Vegetii Renati Artis veterinariae siue Mulo medicinae libri quatuor, iam primum typis in lucem editis ...

msmmm VEGETII RENATI ARTIS VETERINA. RIAE, SIVE HVEOMEDI = cinie libri quatuoiyam primum typis in lucem tditi.Opusfune in rebus medicis minime iffertuniitm. ILLV STRl SSIMO PRINCrpr FER. dinandoRegiHugaria?,Bohemiae d£$ . Tranfuexerat o\im,ferdinande Regumferent'fiime, ad nos D. Ho-ew mannus InclytusaNeuenare Comes,Vcgetij Renati artem Vcterinariam„ ut eam dotttfitmorum utrorum auxilio,4 mendis,quibusfcatebat,expurgt nmus,w typis excujfam dederemus in publicu .Sed cu exemplaris infinita deprauatione dejerantes ab incoepto negotio deterritifuiffemus, codicemq; illum peructufium rurfm ablegajemus, inftigtuit ad dejeratu munus re» deundit tua Serenitatis nomini opus hoc dedicadu afferebat,nimiru ut cui no ingloriofum effet,et egregios,et ualidos equos habere etidpmultos,quos hic autbor cra pefie praferuari ,&iam aegrotantesfamri.no incommode perdocuit Veru etfinon integre tiAtiuo nitori me reddituru confidere,je rabam tante me er Ceis.tu£ re grata,&pofleris anfam idfhidij diligentius pquiredi prabitum. Habeant nacppSerenitate tua et ceteri, Vegetiu huc, nofiro labore d, uitij sppcmodu infinitis expurgatu.qmqfint pkraq^qiue abfjfiuloypacpq reflitui poffe no credere,qu£,ubi uifim fuerat,uel obelo > ucl afkrifco,uel alia quaddnotula cofignmmus.NonnuUa, licet immutatis uel uerbis uel uerborum ordinejententias tamen plenas,?? mtcUedhfaciles mfinuare comperimusiqu£ lefloris iudicio imtmtanda uel corrigenda rclim quimus.mei enim candoris non effe cenfebm fi mea alienis ingtrerc,Qu£o d.tm etiam morborum,fimul er herbaru.remediorumue uocabula licet imo mutanda cognofceremus,confias tamen exemplariorum confcnfus, neqcif immutaremusprohibuit. na itafvrtafiis feriptu ab authore no uulgtres neo que ineruditi perfundebant amici,quod eo facilius effecerant, er q, no igno» rem AntonijCodri de hoc authore iudiciu,<& q, fetam apudpkrosqmedio cos permulta effe uel corruptifiim Quadametiam cu ueluariarent exem pluria, uel abundare uidcrcntur,aut etiam uelparum, uel nihil ad fententid ficerentparcnthcfi interdum cinximus. Dehis Serenitatem tuam admonen dam duximus .Precantes nofirum hunc laborem (qui certe quantusfuerit, temofacile crcdiderit)hilarifronte jufeipere no dedignetur.Valefilix S* M. T. Obfequentifiimus loannes faber Emmeus luliaccnfis Typogra* phus,Raftlea, SERENISSIMO AC ILLVSTRrSSIMO PRtNCIPI D. FER. dinando,RegiHungaria:,Bohemia:q),ArchiduciAu* ftiiaCjDucl Burgundia;, Dominoluo Cie mentiffimo. Nter tot, tamqj unios &C aficipites forni na:cafus,quos infracto huc ufcj; animo fuperafli,Fei dinande Rex Serentis illud merito in te miramuromnes, quod in ca anatecoflitutus, ita animum inftitueris, ut neqj in rebus profperis audacia-, necp in aduerlis timiditati unquam indulleris. Nam tot iam partis abste triumphis,niln'1 immoderate,ni hil arroganteregide uiliis es.Scd nein fplo quidem bellico furore mente tua paflus es Arecia ratione dimoueri, quod beu nimia multis contigit,alioquilaudatiffimis utris,magno fuo.fuorumq? malo Alios non paucos bellum ipfum exttialfsrerft humanatu peftis,inhumanitate,feritateni,et crudelitatem docet, Tucontra in ipfis belloru tumultibus manfiietfor,in militia reddi cultior uideris,Quarem maio re etiam admira tione digna facit Celfitudinis atejj dignita tis tuaconfyderatio Tuquippe citi aomne controuerlia poftCacfareu numefecunciu inicbusbumanisobtineslo cu. Que qde ita 8d magnanimitate 6c gratia tueris, ut nc# mouideri pofTit eoobtinedo dignior. Intellexerat hocBo bemi 8i Hugari,qbus nec uifus antea, nec plene cognitus inter totundtqjcopetftoresdignifltrmis es iudicatus, gut triufcj; regnigubernacula fulcipes, Miratur multi Cn.PS peiir,cj) Mithridate regem.7o.regnorn cu tota Iere Aita,na tura imbeIIi;Mariu,q> Cymbroru colluuie; Carfare ,q> Gal los agreftes tunc hotes bello fuparin t. T'c adhuc puero Sue uorii gens,quojR uires ipfis aliqn Romanis formidabiles erat,tuo.i.Auflrte Imperio acceffit,idqj feliciffimo quoda *aufpicio aufpfcio,uidelicct at cx tam aufpicato exordio Regni tui, hominesintCi!igerent,ipfos a!iquando,ditionis ti.te tcrmi nos longe iateq; propagandos efle. Venetos gentem to tius Italia: florentiffimam, ad conditiones acceptandas fo la nominis tu/audoritate compulifli,receptis oppidis ate qunt.quicMaximiliauo Caifaii,iniufteablara,iuiedebc? batittir. AcceiTerunt etiam finibus tuis pars lacus Beiiaci, nec non a!pium,ac florislulif ioca quedaper Venetos iatn dndum uioleter occupata. Heluetiosmulto iam tempore graues i(Iis,quos eo in tradu ubihabes fubditos,faci!eco? tines tuaaudoritate,Satiusiudicantes,quietcm agere, quam quicquam quod tu ufolari noIis,attingere .Vn? gavicum bellum, quod praedonisillius Rcguliinuidia ex? arietat rcfttinxifli >ut prius quacopiae tua: ,ditionis illius fines attlgide crederent.», ille iam toto regno puifus exula ret. Sunt hsc quide srgumeta fumtrue fortitudinis &pru dentiae, maioris ctiamTelicfatis tuae. Anno uidemus hoc agere deum cutCtefarea maicftas ac tua Celfitudo tatum emineant poteftate,quantummodEftia2<! bonitate excef litis. Amifitnuper Germaniadccus etomamentufuum- Diuum Maximiiianum Auum ueftru, Cuius in rebelli? ca noninferior Scipione, uirtusatqi induftria habebatur: - Amiferat ante Philippum patrem, adeo amabilem Sdcha tum omnibus mortalibus, utpulchenimum TitiSiVe? fptiiam elogium illi iure competierit, Deliciae generis hu m:.ni; feci deusquinunquam deeft rebus humanis, quan?- to cum fanore ,quod pcrijile uidebatur ,reiarciuit ,ex? citans nimiruduo ornamenta, duo humanigeneiispne? fidia,quorum auipicio, boni ad excolendas utrtutcsaccen dantur ,mali uerobene&ceiediicant.Scd ha:cepiftblaris, non coprehenditanguftiaicelebrabuntea,quibus 8C plus oujfiGngemjerit .Aperuiftipruel ibius campum paterr? tifiimum,ubt Singenium eloquentiam exerceam om nes eruditi. Saneiniquum fuerit, nositafulpfcere antiqui tatem >ut nofira ,cum non Gntinfoiora ,contennamus . Ego,ne inter aulicos tuos, ibitis nihil agere uidear,chartae ceum mumiiculurn tua: offero Serenitati ,Vegeti) inquS Rcnati.ciusqui de re militari libellum coicripflt, al tis Vc terinaiia: flu: Mulomedicina:opus,multis feculis abicon* .^ diiu. quandoquideequos habere Stl multos &bonosre# c gi) decoris effc indetur,quos non tamad pompam, quatn-q; f adresgeredasalerecordatihominesfolent.QuainrcMu (erJSUy' ^ lomedicortrm opera minime contemni debet .Hocitacp “", a'j opufculum Beato Rhenano, necnon Ioanni Emmeo.-V» «A-rfz ? conterraneo meo ,uiris cum eruditis, tum mihi amiciflt, Alt»* mis, primum commifimus, utiliorum opera caftigatum ' exiret in uulgus. Namerat propemodS infinitis locis cor ruptum .Veracum Beatus ilk uarrjs obftriditts negotiis immeriobeudoadcfIen.opofiit)fblusEmmeus,n6ab!q5 (iimmis laboribus ,operi caftigando manum applicuit. Huius igitur indufiri* debetur,quodab infinitis uindica# tum mendis nuc poditin luce. Tu uero Sereniffime Rex Fcrdinahde,ut iilos tui gratia potiffimum fufccptos Iabo4 resrecopenfes.bonas literas,quicjt il :as fyncere colunt,pro regia indole tua,quemadmoduhatflenus fecifii ,ornare 8d tueri nondeiinas.id enim tuis pulcherrimis fadWs, non pa# rum fpkndoris adijciet.Interim DeumOpt. Max.precor, ut imperium tuum,perpetua felicitate decoretur adho.io# rem dei, &1 utilitate01 Rcip.Chriftianat. Mci^j t&iobfeqo tiffimecommendo Ferditiande RegumIlluftrilliinc. Ex arcenoftraBedburtina.quartoNonasItilij Anno domini M. D. XXVIIl. E. R. Maieftatis Tu* deditiffimuSj&iobEqucntillimusHcre' manus Comes aNuenarc, Pr tepofitus primariae adis Colontcnfis . INDE X. Debiliarida. n De coli pallione. r* Deuomica. n Dccoriagine. rn Deflomacliico. fr De iderico. r« Deftropho. n Dedoloreiecoris. rs De inflationeuentris. r» Deinteftiniuexatione. <• De tuffl. «i Detufli quteuenitiiquid faucibus hxferit. t* De tufli ex perfridione. ej De tufli acolibus. «4 De tuffi ab interioribus. «r Dc uulfis. «a Dctufli quae ex humorum acerbitate generatur, «? Adtullim ficcam.ucl ad (iilpirium arteriam exa* (peratam. «a Ad uomicas &C tullim. <sp Dediuerfis potionibus uulfortrm 8i tudientium. 7«, Defcabie- 71 Si animal (oenomaloltedatur. 7* Sihordeo malo laedatur. 7) Ad faicinum. 74 Remedium contra omnes morbos. 7r Si animal laedatur dumaccipirpotum. 7« Si animal auenenatisbeftioi/s mordeatur. 77 Si buftrcpem comederit animal in fccno. 7s Si iiipera percuderitanimal. 7» Siarancum comederit, so Si fphalangiuspercuflferitanimal. 11 Dcmure araneo, ta rN D BX. Ad idum Icorpionis. st Decanis rabidi morfit. S4 Si animalcomederitftercusgallinarum. jr CAPITA LIBRI CLVARrr. De numero8i politione offitim i Denumero di qualitate membrorum, a Denumero &qualitatencruorum. i Dequalitateuenarum. 4 Deindicijs&atta te equorum. r De(ignis quibus agnofcitur patria. « De temporibus uitas. 7 Potioad rcficiendum/umenra.&diapente. 1 Ad tuffim 8inullos. 9 Adcof(bf,uermes,ue! tineas. 10 Aduerfum omnia genera morborum. u Confodiofuffimentorum (aluraris. i» Confedio putueris quadrigarij. n Compofitio cauliici. Ca. 14 Compofitio malagmae. 1r Compofirio collyiij filiulat is. 1« Compofitio malagma: cruds» 17 Compolitiofyncrifmae. is Compofitio traumatici. 1* Compofiiio malagmaebafilicae. >0 Alia compofitio malagmae. « Compofitio prima anacollimatis. 11 Compof tio alia malagmae cnidae; jj Conipofitio mafagmarad uligines. 14 Compofitio malagma-ad neruos. »r Compofitio traumatici. ia Compofitiocollyriorum. »7 f IN B EX. Sequuntur medicamentorum genera quatdam.ad finit quarti libri adieda. Folio.7°. Cephalicum emplaftrum ad claudenda uulnera. Medicamentum confuetum. Chlora medicamentum ad uulnera lympidanda. Detetrapharmaco,ad uulnera claudenda. Glicium,ad uulnera fordija dC cancrofa. De ollodari,ad omnia o(ficula. Deftyptico,ad uulnera humedla. Medicamentum ad omniauulnera claudenda. Implecfloricum,ad caua fupplenda . Adoculorum rupturas, bi glaucomata. De fyncrifma,aliud. De iippartjs. Traumatid compofitiones uariae, ad trana. Caufticicompofitiones alite ad diuerla. Demalagmatis quibufdam, Emplaftrumquoddam. Deceroto. * Fomentum ad tumores,uel quamlibet duridam. Potio hyemalis. Potio a-fiiualis. wdicdrc languorem,er ab imperitis ii opus aliquod laboremque cogitur Sic gentinu fubeit ex morbo erfitigttionc difcrime.Aut certe negleftu,'m« ueterata xgritudine nequeatfero curari. SicutMantuanus poeta diuino ore telhtuntAorborucfi er caufas,etligna, docebo.Abfq; dubio aut ois cura tu cabitffi genus palmisignoretur. Ex inanipfuafioneiUud generatur meo* modiiyUt hontfliffimus qfqjerubefcendu ac uile credat iumentoru nojje medi cina. Primit,nullius rei fcientia uilis e/i. Na eunt humana uita conuerfatioe aliudfhgicndu,atiud uerofecjuedum,no cfl pfiffa peritia}mfi qua utraqjco» gnouerit. Deinde,quis afiimet erubefeendu talem peritia qua damna[ubm ucattNdficut incolumitas iumetorum habet lucru,meoru interitus afferre uidelur mommodu.Prtfertim cu mancipia,quorwm plebeia curatio no pu toturjape uilioribus pretijs,quam equi uendanturaut nudi»Poflremo fue ad uehendos locupletes aptor,fiue in circi cotentione ui&oresjfiuc mpralijs *(ut ita dixcrim)probatifiimos bellatores,acerrimu fbdiu amoremq.;conflat aTs(autfaluti) haberedominoru.Nec immerito uoluptatinatuunimal((alutis)gratiam mc returab hole. Quis aut noffe curas iumentorum erubefeendim putet, cum optima iumenta habere gloriofum fitfQuis uitupationi det id poffe curare , quod laudi duciturpoffiderefForfanipfa operaMulomedicoru uideturabic filor,notitia aut curationis nofolum boneJlifiimis,fed etid difertiffimis coit uenitiutprouifioncer ordinationefoUerti curatis animalibus, er damnis ca reant,er uoluptatibus perfruantur.Sedcdij morbi fwnt,qui ea tantu dialia , qu£occupauerunt,ue«ant;Alij etiam ab uno uel paucioribus quxpereut, in plura,qu£pariterfhbuldtur uelaluntur,in totos f£pius grxges fauifiima Vcontaqtottc tranfmigrant,ut quamuis[anu dtal intra breuc tempus jalien£ £gritudinis afflante uicinia,repentc depereat.RcShus cfl ergo eorum prius ;trnrboru crfigna er caufas prxdicere,curasq.;moffrare,qui quoda trdfitu p>,- friAyciK >i//* pluribus nocet.Nam aduerfus maiora difaedia, maioremfolhcitudineopor rrfi.uw -f eeyr-fx-r' &impendi. Prima igtur iumentorum utilitas cfl domini, uel procuratoris, „uelpafbris ipfius amor atq; diligentia. Comes enimfanp eflaffvftionis/tn* Q}isf*+ dujlria: er incolumia cupimus quxcunq^ diligimus. Domita dialia aut prx» ssrtxftrhj iji< Sifepibus aluntur,aut pafbi.lndomita latio ribus nutriuntur infaltibus. Quoti di i$-/rfisr'd.ccrzpjielfrcquentifiimefeecuUriconuemtbabitum iumentorum .Nam diligentibus morbus ipfc fe prodit. fINI S. VEGETII RENA TIARTIS VETERINARI AB, SIVE MVLO MEDICINAE, PRAEFATIO. Vlomcdicimcapud Gr£cos Laiinosfydutboresnoii fit it cura poftrema.Sicut enim dialia pofl hoiern ,ita ars Veterina pofl Medicina fecrnda efl.ln equis cni ac mulis e? adiumtntabdli,!? pacis ornamenta cott fiflut.Sed quoma minus dignitatis uidebatur habere **'] proftfiio qu<e pccudit promittebat medela,ideo minus -pt t•/wi j> :—fflcndidis cxcrcim,miim eloquentibus collatt doce pj . tur in libros, Licet proxima attutc et Pclaganio non defuerit, er Columella 1CtdCtartJ abudaucrit dicendi/aculmiucru alter eoru cu ruflic<e rei prsceptaconfcri* [oufyjfu-*> beret,curas akliu leui admonitione perfirinxit :alter ominis [ignis caufisfe ,- nu>rboru,qtia[iad doftifiimos [cribret,tam magn<e reifundamenti ncglc* C , xit.Chiron ucro e? Abfirtus diligentius cun£kirinMti,cloqttcti£'tnopia,ac •AJ•1J fcrmo iis ipfius uilitite fordefeut. Prxtcrca indigefh Vconfufa funt oia, ut partem aliqua curationis quaerenti neccffe [it errareptitulo s,cu cifdc pafito a nibus aha remedia in capite,alia inucniantur itt fine.Additur etia q.fhidio Iu eri quxdam ita funt compofitct potiones,ut pretium enorme contineant , er cura: taxatio,animalis »((limationem prope uidcatur\cquarc:ut pUruqj aut parci homines,aut certe prudentes,atalia fua canibus dedant ,aut adunofa curatione difiimulcnt.l-lis ertalibus rationibus htuitatus,cm ab mHo *tu tis alendorum cquormfhidio flagraremthanc operdm no inuitus arripui, ut condutfts in unii Latinis duntaxat authoribus uniuerfis ,adhibitis etiam Mulomedicis,*? Medicis non omifiis(nam Mulomedicina doftrina ab arte Medicina:non adeo in multis difcrcpatjed in multis plurimisq;co[entit)in * quantum mediocritas ingenij patitur,plene ac breuitvr omnia cpitvmc conge rcrcm,caufasq)cfigna morborum omnium declararent. Nam fi lauspri* mmedicorum efi genus cegritudinis mhomine repcrire,qui pafiiontmfuam e? manu potefl, er uocefignare,quato magisin Mulomedicina neeefjariit creditur genus atgritudinis noffc,cm mutmfit aial,v non pofitt propriu VEGETII RENATI ARTIS VETERIN AKl AE, SIVE MVJLO MEDIC INAE Ll BER PRIMVS. QJV IBVS SIGNIS AEGRfTVDO animalium cognofcatur. Caput* L iONTINVO ANIMAL QJVOD uaktudo tcntauerit ,trifiius inuenitur,autpio j gritts,nec confueto utitur jomno ,nec [olito Iemo re tranfuoluit,nec requicm ut ajjumat accubit, ncc deputatum, cibum affumit ex integro,er po« tum autintemperantius accipitrant omninofidi Idit,[hipetibus oculis,auribusflaccidis, erettoui* fu,turpi pilo,exbau(hfuntilia,fit [pina rigidior, anhelitus crebrior aut 'grauior,incejfusip[e,quo maxime notatur,fcgnis ac nutas. Cum buitif* tnodi fignain iumento unum uel plura conjpexcris.Jhtim illud faparabis it c<eteris,ut contagionem non inferat proximis,et facilius in [olo tam cau fa morbipofiit agno[ci. Si diligenter habitum,pofl unam, fecundam,uel tertiam diem ab illa wccflitia fiicrit abfolutii ,nihilqrefederit in corpore ipfiis quodputetur ambiguum,fcito ex lenioribus caufis lUam uenijfc tri flitiam,cr animal confuctudini pnBilice effe reddendum.Necexplorati di omittatur intentio namfrequentw inftici debet cautius ,quod [e • mei coepit rffc fufyettum . Quot fint genera morborum» Caput .II. MOrborum quident diucrf<efuntpafiiones,feduno generalitioca bulo continentur,quodab antiquis Mallcus nominatu e& ,ipfa appellatione ttint cladis periculumcj; trfhntes. Sunt autem jpe* cies Mallei numerofeptem;HutmdM>AridustSubicrctmnci((iantcula-. -'v 'j~r sv> &>* i?'J mJf ij Ai’ i\-t un*} * spnifl rfi‘nf ffSf (afvtrntttl JAJlcj %ri;) jtj-tt 5f rii.clCyi,cr-r6t inef ARTIS VETERINARIAE rktUlephuntidfe, Subrenalis,Varcimnofus. Signa, omnium dicamui* Signa morbi humidi. Caput .Iir. HVmidus morbus eSl,cui de naribus pro mucis humor defluit m\ le olens,&ffiffus,colore pallido. Huius gratatur caput, oculi lacbrymantur,crjlridet pc<Shis,flt gracilis horrentibus pilis, tri fUs affceftu .quem profluuim atticum ueteres uocauerunt.Quando* cunqueautemfanguinolentus humor uel croco fimilis per nares coeperit,Ummfanabilis eSt er uicinus morti . Signa morbi aridi. Caput .11 r r . ARidus autem morbus his agmfciturfignis: NuUus ei per nares fupra folitum humoremanatjufytrat tamen grauiter, er nares habet extenfas, ilia curuabit intrinfecus,et contrattionem jpitut duriciamif} patietur,tcSlicu!i eius itafub Stringatur,ut apparere tttx poj* fint,cibi parcior,bibendiappetentior ultra morem. Propter quod pulmo ne (iccato,mternum patitur ardorem ,tenfr# oculis iit obliquum rejpicit, tt. tcacabit, necfacile tcubet.Huc fuftirium uocant er mfanabilem9ni[i ab initio fa StitM curationefubueneris. Signa morbi fubtercutanet. Caput .V. SVbtercutaneus morbus autem his proditurfignistVulnera in cor m pore eius fcabieifimilia nafcuntur ,ex quibus humor effluit liqui • des er uiridis, quipruriginem mouet,ut fcalpercparietibus uel co* tmnisanimaliafcpefricare copellat,quoulccra corticem ducent.Huic nec humorper nares emanat,nec anhelat,nec cibum recufat,nec rcfpuit potum. Propter quoddtu bibet. Et ideo fi cura non defit, ex hocpluri • ma iumenta liberantur. Quidam uero fcabiemfubtcrcutancum morbum dicere tentauerunt,quodfimilia [upradittisfignis uideaturoflendere , er contagionem transferreper proximos,ty tardiusfanari .Sed quia nec necem,nec gregi infertfacile periculum ,apeSii fari illius mallei focietatt diferetus fogrMm VEGETII UBER. I. t difirctus c#,er [eorfimab Mu dicetur. Signa morbiarticularis. Caput .vr. ARticularis autem morbus ,quem Itf6f(flitp Grxciuocant ,per hec monftratur indicia; Interdum paucis ,interdum plurimis diebus ab articulis claudicabit ,ut aut idu calcis animalis alte» riiM pcrcujJiM ,aut negligtntia impaftus ,autfa xo ucl fufk uideatureli« fus. Sed bcec folet ejfe dijhntia,ut dia qualibet hefio locofigaturJo<£c au* tem paftiosquia erratica cft,fubito ad pedem alcerum migrat .Proteret ofiibtis aftringtur cutis,cr ad traftum tratttinti dura refiflit ,Rigefcit fpm}corpus(j; contrahitur,pilus ereftus er horndus,ac deformis ajpe* Gus,macie corpus affiftum .Et quamuis non recufct alimenta,ncc cu* ratfide[mt,indies tamen deteriorfit er trifliorjifficulterq; curatur. Signa morbi fardmmofl Caput .vil. FArcimitwfim uocabulm ex genere pafiionis euettit .Huiufmodi deprehenditur argumentoiin lateribus er in coxis in uerendis quoque partibus.er pr<ecipuein iunfturis mcmbrorum,uel in toto corpore collectiones inflantur.rurfumcji his uelutfcdatis,ali£rcnafcun fur; cibum potumij; ex morcrecipiunt,macrefcunt tamen.quia digcfho cis plena non prouenit,hilares afpcChi,fanis q- [miles creduntur ab indo 6hs artis tmlomedicin£,quia exterius amtur caufa;quibus imperitia arti ficum fanguinem feftinat auferre Sed contraria ifh curatio cft .Nant affvCtisfarcimino,quicquid fuperefl uirium, tollit. In mtio tamen ne morbus 'mrefcat,ucl in fine cum iam uires redirecoeperint, emifiiofan• guinisiuuat. Signa morbifubrenalis. Caput .viri . NVbreitalis morbus no minus noie,quam ipfa pafiioncmonfb-atur. ^A3.NtfJ» jnim ve te rtnar iah attinui uclut renibus Ufis,dpofkriori parte deficietis,prodit mor tifirs: ncccflitans indicium,tnfliet grauiterjjorrcbit affcfhi, cutis durU ha ex lpiii£ rigore proditur,pardus potum,partitu adpt tit cibum, Huic quia tot* uis morbi pofiidet lumbos,afemoribus hteipit prima curatio* S/gna morbi Elcphantiafis. Caput. IX. ELcpbantiafisvitem dicitur exfimilitudine elephantis ,cuius natu* rahterpellis dura er afyera,morbo nomen er in hominibus,er in animhbus dedit. Cuius[ignahascfmt: intoto corpore uredo na* fcitur,pra:cipue in dorfo,fquamasfimiles corticibus fiteit. In naribusjn pedibus etiam, er in capite,papularum firuor emergi, ucl ozcetue affie rioresfi-equenter oriuntur, Priufquam hece ofknd.intur indicia ,tientre foluto erit,cr marcefcit,et affere tufiict. Cuius os totum cum lingua ajfc rim erfunde creditur cjjccombufto .Qnat paflio pullis kmatre depul* fisphrunqs perniciem confueuit inferre, Huncdiligenter curare cupiat* tes,non ante deforis aliquo medicamentofouere contendunt, mfi prius po<* tionibus datis,pellis eleuetur interior. Ndextrinfecus cepfa medicamenc fet morbum non eximmtjedad interiora compellunt>er hac ratione pe riculum generant, inanimalibus eiufmodi morbo laborantibus generalia ijhfunt uitiatti/flis affera er crebrafuffririafyina contrafkt er rigda, meles femper incrcfcetts cim fiudium eralimenta non definant,dcmi[* fior(cmx,fiupcntcs oculi, tardior inceffus. Nuncfignis omnibus gene« ralitcr[inoiiUrittrtydigeftis,fmgu,lorummorboruff)ccialcs,proprias^ curas^oportetadtungere.Pofkh>cc de generali minutionefingidomn, et. adufhoncdocens,concludam librumprimum. DE JHORBORVM CVRATIO NIE VS*. Cura morbi humidi* Caput .X. MAlleus morbus fihumidus fuerit, ita ut perutranq;• narem utri* des defluant muci ,inter exordia caput cius adhib ita curatione purgddum cfl itaiOlei optimi uncias.}* liquaminisfloris uncia VEGETH .LIBER I. y «Mftfft uderis cyathos [crenotranjUiUoq^die puriter commifces3er cuw tepefeceris infindes in naribus9caput religabis ad pedes3(en[tmqut mentum impeditum compelles incedere3ut omnis humoremanet. (tad fiphonem autem paula tim infundes nonfemel acornu) Qjiod fi [anguis poflmodum cccpcritfluere3tiibil timendum,fed potius [ciendum eft3ani* tnallemtimefuiffe purgatum. Pofl quod[eum caprinum re[olutum oleo mi[cebis,[ic infiifis naribus exulcerationis illius mitigatur afueritas. Rrf« dicem qtioqlaferis ton[am,0' perfifhlam uento naribus infitam^tfkrts nutum prouocet,adhibere commodum efh. Caput etiam extrinfecus att riculasqoleo calente diligenter peruges,cr lana cerebro indita,ab omni perfriCtionk necefiitate lmnibis.Najhtrtij quoifc femen bibendum dabis ex aqua.Prxtereapotionem dabis tqui diapenton uocatur3et hac ratione p0^0 conficitur; M.urr£,gentian£,anjlobgi£ long.cfaecis lauri3rafuras cbo ris benetritas et cribratas xquis mifcebis poderibusfcruabisq ;.Exinde prima die mumcoclearium cumulatum cu fextario uini ueteris ,[ecuda die mum erfemis,tertia autem die duo coclearia tepefkCh mero afrerfa, er diligenti agitatione permifh dabisad cornu. Pofka ex ceruice de m= tricali uena fanguinem detrahes,permixtu^ acerrimo aceto3omne equi corpus pcrungesyCr contrapilum diligenterfidcabis3ut ad[militudinem glutinis adhxrcat. Jumentum quoq± in loco calido coftitucs.Si cibwm ftidit3fxfhte dutax.it farinx hordeacex [extarium mum qtiinq- [extafatfhthiu rijs aquxpermixtum equo dabis in potu .Triticeam quoq•farina [intili menfura er ratione offeres ai bibendum. Si autem faftidit3tto ideo aliud dabis,quoufqhoc ex ijh necefiitatefanmtcm percipiat. Depalato quoty pofka fanguinem detrahes3ut omni ex parte,fi qua morbus prxgrauare cceperit3releuetur. Scito nifi diligentir occurras3huc efje periculofifiimii morbum . Nam cito infuff>imm3boc eti, anhelitum tran[it,w fpem om* nem[alutis excludit . ACura morbiaridf. Caput .xr. Ridmuero mrhrn, qui&fufyiriofim pr^cipuc dicitur :Vhic neatur dqmbufdampojjecitrari,propterta, quodphthifi.qu* A$homini ,1ARTrS VETERINARIAE ctji ad onmes generales morbos. Semen cucurbit.e agyptiaca.i coloquintidcm rja, (quantu natabulum cupiet,frangis er conteris ,addita utni optimihemina una,quoddiligentiagmtione permixtu linteolo colabi.',<cr per dextra, in menti narem infundes,ut peruenircpofiit ad uifcera, Q£<£ compofttio ad dy femeriam plurimum prodefl. Alia quoq; utitor,fed non minm aptxcura tio cft; Radices cucumerisfyluatici nitides cotil undes,et in aqua node una, macerabis,deidefublatas cotundcs crcolabis,ex quo fucco tria cochlearia .cum nitro trito permixta,cu uim,fi animal fine febrefiterit, tepefutto quoti diefaucibus ingeresja utfeptem diebus continuis curare non dcfinas.Ni» irum quoq; bene tritu, er cucumeris fyluatici radices minutatm concifas, addita hentinauini tepidi,in hordeubene purgatum animali langtieti ad pa bulm infundas,ut non folum potum ,ueru etia, pabulwm medicamentutent peratumfaciat adfalutem.Item aliud. Radicem ebuli, c? radicem urtica aquisponderibus minutim incifas,c? infufas in liquamine optimo macera» lis,cokbisq•per linteu.ex quo menfura unius oui tepe/aOum per nares ani miis triduo digeres, Confequenter itafa6hirus,ut iumer.tu quod morbu pa. titurjiordeu cu apio er cucumerefyluatico minutatim mcifo, femper acci» piat,cotu[umq; ipfum agrefkm cucumere, aquafufficienter admixtum* bibere cogitur. Laudatur etiam hac potio Herbajauina libra, i.trixa* gnismeias tres,centaurea uncias z. anfkloga uncias 4-baccaru laurim das 4. murrauncias 4. omnia contundes er cernes,er in puluerem minu» tiflimum rediges, er cu neccffcfuerit cochleam magnum plenucumfextu rio. 1uini tepefaflofaucibus tedeantis infundes.Hac quoq•aduerfus oes morbos medicinaf'uccurritfi quatinus uires patiuntur ,interpofit is diebus * cuprafcriptis minutionis obferuantijs,primo dcceruice,poft depaUtv,cr mquibu(cunq;locisfe(fbumor)ofkndit,utfimfacic decapite,fi in primis ‘morbitS’ potibus de armis,fi in poftenoribus de coxisfanguis cft auferendus ,er cis aceto mifcendus,cx quo animalpcrfi-icctur. Cui hacper triduu potio dabi* tur: Pannaces radicum uncias trcs,y ringij radicespoderis tanti (yringon autem herba melior esi,q11ain httore uicim marinisflu&ibus nafitur,car do fylueftripene fimilis,flore galbineorum eruenda fum radices,na Ion gus penetrare dicutur)ftmculi quoq; feminis uncias f. aloes uncia una femis contufa er cribrata in tres particulas diuidentur» er cufraftt er moliti tri « ttdfir VEGETII LIBER I. y ticifkrint fextario candenti aqua mifceatur ad cornu perfauces triduo p1 animali infundantur. Pelagpnius aduerfus omnes morbos cffiiacifimu pul i? ucrcm credit cj]e,fi pullii ciconia?nondum adhuc fhnte,fcd iam plumas ha» iJ lentem ttiuum in cacabu mittas,w<gpfes,peruftumcfc uaporeforni, in pul uerem redigas,&tritum uitrio uafe cufbdias}grdde,cumulatumq)cochlea riumcuuini fextario animalis/aucibus infiindas, donec recipiatfanitatem. Chiron ucro Centaurus prater alias copofitiones qu<e iam relat<e[unt,ajfe imyt-Ti bp7i ftHyrJ rit catulum Udantem uiuu in aquafernenti mijfum ac depilatu ita decoqui utojja [eparentur d carneiquibus diligenter ablatis,eius caro cum aqua in qua decofta[ierit liquamine optinto uino ueteri CT oleo ct* pipere cu mcllc condita ufq;adfextariii debereferuari,ac Cingulis animalibus binas cotylas tepef£hs,donec adfanitate pcruenmt,diebus fingulis dari debere perfati ces. Caput quoqi hxdinu ,omnesty pedes depilatos adcaldarium cade ra tione,qua catulu^excoqui.ablaiisq; ofiibus condiri,er binis cotylis per dic in potioneper cornu fxpius datis ,animal morbidu liberari. De galio quoq. ; gallinaceo albo ,eadem qu£ de catulo obferuanda demonflrat. Radicem quoqherb.c tithymah decoctam cum uino dulci dare morbidis animalibus fuadet .Ei quoq•animalitquad profluuioattico coeperit laborare,ita ut ui• ridts ei ucl pallidus per nares humorerumpat}ex lotio humano aut arietino duas cotylas cum uino, cyatho oleirofacij putat ejje mifccndas,w pna* res,quxbumorcmfuneflum egerunt,digerendas. Quam curatione er pul monifanitatcm,cr naribusficcitatem prxjhre confirmat. tajingulis aquee heminis oportere mifceri3et heminas fingulasper caput ani tnxlium dari ottnuo Kalendas Iulias,hoc eft in initio caniculariii dieru,fepti mo &fexm\quojktto,trinis potionibusJhgnata, ut dicuntur animalia ar* f meniina ucl domita integro anno amorbo intactaferuari. ACompofiuofuffimetoi^cotramriHeii. C» xix. Duerfus morbis mUeutcum diuerfxfumjfccies,qu£ in potioibus B?tamper ARTIS VETERT NARI AE tam per os quam nares dirigendis,uelclyfkrc^quoqi in cauterijs uelflebom mojkcicda funt declaratu efl, fcd re/ht alia no minus necejfam ejjicaciorcfc Cr( IflWtfwfft curatio,quofuffimentorum genere er odore prafhtur. Ndcu ipfa tabes ex ilfpT conuPnnerisfaetore na[catur>et ufq•in pulmone eruif:era penetrado de* /X f7~' nfcendat,no minus aufkritatc odoris,i} potionu amaritudine cofueuit expelli. Jfarfrumi Pro numero itaqaiahu eliges locii humile ex omni parte claufum,m quo in duces aialia id tcgrotatia quacurare defderas;ucl adhucfana erfeparatim queenouis morbi contagioneperfundi. Orignnuafium,mentam,afydtim, peucedanum,c.ijbrcum}eropopanacem,ccquis ponderibus permifceasaO" exinde quantum tribus digitis clcuare poteris in carbones uiuos mittas,ani mlinmq}os er caput fuper fiimim tenebis ,ut aufkritas odoris per os er nares intrinfecus ingrefja,omnia compleat,er* ad pulmone ufq;penetrado perueniat,erprcefkt animalibus medicinam» Alia compofitio uchementior ad Iufhanda animalia? qua: bC fafeinum tollit* Caput .xx. f.,,, Jy, St er alia compofitio fuffimentoru admorbos prohibendos,fumptuo (jUlud fftoffl MCiU jr^ for quidem,fed putatur utilior. Sulphuris uiui libras x. bituminis iu* daici lib.uopopanacis uncias s.achanti uncias fex,galbani er cafb • rei,yreos crudi an uncias «.falis armoniaci uncias x.falis capadoces uncias j.cornu ceruimjapidis gagt/wmafculijapidis gagatis foemince,afi uncias j. lapidis ematitis,lapidis fideritis,lapidis argeritis anuncia i.equuleos,id efl caballiones marinos numero fept e, caudas marinas,ungues marinos ad nu * merofeplem>uu.e marina uncias trcs,mcdulU ccruiiue, cedrei, picis liquidi an pondera tria,offa fepie numero vij .aurifemittneid, ballucaefiliqud: hece miuerfa comixta atq;fuccefa,odorefuo morbis tei hoim qaialiu refftut,et damonesfugat, gradtnes prohibcre,et acre defecaredicutur. Scdfi memom ratos lapides aut muenire nequiueris,aut enormitatepretij ab emptioe cfjjet ueiis,reliqua efficaciter profunt. Deratione flebotomi. Ca. xxr. Medicina oh aiahu}uel fi ueru quccrimus,etid hoim,nifi ratione cu ratiois ante cognouerit atq)prodixerit languetibus piculu,errabit frequenter.Expofta enim curandi ratio^cum genere congrues pafionis iupnfhht) VEGETrr LTBER I. 8 pafionisfmdubitdter prafht auxiliu .ideofy pluribus mebris ac morbis ge nerde remediu diligenter oportet exponi,qdpr<ecipue infanguis detraChoe confidit,fi rationabiliter pro tempore er utribus animliu, et pro equitote jpfttfi mulomedici adhibeatur indujiria. Quifi ignarus fuerit huius ratiois, no folup detraChonefangun.s no curabit,ueructia piculii iimentisfreque tifiimc generabit.Ndcum uita uirtusq;aiuntiu confijht in fanguine,rurfui tcpejhue detraChis fanguis corpori prafhre adfolet fanitatc.Cuius rei tolis redditur ratio. Sanguis enim ciboru humoruq;indigcftioc corruptus,pme» bradifcurrit,etlanguore doloreq;aut imiuerfo corpori,aut cenis qbufda. partibus confueuit inferre- Nampcrcodrittionem neruoru.uenarumqtat fionem,infldtio,indigediocj; generatur:quetenfura(ut ita dixerim)corpo» ris aliter laxari,nift pdetractione fanguis no poted. Vnicu enim copendiu atq}remediu ed,corruptione illa qu£ nocet, et quafi infelh tobe agrttudinc uelpericuluggnit,cumftnguiitis ipfiits uitiofa parte detrahere. Qti£ diligentia adhibeatur in (anguinis detra dione, Caput .xxir, Hinc plceriq;ueris tepore quotannis de ceruicc iumetis fanguine de» mere3<y fic in herba mittere neceffariu putatjieueteri corruptoq;9 fanguis nomis admixtus natura calejces,debilitatem ,ualitudinisue periculufaciat. Veteres aute, prudetioresqauthores abfq;neccfiitate deple ri animalia uetueruntmc confuetudo minucdi,fi tempore aliquofaCh no fue rit,jhtim intra corpus rnrbu ac ualctudincm generet. ReCtius ergp cft tni noris atotis animalibus er bene ualetibus ex nudaparte corporis fanguine detrahi abfq; palatoide quo afiidue td minoribus,if maturis detrahendus ed i humor,ut caput,oculi,ccrebruq; releuetur.Nldturis uero dialibus no ineo» moduefl pulfare uendcu mittutur in paf:ua. Ida tame in omnibus,q deplen-j di funt,conferuanda edconfuetudo,utpridie quam uena pulfetur ,fnbfkn» tenturieuioribus er parcioribus cibis ut per diafkma compofito corpore fint,non turbam per tndigedionem .In folo autem aqualiJhtues iumentu, ceruicemq; illius loro cinges ,quo ftriflius fuperfcapuiis tongp. tur ,ut uena pofiit ab aliquo clarius intueri .Tunc fpongta cum aqua ucnam ipfam tauabis,er fepe deterges ,ut altius emineat .Pollicem quoque [inidr t manus dfj' rcna> {Oi/jt-pjyy- '•U4 ARTIS VETERINARIAE manus interius deprimes,ut non ludat,fed tumidior atq; inflatior tiettd reda datur Confequenteriuxta praeceptum artis,uel animalis ipftus pofitione, fdgttam dari calibis exiges cotibus bene acutatam. Obferuabis quoq; neat tius imprimas manum.er gulam atq;gurgulionem rumpas&arteria pre eidas. Hocenim uit<e confutuit inferre perieuhm. Percuffa ucnajcenu uel fana<gnem ad edendum apponas animali,quatinus agitatione maxillarum perucnd melius erumpat [anguinis impetus. Cit aut niger uel corruptus bit mor egeretur,uel coeperit manare purior,fhtim iumentum tolles aciboter mpofitaflflula ucn<eplagam aftringes. In plaga uero pitaciu imponas,ut di ligentius claudat,licet quidam utantur er creta* Deinde in tenebrofo loco ercalidofhtuesiumentum,erfarraginemfi tempus eft,uelfoenum mollifli mum dabis feptem diebus ac noBlbus- Aquam etiam ojjvres,ut fi uoluerit bi bat.S ed trititia farrago hordeacea:prajvrtur :qu<efi defuerit,hordeaceam dabis. Memento etiam quodea meliorf'it, qu£uicinior marinis ftuttibusfue rit. Propter quod uentrem facilius [oluit,humoremq;deducit. Pulfata etid quocmq; loco uena,omnemfangtiinem diligenter excipies,er aceto oleoq \ ipermi[hini,uel alijs medicaminibus qu<£ ratio depofeit ,animalis ipftus cor* ipus perungeSyprcecipueq;idum loeu, ex quo detraftus eft fanguis ,er qui ^tffe putatur in caufa. Confht enim,naturali quadam ratione atqbeneficio (ut quidam aiuntjipfum fangtiinem, cum fuperfufus efl languentibus mem bris pra:fhre medicina,uitiumqficcare. Quam curatiois follertia no qpor tet omitti. Prceter ea interpofitis diebus poft flebotomu animalia produiutur adlolcm,er [anguis detrahitureis de palam Desumantur etiam tertio gra du a, dentibus caninis,quos oportet fufycndi altius propter[anguinisfluxu, ita ut ea die molhflimis cibar ijs utantur erfurfure .Sequentibus aut diebus non ex integro hordeii con[equantur,fed auilibus incipiant ,er ad confuetu dinem per fmgulorum dierum augmenta perueniant.Confequenter tepido die ducantur ad mare uel fluuiu, dtliffntcrqloti tergantur .Vino quoq;er oleo in fole perungendi ftwt diligenter, er conflican di, ut corpora coru m c4 lefachaut repellant,aut perferantperflicationis iniuriam .Quibus perfe * Bis equi nobiles tunc demu adlabores curfusq; itineris reuoccntur . SCaftrata animalia no deplenda. Ca. xxirr. Ciendum eft praterca ,caftratt animalia nunquam oportere depleri cau[4 VGEETIT LIBER 1Y •9 tutufa herba,qua iam partem uirium cuteftibus amiferint,^ [i depictafae fiitt,uchementius enernantur. Hinc eft enim yaftnis no detrahedus eft fuit guis,ga naturaliter minus habcntfanmdnis, gracilioresqfortitiftmt uenas' Admidumfacientes non deplendos» Ca. xxrrir. Dmiffarios etia equosflebotomare non eft opus :parte enim ttirite erfdnguinis in coitu natura digerit, si tamen ab adtniffura ccfjaues? ^rintjufi annis omnibus herbarii tpc depleanturfmcidut in cacmteJ quia id qdcoitu digerere confueucrdt3declinat in oculos .y In quibus paffionibuSj& ex quibus locis (anguis auferendus eft Caput .xxv. tv ~rVncne quid relinquatur ambiguum ‘vn quibus pafiionibus ,&ex Iquibus locis [anguis emitti debeat indicabimus. Morbidis er qui* \ "* ^bufemqi totu corpus in caufa eft (ftctitfebrientibus3mdeinfra di* j^ybotya •) ccndum)de matrice detrahendus eftfanguis. Cephalargicis aut,drpiofi$, ^•* OJ vnf aniscardiacis,caducis,freneticis,biftrutitijs,ficardicijs,rabiofls quoquo i modo praeipitur de auriculisfanguinem demere .Verutameit melius eft de’ temporibus,qua in dextra ac-finiarafunt parte,detrahatur,id eft,fub caua tura temporu tribus digitis ab oculo interpofitis inferius ttena pquiritur , er ex utraq•emittitur fanguis . Eis nero quibusfuffufio contingit oculorum 3uel catcra uitia qua: oculis nocet/inferiores uena fub oculis pofita ,qua defeen * dunt fub angulis oculorum inferioribus, quatuor digitis inferius quam oculi funt,inciduntur. Quibus quidemftftidiu inhceret 3uel arteriarii uclfkuciu tu mor,uel pragrauatio capitis3de palato auferendus eft [tngtiis. Quibusaut pulmo eft in caufa uel iecur3uel catera qua bis uicina funt mebris, de pcflv reminuendus eft, ex uenis qua pofitafunt in dextra acfiniftra,ubi brachio Ia coniiiguntur,ctflexurafit cu armus plicatur.Quibus gdem armus eft in caufa,de brachiolis fanguis minuatur;qu<e uena pofitafunt interius,ubi ceu turia,id cft,mufculi brachiolaresfunt,fex digitisfitperitis qgenu, tribus uL duobus di<gtis inferius quam centuria .Hauenafagitta peutiatur,fcd caute j modcllcq;tingantur,propter debilitatem aialis. quia ha comixta fimt ner* uti. Quibus aiit articuli in caufterunt, uclfi articulus infertus uel intortus J^ fuerit3uel aut aquatilia habuerit,Ucl.quiduisf:milei;i articulis contigcritje 4 C(ubcirro ARTIS VETERINARIAE fubcirro [anguis fubtrahi debetiquceuencepofitcefunt inferius quam artlcu ti tribus digitis [ub corona.qu£ uenx' cum fumm cautela tangend.efunt+qa. articulorum coniuntt& fmtneruis.Creciaco uelfi bafm mouerit ,de coro» nis retiis tollitur [anguis . Dehis quibus fanguis in ungulam tolli tur,al’s, qui ungulam cogunt uel eiecerint.quomodo fanguis tollatur. Caput .xxvi. QVibus aut tumentis uelfujfufionis uitio,uelp uolmtate excruciat* ungula fuerit.uel qbus remorattbafis longi temporis claudiginem frcerit,eiufmodi curatioe fanatur .Componis omnem ungula quafi ad uiuu,adlidesq; uirantu,bicfiffragtne illius aliigitaUno uehemeter {Irin. ges.totuq;fi/?wl wnguUfolu in circuitufcalpelletur,et circugyrabis ut aco rona mgu,la fubleuetur ex pte,tuc circuciforiu inferes inter ungite wfolu, et cii beneelimpidaueris,fuffra<gnefoluis,et inuenies de calcaneo uenasfiu, ere, et cufufflciecer effluxerit cruorjalepfvicabis,pofka aceto et oleoinun. ges,et Ivnteolis munies diligenter. Sparcid calciare curabis,ut poti egeftione humoru ungula reparetur. Huiufmodi aut cura nuq nififingulis pedibus ai, hibere debebis,ut in. tanto dolore atal duret acJkt. Si aut in alio pedefmilis. eft caufa,cu in illo qprius curatus eflfflrmiter aialfhre ccepitttuc eu elides* Cr ut diftueflfimili obferuatioe curabis, Si ueroinbiscaufis aialcremart nolueris,femijfabts illud hoc modo.Compones ungulam eius ad uiuu,et co* tra uena addita ftgittaptudis,utpofflt fanguis acotizare pfolii quodfagtta ptuderit. Siti aut modofalefricabis, oleo^ et acetoffluteolisty munibis,dun taxat fingiclos pedes,ita utportare[e pofflt, hi plane gftmifidtur no elidutur Epiftomicis,uuIfis,coIias,ftrophofis,&qtri mor bo fubrenali tenentur>unde fanguis iob lendusefi Caput .xxvii. EPijb nicis,uel qui morbofubrenali Uduntur,mlfis etiam,colicis, & quibus uen ter frequenter dolet,de ca uda fanguis emittitur,licet melius putetur propter buiufmodi caufas ortas de uifceribus deberefangiiine tolli. Quodfi de cauda tollere uoluei isficfacies; Erige et rcfupina cauda ai lumbos VEGETII LIBER I. ro limbos,quatuor digtis ab uno ubi pilos no habet aede caudam cii tubula ali qua no ponderofa,quoufq•fe uena demonflret ,&in cauda: media diuifurd quatuor digtis ab ano [agtta. percuties uenam,ut acontizet[anguis, pofi de curfionemfafciola colliga.bis.Cim autem de uifceribus emittere uoluerisjub 'uiguibui de dextra [inijlraueinfmgulis femoribus eminentes uenas medias [agttapcuties,pofl decurfionem [anguinis cretam impones,fed caute,prom ptvr uicina mifhrd neruoru. Si Ideae in gambisfuerint 3aut alip dolor co X£ uel gamba,[anguis detrahatur gabis:funt enim uenx auifceribus defeen dentesp gambas interius,quas mediaspropter uicina mixtura neruoru cau ts tranfuer[oflebotomo percuties,er pofl dccurfionefn[ciola ligabis. '•Jiil fui raufrrt') Deratione foci atep cauterij. Caput ,xx vili. INanimalium curis ac medicinis duplex remedium authores ejje uolue runt. Minutionem[anguinisperqua conflrifta laxantur, er Vflionem cauterij,per quod laxatafirmantur. Sed cuflebotomi ratio euidenter ui deatur expofitA,Cautcrij quoq.,licet nouifiima curafit,apieda uidetur utili • tas.Na aduflio laxata cojlringt,inflata attenuatJnumethta de[iccat,coagu lata foluitforcinomata prcecidit,ueteres dolores emedat,alienatos corporis partes ex qualibet cau[a adjhtufuu reuocat/up natura excrefcetia,[ublct ta,et adufh cre[cere nopatitur . Nacucandeteferro rupis cute,uitiu oe coti , coqtur atq; maturatur,ct beneficio ignis dif[olutu,p fbramia qJutttifimt ef* \ fluit cum humore, atq; itafanatur pafiio et mUitur dolor. Poftq cicatricibus) cldufis,coflrichorct robuftior redditur locus3ac prope infolubilis cutis .Sci Cyprir)& Cauferte, endu uero cuprina cauteria plus efjvfhis ad curanda habere gferrea. Vr£» J terea fiin capite morbus ejlfmuritur ceruixififubrenalis efljubis ignis adn bibctur.lnterdu aut punftn, 'mfigutur,interdu adfimilitudine linea candes deduciturferrum,aliquando uelut palmula fiunt.lnhoc enim laudaturMu ^^ lomediciingniujiita animal cauterio curauerit ne deformet. Prolocis aut QmifTus no r& 'm quibus efl pafiio,wpropellis aflimatioe cautem uebentetius imprimutur ~nUr/ri-t' aut leuius. Memoria aut retinendis efi,t quaf]dtum,emo La uel cxtorta,aut ’^ eiefta de locis[uis,uripenitus no debere.ndppetua debilitas cofeqtur.fcdme lius efl cu locis fuis repofita fuerim,crligaturis diligetius coimnita,atq; ita natur* 'miujlritk beneficio coroborata,colallicis mtttoibus et malagmis,/Vl f'* poftmnm V V ARTTS . iVETERT NARI AE " poflretHucdv&cis eadem percurare ad fpem perpetii£ fanitatis -Qjiod/pe eialterainonmdti efl,ne Mulomedici feminantes ,dii foco curare cupiut, animalia debilitent aut 'efermcnt.cuflebotomis,potionibus, unguentis, fym rhiqts.medlcaminibuscfi diucrfis antefit temptanda curatio fi nihil pro fecerint,ad extremum ignis adhibetur* Depaffronc 5C curis febrium» Caput .XXIX. QVatamqs pafiiones pias iumentis periculi inferre confueucmtt,&• dijjicilioribus obfcurioribusq, indigent curis ,has primo amplettt* murlibro,ut etfacilius reperiatur qu£ in exordijsipfius occurret* et legentibusfhftidiu no pofiint adferre. Decuris qu£primafmUFebneti bus iacj; dialibus primu couenitfubuenirc.Nano amplius ytriduo caloris uimfuJiincrc pojfc creduntur.lntra quodfi curata nofuerint, moriuntur» Oportet igttur prius pafeionis huius figna caufasq;pradicere,cmox medi tinas exponere. Febriensiumentu deieflu caput cterra alienare uix pote Signa iutnc rit.erit oculis apertisJabijs demi fiisttriftitia turpis cr grauitas tetius corm fc febrientis, poris infequitur,te&culi tumidioreslaxius pendew, membra caloribusferm uent.uena uehementipulfu falimt,anhelitusqcreber e$r calidus3tufiis afiU duajnccffus nutans,feftidiu cibifbibendi cupid.tas,uiqili£ iuges.Caufaaiit huius pafiionis ex magno labore etfatigatione efdtfi negligentia cofequatur* Interdu ccfht nimio ,aut perflrittione uehcmeti,uel ex cruditate ciborii, aut fudorisfubita infrigidatione,ucl exferuore hordei nouclli cuenire cofueuit* Curatio aut ifhfoknnise&. Continuo fanguinem eis defacie,uel de tempori bus,aut palato oportet emitti,ab omni efca prima die penitus abftincrijccni optimi aut berb£ umidisfubindepufllii offerri oportebit ,gr quiefeere ctid ab omnibus rebus,er etidfequcftratu temperato tpc,et inambulationibus te uibus ahlcomoucri, calidis quoq; locis coopertufhbularu Cucccpcrit mea lius effe,herbam minutatim concifam porrigto.qu<efidefi<erit3bordeu mace ratum,ablatis#fuisfelliculis tufmin modumptifan£paulatim offeraturct frequenter exiguu. De Iallituduicquceuidetur febribus fimilis. C. XXX. PLarunqi aut equi ultra uires adcurfrn coafl^autponderibus pr&z granati, ac [udoredefetti ,[mliafebmtonitbitsfigua, dt mnjlrant» QSpe VEGETII' LIBER I*ii Quosfic inttHiges: Oculi [ubUchrymantcs erunt,Vtanqfubfufifungunt, preetereaJftritu crebrius agitat,fccitumcj; iddlidit, er depoftmoribus pedibus meliusfefuftenhbit.netprimos quajt fubiritvs ardiusponit . Defebribus internis. Caput .xxxi. QVod fi febris internetfuerit non facile aial dormiet}et quotidie dett * rmfietjnterdufurunculos in dorfo uclin lateribus habebit. Scias eum dmorbo quifuperius diffututus efl malleus,detineri .Cui lotiu aliquot dierum tam koim quam arietu/mper nares infundes.Etfic potiones qu& de ijb morbo[uprafcriptcefunt,dabis* Si in autumno febrierit* Caput .xxxir. Srautem autumni tempore coeperitfebrire iurnetm, fhtim dcccruice fanguinem detrahes,uel gradu tertio depalato; poflherb ce trixaginis fext&riu,dragnnti,rofirum ati uticia i.in pila lignea pifhbiSyCernesq; fubtiliter>ex aqua cu imlfa et oleo potionabis,atq; ita reftituesfanitatem. Si in aftate febriat. Caput «xxxirr» SIautem cefhtefebrire cceperit,totu [udabit ,fatdget (alientibus uenis, minfturam er naturam fimul dimitlere,ad terra tranfuerfc ambulaa bit. Deco xa media quatuor digitis ab ano uenam inqris,ct ex ea [anu guincrn detrahes. Si aut no inueneris,de ccruicc tollendus efl .Cui hancpo* tionem pro tempore dabis.Herbam portulatce plena manu tundis Juciucr* eius cii dragniite cr thure,*er jucco rofe campaiue mulfu addita offeres, po tionem nonfatis grandem ne plusquhn oportet infrigides: quiacumquafi fflene canatfimul er defrttionefanguinis calore prmtur . Si hyeme febriat. Captrt .xxxrur. HYeme uero fifebrierit,fupradt£fasffecies aridas contudito,di!igen* tvrqj mifceto,er perfniflram narem dato,fanitas confequilur.Fe« brientibus aiit haec potio utilis traditur: Mannee thuris uncias ij fea tnis,yrifllyric£ uncias «piperis uncia i.bdccaru tauri, feminisapij aiiun* ciam i. cu paffo potionabis. Item pofb dctrafttonefangwiis de matrice aut de palatofic potionabisfebriente; Liyfopi libra unam,abrotani uncias a. Ia Cjttiscap L,n-Mrin/srfti ARTIS VETERINARIAE. er celeriter moriuntur.Huiufmodipaeonis figam e/},cu htttemturhtimot in dito fibacoHcfmilistefl niiqs fanies ex illis mlneribus quie Itftiolte bf trinfeeitsfccerunt.lemaaniinaliaexbacnecejlitateuehemelmstvrqiielur- USciihis deefi cibus,magts uitaiia confumiitur iiicrmibas -HinSfinitin* fiati,ty amen per dolorcfcmlutant,etmfpmfeproijcmt,ty caputfibi bttrapedesmittut,ero/bendunt dolorisfui locu,dentibusihafbiqi/aftfcal puiu,cr rodunt nonnuq lumbos, ©• caudamparietibus confricant, cie ifh t figna, ofkndere coeperint, &crebro cUmare,boccft, uehementer hinnire, fciateos iam morti effeuicinos .quibus adhibetur ifh curatio-.Olei uiridis et amarifcxtarios i.fafciculiidbfymhij ponticiconcoques.prttereanaflurcij fcminis,fantonici,cormdrifeminis,radicufeminis,finopidisponticiunciai ftngulas, mirtis erfotnigrecifelibrdihec 'mfufa etdecoSa in oleo illo facies permanere,ex quo heminam olei,er aquatepidabemina dimidiam per cor mdabis. que uirtus mcdicdmcntoru,er Imitas olei animata ipfa intus occi dii, erforas cijcit.Ux qua potionefiper multos dies acceperit,pmixto nitro tunfo er cafhreo,oes lubricos er tineolas eruermesdifcludita corpore,et tufkrcorc cijcit,cr reflituitfanitatem. Alia potio ad lubricos,tineolas, Vccffos: Sanmici,al[ynthqpontici pulueris,lupini crudi,feminis nafhtr cq.fcobis cornu ceruini,feminis radicet uncias ternas, finopidispontici pd* fhiios tres,poUiniserui uncias t-uini aufkri fextarios tres,olei biffanifcxt* rimunit.opopanacis uncia i.feminis coriandri heminaibec omnia diligi ter trita decoques, ey quotidie ieiunis heminas/Jugate dabis. Oedyfferijsadcufamlubricorff&tineaR!. C. XLV* SEdquia pe/ks ipfeftpius ad coagula fc conferunt,Crpotioque per os data, ad loca ubi morantur rariusperuenit,ideo etiam peranum aibim bendafunt clyfkria:aceti acerrimifextanii unii, famis, oleiuiridis ttn« tundem.opopanacisunciai.centaureeuniias a.alfynthij ponlicimcias i, fantonici uncias ufxrine lupini crudiuncias y.eruiundas j.feminis rafcni,fc tninis coriandrUmciasternas.nitritriti uncias j. radicis capparis tunfeum cias i.hec oia decoques cu oleo eraceto,er per triduii fingeelosfextarios be ne calentes per anu de clyflere diffundis animali. Mcnteto aut quotiesper os potione das,animal coutraclm teneri debere, ut facilius quodacceperit ad mrior * VSGETIf tlB ER r? httrion defcedat. Quolies aut clyfkriabis,caput animatis itt uattc/ktues, Velutus ai altiora conuertes,ut quod perdyjkrem diffundis ai interiora perueniat.DiutifimeautpoJl potione in talibus locis animal retinetur, ut fi ciliits necentur Ueleijciantur pefksinttrne. Ai eoffos tbr Imbricosfpe culispotio -Herba cameleontis radicem ex aqua ad tertiam decoques, et cti opopattacis duabus uttcijs mifces.ac uini hemina,&ai cornu per [miflram narem diffundis, ttemaliaadlmbricos. Seminis coriandri quantum* manus cceperit friges,naflimij quoq;[eminis mundediligenter teres, qua utraq)cli aqua tepida per triduum faucibus infundes .Admatricis dolon rem medicamen. &loe,epaticu,ma/lice,caftoreu,lauribaccas,amoniacii, uino er meile mittis in oUam,& bullita atteresjabis^ad bibendum. Detomentis calculofis, Caput ,xlvi. rquodiumtntucalculofumfi<erit,b<ecfignamonllrabunt-, torquetur, SePr.es morbi gmet,extendetfeadconatum mingendiJlillat ueretru cius gtttism* c' teriam,modicum mingit <yplenemingere no poteJl,quod quotidie pa« itur.Scdbuiufmodimtiutcnerisatatibutpherunq; coMingtt,quod [ic ime* nies; Manie adinteriore parte mittet,et aceruice tiefice [«bip/oanoadhip pocentauricuerfuspalpabis digtis,cr calculi! ibi iiiuenies. Quod iiitiu dijfi cilecuratur.Nam interdic nimio conamine prope ipfumanu ucficadifrupix tur.cr lotiu per anu muttit.crquafiaqueadfmilatur. ldeofamifiis digitis perjbramenquodfcceritjongmonls er ipfmuefice aculeo calculum exim stsTca mis,ey curabis clyjkrifs coUetftcqsjd efl,quat glutinent,«tforamina ida[a nentur. Potionabis autidos duritica potione .Difficilis aut huiufmodi cura ejl.quiattim patientes ex corruptione uefica tortione moriuntur. Deemphragma. Qput .XX, Vir. QVodcum^iumetmex qualibet caufa inueneris uolutare.oleo m numperunges,cr ipfmanttaleo[atialtsipofl quod manti in ime* riorem partem longanonis protendis,&fi inueneris ipfum longi* nonem clibano fubtili patere,fcias eu/frophu pali, er continuofkrcora eij » cies paulatim ad manii,quibus egtlhs cito tumeris animal percurandis. Siue tro manu imeSta longnonis pncclufme inueneris,zr /krcoris mod cu,hoc tfl,ditas aut trespiilulasfquibaU,et praficatis longn onem qua manus uix Bjintroeat p/u pmal p' ARTIS VETERINARIAS introeat,fcus eum emphragmapudet periclitari,cr ideo curadifuttt renet medicaminibus[uprafcriptU,cr clyfltre utendum,quod indignationem mu ttfiinirefoluat cr curet. De ileo. Caput .xlviii. Srmunum infecerit ,ty totum uentre tympano fimilem pertrattnndo fenferisjcias eunt ileum pati,cr cito periclitari. Et ideo unftionibus ca Udisfricanda* cft uehementer crdiu. Siuenttm coeperit enuttere,tuc miUoffes incipit effe uiuenii. Dc dolore uentrfe. Caput xLrx . ITemfi munum miferii,cr ‘mueneris ualde puti longanonem,crfkrcor4 no mula, habere,nec effe uehemeter inflatu,frias ipfum uentre dolere,ii efl,aqualiculuXitv reqcfcere foletfi celeriterfupradittns et calidasacce pit potionestdiligentereji ex calido ungitem fueritpfricatu.S imora curattoii non abfluleris,difficile euadet .na ex hac paflione chordapfusperi cofieuit * De dolore colf* Caput .L. SImanum tniferis, et fimiliter longanonepatifine uUa inflatione repe • reris,cr nonfrequenter uolutantem fe,fed proijcientem fubindein.de« xteraparteyet quafi extefionem mterdu ad coname minfttaisyinuenies du • riciem in mteftinis ingpitem cucurbita fimilem, frias animal coli dolore ut xari:cr quanto duriusmtcflinu mueneris,tanto pluribus diebus dolore cru datur. Exqua caufararo periditantur,cr dolentbiduo,ueltriduo,uel fini miu quinq;diebus. Sed quam mueneris molliore ipfum locu,tato uelociu*mi tigrfu tur dolor.na quceda flercora in legnnone repies,et eritfalubris curatio fi pofl clyflere uel potione imltufkrcoris adfellat us ediderit •quoflflo.Jh* tim mteflinu,quod acolo induratufrerat,er tumebat,no apparebit reddiak fanitate. Dedolore ueficnc Ca. li. iQt jcurrendofuerit inuerfdyfimilis dolor fine mflatioe ex curfusmiurid aC UttiM- \TWfT ^cr nimietatefrequeter emergit. Huic mantifubijcies in anu,CT deprim ,<n. tmesufq.;ad ueretru uerfus,ubi inuenies uefica eius loho plena ,qua i icxira crfinijli apte leniter adducis (urfmadanu uerfus cu oleo,et min« ritonem I VEGETII LIBER T. t< {tiowm prouocas,tddm donec urinafaciat: liberabiturpicuto de quo ani* pialia diffici'eeuadut. Coiii dClubrici qua cura tollant ad manu* G* L 1 1, SVnt alij qui aflidue dolorem uentris patiunturfine utU inflatione neo uehementer(e uolutdt,er qttafi in curfu prouocdt,aliquado [eproij* ciunt3etilid[ibi corrodut,et quafi fcalput. In huiufmodi dolore manda imittis in longanonepcircuitu et interiorepte pplurima loca diligeterten* tabis, winuenies uermes colleflos exiffe infingulis locis,et mtefiinu pertun iere. Ex qua neceflitatt nafcitur dolor periculofus. Digitis euelle eos,g quim dem uix eueduntur,v ipfa tibi en mnucohcerec ut difficile eosproijcias.ex qua ratione multa iumenta caudamfrequenter parietibusfl-icant ,propter tnorfimuermiwn,quos purgare de longanonefhidiofe debebis, er potione dare perplurimos dies eam, qu£adlwmbricos faciat ,ita omnes uermes , quoscojfos appellamus er tineolas purgabis.Similiter etiam qui lumbricos habentmuentre,fic eos conuenit medentPice liquida er oleo calido renes CT totintffiinam cum dorfo perfricari oportet tam diu,donec calefactionem patiantur exmanibus-cr auriculas eorum et anum ex oleo complebis, uen trem quoq; er tefliculos perunges,fal tritum cm meile decoftum mixtum bi anufubijcies, animalpotionibus crebris ambulatioibus potionatu exerce lis. Si ex hac ratione non mitigauerit,clyjkriabis eu calida,er aflonitro et fale.Pretereafuper renes er dorfumfaciellos calidos ex furfure plenos m ponis,er tam diu innouabis calefaCtione donec uentum reddat. Potionabis tu potionibusfupradittis er clyfkrijs ut ddiferimine liberetur. Defyncopatis&confixis. Caput Liir. SIquod iumentim [yncopauerit hisagnofeitur[ignis: Pigrius ambula bit,tanquam fuffuftoneconfiriftum. Interfuffufos autem er[yncopa* tos heee difhntia efl, ut fuffufi licet tardius aterra leuent pedes, fleCkti tes crura incedere folent :Syncopatiautem uniuerfo corpore conflrich cr rigidi [mt, etiam cum fe proijciunt ,non fine gemitu er toto corpore dccim dunt .Hi uero non [me febre erunt ,cibum er potumfu Stidium, magts iacerecupientes qui cumfe leuare noluerint,impetu conantur exurgere,fed propter dolorem omnium membrorum ardius txurgunt .Quod contingit ex magna ARTIS VETERINARIAE. Kmagnolaboreercurfu nimio,uel ex humoribus nimijs, cupiurimus fm dorfatigttis mruis mebra conquaffet,unde[yncope,id cfi, defiltio nafcitur: cuiiu ijh curatio cfi. Calida cumfloreforni ttifbmctabis 'a fpina,armis,el re nibus,tepe&ttumq; diligenter tergendo fucabis, Tuncuinoet oleo calido a tum periiges, diutifiimecp confiscabis: coopertu deinde locis calidis futues, molliacj; fubfkrnes ut domiat. Quod ctlper triduufeceris,hacpotione rem fhucbis.Mime uncias *.dragati uncias a.croci drachmas a-meliloti uncia una,dii,igalliciUbra,thuris mafculipondus unii .qua omnia cribratam pul Uercm redtgs,cx quo duo coclearia cx aqua calidthemina,vmedis coele tribus duobus,et olei rofei cyathis duobus potione dabis plurimis diebus, da necfanum fiat.Ztiamml[ishacpotio,e!r tenfione laborantibusprodeft. Dehis qiuTanguineper nares mittut. Ca. liiii. SAepcexcurfu nimio iumctafanguismfijhhts per nares tmanal,qui difficile ueluti ruptis urnis labore es calorefubjiringitur, esuclocifii mam etiam pojhdat medicina. Succu itaj; uiridis coriandri,uelfi defit rit.porri [atiuifuccii 'm naribus periclitantis infindes .pollinis triticei ira* chmam,thuris puluerizati drachma i. anagtdici uncia i . amylifemmeid, commixtaes in tres partes dm[a,cxumnigrofuffimdesmribus,[aUgpi* nemqsprtcludcs, Deinfeftationefanguinis. Cap. lv . AHimalfanguinc laborare htccfigna declarant: Oculi tumebunt,fii* gidum erit corpus it cemx,trifiiliaficftidiumq;iungctur.diffiahp curabitur .Hac ratione curandum. A* cibopoluqi. temperabitur, fomnieji induigcbitur copia molhbusftraiis.tum de matrice quamii ratio po Ihtlauerit fanatis auferatur, nec potionis cura cejfabit. Succuitaq;uiriiis coriandri,uelfi defuerit, porrifechui, trixaginis quoq, es Centaure* molit* eca,esnitri aqui ponderis mixtura inungitur. Ex quibus tutifis atq;cribra tii diurnu. cochleare ex hemina aquatepidainfundaturfaucibus, Quapo* tio humores es[anguinefiminentesq; alios morbos purgat.pktbet ctfanat. Qugadhibedadiltgeiia.utaialiafana perdurent.C. LVr. OB[curas difficilesq; curasprimafronte digefiimus, confcqucntcr ai cacera pergentes :fed ncccjfimm credimus ofkndere rationes, cx quitu i VEGETIT LTBfiR t. quibus incolumitas iumentorum incorrupta[eruetur. Melius enim efl dilige &fhdio cujbdire [unitatem,qum ogritudimbus profhrc remedia. Diliget itt.% dominus Ihbulumfrequenter intrabit,Vprimis dabit operam ut /ira tus pontilis emineat}ipfumq; fit non ex mollibus lignis,ficut fi-equenter pm peritiam uel neghgentiam euenit,fed roboris uiuacis duritia z? (ohditate co patiunt. Nam hoc genusligni equorum ungulas ad faxoruinfhr obdurat» Foffk praeterea quolotim rccipiat,dcduftoriu debet habere cuniculum,nt pedes iumentorum redundans urina contingit. ?attna,quo appiOutur,hoc efl,alueus,ad hordeum minijlrandufu mundafemper,ne fordes aliqua ci • barijs admifecantur et noceant .Loculi proterca uelmarmore uel lapide uel lignofatic diflmguendifunt,ut(ingula iumena. bordeu fuum ex integro ttul toproripiente cofumant.Namfunt animalia ad edendu auiiifiima,quieti celeriter propria deuorauerunt,partem conf ortis madunt .Alia uero natu ralifaftidio tardius comedunt,erm/i feparatim tcccpcrint,uicinis rapienti• bus macrcfcut.Cratis,qmiaccauocatur auulgptpro oquorufhtura nec ni vtis alta [it,ne cu iniuria guttur extendatur,nec nimis humilis, neoculos cot t tingit aut caput. Luminis plurimum fhbulo infundi oportet,ne tenebris af* fueta,cu producuntur adfolcm uel caligent,uel aciem uifus in. minuant.Ac< fhte in apertis locis td nottibut quam diebus iumentis libera aura profhtt* da efl. Hyeme uero tepere debentfbbula potius quam calere. nam nimius cet lor licet cufhdiat pinguedinem er reficere uidcatur, tamen indigcflionem /& cit,&uebementius nocet naturo. Propter quod diuerfa gncra morborum ex udporeipfo animalibus generuntur.Si producuntur adfi-igus hfohtum% fhtim ogr.tud.ncm ex frigoris nouiatvpercipiitt.Curandu efl procipue^t [iuefanum,fiue paleas, uel manipulos uicia pro regonum ufu uel copia ani mlibus probrasjncorrupta ac bene olentia er munda mittantur. Dehor deo quoq;non eritfoHicitudo difiimilis ,ne aut pulucrulentum fit,aut lapi dofm,aui mucidum,autuetufhte corruptu,aut certe reettu de areis fum* pt m,cr ipfa nouittte proferendum Aqua etiam limpida ac frigda ,etiam perhnnis ac profluens miniftrania efl. Na quicqJ importuniusfluit ,uirut non admittit .Bis in die multorum mimb aanimalia funt toto corpore con • fricanda :quo cura cr manfuctudtncm docet ,&laxati cutepinguedinis prafbt augmcntm.llordeu quo%ttonfcmel nec bis, fed pluribus portioni Ebusprs Ueb^r^k,o,h' n,dlo f^tWdirJ' jt+rrifafrm £ti~r~ n?r 3.fv t577-0. +1VO-fi ii i "'1 uri fumt '0 T>f aIfnr M.>cij-t tfnfrt tSSf atutri PrttdiA. nr ARTIS VETERINARIAE r-Jfu pYtberi conueniet .quicquidenim paulatim acceperint, tegtima digtflU r?u oneconficiunt. Quod uero femel et enormiter fimpferine,cufimo indigelii tfUi ad h A. . .#> .... rntegrucp tranfmittum. Vicinum uerofhbulu conuenit cffc loco arido,fkr i'hho nr corenelpaleis mollibus adopertum,in quo ante potum animalia uolutetur. Qworf exercitium &{unitatiproficit,&• cegritudinis uitium commonflrat, nam quoties animal ,aut non fohto morefe tranfuoluit ,aut omnino detrem £klt accumbere,fcias illud ex tedio laborare,<& ideofeparari debere,atque curari .Adquod opus quoqueplurimum iuuat ,fi fapius er cum modera« tione animaliafedeantur. Nam imperitia reftoris cr inceffus eorum debili • mt,cr mores ,praecipueferuorum impatientia ,qui abfendbus dominis ad curfm equos uehementer(limulant,cr non folmflagito,[ed etiam calc4 ribus cedunt,dum aut inter fuos uelocit&tem cupiunt experiri,aut cm alie« nis uehementi ohflinatione contendunt ,nec reuocant aliquando currentes, nec temperant .neque enim de damno domini cogitant ,quod eidem contui • gere gratulantur. Qv,am rem diligens paterfamilias fimmfeueriatepro= hibebit ,etiumento fua idoneis cr moderatis hominibus ,fiientibuscp tra* .ffarc committet.Poflfudorem quoque fi <efhis fit,pufca os ablui conuenit: 'fi hyems,muria.Vmm quoque cr oleumfaucibus infandi oportebit ad cor m,<efktcfri<gdm,byeme tepefafhmfta ut hyemcmerifextario ,olei urh ciet tres,cefhte autem du£ tantummodo mifceantur. Nec conucnientim po« tionum debet cura ccfjare.nam langtior,macies,cr tufas,cr internoru do lorfacilefubmoucturjl fulphuris uiui femiuncu.t.s ix myrra* 4. rcdaftv: in pulucre,ouoq;criidovrUxtoscuhcminduinioptmp os dederis. Eflalid fumptuofior,fedaccomodatior potio adoes morbos, qu<e et celeriter reficit eteu intrifecus purgnuerit,curat oes morbos,tufam uetere, phthifcosjtsd \*fos,ct qu£cuq; uexatafunt in opertis .Vtifantfextanu 1feminis linihemi • na,fxnigraxi hemina,croci uncia 1. aeronefilfum porci pinguis,uellogano ne,uelfi porcina detfuerint, caput hadinu depilatu,ciipedibusfuis, et cordis lis intc[linorumudis,byffopifafces duas,cochleas germanas xv. bulbos xv» ficus duplices xx rut£ (afciculu ubacearii lauri cii uiret fextariu, daftylos •xx.allij capitatria/eui caprini uncias <s .pulegij (iccifafciculu;htec oia pur* gaftt leniterq cotufa dec oques in aqua cifamina, donec acron itle ,uel certe caput ludiliquefiat et diffluatur ab ofabtts ,propter quod afadue aqua rc* fandis tBGfirrr tffiSR r. 43 Jlctldis nt cobtirdturjcdferucdo pbigucfcat,uelfuccus ipfe pinguior efficiet* tur.Po/lbxc diligentifiime colabis ad colum,ludraganti uncta i.in tres diui des partes,ita g, exinde in una potione miffurus es pridie infundas in calidi Ut inturgefcat.tunc addis pafiifcxarios }-er tribus diebus figulos [excurias ' dabis,oua numero fex,(t indie fecundo olei rofati, oua plena nuero i)butyt ri uncias ?(l ndie tcrtto)anaglbci uncias jamyli uncias s.pul 'crisquadrigu rij fehbrdjomenti fabxfehbra. Que oia mifces,ut diftum cfi, aquis ponde* ribus ptriduudiuides ,cr ieiunu aial potionabis,cc horis a'iquotdeiibulare ». facies,u!q}adfeptima,a cibo abftineatur er potu. Anonalia uero macie atte Wrnu-i«t nuat\,nb abfqifhtiio diligenti reuocantur ad corporum jirmitde. Nioleo ^wy&clv -vt/t* tteteri uinoq.;permixtis,&tepeiuttis in [ole,per totum corpus unguntur,er ,>rr . / contra pilum multorum manibus perfricantur,ut er neruimollefcant,et cu Us Uxctur,er [udor erumpat Quofhfto cooperta in pontili JIrato collocat* hir. Etfhyems fuerit,condita cu femiuncia appijfeminis triti, er olei iribus tmeifs calefaftnp os ipfius oportet infundi. Si xftas fiierit,abfynthiu uel ra fatum cu 4(crupuliscroci, erduabus uncijs olei frigdup os fimiUterdebet decipere. Quoru fi no fuppetit copia, uiitu[impliciter conuenit prxbcricu exteris. Prxterea eiufmodifpccies tpe hyemis cu hordij modijs 4mifces,fkbjc fcxtdrfos $.tritici fextarios a.ciccris fextarios s-fcenigrxcifextarios 4.erui f fextariu 1er fi meritu equi uel facultas domini fuppetit,uuxpajfx et nuclei liuf fnurlc< fextariosfingulos.qux omnia follcrier coinifh cu fuern,unu modiu inaqua mundifitma pridie debes infundere,et paululu mancficcare,ex quo equo fe% tnimodiu ante pradiu, et femimodiu ad uefpcrd dabis pplurimos dies in loco optimo.uicgnti uno die ita Ihbuletur ut intrinfecus bibat. (Quod It ulira mo dumfagina prouenerit,ne pletura noceat auferendus cfl[anguis amatrice.^ Vrxttrea. graminum radices,quasaratrum fi-equenter euellit,fhu{iofe colli* ge,et quim potueris longis minucatim concidefhordeoq^comifce, et quotidie prxbere no dubiteskefhte ucro,excepto cruofyecics illx quas dixius, pro xjlimatione menfurxferragnesadinuicem prxbeantur,hoc efi, hordei uiri dis plures maioresqfasciculos, tritici uel ciceris ueifcenigrxci minores er pauci Quxoia cotufx oportet apponi. Prxcauedutame ut in logtore ucttA [T7Jr7<A.**h- rpn’/if 6oe uel itineribus,iumetis urinx copia no negetur.qux res nofine piculo ple i ruty dijfirtur. Pedes quo^eorupofi uia eruendifunt diligeter,ne quid luti Eauel[ori i-M RTl SVETERINARIAE* ^[ordium itt articulis bafifypermanedt Vngueto etiam confi-lcadi funt, quo unguit itu; riantur ,er medicaminis beneficio fuberefiat quod itinerit nttriuerat 'm uria. Attij enpita tria, ruta ucteris fkfckulim ,aluminisfiifii et cribrati uncias a.axun na uettris pondo i.fhrcoris afininirecentis manu plenamQuibus comixtis atej; dccottis domi ,ut uolueris in itinere uteris ad 1>rtOi ei i ' l\ 'j 7M"f «V,- tinefpcram. Pracerea aliud quod ungulas nutrit er firmat. Picis liquida li kiiili* r>t _) fbrat iabfyntbij libra t.allij capita p.axuga libra i.oleiueteris libra (emit rld-S ^\flr ni£{ aceti acrioris(extarium unum,uniuerfa contundes er mifces }et decoques , IV\tlA C7* cx eo coronas ucl ungues animaliu confricabis. Depalatisfingulismett U>»r nat^ Uy t?. 1a>w> fortiores ungulas reddit. Si animal domifirisj; perfrixerit^calidioribus tm guentis,qua multa funt,lumbieidem confricemur crcerebru,potiombiitcfc Vpigmentis , er herbis quarumfvruentior efl uis,per o* continuo oportet tnfundiyUt perfi‘ifttonk incommodum tuincaturatqs pellatur* Na fi in uifet ribus permanferit algoris iniuriaydiuerfas,periculofosq;procreat morbos. Si uero dierum canicularium tempore afiu animalfatigabitur,uel aquisfrig} dis ejiperfundenduyuel in mareflumen ‘ue mittendum*frigidis etiam potiom rubus recreandum,ut necefiiati laboris aut temporis aptior medicina fuccur rat. Sedinequisnonfolum utilitas,uerum etiam decoris ratio feruada efl• Nunquam itaq}nifi necefiitas pafiionis exegerit, de articulis refecandifunt cirri. Naturale enim ornamentum pedum natura in itiis conlituit. Ceruicc ttiam ipfam diligens debet ornare tonfura. Multi enimficut currulibus,itd Vfeliaribus iumemis preffias coda radunt. Quares licet prafhre creditur dugmettum,tamenfub honefio fejjbre deformis efl. Alijia condent ,ut arcu ttideantur imitari .Nonnulli Armeniorum more crines aliquos in tonfurd ipfa per ordinem derelinquunt,Sed gratiora funt quatranslata de Perfis pofitrior ufus inuexit. Nam media iuba ad omne accurationem exfiniftrd parte tondeturykdextra uero omnino infefta [eruatur .Et nefeio quo pafb plurimu deceat, quia illud quod naturaliter laudatur Vergilius imiatur: Denfi iuba,& dextro iaftnta recumbit marmo. Qgodftbicomisfierit,ut utilgu appcUat,media cernitis fetas aqualitero* --portet 1 VEGE, TIrUBER tl m> porltt attondi ,ita ut tam dextri quam finiftri limitis continuatiferie iub<e --p ;.J r relinquanturint*tt£.(luodnibilominiistnuctumconfhtaPdrthis,quibiis '4-J' confuctudo cfl equorum grcffiis dd delitius dominorum hac arte mollire .no enim circulis atq}pondcribuspr<egrauant ut foluti ambulare codifcant,fed \ufl-fxH' ' ipfosequos,quosuulgpTreptdiarios,militdriuerboTottot.driosuocat,ift ~rrp/ fv-L-3 edomant ad leuitatcm, er quaedam blandimenta ueflur*,ut Ajhirconibusfi nr miles uideanturAnficco itdq; y<cquali(]; foh quinquagintapafjus in longum, Cr qnqin latum plenis cophinis digeritur per ordines creta, adfimilitudmi j fkidq,quoddulicibus afperius fit-,tum difficultate coronam uelocMtis optin* | tibus ingerit,in quojfiacio cum fqtiusfrequctifiime exerceri coeperitJn illos 'j aulices neceffirio ojfvndit,et priores er pofteriores itngulas hnpingrt,et ali j quado ud cadit,uel fic offendit ut cadere uidcatur,po/l quodadmonitus in* ] iuria,mUit altius crura,ey inflexione geniculorum atq)gambarum mothter • ttehit. Prxtcrea minutos greffies imitatur, ut inter aulices ungulus ponat, ni fi extendere uoluerit,offendit in cumulum. Minutim autem equus ambulas commodius uehit,cr pulchrius uidetur incedere.Potiones etiam hyemales xftiuasq}conferipfimus,quibus aut conferuetur[unitas perpetua, aut tuh* mens cegritudo pellatur. Potio aeftmo tempore datida* Ca. lvii. DVm atfhis ]/ncanduit,h<tc potio animalibus commoda eft ,quia hu» /neSklt er refrigcrat-.Croci uncia uni infundes in uino ueteri, drd* gtnti uncias tres infundes in aqua calida,his adiungesfufciculu uiri dis porri i-itemfk(ciculum uiridis api/,herbee portulatt fucci heminam, U Bis caprini fextario$tres,oua (eptem,olei rofei libra, mellis uncias j.pafii fextariu i.uini ueteris quodfufficiat. Exquibus omnibus diligenter commi« flis at<fr contritis, ad cornu per triduum fextarios fingulos animalibus da* bis. Alia quoqrefrigeratoria potio: Viniueteris [extarium ,olei libra [em mtSyOua tria,fucci coriandri cyathum i . laBucarum cyathu l.foUerter ad* mifces,z7 in tres diuides partes,daturus per triduum iumentis <£[hiantibus [alutare remedium.Tamen eo momento quo potionem dcfiifurus es,per fin* pila animaliafingtiltU heminas aquee friguUomens fumptee potioni dem besadiungfrc. E5Potio hy ARTIS VETERINARIAE. De cerebro commoto. Caput •V11 . CBrebrum pUruntp diuerfis paffioniius commouetur,quod his de* prehenditurfignis; Ambulabit prauus, crfrequenter offendet, cr toto fecorporccommmet.Ctiius ifh curatio efl;Baccaslaurinuera xx.nitrifelihri,rutte mmpulmtqnt omnia diligenter triti, en aceto non nero, cr oleo optimo roftcco comixta,hyeme calefacies,perunftoq; oleo ca* pite eius er cerebro,uel attricuUs.cerebellu delauata pelle couoluis, Quafi forte defuerint, firinnm hordeaceam refinaq;mifcebis, ex quo cataplafm eoftftum cerebro oportet imponi, Praterea ceram oleo cyprino coniun^s, Cr linteolo inter auriculas ad ceroti mfkrmpanis.Sed erreliquum corpus potionibus refbucdum efl.Tresflmittiles etneros cotcres diliffnter, et c!$ iutbits mcijsfucci ctuliie,tddito la(hs[extaria otei duobus cyathis,prnifce bis, crcolttrn per os diffundes td cornu. Quorumfi inopit eff, mellis cy* thos duos,aqu£calidaefextariu i.coquito,cx quibusptfiillos facies,cr in aquafrigda dilues,cr dabis 'm potm-Pratereafi hyemecumeris ,furini triticeum:fi affate,hordeaceam ,aquafrigida tdmiccm amnii permixti W potioneprxbehis. Dedolore capitis. Caput .viri, Ecupitis dolore multi uuthores multa dixerunt,Cultu huc funtfi* IJgu:Tumorcircaocuhsapparebit,pabultmrccufabit,lmguaem J— ' Cr pulttm labiacp tumebmt,quunto Uehcmentm mereuerit mor. !Ius,tanto exoritur amplius tumor.tmbulites toto corpore uacilLit,umbrdqi ifi/trn itelut odorantes expauefemt. Cuiuspafiionis ex corruptione fanptti* tenafeitur caufa,cm 'mdigeflio ciborum naturali meatu btterclufo,ucl cer ite dereU(fa,incasueius,qua circa temporafutu,defluit ,membranamq;cea jrebriuitiat. Cui f anguine de temporibus opo rtet minui, er cotinuo oleo ace toq ;permixto caput largiter perung .Quod fi hyetmfiicrit, hordeum prim die infundes maquam crdecoques,calidamq; 'm faccellos immittesjmett torumfcaputfumentundo diutius uaporabis .Alij atithores tolli depalat* fanguinem iubent.Tunc cimoliam cretam exaceto mfufam,cr merda bu• bulamrecentem cum nitro trito mifcent, cr in cacabo fuper carbones deco qmnt,ca\idiicpcercbrolanQtentmmponwit,aceto rigati fa nccreta aflrm gitur VEGETII -'MB ER IT. a. pfur ad filos ufq;,cm prmspalidafitmentaueruntcaput, Dolon apitit prope ni 'mfaniam iftafigu demonfirat: Quoties grane cfi,zr in prefepio firdeponitjacbrymefrequenter oriuntur,auricultfiabut,oculigrauiores erunt,anhclititscrcber,aridus pilus, tremoresfrequentes ,triflis affielhs. Qyem mprimisab aqiiaabfiinebisnenimMbiba^deutratJspartt colli [atl gttinem detrahes,caput Jientferiptm ifi curabis. DeDiftentionibus. Cap. ix. Dlfkntionis quoj; ualitudo ii cipitis praecipue caufam refertur. Cm. iiKbacentntfigiutlmpedientecaligiKobfcurabituruifiis.trcmr', &[udortotius corporis 'mfequitur. Quod uitiit continent ex aqua, fi [udnns imentm biberit: ud cxmdigfjUone cibiffiinon domi.it, ttel fubm firiChis manferit.Huic capitis membrana difkniitur.Qjtie pafiio atteraris udetudimmerfonsprobatur er mater,ptifi enim inter 'mitia curaueris et patutamntaldormiatcompetenter?fjutappiop,m[am,rabioli,ffenePci,car diacUgtur cieaialdifiemiois tgritudo comprehederit, de ceruice eidi fait guinetolkpro magnitudine corpis craetatis. Et fi tfhs erit, oleo er aceto caput to tumqs corpus pcrmgfs,CF diutifiime confricabis ,locorefrigratn er opa0> inclufim continebis,[ubfkrnes etiamfkrcoraficca uelpalcas,ut prouocet ipft mllicies ai cubandum,locum calidum declinabis, nam inpcm . iit fomnumtfitrfure uelpaleis ttelfUijs lattucarum reficies .prtterca pot & prtbebis eximuw.cuni coualefcere coeperit,mdicis ambulationibus exera cebis,ubi idoneum uifumfiierit ad cibaria largora 'mfufum hordeu ad pri• pinam confuetudincm paulatim per incrementa reuocabitur.Si die feptimo nonprofccerit,fangutiem iterum dc temporibus emittes,!? caputfineinter mifiionccurabis.potioiiemdabisquafanaturappio[i:Nafkrcij[emms,apu pij [emisjemnis la8tiCt,anagt[Hci,petrofelm,ancti,papaueris [yhiaticife minis unciasfnoulas,piperisfcruptildshcrociiracbmd una.Qutoiabem necribrauatq;cSmixta exaqud temperabis,troebifebosfacies, ut habeant nminus quam fingutas drachmas. Indicta unu trochifchu in aqua diffolu* tum peros digeres-quodquotidie oportetfieri donecfanitas redeat, Sinott appetit cibufmgubstroebifebosfolatos cumfiteco ptifante quotidiepnbe bis, Vinuitiiq dabis .Capitisenim ualetudo[tempto mero deterior efficitur. F}Deapp ARTIS TETER TNART AB DeApp/ofo4Caput .x. Srquodiumentum appiofum fuerit,in prtfepio incumbit,oculosten» fot babcbitMcdbit auricuUsjaifus caliginem patietur gyrat in cit culo tunquam ad molae . De rabfofb. Caput Xl. QVodft etiamfuerit conuerfus in rabiem,fic inttW&s :Subbito hin* nietmquamfanus,parem fuumappetit rmrfu,uel hominem,pr«e* fepia aut ilia fibi mordicas rodit:que ficut appiofum curabis.Pror fusabflinebis ab hordeo,mollibus cibarijs fufletabis. Pr<ecipuetame apiu ui tidem quamum noluerit prtbebu .Sanguine de temporibusaut deccruicc emittes ,loco ttnebrofofhtues,caput eidem huiufmodi acopi cofeHionecurd bts:Opopanacis libra i.refin£,terbentin<e aH uncias 2galbani uncia urefim ntfrixa uncias j. maflicis trita uncias 2* olei ueteris libra 1.ex hoc ei ern*, brum erauriculas confricabis ,oleu tamen folum ac liquidum in aures eius fuffundes.cuius tamen prius qua acopo utaris ,faccellationibus caput cere» brumq}uaporare te conuenit,er caput appofto cerebello communire. Po» tioes quoq)ex trochifcbofupius memorato quotidie prabebis,collyrio acri mungs afiidue ut caligo ex oculis pofiit auferri .Quacura fi non profice fit, caput er temporafub ipfo pfotocomio fcmifje inuris cauterio,quod er fup uenas teporales facies. Plariqtume fiteies ne deforment tumentufolo t* ats fufb) •bularepalati (tconfedh)fanifieri pofient.Peruor enimfoci debilitatem ca* pitis tollit^membranam menti prifiinajanitatiq reflituit. De Infama. Caput .xit, ALjauthores infamentis iumenti ardentes er fanguineos oculos et humorefuffufosjhntes auriculas dicunt uel micantes ,ut ad itifhr mdomitoruneccapi pofiit, ercaptum,parictibus fe illidens conetur cffiigerc. terram pedibusfodiet,et multumfiegmtis ex oreprofundet, quod hac ratione curatur,ut auferatur ei [anguis de angularibus uenis ,de palato» cr poli de cruribus.d cibo eadem die abjhneatur er potu.Alia aut die aqua /rfviii dabis ei bibere. Auferaturfkrcora quam ano eius funt.p quatriduu continuato clyfkre,curabitur uenicr,ungetur cerebrumjecreto conlocabi • tur loca Q.ra VEGETII UBER IT « lur ioco%ctccipict infubfhntiam porros,cr herbam moWfima, aut mttifft mumfcenu.His potionibus percurandum:pf*lueris turis drachma 1. aceti altifextam 1,radicis panacis uncia uherb<e faxifrage uncias jex aqua md (a per os dabis. Laftis caprinifextarn unu defundis mfauces.quodfi defae rit,ciminurufiicu pondo duo in puluercm rediges, additoq.;olei optimi uno ebulo,ex aqua mulfa diffundis ad cornu. Sed uteris potio hsc aptior credi tur.apij uncia i.iufquiami uncta 1.feminis apij uncia feminis laftuca uncias z.papaueris fylueftri uncia,qtucoia in puluerc redaftb comifces,et unu co chlearium magnuexaqua dabis,uel fi cibis non accipit,ex fucco ptifan&iob fcuro ctfrigido cr Idxiorelocofhtucsfdentiufyprtebcbis ut dormiat.prius tamen oleo ac pice liquida caput perunges,aures'cp complebis,tempora etii munies cerebellare uelfnfcijs,mirtam quoq•arida conteres,0- aceto oleofy mif:cbis,corpusq;eius totum diutifiime confricabis. Solent confringi eyob* ruifkrcore ut f'udent cr dormiat .Quibusfifomnus ucnerit, affaret fanitd* tem. Rabiofwn uero iumentm eadem omnia,crmaiora ofkndit quam infa num.Namcraliaanimaliacomedit, cr facit ipfa cotagtoncrabiofa •PLe*> runq.;eturn morfibus mtcjlina fua extrahunt cr ineuntfortiter .Qw^ ua le* tudo ex nimiafdngitinis abundantia cr ardore contingit. Curatur aut obfer statione cr potione[uperius declaratis* De Chirurgia* Caput .xm . CHirurgta appell itu>* quodctmq;fecaturfeno,uel cautcrifs uritur. qu£ cum fit omnibus membris aialium,pr.ccipuc tamen capitis tu* ceffaria e]} medicina. Q .updcucp igitur iumentu in qualibet parte fre gerit caput uel nudauerit cafu/otlicite curandum neindignatio uulneris in neruos cerebrum penetrddopiculu generet,nec in primo medicametis uti Om crioribus coucnit.fedmagis meile curare,cu ad maturitate uencrint illa quee fraSfa fuerant,offa\axantur,tenta follenter, etmobilimanu uelforficibus exi mico .Reliquafragmenti 0fis,que afperata funt ferramentis cedico atej; pra dito ,ut carne facilius inducat Nuq enim clauditur minusfi non raferis, do ucc fingitis per os ipfius refpodeat.ln quo maior efl adhibeda cautela,qa fo let in locis offuoftset comiffurtlibus fifhda fieri. que cu evenerit,pdmmptr bliurid afficit usdnus,perqu^dtwnfanies,fed humor liquidus emanat, nec unquam deduftti cicatricefolidatur. Quodfi eucnerit3bac ratione curabis AR.Tr stetbrtn artas tipyrum per ipfam fifbtUm traiciesita ut cupitu papyri,qtht extra fifhtlt minent,ex utraqt purte ullieps Uno ne cadat,et diebus v.uel pluribus,donec cattofttas frjhk pupyri dilkntione turgtfcat,&maius mtlncrisfbramefiat. Tunc ad menfuram uulncris exfijbdarimedicamento collyriumfrtciens,ex empto pupyro intrafrfblam mjcits.ut implentur ex integro, plane ne exci dat munies diligeter.Vofl dies quatitor uel qumq; foluts.fi/illuld ceciderit, traumatico curabis,quod mineri femperimmittcs,donecffitfja funies er nS muh in eo loco reperiatur. Cumaut iam lympidum tdderis collyrium ,fac poUmcmlxrbi,crthtu mafculum tritum equis ponderibus cum meile deco* quito.crplage ipfi impomto,per dies plurimos quotidie curato ita,ut depri Bdjipfuspartes mineris,quatinus imtte citius coberefeant. Si gruititer offenderit caput,ut cerebrum ucxct'mtrinfccus,cbtinuo de temporibus(an ptittein eidem oportet auferri,erfpongtdm aqua, fi afktsfuerit, oleo rofeo, cr aceto equa parte commixto cupiti eius imponi tfafciacj; conneBt , er eia tosuiridespreberi.fi nec ipfos appetit,quia omnem cibum rccufat ,fabam moles er conuertes in potlinem,farinam quoq;triticeam pariter admifces.et cum mulfd per cornu aifubfhntia animalitam diufaucibus eius infundes, donec cibos uirides appetat,quos aqua marina uclfalfa oportet ajfergt. Deauribus. Caput.Xilir. AVrium ut uicinitate proxima ,ita periculi non difcrcpanl curaefl. Quafi cafu aliquo fuerit ii radice contufa, er colhSioncm ficcrit, eam cum maturautrit,fcalpcUo fecato,Crpus finito flucre.tum linis dccto acerrimo er oleo per triduum,quarta die traumatico curato donec fa, netur.EIUmfi cartilaginem uexaucric,ciu[dem medicine obferuatione profi ciet. Si ucro iradice aurtcule,uel comiffura capitis tumor magnus cii duri ciaexabtt, exfccnigrecicr linifemine er tritici polline catnplafmaimpo. Utro, maturatam collefHonem [calpdlo fecato ,ita ut inferius plagajficfbst, quatinus humorper pronadecurrat. Vino,oleo, er (ale mixto infiijos lem tttfcos inducis,er uulmu perquatriduufbuebis pofi traumatico ut eris, fed difficilis cura clkquia frfhile in talibus locisfrequenter oriuntur, qua: fi eue» nerim.fuprafcrtpta curatione curatur. Sitamen aegritudo mineris ulterius tdpofl medicamenta proccdatjiicine urendefunt partes , er cauterio ia ipjis coli VEGETII LIBER II. rf ipfis collettionibus infigenda funt punftn uehementitis,ut et cutis et caufa perrumpatur interior, poflfolerter ufia curandafunt .Non enim aurium cftnegligenda curatio»ne ex dolore nimio generetur infania.Primumpur* gandaejl auris diligenter intrinfecus3ut auferatur quod dolorem monet, aut ladit. Si nihil inucnitur,ffrongiam nitro er aqua molliter infundes et di lues »unamq; nodemintra auriculam infufamffongiant manere patieris. Die tertio nitro er aqua calidafouere incipiesfrequeter et diu3donec dolor recedat. Quodfi aquafuerit mgreffa,oleu uetus er acetum £quis ponderi* busadieflv nitro in aurem mittitoterfuccidd lanam fupcrimponito.Si uul nera fuerint lyparem auribus inferes er curafti. Depilis qmnafcuntunn oculis. Cap* XV. QVodcunq)iuttientum in oculis tritiaccm patietur ,id e(l »ut pili a * liam palpebram urentes lacbrymas moneant» uifumq; conturbent hac rationecuratur .Non longe apilis ab interiori partefcalpello plagam dabis in cute palpcbr<e,poflforpicibus perlongu ad rnenftra ocu* lifafciolam pr<£cides,et impofitisfibulis confues palpebram foris uerfus3ut oculus fine deformitate recipiat uifum ergratia naturalem .Tuc uero op» tirno oleo »necnon etiam muria infufamJpongiam fuperponts, er oculufa* fciabis .Pojl die quinto foluis 3tunc intrinfecus oculum collyrio curabis.defo risuero tetrapharmacum impones3no priusfibulas ablaturus quaduxerit cicatricem .Nihilominus er cadentibus fibulis»collyrij cura non deerit.ne caro rurfus fuperfiua excrefcat. Sed pUriqadbibent cum deformitate co pendium»ut partem qu<e prominet ad menfuram natura forpicibus ampu* tet, pufca quafrigida funt propterfluxum {'anguinisfoueant,oculum coUy rio intrinfecus curent» ne indignationis neceffitate Udatur. Defuffufione oculorum* Caput. XVI. Svffufioficuthominum»ita iumentorum impedit uifum3cuius tria gene ra ab autoribus indicantur; Stenochoriafis» plotocboriafis, hypoebo* riafis»gr£ce papula notatur•Stenochoriafis dicitur »cu conflringitur ui fus ct uires amittit. Quahac ratione curanda eft»ut fangui sde temporibus auferatur: radice quoq;feniculi, et herbam celidoniam uel ruta decoques ad tertias,ct cotidie cx ipfa aqua quantu manuspatitur,oculusfoucaturTnun* GgeSetiam Sfcsi&rJldTlck.S' ARTIS VETERINARIAE gw etidm collyrio opobalfmo ,quod fuffufiottibus prodeffe confucuit» Aduerfus infvjhntes pilos tertia cura cfi ,ut leni tenuiefc cauterio getue quee procreuerint mirant.r.quo fx6ktdu£h cicatrice conteritur pellis,wpal* pebra alterius elcuatitxpupilla curfu pilorum arcet imurkm.Platocboe riafts autem ejl cum (e ultra naturalem modum pupilla diffundit ,eripit tlifum ,nec curari ullatenus potefl .Nam ficuc oui uitellus cafu aliquo difm ruptus in prioremformam coire non potef},iti femel pupilla difjufa recipe • re non potefl ufum uidendi. Quod euenit equonmfudoredmmembranu Uqu<£ cotinei lumenjndignatione caloris difru/mpitur: ucl certe follicitudo longi itineris ad indignationem iumenti compellit}aut Ufum oculum domi* nus curare neglexerit .Quod cmaccidit,oculus uidetur incolumis,nullis lachrymis3nullofanguine,nulh indignatione prodit muriam}fed uifustan* tum declaratur indicio ,quod in pupilla ipfius imaginem tuam tanq in jfte* culo uidereno potes. Hypocboriafis autem Acapitis humoredefcedit,& in uno oculo fefe primo ofleniitypoflea etiam ad alterum tranfit, Imelbgimtur autem humoreucl lacbrymis- Continuo[anguine eidefuperciliouel dcipfa parte temporum detrahes ,fomentabis ex tepida aqua ,m qua radicesfeni* culi decoftee fuerint cum ruta. Preterea inrngps collyrio opoponato eropo Hbalfamato. Quod(tinftiterismedicin£ perlacbrymrum cnrfum confueuit ftcpius caligo faturi. Temporales quo$ uen£cauterijsmurmturiO' mea* tum humoris excludunt . De paracentheft in oculis. Caput .x vIr . Quodfiuis pdffionis intulerit cicatricem, diligenter attende quo co* lore fit membrana,queeappofita pupilU impedit uifum :fi aurofo colore[ieritJnfanabilcm fcias. Si candida nbniu,etiam nouerisno poffe curare ipfam .Siuerofpifja fuerit colore oleagino mucofimilis, per pa racentbefm ad horninufimihtudinem,cim[ierit maturata curatur, lumen tum igitur pridie temperabis 4cibo ,ucl potu maxime prohibebis ,in loco. mUielides,caputq; eius £r ceruiceapte collocabis,ita patente oculiifaciest ut claudere no poffit. deinde ab ipfafronte paracenthcriu inter tunicas ocu laresfubijcito,ne pupillam angis, aut aliquid Udas interius,fcd ipfum albi* de fupioriparte ubi bypochifis pofiti e/l^apitello paracetberij deor/im de * primis. VEGETrr LrBER II* s<$ primis <td palpebri inferiorefubtiliter. Quodfi dep ofitu faerit3hopnus pa racentherium eximas, nificlaufum oculum pcniceUo calido diutifjimeua* porauerisfolet enim rcfihrc. Quodf itu euenerit,reprimito,donec ita coni ponatur ut rcfdire non poffit .Cum Mfy intellexeris claritatem pupiUte [ne ullo objhculo hypochifis3tunc eximesferrum,er inuenies alaluidcre.cura* lis fic. Ex oleo rofeocroui alio anacoUim (acies3lanam infundes ,er fu* per oculum curatum impones,ac defuper fdfciabis .Caucto ne ipft die man* ducet,er moueat oculum agitatione mxtllzjcdtamen fi uolucrtt bibat.Al teradiefoluis er calidafomentabis diutiffmic .deindefoeiugracifuccum 'm oculofubfandis,cr rurfum anacoUimfupradiftumfmluvr imponis,fafei abisq-. Quodam per triduum,aut quatriduumfeceris ,oculum foluis,0“ fcenigraci fucco fomentabis, ex meile optimo attico unges donec cicatrix[c confirmet er oculus. De oculo lunatico .Caput .xvri i. ESt aliud uitium eiufmodi, ut interdum oculo album inducat,interdie lympidettex qua paffione lunaticum oculum ueteres no ninauere.Cu* iusiila curatio efi ,ut deipfa parte temporum detrahatur [anguis,in* terpofitis diebus fub oculo .Nihilominus fanguiaem oportet minui .Cotia., die quoq.;calidofomento oculum curabis deforis ,Intmfccus autem inunges collyrio thermantico et acerrimo perpluresdies donec recipiat fanitatem. Sinihil ex hac ratione profecerit, tiemsfuperiores in temporibus fupra tp* fum locum quifuftinet paffionem,diligenter perquires er inures,ut humor noxiuspoffit arceri. Deftaphylomate oculi. Caput* xix» QVodcunq-iumentum moculo habuerit (hphylom,incurabile efl; talis tamen curatio confueuit adhiberi: Defub oculo fanguitiem ei detrahes ,fomentabis calida cum radicibus fccnicuh &rut<c decottti, ,inunges etiam collyrio non ualde acri, fi uulnusfecerit er depla* nauerit,ex fucco foenigreeei fomentabis,&inunges collyrio leni, quodfacit ad tunicas ruptas ,donec fe cicatrix cum planitie claudat ,tunc uteris acriori collyrio ,erper dies plurimos ,donec quacunque pars aquari Gzpofiit ARTIS VEtERIN ARIAE equiripoffitadnatur<efimilitudinc,copleaturqi ut no deformetur obtutus- Ad album de oculo tollendam. Caput, xx, p\tf£*Y Icafualiquo aial oculu impegerit,aut cofricauerit,uel ex percuffura yf ** '\Ufcrit er albu induxerit,ctia fi totus oculus prceclufus[it,tamen expi /.^metis hac ratione probatu efi. cito poffc curari. Hederam colliges terre /,.ftrcrn erin pila mmdtffma diutiffime contundesfuccum exprimes,ex hoc (i .[ n[!nim animal hnmges;potefiate medicaminis fotis def perati%confumitur albugo •irii yf-Sedfi terrejlrem hederam no muenerisJiue baccas hedera fiue folia couti* aco ^i; 1/3 9Leetii des,crfuccu/m expremes,er ex eo fucco immgcs.Siboc quoqdifficile ui* debitur,autmorofm,paululum aqutifrigid* cu folij sbeder£diutiffime co tundes,fuccum exprimes, er per fiphonem ei moculum defmdis .Quod ,vcum per diesplurimos tam manequam ad ueffieramfeceris,albu omne tvl* letur. Sedfi uitiu miferis optimum recens efficacius curatifanat. Defolfbftonecuranda per nares* Cap. xxr. ALiqui authores dixerunt,fi diXter oculusftiffufione fufccperit, uel albim incurrerit,dexteram partem naris, fi finifler fnifiram dili* j«.y ,-«.« gtntvrmfpiciet; in ipfacallofmte narium foraminafubtiliffima m* inare rt &yy' ueniet ,quibus tenuis inferenda cfififiula ,per quam lUc qui curare debet os plenumuinoinfuffletyUt merum perforamen illud peneirct.Quofaflo • oculus incipiet luchrymare .Velocius autem proficiet.quia per interiores, uetus meri uirtus ad oculum penetrat . De diuerfispadiombusoculoru* Cap. xxir- IVmentum in oculo in offc percujfum, fi tumoremfecerit durum ,callo» (m,CToffiltagini f imitem, hacrationeefl curandum :Deiefto animali contra caufam ipfam ,cutem aperito ,cr offis ciforio gingivulam, uel cartilagine uel os quod exfecxcrefcere cccperit, cadito, ut deplanes adfimi litudine partis alterius.Siapte deplaimcris,aceto et oleo linteolis uel licinio addito,locum ipfum comples,orfafeiabis. tertia die [olues,erfimiliter cura-, bisp dies.r.donecferuordefinat.pofi traumatico uteris .Cataflolica quoq ; medicameto libratura cutis confumis,quam diu lympidum vulnus curetur et dtquetur. Q^odjfi ipfum os concarnari non potuerit tam diu cotidie era» dicata> VEGETI rLIBER U. 17 dicato donec [anguinet atty concarnet3ita ut medicamento congruentia uni neri imponas .Quodfi poft fanitotem caufa eadem crcfcere coeperit ,pun* fhs cauterio fubtilicer urito.Oculoruepiphora infra oculu dctraftusfangiiis emendat,fi ufefc ad fanitotem meUe optimo irimgttur afiiiue. Preterca pros defl eide paffionitmyrr<e podus denarij unius, crocodilifkrcorisfemiuncid, falis armniacifemiuncia tfepi£ ofeiu femimcid,mellis attici cyathos z:ex quibat omnibus tunfis atq•permixtis oculu permtges. Magnee lippitudini adhibetur tole remedium; M.urretrogloditis uncia 1. thuris mafculi, croci [i culijimpidis cipri£,£ris ufh,an uncias zteres fimul,con(parges er cernes, aqu£ccelcflis,er falerni uini3meUis attici adijeies quantu fujficitfm uafe ui treo condes3er cum neceffefuerit uteris. Si cafu ciliuruperit,fifluUm dabis er manna thuris cum ouo mpones .Difcutit cicatricem oculoru, eiufmodi compofitio; Spicee nardi uncia femis3falis armoniaci uncias bcatimit uncia femisxcroci uncia upiperisfemiuncia in puluerc conuertcs er uteris .Albi uitia deterget iffa curatio:Sepi.e marina: ofiis rafi 0decem, croci0duos,falis fi*cw>'/•/ / d‘* Aili A*b*K (-u jccHd<A armoniacifcrupulos i.myrrb£,crocodilifkrcoris fcrupulos duos. 1tem, j1if album ftue glaucomata emendat :uiniamcnij ueteris fextarij tres ,gnriofUi /tvdcvlbu-rn fextarius3melUs trncU tres ,quibus omnibus decoBis uteris .Album tollit ! fi ex humore uel percuffura euenerit:Sandaric<e unci<e z.ofiis fepti combu flimcicc ^.piperis albijfemiuncia,)alis armoniaci uncice z. cum meile pcrmU xtis.Cicatricibus oculorum medetur ieiuna faliua 3fi cufale mandatur mri 'di 1*y ta;> diriL orc3er expuatur in oculum,Sal quoqtritu cii offe fepti, er fnapis agre ftisfeminc. Collyrium nardinum;opopattacisfcrupulos z. uioU uncias z, ffgicce nardi3cafii£, marrubij an femiuncia,crocificuli uncia fanis,olei [emi* unciam er fcrupulos a-piperis albi uncias fex,gummifcrupulos r.item alia confiflio collyrij :Brugtrum eris er fale optimum eequis ponderibus eraceti quantum fufftcitmufces. Neceffaria compofitio;rutefcrupulos 4* v thuris mafculi3fkrcoris columbini,imrium,olei, croci, mellis, catuni£ 3olei rofati anfcrupulos 4. diligenter trito miftebis eruteris. Siuero oculus iftu / mineris 'mfanabilis redditur,er (ut Mulomedicidicunt)canchrematofecem wi cr € rhit3ne periculum mortis incurrat, erui pollinem cum oleo rofco er ouo ft» f, wfZ*^. ,r^.t imi immittito. Cupurgatum uuhmfuerit,cum meile atticomimgto. Sunt <a~ er alia multo collyria, qu£ quia eandem uim,ea[demq3ff>ecies continerent* merarefuperfhwn duximus. G5Deflrt* /f Ci Uifrrtd. pU-Vvl 6C* J ARTIS VETBRJNARrAE rebus quibus circuncifa fanatur.Si ueroaUmflterit,cautcmplumbeuqu» dratu]icies,ex quo calcjidh polypiip-equetcrmurcs,ey[icpolypu[auits. Dc fiderato. Caput .xxxix. IVmentmfifueritpderatu,his agnojciturfignis: Labia cius ty maxiUs nec non etiam itares eius depraudtur in parte,ita ut uix cibaria dentibus inlidat. Quaedam humoribusplena reperies,ey cum noluerit bibere, os u[a adnares demerget maquamtquia infirma fmt Ubia, quibus haufhis attrahiturtaccto ty falelingiaeius cr labia diutifiimeperfricantur, donec [anguis emanat.Tertia die caujlicwn crudi 'milia parte labij imponis ,quc fentit Muriam, cu cautela,ut prius aUigslitigua,nemedicdmcti uiolenda no ceat. Cum medicamento labia perufinuidcris,aqua lauabis ,deinde aceto ty olcofbuebis,ficutalia mlntra,er hac ratione curabitur. Si uero maxiU * [idcrdtamhabuerit tytortam,b.cceftcura:De temporibus partis ipfuufan guinem detrahis,fimum bubulum acerrimo aceto pcrmifcebis,er iiuliRim decoques,ty parti temporum ex quafangunem extraxeris, calidu inducis fepi:is,utexiccetur <y curet,hac ufus potionc;Trixagnem,byffopum fylua dem,origanumJerpilhm,arijbloQam,mannam croci pro aquis ponderi bus cotmdito atqicribrato,ex quo puluere plenum cochleare cu aqua mulla oleo ty uino per narem[inijiram adunam hemina quotidie oportet infundi. Deobfemationeflebotomi, Caput .xl. „fiy—«( Omunitdeceruiciscurationediihiro,obferuationemmdicareflcbo -j-coLurhyniitd! cui ll^tomitquiitcircacalocapequeteroperatur. Detra&uriufanguincm Jei, cibo ab/ris; pat animalacibo abflinebis ty potu,equaliloco confiitues,timc locii /» Jpra ceruicem alius teneat et adfiring.it ad norma,ut ucna luciliut appareat. Deindefupra laqucu definifime manus pollce ucna deprimat,tu ludat, tum fagtta angis. Due autem ueme dcapite fummo defccndum.ey conueniutfc fub maxillis ufte adgulam,inde ageminis uems inferius quatuor digtisfirm ramentum deprimis,neingulatn mittas,ey bifurcum tangas, ty iumenliiot eidas. Statim fagttam duobus digtis tenebis,nec plusjeniimprimas,qudnt extra digtos eminebat. Nihilominus etiam mediano digto manu tua modem ridofufpende,utfit leuior,ne uehementius imprimas quam oportet.quia no plus debet qudin mucro defeendere. Siparum apte profluat [anguis,iumeto jctiim VEGETII LIBER. II. 31 ftxnttm 1hbis.atit aliquid quod manducet. AgtoMont maxillarumplusfam> quinis ucnaprofluct. Decetuicibus. Caput ,XLI. SIiumentm ccruiccm eieccrit, aut laxauerit,aut certe uertibulas eitet rit, uel extorferit.kac ratione curabitur: Deponito iumentU atq;con» firingto,ey ceruiccm emiextendito fupra fbjjam, donec omnia uerti« M>! laxemur. Po/i oleum uettw ey axungam ueterem tunfam coktdq;pcr« mifces, ey cum calefaflo eodem unguento ccruiccm diligenter infundit,in b eu reponis ,ey fltfcia tenuem ey amplam ex oleo tepido ey uino micfiftZ alligabis adcorpus. Lanas quoq;fuccidas ex oleo ey uino 'mfufas fupra coti uertes,pcfl regulafoleagnijs no minus quatuor digtis,ita ut tantumfflacii [it inter regulat alligatas ey conexae,cr lina conflriitges. Etfi <eflasfuerit quater initefuffundistfibyemsfits Cum modum jecerityegulat folues .hoc diequinquagefimo eyprimo,poflmbhombmuiter'is,ionec adfanitaieper* ducas. Sitardius confirmabit uiresycgulatim eyfolenniter ufkt curabis. Demalandria.ide uulneribus ceruicis .Ca. xL11 . SItumento malandria de ceruice auferre nolueris ,itn/icics ;Candentia prius cauteria preparabis,demdeferramento decarnabis, fic ,ne ner • uostzingtis.eyucnuhsquafamqueuideris emitterefangttinem,aduris, tttpofiit crttorisfluxm inbiberi.Caueautem ne cauterijsplus aduras,et i«« dignatione neruoritpericuli!/acias, Fofl axungia ucteri ccruiccm perfrica* bis,ey fafeiamunies .Sequenti quoque die cataplafma imponere incipi?!* ablatacpppferunta)lotio calidofbuebis,deinde aceto ty oleo dilues,eymedi camentis aptis curabis.Si iam uideris cicatricem pilos renouare, pitluerem " excanino capite combufb,(y adipemfuillm recentem pcrmifces,ey 'mdua tistexquo medicamento ey fanitas confequitur, typilorum redit ornatus, Dediftillatione ceruicis* Caput .Xliii. Siceruix diJMlationc patiatur ,tumidior uidebitur quam 0portet,foot arem habebit canceraticum cum humore nigro ey liquido. Cuius foramina ferutaberis diligenter ,ne ulterius inter neruos autarmorfi mumdiflillattoncmfecerit. quodfl accidit,paucahiitc difficultereuadmt. u}turni ARTI5 VETERT NART AE fwm his[ignis difcrime oflenditur.flridet de peflvrc, cr per urts humore liquida proijcit.hac ratione curabis. Foramina, defuper marrubio et[ale p4 riter contufo implebisjtty calcabis ,fubteraute cataplafmtt apofitv laxa* bis . Et fi loci coditiopatietur,dierefim dabis utforas per plagas humor em nat.tertio quocfc die calida urina lauabis.deinde traumatico erpannis lineis lympida erpurata ia rnlnerafanare incipies. Cuius copofitio talis efherui pollinis [extarium, irisiUyrict uncias z. thuris mafculi uncias z. mifcebis9 Vficies cephalicum medicamentum,quo uteris ad confumptionem medehe. Dedffloluttone (capularum .Caput .xl irir * QVodfi iumeto fcapuhe fuerint diffolutt,diligeter infricias,nequas inter neruos ercomiffuraspendiginesfaciat,quodfi menerisqua cufy partepldgas accipere poterit, cataplafmatibusmoUire^fcaU pello uel cauterio aperire curabis,utfanies itla atef; cotlettto defluat. Vorante tubus aute traumatica er linteola ficca dabis .Siquod inter neruosforante fattufuerit cdutiffime curato,ne ulterius autflrruaut cduteriu procedat,veejs putorem neq;putredinem lauisfedmagisficcis omnibus curare feflina .N3 omnis humordijhUationi prtflat augmentu ,Quum incifa uelufla dux* rint cicatricem,pro confirmatione 'm ultimo cauflicum imponitur . Dearmis laefts* Caput .XLV* SIarmus Ufus erit, in medio crure utr<cq\foluetttr ueti£,ei putuere th* ris cum eo qui profluit [anguine copiofiffime immiftv armi lineantur* Quod fi plus profluat qneceffe fit,(lercus ipfius iumerifluctibus impo nitar uems crfafcijs alligatur. Poflcroquoq•diequafiapofircfisfit, Oex tifde locis[anguis detrahitur,atq;f'ntilis in ommbus cura procedit,Ab hor deo abfUnebitur/oenofu/kiitabitur exiguo per tridmim .deindeporri tres .cyathos olei hemina mifcebis, &r per cornu faucibus infindes- Poftfcxtiwi diem lente ingredi cogitur, ercm ambulauerit,mittatur in pifeinam uel flumen aut mareutnatet, um[farciet er pannis uintto pede,poflea fimio nbus cibis ad faginam priflinam reuoeddus-Sileuitcrdokbit,uino er oleo tepefatio perfricctur w(ole: fi ualidias dolebit uentum in armu mittito,attp pertundito dfumma iuba infl-a digitos oflo, ne cartildginem tangas .Et cu mflauerisferula uel uirgi moltiarmum aedito,[ale er oleo perfhcato .ipfo die pojlrem VEGETII LIBER u* fit die pojkro flruftct uteristcuius hac erit compofltiotfimfht fcxttrios duosfi defuerint pollinis triticei fextarios duos,cum aceto acri er cumtribus ouis mifcebis:fdouorufolii atbu mittestadijeies etia putueris thuris uncufemis• Qu£omnia manufubi<gs,er in armos inducis, er per diesmultos armum aqua calida ctiflorefocmfbucbis diligenter,ut moUefcat, flrattm quotidie imponito,de uino puro armum Iduato , Additum unguentum: buccas lau» rifelibrd,olcifextariu,uini bonifextanu,nilri uncias j. fcdnitru et buccas lauriinpuluerc rediges,er cribrabis. Exquo infole,cu calida armus jv* mentatusfuerit, inungatur ex tepido,erdiutijflme confricetur. Pofl fyncrif* maad curandos amosinducitur,eram melius habuerit natatum mittito, f Quodfi cieceritiuxttLconfuctudinem ad rotant armum reponitojerfupra* OLa rotes. /criptis medicamentis curato .Si nonfenferit, ultimum efl ut uratur .Armi doloris h-ecfmtfigna; pedem priorem tantum quafi rigidum aforis extra * hit(fed conuenit in/pici diligenter utrrn ex percuffurauel cafu coeperit ea) erfi ex icftura fuerit,prius locis fuis reponendafmt membra ,erfle reli* quaficienda.Quodficxhumoreuelfanguinc armi grauabmtiir,fangiiio nem emittis apetforc uel unitionibus uteris . Degenu emotoudbafi* Caput .XLVr. GEnu uel bafim fi (emouerit ad tormetum rotet uel macineflocisfuis eieih reflitues ,lanam fu ccidum ex oleo er aceto 'mfuftm imponis , et alligabis ex more,tertio die foluesfbmentabisq;,pojl refinam in* duces er piculam,ad ultimum malagma uteris aut cauftico . Defradura articuli, cruris,uel coxae* Cap. xlvit» IMpulfu axium uel rotaris mcirco uel in alijs locis uarietate cafuum atti molibus crurafrangatur, aut coxet uel articuli, in qua neceffitatc fl extra cutefraftura oflis erupit,boc efl,fit exbercenfecerit,difficile noueris et tfXu PT iTK prope infanabile cura. Similis defperatio efl,fieoxamfieg£rit,auttacrocei * ria, aut fupra gambam, infanabilis cflcafus ,quia non recipit ligatu* ^•ttuTOeok* , ram. Si uero fraihirafltfuie uulnerc in his locis,qute conflringi poffunt , 'r^~a' hac ratione curabis:Primo fi-afturam recompones, er fi>fcies,mmdw fcijji libus mfufis ex uino eroleo conlignbis, infupcr lanarii munimenta coniugps st regulas circmduces, lumentu mmcauterio uel m[colis uel mfufpenfo loco,# P\pyc pvr/Wcc (W hi' ARTIS VETERINARIAS tts.nefrtuUu loco ,ktfraihsra uclut leuiter commeet,cui quotidie mne cr ad uejperam raflebiliter ,[uffundesfirtio diefoluet, er expleti curatione ligabit -Quinto quoq; vif. tut ix.die eademfacies,donec corpus inducat.Pofl hac adijeies imfcum de uiticc,attt [alicis radicem,cr oud cruda quina;, uerum non regulis,ut prius, ^fcd circunduftisferulis alligabis, die tertio fomes crfomentatis, dt refuta cr ii-iU n*rAiw cutKaxungia perungestubi cura proftccrit,malagma uti cduflicum inducis, non mtcamen permittis liare iumentum quam dies quadraginta pratmant. iddci^f tot Mtcn tempus ejl quo diuulfa uelfraCkfolidattitur. Dc flegmone,marmore,fiue mallonibus. Cap.x lvnr, |Larunq; 'm gnibus, uel articulis aut phlegmn oritur,aut marmora, 'autmlloncs. Quauitiaex malo humore generantur, crpaffmem cum deformitate tumoris oflendunt ,Sed ifta iiflantia cfl, quod phlc* ./:t ypr. lruirnyrr. gmtmtubercllmolle,marmorduriciamoflenditcxHoinine,mUoinflatustu irc.lo ri.cj taa> ber ejlQntdolore,quibus recentibus potcfl facilius fubueniri. Primo lanam -c- 1'fuccidam ex oleo cr aceto induces, contra aquam frigidam cr currentem fanimal con/litues,PoJl fine ferro hac ratione curabis ;Sinapis crfalis ale• P; V-a Jsp j wxandrini Oa.aceti cyathos uaxuga ueteris [elibram, fimul conteres Cr itt» duces,pofl diem tertium [oluis.Si aperturam fecerit, tyongsdm cum aceto cr Iafere mponis,uutncrafhptico curabis.Vrcterea locm,quem curare uolu* .eris, indutis plilotrodccaluas ,Kadicemfilicis cr ermtin cr ficusapbrot contundes in pila cr induces mpanno.per triduum ligttum patieris manet re. Alij radice filicis cr emum cum axungia ucteri cr aceto acerrimo p«• tantoporteremifeeri Uemcinerisquoq;defbcouncias; .calcis umeun* cias s.uino fubigto ai craflitudinem oximeliis ,cr anteq obdurefcant,tu* bercula obline. Qijoi fiafiidue in recenti feceris,paflionis mokjlia (iccabit tur:Siuetuflioralmt,punSisfubtiliterkmrantur,ne ili cr igne uicientur. Talis quoq;copofitio /porgere pblcgman afferitur. Rhododanesuncias i. bituminis,nitri ati uncias axungia ueterts colata uncias j.plaricj; dixe* runt cauteria cuprino candenti duobuspinetis debercprarumpi,ey phlcm gmoneffundi, hcincoquoq; intorto cu axitgut.cr aceto,cr oleo loca,de qui lus mufeus cietissf'ueritjfatiarc.pcr foramina etiam uflionit lemnifeu trahi dcbcrc.utquicquid humoris efl,cgpratur. Pofl hac cataplafmaetfoenugrat co.cr asiiA Q* VEGETII LIBER H* co grumoconfcchim inducis,cu ufla ceciderint ertumoY ycfcderitjemif* cum eximis,traumatico curabis,ad ultimum cauflicum inducis ,Alij fagt* fct pertufo corio pblcgmn effundunt»®- lana madida cu aceto et lafarepk* gw inferutjic fpongtd cum pufcaacri er laftrefupra uulnus imponut:ter * tia die[alluunt ,lanam eximunt ,er tetrapharmaco curant quinq; diebiti uel feptem. Si uero marmor habuerit,ex quo uahdiusclaudicet ,er uix fles (fatarticulosjnuredus cfl leuiter Cui po/l fvrunmin malagma,qiu cttprcf* ; finaappeUatur,oportctimponi,Exquacuratione[anitasred.iitur,®dca T>iuio ' J'P formitas permanet.Si autem mallon in genibus uel articulis cxcreucrit,cott Jdjj k' tinuo curam adhiberi oportet ,ne negleffo pajjbne deformitatem tumor aus geat, uel obduratione diuturna connertatur in marmor* Aperies mpedibus fiue genibus dextra ac finiflra uelferro uel cauterio cuprino ,ficut [uperm declaratu efljcmnifctmtraijcies cum accto»et f'ale , er oleo,ut fupra,catu* plafma imponis ,donecferuor definatet faniem faciat .Poft purgatis uitijs lemnifcos eximis,et traumatici/ imponis, et ternis diebus interpofitis [olttcs, et medicamentum renouabis,donec fanetur. Deaquatilibus &ozcems* Cap* xlix* .,r.t j SIaqiutiliamarticulisuelingAmbisfiicrintfrigidoferrooino holunt advdfl dA Tipl^oj tan^nda,ne abundantia humoris iumento diferimenimportet. Sed utc -lv4- ropHQ ;• Li df t&. dum cfl fcarificatione [ubtili ,et detractione [anguinis ,po/l qu.-c lanis p?>} d& Ualidifimis,tam cum aceto quam cum optimo [ale lunfojt oleo, uel axungia, per dies quinq; conligindafunt loca. Si tardius hec cura profecerit,utrndii eflfcrucntiffmto cauflico utJaciat uflioncs, Alia quoqratione fanatur,[iJlc tam qua fidiores utuntur,et falem pro dimidia parte commifceas, lanamq* fuccidam ex aceto alliges,pofl diem tertiumfoluturus. Si aperturamfecerit farinam hordeaceam ex meile codhm cum lini [emine er foenigreeeo indu • cis,ad ultimum malagma crudum impones. Praterea airametum futoriu, gnlhlas minutas,®- alumen ceqtris ponderibus tunfum cum axungia mifcea bis,addito pulucre mali granati,mtro,® aceto :que in commune clecodht; uitiumfadimgatur emendat.[icUA[ice£ cum finapi cdtu[£ mixto aceto im• ponuntur Pofl diem tir.ium foluto medicamento ,fi tardius profecerit, ea* dem cura renouatur.Cum melius habere cceperit,aUicccm impone articu» HstAlij opoponaccm cmfhrm hordeacea coflum in modm cataphfma itis impo» fis imponunt. Nonnulli (abitui fraftum hi aqua decoquunt ,Vmixto mtU .Ic determt3&-inpanno inducentes curant Adultimum malagma cuprefe finum imponunt. Plures calcem urnam er cineres ex meile er uino commi • f:et, et ozcenisfrequenter imponut.Ad ultimu caujiico ututur.Qji£ genera curant et pn/knoribus pedibus adhibeda ueteru ccnfet auHvritas,ufus Inue nit, addico [ale et aceto cilicijs ozccnas defricdre3donec eruor aut tumor cm& net. Queobferuatio clia.fi no perfanauerit ,fequete stame adimat cur04. De pedibus reumaticis fine uentofis .Cap .L. I Nterdum reumaticiiumentorumjntcrdumuentofifunt pedes:qti£uiti<i nunq tangenda funtferro, fed exiccanda per malagmas uel caullicum3tt aliquando urenda leniter per uen.is3ut cauterij meatus,qui humorem fu» fcipmtangufkntur,et co(lringantur,ut pro tepore afferant medicina. Quid in totu, ctiamfi intercifc er adufl.efunt uenx, no poterit talis canfa fanari. Deimpetiginibus. Caput «L r. IMpetignes quoque in articulis uel genibus inter neruos commifuro* libus locis aliquando nafamtur , erfit minusfimile ragndio ,cr non facile fanatur,mfi jhlticis uel (lipticis rebus, nonfine alligaturajicl inter* dum aduftionecuretur. Malagmas quoq± conuenicntes oportet imponi . Deuligine, i.dulcedine .Caput .Llr . VLignes ctid in pedibus,cruribus3unguibusq; uelfub amis aliquau do generantur ,quas quidam dulcedines uocant ,habentfimilitudin nem[cubici- QU£ cumfe diffuderint,pedes exulcerant adfmilitu* Unem li'pr£,w urgenteprurigineanimalia [ibi partes illas corrodimt uel alternis pedibus confricando uulnerant .(Quoduitium dcrudo uel putrido humore confieuit generari, e? idem curatur detrattionc[anguinis,unbhoni bus,er purgationibus uentris3fi radix cucumeris fyluaticictm nitri pulue* remifeeotur injufa perfiucesjmnorcs pe fimos purgat. Depodagraiumentorum. Caput .Lilf. POdagrauero nonnunq folet occupare iumcnta,ctm hominum uitium tranfithi pecudesicuiuspafionis h£c funt figno :necjh!epotefl nec ibukre,[cd[i cogatur, claudicat,??fepefcproijciet?[icut indigefh ex hordea VEGETrr UBER IT.' 14 hordeo dnimaliafaciunt,qu*propter dolorem non coquuht cibum, er idea fit horridum,&corpus emcalebit,tten£ etiam extabmt,natura fub mfft . erit,in pedibusfkrcus hxrebit propter nimiu corii calore,ficut [ubtritis [o kt euenire.cui proderitfi no [maturaccubereffid minutim dcabulare olo coficco, donec [udet ,tmltoru manibus cofricandu eft, ut uehemerius fudit, [angitine ei detrahes 4capite lfuperioribus ucnis, fcdtio malui.[ecjueti die de pofkrioribus locis detrahesfupra talos .tertio de gambis ucl de [ub ipfis doloru locis. Memineris [emper paru oportirc detrahere .Aqua calida da* bisin potufmquaadijcies puluere nitri, wtriticea (urina,polline quoq^hit ris accehbulu plenti in uino maceratu infundis ,otriduo per nares fingi* las cotylasibetas etid excoques eraqua earii ad tres cyathosfuffuttdes ,er exercebis eumfingulis diebus ,uentre quoq^eidc cxpurgbis ut auferatur ^ humorpeffimus ,quidefeenditinuenas. Hoc genus purgationis adhibebis: thimi acetabula plenii in uino ttctrri dulcimacerabis, elfingulas cctylas per nares eidem tnfhndis ,fanum uiride adponis .Quodfulejiicnt, fu cum ni* n&ira K>io £?p tro afperfum dabis .Sinihil projecerit, caftretur, er uitio carcbit nam po* orhcisn ~i dagra raro nexat eunuchos.C\ Deorthocolisftucftfllofis. Captic .Liirr. ORthocola etid iumeta ueljhllofa d\cutur,qu<ccontraEhonc ncruoru. .rrfrf 11 *71^t/S i patiuntur in pedibus ,er dc capitibus ungularum calcant, &funt *J rigidi articuli,plenas ungulas in terra ponere no pofiut. Quod uitiic 'jr' nafeitur ex enormitate oneru er labore cofragpfaruuiaru, fedhacraticne curantur: [angiitum ei defubctrra ucl decoronis detrahes. Ungulas bene compones ,pollincm ex hordeo er rtfna cum axunga decoques , er ter in dic perunges: tepida quocp in qua uerbena decocta. fuerit ,confvucbis, et tota eius crura acopo perfhcabis.Pofl dies quiqcataplafmabis eu ex pol line hordei er linifemine crfcenigrceco aquispti bus ex uino decoBi s.cata , plafma imponis in omnibus cruribus ante acopo pcnmftis ab auriculis u[q> yty\ ad gnua;qu£ loca Unisfuccidis munies crfnfeiabis,er ter in dic paulatim . 1 incederefacies. Si hoc nopfvcerit malagma hac auriculis cius iponmarmaii * aci, gilhani,opoponatis, mcdulls ccruintchb.zrrfinfterbrntin* uncias z. apocimatis libra, refntfHxx libra S.oku netus qd [afficiat,Icto ignedeco ques et colabis, ipones in aluta per dies plurimos oibw. pedibus,donecfani I^[unt. Sedneceffir ARTIS VETERINARIAE necefftrkfejtmtio efl3quia ficfolet remanerefi ardius cura prccftitttr.Ali] ucro urcdos ccnfcnt paulatim in articulis, [cd raro etia pdcflifla medicina,. Depedibus di ungulis. Caput .lv, ANinialium unguit afferitate ac longitudine itinerum deteruntur et impediunt inceffum .Extortura quoq^fi in affero tiel lapidofo iti • nereiumenta coguntur ad cttrfimindignationes oriuntur . Poflre* Iimetia fi nulla caufapmccfferit 3ociofa In/fabulis cx colleftione humorim tfCjM” Vn? <•; i? incipiunt claudicare. Oportet autem[olumunguUceleriter aperiri3ut per ' c(\n>r :rr“inferiores partes apojkm digeratur3ne eruptionem juper coronulasfaciat» er difficile ac tardius cura procedat. Cuius hcecfunt figna; Pedem priorem planum ponet3quodfifujfedere uideris greffm3ut diligentius intcligis cati fam3mguUmfubradis 3cr locum quem uideris nigriorcnudigito pulfabis » fi cefferit in dolore et maturumfiierit, aperies3<y[aniem emittis ,pendigt * nem circumcides ad uimrn,ex oleo rofeo3ct aceto et [alecum, (krcoreipfus linteola imponis,animi calciabis3tertio diefoluis3fi caro excrefcit gramen decoques cum oleo et impones. Si uideris carnem ipfam nigrcfccrejn(fictis ne aliquamfrafturam babeat3neq; clamim aut lapidem acutum,aut(finam propter quodfomentis errefitta utaris 3ut poffit educi .Cim purum uidem ris mlnus3traumaticum impone.Vofl quod adijeies fxiligtncm ficcam . Cutn autem compleueris curam ,refinam rmiffam et fulphur imponito .Quod fi adhuc in alto apofkmafuerit, hordeum uel fabam in aqua decoques3et ex indefomentabis,ut exinde ad maturitatem poffit adduci. Subtritos pedesfo* „menebis aqua cdida3dxungta.qucteri perunges, deinde tefb candeti deco* r‘quisyoleopojlw fulphurepariter cotritolanA candente leniter ures per tri t%f A’ (• :'.P oX>b dum .Siucro contuderit,f animem dc corona emittes}er calidafomenta* WiXfi -.i ii ~y' ;> axungqi ueteri perunges 3ouinum quoq-Jkrcus eunt aceto permifccbis , J°/er imponisiquamuis alij caprinum efficacius credant. Sipulmunculumad apertura fecerit .Cap .Lvi* Siiumentm ad apertura pulmuculum fecerit3fcias totumfolumjioc efl affemjiae ratione toUendumgulamfubradis3de'mde inter commiffu« ram calcis er affis in circuitu incidisJublcuabis aparte prior£er fo* lum calcis ntrouerfus expellestubuunc^ pulmunculusfuerit, radis ad uiuti , ey adijeies VEGETir LTB ER. II. $r &ddijcics knamentum ex oleo,%r acetor fde,&rflere ore ipfitts imponas et calceas,tertia die [oluit er toUis cpofl hocfomentabit; farinam hordeaceam rcfittd>z? acetii decoques, piriduu impones ;hoc enim medicamento etiam frafiuram curabit,[i frequenter apponaspofletid traumaticum ern liniam mento impone>crcum corputfvccrit,coriu maligranati er bitumen indaicii ex acao decoques er impones triduo , er cum [olueris iterit impone3donec obdnre[cat in cornu. Si exungulauerit iumentum^ (i fuffufionem pedum patiatur .Caput •lvii* SIexungulauerit iumentum cura difficilis ,fed profutura[i non egebit indu/lria, papyrum cadelarum purgntimfibtiliter carpisjnti/iois in oui crudialbumento circa nudatum pedem in circuitum pones ,panno erfafciolo fuperligxbis,pofl diem tertium [oluis ,fomentabisfarinafrumen* tacea,re[ina,aceto er meile pariter decoftis,interdum, iumentum profari • na mittis. Siuulnut non erit purum,uino tepido lauabis, liniamcim cum mei te impone; cum purgauerit traumatico uteris Cumautem duxerit cicatri* cem corium faba cumpelle ccruina cumburcs ,ex ntelle temperabis, addi» to puluere bituminis iudaici er maligranati,cum aceto: alternis diebus medi« camentum renouabis ,donec cornu ur.gulam faciat .Aci ultimum fparciam ttetvrcm contundes,ex aceto in olla noua decoques ,ex quo ungulam obdu» refceiUcobuolucSt&ddplcnareuocdsfanitttem. Sifuffiifiones pedes patidn tur,ficus ficcas cum [ale pro aqua parte contunde er ungiilis impone* Depedibus attiirisfiue mollibus Cap. Lvnr, ANimdibutexigua twgtilacre[cMit,ucldttyita reparantur,fiallij rjupu UJai: capita 7. Rutimmpulos aluminis tunfi ercribrati uncias 7. ax ->yjrrfttjm<ga ueteris pondera *.fkrcoris afininiplenam manum commi* -pP \ fceas ac decoques er utaris. Prudentius confilium efl pedum tuerifanitatent9s^ qiumpaff.Qnemcurare.Coroboranturautem umgulajiiumcntamundif=p•/ fimefincfkrcore ucl bumrejhbulentur,gr roboreis pontibus conjkrnan » *p'' * VL*/C tur. Articuli quoq^ielfuffragnes pofl iter calido(ducantur uino. Naturali» fr'L ter autem molles ungula folidanturfi hedera[eminis duas partes er diurni* ’ ^.fa •• vj wrotudimanipartem pariter mmids^zrcdlciatis pedibus per multes f^./ 1 l Ijdies '-‘iVfr? S ARTIS VETERTN ARTAE. . Hibere confuefcat.Sed quid licet fitiat,potum fdfiidiat ignotum- Primocibf afperguntur,deinde aqua exigua potio medicatur,ad ultimum pro menfura tnifcetur>er ufq^adfaturitatcm fidentibus datur. Qnocuq;autem tempore , fed maxime afkteji boues concitentur ad curfitm ,aut alnus eorrni ad per* nitiemfoluitur3autfibricuhe comouentur. Natura enim pigru,et labori po tius guelockati accommodu3uehementcr Uditur fidi opus cogitur infuetii Tericulofim quo(j; cfl,fiad prcefepid fues aut gllin£ pcruenermt.Nam bos cim gUiit£fimum inter pabula (umpferit, fhtim nimio uentris dolore tor* qucturftnflatusqmoriturteui hac rationef'uccurri couenit: Apij feminis tin cittsj.ciminifextariitfemis3ct duas lib. mellis comifces3et tepidupos ifundes, ac tam diu ambulare compellis,er confi-icas manibus plurimoru,donec uen trem potio moueat. Gifni quoq•cum uino deterere , er per os darecreditur f datare remediu.Lixiuiu quoq.•ex arbore ubm,ud cuiufctinq•generis ligni cinerem,dumodobepe coCbim^cu oleo mifcehs,er liquidu ac tepidu diffun» dere perfauces,aduerfusfivrcus plurimu prodefi. Si aut porcinafkrcm bos deuoratterit,fhtim pefliletiam cotagonisfolius malleif'iifiinet morbi.Qui cu femelin grege uel arinentorii uel domitoru incefferit iununtoru,(htim oia animalia qua lenemfufpitione habuemit,de poffefiione tollenda fmt3er di flribueda illis lods,ubi nullu pecus pafcitur3ut nec fibi inuiccm3nec alijs noa ceant.nm pafcedo herbas inficiunt,bibendofvntesjhbulo pr.efepia: et qua uisfiniboues,odore morbidoru dfjUntv dcpereunt. vfq; eo etiam mortua ca daacra ultra fines uitbe proijcienda fmt,cr altifiime obruendafuntfub ter ris3neforte ipforii corporum internafanoru contingantur pereant .Vno quidem uocabulo peflilentia appellatur, fed habetplurimas ffiecics, quas emi merare non licet(uel riggt);facilius ipfa principia ddiligentibus intelligi pofm fint .Bfl iaqhumidus humor ,quoties per os et nares humoreffluit bobus , Crfafiidium <egritudo$confequitnr. Efifccus quoties nullus humor appet ret,fcd animal quotidie macefat erfi' deterius, neo iuxta confuctudinem ap petit cibos. Efi articularis quoties interdum de prioribus,interdii de pojk * rionbus pedibus claudicant boues,cum habeant ungf.dasfanas. Ejl&fub renalis quotiens dpofkrioribus debilitas appareat, er quia lumbi dolere cre dtintur. Efifarciminofis quoties per totum corpus bobus tubercula exciit , aperiunt[e,0" quafifanantur, er iterum in alijs locis exeunt. Efi er fubm lercutani: tercuttmis ,quoties humorpeflimus in diuerfis partibus corporis bobus e* rumpit (? decurrit .Efl elcpbantiofis,quoties uelutfcabies minuta cica • (rices exeunt extracoriu,et ad fimilitudineleticuU.E(l mania quae refiftis bobus eripitfenftm,ut nec audiat morefolito,nec uideattex qua paflione ce« Urrimemoriutur,qtmis hilares pingtesq;uidedtur.Ui oes morbi cmgioc fmt pleni ,er fi unit animi apprehedemt,celeriterad oU trdfcunt,er fic interdu aut integris ametis,aut oibus domitis affvrut interitus .Vndeolfht dio quefemel lentata fiieriit fegregddafunt animalia,et ad ea loca mitteda, ubinulli! animi pafcatur,nc cotagiocfua oibus periculis generet,et neglige tiadomini(ficutfolct afluitis )diuina imputetur oflvnfaEuinccdi tume f'mt, Vexquiftis remedijs expellendi quduis acerbiflimi morbi .Panacemfup* pUfftrijs comparas.Eryngton autem herba dicitur, qua in littore n&fcitur prope unda rnris, flore habet quafi aurcu uel galbinei!, folia eius fmt quu fifolia cardui fylucjlris, rnter arenas littorum largifiimejbargitur,haseffon dies,<zrin umbraficcatdsfcruabis,aduer[us morbu tamequoruqum bo implurimi!profmt .Exquibus potio coponiturifh:Kadicis panacis,itent cp radicis herba eryngij ternas uncias ,feminis quoq.;fccniuncias ?.pariter deteres diligeter,addisq)furina triticea fextariu,ita ut priusfrumetis fingas et molas:qua oia de calida firuete co/pergts, et cii meile uelfap inouenas ofm fasfingulis diebus digeres .Praterca fanguinrm marina tefhidinis colliges, er cum uino per os dabis .Quamquia muenirc difficile efl ,im!gariii tejhi* dinii prodeffe ajlimant Quodutriibeneopinatur, ufus uiderit.Nd nudiores deterrcflri tefludine trafluuerunt .Puluere et caflia fijlula, nccnon etiam thuris pro aquaparte admifces,ex eo unafemis uncia cumfextario uitti uez teris in die per nares bouis infundis.Quodmedicamentuper tridui!facies. Morbi quoq quosfuperiusnoiauimus amarifunt,&- no nifi amaris potio* nibus fuperantur.Ndcotraria cotrarijfpotionibus curatur ratione medici* na. [deofy puluere herba abfynthij et crudoru lupinoru, herba quoq;ccit* taureauel peucedani aquis poderibus diligctertnifces infextario uini ue teris trina cocleariafinalis diebus ,additis uncijsy. olei,per os dabis .Pra* fens quoq•remedii! experimcitauermtradicula herba cofilignis (qua alif pulmonaria uocdt,alij tantidem radicula )fiitiftra manuante orti!folis coi ligefquiafic maiore uim habere creditur)timc ad acum uel acutu cuprinum Kjparsauri» ARTIS VETERINARIAE. pi amculeqnx Icta eft,quafi in circulo(ignatur,adprtmatq[i ut ruptu cute leniterfanguis exeat .Quodcum ex utraqj pane feceris, medium orbiculu perforat ad acum,cr in eodemforamineinferes: quod ubi exierit,omnis pe» fiilentix tam per ipfum defluit minui,donec itlefolus locut ,qui def'ignatwt efi,putrefcat cr decidat,atqia animal liberetur. Vfci folia cu uino trita de» finduntur in nares,atq; ita fingulis bobus,fiue imiuerfis gregibus cum mor bum incurrerint fubuenitur.Suffimenti quoq;• plurimuiuuant,fulphur,bia tumcn,atliim,origanum,femen coriandricarbonibus bifterge,er cooperta boim fupra ttdsjn quo fufjimenta incederis,diutifiime continebis,ut fumus os eorum capiat,ac nares impleat ,atep ita ad cerebrum er interna fatuari remedio penetret.Sed crtotu fujfintcntarc percomodii e/}, ut ab codc morbo pnictes expellatur,et extera pefliletix cotagxo no coinqnet .Generalia igitur remedia aduerfus morbos generales contaoiofosq; retulimus,nunc aduerfus ualitudincs,q finglis ahlibus accidut,nec in alia trafeut, remedia [ubiugem? Decruduate. Caput .nr. CKuditas plurimum nocet,cuius bxc funtfigna;crebri rufius,cibi fc» fiidiufonitus uentris,intenfioes neruoru}oculi hebetes :propter qux nec bos ruminat,neqlingua detergit ut folet .Prode/i itaq•ut duos cogo; ubibibi pofiit digerere per fauces Poflquosfhtim brafiicas triginta caules modicas decoques,er ex aceto dabis, fufpeftmq-aial ab alio cibo pe• nitus abflinebis. Alij cruditate laborantes,claufosin bouili dctinet,nec cibos prxbent.Prxterea Icnlifci etoleaflri cacuminu pondera ^.deterut, et cu tib. mellis atq•aqiu congio mifcet,qiue manofiefub ditio niittut, atq.•ita fauci* busdigerut.Deinde interpofitd hora,macerata infiifaq;crui 4.Ub.obijciut , ab alio quoq•cibo uel potione prohibetur. Nafineglcib fuerit cruditas,uen tris inflatio intejhnoruq; fubfequitur, exprimit gmitus,ciboscp capere nofi *it,nec in loco conftfkre,decubere er uolutare cogit, caudamcj; fcqueter co mouet.Dccxpim medicina efl caudei iuxta clunes refiicula ncl Ijnouebe menter a(lringi,umq; fextariu cu hemina olei tepidu dare pfauces,atqita pmiUe quingetospafjus boue currente trahere;fi dolor pemdferit,ungulas eius fecare,et unfia manupanu fimu extrahere , er rurfus agere currente. Sitardius proficit, tres partes lauri diu obteruntur,et cu duplici aqu<t calida dantur.Si ijh no ualent,mirt£fitioru fyluejlris dux lib. tundutur mpila^z? AVE GETri LIBER IU. 4« due excalidi aqua miffentur,ac per uas Ugticu/auribus infundutur. Atqfi itafub caudaquatuor digiti* ab Atio pcuflaucna[anguis emutatur .Qfticu fatis effluxerit papyro ligata cauda reflringitur .koff cocttam bos agtur ufy dit anhelet. Ante detradione ume[anguinis adhibentur ifia. remedii: tribus heminis uini,quatuor meacotnti oieipmiffeturfoftq; potione com getur currere du£ quoq;mci<e falis cu decem rniijs ceparii aitcruturimel quoq;dccottu admi[cetur,ex quofaftn collyria longiora no parim ualidi immittmt manu, ut uetrent refoludtutq,• ita bos curi ere cogitur* Ventris quoq;• inteftinorum dolor[edatur,/i inferes natantes3&maxime inites animal affexerit. Nam anas mulosy et ici equinti ginus coffeSht fui celeriter fanat. Sed 'vnteriu in illa medicina couenit fequituri£ommu uitiu, quorum fignwm eftfiexuentu tmutofumcp uentrem ediderit,fngnlare remediu efl cuprefima quindecim,uerbena quindecim galla diligentifiime triti quait* tum utraq;ponderatur tanti ponderis uetujhffimus cafcus,quibus puriter detritis admiffetur uim aufkri fextarij 4. e? in potu dantur,ita ut lentifco mixtaq^oleaffri cacumina precbeantur. Si uenter cceperit fluere, eruideris egere corpus et uires capito pleruq; inutile reddit,quia ex cibarijsad mede lam bouis ml peruenu,quodfic uideris peruenlre proijcit qua quodmddu• cauerit*Quacu acciderint prima die dcibo et potu abffincdu eff,ita qdne c fecunda die biberepermittatur,cacumina tamc oleajlri et canna fylueflris, iteq; bacca lentifci et myrti dandefunf,nec pjff triduis etid potefias bibendi nifi perpdru cocedenda eff .sunt quiex folijs lauri teneris libra l.abroti« numbortenf'e pariportione deteru cuaque calide a. fextarijs,atq; ita fauci bus infundut,pabulaq;fupius prxbet. Aliqui ueroi hb. exuinaceisadfbcu torret et coterut, et cufextario uini aufkris ad b. bedu dat,et cumeratafa* pius cacuinaobijciut.Qjfi neqproluutes uciris erit neq)intejlinoru dolor recufat tame cibos et pr£grauato capite erit:lachrym£ quoq^culis et pitui ta naribus currit,ufq; ad offafrons media uratur,auresff ferro diffindatur, ffd uffur£ igneefari£utfaneffant ueteri urina bouis ipfiuscofricanda funt. Aures uero (ciffe picula oleocj; curatur .'Periculofum faflidiu bobus ranuU faciut,quaaperiedafmtet allio cufale pariter trito ipfa imlnera cofricada, ut omnis humorexeat prouocatus. Melius crediturfi ad acuta canna exeees ranulam,poft uino os lauatur,Uiterpofito unius hora fpatio uirides herba Helfron* ARTIS VETERINARIAE Ileifrondes dantur. Tamdiu autfufkntintur mollibus cibis, donec fctfa uuU aera cicatrices ducant. Sineq ranulafuerit non appetent cibu/m^UiuM prittm cum oleo naribus infundes . Dc Febre. Caput .lirr. BO;fifebrire coeperit (quod exuenartm inquietudine,crcalore tutius corporis uel oris intelligcs)UM die <t cibo efl penitus ab(linendus, it* utpofkroieiuno eidemfub cauda exiguumfanguinem detrahas,atq interpofiahora trigefima paruos aculeos decoques,et ex oleo ac liquamine per os digeres,eamq ef:a per dies quinq ieiuno dabis. Preterea cacuminA Untiu,ueloliuarum,uel tenerrimum quenq frondem,ac pampinos,fi eodem tempore funt,prebebis mcibo. Labra quoq;• eius deterges adfpongzaM,w aquamfrigidam ter in die ofjvres ad hibendujtt ut infra te&um bosfebriens teneatur,nec antequamfanatus efl dimittatur mpaflti. Febrientis autem iffa funtfigna;lachryme profluunt,grauatur caput,oculifemiclaufifmt,labra faliuis madida,longior er cum quodam impedimento traShisfpiritusfiequc ter et gemitus.Tuflis boum non minus diligenterfananda efi quam equoru: fi recensfuerit ,[extariusfurine hordeacee cum uno ouo crudo er hemina pafri per os datur ieiuno :gramen quoqconcifim tunfrnq•admixta farina fabefrixe er pollinis lentis,fextario aque calide mi[cetur,agttataq; diligett ter per os diffunditur. Veterem tuflrn fanat duehbrehyffopi macerate ex aqut[extarijs tribus,quod infufum teritur, er cwm duabus partibusfurine mifcetur,er per os datur,fuper quod aquahyffopi ,in aqua dccoftum infa fumdccoftumq-, etiam propinatur ad cornu. Porri etidfuccus expreffuscit oleo er ipfifebri cum hordeaceafarina remedium prejhnt. Radices quoq, • eius diligenter lote, er cumfxrre triticeo contufefleiunoq date, difctitiunt uctufhfiimam tuflrn .idem prefht eruumfi in pabulis cu ptifana hordei mol litti/m,ercum aquatepida uel mulfamfuucesfaliuanti ore dimiffum. Sup* puratio,quam apofkma dicutjncliusferro aperitur, poft cu expreffum pus autfanies fuerit,finusipfe,qui ea continebat, urina bubulina calida lauatur, ac linamentis acpuppis fue linteolu pice liquida et oleo infufis curatur .QJ? fi colligari ea pars,ubi c& ulcus,non potefl, lana candentefepum caprinum aut bubulinum (lillatur.Aliquati,cu uitiofam partem inunxerint, tunc uri ua uettri bumanalauant, atq ita equis ponderibus pice liquida cim ueteri axungia VEGErrr liber rrr. 4r 4X1vngii incoquunt er liniunt .Sangus cum ex aliqua necefiitttc ad pedet ucnem boum>claudicationc affert- Quodcum accidit, injpicito ungula,in«. uenies eam ultrafoluit calere , er uitiata partempremi uebcmnter bos non patitur.Sedfi [anguis adhuc [uper ungilas in cruribus eft, ad tnduu triti fa lis perfricatione difeutitur. Quodfi tantu in ungues de! cederit9atltvllo leni« ter inter duas ungues aperies , er mundabis deintus ,et pojka (hppam (ale atqacet) infufam applicabis adfo :u,jj)arta opere calceatur ,maxime quit datur operantibus,er in aquam non mittat pedem, fed ubi f.ccum cft atvbu • let .Qui [anguis nifiemiffus fuerit faniem creabit .Qno fapparatio edant curabitur.Nant primo ferro circtmcifis expurgatur ad uimm Deinde pati nis aceto &oleo &[ale madefkEhs impletur ,moxaxungia ucteri &fepo hircino pari pondere ferro candentiflillantibus curatur, er perduntur ad faimtem .Si[anguis in interiori parte mgitU eft, nec aperturam facit ,er tantu claudicat animal,extrema ipfius ungule ad muu/m refecan tur , er ita rem;ttitur,ac(hippa uel linteolis cum[ale et oleo er aceto infufis pes inuolu • tus fparn munitur.Mediam uero ungula ab inferiori parte non exped. tape riri,nifieo locobiquo fuppuratiofaflncft. Siclaudicatex dolore na uoru , oleo er[ale genua popliiesq; er crura confricanda[mt calido aceto ,er lini [trnen aut milium detritu infu[mqaqua mulfa imponendum e/} , er fpon* gia quoq- (eruenti aqua infufa er expreffa ,conjperfdque pofbnodtm mU le,genibuf circumdatur acfafcijs alligatur .Quodfihumor eft cum tumore, fementu uelfurina, hordeacea ex paffo aut aqua mulfa incodkl imponitur, er cum mturaucrit fuppuratio,fcindii ur ferro, cmij[aq;fanie(ut fpra do cuimus)pcrcuratur.Pott f} etia radix hlij uel fquilla cum fale,uel herba fati gumiis(quam pa 'aepnon Gr<rci appcllant)uel marrubiumferro apem fa nare .Omnis autem corporis dolor,fi [me mdnercefl ,recensfamem is meU linis difcutitur.Vctus autem uritur, Etfupra uulnus uel bu-yru uel caprina infhllatur axungia Scabiesanatis trita oleo dtfaicata;Eodt mqremedio ra* biofi canis fanatur morbus ttrl lupini uulnus illatum, vrtw quoq; fa fametu tum utranq; perhibetur plagp.m curare. Adfcahicm quoq;p' ie}entiorwcdi cina ifhefhfi cumulat bubulam [ulphurq-. contcrvur, admixtaq, myrrha cum oleo atq; aceto decoquitur ,er cum tepefeere cceperit ,alumen fcijfunt tritum inffjcrgitur :quod medicamentum candentis olei ilhmtim proicfl, LVIce. ibus ARTrS VETERI NARI AB Vlceribus gill.tru triturum puluis mfftcrgtur. Suem quo<]; tmttrttUj ime pofinu cum fidignefanat .Inftffo pefhs eft biibulm pecorilqu H-magniti ruflici uocant)cumpellis itu dorfo hxret,ut apprehensa manibus deduci no poflit dcoftis: quee res non alilcr accidit quamfi bos ex languore aliquo ai maciem deduShis efl ,aut[udans in corporefaciente reffiguit ,aut fi lapfus fub onere uehementer efl injitfus inplmia :quae quandoq;pernitiefa fimt: cufhdire debemurjut cum ab opere redierint bottes adhuc ejhiantes anhelan teuj; uiito afpergantur ,cr offulapanis uino infufa faucibus eorum inferas tur. Quodji precdtttum uitium inheferit, expedit decoquere lauru,et cum calida cr oleo cr uino[pinam dorfumq;animalis confricare contra pilum, acper omnes partes apprehendere pelle, cr uelut acofits feparare.Quod aut in loco calidifinno faciendum efl,aut fub diuo [ole[eruente. Aliquanti fi• ces uini &axrngitcomifcent,eoq. medicamento tepido poflfomentiipr£s difttim utuntur. Et cum granis pernicies,ut cum pulmones exulcerantur, unde tufis cr macies,ad ulttmu uerophtifss inuadit,quee mortem afferant, radix confligiis,fucctis porri,ommu hemina per menfuram oleimifcetur, Cr bibendifunt cum uinifextario per dies plurimos. Nonnmqua c? tumor palati ciborti0idium facit, crcfrmq;fufpirium .Prodefl palatumferro aperire ut profluat (anguis,cui'errnrn fine corio maceratum ad manducan* dum dabistuiridemq}frondem uel quodlibet aliud molle pabulum dum[ane tur. St in operibus contuderit collum, prccfhntiflimu remedium efl,[anguis ab aure emiffus-At fiid totu in tempore queeuocatur tamati amaticum fale tantum eyimpofito.Si ceruix mota crdeiecfaeft,confiderabimus in quam declinet,et ex diuerfa parte[anguine detrahimus,ex ea tuita, qt:<£ in aure ui detur ampliflima,qu£ farcocata prius uerberanda eft,CT cum intumuerit ferro aperiatur,effitfoq>• fanguinepofkro dic ex eo loco emittitur eruor,et bi duo uacatio operisdatur.Tcrtio uero die leuis iniwnmtur labor ,cr paulao Hm ad operis confuctudinem retiocatur .Quod [i ceruix in neutra partem dcitChcftjncdiaty intumuit, ex utraq;auricula[anguis emittitur .Quifi inter triduum qbos uitium coeperit emiffiis non eff,intumefcit collu,neruiq ; tenduntur, cr ita nata duricies iugtim non patitur .Tali uitio comperimur aptum effe medicamentu,expice liquida et bubula medulla, hircinofepo,ct axungia ueten,oko quoqj ucteri aquis ponderibus impofum cocoquitur. VEGETII LIBER ITT» 43 quo utenduefl cubos ab opere difungitur, et in pifcinaht quolibet tumore ceruix ldudtur>cofricdturq;dihgcter pradiflo medicamento,deterfaq}dilui tur. si ex toto propter tumore ceruicis iugumrecufat,paucis diebtu requies abopere danda efl,et ceruix cit aqua frigida laudda,etffumaargeti liniena da efl Celfus quide iumenti ceruici herba qu<t uocatur ama(utfupra dixi ) cotmdiet imponi iubet. Qu.e ceruice inferat minor efl curcu Nafacile fana tur per ardete lucerna oleo inffilUtv- Melius tame efl cufbdirc ne nxfcdcur uen<e•Et ia colla caluefcunt,qu£ no aliter glabra fiunt nifi cufudore aut plu uia ceruix madefitta efl in opere .Quodfi acciderit, putuere lateritio trito priufqua deiuMgatur,bouis colla cofyergt oportet .Et cu exiccatifucrint,ex inde oleo iterii infundi Sitalu uel ungula uomer Uferit,picem dura et axun gtam cufulphure et lana fuccida muolumset candete ferrofupra uulnus im* ponito,et ungito :quod remediu optimufacit ,fi clauu calcauerit,aut acuta tefh uel lapide ungula pertuditur:qu<e tame(i altius minerata efl, latius fer • ro circuciditurjta inuritur utfupra prxeepi .Deinde ex parte calceata p triduu aceto fuffufo curatur, Qdfiuomer intraueritjaftuca marina, quam Grtcicyniold uocdr,admixto fale imponitur,Subtriti etid pedes eluutur ca lefattA bubulina urina Deinde(auilla farmentoru firueie calcare copellitur, et pice liqda cu oleo uel axungia cornua eius ungutur. Minus tame claudm eantfi ab opere difiunftisfrigtda pedes Unentur,ct f'eff-amnes coronm ac fciffura ipfius unguU,ueteri axungia defricetur. Frequeter etid uel ab afte ritate itineris,uel in profeindedo duritia foli,aut obitijs radicibus obuoluta» tuscouellit armos: Quodcu acciderit,ex prioribus cruribus(anguis emittis tur ,f dextra ex finiflro. Et fi uehemetius utranq•uitiauerit ,etid in ante* rioribus cruribus uenxfoluutur. Perfr.ifhs uero comibns,lintcola,fale,atq; aceto cr oleo imbutaponuntur,fuperligatisq; per triduii eadem infundunt tur. Quarta die tantum axungia cum picearida er cortice pini pari potu dere imponitur, er nd ultimum cum iam cicatricem producunt ,fubito in* fricatur .Solentautem neglcch ulcera uermes creare ,qu<efi mane ex aq a frigida perfundantur, rigoreeius cotrattt .decidut;Vel fi b<cc ratio nihil pro* frccrtt,mrrubium aut porrum conteritur,admixm faleimponitur,tiel calcis uiuxpuluis injpcrgiturtdut cucurbiU uiridis fucetis cu aceto mittitur. ldeoq f kniuerfis ulceribus picem liquidam,oleum netus er axungiam oportet adhi L2beri,& ARTIS VETERTNARtAB teri,®- extra tmhiera etiam eodem medicamen circumliniri, ne hifejhntur dmufcis,ucl uermes creent cuuulneribus inciderint Serpentis quoq*iftus mortiferus cfl bobusfido" minoruM animalium noxium uirus .Na uipera er celicia cum in pafenis bos improuidef‘uperembit, /limulo morfus impri tmnt.Araneus quoq-,qucm Grxci migalccm appellant,parui quidem cor« ports3nonparuamf'olet inferre perniciem•Verum itipera uenenu depellit, ftipra tumorem,qui inflatur ex ichjcarificatioferro futfa, ita ut herba quii perfonatiam uocantjmponatur trita cum fale. Creditur radix fi contufa co mtur,uel filer montanum reperiatur,Grtrifelium finmiamu,quodfagofis locis ejficacifiimunafcitur3odorisgrauis,bituininifimilis,propterq(fii Gr<c cis dffchaltvn appellatur3noflri autem propter figuram acutum trifolium uo eant,nam longis hirfutis folijs uiret3caule\nqrobufeiorem fecit qua, pra tenfeihuius herba:fucetis cum uinofeticibus infindatur3atq.;ipfafolia cufale tritu imponantur in plagam. Quodfiuiridem minime reperiunt3femi<ia eius collecta er trita dantur ad potadum cum ttino. Radices quoq•eius cufucco caulis tritx,addita hordeaceaferina er fale,cu aqua mtiifa f:a rifecationif'U perponuntur. Eli etiam prxfens remedium fi fraxini cacumina tenera conte ros cum fextarijs uini quatuor uel olci,exprejfumcjfuccum felicibus mfun das. Itemcfi cacuminaeiufdem arboris cumfalc trita lafis naribus fuperpo* nas.Celicix enim morfus tumorem,[uppuratumq; generat. Idemq;fecit mu« ris aranei. Sed celicix morfus fanatur, fi acu xrealoctm Ufum compungas, et creta cimolea ex aceto oblinis: Muris nero pernicies,fi animal ipfum oleo merfum neces,gr plagnm dentiuex eode confeices. Qiiodfi nofuerit, contri tum ciminum cu picula er axun^a,utfmilitudine mrfagmxhabeatfempo fuit phgXypcrniciemfubmouet .Quodfi antequd tumor difcutiaturfuppu ratio fierit generata, optimis efl ignea lamina uel cauterio colleEhone apire quicquiduitiofam efe inurere,atq.;ita cu liquida pice ero/co inlinere. Quidd uiiium muremarancucretafguitricircund.tnt,omcolla boumfufpendmt , morfusq^ipfiusbcflix [ubmoiient. Oculorum uiiia plurima in illis fattanm tur .Namfine intumuerunt aqua mulfa triticea ferina cofpercntur er impo m'tur3fitie album inoculo efe [alisfefeilis Hijpamuel armeniaci ,uelcumdk pcxmixtiuitiu extenuant, idem prxjht tritxfepix tefh,er perfijhilam ocu lo ter in dic infujflato.Prodejl ctUm radix,qua Grxcifilpion uocant,nof}ri autem VEGETIT LIBER IIT. 4t nutem laferpitium,buiufmodi quantum uolueris ponderis cu decima parte falis armeniaci <& cu fijhila oculo infufflcis. QU£ radix tunfa et cu oleo Icit* tifei mixta uitiu expurgat. Si gente humore profundat>lachrymisq;uifus co funditur(quam epiphora uocant )polenta ex hordeo mu\f£ aqiu cojficrfa fuper genasfuperciliaq}impofita reprimit humore .Paflinaca quoq; agre» ftis,quaarmoncacea uocant,cu meile trita oculorufedat dolore.Memineris ucro quoties meialio suefuccos remedio adhibes,ut priuspice liquida cum oleo circulinidf oculos3ne dmufeis apibusuc uel ucfpis inf fletur3quas dul* cedo mellis inuitat .Plurimu^hirudo3idefl,fanguifttgi}cuforis iuxtafnu* ces batret ,fanginne trahit,cam diumento digitis oportet auferri: fcd fi m» terius fit,ut manu detrahi no poffitycannduel fijhila perjvratd inferito fauci bus^c peream calidiioleu infundes. Nam eo cotaftu beftiolce inportunitas recedit. Odorquocp cimini fuper carbones impofiti ubifangufugatn affla uc rit,eucllet dmdnere. Quodfi fkmacbu uel hitcftinu tenuent>cakdo aceto p cornu infufo necatur.Machina quoq•deferibeda eftfabrica}qua codtifa cuiufuis generis iumeta boucsq; curatur ,ut et tutus ad pecude medendii ac* ccffus fitytecludando quadrupes aut mebra couxct,ac jieremedia dijjiuet. Roboreas afjes coftrtngiSyfdiu,quod in longitudine none pedes debet habe« rcyin altitudine pars pofkrior duos fimipede: Pars nero qtt£ ad priora anU maliu pertinet quatuor pedesitexutur ita ut uelii in cauda duftu non poffit exire. Seda parte pofkriori paululu latiore,dprioreflritttorc machina co pingzoportct. Cui trafticrfum trigdlu ad moduiugi confirmandi! cft,ad qd equorti capita uelboum cornua religatur. Nam rcliquu corpus adtemon es foc os uelfunibus alligetur}ut iwuamcntu prafktur ad medentis arbitrium. Qu£macbma adomnium tnaioru animaliu medelaf'olet ejfc comtwis. Ab initio huius terta libri ufq;huc3no habentur muetufliore codice,et lotii cenfetur una rubrica(utait)quatuor capitum;&propterca fubfcqucns reputabitur caput fecundum . Si uennes antmal fecerit. Caput .IT. SIutdnus in dorfo,aut quacuq;parte corporis corperit habere uermeit jtimet ui neputredo mdnem tranfeat in cancrum3ncpitd zp-cedraas Lffiueeimi ARTIS VETERINARIAE ©r ntctle collyrium longum er tenue(acico, er in ueretri ipfiusforamine m«- Jcrito, continuoprouocabitur-ln.ano panacis quantum digiti minoris extrt mhs cflylibis.Ahj cepas acerrimis er leuitcr contufastres aut quinq•pos nunc in anu,w fic deambularefaciunt. Adurinas inucntus efi qui affirmat er ungulam equi ipfius radi er teri cum uinifextxrio , er per nares infundi ai celerem mi ixionem. Si nontali ratione prodeffiet, betas er maluas deco* ques, eraquam earum calentem cum meile ad unufextariu naribus infun * des.Si tempus uirides denegat cibos,focnum mellicrato ajpcrfum praibcbis; ueljuccvM pii fatue hordeacea:cum mellicrato fimiliter dabis. Aliquanti rof » marinos decoquunt,?? ex ea calidafbuent.AJij cimices tritos in nares ani3 malis miitmt,er aliamfuper naturam quamingunt cofricant.certifimum dicitur. Porros decoques,erfuccum eorum exprimes ad[extarium 1.et cit uini ueteris et hemina olei acetabulis pcrmi[ces,w per narem dextra dabis, deamhulddo ducis.Vulgure ct ueru efi remediitjutu de uia ex lotio cuiufcuq> equi fu'bhim,uinoq }permixtum er colatum naribus inftmdas.Apij radices aut mellicrato decadas praebebis, pulueremqthuris ouwnqerudii cum ui* no dulci permixta er calefkfti1fupra renes er ilia inungens confoucbis. Ex meile quoq.;dccofto erfale collyria longi er tenuiaforamini immittun * tur quo emanat urina .tJlufca uiua er loco ipfi immittitur ,uti mica thu* ris apponit«r,er de bitumine collo mferitur,utprouocctur urina. De fluxu uentris .Caput *xvi* QVibus modis flri&us uenterfoluidebet[<epe prtediftum efi ,Nune exponendum cflqucniadmoduffifolutus ,pofka reftringtur. FJb exim hoc animalibus periculofumnimis eft,nifiuclox medicina fub uenerit, cuius necefitas de experimeto principalitenenda efi. tClijkre una cimex uino auflero dabis,caryotas tundis erguttas fyriacas, e? exinde da tur potio[abitaris. Talis quoq-fubuenit copofitioxene uncias 2.Urdi libra utu, pipens uncia[emis, pxulxfemiuncid diligetifiime tundes ,cafiti un* cidfcmis trita pariter conffiergns, offasfacies,folito moreintinges in cera cis remiffa cfl. Sic quoq; digeresflercoris ouis libram,er in aceti et tmlfe fexa tdrio per cornu dabis,herba rubea reflringes ,fi dedens in uino[pangam . Ojfant intingis in pice liqnida?po[l coburcs 3firinaq; cius cum uino aujkro - defundet;, VEGETII LIBER IIT. 4? ' defundesJ&rhut triticea hemina quatuor pariter comifces er digeres. Nf<* trum quoq- JipoteJlfieri» uirgiteum diligntifiinte tritum er in pulucrm redarium ,cum aceti fcmimcia diligeittifiime tritum dabis heminam ,PuU uis ex pumice datus cum 11 in 0in potu,moxmedetur « Deuemicis <Caput .Xvrr . ALijs cfiiocfpartibus corporis nafcuntur aliquando tierruc£,zy ui* tium difformitatis important»hac ratione curandadinofubtili conn firingentur ipfe uenuc.ejm cauftictm crudum imponitur erffon* te deciduntferro et ia prociduntur, crdc cauterio leuiter adufh fanantur Deuittjs coxarum .Caput «Xvi rr. MIferafit coxa,cui de uenisfemoris fanguis emittitur,er in uafedili venter excipitur3admifcetur etiam puluisfulpburis3niiri}baccaru lauriyfimud tritis ,er contra pilos diutifiime perfricatur, er per triduum fic permanerepermittitur. Aquaetiajn qua ucrbeno coftofunt tepida (datur indic)femctabis;pedes quos[anos habet glanteferreo, uelfi de fuerit,ffartea calceabis3cui lemnifcosfubij cis» et addita fkfciok diligcntifm fime colligabis,cr fuppofiuciam facies parti illi quo mifera efi,ut planas un gulas pofittponere,incrifma etiam perunges in [ole non minus quam hora , contra inrifuras qudtuorforaminibus cautere pertunde9cr pannos uel km nifeos ex acetofub cute perforamina traiceper triduumtpofl traumatico iU Unitos panos diebus nouem per eademforamina traicies,ucl calida uerbena* tia utaris, et ficlc nifeosfubijcias .Vndecimriquoq; lemnifeos inducis et ittm cretas loeu ut cutis ad pulpas adboreat. Cu cicatrices fe claufemt»cau(h'cii imponunt .Hac ratione emota uel loficoxafanabitur. Vclfi co xa fe toferit, uel aMulomedicis diciturfilius Ufiije, certiorer facilior curatio innentado cctur,er probata,Nadudii claudii dial in folc ponur» uino er oleo caleferio calefactui ipfumjjoc cfe, iunriuras cox£diutifiime confricant,donecfudet, Time animal capifiro (rabunt, erfenfimcurrut,alm loru uel funes tenet , Iafjus [equitur, &fabito dum animalcurrit ,rech ad fe coxas ipfe cum im « petu trahit.fi fonuerit,frias loco fuo rcd;Jfe,paul'.<lumq; cef]abis,poJt fcnfim deambulando ren labis. Si ad locum fuumredierit,retrarios pedes ponit, er tnirn claudicat, Vitaius annimalnon conuexabis ,fedper tridurnfemen« M$tabis ARTIS VETERINARIAE* tabi* calida uerbenatia,poJlcaufiicum induces. Quodfi prima die iunflura componinon poteft,fecunda diefimili ratione coxas fepm trahis,donec rem uertatur adlocim.Quicquid autem uexatrn uel remotumfuerit uel ifttiro t<e,aut quocustq; alio cafu,m prioribus uel pojkrioribus partibus}uel artictt tis,uel genibus,hoc anacotlim conflrmgit vconfolidat .Bulbos rufos tri* gtnui,cocbleasuiuastri<gnt4tanagatlici libram i.plantaginis uiridismanu plenam diligtntifiime contundis er mifces,additis tribus ouis, cufhippa 'm ponis, colligas. laxata confrringetjz? tumefactafedabit. De lacds gambarum. Caput .xrx. SIiumento lacc£ emitefuerint in gambis,bis agnofeiturfignis;Dextra acftniflra ad fititudine uefica mflabitur cutis. Curadu efl aut hac rone quaflegma in genibus diximus oportere curari.Efl Z7 alia medicina . . Lentes quafupra aqua natat colligis atq;cutundis,addita%ueteri axungia colligabis. Vitiucxiccare prohibetur*Sigamba uel armusaliquo loco ex i* ftu aliquo tumere cccperit,creta cimolid z? lubrica ex aceto acerrimo tnifcc bis cr oblinis. Degamboib. Caput .xx. SIgtmbofimfaftum fuerit aial,Z? recen spaflio efl,de tibia fanguinetn emittitoMnafuccida circuligato .Cane nefomentis aut cauterio angis, utruq; enim mtali curatione contrariu efl» Malagmacrudauteris, ter tio dic femperfoluis Vcuras.Cuuideris aial profeciffe^caujhcu inducis .Si quod umentucoxafregerit, aut fupragnmba,fcias no pojje curari. qa pars tesifl £ligturas tenere non poffunt. De Ius qu*e Iseduntur arotis. Caput .xxr. SIiumentum aut rotat,aut axis iftufuerit elifum,in recenti lanam fuc* eidam ex aceto Voleo colligabis per triduu,poft ficus duplices z? ni« trim pariter tritii imponicofaie tertio foluito ac renouato.Si nihil prom fecerit,malagma tetrapharmaci imponito per triduu. Si z? ipfa tardauerit, imponito malagma qiu dicitur meliacinus,ufq. dumfanetur. DeSyrmaticoJquod coxafubfto trahit. Ca. xxrr. fYrmaticu iumentu his agnofeitur fignis: Prodier deequili, uel de loco ubijkicnttcoxdtrahit, Z2'tra[ucr[um ungula inflexis coronis terra: frperim VEGETII LIBER IIT. 4* fupermpones ofkndit,&fyrmaticu(et ragdorn paleis qu<ttrdhutur')did« tur.Sed quduis alienata horu,uel emota coxa uideatur3ft fuper(umpauer' J\ fpi pedes ccfiis) compdlamr,continuo emedabitur greffus3erfine claudicatio erum c tedus incedet.Ex hac aut ratione contingit, fi comiljura uertibuli ex corru ptione corporis3uel perfriftionenatus humor intrauerit3tmcfe defundit ad neruos, ceos reddit immobiles, zfr ueltu alienatos.qu<e hac ratioe curatur; Sagitis ei defubgnmba detrahitur copiofu*jn quo admifees faffulphur, m rinas cochleas3mannd thuris,feclam3nitru3baccas lauri,<equis poderibus,co tufa oiaatq; cribrata>uino quoq.;ueteri et oleo mifccbi* cufanguincipftu*;ij mftiocpreepata,pofl inflationeillinis. coxas calida mquauerben£decodx funtfmterpofito triduoJiuttf^imc cofvuebis,pofl undionerenouabis. St ex hac re plena no recepitfanitatc3uulnus uris cauterio in ipfo uertibulo. Sinti -liter fcyaticis fieri confueuit. Qttaamty aut de ozocnis,c£tertsquitijs arti » culoru,uetde ungulis priorupedit nuncdifta[unt,fcias elid in pofkrioribm debereferuari. Dc morbo alienaro.ex quo mfetfhammaliamoriut.C. ALienatum morbum authores uocauerunt.quoties hfcfigna proce» duttPatentes oculos animal habct3nec fmtithois aduentu3qbuset labra,er ipfa orificia mtumefcunt quafi ab aliqua befliola cotachl* Qu.c morbit alij authores orabam nucupauerut .Eli aut nequifima pafiio. Primo q> peflifero tranfitu contagione fpargzt in plurimos.Deinde q> impi* tos dccipu jpeciefanitatis. Narejiifo et bene curata animalia ex hac pafiioc fubito inflata monutur. Alienatus aut uocatur g, aiahbus eripit fenfus, Mal lcm,q(fpeflileti£ internociuu contdgiu facit. PIxrucp auteuifeera interius ttermibus cofumit Quorum merfu pertufo aqualiculo aialafuffocata fubito monutur. Sed fi uclocior medicina [accurrat hac ratioe fatuatur:de ccruice [anguine detrahis,potione coponis huiufmodi: Gallici bb.und,hyfopi libra- i.abrotam libra femis, anfhlo<g<e rotudx lib (entis, manajuccari uncias j. trixaginis uncias ?•Oji£omUcotundito et cernuo,cx aqua mulla copiafe decoques.ct aial diebus pluris potionabis cegroru/ed qa pUruq.;huius cegri tudinis pcftilctidtrafit in pximos3totu grege fi inciderit, ut aut fngulasbcm minas ftngulis digeras potionare te couentt.firquctifiimis et ia fuffumigntio mbustfhgnxYcpiter er curareficu tin malleo [uperitts conjkt cxpojittm. Quibia Outbui ufqueadeo mutAnda fmtpafcua,utfifieri potefifinalids trafmittcft dtjtUbon da fint regiones .Nam qua tranfcut in tlanis er 'vn ipfo anhelitu inficiunt uniuerfa. velocius autem curabuntur,fifeparatufuerint at% translatu. De roboj-ofis. Caput .xxnrr. ROborofa pafiio dicitur,qu<e animalrigidumfixit ad[imilitudinctn li gni,cuius hxc funt figna:Totum corpus aftriftum, extcnfefunt nas rcs,cr auresfrigii.e, immobilis ceruix,os conftriftum, caput extett* fumycolligati armi uel crura, pedes etiam conflriBi ut nulla comiffurafrefU* tur,cuius caputfi erigere uolueris,nonpoteris,oculi pracluduturfyina pr.e rigida,wideo difficile erigit caudam,ut eamfleftere er mouere non pofrit, dura ilia,aflriBi funt renes,cubare penitus nonpotefr. Cotingit autem heee pafao ex nirnu perfriBtone uclffiafmo neruorum,uel tremore,unde contett mici didi funt. PUrunq; in hanc ualctudinem incidunt ,qui cum ab igne ca ftradfuerint negliguntur,<&- inambulantesfrigore Udantur, Quorum ner ui recenti dolore erfr-igpre compelluntur,er fpafmum patiuntur,er obdua refeunt in robur .Edtuerfo etiam altius quam expedit in pedibus ufh iume t&,uclquocMiq; alio loco contaBis neruis patiunturfpafmum,er robur in* currunt.Exmmiaquoq-pruina,uel fi in nimiofrigore fudabumt,ucl cca * Udisjhbulis producatur in frigus, fieri adfolent roborofi.Sedfi dpofkriore parcefuerint comprehenfi,ut morbus defmatin lumbos topifhtvnifiunt, ca iefiBtonibus tamen,m^icntisqcurantur.Si quod uero robur apriori par te comprehenderit,ia ut os aperire non pofiil,dejpcranda funt. quia confiri Bis dentibus. tfameperire coguntur. Queautem ex toto corpore aqualitvrpe ricliantur,ia ut ex aliqua parce os ualeant aperire,tam dut iinBtonibus ca* lidifitmis perfricanda funt,donec fedent, coopertaq;fagis copiofifiimejoco calido (htuuntur,ignisqiuxacafieri confueuit fine fumo ut amplius fudet. Surculos quoq; laureos ualidiores in os eorum incer malas mutito,ut roden do eos exagitent maxillas er calefiant. Fabas quoq•folidas cum baccis lau* ri mixtas teiuno dabis. Aquam quoq;calidam offrres adpotandum.V entre ipfis cum mulfa calida,admixto cafhreo,clyfkre purgabis ;oleum quoq;op tinum cufucco ptifinec mixtum per narem ftniftram defundis.bordeu emo* Utum cumfurfuribus admixtum dabis ad {ubjhntiam,donec fanetur. Ali * quanti VEGETII LIBER III.' 4* quanti dixerunt oportere eos dere candenti,in arenafluttiali Uelmartinut coUiga (os obrui,ita ut caput eorum extet er nares,er tam diu deteneri do nec[udet. Sed exfuprafcriptu cura [cepe plures conjht cffefandtos.Qjioi [i ex hac 're non profecerint ,ures eius ceruicem dextera finijiraq;decufu tim,[accellatmcm exfhrfuribusfupra totum tergum calidum imponis per triduum ,cr hac mttione quotidie uteris in f'ole fi caluerit ,uelincalidifm [imo loco;Cene libram,affronitri libram ,re[ine tcrbetinefclibra ,galbani libra ,cajkrei [elibram,cpopanacis libram,piperis uncia, rneduU<e ceruin<c uncias duas,olei uetvris uncias duM,vr femis,imi ueteris optimi quantum opusfuerit admifees er uteris .Prtefcns tamen experimento remedium efi, [i picem liquidam cumoteo er uino ucteri decoquis,caletiqmedicatmnciu* mentum perungis. Exqua unftioneer auriculas cuto oleo teptfdfto opor* tet hfundi,ut fanitas matura proucniat, Sed utuen<e eoru calefiant intrin= fecus3er conceptumfigus exudet ,neceffaria potio) eft, qu£ roborofos, tetti nicos>er ei fbmos[alubriter curat,dabi t[eminis uncias 2. cimini alexa .^^c * drini uncias duas,tfga tlici,ca[brti,abrottni undas fmgutas ,trixaginis un* cias duas,mann£ croci uncia unam,fuccari unciam,byffopi unciam una, piperis albifcmiunciam ,quaomnia diligenter tun[a atq; cribrata redigan* tur in puluerem ,ex quo bina cochlearia lafits erpericulo[e [e habentibus cum fucco pti[an£ tepidt propinatur: fortioribus uero cum uini ueteris cd lida heminadefmduturin os,nunqua tame fine oleo propter lenienda potio nis aufkritd tem,zy cannalemfaucium mitigandum, Alij auflores eiufmodi pafionem hac dicunt ratione curandam ;De temporibusfanguinem detra* hes ,excipies^ diligenter-Miiecdo nitripuluere,[ale3atq- cafbreo, animalia perfricari ,er loco calidoJhtui oportcre,atqhanc offerri potionandae ca* prinum,rutam,baccas lauri,piper album,oleim,etfabasfoluta$:hordeuq; etiam datur ut agitet ededo maxillas, die tertio de cauda fanguinem tollunt , er renes calidis unctionibus fouent. Interdum etiam Ut balnea intromittunt animalia, ut diligentius conualefcant .Dantetiam quotidie potiones fufks quoquel de falice,uel de robore in os mittunt,ne maxillaru u[us indormiat. Si mcliuskabere coeperit, pofl duodecim dies coopertu exercebis ut fudet» Si i(h non ualuerint ,uteris [uperius declaratis .Plariq; a[feuerant,ficuU neasfrondes roborofs oportere prxberi, qua naturaliter calent. Potionem Nquoq* ARTIS VETJERrNARlAB qv.oqper os danda:opopanadsmcias 2.flor deis uncias $getUntuncHs* q.tnana: [necari uncias ?.myrrhccfcrupulu 1. piperis !ogfericulos 2. cum vino ucteri tepido,atqad cornu digerere. Hac et ia uncLoncad curandu robur uel expellcdm frigas utuntur; Certe libra, rcfimetcrbtntinx uncias s* eipopamteis uncias duas, medulla cervina uncias duastfloracis undas qu4 tuor.baccarumUtm feltbram ,olei piniprout opus frterit ;qux omnia m unum adietfn inaqua decoquunt* erperfricantes inungunt. Dehydropicis .Caput .x x 7 . Hydrops no lenius animalia qua hominesfr-cqueter infrfht- 1nhlbus namqi uitijs eu digejho ciborii plena, non prouenit ,humor noxiM pernicie corpows ,tumoreq•cofueuit inferre. Qua ualitudine hacfi gnx demonftrdttTurget ucnterzv crura,tefhculi,fcapuU,laiera et tergus inflatur ujq; eo,ut nec icapiteem aparedt uenat. Cui cufublingua tetigeris fubtufriet .Hune ambulationibus brevibus opertu grauior, bus fagis donec fudet exercebis mfole, et aduerfum pilos per tvtu corpus pojhnodit cofr-ica . bis .Ctbii daturus radices ciifblijsfuti ,quid <& purgatione faciunt Z? uitio medentur,focnucji cofcerfum aqua nitra prabcbti,dieac nodemaceratos lupinos in aqua surfuiticj; ficcatostprabebti hicibo Radice quoq^cucuim risfyluatici uelfvlia}qu£nentrcmoucant,eide dabis ut purges .Qttx eu*, ratio fi rxrdauerit frnitiUem,cuocandus efr humor. Quatuor itaqdigiti ab umbilico ad veretra uerfusfagttapmgs ,er pericomuipfim pungasjcd cane neintefrina nwgis}et animlia perimas,fubi/ctifrfruldcentimale et pd turis humore currere quamti xflinwierti neccffrariu, que in uafe excipies. Cum fifhtkm abfhtlcrti duo uel tria grana falis inplaga inferti*ncclauda* tur. infuper er p.i [hilos imponis. Alia ueltertia dteapoforcfim quafifadn* m,denuoftjhild appones 9humore cijctis, donec partestotas exiccct-lunc Milnuscurddiifolcnitvr,potioesq;caikarlicas p0:dibis frequeter. Interdiu ufqidu fudet exercebis. Quatofortius effre capit ,tueo diliget mefr curadii*, etfemper abjlincndu apotu,ut tepidu ei modteit adfufcatione bibat tantu. SDc farcoftis .Caput .XXVI . Arcoflis quoq;talis efr pafrio :lumentueu biberit inflatur ZT frjflat. Hac cum ratione curabis:cineriis uel lixiuijfexar.u w:it /eminis planginti' unneUs y.ederes er cum modubtiz? oleo ctlerilcrjefq;quo refdcat in* i vegetti ltber rri. ro . patio. AUjdtilbres afferunt ab mbilicoiuobiudigUscotrdpeSus pl.ig<t 'fieri debere,er fiffuta poni ,er educi humore uel aqua ncxSu^ai [e, a, ripstreSyUelamplimftmaiorcfttumor.Seicaumeffperpanesfa^petolle rc.ne repetitu exiccatio pcrkulufaciat- Potionibus medum cfje dtcmt,qu* .urinas mouedtfiequcter eia cofricandu ejfc ut[udet,pr [ceno gramen ac, cipiet &pro hordeo aceresmffmdi. Prodcffe etiam dicmtfi inter pignten, tiriqsfnquentifiimedeamhdctanimkqmadiucrfoiorcslatcntcrpuhno, nibwt proftmt . Podonem etiam humfmodi dant; Pcfnfftlinm er mala gra nata cotundunt,et cum uino ucteri per os digerunt. Apum quoq; quatitut appeteremluerisoffvresaiedendu.Alltarag.fyluellrKradicisunciasa.cu f4*, apponere uini uetrrisfcxttrio dccoquis.ut adtertia redeat,et id hemina pos digeres. Detympanittcis, Caput xxvn. Tympaniticus quoq; hydropicofittulis (jljcdalps agnofeiturfignis; uenter quide eius crefcitutbydropici,cr cerliixfit rtgdior ,fed nec tcfticuli.nec crura mtumefcut. Cduenit itrq; tympanitico calidueine rem culiquatnine optimo in pantut ,uel linteolo wmbihco ucl uentvifubponerc,cr/a[ci/scolligin,fcd ipluribus aial tmeniu cjl nehdddo moueatli gaturas. Radice panacis [ilgatlicu pariter coleret, et iit oleo uiiwq; tepefi .(bpcornufaucibus digtres- Pretereatymi! (ylueflrc er etargu in umo de coques,et [ntgulas heminasper triduudabis.Tympaniticuhec ftgna demo Jlrac ;ciborii blbcdiqiafhdiii,exiguus fomntts aut nallusjip nares mucos .caperint emittere dejperandu eflji inudas nares habuerint hac ratioe cura bistcrcmorc ptifatueet defruti binos cyai bospIriduti dabts tepidos, Prater ea hyffopi uncias 4,. alet uiridk manu plena, palmas numero uigtnli,fccni, greci cyathos [ex ,aquam ctjkrnmam cr utnwm odoratum uetus pariter .tnifces, dtligntifitm decoques, ty in potionem per triduum dabis- Delicnofts. Caput .xxv ni. RicnofiutntMilfllueflpericttlmJtam.mfilhftmfgia.li.itnoeu, i(i inuertuntur cr fuffidifutu [anguine, tardius ambulant ,collam ha, ‘S~ybcntextcfum et [11 deterius et rigdtus- (lita: paffiopi incipm indicat roborofi.qnorii lateraimumcfcutjtm cermets ntc.lt: jf.na .idfimilltudinc alnei Iit cSeaita,jftriimeur aliqudddo uuxitU,q»sdui.mcofueuu inferri Nzexui .ARTIS VETERINARIAE ex nimia perfridione,cu animalis dorfwm autfriggret4Ut pluuid ,aut gra dine caditur,<tut nubibus.Cuius ijh curatio cji : Decauda parim[angui» itis denus Namfi amplius tuleris mfrigefcet,cr rigori additur rigor,admi* jces in eum merum,cr olewm,& calefacies ,<&• /fatim hac dorfwm €r cerui cempcrungcs/accellm. cfuo% ex furfure cali iim impones,ut totamjpinU tenere pofrit cr lubos,altera d;e extergebis diligenter er unBtonc eade per» fricabis,fupnt quamfimiliter cwmfurfure calentemfaccellm impoms,hoc ufurus mgucntoimcdulUceruinaelibram unam, mannt thuris uncias qua tuorjcph uncias tres,cafbrei uncias tres ,opopanacis rncias tres,re[ina frix<c uncias i.apoxime uncias?, refinge terbentin<e mcias z. ceree libra, [emis,olei laurini mcias z.tfcepi caprini libram)olci glaucini[extariu i.ex (olei cyprini) bisficca qu£fuerint tundis ercribras,c<£terafuper carbonesfoluis, quibas creta ad\nl[ccs,ur leniter decoquis in uafe nouo, mdhtrus cu necefritas po jhdauerit, reponis acferuas.Hac quoq;• potione intm/ecuscurabis:abfyn tijmciam i.ariflolog* mcias?. betonica mcias z.pctrofdinimciH i.etfe misjrixagnis uncia ithuris mafculi mcias j-cafkrei mcias tonansfuc cdri uncias 2.contundispiter et cernis,et ex aqua mulfa et oleo diffunde p fauces,abfq ;dubitatioe curabis.Alij auflores d[ferutfanguine de brachio» lis auferendum aial abflinendu ab hordeo,oleti,nitm,marrubiu,fanguitie de brachiolis aquis ponderibustritu cwm abfynthio pontico er uino aufk roperos dandii,Zfr cwm biberit dedbulct,gr feongijs calidis fiueatur,zr prefft manu diutius perfricetur.Si uentris permanferit tumor,peflus caum terijs inurendum efl. Poflquincfc dies ternos digitosfubijcis hac aify illae vnurcniwmeliiterwm ,obferuabts autem ne uenasforte comburas . IDeimplecticis. Caput .xxix. Mplctticus autem quia fimilan fufametpafionem,perfricandus c(l m* ttionc fuperius memorata,erfi necefritas pofhdaucrit inurendus* Dephragmatico. Caput .xxx. SIphrdgmaticwm erit iumentu,his agnofeiturfignis',frbricitabit,ocu los introrfum reducet ,aures tenfas habebit er rigtdas,terram pedi m bus tundet,quod hac ratione curabis:Saguinem detrahas de matrice , aditmftoq; oleo er uino tepefacies,totwmq•iumentum contra pilos diligen * tifiime confricabis,loco tepidofktucs, ercuraftL i VEGETII LIBER. III. r» De eo qui aquam timet. Caput .XXXi . lLiquando iurnnta d(jui! timent,qu<& dicmtur ,hydrophoba .Si » /4 gna huius htecfunt: uenas omnes habebit extenfas,fudabit fuffufo ^"oculis >tremoremfrendorem 'pe patietur ,illidet fe parietibus ;ex pdpaflione conuertt confutuit in rabiem.Cui hac ratione fucourris :Saiu» guinem ei defemoribus detrahes,acibarijs abfiinebis,in loeofie claufout ht menuiderenonpofiit conflitues, mgnofilentio aquam infitula uel alueo itu apponis ut non audiatfonitu,manipuhm rut<e deterito,et baccas lauri xv, olei rofati ltbra,aceti uncia i.commifceto,caput er nares diligcntifiimcpcr» unges,?? fanabitur, DeSpafmo* Caput .xxxn. SPafmum certu ejl animalia fufiin ere,qu<c necefiitas his declaraturm* dicijs:Subito concidmt,cr artitulieorum extenflfunt,??toto corpore palpitant,aliquando etiam de orefpumam emittmUQuibus efcam da bis pufca nitroq•conferfam,cucumeris quoqfyluaticipuluerem, ?? nitric tritimperfepte dies mpotione dabis utpurgt* Sanguinis quoq;marina te fludinis dimidiam cotylam,accti tantundejaferis aliquantuli* pariter mifces, Crfuff undis in nares .Vtilc dicitur terga eorum oleo er aceto er nitrofres quentifiime confricari* DeEpilepfia. Caput .xxxni. QVadant ratione lunari animalia ftcut hominesfrequenter corruut, yintemoriutur. Quorirn jhfimt fignauacentia contremifcut, faliutper os defluunt, dejerata pro morituris(frequcnter)con[ur= Als(repente) fpmt,crpabula appetunt. Cartilaginem naribus eoru digito tentabis,quato frigidiorem mueneris, tanto plus cafurufcias. Si minusfrigidafuerit,rarius cadet.Quius ijh curatio efhDe ceruice eius copiofumfanguinem tolles, po/l qumtudiem de temporibus,loco calido tenebrofoqconflitues ,totu corpus thermanticis conficabisimguentis,cerebru qtioq* eius er auriculas pice lk quida cu oleo laurino admixto largius perunges,?? mittes intrinfecus,caput etiam aluto er eerebcUari cdYmni.es, potione aut cathartica dabis eitifmodi: Radicis uncias z.panacis radicis uncia i. diagridij uncia i.cu cucumeris fyl Heflris uncia.quee omnia bene trita comifces ,cu mellis fexturio i, decoques, 'N 5ex quo ARTIS VETERINARIAE Delethargto* Caput .XLVIII. LEthargtci cjuoq; iumenti ijfofmt figm; lucebit [emper er dormiet,,, mj; cibm appetit neq; potm,cmexcitatum fuerit continuo aggraa uatur,ofc proijcit ,er mcefcit,er quancunq•ei dederis potionemmquamdormiens uixfufcipitiquemhac ratione curabis: subjkrmto 'mjh Udoubijiat ,ut bibat ibi,cui caputfomentabis ex calida pulegio decoftiA , pdflmodiipcrugcs oleo cum adarte trito,ita ut caput eius et aures infundas, ea ufurus potione: camomillam illyricam,(idcm nos trace) er herbam arte a mifiam in aqua decoquis,ex qua quotidie ei binas cotylas propinabis *Cui ~er pedesprioresfrequenterfomentabis calida, Solet enim hac pafiio adflrtm Bius ad reftum pedem contingere .2fl quidem periculofa pafiio atq;• cura« tio;cuius ijhfmtfigna :Oculi cius lachryrmbimt quaft lippiant jin prafe* pio dormitas inembit ,apofkrioribus ambulans nutat totum grauda tur .Cuifangiincm detrahes depede priori dextro ,er de femorefmiflro9, ex quo emperunges .Herbam artemiftam contundes ,er cribratam da« bis cmlixiuijfexa.no, er olei cyathis duobus,per triduum.quarte, die m« u«termittes»Quodfi cibaria non appetit,(bolu ex mede) er aqua tepida come 1 m(eruunwu jattCr dqumbibat. Si minufjjrofecerit, lini femen cumaqua in olla deco* tm que;,er heminasfingulas per dicsfmgulos dabisadeornu,addito mede qua tumfafficiat. Qutpotio etia febricitantibus prodefi, Lctbargtcu animalfre* quenti exercitationeprohibendum confhxt afomno. Afidua quoq•miungen da efl deambulatio fi anteriores pedes eius miferis in fomentum .Namfur • fhres (ale et aceto permifces,w calentes ungulis imponis, furinam quoq;tri ticeam cum tritis fahbus er ptifeafextario uno,faucibus infundes ,herbam arteinifiam tunfam cum oleo er modico lixiuio dabis ad cornu ,abjlincbis ab hordeo,juba [olida[extarium porrigis ut uigilet, donec duriores edomet cibos. Dcceruiccfdnguinem ei detrahes. Depictum hac ratione curabis; Afromtri uncias tres ,gallafyriatica uncias duas,fpica nardi uncias z.ra* dicis capparis uncias duas,tunfa er cribrata permifces,ct terna cochleari* in fextario aqua tepida dabis in potu .Nunquamfrigidam nec nimium ca*> Udam ,fed tepidam ad bibendum femper accipiat .AfiduejlagcUo excian* dumautuoce^ut uitium timore deponat * De morbo» VEGETII LIBER III. rr Demorbo Regio* Caput .xlix. SIquod iumcntmmorbmregirn habuerit ,hisagnofcitur (ignis:' utriq;oculi uiridesfmt,z'? ceruicem mclmtAtn[habebit,dextrdpar* te erpede dcxtro(etidfinifiro)uidebitur claudicare. Cuius curatio cjl .ifktloco tenebrofo 3ubilumcn uiderc nonpofiit plauditur ,et operiturfagts ita,ne oculiem aperiatur mdie3oleo et uino tepido ungetur atqjfricabitur, lapides molares ito minuspondera quinq; in igne imponuntur, animalis ect put copulatur adpedes3cm bene cdduermt3fub eius naribus apponuntur , perfufioleo [ujfumigituros3nares ,er oculi3ut morbi uimexudct. Quod perfeptem dies cotinue ejlfacicndm. Tali etiam rationefuccurrimus ;[an guine caprino et lafic ouillo ,anagtllico 3cojb ,olco<$ pariter admixtopo a Uo conficitur,qua perdies duodecim datur. Debili ,fdefty coleribus .Caput .l. SEdmterdim biles}qu* coler* appeUdntur wilgo, [olent iumcnttt nexa re.Qt£*pafiio his declaratur mdicijs: cornouetur ac uohmtur utflro phofus. Sanguinede ceruice emittis; Daturus eiufmodi continuo potio Hemiherb<e trixaginis mgrcemcidfemis3mann<efuccari uncia unamjiitri uncias duas,altciuncias a. uini optimifextariim unm,conteres3ex aqua mulfa heminam unamperfiuiftram narem infundes. Debiliarida. Caput XI. v'-'V vodfi aridam bilem habuerit3myrtum agrefkm ctm uino contri Vjtam per naremdextram deffmdis3prohordco far triticcit dabis. Potionem ipfam temperabis ex aqua; Decolipaffione. Caput ,Lir. Coli pufiio grauiflims cruciatus tumetis cofueuit mfirre3ita ut car* diaci autftrophoft effe credatur3fcd his agnofeitur fignis:Cujht re pentecocidit ut arreptuputes3fi fatis [ufeenfimfuerit dolor fub[ea quitur,y iacet nonmquaicimfrigida aqua acceperit tremit3fudat3anhe lat.Cuihac rationefuccurritur.Anifipontici uncia i.petrofilini uncia i.fe niculifeminis unciam3piperis nigri uncias l.mrrubij tmeid i.abrotani un clam i. anethi uncias ydibiflicio, ^.centaurea minoris et maioris uncias a» ([&mctrisfemmcia)cupatoriso;.ugingibcris uncia[emis 3pulegij femiun» oycim AKTrS VETERINARIAE^ cm,VUU Uhcictydpij uncia[emis,pariter cotudes et cernes.tue mctlis optimi podera duo cotfa et defpumata eu oibus mifces,ex quo medicamento ad ma* gnitudinc nucis aueUamecuaqiutepidafextario dilues,et per os infundes* dfs(biberis) cerfi^mmedicina, ejl. Q§fi dolorpfcucrauerit ,feniculi feminis cochlea* riiv. bene trita, cu uinofyncerofed cibario [exttriu dabis .Praterea(panis) aliquantuli! et pellicula de uentre pulli ficcatd mfurno et trita cu uino dabis» Deuomica*Caput ,Lrir . Vomicaplarilq; animalibus nafcutur inlrmfecm. Cuius pafionis fi gna fmt ifh:cu accubuerit difficile [urgt,os ei grauiter olebitfmcu bet in eo loco aquo nexabitur,tufiet,et purtiletu excreabit interdie* thurismcias z.arifhlogta uncias 2. in uno cie uino tcpcfnflv per nares dige* res. Item Julphuris uiui mcias z.arifklogta uncia jernis fimiliter dabis,cibo dutc maximefufietandu efl ut habeat corporis nutrimenti! ,et cie rupit uo* Uticam ciuterijs circa pettus aduris,ut facilius prouocatus humor emanet. Decoriagine .Caput liii r . PAfiio qua gr<eci ecedcrmia uocant, latini coriagine appellant. Cuius ijhfmtfgnat macefcit,et fine fibreno erit,coriu illius adh arebit co flisfyinafit durior,in dorfo eius non m<f(tirunculi exire cofueucriet. Magis etid qua adfueueut appetit cibos.Cuius ifhcuratio ejl;tbymuer[d les cumuino rubro coteris,ctr tubera,fi qua in to fmt,cofricas. Parabis etid alia mttionc:pice,cera,refindcabia\e,zr thuris polline ex oleo ueteri tem * perabis ac decoques^eotu. animal cofiicando diutifiime perteges. Sed parim efl mttionc corio mederi,nifi potionibus er intrinfeca curcntur;piperis al* hi triginta grana,myrrhafemimcid,uini odoratiueteris cotyla,olei uiridis cyathu unie admifeebis er per os digeres.ltefdfciculos ruta: uiridis atq pur gat£ opopanacis er cotyla uini er olei uiridis cyathum adnufces et dabis in potu. Quoduitiurn ex perfritttonismiuria.aut ex coatttonealicuius necef* fitatis defeendit. Aliquantifuis no uetulafed nouella [anguine uino permix to ai cornuducibus digermt,ignorantes fi plus[anguinis fuerit cotinuo ani ttial interire. Cautius ejl hac ma^spotione curare;cepas germanas et femen ruta pariter admifees, er deteris,ex quo uncias tres actm uini cotyla per dies ftigulosdabis,ufum curationibus qu<e ccnueniuntroborofis . Drfiomacho VEGETU LIBER lllr V2 Deftpmachico» Caput lv. Syntdxin animalia patiuntur er homines :quxualitudo his declaratur indiciis;cotidie tenuatur,et macie offa eminet, imltu manducatia efu» riut femp,quicqd'muenerittcntdtfame cogete corrodcre,durufkrcus emittut,trahut longa ac miferabilc uitd,ut necfurgere micant. Sed iacctia jatigAta.multumqi manducatia/a me momtur,Omnis enim efca quxftmp» ferintadfkrcus,c? omnispotus couertitur in urinam, nullus ex his fuccus» nullum alimcntuperuenit ad medullas.Propterea quod {bmachus eoru «t= rnio rigoreperJlri'ftus,nec coquere potent,nec epati aliquid propinarefvn quo tota uirtus ad nutriendum corpus per diffenfationem ciborum[anguis praparatur. Tabefcitfempcrjecurcp eius minuitur adfimilitudine arboris, quie radicibus ex maioriparte prxcifis,cim apamilts aliquandiufujknta taportaueritfrondesceleriter exarefeit.Quorum manififh periculo hac ratione tentatur occurri. Interprincipiafacies unttioncm,ccrx libras duas , refince terbentinec libram.meduUx ceruinx libram,axun<gx ueterisfinefa* le libram,propulegijfelibramjmllyricx libram, famfuci libram,olei lauri niquanttm fatis fuent,decoques carbonibus lentis,&ad ceroti mollicietn perlocabis,cuiadhuc tepenti mifces puluerem irisiUyricx er creta: cimolcx» donec mfrigef:at agitabis. Exquo medicamento totum iumentum perunges , Cr mulcarim manibusconfricabis,donec calefiat erfudet. Quod interpofi to triduoconuehit fieri,ita ut coopertu animalfit,& cotidie paulatim exer* , ccatur,ut digerat.Cui h<ec praparabitur potio :abrotani uncias ^fantani ci uncias a.trixaginis uncias 4>camepitcos uncias 4- gentianx uncias duas, tnurrhx uncias i.opopanacis uncias z.eiufde radicisffuccarifemiuncid,ru tx aliquatulu,oia bene tundis er cribras, ex quibus duo cochlearia in umo ueteri decottn ciifucco ptifanx 'm qua( atro fdecoftu efl,admifccbis,adiun dts{acyo) ges etid eruipollinis cochleam duo,qux cu pnoue dies continuos dederis , intermittis aliquddiu utuires colligat, et refumat,ctper fingulo; (periodos) ahfhebdomadas) alternis curabis.Ncc ceffabis donecfanitas redeat* Diebus autem uacuis of* fas exfurina triticea in laSk confferfa adfubfUtiam digeris,furfuresquoq^ triticeos erpaleas dabis,hordam non dederis nififbrtafiis mfu[im,dcne» gabis etiam herbam uiridem donec reparare coeperit corpus. Dci&rft? ARTIS VETERINARIAE Dc Icterico. Caput .LVr. Icterici ifhfuntfigna:Ocali uiriJes.de quibus profluetlippitudo.adfimi litudiiumtib.e'mdurc[cit corium,fithorridum pilis, 'mfequiturfitigitio, ambulans genibusclaudicabit.Hisfanabitur medelisiPanacisfyriatici et iipij feminisfmgulus libm contundito atq; cribrato, eramnttUis attici fc. bra mifceto, tucaqutefinqu lupini crudi fuerint decofii, fextario.ex medi camcnto[uperius defcripto.quittuor cochlearia mifccbis.er iit potione dabis per dicsv. Si tardius adiuuat,uinifextarios j.'m pultario nouo, caninifleri coris albi unciis tres admifceto.cr ponito fubdiuo,ex qua potione quinque diebus per os digeres .Vraurea aquam in qua ciceres decoptifiierint.erfkr mcaninum jimli ratione prubebis. DeSttopho. Caput . l vi r . STrophidiucrfatcaufi.crdiuerfiftmtcuric.cuiusiJhfuntfigiiAtVoi lutatnr,patitnrtorfiones,iliifibircfpicit,fkrcus]durumaffi\lat,Krrani pedibus tundit dolore cogntcjntermfiis horis refrigerationefenlit cr nqtiiem.Hacpotionecurandiiefl;acori,amfi,opopanacis finfftlas libras pct riter contundis crcernis,ex quo putuere duo cochlearia in umi ueteris [ex« ttr/o cr olei pondo(cotis aimi[ces,crtepidm per os dabis triduo. Sijlroi phofusfuerit er non facit uentrem.cauda inter coxasfuas mittet,cr adiicn tremfuum comcrfus attendet.cuipulucrem defemine ruufyluatiicaecuuU no per os dabts.Tmetereacepas decem ucteres .ficusftcca: osnitri [erupit los r. fkrcoriscoliibinifcrupulos a.cx quibus addita urina collyria (acies, Cr bina ucl terna 'm anum immittes. Si nerofortius uenter induruit,conue* Itit adhibere cly[kritm,[ciprius uentrem aqua calida perfbucbts.Ttmc fuci cm(cantabricum)iii quofuerint blehemalueq; dccofhc, cum nitro er hei mndolci.er columbimfkrcoris quatuor[crupulis,pronum conflitues, er per anumijcicsiumemo,itautpofldy[krcni inambulet aliquantulu. Alij fimum leporis cum nouem cochlearibus mcUis.er quindecim granispiperis addito cauliumfucco per os[alubritcr defundunt. De dolote fecoris. Caput .LV11r. IEcoris dolorf'olet mfefbre iumenta,cuius ifh dcprebcduntltr 'mdicir.Ci bifaflidim,potusappetentia>uentrwmflatio,mdcs.Cuiprimocnm rem ptii VEGETrr LIBER ITT. n risptifantcfextim i.cu olei rofatij tribui cyathis per os digeres .Sipafiio pemmct,alia potionecurabitur, Apij feminis metis s-byfjopiuncias tres, abrorni uncia uolduiridis qiiantufufficit, uelfucci paulominus.Si turide abnegattempus,exuino optimo ad tertias decoques,per aliquot diespottone dabis.Similis quoeji huius pafliomseflratio. Sine febre enim animino erit, necfitcile cibii conficict,tcfticulus dexter tumebit et ‘mdurcfcet,cuiiffo [ubue= nit medicina :[migraticyathos quatuor mittis in aqua fontana fextarios quatuor(.i.grana triginta) er decoques ad terciaparte.hemina per os da= • Upotione curabis» Nonulli turis drachmas ztritas.cum uino quantumfufm ficitmifcent, er inde totum corpus multorum perfl-icatur manibus, [accis cooperiunt ut [udet. Deinflatione uentris .Caput .LiX. INflatio uentris interdii iumenta(finedolore)conturbat> Cuius paftionis ilhfrnt [tgnatiefks eoru[udabunt,alternis pedibus terra tundunt, [ubi to inde alterna parte[e couertut,caput ad ilia fua ponut tanqua qui locii doloris ofhndat,gemitus interdii er tremor totius corporis infcqtmr.Hwtc panlatim deambularefacies,manum undam 'manum mittes ,erfleretis ex trabes.deinde[ale er nulle miflis in anum infundes,ut affellandi augeat uos luntatem •Sthyemsfuerit, oleo crpice liquida limbos er auriculas illius [aturabis, hanc daturus potionem: Laurum uiridem uel baccas ip[ius,pi* per er cyminum ,petroftlini er feniculifemen ,femen agrij er nitri ,qu<c pariter admixta ,tunfa er cribrata cum uino ,er oleo tepido ,er calide acjuxparimla portione potionabis ,er deambulare compellis moderate , donec dolor ceffet. Deinteflini uexatione* Caput .LX* TNteftiniquoq•uexatio,quod colon uocatur,er inflationes ct dolores co fueuit inferre. Quahis agnofeiturfigtus.Ctm ambularecoeperit,priori brn pedibus tranfuaricat er doloresfubglutit,er crebras deabulationes ercaloresfkbuli, [i diligenter etiam operiaturdiligere confueuit. Cui per naresfuffundes laf:r er cyriacum muino tepidafolutum. FDetnflL Caput -lxi. Requcter omni genere deforme uitium,eo qmxinueaiali upartiacci Pdit,tufiisc(l ARTIS VETERINARIAE dit, tufis ejl,qu£ interdumfronte definitinterdum medicamentorum rone ' curaturfmteriu infanabitis penitus inuenitur. Difficultas aut curationis e • mergit,quia caufec ex quibus tufis euenerit,d mcdenbus nec d:fcemutur3nec Mtelliguntur interdum Quampafiione uniuerfis authoribus cuolutis^uan to crebrius accidit,mto[ludiofius credimus exponendam. Dc cufll quxuenit fi quid faucibus hjefcrit» Ca. Lxrr. EXafreratio,aut muria faucium grauifiimam commouettufiim,quo» tiesaut puluis,aut arifh,autos,aut furculus,aut lapillus,aut aliquid inheferit gutturi Qj$£ res adeo pcriculofa cfl,ut nifi celeriterfubuc* niatur,atalibus per impatientia doloris mfania generet. 1n(ole igitur dilige ter infricitojt quid haeferit euellito. Ex tepida etid,addito nitripuluerefmfu fafrott-ga (trgv Deinde oleo rofatio tepido cu lana obturato loeu qui indi gna-ionem fufhnet.Poft die teraulanam ei jcies, cade ex aqua cahdafouebis er tale medicamentum imponistfuccari *4. aluminis colati 0uex tepido ui no infundis,cr fic exafrerata fanabis, De tuffi experfridionc. Caput .LXiri. EXperfrictione quoqi nafeitur tufiis. Cuius ifhfunt figru: cum tufiie* rit,caput deorfum mittit ujq;ad terram cu biberityaqua ei per na« res currit. Quam hac ratione curabis : Machinam ori inferes ,manu planam ini)cies tcoperies in parte fuperiore quafi ueficula ,quam unguibus rumpis. Deinde tres piUulas bene couifa axungia molli(limas facies, quos in [ubttlifiimo lomento,hoc eft ,farina fabacea,conuolues, er piros digeres. tl's(una duina Deindeper triduu(uenaculo)ofaleperfricabis,^ pallidos cumfreciebus ud bruttllj) calidis cruino in potionibus dabis. De tuffi acolibus. Caput .Lx11n . TVfiis acolibusfifuerit, bis fgnis agnofcitur;coles iniuriet plenifunt aciumcbunt,dum bibunt continuo ruminant. Ouum in aceto acerri* mo muiis,refoluiaqicjh,ita ut integra membrana permaneat,pice hqnidiper'unges, vrfiuribus digtrcs.Pofl alumen,axungiamjalm in uitto cj.eres,offis lacies, epex mede deijciesjta inaqua calida,erfifacultas fup petit/ mcuifeo dccoSh afiduefomentare rton defnas.Hanc quocp potione adijeies VfcGEtn UBfcK ITT. ri *dijcicsMyrrb<e uncias 2. piperis albi fcmiunciam,nvc1ci pini purgdifcxt* rium [emissu* paffe J'extarium [emis, mellis undas trcs,pa(hnacx uncant una,cariotu uiridisfelibrd,decoques pariter cxaqua,e? addico uino tepk io quine]} uel fex diebus potionare non definas • DeuifTi ab interioribus. Caput .1X7» ABmerioribus grauior &ptttc 'vnfanabilis tufris eft,qu.e hac rauoe dtnofcitur: nares tumenti praeludit, ut (piritum readi re non pojSit, tuc ilia ci injpit ies,q i< xjijptftis pnIf bus <lu xmt.fcit 0rffe tufrim ex caufa iednoriSjpulmonis,r/el pracordi orum,uel (recentem ) i1/entis pulfi» bus ilia duxerit z? ucmrem,indicat tufrim deinteriortbus,boc efl,de bis ha cis,in quibus intejhna iumentorum ligantur, quorutenfione er iniuria 10* petlutur tufiire. Nafi curfu tt imio uel latiore faltucouexata ilia fuerint hsc nafeitur caufa. Exnimio ]uo]} <ejht, uel intolerabili frigore interiora uitian tur,zyfaciunt tufricos. Vnde mlfi appellatur. Sine igitur ex fuprafcnptis, .fiue exalijs caufts interioribus tutafuerint mlnera,cudfipoll fanitate duxe riitt cicatrices,flntttui tamen cotrahendo fe et ajperitatefociut,® afitJiu tifillatioeppeiud excitat tufiim . Qu* cauf.cknif.imis mcdicametis adiuitari uel fufpeiialiquatenus po(funt,pfanari omnino n0pofiut- Hinc cjt quod in berba uiridiuelpafcuis unifor ii uitia celatur. Sed omnitpe b.cc copofitio r(i ftlutaris :fcenigrxci bemindjeminis lini hctmnd,tragum iunciam uburis mafcuh uncia 1myrrbx un•1.fuccari,erui pollinis an uncia utunfa et cri bratam calida infula permaneant,alma dic ex aqua tepida fingtlas cotylas dabis ad cornu,cyaibo oki rofati pennixto,perplurimos dies. Ex qua co* ‘pofitione recens caufa fanabitur,uetus fentiet Icuamctum.Ad qux uitia ntm quam dederisaufkriorem potioncm,necxajperet er decidat: (edleuem & fbnplicem, er refrigeratoriam .Canendum etiam efine in tali pafrione unquamfanguinem detrahas .PUrunque tracanton ex oleo debere dari per biduum ,Tertio dei decoflos raphanos atque contufos propinare cum uino ,refrigeratorium pafhlltm addentes in ffrate .Ad tufrim dttttrfe funt potiones ,quas proprie omnes inferere neceffarium duximus ,ut pro qualitate pafrionu,medentis arbitrio remedia comodentur; Farinxfubxfri* ^xctfextarios 2, infundis in pafiifcxtarijs 3.et in mortario diutifrime cctert r. piperis triti grana triginta,fepi hircini libras /. pariter ahnifces er omnia Pxtufae? ARTIS VETERINARIAE tufa 0- cribrati per osid cornu per tridui dabis. Nomitti utro duobusfex tarijs,coditifiLb£fhxxhemindana:triduulundut,po/i dexrut diligenter, &aquatispartibus per tridui digerunt. AlijspUeet faiim fubacex (exta* rim uni,tribus fcxtarijs,uini steteris infundere, additaq;olei optimi libra pariter deterere,ac dare per cornu•Si tufis cx ruptura tuIuulfmc proue* mrit,ana«ullsc\m primo tundes.pofibcrbam paritariampro duabus parti* bus teneram admtfces,adimilagj axungia uetericonlcres diligenter, er pa at: (experta) JiUos/acies ,quos impari numero er imparibus diebus cum refoluto buty* roac meile diffundes. Adleuem tufiim ttiatoria [mt(expeditaq;)remedia,por ros decoquere, erem herba paretaria bcnemnfa mi{ccre,fu(tisq;pafliUis in ouo refoluto eroleo rofeo ,necnon er paffo er meile conuoluere per tri* immdeiicerejuccu ipfttts iurismquo deeoriifunt porri, infuper dareper comite lafcr.i.opii fyrcnicu ad magnitudine (aba, cu uino uettri deteres etpcormdabts.Tufietgraucdini capitis medebitur oleum rofeu uti certe {impiae &uiride cumaqua calida per nare dextrum per triduis dtffufm - Dcuulfis. Caput .lx vi, VVtfis glutinare creditur, fi dragatiuncias i.pridic infundat in cali* da,faniquoqjgmi hemina, lutifeminis hemindjtparatim infon* da s, diepofkro 'meacabo decoquas er pariter teras,pofl medttlhe ctrulna uncias zfepi hircini lilrd,radicis tratontiitimci!h, gentiana un= cidi.centaurea uncia i.fcpi taurini uncia s.obtundes,eriliis qua: priuspara ta funt adiastquee oia in mortariis mittes,er dustiJSime coleres .Ad ultimis pajlifextarios tres er aqua 'm quafcenigrecu uelfemen lini fiterat infis funt adijeies erdecoques,acpertriduis adcornu dabis .Grduucr tufsentes er uitlfihac patioc recreatur; Dcmafcub pinguisporcinus aero dccoqtur,do ncc omnis carofoluatur,abie(ttsqsofibus uniuerfts cu iurc quo deferbuerat (? tribusfextarijs(pafli)fuccidi; Deinderurfus mcacabit mittis glutis tau* ahiptifansi)j cmimcia, acetiacerrimi hemina dimidia coiungtur et firnet ut quilon fiat,tragati uncias i, imifeminis ctfanigrxci unciafmpttbt decoquutur ex* trinfecsis et teruturtddiilgss etiam medulla: caninectfepi hirciniundas s. quaai'ultimu cu. omniapariter calcfalbfuerint er colata,facies polione, ex qua per cornu dabis animalibus diebusfeptem ,autnottem curaturus, uuttipcfalhm digeras utinfpiffeiuur,adielb paffo 0-aqtit illius copiam qua. VEGETir LTEER Hr.& 5Nfemina Prtetma aliquati caputagninum tam diu decoqttutr donec omnis copagp foluatur3abicthS(ji opibus tcrunhddieflvq} ad ius ipfim mdle?dicbusfcptc ad cornu digerunt. Quodfi tufa ex faucibus ueniat,r)jyr thx uncias j.cardamom uncia r. nucleifextam,wice paffefexttriu, deteret diligtnter,additoq$ meile altando lentis carbonibus decoques,cum intepue* rittpafillos ad nucis magnitudinemfacies ,quos ternos cum butyro diebus quini]; uelfeptem digeres.Item fi ex faucibus caufa efl^occifum pullumpal* pitantem aperies,cr toUis eius ucntricuhm, que cum fuo fkrcore calentem Cr integrum mmeileconuolues,!? per canale digeresxertifimii ac uerum remedium efi. Si exafaratio gutteris mouerit tufiim,murrh<e uncias z. pipe ris uncias z.feminis linifrixi er contufi fextamm,cardamomifemiunciam9. uwepaffefextariu,nuclei fextariu,mellis pondo duo, diligenter trita comif* ces ac decoquis,pafldlos ad nucis magnitudin efacies,ternos 'm die digeres. De tuflff qua? generat ex humoris acerbitate. Ca. LXVir. TVfiiqu* ex acerbitate humorumpromit,tali ratione fuccurritur: in primis purgandum efl corpus tufantis. Cucumerem itaq; fyluatfc cum uel radices eius cum nitro Alexandrino conteres>adiunttoq; ui muetereperos dabis adcornu.Qusc potio ern Uxauerit ucntrem,poJidie tertium fqwlU ualidioris oquatuor contundes aeroptimi lafcris quantum faba: patitur magnitudo commifces,uiniqi odoratifextarim,er olei ueteris libra addis,!? cum diligenter omnia cribraueris,triduo per os defundes ad cornu.Item alia.lfiis quoq•fu/fimentis ito minus quampottoibus adiuuabis: Sandarici uncias j.afekaltL uncias i.allij erceparum uncias i.quxcmpari ter triuerisfm trespartes asqualiterdiuidcs^per triduum cooperto ori uel capiti fubieftts carbonibus fuffumiges^t odor impleat nares cuius tamc ocu los prius ligabis nemedicamenti acerbmtcUdantur. Herb<e quoq•marruUj fafctculum quam magnumuolucris deteres,ct cum ouo cr uinofuccido ad* mifces,addita adipe cemna,ucl ft defuerit,uerbenaceam cum cera refoluis , er cum tepida ad cornu digeris, Grauifiimtfubuenit tufli fi pUlulas cyprefit decoquasit?purges diligcntcr,addita axunga, er argalhco,crfilijs tene • rioribus herbae pafuri<e,cotmdas\n pila^tpafhllos ad nucis magnitudine facias, quos quotidie impares cum meile er oleo ct uino pafJo,ouis intintfos dUifctes. Siplacetpro pillulis eliamfilia cyprefiicotufamifcerc cmomni• p' 2busfupra- ARTIS VETERINARIAE tuiluacofricare. Ad quas caufas etid terra talpam creditur poffe prodefje*. Qjtod [i in itinere aut in locis ubi defit copiafumetoru neceflitas ipfa contin* git, piperis grana .xxx cmfextario uini ueteris tcpifaflofaucibus digeres, er herbam thyrnu tritant cum uinofi dederis prodeffe creditur. Morfusui* pcrceuel cuiufcunq;• fcrpetis ofkndittir/i humorputidus de plaga incipit cur• rere. Prafens remedium efi/i hedum uel gallum uelagnum in recenti occide ris,ercalentes pulmones eius cumfangaine>uel corde>uel iecore imlneri ap pofueris,dtligenter qconflrinxeris ut omne uirus educat, datum continuo potionemtacoriponticifemiundam trita cum uini ueteris fextario/alis tritt hemina pariter mifces3er tepefaftum faucibus digeris. Si perfeuerat tumor, uitem albamfyluejlrem copiofe comburito,et excineribus eius lixiuiu facito,. (T'mpotionem triduo ad unum jextariu dato. Cinerem quoq}ipfum cu ace to inmoducataplafmatis usilneri imponito.Si nihilprofecerit3cauterijs uri * to,u(bfolenniter curato.Farinam quoq;hordeaceam cu uino er falejolcotfc, dccoftnm in cicatricem oportet imponi. Si araneum comederit. Caput .lxxx, IVmentum[i inpabulo araneum comederit,heee eruntfigna: Totmcor pus tumebit,fed circa auriculas,er oculos,er nares inflatio cu indigna* tione mior apparet,cui hac ratioefubuenis: De palato fanguinem tollas, eunujexceptu cufextario aceti er hemina falis mifcebis,et circa plaga uel loca tumentiapungps,diligeterq;operies ut fudet.hac rone fanabitur. Si fplialangius percuflerit.. Caput .LXXXI, SIfebalangtius iumeittum percufferit3his apparebit indicijs: Stat ei ue retrump)’£ dolore3er uidebis uelle mingere, cuiifh ratioefubuenies ; piperis unciam i. piretri unciam3uu<cfyluatic<e unciam3tcrito, er cum uino ueteri perfauces dato. De mure araneo. Caput .LXXXrr, MVs araneus peftis uenenata3er tam equis quam bobus noxia3atq> ideo cam captus fiierit merfus necabitur moleo3ibiq;in putredine uertitur3ex quo medicamento cum animal mordetur,plago, liniturt. er curatur animal.Vel.fi, muentus non fuerit3cyminum triiucum pice li= quideti VEGETII LIBER IIT. .6, tfttida dxuttgdcfi mifceturtddfyifiitudme malagmatis coquitur ,impofitufe dpericulo Uberut er fanut. Quodfi in fuppurationefuerit plaga conuerfuM laminaferrea candenti aperieda efl3cr qutcquid uitiofum cfl inurendu3atq* jta pice liquida uel oleo cureidum* Neaut mus araneus aial mordeat3ipf'um animaluiuu de creta circundabitur3quce cum mduraueritjufpeditur in coi lm3er non contingetur amorfu cercifitmumefl .Aduerfus morfirncornm probatur3aUium tritum cim nitro 3er fi nitru defuerit ,ctm fale et cymino permifceretatqi ex eo puluere loca3quet morfu conta£fafunt3cofricarc. q4 fi eruperint mlnera uencnata3bordcum combullu 'm puluerem rediges,er diluto aceto uulnert 'wffcrgis,®- hac ratione fola curabis, daturus potione, pollinem tritici 3bordcu,cedriam, er uini fextariu perfauces digeres. Quod fipnegnansmus araneus fuerit qui percufferit3bis a gnofcitur [ignis; Pufhi lie per totum corpus exeunt,(cdlimiU3utfupra fcriptueJl3ratione curabitur» Ad i&um fcorpioms* Caput .lxxxmi. SCorpiusfi iumentmpercufferit,his agnofciturfignis :Genua cotra* huntur,claudicat3non manducatae turibusfluent pituitee uirides ,ut accumbit uix refurget .Simili ratione curatur ficut ferpetis ac uiperte morfus:fkrcus tamen afmmu uelocius in plagam oportet imponi. De morfu canis rabidi- Cap* Lxxxiur. CAnis rabiofi morfus eriumentis,er hominibus exitium inferre cott fueuit3ufq- eo utipfi qui concatti fuerintbydropbobosfaciat, epeon* uertat in rabiem:qui hac ratione curatur: Locus qui morfus ef}3fer* reis3uel quodutilius efl3cuprinis cauterij surito, in loco tenebrofo eum cofli hiito. Sic etiam eum adligabis mtenebris ne quicquam uideat.Quod[i catte ipfum oteidere poteris,iecur eius decofhim dabis ad manducandum,uel de= tritrn (ducibus digeres. Foeni quocjj flores combures,er cum axugta ueteri deteres,®- ad morfum appones,falutare remedium rfl, Sedfpecidhtcr pro* deflji radicecynorhodon, id efl,hcrb<e qu£ appellatur rofa canina effode* ris, &lotam prius atq)cotufam diligenter, fue homini fiue animali,quod r<t biofus canis momorderit3mplaga appofueris ,contruamc^ cum ttino ueteri propinaueris quotidie ai bibedim . Hac enm fola ratione nec hydrophobia fiet, er imminens crimen euadet.Cana rabidi morfbus fubuen\t3fi tres * ni Q_ $tri,iudaici frOTI i A'wrt(, __ cerebri* S»C"^ ooil» n*rfS ^nApctllr OlTt-1 £95 rvio Itvr rs tM?) yio S rcvv<\r?l ^d\)h\ /tr*7i fJlut CtS at ARTIS VETERTN. VEGETII LIBER itf tri,iudaici bituminis fcrupulum unu tritum cum hemina uini ueteris tepent tis triduo per os digeras,Samfuci quoq^ grana uelfuccu defblijsaut decor* Hce exprimes, er cim uino ueteri dabis in potu. Sed tunc efficax cji hcec po deeofamfuco dederis,qut no in terra,fed malia arborefuerit innati, Siftercas gallinae anima! comederit. Ca. LXXXV» SIfimum gallinarum animal in hordeo comederit ,uelfoenofmpferit, quafiduencnatis bejlijs percuffm cruciaturcontinuo,internorum do lor er inflatio fubfequitur,adfunilitudinem quofyftrophi et uoluvtio icturisa(perriim Aduerfus qua necefiitatcm>apij feminis deteris uncias a» crcrn uini ueteris fextario, er hemina mellis temperas,er per os defundis, er tam diu deambulare copelles,donec potio uentrem moueat. Quod fi ni* ntius doloretiam obroboratio fueritfubfecutafbaccaru lauri hbrd,nitri feli bram,acetifextarios duos,oleifextariu,d(ligentcr trita permifces,adfo cum calefacies,zr in loco calido per triduum imgcs,zr contra pilum diligen ter fricabis,certifimum daturus ex fudorc remedium ,Aduerfus htiiufmo.di cafm phyfiam remedium experimenta docuerunt;?ullum fi occideris uel gp.llinam,uentrcmq;eius crudum er adhuc calentem amfkrcore ftio equo uel mulo inuolutum meile digerere perfauces,optimum creditur.Tres pillu las gipfi cum uinoueterideterere,& tepidum per os dare, eadem optime(a* nare firmatur.Lixiuiumquoq^de arbore ulmi,uelcuiufcuq;&neris ligni ci» nerem,dummodo bene cretum,cum oleo mifcere, ac liquidum er tvpidu de* fundere per(duces,phyficum er [akare laudatur. yrcht 5 *<jJ/aALS CoSft; gtLvnOdi. csryc A tili Ia r»w t lesiff . vtA-ti-h**- ! lLy d^ IMT^ dlr£ir>'\ FINIS LIBRr TERTII. CrrujA.f - ,'ynef jt^ 'W Mwr-rn-A 'i %,yr.U ,lV*blAsi yrjuS rtuf1MsW\ [cS&P -t r M&9 «v mi If rzrrt? rrpf yt,v}w( iP yvi v>n r£ <; wrtnf iyy\\ cfdtoi a i~£ 'i\ bl*; 1, rU/ in VEGETII RENA Tl ASTIS VETERINARIAE LU BER QVARTVS. DE NVMERO ET POSITIONE odium» Capucprinnim. VMENTVM IGITVR HABET mcapite offa duo,dfronte ufq; ad nares alia du otma* xillaria inferiora duo, dentes quadraginttu.molares xxiiij .caninos itij.rapaces xij.ln ceruiceautem funt Jjsondilt vij.jpatubc rcnu fimt odoarenibus ufq; ad anum feptcni ytnufcarium habet commisuras duode* cim. in armisprioribus funt ragula du.-c .Ab armis ufque ad brachiola duo. A‘brachiolis ufq; ad genua duo. mgenibusparaffo* tic<£ ditce.d tibia ufque ad articulos duo,bafes queappellantur numerodu£y uf ad pumices ungula offa minutafeicdm,'m pedore unum , Cufhe tamen in interioribus trigintafex. item apoferioribus a(cumulari)uty ad mola* ria duo,d molaribus ufque ad uertebras duo, cojhlcs duo .Ab acrocolefio ufquead gambam duo,agamba ufq;ad cirros tibiales duo,minuta ufque ad ungulas fcdedrn. Etfunt offa omnia centum fcptuaginM. •Denumero dC qualitate membrorum. Ca. ir. VVnc menfuras numeruq;• membroruopprtet exponiMpalato gra* funt xijJongitudolingu* habetpedem,femis,labrti (upcrm ha N*bct uncias fex,inferius unctas quiq},maxiltefmgtd<£ uncias denas, acirro fontis ad nares habet pede-, auriculaftnguU cotinent uncias (enas. In oculis aut fingulismncu' quaterna, dcirro ubidefinit ceruix ufq; ad mer cunum continetur calculi odo, Spina continet fubterffatulas trigitxtaduas,A commijfura renu (quod cumulare dicitur) ufq;ad imuimfcartu comiffum, funt xij .Sagda longtcia uncias xij.ab armis ufq; ad braebiolu uncias vi. d brachiolis afs(coltmlUri) 0)5A. -t yo 'j rifrm . ARTIS VETERINARIAE brachiolis tifq; ad genua longitudo cotinet pedem. Ab articulis tify ad ungtt huuncias 4. in longitudinem udprolixitatem pedesfex.Hcec cumetria equi conucnit jhtur<e boncflx ac mcdu-.Cceterum non dubitatur in buricis mino ra ijh,cr in primaforma equis effe maiora. Denumero &qualitate nemorum. Cap. 111 . %numerus,qualitas, ac menfurapandenda efi. A'rm dijsnaribusper caput, ceruicem ,ac mediam(pinam ,ufq }ad irntm nui''canum defcendit filum duplex,quod continet pedes duodecim. Duo nerui in ceruice palmarijcontinent pedet quatuor. Ab armis ufq ad ge niculu nerut duo. 4geniculo ufq$ ad bafm uerui quatuor. In prioribusfunt nerui decem,in posterioribus dece. A' renibus ufqucad tefks nerui quatuor. fiunt mfe omnes nerui trigintaquatuor. Dequalitate aenarum. Caput .1111. COnfequenter uenarum quoq)indicandus cfi numerus In palato uem nafunt du£,fuboculares dux,in peflore du£,de brachiolis dita, de fubcirris quatuor,de talis du£,de coronis quatuor,defeminibus qua tuor, defemoribus uero du£,defubgambis dit£,de mujcario una, uenxma* tricis mceruicibus dua-fiunt pariter uenx xxix. Deindidjs &aetate equorum. Cap. V* Eftttem iumentorum ex dentibus alijsq•[ignis oportet agnofci,ne ue lamentisimperitia fubcamus hcomodtm,uel curantes xgromtis ignoremus atatem .Quiaficut bomintbis,ita cr equis, aliud conue nit,cum iumentafuntferuida,aliud cumfeneftute iamfrigida .Manifeftum ,,Ifb' 1autm notas corPomcvm xt&te mutari. Pullis enim bimis cr fex mcnfiu iUtpm j'* •Jjmcsf uperiores cadunt, quos kchntcs uocant. Cumaut quartu an* np -ftfjr fnum 4gere coeperint, decidentibus bis qui canini appellatur,alios fupponct . Deinde intra fextum annis molares cadunt. Sexto anno quos primo muta* uitexxquat. Septimo omnes explentur xqualiter,cr ex eo cauatoshabere incipiunt detes, nec pofka quot annorum fint fcire adfide nullus potefl,nifi 1. figitis alijs,qu£ ufus edocuit Decimo nanq•anno tempora cauari incpiut, fi 4.il <, yn°’ A^lci'Cr fupercitia nonnunqua canefcere. Duodecimo anno nigredo in medietate ,1</* dentium jtpji iPf ui itrs ;,x 3*' •* - wiri j ' VHGETrr liber rr r t- ^£Vntvnr dentium apparet. Flxriq; adfcrunt,domitis etfreno affluetis animalibus ru* *~ gu,(ftt<e in labris funtfupenoribus computandas,itaut ab angulo ubi cape ritnwrfus incipientes, ufyad extremu labrum perueniamus .quia annorie numeru,rttgarum ofkndit, Pojlremo,rugarum multitudine,triftitia fontis, . dcieftione cerncis,pigricia totius corporisfiuporeoculoru,palpebrarum#JPrtffW&SJiptta. caluiciefenctttis ipfa fe prodit. ±“ Dcfignis quibus cognofc/tur patria» Cap* vr . INpermutandis equis uel detrahendis,maximamp-audem patrUfolet afferre mendaciu. Volentes enim charius uendere}gcnerofifiimosfingut. Qtu res copulit nos,qui per tam diuerfas er longinquasperegrinatio* nes equoru genera uniuerficognofcimus , er in noftrisjhbulis [ape nutri* uimus^iniufcuiufq} nationis explicarefgna, uel merita. Nam ut uiliora mini Jkria taceamus,equeflribus ufibm uel maxime ncceflfarios cojht pralljs cir ceis,uelad bellum hunnufeorim longeprimo docetur utilitas paticnti<e,U* borisftigoris,famis toringos. Deinde erBurgundiones iniurue tolerantes* Tertio loco Frigfcos,non minus uelocitate quam cofinuatione ctsrfus i/nui * 6hs . Poftea Epirotas,Sdmaricos,ac Dalmdtas,licet contumaces adpeiuc ac uilestarmis ac bellis ajjeuerant cruribus.Capadocu gloriola nobilitas Ht jflanoru par uel proxima in circo creditur palma . Ncc inferiores prope Si* cilia exhibet circo,quamtds Aphrica hifflani finguittis uelocifimos prxffa* re cofucuit ad ufum fella:. Fertis prouincijs omnibus prafhtequos patrima nioru cenfibus £(limatos,tam ad uebendum molles er pios incefltbus,nobi * litate pretiofos,fequuntur Armeniatq;Saphamijnqua nec Epiratas Sicis losq; defpexerisji moresac pulchritudo no deferat. Hunufcis grande cr a* duncu caput,extantes oculi,anguflce nares,lat£ maxilLe, robufh ceruix er rigida,iub£ ultra genua pendentes,maiores cop£,incuruajpina,cauda fyl* uofa,ualidifiim£ tibia, parue bafcs,pleii£ ac difflufa mgul£,ilid cauata, to* tuwq; corpus angu!ofum,nuUa in clunibus aruina,nulli in mufculis thori j» longitudine rngis quam in altitudineflatura, propenfior ucntvr exhauftus, offa grandia,macies grata, &quibus pulchritudinem prxfkt ipfa deformi * tas,aninm moderatus er prudens,z? mlnerii patiens. Per(ise?(htuya,w pofitioite 4exteris equoru generibus no plurimm difjertflcd folius ambulet Rtura: quadm pcjiV/ utri-nsn .lji .mjfii I rtnrafty -l'hrX-‘> f7 1 H*J p<tnl 'si.-Jtili frtn i? *y I . -ARTrS VETjERr NARI-AE otY) u.:ir\ rv^ jcjiulUm gratia difcernuntur d c eteris,gradus eft. minutus et creberyct: 1'qui [edentem ddefkt et erigat,nec arte do. eatur,frd natura ueluti iure prxt jktur.Inter colatorios enim,er eos quos totonarios vulgus appellat, ambu» latura eorum media efl>cr ctm neutrifint [imiles, habere aliquid creduntur ab utrify communeftcut probatum eft. Inbrcui amplius gratia, in prolixo V; •. 'itinerefcuior patientia,animusfuperbtis&nifilaborc fubiugitus ,afiiduc aduerfum equitem contumax mens,tumens,prudens, ct quod mirum eff,in tanto femore cuutiflime decoris c/lobfcruantior ,mcimiatt. in arem ccr» tiiXiUt recumbereuideatur mpedore» De temporibus ufoe. Cap. vrr. AUtuslongxud Ver[is,}iunmcis,T:.pirotis>ac Siculis: breuior Bifpa nisae tdumidis.Vrequens opinio eflBarbaricis nulla adbibenda me dicamina, quod nftpadco naturabeneficio xgroti coualcfeant) ut cis nociturafit cura .Sedfidfa erat ifla pcrjuafio. Nam quanto fortiora membra fmt,tAnto diutius uiuunc,fiex acre uenieittibus medela non defit. Spadoni» frf /bus tamen mterauthoresconflititfangitincm de matrice nunquam,niftforte 5tlf3mf~ u> *t'ex nimia cr extrema neceflitair,tollendum:propterea quodcaloris maxima tJywa-jfecfa j•.partem cum teflibusamiferunt. Dcpilaro tamen fi non impediat negligetia, iiJLV&Unh omnibusprope menfibus tamfpadonibus, quam tefliculatis ,mituendits efl /anguis. Admijfarij uero fi cohibeantur auenere ,ubi dematricat ifticrint, Sf -f cxcarifxpe dicuntur,Qjiamuis eoannoquo admiffum faciunt ,nonfiteis uj Wjc* usMixxanda,negenerationi intentm corpus cura gemina: necefiitaus ex» tjKhauriat. Studiofis equorum,qux cura fhbuli,quialimentorum cultus. qux |.^7 obferuatioisfodicitudo prxfhtndafit primus acfecundus indicat hber. N,vc V,/' •decurfisomnibtis bis, quatimus artisdottrinipofitdet,ai compofuhnesne I/\ccffariarum potiomm mcdicamentorimip defeendimus ,in quibus &exa rVq plorata con°e$imus,& ea quxnon tam adutilitatem curandi, qudniob ca* ritutem emendi Mulomedicorumcupiditas mflaueratfubmouimus^Conflnt nanq^nontam mddsneqpretiofisjpeciebusjedpaucis, et ad caufam dequa agturaccommodis pofjefanari. Primum igtttir ut pin ?uia fint iumenta tam in currilibus quam infcllaribus decet ,deinde utfana permaneant, poli ut agrota curentur}confettmes (ut diftum efl) medicaminumproferemus clcttfts. eJL «n i ; [ VEGETII LIBER IITT. cc fleths cx mbonbus rmliis,de experimentis tnanifrflflimis approbatas. Potio ad reficienda animalia* Ca. virr . TRaditur Chiron ad rejicienda iumenta uel curanda,hanc adidiffe po. donem, qua internos extergeat morbos ,qua rufum reprimat ,tmlfos _t. ac tufiicos curet; Ptifana;[extariumJtnt feminis hemina m, croci tmciX CrnTOTnf tinam,mtefhnum porcinum recens,quod longanonem uocant,prius dtligcn ter lotum,uri aeronem;qutfiin prafentia fbmnonfuppc.unt,hedmum ea* puteum pedbus er inteflinis ac uentre,er diligenter quafi ad hominum u * fus curatumjn cacabum mittis, addesfupcrionbiis hyffopifafces duos, eo* chleas germanaspurgatas quindecim,bulbos quindecim,fictu duplices tiigttt H,ruUfhfcicuhm mumfbaccarum lauri [extarium ttn um tritum, daflylos ui<gnti,allij purgati eapita tria,fepi caprini uncias fex,pukgijfcci fufcicu* Im.Queomnia trita decoquis in aqua cifkrninauelcoctefli, donec liquefit* fhi carne defluant offa: fedaquam fapius adijeies ne medicamentum ufiurd conflrmgpt Sed cum jpiffu/M uideris, colabis,abieflisq; excrementis ero/?/* bus ,tracand uncias trespridie calida infiifas ut inturgpfcat zsr folui pofiit, ridijcies,pafsi fextarios tres,oua crudafex, olei rofatij oua ph na fex, butyri Xefolud uncias tres,atu gnllici uncias tres,amiti uncias tres,pulueru quadri g&Hj uncias tres,lomenti fabte.i.fUrituc (extarium :hac omnia ita tempera * bis,ut per cornu defluant, er fextarios [irgilos ieiunis animalibus periri* duum dabis. Etfi uolucris feptem diebus ititerpofitis repetis er das acapite j.^ potione. Jumenta dmorbis uhidicat &cuftndit: Gentianas,arijhlogta' ro* alia Ag tund<e,myrrh£trogloditis}rafur(eeboris,cr baccarmlauriaquis ponde* rtbus pulttis immixtus,ex quo grade cochleare plenum fumis, Addes byffo * pitriti fcrupulos quatuor,mellis uel pafit uncias tres,uinifextarium,<gf ni re foluti pafhlhm unum,poflcurftmftuepoft laborem conditi bcne(pipcratt) a-s(p^pdrati) heminam adijeies, cefhte roris uel abfynihij tantundem ,cper os dabis ad 'cornu. Si tcftu animalfatigatur, pufcam cu pulegio trito mifces ,naresque erfaciem confouebis ,oua quoque trita cm hemina, uini ucteris optimi fiu * cibus infundis,ut peroui refrigerium uini uirttts accrrfcat .'iMacic larguo* .remq; dcpellit,f ifemiuncid fulpburis cu mynheefirupulis 4ht pttlucrercfo lutis ouii cruduet uini uderis[extarius addatur, fi-equcterq.pfattccs detur* RiDiapcimti ARTIS VETERINARIAE Dftfpettion efl(ut ftiprd retuhmus)nectffa riu pluribus caufis ac mortis , fmpcr diigenti cofichonefernandum: Gentiana,arifblog.e rotunda,myr r)u,rafur£ choris,&baccarum Luri,dc recentibus fpcciebus intmuredan ttis minutiflimuspuluis,ex hocfebrientibus plenum cochleare cii tribus una cijs mellis&aqti.c tepidefextariojn qua radices iunci,<zr apiufujficies de cochimfiicrit,per os dabis, ita ut triduo fimiliter cura procedat. 1dem pula ttis fi ultra cochleariit cufextario uiiti ucteris , erolei uiridis hemina detur , animal dquibuslibet uenenis,uelferpentu,aut bcfliolaru morftbus liberat* Cuifipipcris atq•pulcglj,necnon ctid cyminipnlueris aliud cochleare addideris, crcuuini ucterisfextario dederis,omncfi-igus expellit. Ad tuffim 8£uulfos* Caput .ix. 'r'T'0#infanabilem curat cii hemina pafii,w tribus uncijs olet 0,4- mjwxfv rjr W{fi eir ouo crudo,fi per triduu defundisfaucibus,additofaba polline, er afccnugrxco binis cochlearibus.]?raterea ualde tumentibus prodijifi bafrixa[extariusfine falc coffus,fepi caprini unciae y.allij purgati capita j* i- 11-decofttl cum fucco ptifana,dataper triduu. Qjio medicamento ualidius crea AlUifr&mt ditur;fzcusftcc£ pondera z.focnigracifextariu,tracanti uncia,pridie in cd« 4/ dMl** ^ —-jr“ rulAVfX. +IvmI rfWW-w' Uda imfii{a,<indgtilliciuncia,rut£ uiridis fafciculii,apij (ufcictilos tres,pari* ter in aqua diutiflime decoques,t?r faucibus per triduu defiindcs. Curare etix uttlfos creditur,fi fepte uncias cineris mudifiimi colligas, addas q;olei uncias tres,bulbos tritos vij.anagnllici uncia,butyri unaajepi caprini uncia, mei lis uncias *.plantaginis uiridistrit tundas i.pafii hemina,ptifana ttcl lini fe minis hemina:qutitet temperata ut per cornu defluant,per triduu,uel ut ne ceflitas cogit perpliires dies, iciunis fingulosfextarios dabis .Dejfcraatn tuflim [ape curauit potio nilis acfacilis:pulucris exfaba uncias fex,pnlueris exfocnigrxco uncias fex,enule tunf£ficc£pulueris uncias puluens anac gztIlici tiifi unctas j. butyri uncias <$• qutomnia cu tribus boni uinifextarijs additofypaflifextario unofanis,pariter agitabis,o-uni eqttoiduno ante hi cein bina cornua per os dabis,donec omne ebibat potione .Cura quoq)no parti profuifje experimenta docueritt,bac ratione compofitaifabxfrixa [ea xtiyiu fineJal edecoques,addcs'qfepi hircini refoluti uncias j.butyri uncias v\ in mortario deteres unimfa, Pmereo,fxnigrxcifextariu bene purgatii [eruere ! VEGETlT LTBER TIIT. €7 firuevefacief,pmictinty aqudinter initiafaruores effundes,addcsq}aqu.c (e xtarios vpinguiftimas caricas xxcr liquiritia unctas ^.parihrdccoqtuis donec aqua ad tres fextarios redigaturtmmortario deterisfocnigraxujiqri tiamc? caricas,mifcesq;cufaba,fupfundis etiam calidam qua caries eu ac teris eofice funticopara tisj; albusfi liquorffifaior fuerit,taniu pafii addis ut per cornu facile pofait exire,diebus plurimis ex eo per osfingulosfextarios tufaientibus dabis* Adcofros,ue}mes3UGl tineas* Ca* X. ^tv, COffos,ucrmcs,ueltine.is,c£teraq;animalia uentris cxtingtiit9fihcm cid f!7S mina cineris ex oliuce ligno arido collctii,cu hemina olei uiridis ptri %4arh't> duii dabis ad cornu. Alia quoq; confatito,fcd qtufepe mortifera li* mf4, 1a\. Ierat pafiionc;putuerisfanmici,itemq•abfynibij pontici,nccno lupinierit, ^fj? di,w herba: centaurea?,er erui pollinis,et feminis raphani binas uncias mit tis,addiscjcornu ceruini uncta,fanopidis pontici paflillos tres ,opopanacis femmeidyUini tenetani ucl alterius aufkrifextarios 2.olei uiridis fextariu, qua: tepefackl ita diali defundis,ut per os cornu accipiat,in cliuo confhtutu, quatenus fuccusfacilius ad interiorapuenidt.Vojkro dic idem ahl pronum conjlituatur bt cliuo ,er per elyfkre illius tepida potionis (extarius ingeret turquatenus alternis diebus ex utraqparte iniefkl potio .coagulare qiJap*> pellaturtpofiit infundere,in quoilla: noxia: beflioU oguntur,erpertufoue 4-- triculo excruciata doloribus dialia pereunt .ufl et terna coitfiftto no minus e', /i4aj ~pA’tI0 udidai Radicis capparisficuli,uel baccas eu fblijs adwidlibrd deteris paritenp comifces,addvq}aceti fextarios 2. Quodmcdicamentu interdii per os(ficutfuperius ditium efl) interdum per inteflinii inijets animali,ut inter« nos hojks potionis aujkriiate conf urnas* Aduerdim ommagenera morborum* Ca. xr* Aruerfm oia genera morborufalutaris confattio prxparaddcfl,Ut inter ipfa initia ex coditis pofait occurri.(C.aufa)cnim mcdicinaquce rendaejh Myrrha librdjthuris mafcult libra, mali punici corij tun fitib.pipis uncias 3. croci tmcias i.acaticcrnf'ce febbra (cathimi<e)butro:is fc* librajefittce uface felibra,abfynthij pontici fctibra ,putueris fcrpillifelibi d. aP(Caf]aetc.) al's(ca[mi£) betonicafc!ibrd3ccti taurea fclibram,(tgapinifeltb .faxifa-aga fdilupcuccda Rjnifclib.