Institutio academica de vera vaticini doctrina ad sacros prophetarum libros utiliter evolvendos in regia hispalensi academia

i* ’ i{urtrtatid ^hcutiwax Jjl 'Jiytt' \ftitC4m 9-4.*' i>v •* ijltyta. Jlypai' - *^1^ i« fioetYiuA a ni' //•* /)- D/.Wfr lidHttki/ !L JLVti WioomlM liWHiMtoAt fi jM k* //* *a\* i rJfnr ^<Ac ^^ ' 'Qudcu) ti&tudlC&dlt-Z*1A°^^ 3C^diX.%ttSsrd^tuJ^io>^ itM>''d&JttoeH.MM' 1, iUh Hy >5. ^r^urM.mr*}*> »»«>*'* y,: 7mn tU&An v*. ifae&Ut IcjJfjtfuUi K*ftfnliD ^j< v-d*4;^4^C(\jii n,*<xi- BPE ^1^^!/-i,v '& (ituui. ditiqrtc (riCJ rci A* ^t.tyiiA tU dvcwt 7•1fc. Uls CAtim di lm Armiu*u. «dto C01 MUtr, I0np^Ty- «* ~^/.<K v'4 \ "f* L4jjlteti/im dt lw 'hlr^ictu chL-tnwn*' 9. lUd\U rU Xlalli' du tcUnJuJ^UXmL dfeputlvutfs ^ ^^UfrtkittQ cL Id CciiyHQdtxtix h'Mtt ii ^OL. a MOlTUtfiK d[clua jwr JWi^tU fcnvw* mLsftpiU/ 1 ^ UW!UW n^/ v^A£m vIa tipofaims d*l fabpi* iX Cx)itcj 2ItmvMjz oistuUi' V. nj~% a^U '/; *J*4*' m^ >v*£ *' Vf'*•*» 'V‘i V*iA, * *• *VJ tt. re ’v: ;,u4'it: J j»1v*; >> -/•> .» < >». iJ*4fi •;.. *, .» it i» A' •V’^> * ) * »> A «1|>? '.;?•'< ’> •> -> *v r 'u' !i ,lh M •>i^V » ' .V *4f. , ’_A>- •••'•' *:'''. * 4 1^fi IA ^.*; 0 **:•.? s: "'i. t»• /4 *.*-'i .. ’.' \* Vs • i» V "T -»K.« JI>‘- *-'.v Al 4-f INSTITUTIO ACADEMICA DE VERA VATICINII DOCTRINA AD SACROS PROPHETARUM LIBROS UTILITER EVOLVENDOS IN REGIA HISPALENSI ACADEMIA ABACC. JOSEPHO MARIA ROLDAN, JOSEPHO ANDREA DE ROXAS, THEOLOGIAE DOCT., AC SACRAE SCRIPTURAE INTERPRETE, SUPPETIAS EI FERENTE, pro anniversaria concertatione defendenda KALENDIS OCTOBRIS Anno M. DCC. XCIIL (Ill Tmi lUJ Hispali ;Apud D. Felicem de la Puerta yTypographum» Supperiorum permissu. \ ,f.c -c mi!-£poa llV.JDT 'LY Ml, ,4' 8 *> fi AIMaaAOA lyPMJAHBlK M03j£lfo; ! f\ -.-v rc.F ’ *p<\r •••/or - v: '’U/i J‘Ji Mjiatt (vn^ajt •' •: ;"'’ fiiu&unsbb 3uohajtaoiio2 m£mv;»»c e-><? &:i'0'"00 ZlCM 1IA3 £_..v 7vE> /- :t *fr • ——»* ^». ju*-W*«. . •U t£l •5\ fIj\ .9 *\^Etus opinio est, (a) jam usque ab heroicis ducta temporibus, et omnium gentium firmata consensu ,versari quamdam inter homines scientiam rerum futurarum. Harum igitur praedictiones, ac praesensiones vaticinia solent appellari ,quae tiil aliud declarant, nisi hominibus ea, quae sint ,ostendi ,monstrari ,portendi ,praedici, (b) Ut autem recto ordine procedamus, praemittamus opportet ,vaticinium esse rerum futurarum praedictionem, ex earum praecognitione manantem, (c) Quod sic definitum esse volumus ,ut omnium rerum futurarum quacumque ex causa praesensionem comprehendamus. In universum triplex est, ut ex S. Thoma colligere, licet ;(d) hominis, daemonis ,et Dei :sive triplex est causa, ex qua homo potest futura praenuntiare. Aut enim ipsius hominis ingenio ,ac scientia id efficitur ;aut arte, (b)lib. 2. de nat. Deor. (tl) Iu cap. i. ad Rom. lect. 2. («) Tuli. 1. i. de Diy, (O Castr. in Isag. (X > scyphus, quem furati estis ,ipse est ,inquo bibit Domitius meus ,et in quo augurari solet ,non de augurali scientia proprie accepti ;sed improprie ac ner translationem de quovis modo praesagiendi ostendendi occulta sunt intelligenda. ipsius Joseph suis fratribus objicientis verba •-aM* 3 ratis, quod non sit similis mei in augurandi scientia 2 aut per jocum, et non serio fuerunt dicta , Augustino ,et Thomae videtur: (*) aut per simuLl ‘ nem ,judicibus in exquirendis rationibus non obsnU tam ,ut opinantur Theodoretus ,et Melchior Cann^ aut denique non proprie ,ac stricte augurandi verbum accepisse, credendum est; sed lato sensu pro vis futura ,et occulta praesentiendi facultate sivJl Deo ,aut ab Angelo illa procedat: quod viro* claris Sai'"SS,p"“° >“> • « V. Portenta autem in duplici genere collocanturaia sunt vera ,divina ,mirabilia ;alia vero falsa ,dh~ bohca ,vana. Quae Deus reram omnium J mus gubernator ,eventum aliquod indicaturus ?solet efficere ,ad primum genus revocantur. Talis fuit atri illa manus ,quam scribentem :Mane ,Tbecel Pbarpt in pariete vidit impius Balthasar ,(c) dum lautam aw ret coenam; tenebrae etiam, quae, moriente ChrL~ to ,operuerunt terram ;ac caetera ,quae in Evanne" hca Historia narrantur mirabilia :et equites per Iri discurrentes ,phantasmataque alia Jerosolimitanum ex! cidium ab Antiocho portendentia. Quibus annumemn da sunt portenta illa ultimam civitatis, ac templi vic* tationem aRomanis ,Jerusalem invadentibus sio-nifT cantia: sydus videlicet gladio simile supra civitati apparens ;vacca in medio templi agnum enitens *^ reaque templi janua immensi ponderis noctu c ’ae~ patefacta ,unde securitatem templi ultro abiisse 1CCh Ibid. (*) Quaest. 114. in Gen. et 2. 2. q. 95. a.7. (0 Pan» ^ (X!) cogitabant (a) Hebraeorum sapientes :atque tandem cruces illae ,quae Angliae ('b)tempore Elisabethae ,Britannorum Reginae ,in coelo apparuerunt. Ostendebant sane catholicorum imminentem persecutionem ,et martyrum supplicia pro fide Romana patienter sufferenda; ut vir satis eruditus, et pius non obscure demonstrat, (c) Horum ergo, et omnium portentorum aDeo accipienda est vera interpretatio. VI. Quae autem vulgo creduntur prodigia ,vaua ,fortuita ,aut diabolica sunt ,et omnino respuen* da :qualis utique fuit magnus ille gallinaceorum cantus ,ex quo Thebanorum victoriam *fertur ,fuisse praevisam :qui sane cantus ,ut scite Cicero ,portentum fuisset ,si cecinissent pisces. De his omnibus nulla quaerenda interpretatio ,quippe inutilis ,vana, et supersticiosa est- VII. Nec etiam per sortes futura quaelibet praesentiri ,aut occulta cognosci possunt. Si quae igitur mScripturis leguntur ,(re vera leguntur )has Dei consilio in re maximi momenti missas fuisse ,credendum est. Sicque effatum illud Salomonis: (d) sortes mittuntur in sinum ysed dDomino temperantur ,intellectum esse yvolumus. De caeteris vero idem judicium ,ac de portentis vulgo receptis ferendum est, et in quibus ,ut praeclare S. Thomas ,peccatum intercedit ,si quis etiam in necessitate absque reverentia Dei sortibus utatur, (e) VIII ,, Astrologi vero, olim Mathematici, Ge- „nethliaci ,et Planetarii vocati ,qui vanam ,falsam- »que syderum ,et astrorum scientiam profitentes ,di- »vinaeque dispositionis ordinationem, suo tempore re- »velandam ,praevenire audacissime satagentes ,homi- „num nativitates ,seu genituras ,ex motu syderum, yy et astrorum cursu metiuntur ,et judicant futura,:: non „sine magno periculo erroris; et infidelitatis sunt. (/) (a)Joseph de bello 1.6.5. (&) Sanderus Ribaden. lib. 3. de schismat. anglic. (c)F. Alfonsus Chacon. tract. de crucib. (rf) Prov.l6.3j. (e) 2.2.q.95*8. (/ )Sixt.V.iu ead constat. (XII) Turpissime igitur falluntur n, qui Judicum verba :(a) de coelo dimicatum est contra eos ystellae manentes in ordine ,et cursu suo adversus Sisaram pugnaverunt de astrorum affectione ,ac de futurorum per a*™ significatione intellexere. per eadem IX. Aln etiam Geomantiae ,Hidromantiae A" „romantiae ,Pyromantiae ,Onomantiae ,Chvromtn ' ‘ ^tiae ,Necromantiae ,aliisque sortilegiis ,ac sunt „titionibus ,non sine daemonum saltem occulta „cietate ,aut tacita pactione operam dare ::: non ve „rentur. «(b) Decipiuntur Chyromantici, sequentia T0I bi verba :(c) qui in manu omnium hominum signat ,ut pr72L Smg °Pera S' M’de Ch>'romantla «teri X. Denique omnes hae divinationes ex falca ™ naque opinione procedunt; supersticiosae ,atque 9 illi" citae sunt ,ut docet S. Thomas ,(d) ideoque re Z ciendae ;namque in illis seniper se ingerit daemon;* operat10 ,ut hominum animas^ad vanitatem TnZ si tatem impellat. Quamobrem Israelitico populo ‘ rn nis divinatio merito interdicta fuit ,eaffi VehT menter exeeratur Deus. vene' XI. ^Satis ,superque sit de Divinatione • rest ergo ut de Prophetia loquamur. De qua multa ,subtilia, scituque digna inveniantur m~Uni missimus ,sermo progredietur longius. 5P10'* PARS 00 5.20. (6) Id.Sixt.ibid. (r) 37.71 0*) 2.2.q.p5.a 5. * ^(XIII ) PARS II. De Vaticinio supernaturali ,sive de Prophetia. '•* CAPUT I. De existentia Prophetiae. *- ,;•'t•f1*IC- *ti•1i.. ..C/•»**-• ijv. Cl .-V- iw*£/ I. IHUere quidam Philosophi, et hi quidem mag- ni ,atque nobiles ,qui veras praesensiones ,ac praedictiones rerum futurarum ,Prophetias nempe ,agnoverunt. Haec autem Philosophorum sententia ,cum ex divinitatis notitia ,ideaque procederet ,de ejus natura inter ipsos summa cum dissensione certabatur :Prophetiam tamen esse, nemo illorum omnino negavit Quahs vero esset ,ex quaque caussa procederet ,dis* sidmm non leve fun. Quamobrem alii ab intelligentns ,Angelis scilicet ,initium ducere :alii autem asuperiori intelligente potestate ,Deo videlicet ,immediate procedere ,sentiebant. Itaque deridenda potius, quam opugnanda Epicureorum amentia ,omnem prorsus futurorum scientiam respuentium; qui eo pervenere ,ut non solum veram ullam praedictionem aliquando extitisse ,sed possibilem esse ,impudentissime inficiarentur. II. Horum derilamentum fidei, et rationi adversum judicamus, verasque Prophetias jam usque ab ipsius mundi exordiis extitisse ,permansurasque donec saecula extinguantur. Deus enim sapientissimus gubernator omni tempore hominibus providit convenientia auxilia ,quibus arcana sapientiae suae sacramenta, quomodo ei placuit ,misericors iisdem revelavit. III. Ex praecipuis ,quae ipse largitus est auxilia; (XIV 5 lia ,unum est Prophetiae donum ,quod in veteri lege abunde dedisse ,Prophetarum libri praeclare convincunt ;temporibus autem gratiae uberius :et tunc Petro Apostolorum Principe interprete ,(a) usque ad summum impletumfi**1J0(dls effatum :effundam spiritlim meum super omnem carnem :et prophetabunt fim tri yet filiae vestrae :senes vestri somnia somniabunt et juvenes vestri visiones videbunt. 3 IV. Hujus abundantioris doni testes locupleti ss* mi sunt Agabus ,quatuor Philippi virgines fWi^ ac plerique alii Evangelicae Legis Prophetae, (b) Qu*3 bus addere licet SS. Columbarium ^Gerardum\ Fran' ciscum Xaverium ,Brigittam ,Teresiam ,innumeros quos ad nostra usque tempora Prophetiae dono cla* ruisse ,(c) non nisi audacissime, et impie quisquam mficiabitur. 1H1 V. Nec verba Servatoris nostri: omnes Propbe- ,et lex usque ad Joannem prophetaverunt ,(d) pra^l dictis officiunt. De iis Prophetis re vera intelligend» ivr niV T11US adventum praedixere, ut clarus vir Maldonatus longe ,lateque ostendit. CAPUT II. De Variis Prophetiae nominibus ,et acceptionibus, ... LIbris canonicis multiplices ,variasnup pellationes sortitur Prophetia. Saepissime Visio -y quando Auditus ,sive Auditio ;non raro Verbum T) ^ Oraculum etiam nuncupatur. Exempla communiss’ ^ sunt ,passimque reperiuntur ;idcirco silentio nr^ rire ,volumus. Asensibus enim, per quos illarecipitur, (<*) Act. 2. iS. 17. 2$. (b)Act. II. (0 Bened. XIV. lib. 3. de beat. c. 47. (d)Math. 11. 13 .,(XV) . tur ,aut ab eorumdem actibus ,quibus enuntiatur, has omnes adscivit denominationes. Una etiam ,alteraque vice Onus appellatur ,cum dura ,graviaque ho* minibus minitatur supplicia. Denique non semel Stf- Jlatio reperitur inscripta; (a) propterea quod non totam Dei simul inferat iram ,sed parvas stillas comminatione denunciet ;aut quia ad pluviae similitudinem fluat ,et ad aures audientium veniat. Sed quod prius retulimus ,magis Scripturae consuetudini congruit. II. Quod .attinet ad Prophetae nomen, diversas in Scripturis patitur acceptiones. Divinae voluntatis interpretes ,(b) verbi Dei praecones, atque Doctores nuncupantur Prophetae. Hac de causa Aaron a Domino dicitur Propheta Moysis, (c) Religiosis ‘etiam viris ,Deumque vere colentibus ipsum nomen tribuitur. Sic mtelliguntur ,quae de Abrahamo ad Abimelech iuerunt dicta :redde viro suo uxorem ,et orabit pro te ,quia Propheta est ,et vives, (d) Et cum Acfnb Carmeli monte omnes Prophetas congregasse, dicitur et omnes ,qui repenri potuerunt ,Jezabelis iussu esse pios ,et Deo servientes intelligamus ,opponet. i?*’ I?S i ipei ProPhetare5dicuntur ,qui divinas laudes modulantur, et qui portentum aliquod ,et supra naturam insolitum operatur. Sic enim filii Asaph et Heman, et Idithun in citharis, et psalteriis, e? cynibalis prophetabant, (e) Et plane intelligitur illud de Saule dictum :et factus est etiam super eum Spiritus Domini ,et ambulabat ingrediens ,et prophetabat. (/) Non futura praedicebat ,aut occulta ,incertaque sapientiae divinae enuntiabat ;sed tantum hymnos ,laudesque Deo decantabat. Et quia Elisei ossa, eorum contactu mortuus revocatus est ad vitam ,prophetasse^ legimus. (g) F IV. (fl )Amos. 7. 1<5. (&) Eccli. 24. 46. et 1. adCor.14. 13. (c) Exod. 7. x. (d) Gen. 20. 7. (e) 1. Parat. 25. 1 . (/ )1. Reg* 19. 22. (£)Eccli. 48, 14. CXVI ) IV. Denique viri phanatici insolita ,inepta ,alienaque effutientes ,appellantur Prophetae :sicSacerdotes Baal ab Elia nominantur Prophetae aet §aul ^ daemone exagitatus domi prophetabat, (a) CAPUT m. De natura ,ac essentia Prophetiae . I. .PRophetia igitur iut Casiodoro videtur ,(h\ est „inspiratio ,vel revelatio divina rerum anobi procul distantium eventa immobili veritate ,maxif „maque certitudine praenoscens ,atque denuntians cc II. Caeterum Prophetiae spiritus non semper pr0, phetarum mentes irradiat , (c)egentque propterea ut continuo ,aut nova afflentur inspiratione ,ut prophetare valeant :hinc apud ipsos illa tam crebro repetita phrasis :Haec dicit Dominus :Verbum Domini er similia. 3c III. Hic etiam spiritus nonnumquam deficit a Prophetis ,qui aliquando „dum consuluntur ,ex mae- 33 no prophetandi usu quaedam ex suo spiritu pro^ 33 Ierunt ,et se haec Prophetiae spiritu dicere ,susph 33 cantur :sed quia sancti sunt 3per Spiritum Sane 33 tum citius correcti, ab eo3 quae vera sunt, audiunt* 33 et semetipsos ,quia falsa dixerunt ,reprehendunt <c (d) Haec Gregorius. Quae S. Doctoris sententia exemplo Nathan (e) evincitur aperte. David enim templum Domino extruere cogitans 3gratum Deo fore Con * lium ,sine ulla dubitatione asseruit Propheta ;in^l~ tamen quam deceptum Nathan probavit eventus. PauE post quod edixerat ,Dei monitu revocavit ,x*0 prio spiritu cognovit suggestum. Cumque alia in Scripturis (a) 1. Reg. 18. 10. (b) Iu praef. sup. Ps. (c)Greg h. 1. in Ezeq. (d) Greg. ibid. (<?) 2. Reg. 7. (XVII) ?uris non facile reperiantur exempla consimilia ,Origenis sententiam, qui ea existimavit frequentiora ,expungi debere ,judicamus. IV. •Ergo ad Prophetiam illustratio divina prorsus est necessaria ,ut ea humanae menti objiciat cognoscenda ,quae naturae viribus attingi ,nequaquam possunt :praeterea vero ,mentem, atque intelligentiam nova quadam ,et coelesti luce perfundat ,et naturalem intelligendi vim roboret ,ac vegetet ;ita vero, ut ipsius facultati sese accommodet ,ejusque functiones non impediat ,sed juvet ,et promoveat. Sicque moti, et aSpiritu Sancto edocti didicerunt Prophetae, quae ventura erant, et certum tempus, et modum eorum ,quae praenuntiabant. Atque de hocce argumento decretoria sunt Petri Apostoli verba, (a) de veteribus Prophetis sic alloqiientis :Exquisierunt, atque scrutati sunt Prophetae ,qui de futura in vobis gratia prophetaverunt ,scrutantes in quod ,vel quale tempus significaret in eis spiritus Christi. Quibus sane verbis etiam Montani, et Priscilliani vesania refellitur, qui Prophetas ,ajebant ,tamquam arreptitios minime intelligentes ,quae dicerent ,sua vaticinia edidisse. Ex-** quirere enim ,et scrutari ,intelligentis est ,et cupientis, ea, quae exquirit ,et investigat, planius, atque apertius cognoscere» Inspiratio Omnipotentis^ait Tob^ (b) dat intelligentiam :et qui Propheta dicitur hodie ,vocabatur olim videns :(c) quia videbat ea, quae caeteri non videbant ,et perspiciebat ea ,quae in mysterio abscondita erant :ut recte explicat Isidorus. (d) V. Atque Prophetas ,quorum mens divinitus illustratur ,non solum ea ,quae sibi revelata sunt, cognoscere ,sed etiam de ipsa revelatione divina certitudinem habere ,statuendum est :itaque quid divino, humanove spiritu Prophetae loquerentur, dono, aut gratia discretionis discernebant. Quapropter Propheta- Cmm (&) 32. 8. (jA) lib. 7. Etym. c. 8. C®) i. C* i» io* ix» XO 1. Reg. 9. 9. (xviir) riim primi ,et secundi ordinis distinctio ,quam duo' Andnymi Galli (a) excogitarunt ,quaque contendebant, et esse Prophetas ,qui semper vera ,et quae tantum. Divinus Spiritus eis inspiraverat ,loqiiebanttir •etaui cum vere revelatis multa miscebant ,qUaepronrini spiritus ,aut diabolicus suggesserat ,omnino est rOii cienda, quia Patribus absona ,et Theologis omnib VI. Tandem ad naturam veri ,ac pleni Proph tae spectat ,ut quae videt ,audi! ,et alloquitur , sum eorum introspiciat ,intelligat ,non ignoret. *No* est autem ,ait Augustinus ,(b)Propheta veri Dei et summi ,qui oblata divinitus visa ,vel solo corpore vel etiam ilia parte spiritus videt ,qua corporum ca* piuntur imagines 3et mente non videt. CAPUT IV. vi • De dignitate ac ventate Prophetiae. I- X^Rophetiam inter omnia spiritualia charismata, et dona ,charitate excepta ,praestantiorem, atque digniorem esse ,una est Patrum, et Theologorum concors sententia :id enim innuere videtur Apostolus, inquiens .(c) sectamini charitatem ,aemulamini spiritualia ,magis autem ,ut Prophetis. Ipsius dignilas ex eo maxime est repetenda, quod fidelium utilitati plurimum inserviat ,perpetuoque in Ecclesia (ut diximus) perseveret, atque per eam potissimum coarguantur, et dijudicentur infideles, et occulta cordis eorum manifesta fiant :et tunc cadentes in faciem adorabunt Deum, pronuntiantes, quod vere Deus est: ut per universum caput persequitur Paulus. II. Sed cum non voluntate humana allata est aliquan £«) Traitte des Prophet. (b ) Cc»t. Adim. cap. ulu (C)i. Cor. 14. (XIX) quando Prophetia ;sed Spiritu Sancto inspirati ,locuti sunt sancti Dei homines ,(a) veram ,et infallibilem credendi regulam esse Prophetiam, ortodoxa fide sancitum est. Impudentissime igitur mentitus est Apelles haereticus ,qui yut author est Eusebius ,('h ) Prophetias a Spiritu sibi contrario ,secumque pugnante editas esse* ajebat. III. At revelationes hae ,publicae nempe ,et canonicae ,super quarum fundamento, docente Paulo, (c) superaedificati sumus ,et quae continentur libris sacris ,magna apud nos authoritate gaudent ,et ad fidem catholicam spectant. Quae autem asanctis viris ,et foeminis editae sunt ,et privata authoritate circumferuntur ,etiamsi ab Ecclesia probatae ,eis tamen sola pietate, probabilique ratione cogimur, assentiri :quamobrem firmum, et efficax argumentum praecipue in rebus fidei ,et morum ,praestare ,nequeunt. Caeterum ad detegendos implexos ,et obscuros Scripturae sensus ,non parum utilitatis habent ,et aliquando inserviunt. CAPUT V. gradibus,sive speciebus I. Rophetfae spiritus multis ,variisque modis, attingit Prophetarum animos. Isidorus septem enumerat species ,sive gradus ,qui ab ipso genera appellantur. (d) „Primum est ecstasis ,quod est mentis ex- »cessus ,sicut vidit Petrus vas submissum de coelo ,, cum variis animalibus. Secundum est visio ,sicut )> apud isaiam dicitur ,vidi Dominum sedentem. Ter- „tium somnium ,sicut Jacob scalam dormiens vidit. ^^Quar- Petri. i.2t, (b)Lib. 5. Hist. (c) Eph. 2. io. (dj Lib. 7.- Etynj. c* 3, v Prophetide*^ fxxvi 5 mae inferat *eamque celerrime ,et potentissime asert-J sibus avellat ,et ad magnarum rerum inspectionem le* vet. In hoc autem posita est ejus natura quod anima contra suae naturae modum potenter ,et celeriter ad superiora feratur. Nam tunc Spiritus Domini eam apprehendit, et instar Aquilae parvum animal quod per terram repit, abripientis, et in aera portantis, sic eam ab omni terrenorum usu abscissam secum abducis •••^•j^raptus. Et emis * sa ,inquit *similitudo manus apprehendit me in cincinno capitis mei :et elevavit me spiritus inter terram ,et coelum ,et adduxit me in lerusalem in visione Dei.(a) Neque enim mit corpore elevatus ,aut ab eo loco in quo erat ,alio mutatus *sed spiritu 3aut inteUigentifc avulsus acorpore ,et asensibus absolutus. Tales etiam fuerunt duo raptus Pauli ,(b) cum ait :„Scio horninem in Christo ante annos quatuordecim ,sive in a, corpore nescio ,sive extra corpus nescio ,Deus scit*' *> raptum hujusmodi usque ad tertium coelum. Et scio 5* hujusmodi hominem ,sive in corpore ,sive extra cor- 5* pus nescio *Deus scit :quoniam raptus est in Pa- Di radisum.cc VI. Hoc etiam singulare *ac coeleste donum* aliquibus hominibus, qui sanctimonia claruerunt, et iis praecipue ,qui multos in Christo genuere ,et pe~ perere filios ,aDeo fuisse concesum ,in ecclesiasticis monimentis scriptum reperimus :et pie credendum, multa arcana ,et futura his in raptibus vidisse ,et intellexisse :quod de Dominico ,Francisco ,Ignatio probabilissima ratione asserere ,non dubitamus. Raptum fuisse Dominicum testatur Surius ,(c) qui cum in Missa Corpus Christi purissimis manibus in altum levaret* cunctis *qui aderant ,spectantibus ,et stupentibus ,ipse pariter cubiti unius altitudine aterra elevatus fuit- Raptum quoque Franciscum *,, qui ,ut Bonavcntttra Cxxvn 5 refert, (ci) visus est nocte manibus admodum cru- „cis protensis ,toto corpore sublevatus aterra ,et nebula quadam fulgente circumdatus ,ut illustrapt boms mirabilis intra mentem ,mira circa corpus per- 0)lustratio testis esset. «Etiam Ignatium :nam factum est aliquando ,ut alienatus asensibus ,et elevante spiritu sarcinam corporis ,quatuor circiter cubitis aterra sublimis conspiceretur ;et quidem ex consortio sermonis Domini tota facie mirum in modum radiante. (b) Et tandem virginem Teresiam frequenter raptam fuisse ,fatentur omnes pie ,et recte de religione sentientes. (c ) VII. Cum in ecstasi ,vel raptu anima dicitur, a torpore ,aut asensibus abscindi ,non ita intelligendum ,quasi ab eo discedat ,et iterum ad ipsum informandum regrediatur ,ut placuit quibusdam Platonicis. Utrum autem hoc aliquando acciderit ,incerta ,et difficilis est quaestio ,quam definire non audemus 5et maxime cum Paulus ,an in corpore ,vel extra corpus raptus fuerit, se nescire, fatetur, (d) Alteram vero multum ,diuque agitatam quaestionem ,an scilicet huyusmodi discessus saltem possibilis sit ,non est operosius dirimere ,etsi litigantium aequalia videantur pondera ,sive rationum momenta riis tamen assentimur ,qui affirmantem partem tuentur ,quia cum Dei potentia minime pugnat. Idem judicium ferendum est de illa ,quae charitatis ,et aliarum virtutum actus in ecstasi ,vel raptu exerceri posse, statuit. VIII. Ne aliquis nobis objiciat, nil expositum esse de iis ,quibus tanquam instrumentis ecstasis ,vel raptus fiat ,licet ex superioribus satis apareat ,agente Deo, animam excedere, et asensibus alienari, haec tantum ex Richardo (e) addere, consulto decrevimus. Ait ergo: tribus de causis animam in alienationem 3, adduci ,aut prae magnitudine devotionis ,aut prae „mag- -(«) Invit. c. io. (&) Maff.lib.i. tVid. ejus vit, (<0 2. Cor. 12. Lib. 5. dec-c* 12 *CO (XXVIII) magnitudine admirationis ,aut prae magnitudine exui* 5) tationis. Primum ornat affectum :secundum illuminat intellectum :tertium ad utrumque consequitur “ Tu vero eum consule. IX. Horum quaelibet mira et insolita incornore Operatur: nam omnis calor intro recipitur: frigidum ac rigidum ,et ineptum ad se movendum redditur Propterea in ecstasi ,vel raptu ,aut sedet ,aut feret’ aut in loco ,ubi erat ,ceu columna quaedam tum perstast. Interdum procumbens ,super faciem ternitur: aliquando vi spiritus in aera levatur; sae°'> saepius brachia ,et manus sursum attollit ,vel ah* 6 modis insuetis vehementiam interioris motionis ostentat. Ex iis aliqua expertus est Daniel ;(a)nam et .j se ait :vidi visionem grandem hanc ;et non remansit in me fortitudo ,sed species mea immutata est in me et emarcui ,neque habui quidquam virium. Et Joannes?de Angelo ,qui sibi apparuerat ,loquens :(b)cum vidi- *em eum ,cecidi ad pedes ejus tamquam mortuus. Quod ignatio Lojolensi accidit ,ut ejus Canonizationis acta testantur. (c)Siquidem aCompletorio Sabbati *ad alte- 1 tUm USque proximi Sabbati Completorium in altissimo quodam excessu tamquam mortuus perstitit ;quem utique terrae mandassent pii quidam homines ,nisi rem uuigentius contemplati ,ac pertentato corpore ,latentem in eo vitam, ex tenui cordis palpitatione sensissent. X. Licet corpus ista patiatur, anima tamen nihil inordinatum sentit ,ut Gregorius ait ;(d ) sed illustratione divina ,et ineffabili suavitate referta ,divina arcana ,aut futura cognoscit per visionem imaginariam 3vel intellectualem >de quibus statim. CA- 7. (c) Boland.in vit. Oh Ubi sup. (XXIX ) caput vm. De visionibus Propheticis. I. _/\_Ugustini sententia superius tradidimus ,tria esse visionum genera: „et nunc (liceat ,uti verbis .9. „Doctoris )breviter eis insinuatis ,quoniam suscepta ,, quaestio flagitat ,ut de his aliquanto uberius disserayy mus* debemus ea certis ,et congruis signare nominiyy bus, ne assidue circumloquendo, moras faciamus. Priyy mum ergo appellemus corporale ,quia per corpus yy percipitur, et corporis sensibus exhibetur. Secundum yy spiritale ;quidquid enim corpus non est ,et tamen aliyy quid est ,jam recte spiritus dicitur ;et utique non est ,, corpus ,quamvis corpori similis sit, imago absentis „corporis ,nec ille ipse obtutus ,quo cernitur. Tertium yy vero intellectuale ab intellectu ,quia mentale amente. yy Tria igitur ista genera visionum singilatim consideran* yy da sunt ,ut ab inferioribus ratio ad superiora cons- „cendat. “(a) II. Quando autem corporeae ,sive sensibiles visio» nes contigant, explicat ipsemet Augustinus. ,, Cum vi- ,, gilantes ,ait ,neque mente asensibus corporis alienayy ta ,in visione corporali surnus ,et interius ab his omyy nibus (imaginariis )ita discernimus illa corporalia, „quae videmus ,et in quibus praesentibus sunt sensus „corporis nostri ,ut non dubitemus ,haec esse corpo- ,, ralia ,illa vero imagines corporum. (b) III. Modus vero ,quo hae visiones perficiantur, egregie, ac luculenter docet Gregorius. (c) ,, Aliquando, ,, ait ,imaginibus ,et ante corporeos oculos ,ad tempus yy ex aere assumptis ,per Angelos loquitur Deus :sicut 5, Abraham non solum tres viros videre ,potuit ,sed „etiam (a) Lib.i2.de Gen.ad-litt.G.7. <[b)Ib.c.12. (c) 28.M0ral.c-2* yy yy yy yy yy lxxx 5 ,, etiam habitaculo terreno suscipere potuit ,et non so* -Ium suscipere ,sed eorum usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim Angeli quaedam nobis interna nuntiantes, ad tempus ex aere corpora sumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent :neque cibos cum Abraham caperent ,nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento (puriori ciere )gestarent. IV. Aliud autem genus visionis, quod Augustinus spiritale vocat ,et nos imaginarium dicimus ,est illud quo imaginationi aliquid spectandum proponitur. Efficitur enim per species ,seu figuras ,et imagines rerum quas in phantasia existentes habemus ,et sensibus ex’ ternis hausimus ,quae superna virtute ita ordinantur ut propositum objectum clare ,et perspicue exprimant ’in.’ tusa tamen divina luce ,ad intelligendum quid significet Sunt visiones ,ait ipsemet Augustinus ,quae apparent ,, spiritui tamquam corporis sensibus ,non solum dor- 5, mientibus ,vel furentibus ,sed aliquando sanae meiu ,, tis vigilantibus: non per fallaciam illudentium daemo* num ,sed per aliquam revelationem spiritalem mni* ”fit vper f £rmas wc°rPoreas, corporibus similes. « '*rianc eamdent rem distinctius aCruce, (b) „Sciendum est, ait 3ff^u^d a^em^ e& 35 dum quinque exteriores sensus imagines^ er mo~'' „objectorum suorum phantasiae ,et fmaAnation?6™* „ponunt, et repraesentant; ita possunr 'Vnatl0m Pr°- „rum sensuum interventu easdem specie^T/- ' extef10' „multo vivacius, et perfectius supernaturali 'maS,nes 3, sentari ,quemadmodum passim msacris l!prae' „ret ; ut cum Deus gloriam suam manff "eris aPPa~ „raphicos Spiritus, |UTZvXbant f^lln‘er Se~ „cum ostendit Jeremiae virgam vigilantem ^e .^es‘. ^ „ahas visiones. «6°ldntem >Dameli VI. Atqui non solum per adquisitas rerum snemVs Deo “Sl1, perfldtUr;sed <*a™Per Deo, vel Angelo immissas imagines phantasiae ,quae, (a) Epist.ior. {b) Asc. Mont. Canu. 1. 2. c. i6%^ (XXXI) adeo firmiter inhaerent ,ut ab eis distrahi ,et averti pro libito nequeat ;et si aliqua intersit persona ,sic phantasiam percellit ,et movet ,ut et oculis corporis aspici, et vox ejus auribus percipi ,videatur. Trita, et notissima in Prophetis Isaia, Ezequiele, Zacharia, et Joanne reperiun* tur exempla, quae propterea consulto praetermittimus. VII. Illud interea est observandum ,non semper ea, quae in propheticis visionibus offeruntur ,per proprias objectorum imagines referri ;sed multoties per apposita quidem symbola ,et aenigmata cernuntur ,ut Ezequieli ,Joanni, aliisque contigisse, novimus. Quapropter omnia in eis contenta ,sive oblata diligentius sunt consideranda ,quippe in ipsis nil certe apparet ,quod veram sibi non vindicet significationem. Pro rei claritate exemplum sit Danielis visio. (a) Aspiciebam,:::::: et antiquus dierum sedit :vestimentum ejus candidum ,quasi nix ,et capilli capitis ejus quasi lana munda ;thronus ejus flammae ignis,ro* tae ejus ignis accensus. Fluvius igneus0rapidusque egrediebatur afacie ejus. Senili specie apparuit antiquus dierum, ut aeternitatem suam ostentet :vestimento candido amictus ,propter purum ,sincerumque judicium, quod in judicando exercet ,ut rectissimus Judex :albis capillis ornatus ,propter judiciorum summam sapientiam ,maturitatem ,et aequitatem :throno insidens, propter supremam majestatem :igne circumdatus, propter operandi efficaciam :igneis rotis vehitur ,quia omnia celeriter, et absque ulla temporis mora lustrat ,et videt :fluvius igneus ,rapidusque egrediebatur afacie ejus ,quia ultio cognitione ,et discretione adivino Judice in improbos decreta ,festina venit. Hinc facili labore quisquam eliciet ,Deum apparere eo modo, atque habitu ,qui praesenti rerum statui, aut rei, cujus gratia se ostendit ,accommodatior est. Idcirco a Moyse conspicitur in ardenti rubo ,ut innueret ,uri se, pungique graviter iis incommodis ,quibus apud Aegipolios (d)Iu ejus vit. (<0 7-9- (XXXII) tios premebatur populus. Amos apparet super murum cum trulla caementarii., quia de vastitate sermo erat :et amorienti *vel potius pugnanti Stephano stans videtur* quasi cum illo simul pugnaturus. VIII. Duo autem supersunt *quae silentio premere *non debemus. Alterum est yfere omnes Prophetarum visiones fuisse imaginarias yet in oblatis speciebus ventura prospexisse, y*Ibi* ait Augustinusy de his visioni- ** bus loqUensy (a) etiam videntur futura yita ut omnino ** futura noscantur yquorum imagines praesentes videm ** tur ysive ipsa hominis mente divinitus adjuta ysive yy aliquo inter ipsa vissa* quid significent yexponente. Sic igitur Jeremias (b) in olla succensa afacie Aquilonis versus Jerusalem yfuturam Hebraeorum vastationem vidit :et Daniel (c) in quatuor bestiis ascendentibus emari* quatuor Orbis imperia* quae diverso tempore floruerunt* et eorum vicissitudines cognovit yet aliaequidem multae imaginariae *quorum catalogum texere *prolixum est opus. IX. Alterum vero est *Deum numquam per se apparere* nisi alicujus Angeli ministerio* vices ejus gerentis: €t omnes pene visiones *in quibus spectandum se praebuit *impersonales fuerunt *ut communis Theologorum fert opinio :sed inter alias excipimus illam Isafae praecipuam *qua per convenientia symbola Deum Patrem* et Verbum ejus* et utriusque Spiritum primo per corporalem visionem* postea per imaginariam *et tandem per intellectualem (non intuitivam) Triadem in Monade* et Monadem in Triade vidit. X. Postremum visionis genus est intellectuale* quod omnino spirituale est* et non in sensu exteriori* non in phantasia* seu imaginatione* sed solo in intellectu perficitur. Est etiam et omnium praestantissimum ;narU visione intellectuali mens nostra omne corpus* omnesqu0 corporeas imaginationes* ac similitudines transcendit* in ipsa veritatis luce requiescit. Haec autem visio curn (XXXIII) ab Augustino ineffabilis vocitetur, (a) eam exponere, t mere aggrederemur. Quapropter id tantum addere ,po sumus, quod ipsemet S.Doctor nobis reliquit. Siquis ver objiciat, saepius nos ad Augustinum confugere, memin rit. Parentum labores filiorum haereditatem esse. Sic ig tur ille divino, quo pollebat, ingenio matri suae causa et modum hujus visionis enarrans, eam describit, (b),, 53 cui sileat ,aitytumultus carnis ;sileant phantasiae ter 33 rae, et aquarum ,et aeris ;sileant et poli ;et ipsa sib 33 anrnia sileat, et transeat se, non se cogitando ;silean 33 somnia, et imaginariae revelationes ,omnis lingua ,e „omne signum, et quidquid transeundo fit, si cui silea 33 omnino ;quoniam si quis audiat, dicunt haec omni' „non ipsa, nos tecimus,sed fecit nos, qui manet in aeter- „num. His dictis, si jam taceant, quoniam erexerunt au- 3, rem in eum, qui fecit ea ,et loquatur ipse solus ,non 33 per ea, sed per se ipsum; aut audiamus verbum ejus, 33 non per linguam carnis 3neque per vocem Angeli ,nec 33 per sonitum nubis3 nec per aenigma similitudinis ;sed ^quem in his amamus >^sum sine his audia- ?? affini;™ UnUnc extendirniis nos, et rapida cogitatione 55 tAm ?•US sapientiam super omnia manen- 53 np ,’^continhetur hoc ,et subtrahantur aliae visio- D:> irnPans generis, et haec una rapiat, et absor- ^suum 6t re5;ondat in interiora gaudia spectatorem *mernniilt - tall f,. Slt se .mpiterna vita, qualis fuit hoc raotm. mtelligentiae ,cui suspiravimus, gnonne hoc 33 sin gaudium Domini tui ?cc Haec ille, cujus , aP0n ab homine, sed ab Angelo videntur prolata. Pefficitu te^eCtUa^SViSi°in apiCG mentis tantummo^ Piis?' •Divinum hoc 3et ineffabile donum aliquibu concess mini^IS sanctirnoni^praestantibus aliquando fuit BenediVr^' M°yse3et Paulo asserit Augustinus: (c) de affirmat Gregorius :(d) de Fraucisco refert Bo- Ena- (O Ub'* T"* ^en’ac*Lib. 9. Confes. c. 10. 1cuf* id) In ejus vit. (XXXIV ) aventura: (a) de Virgine Teresia ipsamet testatur :(&) nmo et Alvarezius credidit de Ignatio. (c) Hinc illud ab so toties repetitum :ut etiamsi nulla extarent Christiaae religionis monumenta, vel testimonia ,nequaquam men dubitaret ex iis tantummodo, quae, Deo sibi aperiente, cognoverat, (d) CAPUT IX. De Prophetiae subjecto. I. Deuih non respicere ,nec aetatem ,nec seum, nec personarum conditionem, Pauli testimonio conscii sumus ;(e) et nullum esse ipsius donum ,quod in improbis quoque esse, non possit, preter gratiae sanctificantis spiritum. Theologorum omnium stabilitum est dogma. Quapropter omnis intelligens ,et creata natura Prophetiae capax esse ,valet. Samuel ,et Daniel adhuc pueri Prophetia claruerunt :Maria soror Moysis, et Elizabeth illustres fuerunt Prophetissae :sceleratus Balaan praeclarum de Christo edidit vaticinium: et etiam quaedam mulieres gentiles ,quas Sybillas vocant ,et quarum insignis virginitas fuit ,et virginitatis fuit praemium divinatio, ut Hieronimus ait ,(/) multorum sententia aDivino Spiritu instructae ,quaedam de Christo prophetarunt. II. Nulla vero est naturalis dispositio ,nullaque aut solertia, qua Prophetiae spiritus compararo fat. Si inter naturalia sunt aliqua ,quibus homo adas ,ad vaticinandum excitet spiritum ,Musice presj,t :„hac enim ,ut author est Rupertus ,(g) spiritus hominis intus movetur, et concussis penetrabilibus cordis sensu divinae laudis ,gratia Spiritus Sancti su , 55 55 55 ei" (a) Ubi sup. (&) In vit. c.27. (c) Lib. 5. p. 3. c. J4* (rf) Boland. in vit. (e) Ephes. 6. 9. (f)Lib. 1.cout. Jovin. (£) I» 4* Ee2- 3* J5* (XXXV) 3? citatur. <c Hinc viri pii ad affectus in contemplatione excitandos* Musices concentus* ac modulationes saepius adhibuere :et Eliseus divino spiritu afflari cupiens* psaltem praecepit, sibi adduci ,quo pulsato ,cumque caneret ,facta est super eum manus Domini ,(aj et multa prophetavit. CAPUT X. 53 De Vaticinii criterio. }' ssDlscretio sane difficillima est ,ait Augusnnus, cum spiritus malignus, quasi tranquillus agit, ac "a iqUa vexatlone corporis, assumpto humano spi- 55 n! ’ qU0d Potest?quando etiam vera dicit, et utiw l cPLae<alcat 3transfigurans se ,sicut scriptum est , ve- 53 ut Angelum lucis ,ad hoc ,ut cum illi in manifestis ?3 Doms creditum fuerit ,seducat ad sua. Hunc discer- ”n ;>-arbitror ,nisi dono illo ,de quo ait Ados- ”alifdiiudiStio6d'VerSlS 5e*muneribus loqueretur: 0, aJudlcatl°spirituum. Non enim magnum est tunc ”duYpr 3CUm 3d ali(lua perveferit ,vel per! ”lam fidei qU t ae sunt .C011tra bonos mores, velregutem '. tlu?ceni®amultis discernitur. Illo au- „nu™anm?Jn‘PS°pr™ordio >quo multis adhuc bo- -pparet, continuo dijudicatur, an malus sit. «(b) ris nprirni g°sola Christi Ecclesia absque ullo errotfas^ *;Ulo veras afalsis discernere potest Propheius ini e *nim A columna, et firmamentum veritatis ;cu- Tamen Patre! Augustinus motus ,Evaugelio credidit. lui bene meriti sum^F c, on?ulendl ’et “praecipue, et omnia nn^tn U?tj?eEcclesia, cui hoc opusculum, tissimo animo subjicimus! ’Vd faCta SinCer0 3et Uben* C«) 4«Reg. 2.ls <*> ia. de Gen. c. °* A. M. D. G