Por las Religiones de los Patriarcas San Agustin, santo Domingo, la Merced, Compañia de Iesus, y otras, que residen en las Prouincias de las Indias asi en Nueua España, como en el Pirú, y Prouincia de Quito. Con el señor Fiscal, y las Iglesias Cathedr
Full text
% :Xu*u~~r. W»prv É.S-'doiS ¿: í'.i -&S -i*- -j Las Religiones de los Patriarcas Can Aguftiridknto Domingo>laMcrcc, pompama de Ieíus,y otras, quejp l' den en las Prouincias de las lo tas, afsi en Nueua- Eípaña,corno ene! Piro ,yProutopía CON. El fcñoí Eifcal ,ylas Iglefias Gathe] drales de dichos Reynos y Prouincias. SOBRE Quefe confirme el auto del Confeso, en que denegó lafio* brecedula que las Iglefas piden,yfie recibió la cau* fia aprutuatmandando quedos VirreyesyCouerna dores infarmaj/en. *v.... :^ ;• STEauto contiene en íí tanta jufl jficaeionf ylas Religiones defean que fe conozca la verdad que profe (Tan, tátocomoel inftitu to de fus Religiones.que no han luplicado dcl,inftan conforme sedoso petjuyzio de fus dere' chos,que íc confirmc,para que fe vea que la narratiua Eque
1r' **\ l'í A. quelas Iglefias hrten,afirmando que lasRel igiones há adquirido lautos bienes,que refuha en perjurio de fus dieamos>nof*¥,crtl,n'enriqu«.4o «áto.que venzan ade&^ar las r#tas fcalcs.mas antes de las pfucujs.^foTtncs ha dchs«bftar, que lasHlcligioncs cíUocntan gran piobc^a.^uc tienen ncccfsidad de txtingoiralgíJnas Cafas,y «G«m3CDCOs,y cn pcrjuyzia m$<k&ÍéW^wtar'lQs fugctos, yod recibir masReljgipfos#cpn que faltaran obreros para la femir [la dé! Edaflgelídy cultinar ía rccico plantada !a vina qñéétwlláa Igfefrancne en aquellas partes,? quejas ígWia§^nxfeci49 tanto en rentas,que tiene, lino la mitad mas,poco menos de lo que abra treinta anos go?,airati>c©n qúo fe mdrtifcflaráxaricuidcncÍ3,q quandolas cédulas no ^uuiefan vulneradas por ia executoria,yno les refiriera cnTu formación c! derecho Diurno,CanonicG,ydifpoficiones Conciliares, como latamente eflá fundado en nbefleoprimer papel nu. bpdcuianexccutarfeéncl cafo prefente,y para que def to fe haga demoftracion matemática,yque es preciía laprueua,é informes que tan acordadamente íe ha mandado hazcr.y en lo prefente no queden las concié cias grauadas.con cxcmplar perniciofo en los futuros ligios,fe harán los apuntamientos figuientes con toda diftfnéío,y*claridad,íin robarnos con Ioq en el primee papel fe fundoimas ames anadiendo lo que han íolicifado las Iglefias con fus alegatos,einformes. Que nofi batí de dar lasfobrecedulas que piden las Jgíc fas%ni por ellasfe les quito alas Religiones el derecho de adquirir bienes ray&cs. a£Lprincipal fundamento que las Iglefias tienen pa raobferuancia deftas cedulas,csfuponer*queene! ingteíío
i iVíeflb delis Religiones eá lM &d¡« Te paccionó, que no pudicífcn tener bienes raizes. Que encita con* formidad entraron guardando la probeta de íus principales inOitutos,fin tener mas bienes,ni adquirir mas poíTcfsioncs que lo qhoftiatim.y diariamante les daua los fieles, fin tener en particular ,ni en común bienes algunos, de cuyaobfcruancia reful taua grande edifica <16 en los fieles,? motiuaua,y facilitauala coucrfióde rlos Indios,?' gentilidad deaqacUas partes.Qoc edo es judo fe continué,yno que en defdificacionde los ancianos Ghrídiaños.y délos Indios conucrtidos ayan aumentado tantos bícncs.que redan pocos alos íegla rcs,y el Clero apenas decentemente puede fuflécarfc: que nocmbaraca,obda,ni fufraga* 3.Lo primeroiporque defta pácctón que en íu ingreífo fupone que fe formó, no parece.y cfto badaua para la defenfa dede ar ticulo,porque cofa tan grande no po diaedar tanto tiempo debaxo de lasllauesdelíilécio, ni dexara de auerfe manifedado.y no condar delia vfe prucua con euidencia que no la huuo,Bart* in. 1* fin* in i.notabC.de reb.credit.Se in í.a.Hi fin. C. de errorc Aduocatorum, cum latcaddu&is áPaciano de probationib.lib. i.cap.44-a num. t.cum pluribus alijs. 4Lo fegundo.porque la entrada de las Religiones en las Indias,fue aimitación de aquellos primeros Gi* gantes fantos.que en la primitiua Iglefia planearon d Euangelio,que en fu principio no tenían, ni poííeian bienes rayzes,ni en común auia mas de aquellos que era hadante afudentar por pocos dias la vida humana, Chriíodomus fuper loannemeap. 12,5cis.Homií, 64.Nazianzen.oration.i 6.infin.Origin.HomiI.4. in Cantic.Diu.Hicronym. lib.S.contra Pelagianos.óc la tius Diu. Augudin.lib.de opere Monachor.cap. 14.5c cap. 2s.&in principio fuá: regulas, Se refertur in cap. nunc dicatis 12.quasd. 1 . 5cex fermonib. ad Clcricos de
<je ccmmum vlta,& epifto!. ié$¿i.cf fóhcrihoniafes ;S¿ de «gola fancti Beoedi&i cap. 3 3.6ccap. 5s. &Día. Thqm.2.2.qu#ft’ 1*«*wticuí. 7.&Baíilius varijs mío cis prefería» in regui*8. 6c 9.6c 41 .cxfáfsias difptítáiis,6c in rcgul. a7«fe*brenioribus in quibus inquirunc fratres quomodo incelligendum fit verbimv Chrifli, M'sah¿6^-Mfdiufilkíri ejjirde crajtkfái Vtdemus entnt n&í in redmÁdtteeéffkritiM 'úfatrrpArméis ,magnum jkdmaáhiberet Tff^í^iiA^rrponafí^t^U^durarepoj* Empero auiendocfc’cid^cí píamio del Señor ,fq era prcciíb que huuieífe mpdíaís IgícíiasyConuentosi de dondecomo de Cafó ittos> roqueros falieíTcn aplan* tar de nueuo,y adefenderlo plantado, muypoco defpuesdéfá muerte de Chtiífoj predicación ddEuaogc lio potlos ApoííolcSftuQieran bienes ravzgscn comú ía? Igícfiasy Comunidadesycerodiré notauit Baromus ex verbis Irnperacoris Conftamim i. tem. ama. Cíuiñi 57.apud Eufcbiib. í-o. Hiflor.cap. s.colligicur quoniamipíi Chiíliani(di ei rur1bi )nonfoíum ca loca, in quae cónüeniré foJen^íed^liaetidmbabíjiílecognof Guncur.qus non priuatim ad Angulos,íed ad ius tocias iplbrumcommunitatisdd di, Chriúianomm fpeciabanc,íingulisquiea pofsident,mandcS’Vclim, vt o¡n« niápcríegcm quamíupía poduimus abíque vil acontrouerfia Chridianisjd éft.Tocietati ipfbrun^&r conue tui rcddanr. Et infra in referipto ad Andinuro,has vocarpo efsioncs ad Catholicarn Ciififtiar.orum Eccíc liam pertinentes,cjuibus pfjuat;efa«rártt per fuperio- «gentiles Imperatores.prasfercim per Diocletunú. Ecc!c& «<*¡«* ^?,P3 Pr¡: cüuiois Víibus tradit3ou¡dam n?'1£tltUr ’?|UOt'prf" l 'a rcntiftiitaurem hic .vvíibus appiicape annum I40.nl,5c looicat coníuetudmem iJiam
Jlíam fuilfe adco antiquiofém.vt tefrigefctntc .chati* tate iam csepirfct introduci abuílus aliquis circa talla bona. Eiufdcm mcminic Vibanus Pnmus epifiol. i. vbi originan illius coníuctudinis dcclarat»dicéns:^/^^ tes Sacerdotesfimmi^ alij %atqv,eEeuit££j reliquifi * delesplus vtilitatispo fie afierrejitueredítales^ agros quos vendebant eclefis qutbus pr<ejidebant Epficopt tret derett&c. c<eperunt pr<edia&j agros quos venderefor lebanttMatricibus Ecclefis tradere ,(3 ex fumptibus eorumviuere. EtwExEquibus Epifcopi¿5/¡deles difi penf atores eorum ómnibus communem vttam degerevo* lentibusminijlrare cundía neccfiaría debent. 6Yporque ia caridad dé los fieles, que en los princi» pios fue grande,en quien tenian librado, éhipotecado -fu alimento los regulares,refrefeandofe,óenfriandofe Jlegó en aquellos,yen eflos tiempos aeftado, que fue conueniente.y aun jumamente neceííario tener las Re ligiones.y demas Comunidades Eclefiafticas .bienes en común con feguridad, para no vag3r,y efiar atetes ala meditación,Culto diuino, yfolicitar la falud de los próximos,con la educado, enfcñanca.predicació, hoípitalidad ,yadmimfi ración de los Sacramentos* Ferrarieníis 3-gentes cap.i 33.in fin.dicensi^^/^cré pejiatefrigejeente in homtnibus chántate^ Religión/’*• bus,qujepaupertatem voluntariamfedíantur multiplR catis,no pofiuntReligiofiah alijsfijientationem vit^ac quireretmjicum magnafelicitadme metis dijiracíio ns.qua afpiritualium contemplatione eos retrabi neccjje ejh idcirco conuenientius fortafsis efisut habeant in com munivndevitee necefiaria habere. pof:nítqudm vt men~ dicitati denieperam. Vbi non ex parce vniuscuiufque Relígionis.íed ex parte fecularium, 6c ex mukitudinc Religionum rationem huios maíoris congruencia af« fumit. Eandem ícntentiam lacias amplcditur Soto lib.s.deiuflitiaquaeü. 5.articulo.concluí, 3,vbi eos* Biungit
iunsTc vtfaíque caufas ab alíjYauthotibtfs taftaUdern Vigucriusin fumma cap. i7.§.i.veri. i9.Huic fenten xix vidctur faucrcConciIiumTridcnt.rcfl.2 5.cap. j. 7yefea retención de bienes cñ común no difminuye la perfección de la pobreza monaftíca.y regular ,d¿ cita es de menos quilates,ni Ce ha de pofponer ala pobreza abfoluta.porq fe ha de coníiderar para fu perfee cion la que fuere mas acomodada al objeto,yfin principa! que tiene el inftituto de cada Religion,porquc ía pobreza,non propeer fe expe&atur* fed precise, re médium ad finem perfc&ionis.y afsi no fiempre aque lia pobreza es mejor que es mayor,fino aquella que es mas proporcionada al fin ,qen eflo confifte fu perfección,yafsi aquellas Religiones que tuuiercn por princi pal fin la vida adiua.cómo la hofpita!idad,y otras.mejor es en eflas qaya bienes en comúcon abundancia, que no que Ies falten,porque con eflo no podran cumplir los fines de fu principal inflicuto,y las que tienen por fin principal la vida aftiua, ycontemplatiua, también necefsitan defte fufragio>y en orden aeflo Cera pee feéia fu pobreza,ni degenera deíla el dominio común, ypofleísionqucnoocupa.nidáfolicitud alos Religio íos particulares,quc eflos bienes fe adminiflré por po. cos.afsiftiendo los demas ala vida a<5tiua,y contéplati oa,6 aefta fola conforme el fin principal de fu inflitu- to.vt fcntitDiu.Thom. 2.2.quaefl. 1 8 8.artic. 7.Vndc 3Diu.Profper.lib.2.dc vita contemplatiua,cap. 9.exe* pío fandti Pauhni.Se fanéfi Hilarij confirmat ,&pro priadeberepropter perfeótionem contcmni,& fine impedimento perfeftionis pofle Ecclefiae facultares, qu$ funt commüncs pofsideri. Quod ctiam refertur in ConcilioAquiígran.fub Ludouico Imperatorc cap. 3j.& incap.expedit.i2.qu£eft.i. *Yafsi las Religiones quando paflaron alaslndias, aunque conforme afu inftituto podían tener bienes rayzes
3 raízes en comun.no cufafon deba acquificion,porque fiados de la caridad de los fieles .paífauan al lueldo do las efpcrancas que en fu prouidencia pudieron entonces tencrrcreció la Chriítiandad.fue ncccfiatia mayor multitud de obreros,ypor el configuientc Cafas,yCo tientos grande$*de donde quedando en ellos para ad* mimbrarlos Sacramentos alos ciudadanos ,falieífctl mifsioneros aadquirir nueuos fieles.y cflbtros quedaf {en aconfcruarlos.motiuo en que funda fan Büenauen tura las fundaciones,yConucntos grandes *quaefi •7 * fuper rcgularn,ibi?H¿í £/¿ caufis magis deligimus tnag* nos Conuentus,qukm paruos,videlitet,quid maiur dtjci plina poteji ibiferuarv.dum occupatio officiorum in plu* res diuifa,ordtnatius,(5 eXpedttius adminijiratur coram pluribus quifque minus audet negligens,aut injo* lens efjet&quilibet informatur ab altero mOtibuS ,& fcientia\í$ ex hts maior poteji ejje deuot'lo,& ordinario? vita,tg) offeium dtutnú pulchrtus,0*tnaior cautela co* tra qualibet tentamenta vitiorurn,& nouitij melius ibi injormatur.Item,quid maior venit vtilitas inde anima rumjutn plures ibi melius teneri Jiudium fTkeologiá, in quohabtles exerceantur ab cruditionem alionan, In paruis autem domibus,dum alijJunt in terminis, alijin villa pro eleemo/yna,altfforte debiles,aut injrmi,ali\ occupatt offici)s in domo,nec difctplinaRcligtottis,nec/iu dium,nec deuotio in diuinu valet, provtexpcdit obferua ri.Yafsi adquirieron bienes conforme afus inftitutos, y:difpoficioncs canónicas, 6ccolligitur exprcísc cX Concilio Aurelanieníi.cap. f9*6c2o.ibi:Et quodnoü Jit necef sitas ]\donachis,vel Clericis ,vagueandt Joras, 6cClcmens Papa 8.in cofiitutione quae incipit ,Quo * niam adinftitutum regularium,8c. etiam difponitur in Concil.Trident.cap. 3. fcfi. 25 .de rcgularib.6cibi Bar* bof.in collectan.ad dicLcapuc. 9Lo tercero,porque no parece pofsiblc que los fe* ñores
Bofes Reyes pbf cftas ceüulas quifíeíTen qlos Rcguíai res fueíTenincapazesdeftaadquiíkion,porque feria ex diámetro oponerfe ala libertad Eclefjaftica.facrosCá nones.Baías Potiíkias.y Cantos Concilios, vt in fímiíi fuera de los muchos lugares3yfundamentos que referí mos en nue&ra primera alegación ,tenec Pecchius ds amortizarionebonorum,fol. 9. 6c 10. in h¿ec verba no tatú digna, 6c elegantísima prorumpic ,ibi: Tdericulo- Jl\m ca de re iudicium efi ,qu<e vel libertatem Ecclefiá (cuiomnss bonosf ature jequum eft)vel Religionem,pictatempoteJlatemqueTdrincipisicui Granesfubditos rene renter obedire¡diurna lege mddatum ejt) attingiti atque ' ¿elibat. Ideoque tametji admodum confidenter ,Petras Iacobi infuapraxt tit.ex quib.caaf.'vaf.feud. ámttt. qué ¡fitas modi conftitutiones edimUqui conftttuentibus con(i liumdant qui ad confeftsiones eorum audiendas ajjhmpti atalibuslegtbus non deterret,excommunicattonis¡alifft queposnis aduerfus rvineatores Eccleftafttca Ubertatis cditisfubi)ci,& adreparationsm damni illati obligaré aflritat.Auth.CaJJa.& irrita,C.defacrof. Ecclef. cap. mmrimt defentxxcommmicat.Ioann. tamen Edrefidñus adconfuetud.dAuermíe,cap. 2r.§. 14./# princip. alljfque nonmlli mitius¡modefttufque loquuii¡non muí’- tumftbi eas conftitutiones placeretantummodo fatetury Elamftlibertatem eiuftmodi violant qui eatqujs vel ture communifueltureprtullegtariofg) fpeciali competunt, EccleJixfEccleJtaJticifquehQminibns detrabüt ,quod ad Li •C'defumma Erinit.ajjerit Fulgofttg) Jequitur La« pus allegat.9 2ft emptiopermutatio.donatio, aliaqaere rum adquirendarumgenera,ómnibus omntno¡quibus no rnmattm ínterdidum no ejt,ture communi permitíatur. ¿ttn aubioeamtert)Yfii*tin r?.a
5 Qiiutknet adquifitionem auerlentes •».rr :i..,*..- A„,.nA ¿A r/it). DerDeftCtimuS ÜC 3. col. ! .referí M-Hth.de Affltcl-) Carolas S.Sicilia Rexft milem legem reuocauitJaifique cjfe arbítralas efifiibona im mobilia cum onerefiuo ad Ecclefiatn tranfiret ,l.fin. C. ex aF.tribuí-quodque tam \Bonifacius 8. qudm Fredericus i* tfi Carolas gorrines iftius modi altercationem abrumpere *üolentes eas confitatienes ,'veluti cum libértate Ecclefix pugnantes,reiecermt,quibus Ecclefía.'vel ab empilone >£5 adquijitione honorum abfiineresueíjemel tufe accepta ,extra manumfiuam ponereiubetur,ad quodtdm ex cap. i.Cfi cap.fn.de immunit .Ecclejiar.lib. é.quarn ex eommdem In % peratorum conjirmationc.tom.ifionciliofitibfinem fonfian tienf.Concilijfabie claji quido apparet.t?) qued hb • 4*cap* é.InJiit.Forenjium referí Imbertus e'tus Bontfaci) confitationesin Galh)s receptas non ejje%exrgui momenti eji ,nifi niel omnem authoritatem Tontificiam.vel tándem queque, Chrifium ipfiu.m aGallia excludere velimus. Nouifstmb quoque QmciLTrident.talium rerum pojjef iones fijfi 2$* lit.de reg cap. i.confirmáis ejje videtur.Y defpues deauee difputadola quefiion latamence pro vtraque parte, Tibien defiende como autor que tomó afu cargo aefer iuir fobre la materia,como efpinofa,)- poco fegura ala conciencia, fluctuando en ella ,fin hallar pie fírme, o» brando contra el dictamen efpeculatiuo ,in practica fol. 24.in fiocconc\\sdvt ttbi:Nihilcminustquoniam mhac tna teria abjque per¡culo animx vix ajferi quidqudm poteJi,Ait gel.confU 8 . Felin.d-verf. Limitatur tertiot(?f queniam Co til<Trident.Summo Potifice refiera ata efinam in his.quam in ómnibus prxdicUs Sanctx Sedis etApojiolicx indicio ,re* lAcrentet rñefiubifcio. s, :Porque ala verdad e! mas anirnofo reconoce los ef* eolios, ybaxtosdefladifputa.y rinde las alas alasdifpofí* ciones canónicas, que rehílen femejantes intentos, cap* quanto 26tdepnuilcgvcap. i.deimmuoít.Ecdefiar.lib.á. G