Vota et motiua processus habiti, et actictati, intitulati processus don Martini de Bardaxi super apprehensione in Articulo Iurisfirmarum

e. J. ffu VOTA ET MOTI VA PROCESSVS HABITI. £T ACTICTATI IN CVRIA 0,1 uftitiae A ragonu mjntitulati ProcefTus don Martini de Bardaxi fuper Apprehenfione in Articulo Iurisfirmarum. N PROCESSV , ET CAVSA in Curia Domini Iuftitise Aragonum ha¬ bito, & aditato,intitulato, ProcefTus Do Martini de Bardaxi,fuper apprehenfione* in articulo Iurisfirmarum.Exiftente dido proceffu, &caufa in deliberatione fuper diffinitiua fententia. Tres Domini Locumtenentes admodum llluftris Domini D.Martini Baptifta de Lanuza, militisMa le f tatis Domini noftri Regis,Confiliarij,ac Iuftitise Aragonum, fue ru n t vot^quod tenentur,ac debent pronuntiare,& recipere propo¬ rtionem Iurisfirma? inpr^fenti proceffu oblatam pro parte Don' Winisde Torrellas,&Bardaxi,principalis Petri Morillo,&Didaci ^ n t onij Antin procuratorum,proflita prius per eum cautione fora- ]l) iteras propofitiones Iurisfirm^ reijciendo,& repellendo, neupartium in expenfis condemnando. Cetera fupplicata locum habere,attentis contentis. VNVS ex didis tribus Dominis r ‘°cumtenentibus didi Domini Iuftitise Aragonum fuit ex motiuis Ruentibus tantum: Ex eo praTertim,& alias recipitur Iurisfirma di Ul Do Joannisde Torrellas,principalis Petri Morillo,& Didaci An '•onij Antin procuratorum?quoniam conflat de legitima poffefsione A eiufdem Vota & Motiua $ iufdem, iuftificata longi temporis acquifitione^trigintaj & quadra¬ ginta annorum continuorum,vfque ad tempus apprehenfionis,fuffi cienti ad obtinendum in hoc articulo iurisfirmarum,&excludendum Don Mattinum de Bardax-i: Cimius quidem propofitio iurisfirm# re¬ pellitur* quia non conflat de aliquo titulo, & caufa legitima ad fuam ppflefsipoe.m ciuiiem, legis, & fori miniflerio indudam, iuftificandam,faltem ad excludendam a6l:uale,ac veram poffefsionem didi do loannis,& ad obtinedum ia eodem, quod omnino facere tenebatur don Martinus in hoc articulo,in quo non polfefsiofoIum,fed poffeffio iuftificata de-fideratur.Innititur namque don Martinus in hoc ar¬ ticulo duobus principaliter fundamentis. Altero, fententi# diffinitiu# latae in hac apprehenfione in articulo litis pendentia, in gradu appeliationis,qua fola fe fe in hoc Firmarum articulo tutum arbitra¬ tur, exceptione rei iudicatse fibi competenti, & dido don Ioanni de Torrellas ex diametro obftante, Ait enim fe ad hanc bonorum apprchenfionem venifle ea ciuili poflefsione indud a a foro A rueres qua is,qui titulum habet in bonis defundi obtinere fole-t aduerfus adualiter pofsidentem,qui per annum,&diem in poflefsione non ex titit,fequc verificaffe,&probaff? in articulo litis pendenti^ intra an num,& diem profatos venifle, ficq* obtinuifle fententiam in eodem & in poffefsionem fuiffe miffumjhabereque rem iudicatam,pro feiu hoc iurisfirmarum iudicio,manutenendumquc effe in eodem,donec in proprietate vincatur,motus verbis didi fori 4 ibi, Que a U hora elpojfeedordeue[er defendido en fuptffefiion, entro a que Jolrelafro - piedadfia judicialmwte <vencido . Qfiibus probare contendit,quod li¬ cet forus is fadus fuerit ad iudicium iurisfirmarum, protradus*amS fuit etiam ad iudicium litis pendentia:, Cumque de eo in lite pen-* dente tradatum iam fit,debere intelligi,& accipi cum omnibus qu* litatibus eiufdem,ac fignanter cum ea,vt obtinens in lite pendente» fit manutenendus in poflefsione,quo ad in iudicio petitorio fuperetur, indeque in hoc exceptionem praefatam rei judicat#, pr#didQ don Ioanni agenti obftare debere, Altero capitulorum matrimo¬ nialium innitorum inter don Ioanncm de Bardaxi, & domnam renarn de Moncayo in proceffu exhibitorum, quibus contendit aci bona apprehenfa fe effe vocatum in cafum contrauentionis, & dela¬ tionis armorum de los Bardaxis cum mixtura, & cafum fu# vocatio* Cariae Domini luftitlae Aragonum*, tos veniffe, monuiffeque legitime don Ioannem, quatenus eligeret armadelos Bardaxis ime mixtura ,aut delosSanchez , fine eadem. Ceterum neutrum horum fibi poiie in propofito opitulari exiftimam u $ , ex multis in iure, foro,& ratione confiftentibus, & ex proceffu i*efultatibus. Non primum 3 q u o crediditfententyam in procelfu litifpendenti . 9 latam prodeffe fibi in hoc articulo iurisfirmarum , nocere( ]j didto don Ioanni agenti. Nam. fecundum legitimas fandtiones, e ^ c c p t i o r e i iudicacse obeffe folet tribus neceffario concurrentibus; fcilicet quod (it a&u inter cafdem partes,fuper cifdem bonis,&eode fi)0 d o agendi, quoru altero deficiente, deficere quoq; exceptionem r ei iudicata? fatendum cft. Vndc licet in propofito, in iudicio litis pe ^nti£,ad:um fuerit inter eafdcm partes,& fuper ijldem bopis,& icijd ipfum repetatur, & tradetur in hoc articulo iurisfirmarum, ^uia tamen agitur diuerfo modo agendi in hoc,quam in illo litis pen dentia?, ea exceptio vtique in propofito locum habere non poterit. proceffu namque litis pendentia?, agitur furnarie de poflefiione, fcce queritur an iuftificat* fit,nec admittitur repulfa teflium,aut con- ^adid^oriUjnec exceptiones etiam falfitatis,requirentes altiorem in- Aginem,fed per eum folum declaratur quis fit in poflefiione,& quis Partes rei in plenario poffefforio debet exercere: At hic in proceffu ^isfirmarum,agitur plenarie, & teftium repulfa, ac exterx excep¬ tiones admittuntur,tra(3:aturq; non de poffeffione folum,fed de pof- ^flionc iuftificata, adeoq; vterq;, tam don Martinus, qui fuccubuit, de nouo tenentur fuam poffeffionem iuftificare ad obtinedum in hoc fenario iudicio, aliter quam per fententiam pra?ambulam litis pen* denti#, ergo nondatur exceptio rei iudicata?, deficientibus ijs, qua! c ° H c u r r e r c debebant ad eius natiuiaatem, nec de vnp proceffu fum* ^io datur cxceptiq rei iudicat^e, ad alium plenarium, licet de vno ^ari 0 , a d aiiurn eiufdem fpeciei, foleat allegari. Neque obftat id n n n procedere vbicumque tradatur de poffeffione in articulo litis P 1 cn d e n t ise, qua? etiam habet admixtam caufam proprietatis, qualis e a , q u# oritur ex difpofitione fori A Wtfs, dum difputatur dc tU poffeffione, legis minifterio indu&a, ad obtinendum contra ^aliter poflidentem,nam tunc fententia lata in tali poffefforio,de * k e t exceptionem rei iudicata? producere, in alio iudicio poffefforio, articulo iurisfirmarum. Multipliciter namque refpondetur, Primo^ Curia: Domini iuftitia: Aragonum. Prmid,quod in fummario tenutse, fiue litis pendentia, non tradatur de proprietate, etiam in viam fori A vezes, taliter, quod mdicij na¬ tura, vel cela proceffus poffit immutari, ficrique de fummario, plenariumrlicet enim cognofcatur de titulo ad excludendu adualiter pofli dentem contra fori difpofitiones> non tamen ob id iudicium definit eifepoffefforiumfammariflimum, quoniam titulus tunc accefloric pro poffeffione difputatur,vr ciuiliter poffidens, & legis minifterio, adualiter poffidentem valeat fuperare,non quod ex eo negotij natu¬ ra^ qualitas immutetur, & de fummario,fiat plenarium ex tituli acceffione. Nam alias fi ex fola cognitione pofleffionis cum titulo refultaret profatus effedu$,nafccreturquc exceptio rei iudicatce in ple¬ nario, Vtiquc eadem exceptio noceret agenti in proprietate, qnod effet abfurdum, Vnde fatendum eff,quod aut in hoc cafu non trada¬ tur de poffeffione habente admixtam caufam proprietatis, aut quod fi habet, non poffit producere exceptionem rei iudicata? in hoc ple¬ nario iurisfirmarum. Secundo, in Regno fiepiffime adum videmus de poffeffione in indicio litis pendentia? cum titulo, & nihilominus de eodem in plenario poffefforio difputari, abfque tali exceptioni vt mirabile videatur, nullo vnquam tempore fuifle a Pradicis exeo: gitatum, ab eo iudicio fummario, etiam cum titulo, ad aliud plena¬ rium, talem exceptionem obftare potuiffe,eo quod in priori pra?p a r 3 torio,& praeambulo de titulo tractatum fuiffet, quoniam femper? # generaliter tradiderut, fententiam latam in fummario, folum afferre prariudicium partibus in lite pendente, donec fit cognitu de poffef¬ fione, vel dc proprietate, quoniam per eam tantum declaratur q u * s fit interim in poffeffione tuendus,& quis rei,aut adoris partes in pl e nario debeat fuftinere,nulla fada diftindionc, an cum fola poffeflio; ne,an vero cum poffeffione titulata quaffiio agitata ccnfeatur,& dii' pofitionem fori A q u£ exorbitans eft,ad alios cafus extendere valde periculofum exiftimamus: Ergo obtinens in poflcfforio fufl 5 ® 3 rio virtute prsdidti fori x4 , w<^ei > q uatnuis multis gaudeat priuilcgi/®> non tamen habebit exceptionem rei iudicata: aduerfus collitigantem in iudicio iurisfirmarum,contra naturam & fubftanciam procef¬ fus, & contra mentem expreflam fororum, & noftratum ornniun» Pradicorum, tan antiquorum,quam modernorum. Neque in cofl' erarium mouerc poffunt verba illa difii fori A ibi, a Curiae Domini luftitiae Aragonuim W fia el pojfeedor dene fer defendido en fu pojfefsion entro a que folre la propriedudfia judicialmente <vencido. Inde deducens don Martinus,quod cum is forus fit protradus ad iuaicium tenunc > quemadmodum fi vince retur in eo don Martinus, erat tuendus don Ioannes donec in pro¬ prietate fuccumberetj ita funditer & e cotrario vi6to don Ioanne in lice pendente,don Martinus tuendus fit donec in proprietate (uperetur. Quod argumentum licet fubtile , & ingenio plenum videa¬ tur, non tamen in propofito rede fumi,aut procedere poffe, arbitran)ur,effeque aduerfus metem,& verba clara eiufdem fori,femper cre didimus. Quamuis enim forus A vezes, fadus primordialiter ad iudi ciumiurisfirmarum, extenfusfitexconfuetudine, & praxi adiudicium luis pendentia?, vt ficut in iudicio iurisfirmarum admittebatur poflellio titularis, & ciuilis,aduerfus adualiter, & naturaliterpoffidentem , & cade in proccffu litis pendentia? admitti debeat, quod ingenue fatemur,non tamen inde fequitur dfe protradum cum om¬ nibus qualitatibus, nec praxis id obfcruauit,pra?maxime fi tales fint qualitates,qua? naturam &formam procelfus,cui adijciuntur,immut tare,& deltruere videantur. Et vbifequella valeret, quod cum om¬ nibus qualitatibus cffetprorogatus,non rede, inferturiergo quem¬ admodum fi vinceretur don Martinus in lite pendente,crat tuendus don Ioannes, donec in proprietate vinceretur, ita quoque & e con trario id ipfum fatendum fit,don Ioanne vido in lite pendente: nam argumentum hoc a contrario fenfu,non procedit,vbi militat diuerfa ratio,aut vbi legum,aut fororum correctio fequeretur. Item quia forus is A ve^es, corredoriuseft, & exorbitans a regulis foralibus, vt qui adualiter,& naturaliter poffidet,a non poflidente,iuris,ac le¬ gis minifterio fuperetur,& quod ad folum fauorem occupantis poffrftionem indudumeft,&non eft extendendum adfauore eius qui c nm titulo contra eundem adualiter poffidentem venit, ergo folurn interpretari,& admitti d,ebet in cafu, in quo loquitur tantum,non in alijs, etia fimilibus. Dum igitur forus difponit,quod vbi veniens cu titulo ad bona defundi,paflus eft,alium bona occupare,& per annu ^ diem ea poffidere, quod eo cafu talis pofieffor tueri debeat in pof ftfiione aduerfus titularem,donec de proprietate cognofcatur.Nam eft dicere idem quoq^effe dicendum,vt titularis etiam eo folo,quod °btinueritin lite pendente,debeac manuteneri in eadem donec in B pro? Vota & Motiua proprietate fuperetur.Et quod non poflit adualiter poffidens,iteru in plenario iudicio de pofleffione tradare,nec fuam pofleflionem ti tulo aliquo de nouo iu(tificare,nec allegare de non fubfiftcntia tituli ex aduerfo in vim fori A <veys 9 produdi,aut obtinentem, non efle partem legitimam demonfirare,nec alias exceptiones opponere a iu rc,& foro opponi permittas. Nam id fane eflet forum alias exorbi¬ tantem extendere plura fpecialia in eo coadunare,mentcm , & ver¬ ba fubuertere, & forales difpofitionesodiofas,& corredoria$,dc vno,ad alium cafum protrahere,nouumque quid in Tribunalibus de¬ ducere, quod neque auditum,neque fciiptum inuenimus. Ac tande fi forus A fve^esy fadus fuit primordialiter ad iudicium iurisfirmaru potfefioriarum, vbi plenarie de poiieflione tradatur, nihil mirum fi poflefforem occupantem effe tuendum decideret, donec in proprie tate vinceretur, quoniam tunc nullum aliud fupererat iudicium, nifi proprietatis, at vbi fummarie dc pofleflionc tradatur, prout in litependente, & praeparatorio ad idem iudiciu iurisfirmaru, fecus forfan dilpofuifler: Ergo non debet ea foralis difpofitio ad cafus alios pro¬ rogari. Et quamuis obtinens cum titulo in lite pendente iuftificata dicatur habere pofleflionem,vt in ea poflit manuteri, non tamen in¬ de liberatur ab onere iuftificandi eadem in plenario poflefforio aduerfus eum,qui ad proceffum citauit: nam alias inutilis eflet proceffus iurisfirmarum,fi eo fado,obftaret exceptio rei iudicatae. Ergo ex ceptio rei iudicata? a donMartino ad merita caufe oppofita, don I°* ni agenti nocere minime poteft. Neque infuper fecundum funda¬ mentum don Martini fibi pofle opitulari exiftimamus, quoniam ipk non fe includit,neque in articulo litis pendenthe,neque in hoc,cum inftrumento folemni capitulorum matrimonialium didoru don Ioa* nis de Bardaxi,& domna? Serena? de Moncay omeque don Ioanncm agentem taliter admonuit,quod deberet ius fuum in defenfiim reliu quere, aut propriam fuam fuorumque maiorum pofleflionem deferendi nomen & arma Bardaxinorum cum mixtura deferere. Nequ c fumptum ab hac Curia lcuatum, a proceffu Ioannis Mir fuper manifeflatione,potuit extrahi ad prariudicium don Ioannis non litigantis in eodem, & vbi id effici potuifler, fidem inftrumento non augeret, nequemftrumentum extradum per Antonium Carui tanquam com nu[ farium notularum Arnaldi Carui habebat lineas, & calendarium manu Curis Domini luditis Aragonum'. te ,u ciufdem Anronij commiffarij: hcc tempus etiam longiflimum j* 0 s patentes & notorios defedus potuit fupplere: ncc tandem vbi j?* c omnia deficerent, & inftrumenta dotalia legitima forent,cafurn te vocationis veniffe oliendit. Quas difficultates rede fentiens do Marcinus,defedus monitionis,& inftrumenti fubfanare, & corrobo raf t i contendit in hoc articulo varijs inftrumentorum adminiculis, teha funt laudatio eorundem capitulorum matrimonialium, fum- P t u m ab hac Curia leuatum,& a Regia Audientia in fecunda inftan- * l a confirmatum, teftamentum don loannis dc Bardaxi vinculantis * a & u m anno millefimo,quadragcntefimo quadragefimo feptimo, in ff UQ pacta praedida calendantur, & fententia quaedam arbitralis per tennem Fernandcz dc Heredia Comitem dc Fuentes primogeni¬ te eorum,& Gundifaluum fecundo genitum, in qua adiudicaronc tea apprehenfa dido Gundifaluo fecundo genito, ex prcet.cn *a inteipatibilitate delationis armorum , cum Comitibus de Fuentes didis padi dotalibus deduda : Sed ea omnia , & alia nequeunt lu Pp!ere praedidos defectus patentes, & notorios, & vbi aliquatete fupplere potuiffent,effetquafi ex nunc, non vero quafi ex tur e, Ca a d tempus monitionis,& requifitionisrctrotrahendo ) q u i b u s tue te Ioannes credere,& acquiefccre minime tenebatur. Achaee den ^artinus per exhibitionem horum inftrumentorum,non iolum non ^includit, verum & manifefte fcexcludit,probat enim don Ioam* te Fernandcz dc Heredia tres habuific filios, quorum deficientia te cft allegata, nec probata in huiufmodiproceffu, conftatque in r e i veritate tempore monitionis, & apprehenfionis,&poftca extitif- ^ fucce(Tores,qui poterant excludere didos don Ioanncm , & don ^rtinum fimul litigantes: ergo don Martinus non fe includit, leno teifdem apparere videtur donloannem de Torrellas & Bardaxi tequam poffediffe bona apprehenfa virtute didorum padorum tetrimonialium, cum fecundum ea non ad don Ioanncm praedidu, te ad a!ios ; b o n a praedida pertinuifle dignofcatur.Quo fit don Ioa- *te deTorrellas poflidentem,& a Iudice non monitum,fcd a parte, te teneri, nec debere propriam polfeffionem dcferere,ftigmataq 5 tedaxinoru fine mixtura deferre,indeque & in hoc articulo femper Poffediffe afferendum eft, & tanquam iuftius,& legitime poffidente tenere debere, non obftante quod don Marcinus in articulo litis penden- Vota & Motiua pendentiar obtinuerit ingradu appellationis. Secundo didusdon Martin-us virtute dicti fori A •ve^es , nequit obtinere in hoc iuditio po&fforio, quoniam obftat illi exceptio illius fori, non enim venit inora annum & diem a prima contrauentionc don loannis de Torrelias, poli interpellationem eidem fadam, fed multo quidem poft? ac proinde don loanes tutus etl exceptione illa for ali. Neq; mouerc poteft, quod enixe contendit don Martinus, nempe quod cum p°* requifitionem praedicta fadam don Ioanni, is fempcr vfque ad tem¬ pus apprehenfionis contrauenerit prsecepto difponcntis, habetque contrauentio illa tradumfucceltiuum 3 adeo vt credendum fit, don Martinum non magis pro prima, quam pro vltima contrauentionc appellitum apprehenfionis obtuhffe 3 e u m fcmper intra annum venilfe,dicendum CLc. Refpoadetur namque argumentum illud non pro¬ cedere, ex eo , quoniam forus terminum conftituit ad prceferiptio - * nem adimplendam,dans ei principium, a cotrauentione publice Icita computandum, vt qui ab eo tempore extiteritin poilefsionep e r annu 3 & die, tutus fit exceptione foralis prafcriptionis, Nec ea prefcripcio ad eius complementum,alios adus cotrauentionis defiderar, ni folum infiftencia polfefsionis nuda & fimplcx.Vnde quamuis alios adus co-ntrauentionis efficiat do Ioannes,ei minime proflunt ad con tinuandam prefcriptionem, nec ipfe eam poteft interrumpere per alios adus.Prior namque cum infillentia poflefsionis quam folam fo¬ rus deliderauitad complendam prefcriptionem eifufficit, abfq u e eo quod in hoc ludices valeamus,aliquid arbitrari,alia senim, rmmquam preferiptiom didi fori ,4 vezes, locus foret. Intentum eninj praffiidi fori fuit defendere cum qui poflefsionem occupauit p o i mortem, aut contrauentionem, &in ea extitit per annum & diem, quamuis poftmodum eo exiftentein p.oflefsione preferiptionemq; complente,millies contraueniffe probetur.Vnde cum a die interpeti lationis fad£ a don Martino 3 & contrauentionis prioris per eum po¬ blice fcit£ paflus,don Ioannem pofsidere per annum,& diem,ablq’ eo quod apellitum apprehenfionis obtulerit, vtique praeferiptiont didi fori A <veze$ > locum fecit, obftatque don Martino exceptio dc qua ei extitit fada obiedio 3 & replicatio,non obllante quod dicatur eam ctorauentione habere tradu fucccfliuum.Nam pra?terquaqu° fatis ex fuperioribus huic argumento fatisfadum eft,refpondetur in- Curiae Domini Iuftitiae Aragonum. fupcr,quod eum ex priori contrauentionc ex voto eiufdem donMaj tini, fuerit tranflatum dominium & poffefsio bonorum , in eundem tanquam fucceflorem, & vocatum, efficitur profcdo, vt de inde in don loannc dcTorrellas contrauentio aliqua confidcrari non valeat, faltem ad impediedum curfum huius annalis prcefcriptionis.C^oonia ex parte eius contraquem praeferibitur, nonfunt a&usquieamin terrumpant, ergo cetere contraucntiones in propofjto 3 n u i I i u s cofi* derationis erunt in hoc indicio poffefforio. Tertio, fori A politio loquitur,&procedit,quando quis bona defun&i occup3uit, vt tunc veniens cum titulo, pofiit obtinere,quando tertius non occupauit,fcd fuam fuorumque poflfcffioncm continuauit. Cumq; in propofico condet,don Ioanncm non occupaflc,fed continuaffe fua, fuorumq; polTelfionem, fit inde,don Martinu cx eo foro nullatenus aduerfus don loannem obtinere pofle. Aliunde igitur visoria que¬ renda ed. Adhsec don Martinus,cx alio nequit obtinere in pr^fenti proccflu,quoniam ante declarata caducitatem, & contrauentionem inter partes in iudicio,n5 potuit ad apprehefionis iudiciu deuenire, quod de iure ncccfiarium cflfc exiftimamus-; cum pofiintadeffe , & adfint,quamplures,&infinit£ caufe,quibus fefe contraueniens poffitexcufare: Neque verba illa prsediftoru pagorum matrimonialiu, ibi, Et do lo fohredicho nofi&Jft > (\tte venga tn tl figundo filio mafclo , ffic . contrarium fuadent.llla enim ludicis declarationem expofcunt,non poenam ipfo iure,& fa&o incurrendam demondrant. Et quamuis in concrauentione,& pa&o de non alienando,quod in faciendo confiftit, fit in Regno pra&icatu, vt poflic nulla alia declaratione fpetfata ud iudicium apprehenfionis deueniri, at non ita in conditionibus, que in non faciendo confidunt, videlicet, in delatione nominis, & ^morum fine mixtura,obferuatum vidimus,nec pra&icatum, vt qui ita obferuauerit,fuo iure,& poffeflione priuetur, fine fententia, E * *go i n fi o c ca f u a( j iuris communis difpofitiones recurrendum clfc e ^idimamus, quibus cauetur no ipfo iure poena incurri,fed fententl * m ludicis defiderari, qua conftet contra facientem in poenam pri u ^ io n i s incurriffe: Cu igitur nec talis fententia praceficrit, ncc nio *P t i o ludicis interceperit, confcqucns etiam cd , nec don loannem ^ ua eflfe poffefsione priuandum, nec don Martinum in hoc proceflu P Q f fe obtinere. Vltimo fto,quod inftrumenta valida forent,& quod C don Vota & Motiua menti cum titulo, fed tantum cum poffeffione, anni, & dici: Ergo refpedu obtinentis cum titulo,nihil fuit innouatum,voluerunt enim difponere, contra titularem patientem, bona per annum, & diem poflideri ab alio,manuteneri ex dida pr^feriptione in omnipoffeiflorio, didum poflidentem. Nec fulcitur fententia don Martini exiftiraantis, hoc idem comprehenfum fuifle in difpofitione generali' Nam verba fupra relata, reperiuntur in exceptione fada, ad difpofitionem & regulam 5 at exceptio eft de contentis, fub regula : Er¬ go id iam erat difpofitum in generali difpofitione. Hoc argumen¬ tum eft fallax: nam quod ex illo fequitur ert, exceptionem non pmfe fieri,nifi de contentis in regula* led non fequitur, quidquid poni* tur in exceptione, erat comprehenfum, fub regula. Exceptio enim, femper debet elfede regula; at fi aliquando perviam exceptio* nis , aliquid ponitur, quod non fit de regula : tunc aut eft noui iU" ris indudiuum, vel tanquam impertinens, rcijcitur. Et hc fi illud, quod difponkur , refpedu poifeflbris, eft exceptio , reijciendaerit, tanquam impertinens, quia non erat comprehenfum id fub gula, qiice tantum fuit difponere, titularem debere obtinere cum titulo, contra aqualem poffelforem, propria exceptio huius reguj# fuit, excepto , fi poffeflor portederit per annum & diem : quidquid vitra hoc reperitur, vel tanquam non comprehenfum fub regula, y* reijciendum, vel eft dicendum noua? difpofitionis indudiuum Si vero noua eft difpofitio , cum fada fuerit refpedu poffidentis per annum, &diem , & in odium titularis , quidqusefo opitula¬ bitur titulari, in cuius odium fuit introduda * exceptio enim tmmquam extendit cafum, alias fub regula non comprehenfum ad quo dignofeendum h#c fit regula, fi non oppofita exceptione ? fed re¬ manente regula fola , non comprehendit cafum , qui nunc reperi¬ tur in exceptione * nunquam erit de regula. Videamus modo, an ifl difpofitione didi fori, cxclufa exceptione , an eflet compr^h^ fum,titularem obtinentem, in fummariffimo, effe manutenen um, donec fuerit vidus in proprietate;nihil minus, ergo non ext€ ^ di&am difpofitionem exceptio propofita. Praeterea vt didum e , pars don Martini fatetur,ille forus difpofuit in fui editione, re pe procelTus iurisfirmarum plenarij poflefforij, nempe cx quo c icit quod ratione proceffus, fuper quo cadebat difpofitio, cum Curis DominiTuditis Afagonum. c^ctcxpc^adus^prxtcrproccfium proprietatis,difpoftiit,obtincredebere, poflefforem anni, & diei, hafla quefea •vencido tn lapro - P r i idad> & in hec fenfu, idem quoque ent refpedu obtinentis in illo a i ticulo,cu titulo:Quia nullus alius expetatur prcteflus,p<r|ter pro c c f fum proprietatis, at cum pofka-fuerit refpetf uobtentionis* tan- u Kn pradicatusdidus forus in fumiriariffimo, roirefl ex dida pra- ^ica inducendum, fublatQ fuiffe proceflum plenarij^offcffori^quia diuerfa eft ratio difpofitionis, refpedu fubiedi, cui nunc adaptatur; elFet enim repugnantibus regulis fori, & iuris vnicoverbo omnes ^(tructe, peradmiffionem duorUm fpecialium: primum, quod ob¬ tineret in lummaridimo: fecundo , quod remoueretur articulus ple* narijp 0 f fdforij,& aliasattent. conten. ALII VERO duoDoudni Lucum tenentes didi Domini lurtitise Aragor.um fuerunt voti, & opinionis,quod debet pronuntiari & recipi prdpofitionern iurif- & in prxfenti procefiu oblatam, pro parte don Martini de Bardaxi prin. Hie. Abena. Do. Adrian. L. Marin,& F. Arbus proc.fub fidciulforibus praeflitis, & alijs arbitrio noOro proflandis, ceteras P.ropoGtiones reijciendo,& repellendo,neutram partium in expenfis condcmnado,cetera fupplicata loeu non habere, attent. conten. EX E O, aliasrecijoiturprcedi<5tapropofitioiujisfirmcCjdo Mar¬ tini de Bardaxijprin.didorum proc.nam & f) don Martinus de Bar- ^a : x i , n 6 haberct(prout habet) alium titulum, aliamuepofTdlicnem, F^ter quasfitam,virtute fententi# diffinitiuse Jat# in eius fauoremin proceffil litifpendenti^, eafuficicad obtinendum,quoniam vel dif~ pofitio fori A ve^es , de apprebetiftonibus, porcedit refpedu fummarij pofleflbrij tantum , & obtinuit don Martinus, iuftificauitque fuam Poffeflionem ex padis dotalibus lo. de Bardaxi,& Serena de Mon- Ca yo, initis die vigefimo tertio Februarij, anni millefimi quadrin- S^ntefimi qnadragefimifexti, per varias contrauentiones legitim e Probatas, & incurfas a don Ioanne de Torrellas, poft fibi fadam in¬ flationem, & requifitioneni; quarum ratione tranflatum ell domi- &poffe(Tio penes don Martinum , poftquam elegit maioradelos Bardaxis, & bona illius apprehenfa : aut procedit praedid i ^tfpofitioin plenario poffefforio prout intendit don loannes,& ^dhuc fuccumbere debet,quoniam tam in hacCuria,quam in Regia Au difcntia de materia & requifvtis eiufdem fori adum efi, & fecun- E dum Vota 8rMocf.ua ' dum eiusdilpofittonem indicatum, ex quo infertur illi obftare exceptiouem ^iiudicac^: qu^ aon foluii) opponi poteft per. viam jatorig, fed per yiam peremptori^ exceptionis, fc hic id merita op¬ ponitur a don cotra don loannem^ quae proceditjnain cuna iam fuerit vi#us,iuxta diipofipipnem prodidi fori <l 4 vt^es, in fun^ uiajrio poflefforiQmanuteneridebet donMartinus in pofiefiionc vfque dum vincatur in proprietate > ita infinuant verba fori ibi ^ k$ra el Pofeedo/ dede fer defendido en pofefsion, entro <x ejue fobre U propriedfidfiajudicialwMc vendito: Quibus aperte fiabilitur femel politum in poffeftione.bon«^ui«apprehenforum,in ea permanfiurum , quoufque in proprietate vincaturjergo & in pr^fentiarum conferuari de¬ bet in ca,fiquidem iam adum eit in litependence depofieffione titu¬ lo iuftificata, quod erat per agendum in plenario hoc polfdforio, vc fic concurrentibus tribus requifitis necelfanjs,vt procedat exceptio rei iudicat£,admittenda Iit. Quod autem cocurrant,patet; quoniam parces fupcesdem,bona eadem, & caufa hue modus agendijuiem. In quo licet primo intuitu, difficultas proponatur:Ex quo,arri<ujbm iu mfirmarum, & plenarij polieflorij ad diucrfum finem & effedu ten¬ dit, (ctlicetad poffelhonem titulo iuflificatam , articulus vero lirifpendentia?, & lummarij pofiellorijyad violentam etiam* & nullo ti¬ tulo nuinitam polTdrionemjcum tamen modys agedi idem fir, qup.4 caufa agendi, & allegata a don Martino , in dido proceffu litifpeti*? dentiae,& qua? in propolitione iurisfirmarum proponitur,eadem & propofita a don 1 oannp in illo procedu, & qua? in hoc deducitur, fimihter fit eadciin,merito obftabu; exceptio rei mdiQata^Quia,qv?r ; do judicium venit ad refi^lhonem.cius, quod in primo eft determina tum, obftatj ficut, quando in fecundo iudicio examinatur id, qu°d iam iuit decifum in primo : Ne quis eifde follibus, & malleis eunde incude tundat,pr^cipue in hispoflefforijs interdicis habentibus ad mixta caufam proprietatis, in quibus quidquid detrahit proprietati detrahit etia poffdfioni,&fic militante in vtroq;iudicio,eade ratio¬ ne,& origine petitionis,licet adio ^diue.rfijfi^aipefl medium c° n ” eludendi efi: idem,recurrendum eft ad iudicium petitorium^ caute minime agitabitur in pofiefforio, fuper quo iam plene eli cognitioni per luiliticarionem pofleffioniSjCum titulo,qua? iuftificatio non erat «eceiraria, nili ad hunc lingularem effedum,Ex quo infertur, quod. Curii- Domini luflitiae Aragonum. cu m difpofitio di$i fori A ve^es , fuerit recepta & extenfa, ad ani¬ lium litifpendeiuias, licet originaliterprocederet in articulo iurisfirmarum,taliter,quod ante eius reditionem * titulatus contra de¬ tentorem bono -fu in» obtinere non poterat , hodie tamen obtinebit docto de titulo,fi intra annum & diem veniat,obtinente autem titubto, vt obtinuit don Martinus, reus efl5citur ? c o n f equuCufqjfuittiprincipalem,«ad quem induda fuit fori praedicti extenfioiErgo don loannes alTumere debet difpofirionem prasdidH fori', cum luis fpinejjsvidelicet, quod quando iam adum eft in lice pendente, de puffe(lioneiurtihc : ata>qui fuccubuit in ea,fuccubere etiamdebet vfad proprietatem. Nam , ficut certum eft, quod fi quis reportat ^nteutiamlhproceftu iurisfirmarum, v~cl plenario poftefforio per- ^anej: in fua pofieffione, vfque dum vincatur in petitorio , aut pro** P r i c c aterita ceniiiimi iuris dk debet,quod quando reportat ih iuiriin quo deduxit titulum iuliificatunuQuia cum prsediCtus.fo- Uis declaratiuusfuerit,& modificauerir difpuliticne fori adnojhum . d* dpprebenfmikus , fauore vinculorum,fi ille procedat cum ptariudic m pleno poffefiionis,referuata partibus proprietate,idem fateri co¬ gimur in fententia lata in fumnlario poffefldriojiuxtaforurn A vezts: cum confticutio declarans, debeat intelligi retentis terminis legis declarata. ReferO^tio aute qua? fit in pronifione appcllitusillis ver¬ bis, Sako ture f artium foper fojftfsione& propriare,intelligitur de pof- ^ffione non obie<ftata,& de qua non elt cognitum,fiuc tradatuni in procella, velquando aliquid fupperaddicur in plenario-poffeffo- ad detrahendum de illa^fecus, quando nihil,vd quando in fpe- Cl ^ non eft propofita rei iudiCto exceptio^quo cafu progreditur ad la f tar exceptionislitifpendcntiasq qua nortbppofita -proceditur irt c ?gnitione caufie, cum cenfeatur renuntiata j licqiidilla referuatio, n ° a erit fruftratoria, fed operabitur hos,& alios effeftiisinac exemr a r i a , q u ^ obijciuntur in contrarium mouent: Quo|irato;ea omnia ln f implicibus terminis procedunt> fcilicct ,quando^in Jtependenti 11011 elt cognitum dcpoffefsibfie, titulo iuftificata^iox^ terminoi fori A *vezes } vt in pratenti, quibus cafibus nihilmairum, fi in articulo iurisfirmarum ageretur de ludificatione, aut in iu- J^ ati o n e pblfefsidnis> fuper qua, nec a^flun, necCognrtum fuit* nori^belt r it h t enti^arbitralis $ ddn Martitio , in prHcnri pro- Vota & Motiui proceflu exhibita, per quam apparet , don Ioannem Fernandez de Heredia tres habuiffe filios,quorum deficientia, nec eorundem fuc~ cdfcrrum,nec allegata eft,nec probata: Et fic per eam videtur exclufus profatus donMartinus.Nam cum illa fententia lata fuerit,die de¬ cimo tertio menfisAprilis,anni millefimi quingentefimi quarti? tran fadi funt,plufquam centum anni, quibus pradumitur, quemlibet viuerc: quo cafu,non eft neceflarium allegare mortem,aut deficien¬ tiam, quiaJex qua? prcefumit, quem vtuere centum annis, eis tranfaclis,pr^fiirrjit decefi(re,abfque aliqua allegatione,quod fortius pro* cedit,nulla contraria probationi fada a don Ioanne,quod adhuc viuerent. Quid quodHinea don Ioannis, & don Martini, eadem cum fit refpedu illarum, cumque iamdon loannes allcgauerit ,fe pofledifie dida bona,per tempus quadraginta annorum pra , fcripfifle,c6-' tra alias lineas, quas ignoramus exifiere, dicendum eft: C^ua prafcriptio opitulabitur etiam donMartino alleganti,& probanti,ie pro ximiorem, tanquam de 'lineadon Ioannis, qui adar cum fit in hoc proceflu, femelque fuerit vidus eifdem titulis,cademque poffeffione,non poreft opponere hanede iuretertij exceptionem^dequafaltem contraipfunvtuebitur donMartinus,per reportatam fententiam litifpendentia:,ac fi eam reporta fletin articulo firmaru, ad effedum? manete neodfeum inpoffefsione, vfquedum in proprietate vinca¬ tur. Et in teri m don Martinus licet alio titulo non fe includeret ? nifi jfolum,curn fenreotia obtenta,tanquam reus poffet exceptione fc tue ri.Q^odautem illa rei iudicata? exceptio ad merita caufa? fufficieter* & piout expedit d.e iure&foro, opj^ii|a€ 9 f|fe ! a;ur J 9 , i non e fi ambigendum$ quippein exordio.? & introitu propofuionis iurisfirm? p" blatce.prq parte don Martini de Bardaxi > cxprefii$ J & difertis verb* s > fciiptum, ^ allegatum legitur, quod proponuntur ab eo exceptio^ ncspejcmptori?, eidem,donMartinopertinentes,^ deinde in mul¬ tis ex articulis pradida? propofitipnisiurisfirm^ exprimitur,& nar¬ ratur fadumi inaquo confiftitintrinfcca rei judicata exceptio: tam in viarn iuris, quam fori, retf e oppofita intelligitur ad n ; c n J [ :i caufe. Mec cdftiat quodpej viam dilatprig.videripofGtopp°fi t a2 ^ eodem don Martin o de Bardaxi: Nam efto, quod de tali oppoiiUP'* ne exceptionisper yiamdilatori? appareret,deinde tamen,non o ) ante fuccumbcntia,potuit vtiqueper vianv peremptorie ex^p - Curiae Domini luflitiae Aragonum. tionis, iterum ab eodem don Martino proponi, ad merita caufo: Et fic de eapoteft, & debet nunc haberi, prout habetur ratio,&con~ iideratio j ita quod obftante dida exceptione rei iudicatas, prout re vera obftat don Ioanni de Torrellas, fuccumbere neceflario debeat pradidus don Ioannes de Torrellas, & alias attent. conten. E T V N V S ex didis duobusDominis Locumtenentibus,vitra praedida motiua,fuit ex motiuis fequentibus. Veruntamen quamuis fatere mur, minime obeffe don Ioanni rei iudicatae exceptionem , adhuc tame feruata fori prodidi A regula,fuccumbere debetjex quo enim in didis tabulis dotalibus,modus,conditio,fiue grauamen,ge¬ rendi nomen, & arma, ‘Bardaxinorum , fine mixtura appofitum fuit, de quo claram, certam, & fpecificam notitiam,& fcientiam habuiffe don Ioannem,per interpellationem fibi,a don Martino fadam com¬ pertum cft, grauamen hoc non momentaneum, fed fucceffiuum, & perpetuum reputatur, & quamuis conditio momentanea, momento finiatur,fecus conditio fuccefliua,qu£ tempore,& quocumque tem¬ pore adimplenda eft : non ergo fufficithoc anno granatum .gerere cognomen & arma,fine mixturajnec id vnico anno prasftare,fed fem per debet pneftarc, veluti in eo, qui tenetur viduitatem feruare, aut alimenta praebere , & in alijs conditionibus, qu£ perfeuerantiam, & continuationem requirunt, in quibus momentanea affumptio no cft in confideratione, fed continua, & perpetua,& fic don Ioannes, fiac conditione grauatus, quocumque tempore, & quacumque occa fione,nomen,&arma de ‘Bardaxi ,fine mixtura portare tenetur,& cotr afaciens comittit moram & culpam,a qua de nouo coputatur tem pus a lege pradcriptioni conftitutum 5 quia in his fuccefsiuis graua- ^inibus non principium , & medium inobedientix , fed finis confidcratur,ficut in delidis continuatis, fuper quibus, fi adfit ftatutum, q^od eorum adio praTcribatur, fi intra annum non proponatur,an* ®us non computatur,a die primo comifli criminis, fecundo vel ter- ^°,fed ab vltima comiffi° n e eiufdem deledi. Quod itidem apparet grauaminibus fucceffiuis,a iudice illatis &in prohibito alienare, *n quo licet aduerfus primam alienationem obftaret piaefcriptio annali ^fi tamen fecundo,vel tertio alienauit praTcriptio perfeda,contra primam alienationem non operabitur contra fecundam , vel Attiana: Hac etiam ratione, & theorica accommodatur exemplum. F Velu- Vota 6c Motiua Vcluti,fi quemadmodum in nofirocafu appofitum fuit grauamen, ferendi nomen, & arma, apponeretur grauamen, foluendi centum Hofpitali, vel Monalleriofingulis annis,cum poenapriuationis \\£~ redicatis, & tranflationis bonorum in alium, li Imes non foluat, vel adimpleat,fi duobus primis annis non foluat,eis remillis,&tranfadis pro cdfatione alterius anni exequatur poenam celfationis, quia pro qualibet ex his contrauentionibus, & cellationibus efi necefiariafin gularis pr^fcriptiojficut pro qualibet ex penlionibus annuistributorum,cenfuum, vel redituum, cum in his promiflionibus, legatis, vel alijs obligationibus, qu£ dationem per fingulos annos,vel menfes, aliquod lingulare tempus continent, tempora memoratarum pr^fcriptionum, non ab exordio talis obligationis, fed ab initio cuiufcumque anni, vel tr.enfis, vel alterius fingularis temporis computari manifeftum ett. Vnde licet,ex primis contrauentionibus liberaretur don loannes, excludereturque don Martinus ex prsefcriptione didi fori: Secus, refpedu aliarum contrauentionum, quas reperiuntur in¬ tra annum, licet ex quo ab initio competit, & lemel nata cft adio, & non iteratis fabulis fepe recreatajquemadmodum in funi atfione queritur negatoria ipfi domino. Nam cum tot fint huiufmodi pr#fcriptiones, quot funt actiones, & ita licet fit prafcriptum negatoriae nat^ pro primo adu,fecundo,vel tertio; tamen non eft pr^fcriptutn pro alijs, & potilfime pro prsefenti, ex quibus clare refpondetur ar¬ gumento defumpto de eo,qui vult acquirere ius immittendi tignum in alienum parietem, mediante prsfcriptione, quod fi ad eum etic* dum incipiat hodie immittere tignum, & cras iterum immittat, & fequentibus etiam diebus animum immittendi,tignum profequaturj immittendo etiam illud, cum effedu ; licet diuerfis,& varijs diebus, plures,& diuerfie fadse fuerint immilliones tigni in alienu parietem: Pr^fcriptio tamen ab illo primo adu miflionis tigni incepit, & ali# mifiionespolt primam interuenientes>& fubfequetes,tametfidiuerfe ab illa priori,& tendunt, in confirmationem illius prioris adus, a quo pradxriptio initium fuum,& principium accepit. Et fimiliter,u quis admonuit, ne officias luminibus meis: aut ne aperias feneffrani, & tu illo fciente hodie,mane, & indies, & quotidie, luminibus offi¬ cis > & fenefiras aperias; ita q uod a die, admonitionis, tempus legi¬ timum effluxit,ad legitimam pr^feriptionem complendam,quamm* Curia; Domini lufticise Aragohum, ij a#us fint fucceffiui , prsefcriptio a primo a£iu computabitur, non a poileriori: in his etenim , & alijs hmilihus, veluti etiam in furti a* £Hone currit prsefcriptio i primo a&u. Quia ab eo principio vnico originaliter adio dimanat, qua non propofita prafcribitur: Secus vero, quando a quolibet adu,diuerfa a&io oritur,vt in his grauaminibus fucceffiuis, in quibus a quolibet actu dimanat vnica adio; & hc pra^feripta vnica actione, & poftcafubfequta alia, quamuis prima pra:fcribacur,fecunda permanet,&ab ea poteft quis experiri.Ex quo a p p li c a n do h£cpra?fcntidifputationi,& cafui,quamuis adeffent pro bata? plures anteriores contrauentiones,ante oblatam apprehenfionis^ilhs renuntiatum fuifle a don Martino,pon'umus affirmare.Atta¬ men, ex pofiea fubfequtis poffe agere, intra annum fateri, altringiftiur, vtdiredo don Martmus intraannum , iuxtadecifionem fori A veniat, & obtineat, praecipue in hoc proce(fu,in quo folum proponuntur cotrauentiones do loanne incurf? intra annu. Prima fcilicet,fub die vigefimo quarto,&vigefimo nonoFe.bruarij: fecuda, fub diebus duodecimo,vigefimo,vifimo noooMarcij: tertia,fub die bus vigefimo,vigefimo nono,& trigelimo Aprilis:quarta,fub diebus Vndecimo,vigefimo primo,& vigefimo oCtauo Maij: quinta fub die duodecimo lunij: fexta,fub diebus fexto,& vigefimo leptimo Septembris:feptima,fub diebus decimo quinto,& decimo feptimo De¬ cembris,anni millefimifexcetefimi duodecimi, qu& omnes exiftunt, ante apprehenfionem,cuius oblata fuit propofita fub die decimo no Ho Ianuari;, anni millefimi fexcentefimi decimi terti;: & qua? fufficiunt ad inducendam priuationem bonorum, & tranflationem eor u n d e m , in don Martinum. Quoniam, & fi alhe exiflerent,exceden¬ tes annum,& de quibus potuiflet habere notitiam don Martinus,vel c a s remiffit, interpellando donloannem , vt de cetero obferuaret grauamen, vel poft interpellationem, eas ignorauitdon Martinus: Quia, cum don Ioaqnes, poft pra?di&am admonitionem potuiffet °bedire, aut fe habere, mere paffiue, vel ncgatiuc, ignorante don barrino, aut don loanne, non contraueniente, non habebat ius & ca ufam 5 vt potiet eundem conuenire, aut ex contrauencionibus,vel n < m incurfis, vel publice non fcitis apprehendere: Ex quo, parum opitulabitur don Ioanni, confetiio facta a don Martino in pr^dida re q uifitione, in qua dicit, femper don Ioannem contrauenille.Quia pra^ Vota & Motiua pmer quamquod finis, & principale intentum praedifta^cquifitid-». nis fuit, vel certioratio obligationis don loannis> vt de cetero non poifet allegare ignorantiam eiufdcm, vel ad facultatem eledionis vtriufque Maioracus,vt fcilicet eligeret,quem cx cis maluerit: praedi" dica confdfjo intelligenda eft ciuilitcr, & quoad animi delimant)-* nem, cumque nulla alia proponatur,nifi illa, quae incepit a piccdido die vigefimo quarto Februarij , anni millefimi fexcentefimi duode¬ cimi; omnes autem aliae,quae extra annum deduci poliunt,vel in hoc proceffu non probentur, publice fcine, vel quando probentut, eis fuit renuntiatum. Nec ex didis potuit oriri praTcriptio, tum ex fupra didis, & ponderatis: tum etiam , quoniam ex eis , tum demum oriretur,prsdcriptio,!] ex eifdem interuerfa fuerit,a don loanne caur fa podidendi, videlicet, fi dodo de titulo , & obligatione per pr£- fentationem didorum padorum dotalium,ex quibus iniunctum libi grauamen detegebatur, refpondilTet eis non obdantibus, & contra ea, fe vocaturum Torrebas, & reportaturum eadem ftigmata: Hoc etenim cafu, inciperet currere praTcriptio , contra obligationem ei apertam, & intimaram. Et tunc, interuerteretur caufa podidendi 4 caufa externa, intrinfec 3 , fcilicet, a declaratione propria: voluti-: tatis, quse neceffaria ed ad interuertendam caufam po111dcndi:at fc^ cus hic, vbi licet animi dedinatio, & voluntas interuertendi adelfet in don loanne non fufficiebat.Quia neceffarium erat,quod don loa? nes, vel quando fuit interpellatus, vel pollea explicaret, & declara-: ret, fe nolle obtemperare, vel obedire prxeepto , & grauaminUfl' iundo in didis tabulis dotalibus,mutando caufam podidendi.Quod quam alienum fuerit ab eius refpofionc,indicant verba eiufdemfibi; £he no auiq contraucnido^i contrauenia s m de alii adelante ccntrauedria a a que efie obli%ado,&/ c.Ex quibus potius intentum obtcmporandi,qo$ contraueniendi colligitur , quid mirum fi a don Martino p°fi P r ^ ~ didam admonitionem, expedarentur contrauentiones poli ea fubfcquuttf; ex quibus agit, & quod confeffio illa incelligatur fctpper, & continue contraueniffe: hoc elt quando cafus euenic , qui ppftea declaratur per propofitas contrauentiones publice fcitas; quarum prima incepit a pned/do die vigefimo quarto Februarij** Ex qu a ^ fequentibus,& ex multis alijs cqntumatia don Iaanois,nc dicam. pertmatia in non obediendo declaratur, praeter adus celebratos ab eo ante; Curias Domini luflitise Aragonunm ante, & poft fententiam, contra eum latam in lite pendente,vt cx his omnibus,& alijs merito,& priuatus fit his bonis,& ita declarandus. A qno non debet excufari, cx duplici confiderationefubtili • licet non fecura.Prima ex iriualiditate inftrumenti pagorum dotalium ei¬ dem pra:fentati, ex quo inualida, inutilia , & infolemnia eidem fue¬ re pf&fentata: Secundo, qui3 & ii folemnia extitiflent, adhuc tamen tion Martinus,per ea non includitur,cum grauamen ferendi nomen, & arma non (it appofitum linece don ioanms,fed linece quondam do Petri de Bardaxi, a quo non extare defeendentes ex procefiu com¬ pertum efi.Quoniam breuiter dicimus,ea infirumenta padiorum do talium folemnia apparere, & pr^fumi ex multis, ad inducendam haefolemnitatem deductis in eodem procefiu litifpcndcntise, fuper quibus fuifle difputatum,&cognitum:Ex eorum antiquitate,ex qua pr^efumitur folehitiitas,praecipue cum de vitio latenti non appareat, habeatq; omnes folemmtatesa iure &foro requifita$, fcilicet diem, ttenfem, annum, teftes, rogitum, locum, calendarium, & duas pri¬ mas lineas propria ipfnis leuantis manu feriptas, & fimiliter fignum, quo in fimilibus feripturis vtebatur,qui extraxit illud mfirumentum Vt fic nihil fubfiantialc deficiat, prasfertim cum fuerit leuatum Indi¬ cis authoritate, pro quo prasfumitur, quod habeat omnia requifita ad fui validitate,& ad probatione eorum,quas in eo cotiucntur,cum quo legitime fuilfe certioratum D.Ioannem, dicendum efi, nulla ab eo propofita exceptione cotra di$u inftrumentum, quod intrinfee, &extrinfice apparet publicu inftrumentu,multis,varijfquc verifimi libus alijs inflrumcntis, & documentis roboratum,ex procefiu litifpendenti^ refultantibus. Et tande idem inllrumentu publicu horu padorum dotalium expenditur, leuatum per Petrum Martinum det Rio Notarium,ac Regente vnam ex Scribanijs huiusCuri^,qui ma- ^ato legitimo psccedcnte extraxit in publicam formam , aprocfiu loannis CM\x , fuper m^ifef^tmeferipturarum , tanquani de nota originali Arnaldi Carui rogati; qu£ fententia,& mandatum , tanquara *uri & foralibus difpofitionibus confonum,per Regiam Audientiam c ° n c o r d i voto fuit confirmatum, vt fic hoc folu infirumeturo, abfq ; adminiculis pleniflimam fidem faciat,tanquam habens omnia re fubftantialia a foro defiderata, & ex quo, & alijs demonftratio n ibusnotoneapparui(Te,don Ioannidccius obligatione,& gra- Q uami* Vota & Modua Stg\ntim mei c^nthonij de Soria, in duitate Cfijaraguft* domiciliati , autboritateq^ Regiaper totum Regnum iiAragonum publici otarij,ac R^egentisprincipalis 'vnius ex Seri banijs Curu Domini Iuftttiq zAragonum , c£* eiufdem Confilij Secretarijy qui buiufmodi <vota & motiua } a originali libro diffi Conflij , de anno mille fimo fexcentefimo 'vigefimo primo, in quo continuata exijlunt,manu aliena extraxi > cum fuis originalibus bene, & fideliter comprabaui $ in quorum fidem , & teflimonium pr<emiJforum meo folito , quo artis Motaria vtor, figno fegnaui, approbo enmendatumwbi legitur,fac,poJ[e, fam ) em,%Z&artino<