infedi ,in tenebris lacent. I Afis ^ro,trium Orbis partium facile maximz, ' maior eft quam aliarum indigentia: namcumhgc latilume pateat ,compledacurq. quatuor amplif- i maImperia ,videlicet Turcicum ,Perficum, Tarj taricum ,&Chinicum fere omnia miferrima eaecitate Mahumetana, vel Ethnica laborant .Quod Ivei in interiori Continente ,vc ia Armenia ,vel
MISSIONVM. j in maritimis locis ,qus hoc lasculo Luficani Reges in India Orientali obtinuerunt, aliquot Vrbes fidem Chriftianam colunt ,id certe cum vaftiffimis Regnis Afiaticis comparatum ,adeo exiguum ed • vt dolorem parum lenire pofllt ,praeterquam quod ea loca remotiffima tenuiter in Chriftiano cultu proficiunt, autfortafle nonnulla deficiunt . Denique America,quam Orbis quartam partem Geographi conftituerunt ,in excrema calamitate^ verlatur .Nam&quod ad fidem Chriftianam pertinet, parum culta eft :&in Europeis hominibus Indi auaritiae potius qudmChriftianizeli exempla confpiciunt; /uncq. pr^terea tam in Occidentalibus jquanaOrientalibus Indijsquamplurimae Prouincix ,quibus Euangelium nondum delatum eft . Sunt autem haRegiones vitra fretum Magalanicu in maxima terra: fpacia excurrentes,vitra Peruana Regionem vfq; ad fretum Magalanicum ad vtrkfqj ripas maximi fiuui; Maragnon mille circiter leucarum longitudinis .• Campeftria quae adiacent nouo Regno Granatenfi mille circiter Leucarum-», cftq. ibidem Regio illa ampliflimis Indorum Ciuitatibus celebris Laguana di&a .Maximus iteni^ terrs tra£fus,quam floridam vocant, nouus Mexicus, Priccrea trecent* infula: ,quasLucaias appellant, quarum aliqua: Italiam magnitudine fupcrantjduodecim autem tantum Regi Hifpaniaru parent. Vndecim etiam Infularum Philippinaru millia,ex quibus aliquae tota Hif^nia maiores funt, quaru vix triginta Imperio Regis Hifpaniaru funt fubieaz, quaru olum incola: facillimo negotio fidei Juminc illuftraretur,fi proboru Paftorum ,nou tara 4,
sSTIMVLVS fua ,qudm qus lefu Chrifti fune ,animarumq. falutem quserentium inftruAionibus, atq; iniegrs vits exemplis ftdulo informarentur . In Occidentali vero India,qu5 iatn diu Miniftrorum cultura gaudet, calamitas hxc magis eft confpicua ;in hac enim cum indifferenter omnes Baptifmi lauacro abluti fine ,plurimi tamen Idola colunt: Idq. non tdm proprio,quam aliquorum Parochorum vitio, quorum praua cupiditate ,ac moribus diffolutis prafati incola fcandalizati Chriftianam fidem blafphemant . Ac deniq; noftra, &parentum noftrorum atatcj tim magna Orbis pars reperta eft ,vtmerito diftare vltimum iudicium videatur ,vfque dum t gentibus fallitis via aperiatur ,oftendatq. feDeas fidelem in omnibus verbis fuis, dicens-, Matth. 14. Et prasdicabitur hoc Euangelium Regni mvniuerfo Orbe in teftimonium omnibus gentibus ,&tunc veniet confummatio rIllud perfpicuum eft hoc fe- Culo ,ab anno propemodum quingentefimo fupra_» millefimum, plusterrarum, atq; hominumefTedetefium, in quibus Euangeli; lux maxima ex parte defideratur, qudffl cocis mille fuperioribus annis. Multa: prscterea funt regiones, esq. amplilBms, in quibus non eft fides Ghriftiana audita, neq; propo- Ikst, vbi innumera animx omni etiam faiutis fpo 'deftitut* in fempiternum pereunt .Profecto tot, & tantae Regiones non funt fruftra reperta ,fed Diurna agi prouidentia credendum efl:,vc primum innotuerint ,mox adeantur, &tandem faiutis nuncium accipiant • Hacigicar inipeSabreui Orbis terraru deferiptione.
MISSIONVM. 7 ptione, qaas faxa ipfa emollire deberet, quis adeo durus exiftat ,qui mundum pereuntem fuis oculis intuearur ,illiq. non fuccurrat ,cum poflic auxilifi ferre? Hancmortaliu falutis vniuerfale, ac incredi bile necellicatem magna ex parte ,non tim in tabulis depidam ,quam faftis ipfis expreffam cum cognouilfet vir ille Apoftolicus Francifcus Xauerus in hxc verba ad fuos in Europa commorantes fcripfit :Mibi •vero per Jape venit in mentemcircum Ettropx Academias ,acpracipue Partjienjium curfare,ae infmiritu paffim vociferari yecsq. qui doSirina plus habent quam cbaritatisfts copellers verbis-.Heu quam ingens animarum numerus vefiro vitio exclujiis cale deturbatur ad tnjeros. Nec mirum,virum pi;£limum ita tot animarum pereuntium zeio angi ,ac i>imulari;cum &ialus paucorum hominum adeo pretiofa. fit Chrifto ,vt ii oporteret iterum pro eis pati* id libentiifime faceret -• quemadmodum Carpo fignificauicreuelatione quadam,qunm Sandus Dionyfius Areopagita veram exifiimauic •Cuin ergo viri pif, &religiofi tot millibus opem ferre pofiinr, quomodo in vcratrq; aurem dormientes torpeicerc poflunt in lalute proximorum procuranda ?Prefedo non videntur fententia lefii Chrifti Saluacoris noftri fubfcribcre ,qui proximos ab interitu ferapiterno ,cum poffint ,&ex fraterna charitate teneantur, non vindicant .Ferant igitur opemquicunq; Dd amantes, &hominum falutis ftodiofi apud benignum Redemptorem haberi volfit, &quibus poflunt modis, facrificiss, lachrymis,tnm coafilio, opera, fudoribus, &fanguine ipfo, fi opus fit , «bariffimam Chrifto icfu tot gentium felatem pro- A4fe-
8STIMVLVi^ fequantur .Ferant etiam apud Dominum meffis f quem in terris Chriftus, fuum Vicarium pro meffc colligenda conftituic, illumq. deprecentur,vt mittat operarios in meffemjlicenim propofitavniueiv fi Orbis neceflitate olim D.Bernard.lib.i.de Conf. fap. 6. Eugeuium Pontif. vrgebat, vt mcffi congregandas fedulo ftuderet; Exi inquit in agrum Domini tui, exi inquam in munium- Ager esi enim mudus ,isq. creditus tibi .Exiin illum,non tanquam.^ ‘Dominus ifeitanquam Villicus, videre, ^procurare,vnde exaBurus es rationem. Exi dixerim quibufdam tua pafjihus intentafolicitudmis ,^folicitaintentioms .Neq; enim ipfi, qui tuffifunt ire in Orbem <uniuerfum. Orbem circuierunt prajentia corporis,fed mentis prouidentia. Et tu leua oculos quojdam con^ deraionis tua, &vide Regiones,finonfunt magis ea adignem,qudm alba ad mejfem. Nonnefi exts, & cernis ijia,pudebit otiojdm iacerefecurimi hfCBerriar. de excellentia, et dignitate huiusfunSlioms ,pro iuuandis infidtlibus ,CAPIL Deneceflitate quidem extrema Euangelica: prfdicationis in Vniuerfo fere Orbe,vel cer- -tc in maiorireius parcediftum efta nobts toto lu? -periori capite ,nunc digaitarem, prc£fl:antiam>arnqjlitudinera huius alciffimf functionis iuuaudisanimabus deftinata opus eft vt attingamus .Omnis quidem virtus cultores fuos euehit tam alce,vt re* Jiqui homines eos cum admiratione fufpicere )& velut inuiti amare ^^egierfe cogantur
MISSIONVM. 9 jnulto magis efficiunt pr^ftances.excellentesq. virtutes ,&qus fint inter cajceras maxime ditticiies , &affine :ex quo genere cum fme vlla cqtitrouerfia fit feruens^n proximos Charitas (maxime vero la Infideles, qui quanto dnobis remotiores,tanto nexrefle eft vt charitatis flamma Iit maior) non elt dubitandum,quin prf-fe ferat dignitatem ,ac Iplendorem maximum .. Hanc igiturzeli animarum pr^ftantiam. Dei a-* /pirante gratia,ex quatuor capitibus breuiter conuincemus. Prim6,ex dignitate ipfius : «ut enim in artibus earum dignitatem ex nobiiit te materiae ,quam Philofophi obieftum appellant » conijcimus ,in hac fundione, quam artem artium merito Sancti Patres appellarunt, ex materiae preftancia,hoc eft anobilitate,& excelletiaffi Deo animabus noftris collata, eius nobiliwtem ,ac P dorem expendemus. Secund6,ex imitatione ri- -fti,& Sandorum .Deinde ex influxu virtutum omuiu,qui in altiffitna hac fundione repentur. QJL to ex preftantia huius ftudij fupra ahas virtutes . DE dignitate, AC PRAE* liantia anima rationalis* CAP. IIT EXomnibus creaturis corporalibus, qus dDeo condicf fune, nullum eft homine dignius opus » aut qjod maiorib. laudibus ,etiam ab Ethn.cis celebretur. Sic Cic.primo de Le^b. dignitate homini c6iiderans;hunc dix^t,aninialprouidu-,j^gax, mu *- plex,acutU,mejnorplfnu raStonisj^
io STIMVLVS $onditione generatum afiefremo Deo ,eum quo 4it, prima bomini rationis eJJeJocietatem.Kli] vero appellarunt creaturarum internuntium,fuperis fanailiarem ,Regem inferiorum ,indaginem rationis ,lumen intelligentiie ,interpretem naturar, animal fan ftum ,liberum ,ftabile, fluxui a:ui intcrftitiuiii_j , mundi copulam &Hymenaun? ,ab Angelis paulo diminutura ;cui flatus ab opifice Deo re<Sus conceffus fit ,vt mens eo fpedet, ac ratio ,quo vultus ipfe collineat: cfteroquin pofitum in mundi medio, vt commodius omnia circumfpiciens, omnium ite rerum difquirat caufas ;animusq. virtutibus excultus 5atq; in Deum rede tendens, gloria ,&honore in perpetuas seternitates coronetur . At altius Seneca ,licet fidei lumine orbatus, fed tamen ex latenti lumine coafius ,hominis nobilitatem ex Diuino confortio ,his pfne verbis Lucilium alloquens, 14*commendauit. Apud te sji Deus, fecum eli ,in te eji; manet in ‘vnoquoq^ noiiru facer quidam i^iritus, quibsna ofrera nojlra oh* Jeruat ,quinohifcum agit ,qua nos cum eo ratione^ aaimus: nec fane quijquam fineillo potefiejje bonus . Ec alibi :Admiratus es (ait )homines ire ad Deos : admirari potius debes Dtum^venireadhomines,quod~ auevicinus eB vUntis maneat ,nec erum fine ipfe ahqusd e fi boni . 'Quat etfi magnamomnino efle hominis dignitatem ,ac gloriam declarent ,alia tamen funt argumenta ,qua; fi recte perpendantur, tantam efle hominis nobilitarem ,ac eminentiam agnofcemus,vt nihil fit eo prfftannus. Primum fit,animam dDeo ipfo fuifle houiiniinfpirataminoa enim cum mate-
MISSIO NVM. n ria quafi commixta eft, &ex illius gremio eduAa , fed extrinfecus adueniens corpori infafa legitur* Cateris quidemanimantibus pr^cepit Deus, vt ab aquis producerentur .Producant genus (inquit ) aqu* reptile anim? viuentis ,&volatile fuper terram &c. lcetn:Producatterra;afimam viucntem ia cenere fuo ,iumenta ,&reptilia ,&beftias terra: fecundum fpecies fuas. Siinile quid de homine ,aut eius anima minime protulit, fed &quod primum Hominum per fe €fformauerif,& quod eius animam independcter dcorpore, &abfqv vllorefpeftu eius caufaliratts creauerit ^creac^a^^Sq; vcluti hofpitem in idem corpus exceperit ,aperte fignificatur .Et confonat illud Ariftotelis i.lib.de generatione ani malium eap. 3. hinc ,vt videtur ,depromptum-,, mentem videlicet extrinfeeus aduenire,diuina nq-, &reparabilem elfe. Secundum nobilitatis anim« rationalis argnmetuni eft ,quod quafi ex pectore diuino ,intimisque precordiis efflata dicitur :Non quidem quod liz pars aliquadiuinfelTenti* (circa quod aliqui turpiter errarunt) ab antiquis Patribus grauiffime reprehenfi ifed quod, &genere eilcndi immortali, & vi potentiarum ,atque operationum Ipiritua.iuin intime, ac recondite Diuinam nataram parucipct. Vnde Diuus Ambrof. de bono mortis cap,9' citans hunc locura ,iure hominem exhortatur ,vt cum illo puro ,ac perpetuo, &immortali bono maneat, ipfi adhereat ,&cum ipP> fit ,de quo cognationem ducit; iiludq. iam olima 0. Paulo A61. 17.inculcatum repetit ;Cuius &genus fumus .Et D. Bernard. Strm. i. de Naduicacc Dommi; Spiritusfani inquit
12 STIMVLVS inauic non communem ^fed propriam babet conditio» nem^nec in mafia creaturjfrdfingulari quadam excellentia inlbiratur .Agnojee bbomo dignitatem tuam, agnofcegloriam conditionis bumanet Tertium eft :Quod anima rationalis vere fpirir IUS fit,ab omni concretione materif immuni^quauis eam informet, ita vt vnus homo ex ipiritu, & anateria fimul conflans ,omnia corpora ,omnes animas rationales,omnesq. fpiritus completos,An- ^licos videlicet, veinticlaufula omnium opemm Diuinf creationis in fe contineat ;idcirco &fpiraculum dicitur anima rationalis,& aDeo infpirata, vt aliqui ex Patribus adnotarunt . Quartum autem,& maximum inter extera nobilitatis huius anim* noftr? illud eft argumentum,illam fuifle ad Dei imaginem ,&fimilitudinem conditam ,ex qua imagine homini dDeo imprefla-, , facile eft videre ,quantum honoris ,ac dignitatis in ipfum proueniat ;ideo enim Deus homini imaginem fuam impreffit, vt illum ad fu* authoritatis, maieftatis, acDiuinitatis,non folum ftmilitudine, fed &participationem promoueret: quo igitur dignitas hominis altius afeendere poterit? Sed nunc lingula expendamus .Primum fecit Deus hominem ad imaginem fuam ,vt eum ad fummam dignitatem, excellentiamque eueheret ,&fic non -lolum res omnes corporales eum reuerterentur,vc qui tam expreflam ,&illuftrem Dei omnium Conditoris, &Dominatoris imaginem in fe gereret. Sic Deus dixit Noe, Gen. 9.‘Terror veBer ,ac tremorfit fuper cunSla animalia terrsy Juper otnnes volucres exii ^c. Et ne c£li,atq; aftra inferuire ho-
M1SSIONVM. inini,aut ctia Angeli miniflrare ei dedignarentur . Denique ne Daemones hominem l*dere auderent , neue propter hominis rebellionem aduerfus Deumjomnes creature in ipfum infurgerent,fua hominem imagine Deus inSgnire,& munire voluit . Nonfolutn igitur obhanc caufam ,fed etiam vt ipfe non elTet fui iuris,& pofTcffionis ,fed potius vt clare agnofeeretur hominem effe quid Dei {«opriu, &peculiare,obfignauit eu figillo fu« imaginis, tam alte,ac tenaciter imprefle,vc falua hominis natura, fignaculum illud auferri nullo modo poffet. Homo igitur geftat imaginem Dei,vt filius fui Patris ,cui debet amore,ac pietate,vt mancipium Dni fui,quc timere,ac reuereri debet;vt miles fui Ducis,& Imperacoris,cui fidem,&obedientia prfftare oportet. Denique vt minifter, &difpenfator bonorum hsri, &Domini fui,cui reftum vfum creaturarum ,qu*. dilpenfationi eius commilTar funt,exhibere debet. Deinde quemadmodum,quia nullum animalium fimile inueniebatur Ad*, cum quo.focietatem ,& 3micitiam,ac familiaritatem habere pqlfet ;creauit Deus Euam tanquam eius Sociam ;ita creatis , rebus omnibus corporeis, cum nulla elfet Dei fimilis ,8c cum qua Deus familiaritatem, &fbcietatem inire poflet,fecit hominem fibi fimile ,vt cfTet, que Deus amaret,&aquo viciifim amaretur,amorc amicitif.Et de ali;s quidem rebus cum eas Deus dfe fadas cerneret ,approbafle eas dicitur . Deus (inquit feriptura) cun£iis,quafecerati^ erant valde bona: De homine autem mul c6 aliter locutus eft Deum per Salomonem, Proaerb.8. dicens. De~ Uci£ mea ejje cumfilys hominum •Ter-
Vsu^ pfSEftantia tajiquam ex nobilif^ ina,preri^f&riia<qj materia profeftaeft :nunc vero illa dignitas dei-- claranda eft ,quz huic funftioni accrefcic, tum dx; Chrifti exemplo,eiusq. fitnilitudine,tiim etiam ex eiusdoftrina. in quareduobreuitererut attinge-: da; primu,quantoftudioChriflus proximorum curam,maxime vero Infidelium verbo-commendaue-' rit: Deinde quantumaios fuo exemplo ad liii imi-^ tationeminftruxerit. 'Audiamus igitur ipfius veritatis teftimoniu,dc breuem,diuinatamen;& digna ipfo Deo fententia:; Hoe esi (inquit,Zo. 15. )praceptum msu,vt diligatis inuicem,ficftt dilexi vos:Qax verba exponens Greg.' Vxpzbomilay. in Euangelia :Cum cunSiafacraelo^ qma,iDqnitiplena/int. Dominicis praceptisy quidefl, quod de fola dileBione,quaJi de Jingulari mandato y Dominus dicit^Hoc eji praceptum meamy vt ddfgatis muicem: nifi quia omne mandatum de Jbla dileBione efi,^ omnia vnum praseptum funtiquia quicqsdd pracipituriift jolacbamtate Jbltdatur^ Vtenim multi, arborisramiex vna radice prodeunt ,fic multa vify tutes ex vna cbaritategenerantur. Necbabet aliqsdd viriditatis ramus boni operis, fi rion maneat in radice ebaritatfs .Treceptaergo Dominica,^ multa funt, ^vnum :multa per dmerjitjotem. operis ,vnum nt radice dileBionis . Sic Gregor. ;3iUlca bis fimilia ccmimemorari poflfent, ti\m ex. Sacra Scriptura, tum ex Patribus ,led no opus eft ea,qua notiffima fune, repetere :fblam Chryfqft • egregium adijeiam teftimonium ;Nouifiima (mquit in primam Canonicam, loan, "Tom. ?• )y Cfirijti ituri maslum funtijta,(mmph hoc eft pr^r .ceptuin j•^
MISSrOK VM,^ SI ^cptnm meum &c. )Confi^raie languentem in fci ^iobotmriemyindmno fua tacentem^ &maeeratum^ agritudineyfroximum morti,anhelantem iam anima inter dentet quodammodo habentem, quifarti foUci - tus de aliqua re charafibi, quammultum diligit niat.fibi inmentem,S^ vocet baredes fuos dicat > Rogo voj-facite boc ,teneat quodammodo violenter animam^ne antea exeat ,quam verba illa formen^ tur scumilla verba nouijfima diBauerit ,efflat ani^ mamytallitur cadauer in fpulchrum, heredes ip~ flus quomodo meminerunt nouiffimd verba morsen-^ tis }quomodo, (i quis exiftat, qui dicat eis, nolite fa^ cere ,qwd ergo tUi dicant i ergo non facio ,quod mibt Pater e£lans animam nouijffime mandauit 1: quod vUimum fonuit in aures mias profcificenfz^ hinc Patre meo iquauisalia ve^ba aliter pojfunt-^ habere ,nouijfima verba me plus tenent ,non eusn—j vidi amplius,non audiui loquentem .Fratres cogita,- te vifceribus Chrijiianis, flheredibus funt tam dulcia jtam grata ,tam magni ponderu verba Huriin fepulcbrum ,heredibus Christi qualia debent efle verba nouijjfima l Quare nihil eft,quo Chriftus vberius laudare-, poflet Chriftianam charitatem ,quam infinuando fe hoc tantum prscipere :EtreSe fane, quia charicate non vna,aac altera virtus,fbd omniu yirtutu copia»taqua in f^cudiflima radice cocinctur . At non folum Chriftus Dominus hM prscepto contentus eft, (ne forte Chriftiani,qui ad omne ignauiz genus propenfius inclinamur ,<kleftior ehanc intra Ecclefis tantu terminos exbibea dam PYiftimaremus )fed &infidelia cura maxime B3£c*
STIMVIVS Ecdefis GGmtnendauit .Alias (inquit )loan. 1 6 % Oues babeo.quas oportet me adducere ,&^fiet vnum tttile,&vnusPaHor. _^ VItno hanc fuiflfc tempore mortis Chriiti ,Refur* tc&onis >ac iti cceIos Afcenfionis curam »hancq. foiam, vel faltem praecipuam fuse.Ecclefi* qua i caeteris profanis, &vanis conueaticulis Hxretico^ Tum difcerneretur, notam efle voluit ,vt diferte Auguftinus plurimis in locis diflTeruit .Illud yttb iatCT omnia iiluftrius eft teftimonium,quod reddidit fermone 6.lib.t7 •Homil. Vbi curam adducendi animas adouile Chrifti przcipuam, ad veram Chrifti Ecclefiam difceroendam notam elTe agnouit ;Explicans enim illa verba ASi.t. Eritis mibi tefies in Hierufalem ^c. Apojioli (inquit )quaru^ tempusiudicy y^Dcminus rejpondet lacum EccUJi^ Non refpondit, quod quajjerunt ,fed mjiros praud debatdolores. Eritis inquit mihi tefies in Hierufalem. -Parumeiiy non pro boc tantum pretium dedtfti ,^ hoc folum emeres in Hierufalem rDic adbste,^ v/q', infines terra. Venifiadfines .Q^uarecontentiones non finis iNemo mibi dicat tam :Ecce his efi; norLfi Jed,Ecce bie efi .Sikat humana prafumptio, audiatur Diuina pnedicatio .Teneatur z>erapromijfio Ut Hierufalem .dr irrtota ludaa^i^ Samaria of quead fines terra. His diciss nubes fufiepit eum' idm non opus eratj vtaliquidadderetur^ne aliursde^ cogitaretur ,Fratres pro magnoaudiri foient verba noiuffima afcendeittis in coelum .Exifiimemus- Do-: -minum nofirumTeHamentum fcripfifie ,^in feftfi mento feto nouffima verba pofetifie ;prauidft erum madorumfiliorum futura litigia ypramMt borrtinit i
MrssroNVM. ‘psrtesfiki facere conantes de ^dfiefffonralienu . ^Et infra,poftquam commendamc charitateni' Dei ,& proximi demonftrans verx Ecdefiae figna addic .) Videie ergo fratres,quid maxime diligatis ,quidfar^ titer teneMis. Glorificatus Dominas refurgendo eommundatEulefiam^Sfrntum fdnBum mittens de cordis commendat Ecclejiam .Refurgens entm quid dieit Diftipulisfilis lHacdicebam mbts ,cum e fem apud vos fquia oportebai impleri omnia,qua foriptaJunt in lege ,&’ Prophetis , cir Pfalmis de ;Et tunc aperuit illis fenfum yvt intelligerent fcripuras )& dsxit eis,quoniam fic fcriptum ejly &fic oporUbat CbriHum patiy &rejurgere dmortuis tertia dk^. V.bi eji Ecckfia commendatio iEtpradicare in norattse eius poenitentiam ,d?" remifronem peccatorum t ^hocubii per omnes gentesdncipientibuiab Hier»- fialem,bac relurredlione glarifieatus .{^id afcerfiont glorificandus? quodaudijlis‘-eritismibiteftesin Hier rufalem ,^in tota lud.aa ,Samana ,dr tfiqi tn fines terrx .Quidipfo aduentu Spiritus fitnfiii jVenit Spiritus fandius ,quos primum impleuit, Isngutt omnmmgentium loquebantur .Vnujquijque homo fiquens omnibuslinguis, qusd aliudfigntfitauit,qte<^ vnitatem tn omntbus linguis ?boc tenentes, in bocji^ mati, in boc roborati, in boc inconcujfa charitate mfixi: Laudemus psesri Dominum ,& dicamus baileluia .Sedin vna parte ?&vnde, ^quoufque^f Afolis Ortu, vfque ad frccafium laudooile nomen^r Domini. HstcAuguft. .. Deinde, fi ad Chrifti Domini Saluatoris noitri exempluin,ad cuius forrram,& exemplar omnes Chriftianoruin actiones, omnia ft:udia,5c exercita- B4tio
.^ST;iMVtVS ^ liiincs foiit (iirigcnd^^ rnixinic clucct in cfeitu £ufis ^ca, operatione,& dodrina hic animarum zdus» buo eius vifcera transfigenda pradixenuTt Propheta. Quanta vero fixerint in Chrifto Domirm chari» •tatisindicia ,quanta erga proxiraoram falutexnj «arandam foHcitudo, nemo eft qui^igne polfirexblicare:zelo animarum ita exarfit,vt coardareturj vripfe ait ,donec Baptifmo fanguinis pro earum fatnte ablutus,feipfum Patri hoftiam viuentcra ira molaret jpaflionemj &mortem probrofifliraara bbiuit fponte ,iibensq. &gaudens ruftinuit,.quod ‘oprauit ardente^yVt opprd>ria exprobratiumDw indpfum reciderenromnia,fieretq, vnus pro otnmu -gloria opprobrium hominum ,& Qudm vero -confianterin amore’ iiTgratiirima,& -peflima gentis .perfeuerauericriquam ardenter ‘amatus, &capitaliiBmo odio bafiitus ab inimicis -Ciuibus, &popularibus fuisj inimicos ipfe dilei^ ^r, quam facilis acfignofcedu fuerit fuifmechbft^ -bu€,& interfedoribus immaniflimis,efteratiffimis vin ipfo feruore tantifceleris mortis &je,locupletif- ‘fime teftatur vel vna eius oratio illa. Pater dimit* 5re illis, quia nefciunt quid faciunt. Et nos breuiter -pracCdent-i cap. nonnulla attigimas^.s -‘Quare CUBI fumma dignitas €hriftiani-fit i ^dm fimillimum Chrifto tffic«Ee,4Humq. imicart ‘unerito Patres Chriftianosomnes ad hanc animaru ^undionem propofito Chrifti exemplo, veluti eani adionum menfura perfediffima,vrgent, vt iatuno •fifiijfuisq. commodis,&vtilitatibus, fed proximorum faluti viuant. D. Io.Chrifoft.?o»?.4. homihiJ* in cap. 19. epift .I.ad Corinth. in illa verba ,,tora i
MTSSrOiNVM. tores mrfeJote,{icut &ego CbriBi: HxcferfiBa cha ritAtif regalA eB,bic certij^mm terminus 9bacjtf^retnum ommumxacumen quarere^que communem omniumcomprehendant vtilitatem-) quod ipfi Jsgn^eam addiditjftcut ego CbriBi .Nihil enim potefi nos adeo imitatoret Cbrtpfacere^vtproximorumcura Idem diam Chrifoft. Homi!‘.34' Etenim- Wfdas quantumbonumJtt cum Jalute nofira if^.alios lucrari yaudi Prophetam ex perfona Dei dicentem :Qui educit pretiofum dvilt quaft os meum erd .Quid boc.cji rQpab errore ad veritatem ait manuduxerit jvel dpeccato ad virtutem proximum induxerit ypro virili humano «2c_^ imitatur ., DeniqtieD. Auguft. propofito Ghnfti exemplo ad eharicatis vincula fidelium excitat animos; exr plicans enim locum loan. Omnis qui natus ejl ex Deo^non facit peccatum.,, aic :Accipere calicem J.a' lutarem ,cb* inuoeare nomen Domini, boc est Jatiari cbaritate. &ita fatiariyvt non filum non--» oderis fratrem, fid paratusfis mon pro fratre.^ i Hanc cbaritatem dacuitCbriBus in cruce monens: Hanc didicit Paulus dicens :Egolihentiffime dar proanimdbus veBris :Hanc imitatus ejt ottpbanus, orans pro laoidantibus ip umproptereos volebat Paulus viuere, pro quibus paratus erat moru Et Petro dixit CbriBus po/i refurreciionem ; amas mei Pafce oues measi quafi dicat,hac e/lperje-ta meidilechoj, vt pro fratribusfacias, quodego pro feci :Qui non diligitfratremfuum, non eftexPf- DileBio folaitf cernit inter filios Del, &fidos D/J- HsccAuguftinui. 'Cumfl*
STIMVLys Ciimq. nihil homini excellentius, aut contingere p®ffit jcjuim ad hanc Chrifti imitationem ,&fimilitudinem pertingere ,ac omnes f»*- terea Chriftianos imitatores Chrifti effe oporteat, id«q. eos ,&profefiio, &nomen ipfum monet;mu|. to vero exadius, ftriaioriq. vinculo ad hoc aftriai tenentur Religiofi ,quorum inftituta ita ex Chrifti vita defumpta ftmt ,vt pidores folentjCum vultum ex vultu exprimunt, (^are fi horum paupertas ideo perfeda, quia eius paupertatem imir tantur ,qui non habuit vbi caput reclinaret,^ &caftitas illius caftitatem ,qui fuit caqdor lucis zter<- nae, &obedientia quoque, quia ab illo deprompta eft ,qui fadus eft obediens vfque ad mertena ;nofl dubium horum charitatem tato fore perfediqrem, quanto plus ad illius exemplar acceflerit, qui pro* pcer nimiam charitatem qua dilexit nos ,venit in mundum,vc peccatores faloosfaceret . EXEMPLASANCTORVM, qui ardtttti animarum zelo jiagrarunt , GAP. P. TAntaeftinfigniumfanditate virorum multi* tudo ,qui hoc ardentiffimo animarum zelo ad imitationem fui capitis exarferunt ,vt &ioU eorum authoritas fatis effe peffit ,tum ad perfflO* uendos Rei igioforum, aliorumque Chnftianonnn pios animos ad eam ardenter indefefscquc fedaD' dam . Illud certe prsealijs huius ftudij in procuranda^ fidelium ,fiuc infidelium falute perfedionem tna* i
MISSIONVM. 17 •xiine cdftimcndat *quod hoc fiudium, fiue fundionis genus Apoftolica vita iSandis Patribus appel^- letur, &re vera Jit ,ac perinde ea fummum perfe- Aionis faftigium dtcingat necefie eft .Neq; enim dubitari poceft,quin Apoftoli, qui in Euangelica-» perfedione principe locum obtinuerut, vtpoteqm primitias Spiritus fandiacceperun-t ,vt pradicat Paulus ad Rom. 8. quod dChrifto Domino foerint dedi in eum finem ,ac in totius Orbis Regiones^* pro fide propaganda milii. Omnes igitur huic ahimarufn zelo mancipati Apoftolos Duces habent» eorumq. profeffioni nomina dederant. Aliorum etiam Sand:orum tdm veteris, qudm noni Teftamenti proferamus exempla-» .Nam & amor, zelusq. animarum frequens ,ac ardens fuit in viris fandis vtriufqueTeftafnenti. D. ChrifoR. tom. 4. homil. xj. in Cap. 10. Epift. prima ad Cch rinth. vberrimd tradat hoc argumentutn .Antt- ^uis (inquit )tnagnis, ^generas iBisvirisb^c maxima cura erat, vt fummdcum duigffntia ,aliorum vitam difquirerent ,^manifrfie cognofces nullum-^ eorum vnquam ad propriam re^exiffe vt;Utatcfp—>r , Jed-proximivfijtmquemque ,Quamobrem maiorem in modum claruerunt .Etenim JHoyfes multa ,di! 'tnagna operatus^Ji miracula ,Jeinibil tam magnum eum fecit ,vt beata illa vox ,quam ad Deumbabuit, tum inquit .Autdimitte eis hanc noxam ,autJinon facis,dele me de libro tuo. Huiufmodi erat,^ idetreb dicebat Ego Paftor peccaui tgotnali fe^ et ,df bi, qui Ouile funt quid fecerunt ?fiat manus tua fuperme ,^fuper domum patris mei .Eoam modo Abrabam. nonfuam ,Jed muUernm quafiutt
.'STIMVLVS ‘Vtilitaiem lideo fe ftruuluexpombat^& Deumfro hkfqui nihil ipficonferebant, deprecabatur .Ii quidemtantopere (duruerunt tqui autem Jibi tantum^ eonfulunt^confihraquantumracceperintdetrimetum. fratris i^tur filius^cum audimtyfitu dexteram ele- (gerk-y ego ad finijiram pergam-yOptione acceptafuans '^uafiuit vtilitatem jquam non modo non inuenit ^ fedJpfa quoque, regio ejiincenfa ,qua autem AbraobtigitdncoluUiU-Jeruataeft .Adhac lonas non -alp iJedfibi i^fipro^ciens ipene periclitatus eji y iy duitas conferuat a ,ipfe vero agitatus yiaSiatus > <5* obrutus eJi fluSiibus ,fed cum multitudinefalutiiinuigilauit ifuaminuenit .Ita ^lacob in euibus proprium non qutereris lucrumyplurimas lucr»-^ 'iusefii lofiphdutem fratrum ftudens vtiUtatifiM eji cmfequutus .Qui mijfm dFatre non dixit:Quidi rfondudfiiy quod pro vifionibus ,&fomriys difier-; peri meaggrediebanturyfomniorumy ^amoris ergarm tuipoenas daham iquidnork.contrame rno- 'UenturiCum in eorum ero poteBate^ l.Nihilbuiuf madi caufatus eB ,neo cogkauit ibidem %Jed rebm amnibus fratrum Jalutem prapojuit :idcirco cmrua pofimodum bona adeptus eB3qua eum clarifiimum» gkriofiffimumq. reddiderunt . •: Fraterea Moyfes ,nihil enim prohibet iterum eius memmiffe ,d?* contemplari,quomodo resfuas contempfit , ebalienas profecutus ed .Moyfes inquamy in--» Regia domo educatus^cum CbriBi opprobrium maiores Aegyptptbefauris diuitias arbitraretur^ omnibus abieBiscum Hebrais malorum particeps ejfi non ffr cufauit .Quamobrem ipfe non folum non feruiufty Jed cb” ipjos dferuifute liberauit. Magna quidem bph dyAnz i
MrSSIONVM. 59 ^Angelo 'dignx vita--» .Veram Paulus maximV, in boc exceUuit .Aly namque omnes fuis ontif». Jis bonis proximorum malis communitare non re~ cafarunt ,Paulus autem longe maiora aggre^us efl. . j4on enim Jimpliciter voluit aliorum c^amitatibus. participare Jedmaximas ipfe fubijtyVt cateri bene haberent . Diuus Hieronymus Epiftola i5. qua: eft ad Gaudentrum ,Tiwwo i. de hoc ardenti zelo ita_» fcripfic :Legimus Aaron Pontificem iffe obuiamfu^ rentibus fiammis ,cb“ aecenjb tburibulo ,irarn—> cobibuifie :Stetit inter mortem ,CT* vitam Sacerdos. magnus^ nec vltravejiigia eius procedere ignis au~ fuseB .Moyfi loquitur Deus: Dinntte me ,dr de-, leho populum ifium .Quis nunc in terra ejt.^ qui obuiare jlammis velit ;^nm ApoBolOi Roman.9’ dicere :Optabam ego anathema ejfe pro fratribus, meis lPereunt cum Pasioribus greges ,quia Ji-. cut populus^fic'Sacerdos.. .Moyfis eompajjionis lo-.. quebatur affeSiu: Si dimittis populo huic, dimitte fin autem >dele me de libro vita, rVult perirz-» cum pereuntibus, nec propria falute contentus ejl,-. gloria qiuppe Regis multitudo populi . Idem iic habet Epiftola quadragefima fexta-» ad Rufticum ,Tomo primo .Quod ignotus, ad ignotum audeo fcrihere ,SanSltS Ancilla Cbrisii. Hedibie Jecit deprecatio ,quia nequaquam propria falute contenta ,tuam ante quafiuitinpatria, d?* nunc in SanBis locis quarit, imitari cupiens Andrea, ; et Philippi Apoftolorum beneuokntiamyquoru vierq’, ^ muentus dCtirijiofratre Simeonem,^ amicum Na-, tbanael inuenire defiderat. Optasterat, yseondara . Loto
j<5 STIMVLVS eii ,Gui etim quinquies ‘verherauerunt »quidum eu/- tenis onerauerunt iqui ipjius Jitiebant cruQrem,te^ fHmonium (inquit Romdn. lo.)tlbs perbtbeo, quoniam Simulationem Dei habent ,fednon fecundunLJk fiientiam. In quantum poteraH laborabat vmbram eis exmfationis aliquam obtendere ,&qutajermone illis fidemperfuadere non poterat ,ad orationesje ctueriebat affiduas,tres (ait ihid.) voluntas quide cordis meiy& obfecratio ad Deumfit pro ilhs mjalutemy qua vtiq; omnia funtverbaarmmtfs, &valde eoru vtilitatibus prouidentis.item: PiUoU met, quos iterumparturio jdonec formetur CbriBus invoms: & iterum quoniam Corinthumfornicartum ab Ecclejta eorpore feparabat- (ait i. Corinthe r.) ex multo-^^ tribulatione y&an^ufia cordis feripfi vobisper mM. taslacbrymasy non vt contrifiemini ,fed ytfaatis y quoniam cbaritatem habeo ^undantius in vos ( Corintb. 9. foBus fum ludais tanquam ludaus ; his quifine lege erant ffaBusfum quafifine lege efiem :faBus fuminhrmusinfirrms-, quafi vniuerfummundumgenuiffety fie perturbabatur yfio currebat yfic omnes in Regnum Dei fefiinabat inducere docendo jorando yminando ypollicendo yper fermonem ,^ per dijcipulos ,per fi ipfum conabatur erigere laborantes yitantes vero firmare ytorpentes animare ,humiiacentes attollere Pro vno fifuulo Onefimo ad Philemonem integram firibit Ept- Bolam omniaffeBu plenam ymillies fi ipfum tradidit in mortem yfycuty Ego autem lihentifjime impendam ,&fuperimpendar ego ipfi pro animabus vejiris. (fie a.Corintb^T..) Cumq; celfus in omn* eonfiBeret aree virtutum yomnem tamen flammam pra- I
MISSIONVM. 17, pracipuocharitatis ardore vincebat. Vt enim miffum in ignemferrum totum ignis efficitur ,Jic Paulus cbaritate fuccenfus ,totus faiiuseji cbaritas^ qut quafs communis totius mundieffiet Pater ,ita in amore omnium ipjbs eorum imitabatur parentes ac Juperabat ,&pecunias ,verba ,corpus ,anima pro his,quos diligebat ,impendens . Sic Chrifoft. Diuus autem Bernardus in fermone Sanfti Martinij Domine (inquit )fiadhuc populo tuo funi—» neceJfarius,nonrecufb laborem (t. ad Ttmotb. 4.) Bonum certamen certafli,curfum confummafii ,fi~ dem feruasli ,repofita eJi tibi corona iujiitia adhuc dicis, propter bonum proximi non recufo laborem ,fiat voluntas tua^ •Obtulifit plane Ifaacy vntcum illum, quem diligis ,quod in te efi,iugulajii , immolajii. Singulare gaudiumtuum, pia deuoUone paratus iterum redire in pericula, innouare certamina ,denuo laborem fuhire ,prolongare tentationem propter proximum ,&d Cbrifio peregrinari diutius ab illa tanta ,^tam optatafhelicitate .Angeli in minifterium mittuntur propter eos ,qui bareditatem capiuntf alutis ,fed tamen femper curantes bonum proximorum diuinee afiant prsfentia . Hanc paratus efi Martmus propter fratres diiC.tare .Magnum efl Petre ,quod Dominumfecuturus omnia reliquijli fed audio tern monte dicentem'. 3o• num efi nos hic efje ,non efi hoc,fi adhuc populo tuo fum neceJfiirtus,nonrecifib laborem (Pfal. 107-) raium cor tuum ,0Martine ,paratum cor tuurr—^ fiue difiolui ,^ejfe eum Cbrifio', fiue manere in co rpore, millefubditus laboribus ,fi id amor proximi efflagitat. C?Ac
^8 'S TIMVLVS' Ac demum de S. Io: Chrifoft. tanti Magiftn,nei pe S.Pauli Difcipuio, aliquid etia prorerastiusjvc in. telligamu?,quantus fuerit illks in proximos cha^ ritatis ardor; Sic enim de femetipfo fcribit :Velle Jijieri ^ojjetfmjiris oculis ojieniere^ quam in vos ba' beo cbantatem :Nihil enim eji mihi <uchis iucundius, ^de/iderabilius, ne h<ec fpfa quidem lux: Milliei enim optarem tpfe ejje ceicus-sfi per boc liceret vejiras animas conuertere ,adeo ipfa luce eJi mihi /alus veftra iucundiar .Qjtid enim meiuuantfolares rady, quddof qua propter ‘vos accipitur-,ammi <egritudo oca lis meis magnas offundit tenebras ?Lux enim tunc efi bona ,quando apparet inlatitia: ( & paulo poff) Impleregaudiummeum liceat ,vobis falutem afie- . qui ,me autern propter vos reddere rationem :vo- bis dari falutem ,mevero accufari^ quod meur/L^ munusnonimpieuerim :Non enim curo, vt pro tne Jalui fitis yfedvt faluifitis quacunque ratione . Et de Sancio Francifco, Sandus Bonauencura_j ia vita Sandii Francifci cap. y. fic fcripfit :Non-j fe Cbrifii reputabat amicum ^nifi animas foueret^ quasille redemit: faiuti animarum nibil praferendum ejfe ducebat ,eo magisprobans ,quod vnigenitus Dei pro anirnabus dignatus fuerit in Crucependere» Ac denique Beatus Pater Ignatius, (authore^ Patre Ribera deNeyra, libro quinto, cap. fecundo de eius vira,)aiebat,{e,fi quid ad animarum falutem pertinerer,paratiflimum efle nudis pedibus, • cornibusq. onuffum per plateas incedere, nullumque recufare habitum ,aut ridiculum ,ac probrofum veftimenti genus ,quod effe vdl5 hominibus - po/fet ,quod re ipfa comprobauic ,fi quando
MISSIONVM. 39 fc occafio obtulit .Etenim contemptus huius, ac defpicientis rerum omnium, prx animarum lucro, eft origo Dei amor ,&proximi . Plenx etiam funt facra: litera: ,&hiftorie Eccleiiafcicx Apoftolicis exemplis innumerabilium, hominum ,qui &vitam falutis aliorum caufa iibentjflime profuderunt ,&ipfas etiam grauiifimz ignomdflia: notas fubierunt ,eandem obxaufam ,vc fine culpajfic laudabiliter; vt propterea neceile-. non fit longum facere in ijs recenfendis. IN STVDIOINFIDELES iuuandi omnes fere ,ac in heroico gradu <'»- jiuunt Virtutes .CAP. VL ALteruin caput ,ex quo huius functionis pro iuuandis Infidelibus perfeCtio ducitur,elf magnitudo, &: przftantia earum aifricnum ,quz hoc Jtudium comitantur, quz non modo naturz vires fiiperant ,fed etiam tanto inreruallo anteuertunt, vt fine vberrima gratiz copia fufiineri ,neq; aairi pofiinc ;quare nihil eft, quo vbenus laudari quam ex hoc, quod non vna,aut altera virtus, ic^ omnium plane virtutum agmen ,ac omnes fere in gradu heroico ,&perfectiflimo in eum confluant; Et vt ab ipfo limine incipiam ,hoc eft ab ipfis virtutibus ,quzin primo quali diuinz vocationis ad animarum conuerfionem conceptu ,cum ipia vck catione in animo aDeo ingenerantur ,mirum elt quantam, in hoc etiam quali veftibulo, defiderium ipi um Deo cooperandi mhac animarum hmSione operum Tegetem,&per fe ineliorum,& pr*terea difficilioru,acpluriaioru ofterat Cc a. Deo vocatis» C4Pri-
40 STIMVLVS Primum enim vocatio ipfa, &multo magis ftudium animarum executioni mandatum, Apofl:olicam mentem ,animumq. efform at intrepidanx.», j omnibusq. imbuit virtutibus. Atque vt ab his incipiam ,quae Theologica vocantur, apertum eft, Mifuonumftudiumconftarenon polfe non folum ^ fine fide, fed fine magna, &excellenti fide: nam | quifquis hoc facit, vt propter verba labioram Do- ; mini ,ea.qug habet,quas videt ,&quie diligit ,pro his, quas non videt ,deferat ,& prasfentia pro faturis ,nempe patriam ,fratrum carnalium ,confanguineorum ,parentum ,amicorum ,diuitiaru, casterarumq. commoditatum omnium emolumenta commutet ,ac ingrediatur vias duras, fine dubio ad maximum ,&altiffimum fidei gradum peruenit .Magna eft deinde fidei firmitas ,&admi-: randa ,quz hontiinem non folum intrepidum ,fed alacrem reddit ad quaelibet tormenta quamuisimmaniffima, cruciatus etiam acerbiflimos,ad omne denique ignominiofe mortis genus pro eiufdem . dei confeflione obeunda .Ac denique heroica, at* i que Apofiolica; fidei gradus eft ,pro eadem fide inter gentes propaganda ,barbaras, efffratasq. gentes, vel cum aperto capitis difcrimine adire,atqu6 contemptis Oceani fluAibus, piratarum latroci* nijs ,& incommodis alijsfgre infinita; nauigationis vlque ad vltimas mundi oras pro eiufdem fidei dilatatione penetrare ,ac demum pro eadem fide fincera, integraq; conferuanda ,qualem Chrfftos» &Apoftoli tradiderunt, eaq. farota tecta ab omn* periculo, &labe hzreticorura tuenda, quoduis vite diferimen fubire . Idem I
MISSIONVM. 4t Idem<]UOquedeSpe,f!ue in Deum fiducia dicere licet; nam cum huius virtutis proprior fit actio, certifiima expecftatio vitas aeterns ;Ideo autem certifiima eft hsc expeiSatio ,quia fide nititur, & prominioni eius, qui non mentitur Dei. Hanc igitur ,Miffionnm ftudium ,tam certo repr^fentat , &Chrifti Athletae ob oculos ponit ,ac fi manu teneret :quia vt de fide diximus,ob hanc Ipem contemnunt homines omnia huius vitx commoda, ac fe immenfis obij ciunt difficultatibus ,atque periculis .Ad hoc idem etiam Spei caput referuntur auxilia Dei ,quic nobis calamitate oppreffis minimedefutura fperamus .Atcum inter Infideles omnibus humanis praefidi;s Euangelici viri deftituuntur ,ac fiepe varijs tribulationibus circumueniuntur ,opus eft, vt in Deo fpem omnem collocent ,ac cum Propheta clament :Quoniam tu es Domine fpes mea :Nam tribulatio ,vt reflatur Apoftolus, patientiam operatur, patientia probationem ,probatio vero fpem ;nam &calamitates, affli<5li6nes,fortunasq. aduerfas infligit Deus, vt animum terrenis, humanisq. fubfidijs deftitutum ,fpe viua in Deum fulci ,ad Diuina auxilia_» procuranda accurramus . Ad hanc etiam virtutem fpeflat adlio illa ,qu* tantopere in operar? js huius Euangelic* funftionis relucet, nempe fiducia in Deum ;hac enim armati aduerfus barbarorum, infe/tiffimorumq. hominum rabiem ,ac inter maxima pericula pidi incedunt :ac demum hac in Deum fiduciaj per tot maris ,temqae dffcrimina ,per tot gentes.
STIMVLVS ' tes linguis, moribusq. diflbnas ad vltimas vnuierfi Orbis tranfeunt Regiones .„ * Ec quia oratio eft tribulationum conies,& diuinse fpei foboles, eam huic fundioni coniunaam effe oportet •_., Sequitur deinde Charitas, quas virtus inter omnes prima eft ,&non tam fpedat ad hanc funftio. nem, qudm eft ipfiffima fundio: Quis enirn ignorat ipfam intrinfece ei inefle ,&dici charieatem in proximam ,qus fme Dei Charitate confiftero nequit. Sed cum &charitatis duplex fit munus,alterum in Deum ,in proximos alterum iin Deum quidem, quia cum folus Dei amor animam impellat in ardiffimam femitam laboribus ,periculis, ac immenfis pene incornodis refertam,illum opo^ tet efle maximum ;Deinde cum inter omnia charitatis opera maximum, ac prasftantifiimum lit martyrium ,quia malum iftud, quod in eo toll^ ratur,omnium acerbiffiraum, nempe ipfa mors,» bonum quod relinquitur, quod eft ipfa vita omnium fuauiffimum ,ac negotiatio illa csleftis occafioaem martyrio offerat ,defideriumque ilw fufferendi animo inferat, St fi fspe potius martyrium voluntati,quam voluntas martyrio dehciatv (quamuis ex fententia Theologorum admartyU) rationem mors ipfa neceflariafit )h^c tamen ptt' fedio Tyranno deficiente non deficit: nam ^ commoditates corporis ,animiq. cruciatus ajudui non vnum tantum martyrium, fed plura ifl-* hac fundione inueniuntur ;neque in folo ri) defiderio charitatis refplendet amplitudo yi.
MTSSIONVM. ^ "idiana huius fiinftionis exercitia omnia nii. hil aliud ipeftant ,niR vt hunc Dei amorem sfRw duis incrementis orouehant . Ab hoc fonte charicatis erga Deum in proximos amor emanat ,quo folntem proximorum non folum precibus, &defiderijs promouent, qui iuuandis Infidelibus vacant ,Ted omnia huius funAionis {ludia in hunc finem dirigantur vc opera ipfa declarant ^qua non tantum ad propriam ,fed 8c ad aliorum vtiJitatem referuntur. Ob hanc enim proximi dileiftionem adremotiffimas» &ferociffi* mas nationes belluinismoribus prodicas penetrare non dubitant ,tot,rantasq. difficultates vincut, vtcharitaris gradum fupremum accigifTe non dubitem :ex quo fatis apparet huic fundioni ,noiu. tam annexam efle charitatem, quam eam efle ip-i filfimum, ac perfeftiflirrumcharitatis adum . netiam ardens orationis Kudium protnanat ;eft enim amantis eum ,queiii= ^3t, afpedu, colloquio, &confuetudinc velit# lemper frai fi poffet; oratio autem conuerfatio efl: Cum Deo. Quapropter fandi viri,qa6 magis Dei, &proximi amatores,e6ftudiofiores orationis extKerunc ,exemplo Apoftolorum ,qui in vocario- ^gentium laborantes, alia alijs omnia demanoan^ duo tantum fibi fumpferunt ,vtorationi,& mtnmeriq verbi inflantes effeot. His enim duabus fundionibus oratione ad Deum,& prgdicacione ad homines Apoftolica cura definita eft: Qaare vniuerfe Apoftclics curat ,negotijque gerendi Caput Oratio foruens ,affiduaq. cfTe debet :quix# cum
5TIMVLVS cumanimarum conu^fio^grati^ meritis non impedari ^coniunaura fit cura poteft ,oportet vt ni orationis ftu(iium:ita minifterio animarum, operari, illud vt qui velit in hac vinea ^lachrynon intermittendum fib --j-jg ^-^ebris ,atquo mis ,fletibus ,leiunijs ,gpropitium omni carnis maceratione Deum recidat, atque ab ipfo toto m^^^ "Euangelium « ifleo orationis ftudmm impeclir ,ci j ,ia,qux ab illis gurun^ur ^ &proximi amorem fufcepta ,•oiagi® -i n^n feiuneuntur ,quin potius ei mag huiulmodi tuncxioHc Jinem conmodi peregrinis Deus per Ifaiam d templationis promittit dicens '^S- ,qui ab&rent Domino ,vt cphnt eum gant nomen eius ^^fint ei i.g gos in eos in montem JanBum meum ,&i<iew monte orationis mea ,holocaufin eorum') ^^ eorum placebunt mibi fu^er altari meo C?" • funt ifti aduens, qui colant nomen jionifi qui pro eius gloria ,&fui ne, tanquam peregrini, non habentes hic
MISSIONVM. ^. tcm permanentem per totum orbem excurrunt? . CsEtera: vero morales virtutes non minus re^ fplendent in fallite proximi procuranda: nam li de luftitia diiTeram ,cum huius <^[k:iura fit vnicuique quod fuum eft tribuere ,ac in primis reddere, quxDei funt,Deo,& qu? proximi ,proxiinoi inhocvno fere totahsec animarum iundiio, pefficitur. ;’’ lara vero, quod attinet ad Prudentiam ,diuina ea quidem eft, qua animi eorum, qui iuuandis, infidelibus vacant, mouentur :Namcum. prudentia fit cognitio rerum appetendarum fugiendarum ,demonftrans nobis quid agendum ,-quid vero vitandum fit, vt reSa via ,&coafilk) ^ad finem perueniamus ;ea, quz docet mundana defpicerc , honores 8c diuitias contemnere ,Deum &peoxi^*^ mum tantum qugrere,Diuina &non humana Pru- ^ dentia cenferidebet . Temperantia vero ,ac omnium virtutum ,qo^ illam vt parces ornant, propria ledes eft hac Apb—' ftolica fundtio ,in qua &vidus tcBois fere femper eft ,isq. aut pracario qiuefitus, aut elcemofyii* nomine vitro oblatus ,nec ciborum deledum qua:- rens ,fed qua apponuntur, Chrifto authore ,cum gratiarum adioae accipiens .Leduli deindemollitiem non requirit, nam &qjiicunque locus :ad cubandum aptus videtur, ac ftepe nuda humus cu- - bile prabec -Omitto nunc exteras corporis afpe- - ritates fpontanee aflumptas :his vero quantum - frxnentur, ac moderentur libidinis impetus, ac deledaciones alix ,experientia docet ,ac perinde
tyno hSitur^are conft^c ftudium Bus.eB petor. Ex Quantum excel* fojutis funaic>pes ,ac tot alus euam jj, wrea Deo pttperinde quantumnegligenua inJuc niatur. VG4p- r/i-f* ^Vmanimarum cura fe««» Cj lium procuranda 6>”“ £ q»io ad=charitatis fludium referatur;iqjij prseterfummam dignitatem, ^vd^*' la^eous diximus.xngentes f tates. nam cum omnes prs fe ia heroico gradu contineat ,,»« in hac cultura laborantibus v‘ ad omnia perfeS* vit* munera informet^»^^^
MISSI ONVM. Bnnc cjftera beneficia ,vtilitatesq. pr^termittam, qu* in nos manant ex hac Infidelrum cura, breiiiter tria enumerabo .Primum eft, peculiaris Dei cura J-& patrocinium in fidei propagatione laborantibus :Nam cum hic Iit Dei mos, vt qui maxime humanis deftituuntur aaxilijs,eos prxcipue in fuam fidem recipiat, eorumq.curam fufcipiat,cum de eo fcriptum fit(Pjal,9. )Tibi dereltcius efi pauper orphano tu eris adiutor . Et illud, Dominus cuiio* dit adtienas ,pupillos ,^viduasfufeipiet . Hoc igitur eodem nomine peregrinantibus pro Infidelium falute Dei patrocinium non deerit ripfi enim aduena, quia peregrini, &pauperes, quia facculum, neque peram 'portant, pupilli, ac orphani;qui non modo f’acrem,ac matrem dereliquerunt,fed etiam res omnes creatas, amicos ,hominum fauores ,ac temporalia commoda pro animarum dileftionc,# conteprerot ,itaq; veriffimi funt orphani,& omnibus auxilijs humanis deftituti ;Quare eis maxime conuenit,quod per Dauidem dicitur (Pjal.90.') Qui hahitatin adiutorio altijjimi iin proteflione Dei culi commorabitur :&coniequenter, alijs etiam gaudeant priuilegijs ,qua» in illo pfalmo commemorantur :nempe ve illos diuina prouidentia ifapulis fuis obumbret ,&icuto fuo eos circundeti Nec timeant dtimore nofturno,ideft dclandeftinis inimici infidijs, neque dfagitta volante perdiem_» , hoc eft ab eiufdem congreflibus manifeftis. Ac demum neceiTe eft,vc illius promiflionis Chrifti parte percipiant 26.)Eegovobifeumfum vfqut adeorfummationemfuculi . quod non iblum Apo— D3ftolis.
STIMVLVS- , ftiis ,fed etiam fuis fuccefibribns aDomiao^^ro- Sumfuit .Si enim Saluator femper cum eis re pollicetur ,omnia vno verbo ,qua funt ,pollicetur ,lumen in obfcuntate, robur infirmitate ,folatium in moerore, viAonam in^ tentationibus, conftantiam, ac io oericulis .Deniq; quod bonum ,& non habeant ,qui fecum habeant, nis ootentia ,&in quo funt omnia bona . E^hac ieitur Diuina proteaione prompat. Ga gularisfolicitudo,& cura,quam Deus circa animas pro eius amore laborantes, idj tu prUouendo eas ad virtutum opera , ipfis cooperando itum non permittendo tencari fLra fuas vires, ac in eo ipfo fta^ndo eis gratiam ,vt fuperiores, &^ dant. Secundo circa corporum curam refple etiam hac diuina proteftio ,de qua vere dici po teft: Nullum vnquam Patremfamilias Uberas, qu ipfe genuiffet alendis ,&fufteotandis tantum foK citudinis impendifle ,quantum Deus aj^ndis A ftolicis viris, necelfaria eis vita prouidendo ,ita vt illos nullatenus follicitos eff^ velit hac de re ,fed quod pnaiu*" ioltur Dei, St hac omnia adiicientur illis .y^ vtilitas maxima eft ,fiue vt melius dicam ,* Apoftolica vira gloria ,vt cum Propheta cerepoflinteiusfeaatores :Anima, ttet Dominum ,quia adiutor ,&proteBor nofl tli ,in eo ktabitur cor nojirum m•'Jo. Soeiui^trahimus. Ecilleviciflimvnicuiq^
MISSIONVM. rnm dicae >»^od olimAbrahs :NoUtimere-^eg* froteBor tuus ,^merces tua magna nimis ;Nam». &horum vtrumque coniunctum eft ,&verumque» fi cui alij in hac vita ,pracipue viris Apoftolicis conuenic :vc quoniam nullam mercedem ,aut nui Jum bonum expetunt pr^ecer Deum, ideo eoruni_» protedor ,&propugnator fit idem Deus . Secundo, ex vberiori etiam virtutum exercitatione in hac fundione, miro modo animae diuitiae» ac ytilitates augentur :nam cum virtutes labore» fiudio, &ipfovfu acquirantur ,fta tus ille earum exercitationi erit vtilior ,ac falubrior, qui commodiorem afferat maceriam virtutis exercendae : Hunc autem fine vlla dubitatione tenere pofiumus elle, hanc Apoffolicam fun<5fionem, in qua omnes virtutes affidue vigent, &in perpetua ferme adione continentur ,vt nonobfcure confiabic ex his » quf fuperius oftendimus, de commun^ omnium vir tutum influxu in hanc vitam .Deinde''cum in ea_* adlus virtutum heroicos paflim exerceri opus fit, habitus autem virtutum gignatur ex actionibus frequentibus ,coafurgenc etiam in anima virtutes perfeCtillira* . Ex hoc deinde virtutum vfu ,&exercitationo vberius etiam refultare Meritum neceife efl, quod inter pr*cipuas huius vitae vtilitaces primum locum vendicat.Nam cum vnam ob hanc caufam hu ius peregrinationis curfus inflitutus fit, &ad hoc vnum tota hominum vita dirigatur, yc negociacionem ,ac mercaturam cceleftium operum exerceat;, &vt mercatores huius fzculi omni fiudio id D4agimc.
fcjot ,« qaara maitime ditefeant ,ob !) «} «« SL, nullas lucri occafioncs oblatas prcterait- “rilk qua modo rem augeant .ita !t multo magif fperandumeft, in hac fpirituali mercatura, fuius fruaus funt sterni ,&materia , gelici Miniftri tradant, & fur ,nihil aliud contineat, quam Dei ani ma^m negotium, &dumhis rantur,Dei caufam agant non fuam .Immo pm quam huic funaioni fe maociparuM > Jmt ,vt ita dicam ,coguntor Dei ,& rem procurare.qua omniacberioreffl apud Deum merendi prsbent materiam ._„f-oAinnis Crefcit etiam meritum ,ac huius prsmium ex nimia difficultate, quam . Fua prsfefert hsc infideliu cultura :dubitari emen nequit, quin fenfibus ipfis primo ’^b^;. afpera, &dura reprsfentetur ,fed ex hac acerb taK ,&difficultate crefcit ipfa menti ,&F?” corona .Illud tamen experientia compertum » quod quid eft difficultatis ,ica molliri ,&tem^ rari dDeo ,vt appareat quatenus .. tum,non appareat quantum attinet ad la Qua in re ita vtruque Deus coniunxit,vtr dem grauiffima ,maximeq. ardua, ^ ditur, &mitigatur, vt eadem fit fuauiuima , cundiffima. Ex varijs etiam alijs vtihtatibus folec,ac firequenter Sandus loannes Chriloit-^^^
m MISSIONVM. ^57 fitatemin proximos commendat, praecipue vero, -quia cum ad noftram vcilitatem iic quoddam metiium pneftantiffimum, nunquam ea negleda ,noftram propriam attingemus .In primis rom. 4. iwmil. 25. incap. 10. epift. 1. adCorint. Ita enim (inquit) Hbi vtilitatem tomparabis ,Ji proximi inftigtlabis vtilitati .Itaque Ji pigerin fratris cura^ fueris 3intellige nulla te prorfus ratione falutenL-> (onfeeuturum ;Igitur tua ipfius gratia proximi tui yebusadfs: fuficientia itaque funty qua iam diximus quod perfuadeant,nulla aliarationevtiUtatem nosinuenire pojfc .QuodJi boe deonfejjis exemplis cogmjcere volueris yconjideraJi quando domum aliquam exuri contingat tinde nmnulH ex vicinis fibi eauentes minime fe periculis obijciant ,fed domi incluji timeant ne quis ingrediatur ,quialiquid ex re - bus fuis auferat ,quantamiadiuramfacienti etenim ignisquoque eos comprehendet., d?* omnes eorum comburetfacultates *Ita qui cum proximi vtilitateiTL-j non relpexerunt,fuam perdiderunt. Siquidem Deus cum inuicem omnes colligare vellet^ talem rebus litatemimpofuit ,vt in proximi vtilitate alterius etia colligataJit ,dr vniuerfus mundus boc pallo conflitutusefl .Vroptereafi in mari tempeftate exorta gubernator omijfa multorum fdlute ,fuam tantum quareret ,eb" fetpfurn ,dr ulios quamprimum obrueret-, (gvniufcuiufque artis ,fifua tantum qusratur vtilitas ,nunquam neque vita constaret ,neque ars, qua fuiipfius quareret vtilitatem :propterea agricola non tantum frumentum fiminat ,quantum^ Jibifatft ;nam iam pridem S" idios ,&fi perdiis
-• STlMVrtVS ,^ Amt -rd duod tnultis fuffidaty terra mmi^A ® miie^Jion vt fu£ dumtaxat confalat falutt , Zlis ohucit ,Jed vt CiuitatesJn fecantate confittuM: Et mercator non eas tantummerces tranjportatyqua iibiipa fatis fint ,fed multis alys .Quod Ji qufs bot ^Z<nc^ialterius ,fed fuam confderare vtilitatem ,&idetrco ita facere >P’ cuLsfbh &feeuritatem ,& revtiUtatem iiaem ego audire volebam ,&bac gratta omnem nem fecimus *, vt oBenderemus tuncfin vnumqum que eonfulere ,cumproximo confulit. Namcum a^ ter homines proximi cotnmodum non effent niftmbac consiituti neceffitate, proptereatta Deusti coniunxih &nonpermittit, vttnfroprtapnusqt^ quam veniatvtilitaUm,n^per alienam Verum oportet non ^ adduci :ftquidem nemo falutem confeqmpotefU^ ita fe. habeat .Sed quamuis futnmam fompleBartt Pbtiofopbiam, proximiautem iaBuram contempj nullam apud Deumfiduciam habere potens: hocconjiatt ex Beati PauUverbis: cibos pauperum omnes facultates meas ,&J dero corpus meum, ita vt ardeam, Loai itatem . non habuero, nibtl mihi prodefi .Vtdes quantu nobis Paulus requirit .? At qui pajcit non proximi quarit vtilitatem. ‘^cdmonfufiicit boctnq Curn cbantate hocfieri vult,^ mfencordiaptur Propterea legem hanc JiatuitDeus, vt nos m
i MISSIONVM. f9 culwn charitatis adduceret .Hxc Chriibft. Csceras vero vtilicates ex ceftimonijs fequcnti capite adducendis colligemus . AD OMNES CHRISTIANOS proximorum etiam Infidelium Jaluti confulert .CAP. IX. QVamquam non omnes rideles fide Chrifiiana prsedici ,ad alios inrtitiiendos fine idonei, -'multi tamen fuat, qui id commode pof'^uc, &fi noluntjinduccndi funr, vc pro fua virili parte^ Ecclefif Sanfta, animarumq. faluti deferuiant. Ec vt omittam eos,qui ev offici; munere, vel ex fua_» vocatione tenentur huic ftuciio opera dare,quales fiint Paftores, &Religiofi pofi ipfos, alij profe<S6 fune,qui licet ad hoc no vocati, idonei tamen fune, quibus quippe maior fides,& dodrina infit, quam alijs idiotis,&vulgaribus. Hos Sanfii Pajres,precipue tamen S, loan. Chrifoft. pafiim hortatur ,vt maiori illa luce praditi, non fe ipfos fblum ,fed 8c alios etiam Infideles erudianr,& ad fidem aiheiaj. Homil.z4.inMatt. Omnes Chriftianos exhonas ait; Scitote quia mercenaryfumus conducti :fi ergo tnercenaryfumusfCOgnofieredebemus,quaJuni opera VQfira\merctmwius enimfine opere nonpotejl efeiOpt ra autem nojira Junt opera luBttia^non itagros «t?- Jtros colamus.,<ir icineas: non vt diuitias cengregemu^y ^acquiramus bonoresjfed vt proximis profimus, ut quamuisbxcfine peccato Jacerepojfimusy tamen n.n Junt opera nojirayfed diaria nosira. Stcut ergo nemo Jk conducit mercenarium ,vt boefolum Jaciat, quod tnan-
,•> sTIMVtVS,i ^^nos ideo vocati non fumus aChrP anducet ..m &^ ^i noHrum ferttf^vtbacfilf operetnu i q -^ entvfum ,fi quod manducat Jnecau. rius.quthocjplumfaca. qu facimus, fj!''fijad libimmamatt cunlj^ ./'V” T-tl" ' ^aeternes ea. adhibeamus ,fi forte ves jfa turi^-. „dea«t: “t;# animarum jalus .i»*e?7/ ffK»2,mifericordem ff^‘’^^2%^^rJrufncur^4 ms falutis -. nam &foc um erit ,dT- ccm> ,/ ff^^ilas tpfiti^’^' fis folliciti ,fed €r prGxmovtiksfuertmU _;;4, meritatis manuducentes t
MISSIONVM. 6i Idem eodem com. homil. 8. in Genef. Auditores ad Hasrecicorum excitat conuerfionem dicens: Operam date jvt pia fiita in eis (loquitur de Arianis)plantentur ,^roborentur :valo enim, ^precor omnes vos in DoBorum ordine ejje ,nonJhlum auditores nojirorum eJSe didiorum ,fed eb" alys, do- ^rinamnosiram afferre ipifcariq. errantes yvt y redeantin viam veritatis :Jicut ^Paulus inquit ; Vnus alterum adijicet ,iy cumtimore,iy tremore_» Jalutem vejiram oyeremini . S/f pieusnoflram multitudinem augebit ycb* “vos vberius Jupemajruemi- ni gratia, magnam membrorum vePirorum curam gerentes .Nequeenim Deus vult ,vt Chrijtianus,fe ipfo tantum contentusJit ,fed vt alios adijicety non— * per dodirinam folum ,Jed^^per vitam ,^conuerfationent-^ . Et homil. etiam lo. in Genef. tomo primo, forte prolixius ,quam oportebat fernronem produxirnus :verum boc non abfqite ratione ,neque temere fadium ejt jJed vt abferites ex,vobis difcant quantum Jibimetipjis damnifecerint yob corporalem cibum ,femetipfos dJpirituali cibo fubdueentes .Caterurn ne valde contrisientur,fraterna illos beneuolentia profequamini yrecenfentes eis yqua anobis didiafunt .Hoc enim germana cbaritatis argumentum :nam fi inUr rnagna cbaritatis indicia babenty qui ita de Jenfbilibus edulijs boc faciunt :multo magis ,qui inJpiritualibus boc aguntymagnum nojirum praconium celebrant, reditq. adnos quicquid eslvtilitatis :nam cuius iiudium eji docere proximum , unon tantum ilii benefacit yquantumfibi ipji ma-
STIMV'L V$^ tameti ille ne fentiret quidem. Et quamuis hiec grandia videantur; fune etiam alia ,&communia, "idiana, qusecx corde puro, ex orationis ftudio ,ex virtutum exercitatione ,&aliorum reparata falute proueniunt,quaj viris Religiofisfincereob Dei honorem ,in hac Infidelium cuitura laborantibus,certa, &perpetua funt . mALIQVIBVS IMPEDIMENTIS remouendis .CAP. XI. ALiqui, qui nendum alte guftarutqudm fuauis fit cibus ,pro animabus feruandis labores,& tribulationes magnas, vfque ad fanguinis efFufionem perferre, propriam commoditatem animaru faluci pr^ponetes, multa excogitarut impedimeca, quibus bene currentiu conatus aut retardare ,aut penitus impedire,maxime in Infideliu, tam Occidencaliu,quam Orientaliu Indiarum conuerfionc conabantur .Qu® ad quatuor prscipue capita reducuntur a Doftiflimo Patre lofepho Acofta in tra ^atu aureo, ac omni eruditione pleno de procuranda Indorum falute ,primo ad Diuin® grati® fubtraftionem ,qua/i credant,illas gentes occulto Dei iudicioin fuis tenebris reiicias :fecudo ad natur®, morumq, illarum gentium abfurditaternjfiue incapacitatem: tertio, linguarum illius traftus difficultatem,acderoum locorum, atque habiwtioiiis incommoda^-quibus certe difficultatibus,iu' commodis, &periculis fiepe milites Chrifti ab incepta vocatione deterrentur .Ac quoniam apte idem Acofta horum retundit tela,maxime lib- 1 ... pro- ,
Nf ISSIONVM. 69 procur. Indorum faIure;propterca rogo, vt qui fcfe vocari ad fandam iilam,Deoq. gratilfimam ma rium craiedionem scierit,nimirum vc Deo Indos, AethiopeSjfeu alias nationes Barbaras vocati coeperentur, eum attente verfenc, ac perlegant. Ec quoniam omnia impedimenta reducuntur ,vel ad locorum incommoditatem, addifcendz lingu* laborem ,ac ipforum Barbarorum ineptiam,& ftupif dicatem: qus quidem quod non tim dnatura ip/is infita ,quam educatione, vfuq. acquifita fit ,prarter ea,quz lofephus Acofta in huius rei confirmationem affertjIegenduseftThomas Bozius fig. 28- de getibus efferis ad humanitatem difciplina Chrifti^perdud:is,& fig- 93 .dc. ipp.vbi de gentibus Septerrionalibus ages illas olim(aif)ita incredibilis fuifie ferocitatis, vt fsrz ip(£c,ac forfan ipfis IndiSj Aethiopibufue deterioris natura viderentur . Deinde ifti nimium fibi ipfis indulgentes breuir ter exemplo ipfius lolephi Acofta conuincantur : lam illud,inquit,mulcum mouere nos debet, quod videmus ad gentes profundi fermonis ,&ignota lingua homines penetrare lucri /pe ,nec deterreri barbarie immclajfed vniuerfa merciucaufa luftrare,non Aethiopu innumerabiles linguas,non Syna^ rum, non Tartarorum, non Brafilienfium, noncx«- tremi Oceani littora recufarc ,&quicquid inter Mendocinum promontorium,&fretum Magalanicum fitum eft infinitis cerr2,ac maris fpatijs ,idq* vtroq; ex latcre,& Boreali,& AuftraJi magno frudio obire :Deniq; &fi quem tellus extremo refufo fummouecOceanojvel fi quem extenfa plagarum quacuorin medio dirimit plaga folis iniqui >hunc E3per-
76 /STIMVLVS'^ . perferutantur,huius lingu3e,vel balbutientes fe ad* com)Trndant,vt aurum, argentu,ligna pretiofa,mer cefq. exquiiitas ad fuos euehantjqusftumq. vndiq; augeant, cim longa,&periculofam peregrinatione auidiflime fafcipiuntjVt profedo admirabile fit om nes pene portas Oceani, omnes finus Orbis terrarum ftationibus nauium Hifpanienfium teneri, oes Indorum Satrapas cum noftris mercatoribus ,& nautis comerciu habere. At nos,qui pretiofiifimas merces querimus, animas ,Dei imagine infignes, qui lucra no incerta, aut breuia, fed aeterna in cilis iperamus; linguae difficultatem, locorum afperitatem caufamur: vt appareat vere prudentiores effe filios huius feculi in generatione fua fiiijs lucis . SupereftjVt charitas ardens in Chriftum,induftria, &labore perficiar, quod deell natur* .Qua inro Patris Francifei Xauieri admirabile extatexenij pium, quiin perdifcendaMalauarica lingua tantu operae, &fudoris poruir,cantundemq. in laponen. atque alijs longe inter fe diuerfis ,vt fi Apoftolico dono linguarum pr*ditus elfet,non pofiet maiore gloria Chrifti nomen in tanto terrarum Orbe vulgare .Certe enim charitas omnia poteft ,&cutn •lingus ceflarint ,vna charitas pro omnibus eft • Hadenus Acofta . Igitur vt iam huic prima: parti,in qua neceffitatem,dignitatem ,ac huius in lucrandis animabus iludij vtilitates breuiter expofui, finem imponain» quis cot,ac tanta lucra,cotopes,ac virtutum oi^ prsftantiam in eo inefle con{piciat,qui non mePf° thefaurumillu ,in Euangelico agro abfeondito iud noniudicet?e.fi enim veriffimus thefaurusEu*
MISSIONVM. 71 gelicus ardens in proximos diledio, qus ingentes diuicias continet,immenfamq. bonorum abundantiam: non enim vnum,auc alterum bonum, ied omnia fimul congefta,& accumulata. Quod fi illi,qui mercaturam exercet, vtditefcant,traieftisimmefis maribus,peragratis varijs Orbis regionibus, ac hominibus ignotz lingua», magno cu labore, &quidem multis iafturis expofito,& longo tempore,diu turno ftudio,magnaq. contentione diuitijs inhiant, fa:pe etiam in naufragia incidunt,vt vna hora omnia auferar,qus plures fortaflis anni corraferant : nos,qui thefaurum cfleftem in agro animarum reconditum, ac fodinas quatrimus animarum,in quibus non chrifoliti, aut vniones,fed veriores gemma?, &: margarita, ac multo illis pretiofiores congregata: funr,quarum vfus non in terra tantum,fed in celo quoq; maximus eft, cur torpelcere debeamus? £ft tamea thefaurus abfconditus, quia pauci cum cognolcunr,paucisq. conceditur .Vbi autem abfconditus? nempe in agro,in hoc inquam remo- to idclitijs ,&temporalibus commoditatibus ,i ftrepitu ambitionum, inegociationibus,d. confanguincis, amicis: In agro deinde, qui locus &arari, &feri,& magno deniq; ftudio coli folec.Omnia igi tur relinquenda,fi agrum hunc poflidere,ac in eius cultura laborare velimusrac quod primum eft, the fauro in tam fcelici agro ablcondito irui .
’*SECVNDA PARS. Religioforum omnium inftituto congruit pro Hfreticis,aut Infidelibus iuuandis ftiidiu. ' Eligiosis Ordfnibus, quantumuis folitudini ,ac concempiationi vacent(eseniptis forfan illis,qui Eremiticam vitam profitentur) valde eiTe confentaneum, imo expedientiflimum, Ecciefiae conatus in animarum conuerlione adiuuare ,oftenditur tam ex regulis,ac inftitutis Religioforum omniumjin quibus animarum ftudia non interdicuntur ,quam ex multis alijs argumentis. Imo vero Religiofos oiiif nes pra alijs huic fundioniefle aptiiSmos,tumex frudu dReligiofis Ordinib. ih Ecckfia Dei percepto,tiim ex alijs capitib. pleniffime comprobatur* RELIGIOSIS, OMNIBFS, CVIVSCVNQl Ordiniifint^ valde confentaneum efe proxir/Kh rum falutt^acpeculiariter Infidelium con-r uerfioni Jiudere .CdP, !• " |Vamuis ad Petrum,eiusq. SuccefiforeSjqnibns vniuerfalis Ecclefia aChrifto commiifa efts q: ex non fia confurgat; Quia tamen Romani Pontifices fe ipibs praftare id non poliunt, decreucrunt viros idoneos libi coadiutores eligere, qui ipforu autb^ ritate officium hoc prredicandi gentibus Euageh"^
MIS5IONVM. 7» obirent': narn ecfi Epifcoporum ,qui hac in parte Apoftolis fucceflerunCjiTiunus hoc elTe videatur; ta men neq; Epifcopi omnia praftare poflunc, &ipfi ecia Tuarum diocefeon limitibus coclufi funt.Q^are Religiofos Ordines Porihces fibi in hac functio ne ranci oneris focios aifumpferuntjqui Apoftolica authoritate freti, totum terrarum Orbem doflrinf Juceilluftrafencjac vit2epietace,& ardore inflamarent. Et quamuis in Ecclelia olim fuerit concertatio maxima,an Religiofis etiam Mendicantib. mu nus pra:dicandi,Sacramentaq. adminiltrandi competeret; Surrexit enim Guilielmus quidam oppidi Amatoris,eiq.amentia,& fcelere pares alij Dodofcs Pari/ienfesjqui tiim in voce, tum iuftis voluminibus ed!tis,nec literis iludere,nec ad populu concionari,nec pcenitentium confeflrones excipere,licitum efTe Religiofis affirmarut;ea potiffimum ratione duSi,quia Monachis potius plangedi, ac c6- tempiadi,qudm docendi officia competerent. Repugnarunt tamen acerrime his,qui Dei gloria:, aoi marumq. faluti aduerfabantur ,duo vtriufq; illius temporis lumina,Beatus Thomas,& D. Bonauctur3,& hicquidem pauperum Apologiam ,illevero opufculum edidit contra impugnantes Religione. Sed antequam D. Tbom? argumeta proponam, illud efl: praclarum inter alia,ac primo loco ad ho rum impietatem improbandam prfmittendu,quod etfi olim,antequam Monachi Sacerdotum munere fungerenturjipforum illa erant propria, iugis icilicec oratio,pfalmodia, vigilis, ieiunia,& aliz e\er citationes,Uiuinorum contemplatio, atq; ipfaviucndi ratio victu, vefikujoc loco areiiquoru homi- -- .num
7i|. st'r’Nf VXV‘S 8u comuflione iuxta nominis, ethymologia'di{ti» elaiMonachi enim appellati Ibnc ab indiuiduailla , &fingnlari vita,& drebus alijs feparata,quaprofi tebantur:Vnde apud Dionyf. Areopag.vniuerfusil le cofecratidnis ritus,que ipfe c.6. Ecclefiaft. Hietarchif afFert,feceflione liac,& feparatione,ac traf formatione in vitam vnifica, &Dei conteplatiua defignat. Extant hac de re plurima Patrii decreta apud Gratianu,& apud Iuone,Ex Concilio quidem Nic^no Canone fexagefimo primo inter Arabicos legicur,vt Monachoru couerfatio iuxta eorum nofnen areliquis jit difcreta ^In Calcedonen.autem c.4.Monachorri vita,or5ne,ieiunio,quiere,& claufura definitur. Hieronymus vero ad Riparium, ad Paulinu,ad Heliodoru,adRufticu ,&adDefideriu, folitudincjoratione fine intermiffione,vigilias,labo rem manuujDiuinoru conteplatione,ac vitampfw tente ex Apoftolico inftituto prorfus ab alijs feiun dam,& pro illoru nominis ratione lingulare ,propria illorum efle docet; ac perinde omnes fere Mo* nacbi olim folitariam, &heremitica vita ducebat. At vero pofiqua Monachi ad Prfsbyterorum,3C Sacerdotu gradum afcederunt,iam ipforu Religio* forum Sacerdotum illa propria officia funt, ex ipf^ Chriftiinftitutione,vcfaluti hominum procuradx, canqua coadmtores Dei incumbant,difciplJnafflO rum5& dodtrina fidei alios sdificentjverbi minifi^* rio,Sacrametoruin adminiftratione, vita exeplari» oratione populo profinr. Deniq;(ffcut aDion^- fio traditum eft) vt purgent,illuminent,&perfiri** alios, qua: adiones propris funt Ecclefiaftics ^«r rarchis, quam Chriftus fircundum exemplati* ^
MrSSION VM. 75 cfleflis in cerris inftituic.hoc eft,vt legatione incer homines pro Chrifto fungeretur, &opus illud promciierec,quod Chrifti,atc]; Apoftolorum eftjquodque folnm coti Ecclefiaftica- Hierarchia* fuit dema datum,quam infticucam dChrifto Domino accepimusjad retinendam doarin? ab eo eradite puriracem,atq; ad excitandos, &iuuandos hominesjvcxternam falute confequatur.Qua: cunAa adhuc clariora fune ex Euangelicis,&Apoftoheis libris, atque ex ipfa Patrum canonica inftitutione, vno ordine dicentium ,Ordinem vniuerfum Sacerdotum vni huic operi conlecracum fuide,vt abolbus alijs curis liberum,&immune e^er,ne qua re impediri, vel retardari polTet abeo minifterio, quod principem locum in Ecclelia Dei tenet, vt grauilTime ,& eleganter multi Patres affirmarunt .In primis S. Greg. Nazianz. in Apolog. Prasbyteri(in(\mt) officium coelefiem quandam vitam requirit ^primo fur~ gari,deindepurgare',fapientia infirui, cb"pc alios fapientes redderejumenJieri,^ alios illuftrare\accede~ re adDeum,^ alios adducere-, fanSHJicari,^ alqsfan dlitatem adferre. Sandus loan. Chrifoff.homil. ir.in Marcum, Sacerdotalis offkyefipoffe docerepopulum. S. Hieronymus ad Ruflicum Monachum epift. 4. pc inquit: viue inrnonaPerio ,vt clericus ejfe merearis: &in^Tz:Multo tempore difce,qua popmodum do- 'ceas. Quodppopulus,velEpijcopusin clericu te elegefityage ca,qu,e(slericifuTa. lic Hieronymusjquibus clare innuit Monaciics Clericos omnia Ecclefiaflica munera Clericorum propria debere exercere . Ouis vero primus fuerit,qui in Occidere Monachif moinferaerie Ciericatu,pr5dicatur dS-Ambroilli- bro
j6 ^STIMVLys^ bro io.epift.8i.S.Eufebius Epirc.Verceliefis,^od &ipfum prjeftantifGmum vit* genus S. Martinus Epifcopus Turonefis tranfuexit in Ga!lias;&S. Au guflinus in Aphricani,& ance ipfos in Oriente, Bafilius Magnus,qui omnes admirabili quadam connexione duo hxc perfediflims vies genera, Clericorum, &Monachorum,eorumq. fudiones in vnu pariter GDniungentes,tanqiiam fplendidifiimis luminaribus fibi ipfis,alijsq. lucetibus Chrifti Ecclefiam exornarunt. Ex quibus, alijsq. innumeris Pa trum teftimonijs quid addat Presbyterium ad Mq nachifmumiqua,& quales virtutes requirantur in eo,qui tradiaturus eft de sterna animarum falute, nonobfcure conftat:obquam caufam Religionum Inftitutores monaftico inftituto Sacerdotalis officij dignitate,ac curam adiunxere, ac ex eo proxir morum fa!uti procurands,quafi quodam debito fe aftrinxerunt. C^are Gregorius Nazianzenus in oratione fune bri ad Bafilium,ex hoc maxime Bafilium commendat, quod pietatis Gymnafia ,fiue Monafteria exstruxerit,vt &Monachi contemplationi,& alioruin faluti iugiter ftudeant.Hoc igitur Bafilij ftudium,& inceptum in pofteriorum Religionum inftitutionc magnos progreiTus fecit. Nam Monafticzdifcipli' ns,& facerdoti; virtutes,& vtilitates ita vnius vits communione permixte fnnt,vc vere illius virtutes, atq; vtilitates Sacerdoti; minifterijs, exercitatione extra vmbram,& folitudinem ponf? illuRriores fiant,&quam maxime fruttuofs.CiniP pe Sacerdotii minifteria Religio/is virtutibus adiu* ta tranquillitatem animi ,&puritatem non imp^ diUDtf ^\
MT?SrONVW. 77 dmnt/ed potius perficiunt,& oratione.ac Diuinonim contemplatione quafi accenfa Feruenrius,& cum vberiori animarum fruftu exercentur .Vnde item fir,vt aliorum vtilitas cum propria vtilitate coniunfta femper fit ;nam in omni minifierio ,& aeiionead renouationem ipiritus perpetua veteris hominis mortificatione,ad augmenta virtutum,ad maiorem Dei gloriam ,Religioforum Ordinu Authores,& Duces femper afpirarunt . Nam poftquam Bafilius {anAiflimis legibus RcligiofoSjtam in ordine ad propriam falurem tuendam,quam ad proximorum iuuandam ,procujrandamq. Euangelica lux in Occidentem illaca,caligi nem Europje dircuffit, furrexie Almificus Mona^- chornm Parer Benediftus ,cuius Regulas plurimi funt amplexi. Bernardus quoq;,ac ceteri Ordines, pracipue vero illi quacuor,qui Mendicantium vocantur,illuxere mundo, minancemq. ruinam Eccifr fiam indefeflb labore fuftentaruntjinftauraruntjic in vanas nationes propagarunc;ac idem quoq; alii Ordines exeeuti sut,qui veluri noue cohortes prodierunt in campu,animasq. quaplurimas dlaqueis Diaboli in Euangelii ]ucem,3c libertatem reuocaruntjvc latius fequetibus e’<emplis denr.oftrabitur. Conuenientiffimc igitur Religiofi,pofiquam Sacerdotale^ functiones Monacatui funt annexa,pr* diC3ndi,ac docendi munus exercent, quare mento fenrentiam Cluilielmi D. Thom-Opufc- 19 cap.^ in primis cenfet erroneam, &in procemio eiu;dcm_» Opufe. aflerit Diabolum inuidum Diui' egl >rje,&: humani falutis per miniftros fuos (&loquirur de GuilielmOjCiusq. complicibus)g'.c riam ani marum
tsTI^MVLVS’ , rei?&rtatatn, fic eam celebramt ,eoq^ caftitatent amaueris ;ideo manus Domini conforcauit tcj * &crisbeuedidain^terntinii Sed de caftitnonw in fanfti Euangeiij Miniftris neceflirate,& frn^ aibasalibi^iauri, nuncbreuitatis caufa Iwmocem ad alteram partem ,qus Rehgtofos ad hoc conueroonam opus maxime iaaat, transferamus.' Ea eft cbaritas ,&comunaio anitiiorum in^r cnTos •nam cum Orbis ad Deum comjeni» dfidibmi negotii fit ,ac perfpicuum fit nullam rem magnam efdci fine multorum adiumsntis , cum nemo folus omnia habere pofiic, htvt ammarum conuerfione ex Religioforum^ conmaaione,.ac mutua charitateThernmi eiimntur fruSus .Nam vt prxclare diaum eft aSanfto Bafilio Gonitit. Mon. cao. ip- Veluti mhtfs te- Sudine iquam vocant,fa.Ba,Jife inmcsm ita munt, mpenetrabdes.fu spfi Htnctionm qua nexi funt ,feje mutuo ,(vt m,) confefiant ,&tnterfe protegant ,«q non iblum fi? ,vc inimicorutn litus rep^ fogaro etiam inimicos ipfos facile etiam ab alijs poiTint. Qwd fi hoc -j, el't ,nullumhominum genus repenri ita ^ marum functioni aptum ,&idoneum , huiuimodi minifterium Monachorum -.jj fentaneum, reftat vt fit etiam hsc facilior ,& iucundior. Id enim perpeni^ emnibus rebus, ve quaque res eo maxim deat, quod eius natura eft maxime proinde quanto impedimenta fune remoo
MI S S ro NVM. 8f eo maiori facilitate fit prodita ,quar 'omnia Re* ligioforum animos in opus Miffionum maxime deberent inflammare ,maxime fiexperientia ^ fa clamante fructus in Ecclefia Dei, ex Religiofis Ordinibus in fidei propagatione confiderentur ,ad quorum enarrationem iam gradum facia-' nius . RELIGIOSIS OMNIBVS CONVENIENTIS-- J.mum ejie animarum faluti ,^cOnuerJia- ni fludere ,oRenditur exfruBu a Retigiojii in Jidei propagatione faBo. CAP. IIL NOn leuis mometi,im6 grauiffimumjvalidifli* mumque argumentum produci poteft ,quo &dignitas miniflerii huius amplius extollatur, & conuincantur illi, qui contra infticutum Religio* fos agere, fi in Miflionibus occupetur,au fi (unc affirmare, ex fruStu, magnaq. vtilitate, quam Religiofi viri oir.mum fere Ordinum in Ecclefia Dei, ex quo inftituci lunt ,verbi Dei prsdicatione effecerunt .Ex quo facile erit conuincere eos non temere, aut inordinate contra fuum inftitucum hoc munus fufcepifle ,fed potius Diuino confilio ,ac conffenienciffiine egiire.Tum quia ad Ecclefiz culturam, propagationem homines fui inftitutidefertores tantopere non contuliffent jnec Deus hominum ita deuiancium afuo inftituto adiuuarct actiones ,aut mentem excitaret ad fimilia-» opera perficienda :tum quia fif re omnes viri fuerunt docciflimi ,atque vt plurimum fauctiffimi, rJde
5<} STIMVtVS de quibus fine temeritate iudicari ,aut fufpicio nequit haberj;vel ipfos inftitutura proprium ignorale; aut illud feienter non obferuafle, &contempfiiTe. Et quemadmodum Ecclefiam Sanaam illud maxime commendat ,quqd tdm multi clarae admirationis viri, ftrenuiffirni Martyres,ConfelTorcs integerrimi in ea fuerint ;fic mihi videtur optimum argumentum in ftudij Miflionum commendatione ,quod tanta prxftantium virorura Religioforum multitudo illud fuerit aftplexa ,vc vel fola eorum authoritas fatis m poffit ad illud omni laude commendandum .Eit autem eiufmodi hzc multitudo ,vt fi ratiocman* do fummam eorum deducamus ,qui in Religio* nibus famSitatis gloria floruere, fine vlla dobip tione maximam partem, immo omnem ueniamus huic animarum fcholac fuifle addictos. Quod fi in eis hoc efficit ardens animarum zelus ,vt tantam fanftitatis excellentiam adipifcantur ,quid hoc minifterio melius ,aut vth lius Religiofis ?hoc enim magnopere Miflwnu ODus commendat ,(vt nunc eius alias lau es p termiteam ),quod tales ,&tanti viri -rj uendi formulam fuftinuiflent ,quorum ^. infiftere non polfit non efle tutum, ^jto* quantacunque enim efl: eorum authoritas » ^ ta huius minifterii dignitatem extollit, quia nunquam hi tak inftitutumadamaiien merito adamandum cognouiflent :Deinae q, ad illius dignitatem, &commendationeni quoque aliquid fpIendoris,& dignitatis fo*®^ piis contulerunt .£c
MISSIONVM. 87 Ec In primis ,vc nunc pra:tercam Mendicantium Ordinum ,cim Rcligiofos ,qudm fundacores,a Monachalium Religionum infticutoribus incipiam ,quorum fa<fta tacita cft, immo expreila-» fui inftituti interpretatio, aliorumquc fubditorum ad fui imitationem cohortatio .De magno illo Monachorum Patre Benedido ,vt latius apud D. Gregor, in eius vita, habetur,in Caflino monte fimulachra ,qux adhuc dGentilibus colebantur, comminuifle ,ipfbsque oppidanos Chriftianis prateepris imbuiffe legimus. De Bafilio Magno Gregorius Nazianzenus in eius vita fcripfit, eum fua Monafteria prope*Ciuitates erigi curaffe ,vc non /ibi tantum veiles ,fed &aliis prodeffe po/Tent .Quamobrem (inquit Gregorius) Mo-- nachorum Canobia baud procul obbis-, qui in hominum focietate viuuntiodi/icari iujjit-, nec omnino jeparauU ;‘ct ^propinquitate ,cum opus cbaritatis expofeeret ,adejfe pojfent difiantes aJioquin proprys terminis ,ne quies illorum ,aut pax interrumpi per multitudinem pojjet ^vt ^Jtc ,nec ipjt Monaebi aciionismenioy quod ex impendenda alijt pietate ejftt, priuarentur ;neq jrurfum eorum abiio per tumultus inutilis ediceretur. Hadenus Greg. Et ipfc etiam Bafilius in Regulis fufioribus, q.7* communem vitam folitariz pr«ferendam cenfet: quod bac quidem (vt verbis Ba/ilii vtar) fuorum tantum bonorumprocurationem prepojitam kabet r hoc autem aperte ebaritatis legi aduetfatur ,qu^ non quarit ,qua fua funt ;quam petfedie chferuajfe /ipoftolum videmus-, qui n:n fuam vtihtA- teen quartbat ,Jed mullorum ,ttfaluiJierent F4Et
gg,> SXrMVLVS"" Et paul6 poft idem Bafiiius inertem ,&'in-fra- auofam appellare non veretur eam vitam, is qua fcilicecDei contemplationem nuUa aftio fubiequatur tuendis hominum commodis direda .Hac ^^S?s veroDiui Bernardi ,Clareuallenfis inftitUi-iAuchoris,beneficia,qu3E non folum concionibus, &icriptis ,fed quam plurimis exemplis proximos ,Ecclefiamque adiuuit ,poterit • Petrum Abailardum in Concilio Senenii ,\jilbertum Porrctanum in Remenfi ,Henricumque ,& alios Hareticos ,qui Galliam vniuerfam iuis dogmatibus inficiebant ,fblus ipfe conuicit ,ac repreffit ;Franciamq. aliqua ex parte pradtCtis hsrefibus iara infedam ,ad Ecclefis Catholici ynitatem reduxit .Quid de peregrinationsDus eius, fidei, &fandsE Matris Ecclefii, ac proximorum falutiscaufa fufceptis dicemus ?Modo enim a Galliae regem ,moda ad Imperatorem, principes viros pro arduis Ecciefi® ncgotns , rebus publicis ,animarumque falutem conc - nentibus mifliis eft dSummis l>ontificibus ,ac ' nique frudus ,qui ex eius concionibus P. ^ Ium prouenerint, quam innumerabiles exyi fruge fe receperint aSatanf faucibus ^ gitari quide poteft.Vt omittam nunc ^ qus fecit in illo retro fcifmate adaerius 1 Leonem Antipapa pro Irinocentio gcnda in eius vita_, .Ecce tres U Authores ,fomesque dariffimos ,aqui omne.inftitutum Monafticum ,tam m^ qudm ia Occidente manauit ,qai .tim .
Mf^'s"i t) Isr-v quitn verbis Regulisque fcriptis Monachorum inftituto valde confentaneum efle decreuerunt ani marum faluticonuerfioniq. confulere . Deinde ,qua: aReligiofis Monachis fere ab - Apoftolorum remoore gefta fune in proximorum falute tuenda, &procuranda, immenfum eflec recenfere :qui enim hiftorias confuluerunc ,facile ' compererint maxima, &egregia opera, qur aMo nachis in integris Prouincijs,& Regnis ipfis,Chrifto adiungendis patrata fune :quam fepe Euangelij lumen,vbi nullum antea erat, intulerint :vbi obfcuratum inftaurauerint :quoties fidem ,& Religionem ,vel iam labefactatam, vel penitus perditam reiatuerint ,ac redintegrarinc. Quaref Ita Monachorum zelus olim in his enituit,vt poft Apoftolos, &Apoftohea illa tempora, in propaganda per lingulas Prouincias fide, vix aliorum nomen inueniatur,qudm Monachofu :&quia longum elTet omnes percenfere,aIiquos quafi exempli caufa ,&per tranfeanam attingamus . EXEMPLA ORDI N VM Monichahum. CAPIV^- E*T in primis Carmelirs Monachi, antequam-^ >Mendicantibus annumerarentur ,erumpente Euangeiu luce, admirabili cum animi magnitudine Euangelium Apoftolorum tempore-» ,per Samariam, Paleftinam, aliasq. Orbis partes propagarunt. Nam aMonte Carmeli difcedences ab ApoitoliS primum* baptizari ,poftea eorum coadiucores in prsdicaiione fancti Euangelij 'efreiti fiiDC-
50 STIMVLVS funtjvt lofephus Antiochenus hb. 12. fpecnli perfers militi* primitiu* Ecclefi* fcripfit. Perfclio- 'Hdeft ADoftolorum '1 coaatuiores j.. contemplationi dediti,Sanaoru Prophetarum Heba, ^Helifei imitatores ,qui de Monte Carmelo defeerh dentes perGalileam, Samariam^ PaUBmamq.Jidem Cbrifti eonfianttjjimejparjerut. Haaenus loiephui. Idem etiam de Carmelitis poft lofephnm docuit Sanftusloannes Patriarcha Hierofolymitanus la lib.deinftic.Monach.& c. 17. Poftquam docmt Carmelitas ab Apoftolis elTe baptizatos, &in hde nftruaos, atldit:Dmj; eorum multi ea,qua ab Apo eolis bauferant,cdteris effundentes,fidem Cbrt/U per Phenieiam ,&PaleBinam pradicabant ,dilatantet dogmafidei, &moribus vita Monajiicam conuerjationem Ecclefiee Det infignijjimam demonfirantes. Sic Io. Patriar. Hier. .«, Necdiflbntic ab hac fententia Chronica Romana antiqua apud fpeculum Ordinis lib. 5*‘ qua fcnptum habetur :tempore, quo beatus Fetru Antiochia CathedraprsJidebat,Carmelit£ / quaq^ regione adiacente, diuerfis locis catholice pr J ds iYiJisisb^Tit .-rrlite ,Quibus fubfcribitRicardus Armacatius Arcn pifeopus in fermone de Conceptione Beat* '’ vbi de Carmelitis agens (inquit ) digna bifioria referunt,in principio mpartibus illis pradseando Euangelium Jem^ laborarunt. H*c, &alia de antiquis Car reperies apud doctiis. Vbalden.de Sacra® bustit.p. cap.8?. Sei k
MIS$ I ONVM. Sed fi ad alia tempora defcedamus,aIiorGm Monachorum in Ecclefia Dei vbcrrimi fruftus confpiciecur. Primu enim de Monachis ex S. Benedifti familia (vt authorjcit vir grauifiimus Trithemius de viris illufiribus fui Ordinis, &Hier. Plato, cx quoq.fequuturdcccrpfinius)B.Remigius,quiAnno fere 530. Clodoueum Regem,&Franciam vniuerfam ab Idolorum cultu ad fidem chriftianam tradu xir, ab ineunte astate Monachus fuit,ac poftea Remenfis Archiepifcopus . Item Marcinus Monachus,Anno 540. Stleuos ab Ariano errore fanauit .De Anglia nociflimu eft.vC •ab Auguflino informata,quem Gregorius Pontifex cum aliis fex Monachis,ntmpe Sancto Mellito ,S» Petro,S. lufto,S- Paulino, S. Laurentio, &S- loan- nc c6 legarat,ad Deum fefe coauerteric ,vn4cum Rege Etelberto, Anno 60j. Nec praiteream ipfum Pontifice Magnum Greg* vc in eius vitalib.i. refert Io. Diaconus ,qui cum Monachus adhuc edet ,&Anglicos pueros forma pulcherrimos venales Roma cofpiccrct ,agnofecretq. illos cflTc infidelitatis tenebris immerios ,ri- &11S dolore cordis intrinfecus, mox 4Benedicio Pontifice vehementer c?pit expetere ,vc fibi licentiam in illam Regionem ad pratdicandurnSandlum Euangelium proricilcendi concederet ,qua obtenta profedus eft: pofiea vero tota acclamante Rosia ab eodem Pontifice poft triduum itineris coactus cft ad proprium Monaficriurc reuerci . Anno autem Sjz. Lan.bcrtus Leodienfis Monachas raffa.ndriam Germanir Prou.ncam ,eodeq, tempore RUtanus Monachus Francorum gentem ad
„STIMVLV-S- ad infi(ie!iuni numerum aggregarunt ,atque hic ouidem meo opere etiam martyrium lubijt. • ^VilfridusexHierpuenfiMonafterio in Anglia, Doftea Eboracenfis Epifcopus, Anno arciter 685. PT, rpi-rsnpfrate in Hollandlamj St?lS auius fuerat in patriam reuerfus, cum ab improbo xxege £g doin fua fede herere non. fineretur ; Auftrales Saxones, adhuc inmhdehtatis canebis iacenres, ijsq. fidei lumen importauir,& hnml touInrulsE ,qu$ Vetula dicitur :Ceterum, qu-; hkopasinPhriflacetperat id ddnde cont.au,.,t Viilibrodus ,ex Monafteno Ripen uetiam . glia ,qui Traieaenfis Epifcopus etiam creamseft. ^Eolm tempore Suitbertus^ Coenobio Anglia educatus, vn^ cum vndeci- • ad Aooftolicum numerum reprf tcntandum j xones fe contulit ,ex quibus Chrilli fide iufiituiffe fertur: memque denfi Ecclefise Prapofirus fuit ,nec taravn a bus fuis vnquamceirauit .Cnnifacius » Infignis quoque in noc ApoftolaS qui adhuc mento tanquam colitur :Hic patria Scotus, cum achuc nis dparentibus ipfisoblaius dui vitam m dauftris fanaiffime egufet ’^hrifto Pontifice in Germaniam milTus ^affiarnCh^ adiunxiCjanno ferme 717- quam cAj-chi^" eos ,quos docuerat regendos eroa^ pifcopatu^ornatiis ea, ;quamquam
93 MISs: TONVM. mentum etjam poilea ex martyrio ac epit. Vifleardus irem Lugderus ex Monafterio Sanfti Vilicbrodi ia Gallia ,in Franconiam Germaniz Prouinciam profefli ,annum circiter 8co. &plurimos iihc filios Cbrifto Domino pepererunc, ipfique plurimos ea de caufa labores pertulerunt .Paulo poft etiam ,annos videlicet decem, Anfgarius cum tribus Focijs ex Monafterio Corbieiili inCailia hclgica plures Jiegiores Euangelijcaufaperagrauer'jnt,Daciam,Suetiam, Goetia, Groenlandiam, in quibus omnibus vix credi poffet, quantum fruciusrcliquerint . Ex quo eodem Moaafterio prodiit etiam Srephanus ,qui primum Ansgatio in Suetica melTe-» fucceflit; Deinde in Helinguenrem Frouincianij fe Gontulir jquam totam.at> erroribus ad viam veritatis adduxit, atque ibidem tamen ab impijs quibufdam mafbatus,ad martyrij palmanu-» euoiauic . Quo etiam referri debet Abbas Floriacenfis Mo nafterii Albus dictus, .epodd Sanao Mauro in-. Pago Flori Comitis adiricatum fertur ;is emm-j iu Vafeonia Gallia parte Religionis propaganaae caufa ftrenue laborauic ,vir eloquentia infigms , nec minus fencticate praftans ,ad extreteom etia martyria glorioiifurous: Vixit autem Anno fere 970 .Religjoi^im vitam d'u profeflus vna cum__» Gaudentio tratre, Monacho item SanSi Alexij Roma ,in Pannoniam abiit ,ad difterrimandam Chrifti fidem, ibi in Geifam Regem iuciair, diuino iam anrea oraculo monitum de eius ad-en- tu. Iracue ab illa cum honore exerpeus rotam eam
J^o STIMVLYS Deumdiligeret :his verbis. Dk emm mibt ,ad tlhm Hcehaf.u oftimh Cuinam placere exiflimans ,kborufam hancfordidamque,&fftaaidam vitam es perfecutHS>Cm autem vt par ejicis vtique dixijfet,Deo,qm ejivirtm legi, (lator &magijier. Qmniamergo cum amas inquit mianus jego tibi modum onendam ,perquem &armm mansaccendes, &ei,quem amasjerutes ^am quod om^ nis%ii cura induftriainteipfumconuertatur,rmcp fiet,vtfentio,crimen in te nimif amoris. Lex enimDmt rubet proximumamare vt te ipfum. Multos autem opu» participesfumere,hec efiproprium veri muneriscbaritm Hanc autemD.'Paulus appeOauit legis plenitudinem.^ fas quoque cUmatiJota lex (^ Brophet^ inbocfertmtw fiimmam rediguntur,nempe, diligesproximum mmjm te ipfum. Porro autem Dominus quoque infacns Laa«^ Ilis ^etro quiconfejfus eli eum plus aliis amare,pricep Taliores pajcunt,fed oues. Et ideo magnumquoque & mdhanc vitam perfequebatiir,iuffitverfari mmedio frpldbYdtUIVi i iUic baptizare iubens &pradicare. Quomam » me esT>ei,quitefecit,ardens amator,rmdtos alios effice amatores. Hoc enim ejl valdegratum c ^Optimeaatem Aphraates fcribitidemTheodoretusm Valentis I®P^^jxerat furare aduerfus Eccieiiajli cremo, la reiidia ,taiK^uam bonum ^.JJjiifcoi^'’ jnmis venilie, feque pugnaatibas vltr m ^in etiam ,cmnakquaado Tyranno a>
MISSIONVM. lot riffet,C2uillari eum cfpifre,quid ageret Monachus inter hominum turbas, ilium autem intrepidi fic rclpondiife: Dzc fmperator, fi puella efiem,emampudor in condyli retineret: vidifiem autem in Patris mei dovm ignem cisnifci eamque conflagrare, 'hlum irmis fedens otio- si incendia foedare deberem ?^^iquefihoc facerem me (pioqtte ipfium flamma abfiumeret ,quodflatim accurrertmt aquam aferrem , «y omniope igni refislerem ,hoc ipjum nunc age, quiflamnue dtein Dei dotnum,qui vetufiijfimus efi ‘Paterfiniede pro meaparte remedium adferre coner. hectumjiphrates. Neque verd nunc meliora multo funt tempora,- minorefue peftes vbique hoc tempore infert Satfaanas, quam tunc Valens. Sed vere diuerfa uint tempora,diuerfuiqueChrifiianorum zeliiscNam &antiquitus maiores noftri, cum h^refis aliqua oriretur,cauiaquchdei ageretur, itaammis omnes commouebannir,vtnon libi latiffacerent- ni/i vniuerias Ecclcfiat vires in vnumcolligerent ,ac tanquam in agmen acciail>i omnes vni ad refi/icndum occurrerent: Et vt batrcCim propullarent Epiicopi relidtis gregibus, aitanbur, fedibus, longe poEtas Regiones non Ene magno lutnptu & periculo adire non dubitabant.Vna autem omnium Ordinum ,&nationum Doftores nec non, &interiorum foiitudinum cultores, umArchimandncsc, quam alii ,(vtde fanfto Antonio contra Arrianos, Staliisquam plurimis ma&is Conciliorum Gene* raliumlegitur,^ literis &fei monibus tanquam ad commune rcftinguendum incendium accurrebant, Quod fi priicis illis temporibus vnus aliquis error KJtura Chriftianum orbem vfque adeo commoue» ^^vtabantrudeferti viros ibiitanos, in commu- Gim«
joi s:ri M-TE' V' sy nia caftra conuenire corapelleret; quid nunc fectre oporteat, cumnon vno aliquo crrorcjisd ipia hxre* ium colluuione oppetatur, &exerceatur Ecclefia_.? Quis, qualtfcunq. fit ille EccleiiiE Cathotic® filius j sui piiE matri tam grauiter laboranti opem ferro recufet ?ImoctffEcclefi® tamingens.pmeuIuHi» Bonimmineret,fcd tantum vtilitas maior, aefpiri* itualisprofeetus animarum expectaretur^ fiifficeret* tVt& Monaehi>5& folitarii pE^termiffa contempla- ,tione ,ac claufiiraEcclefi® conatus adiuuarent jvt optime doQUit Innocentius;Papa in c.iicetcfe Regii laribus, his verbis,^ifat maius hovum minori, bono, proponitur^ita ccmmunisvtilitas jpeciali ~Ptditattprsferenda .^.Etinhoc cafureBh proponitur doBrimfxkmloiJohcitudo contemplationi i0labor epiieti :Qu® fentsnti^S-» latius confirmatura DThomaopulca9.c.4.diceteI T^ecyaletquod dkmt aliqui ,quod hoc pofiet fieri, quan^ ^-nece0tasirnmintret^uo nunc non apparef, cum Magi’ fironm km [oculanumxopia habeatur .Qmavtilttas 'cotnraunis nota folum debet procurari ,vt fit quocunqi^ modo ifed -pt fit optimo modo ,quo fieri potefi . :fe» autem Do^ca^es magis multiplicantur tanto ytifiles .communis, epueexdothrina prouenit magis crefcif.fp yni rnanifeflatitr, quod alteri nondum notum eft .ytidedi ettur Sap.6. Multitudo fapientium faratas efi orbis terrarum .Q^o geloMoyfes duMus dixit 'tfiwrm 11» trtbuat,yt omnis populuspropheti'get} Glo. Tidelis Vrodica tor optat fi fieri valeaf,ytyeritatem quam folus loquttio* fiifificit ,ora cunUorumfonent . Et infra :"Trophetigpr emnes voluit,qui bonum,quod habuit,non iniiidtt . -Quis ergocum tot exempla fanctofum ,l las monaftiCf. vit^ eolma^s Bafilium ?^ ^
MiSSI®NVM. Romualdum»ac Bernardum ,&eorum inftituti feciatores,fanctiisimos qu^ Eremi Patres jfacratifr fimos cultores animarum faluti deditosvideat ,fine temeritatis nota audeat tot,ac tan£os Patres inftitu* ti fui defertores iiidicare ?aiit quis non profefsioni Monaftic^ conucnientisfimum praximos iuuarcj pronunciabit ? MISSI OQ>lES '-^X IMT^TIS SIM. 4E fmt omnhm^UgkjbrUmirifliiiito,. illudi}, mirifich perfitimt. l REligioncs ex hdc effe perfeetisfiinas, quod fine mixtOjtam ex contemplatione, quani actione gaudeant manifeftum eft .Namtsiln primum apud nos locum obtinere I>eus debfcai*, 'qui &fummiiin bonum eft, &aquoomnia in fios t^napi^onlaflairunt: fecundo autem loco hoolint Bonioelfe debe^ inter quos vna naturj coniuactioeft, qua maior alter aaffinitas non eft ,atq. ideomaxsma in terris officia funtjque ad Dei gloriam, :botninumq. falutem propagandam conferuntur; ^_are recte S.Thom; *2-X. q. i88. art. 6- ncgoeiof^/&“OC€upat5viCf «u» nera duplici mododi flinguit >^lia^ enim fdla ext^ riori functione compleri ,cuiufmodi eft ferutre bd» fpilibus, vel^grotis, vel militare ,atque 'fige qtf- 'dem nonpaulominora efle contemplatione ;-aliij veroeffe, quf quafi fluunt ex-abundancia quadasd contemplationis, qua videlicet eam meas diuinp amore incenia faerit, a^ituf an opera externa jvi cft concionari , -td. doccremde» ,&'alia limilistj^ . 'G4Hgc
J04 STIMVLVS. vero nuiofa j&nobiliora efle non foluni illi adlione, fed etiam ipfe contemplatione, filola, a? fimpkx fit ,&fi ia fe tantum ipfa vertatur ac nihil ex ea in alios vtilttatis fequatuf»; U^uit hoc D* Thomas hisverbis- Optts vitii nHiuiAiiud cfljipiod cx plenitudine contemplntionip dp'iw^ui' tficut do^rinu pndicatiOjVnde &'gregor.dicit inJuti Hotnil. fupei' cbielem: Quod de perfeHis viris pofi contemplationemfm redeuntibus, dicitur TfaL I44’ fuauitatii nue eruBabunt :&hoe praferturfmpUei eontempktiou, ficutenim maius.eB illuminare quam lucereM^^^^f’’ gis efi contemplat^ aliis tradere, quani^dum contemplem Sk enimfumntumgradu in B^ligionibus tenent, qui ordinatur ad doeendupt'^&.Radicandum} Jec-undum autRt gradum tenenthi,qui,etdinantur ad contemplationem'. turfirmiorperfeBiopBJortki finem ex eontemplutione,tS uBione temperatum. Qozxe maior perfeftioerit Re- Jagioforum, (ac perinde cis; magis expediens) in co* Rrmplatioae, &aAione exerceri ,quam vel in lo^ aftione, vei contemplatione; Quia etfi Reli gion® quam plurimae vt Monachaies ,ad folam yeluti a praecipuum {copum,pontemplationem dsftineatur' quia tamenjVtiamfupraoftendimus, ex reguia pr^ pria ,apraedicationis lunftione non arcentur jn ; iieriiftudio occupari. . Neque timendum eft huic vitm mixtae ,nc <^onem multiplicem, dilabatur ,ac iterum hendatur aItomtoo; de nimia folicitudine, &^ hatione erga j^uhma iNam cum inteoot meditatio cum aftisoe exterioricomung^ -
M1SS1QKVM. 16^ tamben«: intef fene^luntur, vt aaio aeontempla* tione luucturj &L contemplatio aba^ionenonim-» pediatur.Verc: enim D.Aiiguft.epirt. ii^.anirm gat$ Sium, Istitiam ac tranquillitatem non folumia folitudineacfeceffu, fed et in aftu quoque humana permanere »fi ex illo aditu fiue contemplatione ad operationem procedatur: ac perinde qui hominibus virtutem fuam ,&Euangelii lucem communicare inftitueruntjijon modo de yjrtutibus nihil perdere videntur,fcd &eam p^ius multum augefc quafi enim quandanineceificatena iniiciiint ipfis primo largiatur,qucd per ipfos in alioS ettundi velit: Quarenoo potert non cflc,espedietiCifliinuia ReligiOiis omnibus in iuuandis infidelibus has dua^ amplefti forores. veluti an csperieiia ipia pruoduuiui — - Oftendamus igitur ad propni cuiuslibet Religion inftituti obieruaariamAIiflionum opus eue oport^ niflimum, expedientiflimumque meoium ,idqw inpriniis hac comparatione. Statuamus in P" Religiofos duos, quorum alterae «mp^i^i ^ Regulmobieruattone, fuaqueialute cogitet, MilTiones mcditetur. Kogamus penentia luce promeridiana clanof eli ^vee duobus chorum ardentius frequentabit ?vter tificauones ex his duobus, increpationes, patientius feret? vter noua pati enti» geueja Itu lO* fius inquircL^ vierlabores &tentationes conliantiu patietur? Res perfe perfi»ciiaeft , nes capiunt verbum hoc,iationem feramus. Mamfcftum eft cum,qui «il, ain
10^ STIMVLVS cumcogicat, (vt experimenta quotidiana couiheut) iis ad paiEonem,mortificationem ,&virtutum acquifitionem mediis vti mediocribus, ita vt raro admodum in eximiam fanftitatem iis mediis,eo modo, quo exerceri folent,perueniatur :Difciplina quippe domeftica nihil arduum poft aliquantum tempons repraefentat, ad cuius viftoriam animus fe folito altius etigat,im6 confuetudinelentefcit,& timendum eft,ne iis,quas prmftare confueuitjfatis contentus regrediatur,cuni progrediendi ligna non praferat: ex hoc efficitur,vt anim* vilefcat,&: fatis crebro captas difciplin* tenorem languidus omittat ,fequead laxitatem cum aliorum fcandalo conuertat *Propte- reaque illae Religiones, quae hanc mediocritatem ample<ffantur,cum degeneres otia, aulleritatem diu Carnam fuflinere nolint,3d mollia relabantur, &rixis,atobifionibus^aliifque peccatis,vt plurimum de- €ormentur>tantunique abeffivtignaui Re]igiofi,qui praetexunt reformationem propriam prius quaerendam» poftmodumproxirais vacandum,feipfosproiftdueant,vt dolendum fit,quam mifercpropriis paf •Aonibus fuccumbant. Hac diximus ratione Reli- "gieffi illius,qui de Miffionibusneutiquam cogitot,at 'Bon ii Religioli, qui Milfiones animo pertraifant, «6tfuam primo falutem ,&mox totius Religionis bqnum magnopere promouent.Vt enim aftiones,& slabores communes proferamus, quam ftrenue ad *horas Canonicas,ad verbera, ad increpationes, ad nouos labores fe oderant, qui eas aftiones tim perfecte obire cogitant,vt eorum obferuationem in ex* 'teris R^onibuscodere, acpro iis ff oportumt, occumbere medicantur ?quis hic nondeprsEhcndat qsandam animi magnitudinem,qua; communi Ma j nafli •*
MI^SIbIvf' V,id-j intjdo itiininic Tcs vtffiI^3Si m^diuifl gra-OrOrciTi >3cnors verfacrs^ feuiorgsincrepationes ferrs contendat ?Hxcquip* pe omnia 5aliaque grauiora in opere Miffionmn fu^ tura noiutjCG^uc ipfo quod aniin^ ^3. ttiuplexus efT> inquibuidam eorum prailudiis, domi le texercerc cupitjneadpughanj imparatus accedat. Hinclonge maior quamfine Miifionum (ludiis totius Religio-* nis profeQtis exiRit: fi enim Religiofi maiora,&am .s. hfj?>rinir ictnnhiodo no lacUi ime,ac exaeTiuiiii<.>*---—-t dt feipfi ham obieruabunr? QuO^odo non oiaheckuia exi^ Hirrabut -acocrfetliora moftfficatiftnu ,ac virtu-* tu exercitia ou£eret>vbi riXae, vbi plationu ^ibitioj Vbi cibi intfperantia, citeraqj rtiaia,qus Religio- .r H11^ iblTt 'A/TlixlOWCS CUOlUflfi loac alius atiectus eit,toiuiqi.igH'-'u“““-j‘-— ipfique morti cbnftariter ferendf feipfes exponunti -A^cceditad hbcqufeddmrpiritus^alacritasfimilis affeRui, quem Regius vates expreffit in htec v^ba; Pxultauit vt 'eigas ad currendam viam fuam.Om- £enmSJIxprftc, &cderiter obeunt Rdi. glofi MiiTicnum cupidi pvelut ad curfiimapclafti, ou$ Regularium aaua iniignis perfeftio eft.C^id hicdefluminisimpetu.qui laetificat CiuitatemDei diccmus?I>euotionis impetu inquaffljqui Ifpe foras erumpit,ac alios noita genetofos innammat.Nun- Quarn^enim Religiofa Coenobia,tam euidenter flam mefcerevidimus,ac cum deAfiflionibusageretuti ^ Tamen ne deuotionis fenfinqui afapientibus no magni xfiiniatur,niti vidcamurjfi remTheologico more perpendamus, quis non cofideret aRusqmne» Ccnobiticos e.x,¥i(fionu cogitatione,ac propofito,in figne
CTTMVLVs nibusnon cogitant, vix, aut kuiter attingunt ;Sd &Philoiophica &Theologica Gymnaii^a in fi* nem hunc direaa eximii meriti feminana funt, iubeft puritas intentionis,quas maior, ac verior e^abo* ratur, &doannagrauior,fanaior, permanentiorq, acquirimr: obuerfantur quippe animo exercenda? doarin^ occafiones, quarum qui de Mirs;ooibus non agunt, neque meminifci foient, &timendum^ eft, n^vanitas pro pieute fiibintret :multos enim Religiofosin vrbibus clariisimis eleganter dicendo confenefcere videmus: quos eo moleftifsimos ftudiorum labores intendifle in felicitatis argumentum eft: Vtinam vniuerli Scholaftici ,dum liudiis vacant, de dodirina cum fanguine pro Chriflo diffeminanda ccgitarent . Abexemplis etiam' San(florum,t4m antiquomia, quam recentium aliam non contemnendam ponamus rationem .Namnihil in viris Chriftianis dignius ,quam fandiorum veftigiis infidere :quorum ftudiu non in eo tantum laudatur,quod falutem ipii asternam confecuti funt ,fed etiam quod alios eiufdem falutis fecere confortes sHabet enim hoc zelus Dei, vt omnes velit &curet eiufdera Dei elle-» participes,quod in viris certe laudabile eft, ac in fic minis etiam non minus commendatur .Quod ex Beatm Therefix Virginis Carmelitarum Dif^l* ceatorum Fundatricts ipiritu latis patere poteft.lHa quippe florentem Carmeli reformationem in hsreticorum conuerfionem peculiari intuitu deftinauiuQuantoeigo congruentius fit virospios qui per
MISSI Ot^ VM. yop fe ipfos cam conuerfionem Dei auxilio operari poifunt.hoc ipfum meditari &exequi . Tertia ratio petitur ex Religionum rcformationtj Cum cnim conflet non modo Religiones laxataiverum Sl reformatas,qu5 fit>i tantum viuunt, breui tempore in ambitiones &f nerareoccafioneotii &inertiae, qu« funt vitia Re dunwVd^S'pa*SSdiI &mipfa clauftri difci- D«nque recentibus antiquifq. conuat viros aliquos infigncs, qui cathalogo - gni cenfentur ,in ipla Infidelium rSS&fSSerS. ln%.B— deftinaffet ,Nunc ergoqu^ non pite ornamentum P^^^J^^J^^^orpori accedere; Lali^ plane fiiaaiffim(K, qut maruno coro- SoZ&beftvaMisfimum argum^mm .d
II^ STIMVLVS Tf ipfisfuh honis anibus, ad fupmora rurfus in contempU tionem fttrgat, &amoris paHum de pabulo contemplati veritatis accipiat. In qua,auia diu fe tenere ipfa corruptionis infirmitas nm potesl,ad bona rurfus opera rediens, fui~ uitatis Dei memoria pafcitur ,&foris pijs adlibus, intus verufanbiis defiderus nutritur. Hinc etenim de pe-rfeBis viris po/i contemplationem fiiam redeuntibus dicitur ,typltmoriam fuauitatis tuit eru,ciabunt .Oflenfa ergo animalk vadunt, non 'reucrtuntur,atque vadunt, ^redeunt, quk fancii viri ab aciiHavita,quamapprehenderunt,ad iniquitates non currunt, &kcontemplatiua, quam tenere iugiter nonpoffimt,in aBiuam rclabuntur. Ac demum D. Bernardus ferm^ t. in Cant. Docemurfane ex hoc intermittenda plerunq. dulcia ofcula, propter laBentiavbera, nec quemquam (ibi,fed omnes illi,<pd mortuus eji pro omnibus ,cffe viuendum .Veeis, de quibus dicipotefi: Dedi eis aurum meum, &argentum meum,ipfi autem de auro, &argento meo operati funt "Baul, non hem vtentes donis ^eiad lucrum animarum, idzta quoq. ler' mon.50 in Cant. Orantem ,inquit, hominem cum loqui,quis dubitet?quoties tamen inde chantate iubentea^- ducimur,& eueUimur propter eos,qui nosira indigent Optra ,vel loquelxiquotiss prpcedit negotiorum tumultus pH quies?quoties bona confcientia ponitur codex ,vt operi manuum infudetur?quoties pro adrniniflrandis terrenis iuMiffimis ipfis fuperfpdemus celebrandis Miffarum folenmqsl Qrdoprtpoflerus? fed necejjitas non habet legem, 57. fupcr Cant. Vera <& cafia contemplatio habet, jnenter/i,quam diuino igne vehementer fuccederit, tantuttf interdum repleat gdo, CV defiderio acquirendi ^eo,qut eu pmiliter€r diligat,vt otiu contetnphtionis pro fludio pt^^ dicationis liberttiffinie interriiiHtat-Rti^trci-9- ^
MISSIONVM. 117 verba C^n^.l.MeUorafunt vbera tua vino(int^it)quGd enim poHulas,te quidem delectat,fed vbera quibus pamulos alis,quos &paris,meliora,hoc eji neceffariora funt vino cotemplatio7iis:aliud [i quidem cfl ,quod vnhis Utificat cor hominis,& aliud quod Letificat multos.'iqa etfi‘Kachel for molior,fed Liafecundior eft. 'iq^li ergo nimis confifiere oculis contemplationis,quia meliora funtvbera praedicationis- . Haec Bernardus . D- Tho0i.opufc. IQuanto cotemplatio melior efl actione,tati) plus pro Deovideturfacere, qui'dilebia con teplationis detrimenta aliquod patitur ,vtfaluti proximoru propter Deu iritendaf.intendere aut jaluti proximorum eu aliquo detrimento cotiplationis ad Dei amore, proximi,ad maiorem perfeBwnem charitatis videtur pertinere, qudfi aliquis in tantum dulcedini contemplationis inhaeret, quod nullo modo ea defcrtre yeliet,& propter falute aliorii, propter quam apostolus nonfalum prolongationem prafen tis vitaejed et dcontemplatione caele fis patriaeTetardarri ad tempus voluit,propter proximorumfalute, vtpatet per illud quod dicitur ad- Vhiiipp, i.Coarctor nimis defiderium hahens dif'olui, &effe cum Chriilo, multo enim melius e/i permanere autem in carne necejfarium propter vos. . Deniq. fi peregrinatioaes, &afla yirorum Re!igioibrum perpendamus, quantoperenimiru Dmina gloriam propagarunt, du ge.ocium reraotiliimarum falute paucifiimi, paucillimorum annarufpatio in Indiis orientalibus ,occidentalibus, ac in aliis Regionibus meridionalibus, &ieptentrionalibus |)romouerut,aper£iffiine jnueniemus plurimos alios Viros probos, qui libi foiis etiam diurna contemplan do vixerant, nec libi, nec Eecleiias tam fruftuofaia fobolem attuiilio « HIlam
fxS .STIMVLV^*. lam ver6 fi coIltempla^o,qu^e optima, ac fubliniior eft pomojad tempus relinquecia fitob a^jnaniin curam vt Patres cenluerunt :quid dc matenali. ciaufula erit ludicandumPfufcciant exemp aqu? de MonachiSjac Eremitis attulimus jnam in hoc cJu, vt optime philofophantuf Innoc.j. c.Iicet deregul. refte prteponiturdoftrinafilentio, foiicitudo contemplationi, &]abor quieti :Cuius rei eam ratione reddit DiThoiD.opufca5>.-C.'2,.i^i^ cijm rnncjut bona pro maioribus intermitti ponunt, utaicit t^cff^perMimi Luc.^. ruautem vade, &annvmcid ^signuraDeivfed bonum commune profertur bono prinatOi Cum ergo cMonor ehus in Clauflro, ordinem fuum feruans pnuato bono mju. fiat/cilicet tantum fuafalutijdobirhp autem officium quo plurimi erudiuntur in commune bonum totius Scclep^ re^- Mndet ;non efi inconueniens fi (JMondchus extra ClaU- j»»r» *_-zr.cl Jnlirttirf ftUi TERTIA OPERIS PARS' cyII aI'Hfi^eles precipub fpcciat ad Ordines Mendicantes ^ VAMQYAMDeus omnipotens,cuius natura bonitas,vt inquit S. Leo,cuius op mifericcrdia eftyvniuerfum hominumg nus ad eam falutem, cuiuscauik^coiKfttuiB eft ,
MISSI©NTM. iip e&f facile per ft adducere poflet,tamen vtiJJam fuaiiitatem ,qua fua prouidentia in rebus omnibus delectatur, in hac quoq. re ,(ideft animarum conuerfione) omnium maxime retineret ,miniOforum-, etiam operam adhibere decreuit,qui vt aitApoflo- Jus I. Corinth. ^.adiutoresDeieffcnt. Hos vero inter alios ad tantam gloriam zi Deoele^los coadiutores in hac tertia parte oflendere cona bimur fuiffe Ordines Mendicantes,quod ex dupli ci capitededucemus; alteru ex antiqua horum San- ^liflimorum Ordinum in EccJefia Dei inftituiionci alterum ex fruftu, qui tanquam ex vberrimis fontibus in Ecckjfi^ arua emanauit: ac demum Guilielmi harum familiarum acerrimi imspugnatoris obie- -Aionibus quibufdara fatisfaciemus» 0^mjet^dic.a^tes rx faf.irjlitinicris fuific ab SccUefie def.in^tcs.jl^t pror/!: xmorv.m ,tam Tideliurri quefn Ir.fidetivvi fpi-^ rituali corJulerent .I. INprimitiua Ecclefa olim fuit 'duplex Euangelizantium genus, quod vfquc ad noftratenipora productum eft, alii certas plebes m.oderar.das in- Eituendafq. cura propria, ac perpetua fufciriebant: qui vel Epifcoporum,ve] Parocherum muncrefungebantur.hosD. Petrus allcqucns i. Petri 5. Seniores ,inquit ,pafcite ,qui mvobis eil ,Gregem Dei , iSon turpis lucri gratia ,neque dominantes Clero ,&c. Aft. 20. Attendite vobis ,&. vniuerfo gregi ,in quo vos pofait Spiritus Sanctus regere Ecciefiam Dei ,quam accuiliuit faiiguine fuo , 'Fuit etiam alterum iji Eccleha Dei miniftroruro H4genus.
,1» STIMVLVS genus lequi non firmasledes tenerent,ftd prout teifl porum opportunitas, &Fratrum ncceiTitas pofiuiarettduo potiiilmum munera exeaucoantur Primum quod vanas Eccledas obirent, ac in eis proprios Paftores luuarent, infirmos confirmarent, ac ommratione rem Chrifti promonerent. Secundum,quod m alienmenarum gentium fines pertranfibant, ac luce Euangelicae doitnnae infideles iliufirantes ad ouile Cfirifii reducebat. Oportebat enim,vtm hacmiliti^ Chriftianm ordinaus!ima,ac fortisiima acie,pra:tef copia.s' certa fede dilpolitas^' quibus nihil aque curae eft, vt locum iuum non deferant, eflent etia auxiliares copiae,ioiiiq. armatur$ equites, quorum munus fitjhnc iliacq. diicarrere,de vbi difcrimc fit, prompte adeiie, labantemq. lammiiitem confirniara,.ac praeterea aliquando in hofies rcliciis propriis cohortibus irriiere, illofq. vel occidere, vel via Cios &captiuos Duci exercitus tradero .Slcigitut duo hi militu orduies la Ecclefia ab initio funt pro cius conferuatiorie &propugnatione c5ftituti, vnus -eorum qui certo loco decertent, alter qui per omnia riilcutrant,& operam proprus Cathoiicoruraag®f* cibus deferat,et adaeriariOS,idefi infideles, verbiDei gladio transfigentes ,captiuos in oblequiu fidei trahant. Hoc vero duplici raiiitim genere vfi funt ApO* ftoli Acb. i5.Paulus,St Barnabas inter ie dixerant, reiiercentes Viii ternus omnes Eccleiias, in quibus pr^' diCatione, aC virtute miracularmn illam confirmafl tes viuuerfiimfere orbem captiuum in obfequiufl* Chnfh ,fsu vc meiius dicam aiieruitute Dtemd» niifll»
MI5SrONV" M. ut num, in libertatem Chrnli Eraduxerunt .Et quam-1 uis Epiicoporum ,hoc videatur cfic vEi iucc.l» forum Apoftoiorunij Epiicopi Cainen h;ec oum-iLj prsilare nequeunt, Quaru&br.eiTi fingulan piouidentia,ac non finedmino coniilioa oummis Fom;-,« Ecibus facium eft ,vt Religioforum OrdinesjintiXil me tameneorumqui MendicaaEmmfunelionegati dent, fpeaaliter d£putaren£ur,q ui.Epiicopo rurrUi Parochorum-,ac pr^cipae ^edis Apoitoiicffi Conaiii» in tuenda Catholica fede, ac Ethnicorum procuranr da faluts, ipiius 5edis audoritateduiti adiuuarcnr,^ ac hoc Apodolicu mniunus, taal inter Chnfhanosj tiim inter Infideles oppidacim per vana ilegoa ,ii Regiones difeurrendo obirent .Quare merito Ki Grcgorio IvLagno emanamt decretum ,vr habcDft 1A. quffift. i-.c. ex authontate, yhi Sx audior huius iccYtti S.acerdotibui ,Monacins rum figur.im tenentibus-, liceat pradicare ,Uste G'rr“ gonus, qui Apodoioram munere fungi voiuic nachos, noxo cnia mpotefiate,autiuril£ii<rtionc crR-i ftolis fuccedant ,hoc enim munus potius ad d;gra>- tatem fpeffat Epiicoporum :fcdquiafuis diicam* bus ,&miisiombus, animarum profectibus uior^-a Apoilolorurn ifudent ,Vnde Apoitoli ,ac ivcrjgmii,qui hispcr vniuerfum orbem Miifionibug; -vb los imitantur, in facra icriptura merira c.V- peliancur, quia aquas Euaogeliiportant popubs i;ifundendas ,vt irrigentur terr^ populorum, ce 03 haccjlefii pJuuia virtutum fruges ipirituaiiopcidtione multiplicentur .- Quare nulli dubiam effepoted, fi Catholice piat, omDibus Religionibus Medicantibus nt li
JZX STIMVLVS Ium conforme, fed &pr£cipusm eflefui inftituti parrem, faluti animarum fluciere, ciTeque afede Apoflolicainhunc finem ordinatas, aDecque dir uinitus inftitutis,&vocatis,ad fidei pietatifque propagationem, moium inftruflionem ,ac communis boni conferuationem.Quare ConciIiumVicnnenie, vt refertur in Ciement.dudum $cateium defepultuns, Epifcopomm Goadiuiores ,ftud cooperatores in pradicationis pfficio,ac in aliis ipintualibusfun £iionibus Mendicantes Ordines conftituit. Quam vero ob causa Apoftolica fedes Religrones inllitueritMcndicantes, &quakfit earum munus aptifiime declarat, D. Benaucntura in trafiatu, quare Fratres Minores pradicent, tcni. i. vfci inftruit Reciores Ecclefim Deum imitari debere, quietfi omnia per fe poffit, dignatur tamen in quibufdam operibus fuis habere coadiutoreSj& Vicarios,in ioc prmbens exemplum Ecclefim Reclorifcus follicitudinisfuas onus iirparrlendi, neperip-forum abientiam, &infufficientiam falus fidehum negligatur. TradiUis ergo (inciuit) ‘Boraiientp.ra ,de caufis inhishouiffimis temporibus ,de cuihus prodixit i^pofiolus 2. Tim.i. quod niflabard tempora periculcja ,ex rnultipheeitione feccatcrunti &numeroiltate rudiMn populorum ,& feduSiwne Hareticcrurn, &' raritate bonorum ,d" difficultate regendi, (5 inffffcientia Trffatorum, &perplexitate cafuum cmergentmn: ,&aliorum periculorum Ecdeft e imminentium,ex variis euentibus preuiditfedes L^peftolica, ad cbuiandum prgfatis periadis ,remedium quiktifcunefue animabnspereu ntibus adminifirando, quod Diuina Ordinatione "Rpligicfos qutfdam |Ordines infiituit ,q”i efficio ‘Pradicatknis, &(onfeffenis ftbi ctmmiffo jub- , ueniant i
M'1S 5lOlSi VM. iieramt indigentUpcpulorum ,&infifjfickrittjs ‘Clerico-^' rura, &cbftflint verf^tiis Hpeticcrum ,&hoc :n fo~ laimm,(^fubleuawen oneris, no?! in prfiudkiurn plebanorura. Et infra Temperatijprnh quippep; Zfic dipofuit Diuini Japientia ,&infiituit jedes Csiporhiica jTft per Ordines . prpnotatos in ‘Trxdicatione ,(S [bnfefsione defetius clok eorum jupplenntur, £? ardrnpfaluentur. (Et pofi pauca.) ^^0.d autem quandoque Tieligioft adfaluandes Fideles, in Eeclefta effeftt yctandr-pfienditur^ in Euangelio, Luc 5. (urri- Dominus dixittPetro ,'Due in altum, e? laxate retia refirafn captu:am:coricluferant' autem pifeium multitudinem cepiofifir/nan; ,rumpebatur autem, rete ei:aum,<& annueruntfteiis ,qui erant in alia siaui, vtnrenirent; (f adiuuarenteos ,impleuerunt am-^ bcvs namcidets. tjlfare efifecuhtm ,Tgauicula ‘Petri eH Eiclefia fidelium :Bpte efi Euangelica Dotlrina ,per iuffum Domini tanta pijcium multitudo concluditur, tpioi 'rete rumpitur, quia lot adfidem veniunt, quod eam etiani Harefihtlsfiindunt: jcd ciim Tetrus ,cuinfuis trahere non valent, annueruntfeciis in alia nani ,‘vt venirent ,&ad^ inuareni eos, qui Prplati Ectieftp cura Qerononfufficien^ les,tantumplebis multitudinem trahere ad littus vitp per*- petue ,annuemni ,admittendo ,fodis ‘Rpligiofis fciticet a joanni. &Jacobo, aciiuis, contemplatiuii, 'vivenirenti compatiendo animarum periculis, ^adiuuarent tam eos, qui trahunt, quam qui tralmntur ,iliorum infuffidentiam-, ijiorum indigentiam releuando. (Deinde &fubdit:) Quod autem Prioibus tetnpcrihus in Ecclefia non erant vocati, vel rniffi. dfede ^^Jpofiolica R^eligiofi ,ad officia 'Frpdkatioms Conftffirmis ,vtnHnc ,ikia fuit ratio: Cim
tz4 STIMVLVS morbus adhuc parms eji,paucioribus indiget remediis &lenioribus-,fed cum c£pit inHalefce-re,& latius fe diffundere,ne defperabiliter<eger periclitaretur,nece(fe efi plura, Cr efficacio'ra -remedia adhibciri-. Ita etiam cum (latus mu di modo deterior ftt ,quam olim, expedit plures nunc ejie fubleuantes, i-uxta .illud, Luc, lo. dieffis multa, ope-ra'rif pauci,(idonei,^fideles .)B^ogate ergo Td>orninum ttiejfis, pt mittat opera-rios in -vineam fuam. Acdemumconcludit Seraphicus Doftor; ^um igitur iam fit Ecclefia . quafi nauis tempesiate co-ncuffa ,in qua remigantibus pa^ ttore trementibus,p-roceUa twnentespeni operiu nt nauem-, Ttniffi fiunt Fratres dfiummo Gubernatore ^fulti aucioritate fiedis i^yfpofiolica ,yt in naiticulisfiuis, dificuri-entes per mundum,quos ex naufragio peccati periclitantes inuenerit, rapiant ex vndis,&' ad Ustusfialutis reportent. Haftenus D. Bonauentura. Ex qua doiftriaa coUigit D. Bonauer^ura in eo^ aem opufculo,prxdicl:as:B-eligiones teaen ex charitote faluti proximorum lubuenire. EcDoftiflimus Pater Dominicus Bagnea,^,. ,2.. q. art. OrdinesMendicantmm tenen^lub pr^cepto habere ipecialem curam ,vt Religiofi fe exerceant in Do- Pf^dicatiombus, &Confeiiionibus,cuius ea reddit rationem:^«iz fimis pradiclo-ru Ordinum efifialus animarum.Etideo ^rxlati tenentur ad media p-rocuranda, nec non &fiubditi tenentur ex officio ,dprofieffionefiua jfponerefie,-vt fmt idmeiad exercenda potiffimurnfiui Ordinis munia,fiUb peccato mortali,&- cx confieqisenti tenetur peculiari obligatione,adfiudium lite-rarurn,quGniam hrcc eft dijpofitio idonea. r» opuic. i8. c. agens de' Drdmibus-Mendicantibus,(inqu!t_)H««/wi>di ^dnm i perfe- '
MI$SIONVM. 12^ perfeBionis magis habent ^eligioft,qui ex yotcfui Ordinis ad hoc obligantur, quod Epifcopisfuhminiitrentinhis qua ad curam animarum pertinent pradicando, &audiendo Confejfionem: vbi ilia verba (fA: Torojidcm fcnantac exproieffione, ficut omnes tenentur Mendicantes. Ex quo etiam fecundo fequitur, qucdcum ReJieio noftra, inter AI endicates Ordines asumisPontificib fuerit annu merata, vt conftat ex innumerispri uilegiis, &ex c. vnic. de Pvciigiofis doHiibus,nuJJus relrat dubitandi JocuSjiJiam efle aprsdi^fis Fontifictbus, &maioribus noftris deftinatam in adiutorium Epifcoporum, vt eorum minif:eriuin.infaJuadisanimabus,Rejigicli nofiri fuadcarina, &extm pio adiuuent.Sed de ioc Jatms infra. l.XEMTL^ OlfDirspFM Cantium ,qui inpropaganda fide Catholica, mirosin Scclefia Deifecere progrefius. C^VZJ TII. MVJtacommemorauimus fupra ex Mcracio- ^rum famiJia circa animarem culturam prx- ^anilima exempla, fupereft, vt ad Alendicantitia Ordines deueniamus,quos &Epi Iccpcii m,& Apo noJiGx fedis in haccaufa-ccopera teres piafianniiimosa tempore fuxinftitutionis, vfcue ad nefiraiccuIa,nemo eft oui dubitet. Etin pr.ms de Patribus Oominicanis ,quantum animarum ccnueifcniinrudauennt,qua-tuirique aluo ortu ,^crigine ictius orksfaluremprocufauermt, &in cuatiai Pcgiones obhanc caulam fuerint fpar/i, ia ciJe crit cojjjge re ex EuJIa Innocentii iiii. &Psi ccJ ai ci arti ,Piatrib us
,,J, STIMVLVs fune amplexati, ac fi nihil ea effet qusin affe^lu tantum coiifiilebat: Acdeinde illud etiam nia.xuTiu, cft in hoc 'J^enere, quod cum Chrifti Domini vita perfccliilirna fuerit noftriE vitas, &falufis forma,& ille non icia animi priEparatibne,ied etiam operib ipfis, ac toto fu$ vitas curfu nihil aliud, quam animaram falute curauerit, cqnfequens ede yidetur,vt qui in hocvtroque eiusin leedinxeritlimnitu.dine, ei pius laudis debeatur,quam qui tantum iij gltero. Qua; fuit etiam Uernardi leutencia,aljfeigtis antiquis Fatrihus fatis fuiiie fpintuin Domini lolo fpirituiequi. o/r, inquit, -phi Verbumcar^facium efli e? habitamt in nobis ,ia nobis in eo tradita eji imago (3 perfeciionis exemplar, quod oporteat etiam corporaliter imitari,vt yproquefequentes vefiigio,non viterkus cum Va triarcha Iacob,alterof£rnore claudicemus, "l^eque id dicimustanquamfaluari quis vel hoc tempore neqmat,ftfecus egerit'^ fed yt gradum agnofeatproprium ,&locumperfeliigms, aut difcipulatus officium non yjurpet. H^cBern^rdus.Clanus tanaen ipfe etiam Bsrnardus 5o.in Cantica de hoc duplici charitatis genere cdil- 1'erens in proximis iuuandis|, non fufficere affectualem,fed actualem prsrequinhis verbis oftendit: Ordinauit in me charitatem. Quam putas h&rumi "Vtratnque,fed ordine oppofito ,aciualis inferiora prafert, affeiiualis fuperiora. Etenim in bene affiecia mente non dubium (yerbi caufa) quin dilectioni hominis Dei diledia preponatur, in hominibus ipfts perfeciiar infirmioribus, ccelumterris,isterfiitas tempori,anima carni, o^ttarnen in. bene ordinata aciionejspe,aut etlanijemper ordo oppofitus tvon
MISSIONVM. i iiorifedulitate a(JisiimMS0 paci trrr£ Tnaghiqudmglorig cdh iure humanitatis ,&ipfa necejf.tate inyvdimus ,& temperatium inquietudine curarum jvix aliquidfevtire de aternupermittimur,<^ languoribus noftri corporis ,pofipofita anima circa,penttontinueinferumHS,& ipfic denique infirmioribus membris noeris abundanticrem honore, mxiafententidm ^pofloli circumdamus, pro hct qucdarci- 7nodo facientes verburU Domini, de que habes :Erunt nouiffimi prired^er primi nouifiimi. Orantem denique homine cum Ideo loqui, quis dubiietlquoties tamen inde charitate iubente abducimur, aueilimur propter ePs, qui noUra indigent opera, vel loquela jquoties pie cedit negeeiorurn tumultibus pia quies: Quoties bona Cofeientia ponitur codex, vt operi manuum infudetur? Quoties pro adminifirardts terrenis,iufiiffime ipfisfuperfedemuscelebrandtsiJMifiaru fclemnijs: Ordo prpposieru^, fed neceffitas non habet lege. o_Agii ergo fuum aclualis charitas c-rdinemhtxtaTdtris familias iufionem incipiens dncuifsitnus. H^cEerna^ Prjeterea excufatio hxc friuola emrano videiur, ham vel loquitur de pr^pai^tioiie animi, quam debet habere iubditi refpeftu T’rg:iacoium Oidinis, ita Vt ipii iion ie iaimiiceant Ecclefiarticis luntli^ tubus, nili aPipiatis fuis ad muiius concionandi, aut coBfefsiooes audiendi, aut alio modo ertu^iendi populos vocati :&hocVenfsimumtutifsimumque Conlilium iudico. Quamuis forfan fepe laudabiiiuscrit ie ipfos pro mfidelibtis iuuandis Praelatis femel, atque iterum offe'rre exemplo Gregoni, antequam ad Pontificiam alcencteret dignitatem , S. Bonifacii Epifcopij&JviarfyrisOrdini* Camalduienfiumj Benedifti Ltidoaici Beltrandi jqut cmhes aliiqiid Quam piuiinii lanetifeinii viri atuis ^^^ijPrjclati»
1,4 ST-I MVLrS. _ Prslatis ardentiffime efflagitariint, ae impetraruirt mitu in remotiilimas orbis Regiones, pro inndelm ialute procuranda :imo nullus Religioiorum Ordinum alumnus aProlatis ,niii ipfemet poftula^ ritjhuic altiffimo deputatur minifterio. Nec vero fi quis prffentit fea fpiritu diurno jfemel atque iteru ad Mffiones excitari ,trepidandum illi cft timoiCj vbi nulla efl timendi occano jnempe in appetenda foliciteque procuranda illa rp,quf aChnfto Domino commendata >ab Apodolis>ac tot Sanftifiiniis viris tanto Pudio exculta,iinb ipfo vlu,& experientia Religiofis vtiliffima ,&c iucundiffima femper inuenta:fi enim nihil aliud,quam peiglpriaiiijanimarumque falutem fitiamus,nihil trepidandu,quin X>ei fpiritus, qui noflras metes excitat, noftras quo? queaftionesadiuuabit. Qijodfi res optatum exitura non fortiatur ,in re tain magna voiuiile /at eriti Sediamad rem propofitam redcaixius. Vel fermo eli de prteparatione animi refpeflu Pmlatorurd .Ecclefiafticorum, vt lunt Epifcopi ,Nfummus Ecclefias Pallor, &tunc fallumeft fufiicerePrelatisi Ordinum Mendicantiu animi prgparationem, illos inpopuloru inllra(rtione,autreduftione adiuuandi, itavtnifi ab ipfis requirantur non teneri animaru cultarum operam dare. Primo,quia Pontifices iqui Mmdicanteit Ordines elegerunt,ncn alTumpferunt eos, vt cfTent coadiutores in anmu prsparatione, led re ipia cum animarum neceflitas,vel vnlitas poilulauerit. Secundo, quia exprefle D.'I hqm. z.;2, q» j88. art. 4. adz. alieritjquodlubuenirePrglatisin imnifleno animarum,efl proprium huiulinodi Reiigiorium. Tertio, quia AlendicantesjVt conflat ex t:..fupeno-
MI5SIONVM. fijperioribusjinftituti funrjafedeApoftoIica, variis que priuilegi is condecorati, ad prfdicandum,docedu,& aliis modis conuenientibus Ipirituaiemi falute proximorum procurandam. Quomodoigitur proximoru laluti erit confultum ,fi Reiigiofi prxparatione animi, tantum illos iuuarent :aut quando aliqua ex his facris Religionib® cotenta fuit animi preparatione in falute animaru procuranda? Nunquid D.Dominicus,aut Francifcus,B^ Angelus,Ignatms, aliiq.Patres Ordinum Mendicantium Conphi£i,eorumq- feftatores^ quoru gloriofageftanulladekbit obliuio, pr^parationem animi,pro animarum falute procurada habuere tantujanverd pro eis inftauradis laboreSj fudores,.miras vexationes,ac faguinis ipfius effufione,non figne magno Ecclefiae fru0utuierut? Qijarto,quia tunc animi promptitudo apud Deum, profado computatur, cum quis opus bonum non €xequitur,vel quia noh potefljVel quia non fe offert occafio; ficuti Anachoretf habentia promptitudine animi obedietiaffi,patientiam, mifericordis opera, quia parati funt oblata occafione illaexer^re jfi tamen occafio illis daretur, nequaquam fumceret habere hanc animj promptitudinem, nifi eam iplb fafto comprobarent. Quomodo igitur Religiofis Mendicantibus,tempore quo Ecelefia tothmrefibus laboratjtotimpioru affilctionibiis opprimitur,tepd reinqua, quo immefus infidelium numerus ,vt funt Indi,Aethiopes &c.pstentiupanedortrinfEuSgeiicj coipi ci£ur,fufficiethfc animi proptitudo? Quinio,quia hanc animi prfparatione refpe^u fummorfi ?oati-ficij,ad quos tanqua ad fumos Pafiores fpe^fat infidel, curare conuerljone,conpetere debet noIblu 14Religio-
STIMVLVS' Religiofis,Mendicantibus, Monachaiibusj Glericisj verum etiam Laicis omnibus aptis ad Infideles reducendos: quare ad maiora Ordines Mendicantes cx vi fuae profeffibnis funt vocati . Sexto^quia minifteria Ecclefiaftica docendijprasdicandi &Ci qum lucrum temporale prae fe ferunt etiam exigui mornentijinuaquama Religiofis prietermittuntor, imo l'spe oriri iolet contentio inter cos, ac mmulatio non mod-ca^quis huic, vel illi populo debeat concionan :etiamfi folu fruftus aliquis temporalis non fpiritualis animarum fpetetur: Variis etiam difcurfibus negleftadaufura>pefVicos,& Caftella fepe Religioii vagantur^ vt mOdictt viHi,frumenti>ve] palecEjaliarumue rerum fibi comparent,acinliuac finem veluti in fcopumjdoctfiria, pr^dicationemjfacramentorumqi adminifl:ratione aliquando iaculantun Proh dolorjcseleftia ac diuina, in humana ,ac terrena lucra conuertuiitur ,at cum de falute anirnarum >pro qiiibusChfiRus Jefiis fpinas> flagella^ clauosj vulnera> &ipfara iurtinuit crucemjagiturj tunc contendunt lufiicere libi animi praeparationem in Euangelium pacis ; ^ELIGIOS i0BJD I-NFM MET^DICJT^ tiura non folum Fidelibtis, fcd &Infidelibus tenentur opemferre iCap. IF. ALiud infuper jDemonis ieluiii aduerfus fidei propagationem animarumq; lalutem aliqui in nos contorquent (quod merito fidei anetem, vel Irt clarius dicamjcontra fidem appellare poiTumus) Sfierentes fufficere Fratribus Meadicantibusi fi fi-* delium
MtSSI0N F M. j?7 deliura tantum laluticonfuiant 3cuminaiiquibui Viliis3 aiit Regioni bus -hter Cfihftmnos adlliic toni inorentur homines fidet Ciirifiiang: ignah^ ac ipfis ettaiTi cinitattbus tot eiie Ciuium inueterata vitia-. Sc inores corruptosjvt Deoforian utuifiim iacriiiciunl Videatur, ac ptspofierus chari tatis ordo domeftlds in ndci tenebris relidis, ntgiedaq. fpinttiaH cara domelh-corOin eos,qui fons funt3 magno cii iabo^ re3 ac non iise animarum noiirarmn periculo inimenustraieassipatusquaeriuraj.; ... - Qudrlunijiilquiuncj imOeiaraant jMifliohts ag- Iredirximi.tantumterrie pelagiq; immenii ad ignotas terras traucitiSj ii Clinftianoruffi curam deiefi» tis^at extrantis coniulitis3 propriis ac domefticis derelidis icaminiquitas maxima fitj pofthabitis ddiriefticis extraneis vacare,&certos pro iricdrtis qtiefe fructus? Hanc friuclam excufatiOnemj fidei propagatioru omnino cojitranam de medio tollendam eik duobuSjaut tribus propofitis argumentis H dleconuincemus. Primum eritj Ecclefiam vique in finem mundi crefcereopOrterej ac Euangelium patis inceiianter vfq. ad feculi confumationehi prmdicandura. Secundumi hanc propaganaae Ecckiis Curam potiiiimum ad fummuiii Pontificem ^rtihere, ac proinde Mendicantes Orninesj qui Scdl A- poftolica; i'un£ auxiliatoresj teneri in hac fidei prO- pagandte cura ad hanc pr^clanfiiniam Sedem Ipeftante cooperaru Tert>uin3 Fidei dilatationem n^n efrehuicciiri po!fpanendam3 eiquelempsr 1ue dumjCtiara domefticisouibus rehdfis» dummo 01- lis auxilia fufficientia conferantur i. Adrem igicnt redeamus, in pfimis conftat Eccic
15»STIMVLVSiv fiam dilatandam effe, donec in toto inundo Euan-^ gelii luHlen refplendeat, fintq. vnum ouile, &vnus paftor: hoc autem aDomino fuiffepr^ceptum eleganter docet D. Auguftinus vanis in locis prxcipue, Epift. 8. ad Ifychium, &Epift. 48- ad Vicenr tiujvbi cotra hasreticos,quofdam acerrime pugnat, qui obicem fidei Chrifiiame, per vniuerfum orbem propagationi ponetes, ludicarunt Euangelium non. debereprgdicari,vitra certos terminos.ab ipfis pr$- fcriptos: quantam deinde errent, qui Euangelicam tubam foium intra Catholicae Eccclefim clauftra refonare vellet,pulehre docuit D.Bernar. in Epift. ad Eugenium. Quare cum praeceptum fit D.bmini non tantum Apoftolis, ied etiam eoru fuccefibribus operarios pro excolenda vinea incefianter mittere , nemini dubiu efie debet ,hpeonus efiormandi, mittendique miniftros fummisPontificibusincumbere,quibus vniuerfalis Ecckfia comifia eftivnde cum Mendicantes Ordines, etiam fuo modo Apbftolis fucceflerint, vt in pnne. huius z. partis ex decreto Gregorii Papm commemorauimus, fintquein hac parte Apoft.ledi$oadiutores idonei,pro virili tene - tur in gentium procuranda fa]ute,fiimmorum Pontificum conatus adiuuare,vfque dum ouile vnumin Ecclefia eonlhrgat. Preterea Chnfti Domini,ac Saniorum omnium exempla facile edocemur normamjn Miffionibus feruandam .Nam inprimis Saluatornofter, ac Dominus lesus Clirjftus,cum Iud$a fere tota tempore mortis fux, ac mcoelos afcenfionis ellet inculta., ac fccleribusimmanifiimis obruta, vno tantum Apolioio,Beato nimirum lacobo re]icio,ca£teros in vniuerfum
MISSIONVM. uerfuHi terrarum orbem ire pr^cepitdicerrs-i Aci. r> Eritis nnhi teflesin omru Iuda;a, &Hierulalem, 6c vfque ad extremum terras .Nonne Apodoli omiila etiam inculta maxima pk-bis portione, relidis ibi DilcipuIis,adaliaRegna migrabant? Nunquid non Petrus Antiochiam deferuit, &Paulus Orientales ProuinciaSjVt Romam verarent? IJlis in Jocis Petri aut Pauli doctrina opusiiem erat? vd tuneinhdeles omnesjadfidemconucriiii ac moribus perfectijintegrique erant ,cum ab illisProumcus prasckriffimi ^pofioli.. Romam profecti lunt ,• autahmclita vrbe Romana ^eum ApoftolorumPrincep^Difeipulos^ verius dmnes orbis partes Euangelii dilieminandi gratia emidn Ghrifto nome coliumque iubdiderat^ Ac denique ,vtnunc aliorum ApofloJorum fimilia prteteream exempla 3cum D. Benedidrus ab Italia MaurummGaili2,ac D. Francilcusin varias mundi Regiones Difapulos iparJitjBeatus Ignatiusa Roma in nouumorbem, alialqueSeptemtrionaies partes Xauenum, alioique Ducipulos tranfmifit> pumltaha viris iliis ApoRoJicis,pro infidelium infrudione,ac sdificationenon indigebat?QuidlLmi mos etiam Ecclcfi^ pontifices damnabimus^qui Diuino affiati Ipiritu quotidie operarios in remouifinias Prouincias^ pro infidelium lalutecuranda traftnittunt jcumnon deefict niefiis multa mmRomf, tum in aliis EeclefitS Regnis ? Demum nufquaniEcciefiacffetpropagata, nee Euangelium yniuerib fuifiet orbe cognitum . Nam fi primum oporteret domefticorum morbos curare, ae rudesomnes Chrifiianosinfiruere, errarites •
140 STIMyLVS errantes,ad viaih veritatis reducere ,cum hoc mo. raliter fit fere impofiibile,non relinqueretur tepus, neque occafio propagandi Euangelium gentibus. Sufficit igitur,fi populo Chriftiano apxilia ad falute 1'ufficietia conferatur, ipfo vero renuetead veritatis viam reduci,ad gentes conuerti^quemadmodu Apo Itoli ludsis prodixerunt: maxime quia domeftici fi- <iej, nunqua remanet defiituti miniftris necefiariis, habet enimEpifcopos,Parochos,ac Religicfcs innu iiieros,quoru ope faci]e;pofsut veritatis via edoceri* Imo modicus fruifius ,qui ex Chnfiiano populo, «uafi ex vinea fenefcente colligitur ,mouere debet Eccleife Principes >ac Religiolorum Prolatos, vt cb fua ftudiaconuertereht, vuidemaicrem prouentum fperarent. Kimisenim exploratum efipiuri*- mos verbi Dei,ac Sacramentorum minifiros in fiorcntiffimis vrbibus dlnfiianis parum proficere,experientia ipla clamante ;integros feiepcpulcsj ifl eifdemfemper vitiis iacercj quantumuis minifiris ^terhm falutis abundennCur ergo non fiat deleflusy &numero idoneo reJifiOjopcrarii mulu deltinetur, ad Regiones, &nationes infidelium ,vbi felicius proficiant ?Et quidem ratio hec ipfos potiffimum Predxatcres^ &Sacramentoru Minifiros exftimu* lare debet,ne poft labores ftudiorum,& Icientio Di* inno acquifitionem vires cenfumant, aut eleganter dicendojaut cum exiguo fruftu laborando. Si enim redle fentiant,prolpicieni profefloin Euagelii Pro* dicaticne,qu^apud infideles fit, fe Apofiolis fimiliores futuros ,cum ibi fiimuli multi vanitatis non pugnant,Stiplumlefum ChriflumjVferaciusperfudores, &labores iimtentur,- 7^0.
MISSIONVM. m TT^OTOT^rTirr^ ET %ETELLVT^ tur Argumenta, ijmUelmi ,&aliorum . CUTVrV. GVilielmi argumenta cotra Ordines,tamMcn* dicantes, quam alios, qqibus conabatur pftendere, Monachos no effe idoneos doclnn2,nec verbi Dei Praedicationi, imo hfe eorum inftituto efleco* trana,latiirime refert D. Thpm.opnfc. ip. c. 4. &z. 2.q. i87.art. primo, breuiter.tamen ea, qu§ principaliora liint, adducemus: Primum erat ex D, Hieronymo: cMonachus non decentis, Jedplangentis habet officium. Secundum ex D- Gregorio :^emo potefi Scclefiafikisdrfemire Officiis,& in (^.Monasiica rc-‘ gula ordinateperfifiere :^ed Monachi tenentur in fua regula ordinate perilftere, ergo non poliunt Eccklia dicis ofSiciisdeferuire, qualia funtPrsdicare, & docere. Tertio, quia eft contra do^rinain ApOlloli. a, ad Cor, 10. l^os autem non imtnenfumgloriamur , fedJiecundttni menfuratn regula, qua menfus eii nos ‘JDeua, Vndedicunt, quod quicunque Rehgiofus yltraiilu modumegreditur ,qui libi ab authore Regula? lu^ ellftatutus, feiplum fuperextendit. Quarto, Quia, Monachus teneturOrdinem fuumferuare,fed extra clauftra,non poteft eumcommode feruare, ergon6 conuenit ei pr$dicare, &c. H^cfunt motiua Guri lielmi, lam pridem afide ApoftoJica,ob ea plurimi? decretis daninati . Ad I. relpondet D- Thom. quod d, c. 2, ibi Hieronymumfolurn affirmare Monacho, in quantum Monachus eft,competere paenitentiam agere, Don docere,licut aliqui olim yiurpabantiqui ex hoc ipio.