Por la Sagrada Religion de Nuestra Señora del Carmen Calzado, y Fray Iuan de Morales Religioso de ella con el señor Fiscal del Consejo, y persona, que representando su dignidad ha salido à este pleyto
Full text
LA SAGRADA RELIGION DE NVESTRA Señora del Carmen Calzado ,yFray luán de Morales Religioíb de ella. CON El íeuorFiícaldelConíejo,y períbna, que rcpreíentandtJ fu Dignidad ha falidoá efte pleyto* S^^(^^^ENtENclosEefta cáufa intempetiiuaj yaceleradamentci apclófe de ella,admitióla Monfeñor Nuncio: notificófele ^clcíiaftico jque confintió en la apelación :inhibiofé al lüeziaiófe por inhibido :entregófcelpleyto ori- Tribunal >yen eíle eftado el fchorFífcal lo pcticionjprecendiendojque elfeñor Nuncio en conocer >yprocederf lia hecho,y haze fuer^a,y en auer admitido la apelación,yque ha/y debe mandar,que fe reama el pleytoal luezaquojpara que licué adebida execuco» fu f.mc„™,<,„c fe hapla aflual dVdac^.y «uda en el paeibS^ lo el Keligiofo los vltitnos alientos de fu Vida* *^ te papc^K '“ene do» partes,óAtticulos,cn que fe diuidirá ef, ciOD,oiprocc3etad,íÍ;io“,”Jl^“i’t'’‘‘‘*'° ARr I
artigvloi. en conocer, yproceder Monfemr Nmcio,m ha hecho, ni ha^e fuerza, ni agrauio-. Sa'Racará (Je fundar el feáor FifcaljComoloinfinuaenfu pedimíen- JL proceder Moníefior Nuncio haze aarauio, licriofo que compete a'cñcRe díronó”er Liofticia feglar pudo, ypue- .3.donde con muchos tundamentos esfuerza eftadoatina. ‘ pcíit d=«r'mL”S‘MJÍs“L' xTbi .q« “‘t- Refpuefl4i fiafticos^zeíoTfPSddattd^^^^ Perpetrados por algunos Eckes Dof«iKU -iTr-, CA rVjndJCta publica de los luezes fcalares>que no t^s 1dni folicitado^alguLos Au uralT' rE ^Sagrado. Sagrada,yDi< «sde derecho ^|®^®*’f'“^“rado barrenar, defendiendo, que no fonal ÍSdioue^cf Eclefañico,ni lpermeímo ChriftoT firle fporción fuperior,y cfpecial familia deí que la fuerca de ellos reí »todas luzes verificáramos,' ^alos lugS« st 'r?'* defender opin.5 tá opuef. Por la breuedad de la mate >Fdeclaraciones Pontificias.' comuD.masaiuftada.vSn^^^^ mas iia.cuyotitulode Catoiicosnna ) especialmente en nueílra Efpa-í coftumbres.queeñaimihunid Jgeoas imprefsiones ,ni cílraña» «rigen,yp,lliprir,Sll",‘*¿ “7"^ 7““'"'''“ ron reparados dc^losdcrftasTHt, ’^‘"^f-f^P-4<í.dode ¡osLcvitas fuer res,Exod.c.2 8-Deutérn en todas las materias ciuilcs, yfécula' exceptuados los Sacerfit**” también fuert^ Q!*‘ ooíumfacimus de njniuerfíkt >Efdras lib.i.c.y.ibi ^íatch.c, 17 &ex canamn Afoteflatem mfonendt Cuper eos.i\ a™iirc4.S r¿S r-*'',í7““'> eonc,ix«í™ Quod debee feruari fii, p° ^°*=]Í-Laterati. 12.inc.46.iub Innoccnt.IÍÍ' fert,&cféqu!turBurrn_„ uangeliu,yt tcntcHofticnfcum alijs,quos ser &c. 20 .ibi:Immi4»¡(4jeF/ 3.tom. i.Cocil.Colon.p.p.e.*^’ «o mrodu^a,Si ex alio Con uí“ "r efiiiurepariter Diurno, d K humanolaicis.bnt^a ^^frao.fub Leone X.fefl.p.ibi: Cumdiufd^ CÍl.Trident.feíi;2;..dc Refor '”^"/r/a/&4í/>rr/a»4í attributafit,C°^ fifaíl0m»»ñatmDeiordiaa(ie,,!'^ft^r^‘^°‘^^'^ P’^P’ntfrtmEcclefup^^* ^cinfinito* que
2 refiere el mcfmoBobadillad.libJ. Pojicyc.c/iS.ab.TT* Guticrr.de ^-ibcllis,lib.7.q.92.án.8.curnpiunb.alijs,Dian.tom.i.rcfcl.n:ioral.tra¿lí 2-de Immuait.Éccleíiar.ircfol.i, Sdatiústom.y.traft.i.dc Inimunit. Ecclefiaft.refol.a.Sí refül.4.5^ 7.cum pluribus alijs Laurentius LandtíiKtcr de vetere Clenco^k Münacho|!ib.3X.4.Thom3sdelBcne de Imítiünic.Si lurifdift.Eccieíiaft.c. i.diibit.^.ó.y.S.p. lo.ii. 12.14. 15. 5c C-2.dubit,4.5¿c.3 5cc.4,dubit.3 1in princ.Suar.contra Reg. AogliaCjlib. 4c.9,í.aym.in Theolog.moral.lib,4.tra6l.9.cap.S.D.i.Soufa intraft.de ccnfur.Pauh V.fol.aj.Scfcq.Azor.p.i.hb. 5.c.i2.q.i. Bonacin.de contraftib.dirp.io.q.2.punft.i.§.i.n.3.Fi!!iuc.com.i.traft.íó.c.tXin,3 I6.5c tom.2,tra£t.2 5.cap.vlt.n.42 7,Duard.in BullaCoenx,lib.2.vcrf. 15 qusefti i8.conc!uf.2.n;ió.Comicol.in traft.Apolog.concra Venetosjcap.5, Pefanc.traft.de lmaiumt.Ecdcf.dirp.i.num.5.IVl ar* Alter.de cenfür. tcm. i. difp.ióJ!b.5.c.2.Homobon*decxamiEccler.p.2.traft.ii.c.4.q.4. Peiegrin.de ímmunir.Ecclef.c.i ó.num.s 7.Vgolin.inrefponf,ad l.C. Gymn¿ ratau.c.2.S€ruant.indefenf.lmmunit Ecdcf.contra Venetos,propoí.5. fol.5 7.5creq.Yalcnzuel.indeícnf.cei}fur.PauIi V.p*4 n.3 7.5calij ,Idem cciamdoccnt ex iunftis Surd.conr.3oi.ni52.1ib.2.Ro!and. áVaüeeonf. 23*D.i 8.tom.2.Mar.ADtoninJ¡b.i.rcfol.9 7«n.8.Ricc p.a.dccif. 29p.n. S.Franc.Lcoin rhsfau.fori Ecclef.p.i.c.i4.n.i. Burfat.eonf. 397, n.io. tom.4.Marcha de iurifdift.p. 2.cap.ó.per tot.Philip.Minard.depriuilegé Ecdcf.contra Vcnetosjp. 2iart.i 2. Colleg. Bononienf, in refponf. pro libértate Ecdcf.contra Venetos,n.4ó.Anafthaf.Germ. de Sacror* Immunit.lib.3.c.i5.Bciap.i.c.26.Cabedop.2.de iuftit.cenfi Pauli V.p.i.foli ‘8.5cp.4Íol.93ftoan.Behran de Gueuara in propugnac.libert.Ecdef.af3 ferc.i.§.7.o*i3‘S^ 3i'&^Gommuniter CanoniftxjCañiHoRcmirez ¡litraft; dclege RegÍ3>§.27.n.9.ingloriit.V.&:alij fere infiniti, quos refert D. loandclCaítillo¡ib*7-decertijs,c,9.n. 12*1 3.5c 14. Tortcblanca de lurd Spiritiuhdib.15 c.2.n,i8*Grafsis de effcftib.CIeticat.efteft.i. anum.2; qui plurain propofito cumulauit Laurenc. BeierliacK in magno Thea^ tro vitz \\nmmXitúm.iX\lt.V.,stxhoEccUfta(liciyi'\i.^OAdpofsfsionem bo- Wí?rw^fol.niihi 36.5c tom.7. verb. Tributtém ^perfona ,dres eximm^ tur atrihutís^ío\, 2iQ i 8Yrcfpeco de lo dicíio,y quan afian^acla,ycorroborada caaeña in** munidadjqus no íolo es verdadera,ypía eftadotrina,común,cierta, feou^ ra,y Catolica;empcro,que fin error en la Fe no fe puede defender la cor. m vt dodirsime tenet Suar.lib.4.de immunu -cap.s.n.ao. cuius verba n• ícitu,nocacuque funt dignifsima,&huic dirputationi máxime accomnÜ!^ Suarez) excmptmem CUricotum nonfolnrrívotuii^ Miconadi .UT ^ (jff4f)ííe coKce(S4m,^ Ecdefu ejfe aíJertiLe n J‘H,terf,cprobmus:Nam wprtmis ha«c exeptionmíeruand^m eíTe in EceU. A diem.
Kf/if'Z't ctTíJlit ex Alex andfo 7,eplfl.ad omnes OrthodtxoSf^uifedit imíe \09A¡" jtntinqtie xtemforibm Apofolorumidobferuatumfuijje^qitodpojieaetiam prxcepuCe i^s Apa epiji.ad Feltcem EpijcúparXyaníio 2S 3. Marcelinus tpift. 2.ad ‘vniuetle^ -pilcaposOrtentisanna 196.Sylttiíler Papa iuquodamConcilit Romano ,quodj»¡> •'{'^prmnmordhiepomtiérCanone^..am¡o3i4..GíLf¿HSapítdGramn.incap.Chrifti* niSy ijc.Sy ucjler XI. quajl.i.f^ Botifactm V.in epiji.ad Epifcopes Galh¿e y'Vt jert Gratíanusjxira ia cdp.Kttlius ¡.Namin ortgwnlinon inuerjitur, nufis mide' turcapunll,tdd;fHmpt<tmexattth.nullmyC. de Eptfcop.f^ Cleric.ldemtradit GregorneSyquem Graeianus ibidem refere ex Itb. 9epift.w d. ^.epiff. 3i.adRornamm defctir*LBomfac.defenforem Corfíca. Et num. 11.- ExhisergoeeBimonijs euideuter conclHdieurydatum efe in Bcclefta ChrifiyCleri' pum egium exemptioms apote fate¡acular1, Etam impofstbtle efi,tot Pontifices Seti' f°^fdlap,e>ites,quorummultietiamMartyresfuerunt,(^tot Conctlta Ecleliamin hoe deeeptjjeymnde etum eíí mcredibde.Clerkos contra Imperatores,tf Re<res priudt' gtum hoe per tyranmdem,meliniurUrn mfurpajjl. Im'o de Pide certum efe debet> i»p' taUottem,eJob¡eruationem huius priuilegtj hotjeJíam,(ffaníiamfui¡]e,t^ effe. ^uodi» huno modumexpnncipij sFideiySd citatts teftmonijs colligitur.^tíia de Ftde ef,Bccll jum non pojje errare tn praceptts morm,qua mniuerjali authoritaie Pontificum 1sn{ onCkiorurn Generahum ohJerHartpretc¡l?tütur^fed tn Ecdefiaper multas le^es cas,^ mniuerjales “pprobaturhocprimlegiumexemptionis Clericorum yíf obíerusd pracipnur,^ nomfstme innouantury^J confirmantur dConcilioTridentino,loco ciu¡F ’ fgo eifcertumefytam hoe Conciltum,quam juperiora decreta in hoc punílot¡>^ trrajjeyergoeodemmodoejlde Fidecerím,ff priutlegium hoc iuflm ,ac maitd»^ conmmtnUf w¡htutuma 9YJoroefmotiencIu!iuioCarthariodcímtnunÍt3tcEcclcfiaílic3>» : SnV.. »^?comprobación defta verdad,y en el num.;5. pone ciento/ ce lo defienden tnifinos alcgan^que coftastei»*' freidadíd efta imrKufctdad tfiá canoDÍ5¡ada,yVcn fanore r«' uaricnfc,en cuy otiempo fucedio en Inglaterra,que dos Cíennos coi»^: Si? Icuantarfe vn grande alboroto en^* maldades Clérigos fe atreuian ahaaet grandes iníultoS;? Su oPrSo rnmuerteiy í¡ fc-' daloT foflegarel tumulto popular, yquitarel Sni íeueramentcno cefso la turbacLl^Atualó^ foplaroO^J bizo Santo,hafta llegar anoticia del Rey quefel-rem^iti fcglareSj yen ella pit¡'^' que por (ds iuftíi^"f «1 todos los Clérigos que cometieflfen delitos .ft opuíb,y con buenas efta demanda el fanto Prclad'’. del zell. Varn^rdci; -S < diefle los'limites de fu po?ft hl?iefle contra la mefroa jufticia, yp . peradoresordenauá,quelo^Cler ^°"‘*bces,Concilios,/ \. P--í^‘‘-»9U5lo5Clcrigosfueflen fus Prelado*'
Yque en cafo atrosVy digno de niñertc^el Clengó quélecometíefle fne í* fe primero degradado^v defpues remitido al Braí^o íeglar, para que fo*o fucile executor de la muerte que fe le daiiajy que cftole auia vfado en la Iglefia de Dios^defde el tiempo de los Apoftoles. Yque pues cfta Igkfia era lamiíma que !aaDtigiia»cra juftó que íe guartíafle loque íiempre íe aína vfado* Ei Rey porhauaaquea el cocaua caftigar lo» dchtos^y hazerlcyes,y que codo? le auian de obedecerrmas el fanío Prelado con grar4 libertad le refponcííO’Qae en Canto obedecería alas leyes^que hi 2ieíle»en quanto nq iueii'encontrariasa la ley de Dios.La valentía, yesfucrco defta deteníale facó de fu tierrajde fu AríjobíTpado Icconduxo aditerentes partes de la Chfiftiandad,hafta recogcifea vn Conacnto,haztendo vida,que mas pare cía muerte,padeciendo grandes ti abajos,mortificacicnes ,/"penitencias. Sumamente enojado el Rey ^dixo ellas psíh?A^s:Cemo^que no pmdayo'valer-^ me con njn Clérigo de mi Rcyno^ MAÍditos fea^n todos los qcomen mipánypues nhigmo deílosm?^^’^(i de ero ellas palabras algunos cnadosdel Rey, y ere yeronq fediariá vnaeoía muy grata,fi mataflena! Arcobiípo,-y aísi qua tro de fus criados principales fe determinaron ahazerlo, pao antes que lo cxccucaílenicorno fe publicó eneí Reynoei fcntiniientc,y enojo que con tra el fanto Prelado auia concebido el Rey (aunque comunmente le teniá> yvenerauan por fanto) no fe puede creer facilmentcjcomo ios ánimos del vulí^o fe mudaron,yle comentaron aefcarnecer,y hazer burla de!. En tan to ^rado,que Polydoro Virgilio,dilí gente Hiftoriador de las cofas de In glacerraf lib* »s.Hiftor. Anglicanas in vita Henric. li. )eferiue ;Que paD lando aefta fazon por vna aldeanos moradores dcllaipor ahcntarle, coi talón lacola dclcauallo,enq ibaelfanto Prelado.*peioporeaftigo de Dios, iodos los hijos de los que cuuicron eftc acreuimiento,nacieron defpues c5 cola,como fi fueran beftias; yduro efto haftaque íe acabó fu generación. Padeció martirio por la inmunidad el fanto Preladoideclaró por incurfo al Rey en las Ceníuras el Pontificc,Humilde,y reconocido al yerro,pidio abfolucionci Rey ;ConccdÍGÍeÍc^con que pidicíTe perdona! Santo, yfe le diefl'c la abfolucion,y la coníiguiefle en efta forma: De Londres vinoaCo turber,y defdc la Igletiadc fan Duftanfue defcal^o hafta la iglefia mayor donde clima el cuerpo de Sanco Tbomas* Llegado ala puerta fe poñró^y hizo oracion*Entrando en la iglefia, regó con muchas lacrimas el luoar donde fue muerto el fanto Ar^obifpoiV auiendo dicho la confefsion a*^los pies del Obifpojcon gran temblor, yrcuercncia fe acercó afu íepulcro, deshaziendoíe en lagnmas^y hazicndo derramar muchas alos citcurxftantes* Allí dcfnudó fus efpaldas,y fue acotado cinco vezes de los Obifpos ydefpues de los Monges,que eran mas de ochenta,dándole cada Vno tres golpes con la diciplina^fobfc las efpaldas. Defta manera fue abfuclto fole - nemsnte,eftando eo el fuelo deícalcjojy ayunó toda aquella nochc,'con a fentimiento,ternura, ydcuocion. Ynueftro Señor,poi efta humilda ,ypeliitenciafauorcrioal Rey Enrique marauillofamente;porque clmifmo día hizo efto alcanzó vna Vitoria muy feñalada de fus enemigos, vpredio ^de Efcocia,y tuuo otros muy profperos füCcíIo$;y fi^mprc quedó Blan
tan denoto al Santo,que enriqueció con fus dones fu fepulcro ,yla Iglclia don Je cííaualulagrado cuerpo. Vtteñatur PaterPctrusdc Ribadcncyra, bocKtatis lefu in eius vita. Aque fe podrían acomular brandes manojos e-rniiesjy excmplarcs que Dios ha obrado en defenfadeftalmmunidadj que auque es el ofendido en los precipicios,ydelitos perpetrados por los tckíialticosjfe pone ala deíenfa defta Immunidad^dandofc por roas fenti o, eque etia fe vulnere,que de los mefroos deiitosjque con zelo del caf* tigo etrata de atropellar, áno reconoGer,quc ennueftra Efpaña fíempre fe p^^o“”dado,y guárdala Imrounidad,y con todo refpeto,y templanza fe nLo tercero,que aunque Carolo de Grafsisde eíFedib. Clericat. 7<S.con Roland.á Valle, Campan. Caflan. yGramroatic» _eci .i<S 2.ju 2go que era cfpecie de crimen Lzfíx Ma!eftatis,cl crimen tó •onisjve imiDutionís monetx,vel ipíius monetx falfiíicationisi Yque af' 1I ei ;uez leglarj,como en el crimen Lxílx Maíeftatis humana,puede prece er,y queesaptoclEclefiafticopara incurrir en cite delito,yfer caftioado por ejuez (eglar,-y con efta ocaíion fe quiere atraer efte Autor afauor de cita opinion,no embaraza, ni puedci n1*1 *'°*’^®‘^^f^^tlimos latamente en nueftro primer p> ?t'(i I7a4propriamente el Eclefiafticono incurre en efte ctimé ira fjECuIaris pueda proceder coi- P0Í¡t o«jTT'^^ 7.6cn.339.vbídicit:H«ce/e4«ítae^er««„a.í Jmpnator »c* PJadere legem,per qu^rnClena commteates crimen Maie/lattspuniri prf ola ne„atua,dc que no puede proceder cljuezfcgjarOuc procede tambie' 3IcTeT 'MaieEatis (d^o,y noconcedido ena« /«peraror «.« pofsit cognojeere ,fumre ClL^ C^c,lrr^ '1 num.í 69.reconoce,quc aunque eü» lo proceden contra ellos vfquc ad mortc.Etpi’" ti per ClenZT°“ otros;.^uodhoc cr.men nó pouíl eornrPÜ; daxerunt BoerJinZ”JT^- P’tfncipifecuLrt,^i»m rationim ttUí» tmn.in tit de crim.L<eR '^^’'^'"^4"PP'>”oft»to,B0pn tuB, lerdoce íup.chato ^^'» tap.at f, Clerici de iudtcJ'^' que el Eclefiaftico oLde r^ap.fi quis laycus sa.quxft P que fi bien los Cler^croÍ fon humanx ;f'’'* huc tameo,poi razón del dominio^'°^ ‘^'r 1junfdicion del juez ícglat»**^ . >p razón aei dominio ynmerfal,que tiene el Principe tepor»!
en todos fus Reynos>!osClerigos>natural,y onginariamete fon de! dominio,ydiílnto det íucfmo Principcjy auncjue no fon fubditos por razón dcl fuero »fonlo,cínpero>por razón de la fidelidad, yton autoridad de A!uaro Valaícoconíült. loo.num. 3, que les Clérigos no ion totaimente excptos en todas las coíaSííino (olarneotc en quÁtio^ntmpé :^tioadj9f^r/f¿ quoad ^^ftt^Tam^qíioad tributa,^ qmad tegimen¿y en lo demas íe reputan por vaílallosdd Rcy,y afsílo teftificó Sao Paulo, que fe intituló Ciudadano máno. 14 Yen el num.5 7s.afsienta por indubitable ,que ningún luez Seglar,aunque fea en mayor dignidad ccnltítuido^no puede caüigar áGicngo algunOjque^ometa délito,y crimen de Icfa Magcltad ,íi bien no fe le prohíbe inquirir,formarproceflbj yvno ,yotro íemitirfelo afu Ordinario^para que le deponga,yatlualmente le degrade ,yaísi depuefio ,ydegradado entregarfele ai iüez feglar para que le pueda caftigar. 15 Yafsi en el num.5 76.donde dize,quc todo lo referido ahtecedeii temence en razón de los delitos,}’ critnencs de lefa JM ageítad,proccde in crimine tonfiODÍs,vel diminutíonis monetx; vel ipfius monécac falfificationisfqux crimina funt fpecies criminis kfx Maíeftarisjvicnea fer en orden aqüea lofumoel luez ícglar pueda inquirir, procefiar, yremitir al luez Eclcfiatticoiy afírma,que ello VIO practicar muchas vezes, yremitirlos Clérigos afu OfdinanOjibi:£í ita mifiis ddifiis n;idifhmsfraSiiearii^ ali-^ qms Clericosjmjji remisos ad Cuviam Archiepijcopalem hmus fvrbis, 16 Lo otro,porque íegundexamosaflentado en núcftra primera líi-". formacion,a nurOi cite delito que feimputa aeñe Religiofo, yCiengo^ DO es,ni puede fer de faifa moneda,ni ellos la fabricaron,cortaron,difminu yeron,ni obraron cofa alguna en orden afu fabrica,Vt per fe patet¿ yquando huuieran hecho algo.de lodicho(que fe niegajnó íe puede dudar, conforme alas doctrinas qafsienta el meímoCarolo de Grafsis,q el luezEclc íiaítico ayade fer precifaínente lücz de cita caufa, yque el luez Seglar no puede entrar en el conocimiento de ella ,ni en fu exccucion ^haita que el luc¿ Eclefiaitico por todas fus inítancias aya degradado verbal ,ya£lual<^ mente alos Reos¿ 17 \en proprios términos ,que toca eí conocimiento de eñedelidto al luez Ecleliaítico,tener Squillant. de pnuileg, Clcticor. cap.71 n. 116 ibi iFigefimó.é ultimo q^^titur.i quo¡it cognofeendus Clericus.pto álmofllU neu^-vehpfius tonftoms.KefpMmcognojcíper mdicem Eccleftáfiícum ^non luí mo mum per Uicum.rvt ¡atmjtr dé ^ramhJJecf69 i.n.7,BopvaB\cUminJñ^^^^ petent.r,A ^.CUrJqié.n.io.qui aphhancef, commmm opimonm ,[équi. Cdr,de Grafsis ^q tur 1 8 Lo quat tonque quando eña imtnunidad Eclefiaftica néccfsitará de W^n«|>ngfeflodeaacau(a^ de la materia, no lo cllencial déla (unfdicion,hallamos reconocimiento de eña verdád,con- '^dcrádo,qüedefpucs de auer perpetrado efte dclitoeaos Ptesbiteros,Rc yaprehendidos por eí Señor D.Martin de Lanuza ,Ca-
dedeCafaíy Corte, fu Magcftad (que Diosguardejccrrib Catolicc>y amparo de la jurifdicion Ecleíiaftica,reconociendo jque el bra^o fccular (aanqiie enfi poderofoj no fe eílendia alas determinaciones originadas del mumaChriftojeftablccidas por los Conciliosjconafsiftcncia del Efpiíi'’ tu SantOgV diípoficiones Ponrifacias; en íu execucion dio orden ,para que Monfenor Nuncio obratíc en elta parte^nombraíle juezes ,que conocicífen defta caaíarconque el feñor Fifcal no parece tiene decente entrada par2 poder alegar, Q^s el feñor NudciOjV juezeSí aquien compete el conocimiento della?enconocer>y proceder hazen fuerza,l.cum te, C, de tranlactjonibusjl.gencralicer, C. de nonnumer. pecun, ihi: Nims eft indigrmffii quod fdnquifqm a>oce affirr/íauit ,id pojlmod^m ir^fringere amelle, halé MaUt cin.de confeli.cap. i.fere per tot* ARTICVLO SEGVNDO. QmcMonfenor Nmeiotampoco ha hechofuerfaen auer admitido la apeU^ Clon yni proceder ad vlteriora en la caifa, el feñor ii'ifcalípor algunos mcdios,que Menfeñor CIO na hecho fuerca en admitir la apelación,yque ha de remitir al juez caula, para que exccutefu fcncencia;fobrc que dircurriremos,reprefencaí)^ algunas excepciones, que ha iníinuado en fu petición de agrauiosr'y de refpuefta dc todas,y de cada vnadellasfercconoccrá>quecfte remedjP?^ le ha podido,ni puede intentar. ^ EXCEPCION PRIMERA: %el delito en henefeib del publico ,epfolicitando prejla execucioHyy que afsi nofe ha de retardar. procurará el feñor Fifcal esforzarla,con que Ju nmum./.vci i.Et addey(j,ác probationib.&c in l.aditos,C.de Epift^P* 3u lent.cum muidsFarinac.qu^ít.Só.á n.56 .5c quxñ.ioi.á n* 12 8.5c im- I Quor.appellat.nonrecípiant,larcputan;y^ os tutores por equifsima,V fauorablctoara alie los flelifoQ fe rlino también en la execucion,vtiempo r, i“Z3 Voiosmalos^y fe animan Jos buenos con lafí , nns Línff'r"— *'®^‘^^^‘^®lf*gOjqueconelmermo, Multa cumulau'^ i miiii .Catilin.ibi ;/í/dierh 21 í^uenco SAutores por eguifsiniajy tauora ble,para gue los delitos ala República de la fatisfacion gu^/' ci ¡i
^cmn húYüm ktéthQY¡i4tis^hahems(s e^im hii*^í*fri9diSe^4tsáS Cú7ifulttim ^ tubulis^tJinqtiitm wfjj4gÍH4 i'€condítt/i77i i^Ho ex Scnatas Coní^lto confc^ ftminterfsíitsin te ejfeCathiltfja conmmt^Siquis 15.de Poenis in C. Tbeodof. ibi: Siquis conui[ii4SReusmaximi crirmnis fuerit^fuhieíltifqHe [enteniU ,competens íüdicmm compleatar^nec exquifta covjrnentis ats emfmodt¡i^borpethr ¿<X'í dircptus d CUrufs adjíratur¡,njel appslíajjé jimnlciUTé 22 Yen efpecial^que no íe aya de admitir la apelación en delito de falía moneda,exprefse cauecur in 1.1.U a.C.de hila moneta >&ibi Gloll. ^>rdinana,5comnesl.ió.tit.2 3.parc*3. Fannac.cjuxft. loi-n. 52. Scaccia de appellatiomb.q.í 7.1imit.4.n.8 3. .23 Yporque es efpecie de crimen Ixfx Maicílatisjd.l. I.2.&C 4. C»de faifa moneta, in C. 1heodof. lib 9.1.9.tu.i.part.7.!.bn.tit,ó.p3rc 7Ki, tíC.2.p3r£.7d.4-tic*^dib.8.ordiaam.vetcr.L5.tu.i 7.1ib. S.Kccopilat.cum multis Dianatom.ó.crack.í.reíoLip. in princip. Farinac. q.Uj.n.i. De- Cian.lib.7*c.23.n 3. Domin.Ioan.Baptift. Larrea alleg. 05. n. 56. Giurb. coní 65 0.01. 24 Yde las fentencias de los que cometen crimen Ixfx Maieftatis non daturappellatiOjFannac.q, i.n.io.Scaccia dq. i7iimic,4ai.7 g. ytodo lo .demas que en cita parce podrá ale gar laciísimamente con fu mucha erudi- ,ciOAi,y letras el fenor FifcaLno fuíiaga^ni puede,madaptarfe ai cafo. Refpueftal 2$ Loprimerojporquclamateriaesfufnamcnte gfauepor loeíl’enciaí de ella,por los accidentes con que Ja hallamos veífida^may oimcnte quaadoíe trata de difcnminevitae de dos perfonas decoradas con el Presbyte-^ i:ato,Religiofo vnodetanfagrada^ yvenerable Relicrjon, oomo hemos ponderado en nucílro pamcr papel, anum* yelauth.Vtíudiccsfme quoquofuftVagio, inpúnc.ibuMaxUi mmmindihui r^^bi de adma efi /rnV«- i<#%y donde con tanca confidefacion,vaduettcncia caminan las leyes ^y juftameacc,porquc comodíxoArmanoMarccllino lib. 29, Tardm^ qt*amexi¡ii,/íatur,quodefiemfiiuf^rz,ltimum,Y luucnal Satyr.5.^W/á •^nqmm (le Mofte hofúhtis lo7iga cunHaíio eji .Y Cafsiodoro iib, 7.variar.in formula Co miaux Prouínc¡xtC«^;^4í.r debet ejje yquimdtCAt de fdtéte ,día fentemU pote] cormide^tta tranfA^mn^no^i p^úmr mm^tariX finalmente Periclcs refiere PlutarchojNoa eadem eft cefrum arhorum conditio, ¿en\m (¡dertur rena¡cmtur>mteremftos ame/» homines recuperare difjiaUimum eíi 26 Lo fegundo,que eftá llamada fentcncia,que dio el iuezcñn.r, .í* tos Prcsbyteros.no nene mas que el nombre.que enlo efienaa^^n^ tsnoloes.porlas muchasnulidadssquc cnfi encrerrajobre que d.íuTrr remos con toda la mayor cpnciíion ,ybreuedad que (e pudie« «?. das ellas fe ™3D'feftará>que qpando tueta la mateiu apta.no era, íible exccutarfe.y que Monfenor N^uncio enambos fueros debió admiMr íVfÍ lapretenfiondeifeioí yLa primera nulidadconíiftejen que MonCefiot Nuncio dio Comif Cf¡oa
46 La qiiintá>que no fe prueba^nl pticdcjqüe e! Padre Fray luan^oi el Lscsnciado Araya ayan refeüadopor fus pekíonas la moneda de veÍlon> que fe mando refeíiar para valerfe fu Mageíiad dcl aumento delia >en el apneco próximo en que íe hallaua; yla culpa que íe les iniputa> en que Citan confcíToSjy conui£los,no es digna de muerte^ni ha incurrido en ella; ni coníorme alas leyes Realesjni al Derecho Canonice fa que fe dcuc eL tarjm por ella puedcDini deuen feraftualmcte degradados* ni entregados ala iüftícia feglar^vt in noftra prima allcgatione plufquá liquido ceftat/Y afsi ausendo de contírmarfe la fentencia co loalegado^y procefladoidifu<í m^y repugna la fenteocia con !a mefma culpa^y autos,y viene afennfan^' C} yno runiera efeólo algunoiaunque eñuuieía executoriada por treseo iounes,Decius,S>¿: Felin.incap^ex partejlimitat.9»deoífic.& poteñatdu* dic.delcg.Beroiusincap.itemcumqüiSjnum.3 i.de reftitut.ípoliator. tetminss Lart, Angel.&Caítrenfin i. dúo ludices^ deire iudicüt. Afsin. pract.§ 3ixap,2 8. Menoch.dc prxfumpt10n1bd1b.2lpriefu1npt.48. nuin* i3*Craíi.dccxceptionib.Adftaíutü,except.9.Farinac.decif.i73,pcr toc. íkdecíf.524.p3rC.i.io pcílhum. 47 Lo lerceroíque de lo dicho fe infiere,por confequencia firmeijii rmíca,y lega!.*Que el Nuncio de fu Santidad deuio prccifamcnte admid^ cita 3pelacion,y fino la admitiera, hazia fuerza ,ycéfla auicdola admitido; queciePiono ic puede licuar por vía defuarca^ni era, ni es pofsiblc,iüridi' camence hablando,que repuficra la admifsion de dicha appcllacioo, ni qUí el iuezáquojpudieraexecutar dicha llamada femcncia,ni remitirfelap^' raque iaexecucara. ' ' ^ 48 Lo vno^porque es conclufíon muy recibida,yord¡naria:Quc pre que concurre nulidad notoria en la fentencia,o auto que fe trata^de í» naturaleza fea execütiuojpor la notoria nulidad p.,dece,lw apelablejquando ella confia de los autos; ypara fu veriü' efta coñcLlion dizeSí>| Íl ‘ J "^S-P‘'0>^c<^t.p3rc.3.cap.9. ¡n princip.Que es la llaue de todoíí Jt^aO (]ue eícruie de las fuerijaSíV queci Eclcfiaflicoj que trata de ex^' ciitar íemeiances autos,ia haze notoria,num.4. ibi; Ac ideo mando nulliti^ eft. t^Uguima mtoycaufaoue^r rprompttt tune appelUtionem dicunt Dc0^f‘^ íLIITÉTZS?'®' t" ’K""Mr‘4'-«,d *''• Btwtermimsn ri 'r^ccidemprofequensnum.S.icqi^^^' ^qmtidujfupremoLmrltZ^^^^ in commuC b.Ue,tcm=ndopo:co(jtcmt„,i,„iitr.dczir¿BaconduC<,ii,vl,<H'' dades,xexcefiosfonnptorios,co^^ U
49 LootrOíparque fiendo(como ron)ííílasnu!idades tan notorias >y (]¿re repugnan con ley es Canon! :aS;»con los mefmos autos inaturaleza de la cauía;»fe dcui óadro ¿t ir la apelación^ Ángel, in Ltale paélom ,§, qui proiiocauk num.ió,S.dc padt.Dec.ini. vbi rcpugoantiajn. i. ft.de rcgivK lur.Sc mcap. Paftoraiisnam. 50. 5^5,2.de excepcionibus. QuamdoctrA» naii:ruríus.,cs.orüat; Angel, conf. 1 8 7. num. 4. veri .nulltíascauff tuT^aperplexkateiybi raíionern íübdiCj,.^í#;/4 ncc LcgidátorinalfAdex ^ncc ¡um'- thmcttdm. Dpi^spote¡l ítBHmrcpugnmteip^dnc¡Je p^odíéccredí en propios cerniioos es doctrina cierüa;QacauicDdocrta£utp>ó pragmática: Qüod aduobus íenteotijsconfotmibuskiue iultsE Gní,iiU€in¡aLtx,non admutaturappella tiosuec fuppiicatio.Se puede fin embargoapelar,o fupjicar^propter makifcftüms&c notorium grauarrsen>anin3aduciut laíoa inl.i.num. 8.ff.de no ni opera3arkiat,Carol.Ruip.coü&i3 8^num.2 2.voÍum.;.Hyppolit. Riminaid.coní. 13o.num. 11.volum. 2.Zephal .conf. 395 .n. 2 6*volum ,3.vbt Síiti J^od nhm djenteniíjs m^gni MagijJratus patefl in iuc [pede appdlari ,fvsl de «?ii/iAíé’í)p/>í>»/.Burfa£.cóí.30>dib. s.num.i.Quin eciam id ipfüm procedat mfeíícentia Priacipis,vtnotai: Philip.Rranc. inrubr.de appellationib, tmm.i4.GÍoíí.fingularis incap. Apoftoiicx Sedis, vcíbo RetraBari 35.' quxft,9.Hoffiiení.in Summ.tic.de fcntentijs, ^.^ptpnt emsfpecies 3 verbo Tíipnitiíi^i sci^^ScdceTtc hidicí4>nt» ^epiial. conr* 535»num. 34* 4O* yoiun3.4'^^ 50 Lo ocrojporquc mientras con toda euideúcia no fe prueba^ yverifica^ que efpecialmentecaeftc cafo efta prohibida la apelación; yque el Nuncio de fu Santidad no pudo proceder en ella, fe ha, ydeue juzgar poc permicid3igiof.fin.in l.qui rcftitucrc óS.ft'.de rci vcndkat*Pctr. Grcg. de appcllatdib.a.cap.iiamim.i.Bald.inrubr.num.S.C.fide momentan.poí-: fef.fucr.appellacü,1.5cinmaioribus vbi DD.C.deappcI!atiOnib.tra£t,dc indicio in rebus exiguisfercndo,num.u s-Sefle dcinh4bitionib.cap.2.§. 5.num.8 8.Farinac.qu.xff.ioi.anuma.Alciat.conf,44.num, 3.1ib. 6.Ploc; coní. 8.num. i.Bartholom.Socin .conf. 195 .num. i.Surd, conf. 271 ,num i i7.íScdealimenc.£it.8ipnuileg.óo.num.i. CxfarBart. decif. 150.0001.4; Hieionym.de León decif. 28.num. 2. 51 YaunqueclcaftigofeaprefidiodelaGaufapublica,tamb¡enlaapc lición fe incroduxo por ei mefmo fin:y fi cffós fe reputan por priuücaio^ ó dífpoficion priuilegiada,mucho mas lo es,ycon mas razón !a apelación 'in tentada por el ReOiQuia eff innocentix pr^Gdium ,Uoppreüorum leuamen.Ceík Árgelde acquired.poflcf.qu9a.2 .ai tk.4.n. 137.Se íjk depenfionmiqua datur opprefts contra inimiam ludicis ^«prior/í^cap.cum fnel aahjdeappeliationib.Barc.decif.6 8.num.7.Barc.conf. 165.11b. \Al canr.ii 3dib. 5.Roman.coní‘.26 i.n. 4.SeíIedccir. 93 .n.i 4.tom.i cJfi Pr' lib.9. M.miñi óoiÁhi:^^^ hdicikmOrdimriisin-vna [cernido non patmm^ne quod ad rmedm repertí eft inmeítis apyllumlUté 4»xi- Urnqmdammodo ruideatur ejJecriminofis.Et st inquit Baíd.in l,vn.C?ri de mo ^"^ntan.poíicf.ui fine :Tkn^c4coír^ ^(^nenmprimiUdicisSQm^^^^ '••'í»ütn. 3.5cí.Argei.ybiproxiraé,aura,i^ Ecoa-
contra pr:íiudiciaLrentcnt.cxceptr4/niimV2.& 3* $2 Yafsi como introdncida la apelación afaiior de cf!e detecho publiCOsfe ha,ydeue admitir^I, i.ff.deappellac.cap.omnis oppreGiiSjCap.Ec •ideoj s.qtixft.ó .cap.vt debitus>de appcllationib.Peuus Grcgor,tra£l. de appeíianonibdíb. 5.c 2p. 2mum.i.roan.Petr.Birtii.Ccf}í.9 8.Riirn.i 1y.lib. "r.Ancon. íhcfáur’.deci(. 246 .num.s.Montcr.á Cucua dcciLAragcn.M* T!iim.78.1 orreblanc3dib.3.cap.25.pum.i &.reqq* ’ 53Yde cfte principio fe origina iQue rcfpcdode Goteficr én fr la dcr feoía natural el remediade la apelacion^á ninguno féle puede quitar^ncc Díabolo^fí litigaret^ex cap.cuiíi Ínter,de except.d.cap.Cüm fpeciali>Kota dccjfjd.nurn.s.dedoIoíSccontUfRácia^Parifconf^&.tiuirj. 1i.voluir»* 4.Ffanchisdccíf.i 20.num. 5.Náni vt a'ic McnochcCdnf.^ó i.num. 4.vol. ^.Appéllaiionem tullerejtilhil aU»d eBj^tédm tollcH defen'pontm^áiü., C. cum fp^' ci^b^vil^artdnl.íiexprcfsiniídeappeliat.Rurn. Surd.dccif 36 .nuHJ* $>l orreblancad.cap. 25 .num. 4.Grátian.refp.io9*num.i 5.tctn. 2. dcíenfio iuris náturalis eft, Clemenc. Paftoralisde fencenc. &cre iudicac» 'Híeronym.Gratian.refp. i63.num.io,vol. 2.LañcellOC.GalL conf 30.n^' 8.1.ve vím,vbi Dec.num. 26 .ti.de iuítit.Sciuf. 54 Lo otro^porque aunque el delito,Gue fe imputa aFraylüanjV^^ •Licenciado Araya,fuera efpecie de crimen í.aefx MaieñatiSi yaunque ah gunos díKeroDjex l.Panthonius,vbi glcíl in §.rei pcrdueI)ionis,fí, de aC'' qUir.hatredit.Queno fe ha de admitir láapelacionitamen Franciicus A*^*^ tin.in d.§,rei fumpta occafione, quod Gloíla ibi fentic :Quod condetnní' tus Lxix Maieñacis, aúditurappellansdilamapprobans dicit contra :Quod magnitudo ,6c atrocitas feeleris non tolit appellatioEíí^> mil alias imminerct pencuium maioris feeleris,argum.l. fi quis filio redato.§ hiautcmcmnes^ff.deihiüfto rupto.ibi :Nonfa«efe(iin<,tionh¡‘^ fraitemendifmctth C‘‘>>f<>,p(rmnmHrj,umre,(^poí{eafcr¡bere.Et ita in dido ct¡' •rniDeappcllationemadmittcndamefle,refoluitexAnd¡2:a de íercia tit. une rcgalia>verbo;Et bona com>nitte>¡tikm)nvíXX\,% 6.in vfib. feiid<’'^’ cip.Kouit.íoperpragmat.i.dc bcnisptcditcr. num.óo. Ancrel.Areí’’’' tra^. emalcncijSjSc Auguflin. Arimin.inadditiombus ad cim verb®' Py^’^f^diíioCaiopo&mnui^ nuin. ,.íí cqq. etr. o^r-iopraxi criniinali,verbo; ncm. Marm.Laudenf.de crimine Lzfz MaieRatis, quzft.7.Matth.de Affl*'^'^’ 22 .H¡eronym. Cicras rimin.Lzne Maieft.rubr.fiD.quzft.13.num. 3. vbi relatis contrari;^ Przfes Couarruu- .^^^*^* *regula Mtmxxí 2.vbiait;H^^^fi tunAn\ riah i'^ 7r®P' í3.de tortura rcorum,num.3 i.verf Sí dfr uf/rr 'fin.prÍDCipij,ibi :S/ww/'**'*' de C 4(ij 4crtmims Ztdcf¿e T^.l r\ ^nir> i.?* r..m 5op1jDcc laü.li b. 7•trad;.criminal.c3p*'^ ^ num,S,tom,2._Roland.a Valle conf. 73. lib. 3. qui per totum coníilii**^'
la ^^btisySc rcprobatis coi\tX3Lx\]S:Ha?jcJir*te:>jtiam fzenQremdixh >ííhe4in i«- áicd-udo^^ con^dlcndo t^mquaín comnmni non cjj¡ rcccdsndíéní,Bíí¡n»á. SoÍ€ in cof, Cfimiaal.nuni.205.V uipeíLcónr. i37. uüin. i. Lancelloc.de Attcntat.pár. 2xap.i2.anapliac.5.hám. io.Cartar.de exequut.fentcñt.cap.i.num.68. Se ^4.Fáfinac.tocn.3.de varijs,ac diuerfis quxltionib.quxft.ioi.nuni.p^pag. SSi.Seíeq. ,^,* 55 Lo Qtrpaporque nunca fe entiende denegada la spclacion^quando la fenténciamanifieftamente graua excede los limites de lasdiípoficio* ^ncti legales,vt late probat gloíl.in cap.ex conquxftionejVerbb.Pí?// appella* tknem,ác reftícut.fpoliator.Sc Aíexand.conf.7 7.num.¡7.ScConfioó .num« 27.1ib,3.&:conf 125.num.13. vol. ó. Zephal.conf.s 95.0.42. V0L3. Natta conf.5i.oum.2 i.Scconf. 172.num.4.-Belluga in fpcculo Princip.rubr. 41. Sdeges Regninum.5i.Gratian.difccpcat.forenf.tom.i.cap,6ó.á num.8. Gutierr.láb. i.pradticar.quxft. 120.nuna«4. Que habla en vjas exccutiuasf yrcfueluetQue en eftc calo íe ha de admitir la apelaci6,y en el menos a|uftadojy mas criminalitta fe reconocerá el manificfto grauamen de efta íentencia,condenando amuerte aFray iuan,y alLicenciado Araya,no auiedo fabricado efta moneda,ni fiendo el ado de los Reos principales del inqueotes de moneda faifa, vt innoftra prima allegatione plufquam liquido oftendimus. Yelfo aunque fuera la fcnrenciade el Ptinape,vt ex Peruf. in tubr.de appellatioDib.tradit.Zephal.conf. j3í•Dum.40. toni.4. facit Bar» bácia conl.86 .uum.do.hD.3" 5SLo otro,porque quando totalmente eíluuiera prohibida la apeía- .cion enefte caío(que fe niega,vt ex di£tis,5cdic édisnotoiié oftenfum cñj &denionftrabiíurjnoícproliibe el recutfo al Superior, ex Imolaconf. Ji 42.num. 3.Sifeqq.Sicoaf.i44.infine,Siconf.i 45 .Dum.6.cuifubfcripferunt loann.de Salicet.ScFulgof.intcrconf. eiufdé lmola:,conf.Í46 .D.3 iRoman.fing.i88.Menoch.conf.i244.num.l.Se3.&: couf, iiga.nu. 39. ,Volum.i2.5cpr¡ustradideratjConf. 406.num.26.Sc27. volum. j. Natta, conf. 17 2.num.9. Menoch.de arbitrar.lib.i.qusft.7o.Dum. 4. Hyppolit; de Marfil.rtaót.de Bannitis,in vetboiNullltas^nam.iz.áiccns: Perfstuo mea titenendum,quad. licet ab uliqiéa feutentia ftt frohibiu appelUtiottargea iti Hits caíibus,poteftilletquiprohibetitr appdUre,implorare officium ludias per ‘Tiiamíupplicationis.íd rectirjitSfquifitperior coa^derata aquilate debes anuuere tali petitioni Vt dicit Roman.conf.32i.col.vlt.num.i4.vb1 mc^ctkt^uodltcetlliqua awíiitk njy excl!4datgeaeraliter,quodcumque remedtum,numquam tmeu mellmt„r eL)u dere mplorauonem oJficijjuperioTÍs,quic»nfiderata aquilate debet illudtoncedera d contra fentcntiam num.9.Aldouín.conf. 110.nutn.99.Gallerac.de tenun ¿H.tom.2.ccMur.2 rerned lyS.nutn.S.Seffcde iahibitionib.cap.í. §, 5* ‘^^cd.ssi.num.í.Mcnoch.inaddUionib.ad lib.i.de arbitrar quird -o num.
C.fi dernonícntan.pofle[r.l!mit. 7.Cab€dodec?.f. 6c.E)uni, 4. paic.2.Gutierr.!ib.!.pradic5r.d.quc[t.s 20-,n. 6. • $^ Ypendiente eíte recurfo ai íupenDr,cftá furpeRdida !a ¡urifdfcicn á^i uifcriorj!.2»C.vt istependente^Ripa in I.s.ninn.S.de edendoj &abí' qns vitio ruiihtatis non potefl procedí Leos C.de appeliatíonib» c.v2í le?* quitar dereciiríüíScdc iure Canonicoprobat textus incap.iicéc ad'finfrPi de eleft.lnnocent.A bb ^carteri in cap.vt debitus honor¿dcappellar.Lapus allegar. 39.niirr». 4. Lancellot.de attent.part.^.cap. í9. num. 7.Tüfch» hct.I. condui. 306 .num. 3. Zenallos decognrt.pcr viam violent.qiixft. J 4 aaum.42.Se ligatx funt iudicis manus>ne vkcríusprccedatAlex.adBartoLin l.íi roéiecatc>§,árbiírorutíí,verbo Sefjtentíafi pro ícciojBald.iin cap* lancimüs,tit.Qubtenipcremilcs,NeuizaD.conr.44.Rum,io.SecoD{‘. 97 * ourn, 24* Maftnil.dccif.2 8p.núm, 11.& decif. 295^9* Cyriacus^ ton^* 3.CQritroüeriiar.conírouerí.4 í3.11, i. vbi úi:^^odpetidfnte rec^rfié ad jttp* Tforeri)fíijpc?ídil(ir íurifdiBio f^^dgí^taf!Afitm4r2tésm'dicisitjfertdr{s»Jta <*^ íad njl* tenor4Áynpliusfrocedercneqi^eat^^ quidqtildgnitur ab' eo poji di^mt recurfumf^" fiocandiém^vemttatíqtím atíentatüm.Eteun] pluribus alijsnumeris íconJcl^ profequitur ZeaallQSid.q1uft.i4.num. 45. )'8 Ycfterecurío intentado por Fray loan, yel Licenciado Aray^j no puede ferenotra formaique dcl luez áquo EcIcfiafticOial ¡uezadq^^^ uperiorsquceselNunciodc fü Santidad^y noa ningún juez feglariq^^^ nocs inmediato juez del que dio la íentenciaja quien tocacorregirjenni^^^ nario rcuocareftafentcnciataninjuftaic irregular .Quia appellatio datur,nih ad ciim^á quo is,qui iudicauit fuit immediate deputatus, 1 . penult.&i.lmperatorcs,ft;deappellationibJ.i.C.Qu¡profuaiurirdi¿í^* <^^pyc.LjtOQ^^^^ cap.appcllatioidc appellationib.ií* ^.verb.W/r/iSc in cap feggeñum,verbo app^ iatiomb.ntim. i.in íine>Maranca in fpeculo iudicior,3.part. 6 principahsiaclu 2.num. 3.4.6¿5.Farinac.conf.53.num.33.tom. i.S^ coí^^ í86.num.3í5.tofn;2.T orniol.conf.99.num. 7. Seraphin.de Scraph.tí^^* cpiiui ^g-uiramcn.pnuiieg.i3 2.num.3 3.Angel.conf.i8 y.nutti.a.S^S* . S9 puede fer juez deftaapelacioniquc el Nuncio elcgauO,y fentcncia dada por fu mefmo SudelefyadojSi^ifm. ueappeliat.quxft. 7.0.63.Se qua:ft.g.num.3 s^Franciíc. Marc-^' fídí» ií J^oduf.3 52 .num.40.Barbofa inl.cum Prxtor>§.i.nunu2^ iníííf 4A V/ V7i .tj,0 ^-1 **Vt A«iJUlXJ# ^^- cionn^ 4admitida cñaapciacion por Monfeñor f¡ innSÍ i-^ní'd.cioD D.Diego de Touar (que Ce íu M”lQicion,quedaua totalmente íufpendida,y^1 inhibido. Ynopo^^'* prqcedei cn.ac3ufa,nihaaiaagrauiqcn no remitirreja Moní¿&or CiOf
u ciO3cap.RomsnajS.i1 i^ Cáfíbüs ámreprohéitís {a^tpote afcntenti^ fapn' m^nifefio 3^fíotorio crímins^ de qtio qiéisiure coráfejfrs extmufrómulgAta)wlco'újimÜihiiS appelLitpp jmjji di ^^iíiripQjjiémynefententiá exsctinQm mAndeti*r{pofiqié¿ím cognofcere c^eperint njttum [it recipiend¿t:^npel non áppelUtU ab eo mterpodta) inínbcrc, Vlíi omoes Canonsñís Neu¡¿jan.conr.9 7-anum.2 i.&conon Isudato currs fere iníinius Farinsc. ^^'^^'^^iouunm\O9Ah\:SMimxtátmi0iqmíictú'minc<i(ibu5i in qmht^s ainte prohibida appcílatioypro"vt efi in notorijs in reo confe conmtlo^ ^altjs Jimi^ lihtisfjperfedendd Ume efi in exectttione^qttad,) mdex ad qusm^iubms^íin debeai itíi ^cmittsre^necne de hoccog?iofcere inc^perít inhibendurn ds^xerií^dc mhihttertt. Y] aiiíKyac Lanceioco pirccc cuuo ioconírario>TamencümBaíardojFarÍDac* en el máfmo numero aísienta por conftance^y dodrina común :Oue aunqueeljuez áquono !e aya admscido iaapebcion^íi el juez ad ^emfelá admítio/abícndo que ios reos eBauaD confeílosjv couiaosjy le inhihío; nper ejjefxperjedendft'n in exe'ctiúom^flAnu inhibiUone iudicis údqt^emy qn^dó di-^ biiisüídexfctensappeliaritemejficonfip^^ cónuiBam inhibitionem concefsit ,tx quibusalijs,percumal!eg3cisjquígft,2i.anüni.i2 2.&íeqq. Hanc [Mimi-^ tátionem comm^nitcr ^DoBoribtés receptam ejp ajfirrnat^ 61 Yque en eñe cafo el Nuncio de fu Santidad no ha hecho ini iia* ze fuer(^a,tenct eum muicis Salgad.de Regia proceft.part.s.cap. 15^ num; 6g.ibi;/» ómnibus tamenfuperioribus caftbus,quibus bucufqtsc retulimus aiure pró hibiunt ejfs,(^ donegatam sipftlLtiottem,'T,t in comiSloií^ponfejjb,rvelíj,o„(g fotMhn^fmonUtrapt»tharepftdttioneiinfígmUtronervioleí¡tia¡notorip bustnon pfocedit doíímatirnbfuperfedendum efi omnímodo in ¡entemU emitíone^ ^u}tiesi»dexfupemr,adqitem itum efi per appelUtionemJuhiuStan ilUm dsheat ádmutere,»eeiie,é^ de boc incepit coguofcereper infpebiionem <i£iorm¡ iMuerií iudi ' defpues de aueralcgado muchos Autores en Comprobación de eña doanna farme.y regura,refuelue :Que quando el juea fuperior fuño (cornoennueftrocafojquclosreoseñauanccnfeílos.y conuidos. ylia embargo mh.bio al ,usz aquo>fe deue fobrefeer,& Ídem tenec num’. 69. Si 7o.Mayormente en eaufas criminales,ypenas corporales ,en que no puede auer retractación de la execucion dellas. ^ bidaeneñe cafofque le mega,vt ex diftis, &d:cendis manifellum^re^ D.-tjadnuc tamen,conocer Monfehor Nuncio de dichas nuiidadeT un 1 " Dal,d.d=,ya.ÍMca.q.io,,„., , . lo.verí.ífwf 4»ím,vbi facic eonclufionem.-4?«odpe„í/í„í. ‘ mu^cnmmoUs,non fit esus executio ,fi comineat peeLm ,Trm7t cfigmna tahs nMtatis reqxireret altiorem indaginem ,fecur dnm^ ^ ^vGil.m tit.denuilicateadvetfüs rcnccntiám.nnívi^i 'n • •‘'"iAacharran.q.4.aRU.p.2.’ p
63I-ootro;porqiie lo mefeo precede, annquelos Vcoscñeocoofeffos,y conui£los,y poriacalid^d de iosdeliccs les eiteprolabidalaspcía- Cíoni!:ratando(cofno en nucftrocaro)no de eximirlos de la pena:, bno del excedo dcÜa,que en efte cafo deben fer admiudosj como lo ha hecho el Nuncio de í’u Saníidadjy en el Ínterin fe ha de fobreíeer ,yno íe puede cxecütar>cap.nouit,vbi omnessdeappelUtionib.Lanccüot.de aítentat.p» 2X.12. 1imita t. 9,n. Io. ibi ¡J^od quammi rcus (¡t conm^uspudex ta^ mtn in criminalihíisjn imponenda pccf2Áy%'€l amu determinata^f± deU^íTd arhitfá^ rU moduí/i excejjsrit thoc in cafu tsnet áppcllatio quo ad cmnem effcdmn iA?n dctáolié* Utmm^qtHm pendente apptllattone nonpofe procedí affirmat ^cuna nuiltis Fannac.d.q.- loi.n. iio. 64 Lo otro,que en duda fiempre fe ha, ydebe pronunciar afaiicrde la apelación, ydel que apcla^y adrtntirfe en cafo de duda jgloíh in cap* vc dcbitfjs honioT^vceb.KAtionatfiíí cat»fáiác appcllat ionib.quam ád hcc citart Dodiores in cap. oilcítiis ci 2. de refcripc. Bartol. in 1,1. num. 6. ff.appeliac. penden.nihil nouati,Bald.inl.piopcrandüm,§.finauteni reus, num» S*\cibp'ltermsnoí4yC,út: de iudicijSjAngei.de Peruf. in Lquoniam iudi" ces^ioum. 4. C.de appdlat. Cardinal. Florcnt. in Clcmect,i.q.2.dc dolo; 5^ contum* A!exand.conf.¡!3.n.2.iíb.5iTiraqu€l).in tracl. le morí faifit le rv^ff d¿c!ar3r.6.num.¡o.Menoch,corjf.3 45 .n.49.vol.4.Scconf.io74.n.3.Fraíi ch.decif. i2 0.n.4.5cdecif.3íi.n.3. <5 jLootro,que quandola materiano fuera de tanta importancia; fi pefo,y queeíláfolicitandopiadofas atenciones; generalmente fauorecí lás apélaeiones el derecho, qu« interponen de qualquicra kntcncia Reos,yen efpecial quandó fe trata de la vida,y honor ,* vt Caftrenf. dic^^ per iUuni text.in l.i.ff. fi quis cautionib.Sc comprobat ibi lafonnotab PuípiUat.coní.8ó.nüma.Scconr.ió9mum.3. C'xíar Barciusdecif. 87*^' 20.& antea decír.6 5.ñurn.2 7.SC ex cap.cu'm fpcciali,§. porro,de appell^*' tíoñib.cáp.[\óman3j§.í]autcm,eod.ticJibr.ó. refoluune Bartholom. ció.cohL !95.n.3.H!eron ym.Grat.reípón. i63.nu m.12.Vol .2.Su rd .dedJí 20.0001.4. Decían. refponf.47.num. 32. voi.i. Capdla ThoioíanadeCy 170.Neuizan.conf 44.niUti.9.CrotüSconí.i2 4.num.i i.Lanceliot.Cal*' conf. 7.n, ié,&cconf.3o.n.(5* óóLo otro^porque qualquicra caüfa razonable es bañante,para fe admita !á apelación,aunque los reos efteU GCnfeflos,y conuidlos jC. ter C'Xteta,de re iuáic^Xd^ihí:Obmanifellam iniquitatemjéntentía appellatto^^^ ‘ced¿(íir,^\Qi\ d.cap.Romana;,/.fi aútem,in verbo Velde ^«ojdeappell^^j^ íiíd^d 6.vbi omnes>Scacciadeappellationib. q. 17. limit.4.n.47*4^* . 50^^ 11.5 2.5c 55. Yeño aunque fea de fentencia endelitos grauifsimcjs j T ex^epcuauos,num.8^;(jQj^j^ defpuesdeauerpueftodefdc el num.7^'í^ exceptuados, yen clnum.83.el delito de faifa coov.üciCíQae aunque lo feanfe debe admitirla apelación, quandof^ pTv. enea cauía, ¡bi iStíl? reflrwge eandemuflriSiioném poptm^ftép. non pi o^s.0 At ¡¡ mappelldtíone exprímeretur caufa raiionabdis^quta tmic ^ pelUUonem durí stiatn afentsnti4 Uta contra dj filis deliSds excepíis^^
Í2 yoYexUmkáüonegeneral} ,^ ex limita üonepartlct^Lrkjx ge}ierdl¡,£fuía licct apfeU fit contra ms¡^^ei íílner fris$oUi?¿on debeat admiití ^taMen ex generdi ll* admíttiíHTf^i ín ea exprímatur caítfa rdiionahiUs ^ven comprobación de cíío alega gran copia de Autores tándem in hxc yerba concludic: fcribmtgenerduer ,q^iod fi in cafibus ^ifíquibHS prohibetítr appdl'iüo^ ex* ptmatiir rationabihs cat^fd^qiure appdht^r,nor¿ denegatm appellado \moueor etia?n ^^itmttatlone pAfticdari^qma ^ft conuici^^s per tefies dicatm' notoriut delmq^ens^ ^notorio dtiinqticnCi inpr^diíiis deii^is denegjiur appdUtio >tamen ^in notoriji ^tí*rappdlAtÍQ)fiexprimxtmcaufa raiiotiabiUs^^n loqncndo inconfejjó ^retdi j^. feq¡4'i 4t.íts^ ¡nm ftipra num. 47* loquendo generaluer de notorio retdi ^^fe* qí*nt¡4sjt$r/i wj'rdmém.g^. Ylas califas c]ue fe han rcprefcncado Ibii muchas* Vgrandes*y <.]uakjuiera deüas baftance para que e! Nuncio de fu Santidad le diera por obligado áadmitir dicha apehcion, Peresra demanuRcaia tom. i,cap»-6 2.n. fcquendo communern fz>ídctúrpof fe dící^quod etiav* iti cal¡Pi4S^i/3 qtHhus appdlatto wterdícitarj^ exprejja Ttítio7}ahdt ap* landt caufa admiitt debet^f^Ji nof¿ íidmittaitir¡^vojje Idrincipevi appeíl^ntem íuerifpr¿e f-rtim ¡i confet de mam[e[io grauarnwé^ 67Lo otro íporque vnode los fundamentos que aven orden áque fe declare: Que haze fucrca el lúes Ecicíiaftico en no admitir la apelacio ’ csjíi eítá dudoía fu admiísion^que en eñe ay obligación áadmitirla *auná alias eñe probibidaicoofiderando^que el que apela para obtener*baftal 1 duda:Si es apelable, óno el articulo, vt cum mulcis probat Salgad de xt o liuuj uicun eiiam in caju^tn quo áppeíUtio fit remUri^ ierptob¡lj¡ta,piita i» cada poJ}¿Jjor¡a,quia f)Momims,ftadftt dubiutio circa deLtiovern.rvd non deUtionem appdUtiomsJebet admlui. Tenet etiam eleffantci Pe ' rdrademanu Kegiapart.i.cap.aa.fub num.8. Donde tratando de los luezes Segiares,que conocen del recurfo.dize.-^»/. BnlUpr. t^fiainoelmamfefte wmftafit mddioappdlaUoni defereudum cefeat >fdfidt emr» UdmS^mLn^^^moucu-arf,>ndammi moraliter cmh,d»mmodonon prdm„uo Hprocedat. D^mquc mddto appdUtwm dcfm»d»rn dcccrmt EcdefialL ÍTr mosgeritm Vomjict.ad quem appelUu^^^ ,Salo^d litio [ís regiiUnter probib.iSappfMA incaufa poñeBorU.qtéU mhiJ ''r tardan 1. vnicajlimit ,2 7.num.ii&c fcquentib.Sc ídem inoiiTíi MíÍDej& num.44.C.fi de momeot.potleíl.Scaccia de annplU *' amplut ití num.64Í’etr.Sutdxonr. 16 3.^r¿«rer, nn^r ^‘^* no es pofsíble,que el Nuncio de fuSantidad aya hecho f,í‘ tantas caulas paraauef admitidoefta apelaciónvm,. J° ''’5.1/- f’/ pudo, V WzEcldutticoja qadmita la apelacion.quandoL tra<
trae por via de fuer^fa al CoDfcjo;!io de aiicrla admitido íque en efte cafo cera.-^Y fí no fe deuió admitirfqiie íe niegajtocará el conocimiento de eflo aiu SantÍQad,como Süpcriorjqiie es del Nuncio,riOal Confeicj vt interniJDis tcrmioantibus tcnet ZeualLcommunxÓtra comiinuD.tcni. 4.0u^ft» 897 '^1111111.8 99.ibi ;ultimo pro compleme?}í9 huifAS qa^íliónis 9^decUfaiionS no¡lra Legis Regni 36dib. 2,'RecopilAn¡urgií pmchra di^hitatio >4»fojsit d^fi cajíés njioíemiís adtterjus ludtcem Recle^tAfiiarnsquando in *via execHUua non deetr^ t 2Ítma?idatiifn eXecktoritérn¡^ defert appeíUttoni ínterpalito ah aLiore ,njt eam ptO“ feqtíatur coram Stépertore. Et n:>idettAr mihijqHod ijle nonfit cafas ^ñoUntm ^nu di contentis iu d.l.cam fpja loqaatur cohtraladicem Ecclefajhcam^qm exeqmtüf ^uár)t fententím¿non ohBante appelUtione^no7iroeroqaando Index defert appdlationi^njt aBof^cm Mandatmn execHCortmnfíiit denegaUm^eamprofequatur apud Snptríorerfif quU ipft drnegatio magis tanglt himjhtim (non exequendo quod deiure hahcatp^^ fatm ^^^'uniionem)qaamrvioUrd\amiCu confftat in exequendo appdUíiont ^ remota^mn njero %n exequendo appellatÍGne admiJSa¡,rvt daré denotant ^erha diB^ :Los Jue'^es Ecclepaflicos ha^enJuerfa tn las caafas^en no otorgar la apeU* lbi:Denfenuefirascaría5^,para quefe otorgúela apdacion.Ergoji índex Ecdeferat appdUtioni^ncnfacit roiolentiam,fedimufitiafni^JícSnperior ciepaflicus.Je mmiscaufe principalisjebei cognojeere 5cuius cogniíio ,fupert^s tfa ítum ef.non pertinet ad índices Regios, Pro qua ¡ententia confidero^ quod quau* Kegms dedarat Rcclefiaficíim ^imfacereidicitur in fententia Senatus:^^ €i iHC?^ EdefafUco otorgue,yreponga:%a ruerba inferínon pojfmtin diBa fentend* per Regios Auditores aduerfus decreta iudicis Ecclefiafiici ,quando hfe negauit emonem fententia,r^d contraBus,^ detulit appelUtioni.dfie nihU habet.qmd í<^^lftseummhilftexecuúonitradium,^ perconfequens cefiat rvis^cumdeferat pe ationi^qu^ profeBo profiequenda eft coram iudicej'uperiori Ecclefiafiico ,¿non rviolmU,f^ indicio decreto negaúuo, queJp xecuun^efi execHt¡0mmndand4,^nonimft executor, ^elpropter kJrMtU>^> 'vdrufltatotem,^el altar» caufam admittat appelLtionem ¿ fuá Ltema interpof' tam no»potefi aCioT remitiere caufam ad Regalem Cbancellariama per rviam JcU»' utit Eccleftafltcm^per roiam appeiUtmis ,nattenet nouifst»>'‘f' 1-J‘pta ojephus Sejje de inhtlnúontb.iuflittie Aragonurntcap. 8.§. i.num. í . meaqecujuridAmemism cognittonis per n>UmrviolentU tra fm I =no fuera tcxtual lo defendjdo,v (en cuef mb 4n“f '•'* referido,fino que fueran cP‘ chSrrí de:sir;Que el Nuncio de fu Santidadauia f Fray luán, yal Licenciad^ juñicia’¿n íJntVnc rkf 7f. den ádeteímioam^rí. kP/° eligiere,ni fuerza en idis (it rueE^' f‘or.is delattonem,*lu autem »egans,'Vtraque tamen ‘ophiie fE" ti \i:'Ert Pr cum Índex Eccleftafticus pofsit,quam maluerih^'^^' gfip ir iubiuniexijlensft^ autboritatem DoCíorum ’TJuamquamque im0>
GutlcTfe^in l¿h» I. Cánonic4f* ^uajlXítpA^*fíté)7í. 23 *^^^^(^^d,Soht!^ ^lij citatisi^feqíéuti aCetjedo in part,\.coUcSÍ. 2^,niéAT *Salon,2.2.quafi .6 l^dtUc, 4'(^ontt'OH€Tj,2,colA09 ex Nem7^a?í.i^ alijs refcluit Cened.in ^n, 22. *^idendajunti^uaVdUloh.notíijjltn jum¡'/íatfa5ÍA,diffict^lt^f>S^í’^ft alios diccntes Qrnnesjoanc dscirimm procederé eti^m mforo eonfcicntitS^qíriáte hoc cáfiépr^^ necel^ario t6netí$r SeTíittutS^eideifi opwiom periu^íCcr^jllcclelíaflicUfn elefí^ i^hi iere^qmnum nt^Uo modopotefi de iuiqiiitat: redargm\cejdat enm ^ioteniiá^hi lús ^fsifHtdicite ftbi perrm^amgerit Ule miex¿de quo damtaxat qx^nt^iT in de* tegend^ ^violcníLíiaK nc contra it*s deneg4Úerit duatione appdlAtioniSy 0Ua úneti'^- dumefi» EXCEPCION SEGVNDAí Oue lá GdmlPsion fe dio por el Nuncio,con la claufüla, Omnií 0quacumque appelldtione pojlpofta. ) JO En virtudácíiacIauruiaelfeñorEifcalpretcnde :Quc envirtuá dcllani rcpudoadmitíicla apelación,mdcxar de executarfc la fcntenciá que Don Dleao de Touar dio,;f que el lo tiene afsi proteftado^y que afsi €11 lo vno?y en lo otro Ha hecHo^y Hazeiu er^afl* 1,§. int erduttij fF, aqu ib* appellac.non hcec,cap.Paftoralis,vbi Cancnsftx de appellatitínib.Scáccia cod;tra¿í:.q. 16.limic. i.á n.2o.cüm plunb.alijs. KefpHefía^ ..„ 71 Lo primeroíQue el Nuncio de fu Santidad no pudo cometer cft^cm^3id 0fnui qUactémqiíe appellatione pofipojita^vc(pcto ¿c que cfto toca alá fobcrania dei Principe,como Kcgalii propia íuya,é infeparable de fi,quáüisíitLegatus áiatere,vtapércé probaturin d.l.i.jT. intcrdü,fF.a quíb.apfQW.nonlicciiibiJnterdíimlmperator itAfoletiudicem daré ^^vt non lice'atabed prQUóCAYe,njt Sció [iefifsime aDisto Marco itédice datoyan ^alms ita pofsit mdicet'n daré rL>ideAfmis(alia littera evidebtmtés)^ pntonon yflJJff^Philip.Franc.in rubf.n* '2i*\Qií,AdHeTtetam€7iy'^m cap*poltremó só.fub num.^.verf.Tmíb,^ i//«í),verrLtsíinem^5¿incap Paftoralis anum.15.de appellaíionib. vbi omnes CánonillxjScaccia de appcllatioDib.d.quxft. ló.limit. i. ánum. 106; Barbofájcla uí. 7.n. 2.Et vi tra eos ídem tenent Maranta in fpcculo áureo ’ part.ó.adtü 2,tit.de appcIlacionib-Minringer.obferuat.s.cct.i.Vital.Cá ban.incraét.claufular.cap. 2i.Sigirmund.Loffed.conf. 2o.n.ii,Lácellot* de'attcc. 2.p.cap.i 2.ánum.i 5,cu.m plüribus fequentib. Lánfránc Baib* decil 447*pertor. ‘ 72Lo fegundo,que lo dicho ptocede,aunque fu Santidad exfitcíla-' mente huuiera dado facultad al Nuncio,paraque el conociera de las caulas, yprocediera ala cxecucioa de las fentcncias, A^dUúonepoflbofiu -Que sdhuc no pod!a,ni pudo cometer eftacaufa aDen DiegoOllctio^parací Conociera cndichaforma,quantomasque Don Diego deTouarpudieQc c'^ciuar dicha fcntenciaen tuerca de dicha claufula,que ni pudo ci Nuo Don Diego üflori'o,y mucho menos Don Diego de Touar; vafsi Oviíue-
90 Túm>porquc dicha llamada fentenciade Don Diego de Továr> fuera de fus achaques,ycnfeiniedadcs iníanablcs,mediante {a apclaciouj Ce reduce la hce áfu pnñiño citado, yobra lo encimo ,que fino fe huuicia pronünciadod.furtió.§.i,ñ.de his quinotaní.iafcm.Li.S.fin. ñ. ad Senat. Confulc. íurpiülan. Andr.Caii.de pace publíca^uh. i.cap.^o.ScacciaüC appeilat.quxñ.i ydímitaí, 1p.nitrn.i.verf.Pr/wí^í ^lirnitat. 22» hisnonlaudatis, cumplunbas Ludouic.Pofi.de maouten.ob- Lcruac. S.num.5 y.\hii^ppe¡latio ¡ufarfvcniens lufpefídit ejjcBkW in* tiger manetfiatas atiteceatnSii^ proceditur^ac ¡i¡ententia Uta non ejjet^ nullíí^fii prru ad^í4Íf¡i'Hrh c€i^jetkr^iíidicati4m tcilit^^ iurafmhrteitentfísfujpendity^ extin^ cmtomrtesiurirc&íiuÉiX aísi no ay deoradacion aciual ;ven eíte -cafo no puede auer x^ütov álgunosquefquandomibrara en el nucflto)auérccmcti' do eítosRcos atrocdsimcs delitos,y q no fe efperara de ellos cniricdaiy q riocofiamente fueran incorregibles ,no pedud iuez Seglar piocedcr aÍ3 cxecucioD,pues por la infpecciondelosautosno eftánaóíuainicnte dcgfí dados cños Reos. 91 Tüm.q>orque la degradación aftual no confifte folo en la fenten** ciavíino que también es mencñer.-Qiiod exuatur pnuilegio Clericali ,^ poít hxc traditio fxcuiari Curix fabfequatur,cap.noi]imus 27.de verbeí» íignificat.cap.degradatio s*dc pc:niS|Í¡b«6,cap.ad fairariorum,dcciiíriO» tiilijibi; VojiqU'im pt^f Ecclefaflkum iudice^n fiurint degradati ftatUrt potejlaf^ tr4¿/íí/jf«r,cap.ad abolcndam>9.de hxrec.verf.Pr<e/ffcím>hngülaruer S. cilium Tridentinum fcfl.13.capi4.ibi \Vt oh eorum atrocitateme Sacrís hits deponencU^^ cm'iafint trAdendá fecalurii curn multis Barbof. de oíí^^* Epifcop.aüeg. 110.an.i 7.donde pone la forma de efta degradación yexecutiua. 92 Lo quinto,qu€ de todo lo dicho fe colige, ycon toda cuidend^ fe verifica, yprueba;Qhe en virtud de cita llamada fcntencia nofepueíl<? dczir;Qüe el Níuncio de (u Santiciad en no remitir la execució al iuez giar para que hexecute,hahecbo,y haze fuerza ,afsi por la qualidad dclictOídiípoficion que tiene la fentcncia,y que efles í<eos nc han fon incorregibles,ni fe les prueba que ayan cometido ctio ,cemo por^j^l^ de todas eñas circunñancias no puede el Seglar fer luc2,ni obligar al fiaílico aque fe le remita,que todo cfto pende de íu arbitrio, vtintenni^*^ tenct D.Prxfes Couarruu.bb.a.vatiar.cap. ao.fub num«7 .donde por afsieca; Qjk fino fon por los delitos exceptuados,yque el Clcrií^o fc^ corregible, bel delito fea atrocifsimo,y pcrniciofiísimo en la ni puede fer degradado el Clerigo,nientregadoa la luñicia Seglar, y <Jo cito lo remite,ypone en el arbitrio del Iuez EclcfiafticoiQuon tur ijd Chr.5cScaccialib.i.deiudicijs,cap.ii.num.6 3.prxcipueó7*vÍ ^0 re mquend(*m eji arhttrio mdiets Bccle(iajhd,quífecundwn decer?jat:A» dtheat relinqm CurU feculari ,*i^el non ,cum aMs Caroi.de Grafsisdecffecfib.Clcrkat.efFed.i.n.805. 1{ 93 ^cquefcorigina;Que juñamcnteclNünc¡odefuSantic¡^^^^^rt tío la apelación,yfüípendió los cíedos de la llamada fentcncia, V cli;
cito no pudoiDi puede aucr hecho fueríáj,co!T5o lucz competente iyene «a cfta parte pende de fu arbitrio :yque el lúes Seglar no le puede peier alocontrario.^gloíí.incap ftatutujn ^aíTdioretTÍ ^de rcícrinc.inó* innocenc.in cap.in prxfentitdc ccltib.Ripa m1.2.n. 59.ir.de re indiLBarc.' ¡nl.i.!ofinc>ff.de iegat.2.indífp.i.in i.voiurn.Bald. ín 1.2.C.quomodo^ ^qaando iudcx,Saiicet.:ii l.íi f^cietatem.j i.arbitrorumjriüíri.^ó. fí.pro íocio^Sc in l.cumancc3>C.dearburJáf.in l.íi íic legaEum,nuni.5,fF.de Ic^^* l.depupillo,§.qui opds,ír.de nouiopcr.nunciat.Piit.dcSyndicatul tu.de poteft.iudi:iSínum.i.Gurt.liman Li.num.so.ff'.dc iurifjiíl:, cmn. iudic.Monticcll.in p¿aít*crimin.reg. 2.0.14. A4enocb.de arbitrár.lib í . q, 7o.num. 6.Calcan.conf. 38.num.8 .Crauet. conf. 78.n. g.Román, confil] 27conT. 261.Se 3^le x.coní» ioó.aCiUm.io.voI.5.jBocr.decir 284. q“ i7.Magon.decif.Lucerif.42.n.2i.&;dcci r. 43 .n. 3o.p.i. 94 Coníorme alo qual ios Autores de que fe puede valer el feñorFif- Cál,no cmbaraíjaDjni pueden,ni acílc cafo pueden adaptarfe. 95Graíi;de£Íí^£tib.Clcricat.d.cfFca:.i.anum.s is.habla encafojoue él iuea EclefuAicoayaeteaiuauiente remitidoal reo al iuez Seglar,que entonces podra proceder contra el Eclefíaftico,y cfto ha,y debeftt enlos tafos que pemute el Derecho Canonico;y fuera de ellos, ni lo puede ha- Zer el iuez Eclefiaftico,aunque el delito fea grauifsítno jydieíle tnucrt¿ al Sumo Pontiíicejfi el Reo Eclefiaftico eftimiellc difpueftd acorregiríe * qne entonces dstruit in perpetuum carcerem/eu Moniifierium^ri. 836; * 9(í Ylo mefmo tiene,y rcfueltic Tiberio Dcciano ,yhabla en dcli^ tps exceptuados. , ,97 VGamillo Borelloante^hazeaíauot de efta doítrina con tantoá fundamentos zanjad3,refpetodequeen el cap.7i.num.6i. pone la quef- Sfentencia dada por el luezHdci l)aft.coes,ufta,oin,ufta,refpetodeque como dexa aílentado en elnumi 63 .y 64.porladegradacioDa^ual,y entrega de! Iuez Eclefiaftico al Se-; cu!ar,fe haze el degradado del fuero del Secular,tamen concluye, que de ninguna fuerte puede conocer de fi es,ó no,injufta la íentencia ;porque eEí totoca precíamenteal Iuez Eclefiaaico,y noal Segiar,nüm.6 9.ibi. NaJ cx ^„o Ecdcjuft,a*s PrAutns conferat Sacros ordines ,ad tflum ÍPceiabit e.xitereii$ gradn deijcefe,'Tst di£litmefiy^uo deiefiui(^ chara^Jre dcLt /^T* edar. cognofeeret,^ forü dccernerÁpipera. do omjsnm ¡Hpplen.bt num. 71.ibi: 7»/«yrrfi comrno iíiaJniié L ad ¡J-darerntuduem pertweret,'Vana qmdammfdo rJderetur Óil í‘<^‘»^‘*>'isfit,nproba;-eii'Velapprobaret,qHodabEccl ír thm é]t> 4<*>»^rctftbiom„imodamcog,dtion^^ rei f^LL í«r,y aisi no parece polsible,quc el Iuez sj\ír tenaj nocim lento en efta c^aufa,ni funcciones correlpondKme^a ellf''"'' 1la
la íufticia Seglar. Dudofe fi podía cxecutVrfe ia fenceñcia de muerte por el mefmo procello^y caufa hecha por ei luez Eclefiaíiico >yfi faltaua algún adminicuio^fi podía fuplirlo el luez Seglar? Yíi bien en eíla parte fe reconoce en dicha decifion.-Que lo podía hazeí el luez Seglar, no Cendo en io eiíencial de !a fcnccncía>porque fi eílaua bien, ómal degradado, toca üa al luez hclcíiaftico,como competente de larriatena >los demás adminicuios incidcntesjno lo altcran^ni puedenjcon que de primo ad vitimuiu fe reconoce», que para que el luez Seglar puedaexccutarla fentenciade dcgradacíonjcs preafo que el luez Eclefiañico fentencie la caufa,* por ella haga la aclual degradación,yprecedan las demás folemnidades ,yhecho fe entregue ai bra^o Seglar, yhafta que aya hecho eftoel luez Eclcfiafti^ co,no puede el Seg!ar(en lo cíIencial fin diíputaj en lo accidental proceder,mejecutarla fentenciadel vltimofuplicio. 99 1^decilion 65 .de lulio Carthario haze afauor dcnueñro ínieO to,reconociendo,que el cafo de dicha decifion fue:Que vn Religiofc por aueríe mandado fu íupcrior encarcelar,le dio la mucttetccn cfta ccafionl^^ difputa.’Si efte debe ícr d¿gr3dado,y entregado al bra^oSeglanSc vlnn-ó fuppl!ciopuniendus> Ylo meímoa vn Siacefdotc Regular, que ccnirtio dos facnÍegios,y fe examina la queílion celebre :Si eT Clérigo por dc)it<J grauiísimoj Vcalificado puede íer degradado,ventregadoa ia lüfticia glar,non ípectata illius incorrigibilitatcí'Y dcídeelnum.i.hafia eln.33* renriendo algunos Autores, defiende la parte afirinatiua, que puede degradado,'/ entregado ála jütticia Seglar :Ydcfde el num.33* mfinein vique,neruoíameote,y con gran manojo de textos,Autores,yAutoridá^ des,dcfiende;Q^e de ninguna fiierté puede fer degradado, ni entreaadoí la juftícia Seglar eñe Religiofo. Ydefde el num.48 .afsienta conmasd<^ treinta Autores, ypórGDmuo,é incóncufamentc recebida doóhina •Qu^ lino es por vnO de los ttes cafos mencionados,cfte Religiofo ,ni otro gun cclejaiiíCo,pueden fer degradados,ni entregados ala juitícia Segl3^> yCita para elle intento el cap.cum non ab homine,y los demás que habb*^ en ia maúria. Yeneí num. 53 .infine,defpuesde aucrtraido muchos ex^^ pbresafaiior del intento,refuelue lo decifiuo del en eftas palabraSiH^r#;?^'' fentenita Congregationis Varanmn ób crimen homicidij in ^Friorem adrníjj^^ non ejje tradend^m mCuria Uculartifed babitts Religiofo exfoliandíém^^ wopus ^igandiperpetuo damn.%nditm ,excommmíicátumque irreguUfem decUrand^^^ ^tqtie iuex r^oto Congregationis ¡enUntiam tulimus,^pro illks exeqmtione nm^ojtenui pruts abfoUtione ab excommmicatione,ad triremes Recias miRus M .^4?/ uperpe(mm. Ydefác elnuitl,5 4.Que por el crimen de facrikr^ ^erigo,^ Vigiofo íoiaméte (c han de deponer,y no aíiualmente padar:y cito aunque ayan cometido grandes, vatroces delitos ,cotP^ entonces lo vienen afer, quandodefpues de^^^ ^^^^f^gidos,bueluena los primeros delitos, ómay^^'^^r p-Jueran eo el os. Ydefde el num, 112.Qüe por la reiteración deV^ pu.de ai’oientar apem-.No^autem admortem naurAUmyíxno otra,que <’« parea eua,como longaleras,ódetrufionen vnMonatteriopor íus día»- ¡
Is afsil oxtfi}t\ütenc\úumXio^h\iEt exhisceff^ ¿onfderatio ex áduerfo fcBa, q'iod qumáo Clericus norjfotefi ab Ecclepa punirhpoteji abfqtíe aliqua degradatio^ íomprlmia itidicejacularíj'ecunduín commumm opinionemide qaa teflatur CUrati d,% fin,quaJi,s 6.<T}srfJítccefsme qt4arc%f^ Dia^mpraU\cri?7iit},catJon,cap. 131.j#- cundum ^^eteretn mpTeJjifcu cap, 142 .fecundum noHam imprsj^ cum additJgnat ,Lo fi\d74 bet enirn fie Ecclefia ex pradifiis maiorempeenam^^ cíírd morem njUrk depo~ fitíonem)^ detrufionern iu Monaflerm/n^quam.ob qualUaternTeitsraUonis potefi tm* ponere^carceris fcilicet perpctmy'vel trifemium tn perpetttum» Bt proptered degrada^^ ttoui,^ Cutid faciéUri traditioni íocHS ejfie non poteji ex fenteníia IuLClar,Día^^ ^ Aiioríém^qíéos lili citant ^bifupra^t^ DD,comr/mniter tnd.cap. cum non ah homined de iudicax his^qu£ fuprdexplicmfinea fum fententia ego Elaminms Cartharius L V.oyrbeuetanus^^ caufiaiudex yq%od Brater Antonias Regularis Sacerdos iurc degradifi minme pofsity^t njltimo afficiatut fupplicioyfed ob pradiBafacriUgia de^ pon pxna perpetua remigíitionisdamnetur^: ;r' ,, loo Yhazieodo paralelo de efte nue,ftro cafo a«los mencionados en dicha decifion jVreferidos en los demás lugares,no ferá pofsíble adeqiiarfc," yla diftsíicia es tan grande,que no pueden iuntarfejpues en el de la deciíió fue vn Relicrioío precipitado homicida de fu Prelado, ylos demás facrilegos,v adhuc tamen no fueron degradados a£l;ualmente,ni remitidos ala juíticia Sef^iar,fino que alo fummofe les condeno engaleras, ocnperpcr tua recluíion en vn Monafterío,que ellas fe equiparan ala muerte naturahy feproporcioDanjVCCumConaoo^ Se alijs in terminis tcnet SanCtoríusih examine poenar. Regular.tom. i.cap.z.fol.mihí 4.Ar*ihi:Carcer perpetuas ^ trtremesyCipitalipana aqmparantufyqma pana capitisyea dicttuTyqua njel ^itayrziel libertasynjel cimtaSy^el honeftas perditúfy^ caput ^el efi.rjattérale ,ri^el ciuiley na*, 'turále adimii mors:cmUycum c^ifiat in libértateycmtate^^elfamiliay diciiur amitll deponalione exilioycarcerey^ triremibusyquadeportationis loco fuccejjmtnty^ - ti capitis naturalis amputado aliquem ab hominum coetu eximit ;ha cum exilium car-^ cer perpetuusy^ triremes condemnatum eRepública, r^el ciuitate ,aut Religione exitnant mérito morti cimli comparanturyQ^ 1.2.in hnc,ft.de honor, pofleíl. contra tabul.S¿1.3.§. í.íf.dc poen. Ynueftro cafo viene aferauer cooperado fray Juan de Morales,y el Licenciado Araya en vn refcllo de moneda de cobre cantidad limitada,que ni escrimen de falfedad de moneda ,n¡ por el cftog t- R1 ^^^nincurrir en pena de muerte, vque al'si la fenten cía de degíadacton fue cxcefsiua,eaá apelado de ella,admitida,yporiuez compeccnte.coa que rio es pofsíble que aya rafteoí ni imaginación de vio; lOI YAnfaldo antes hazea fauotDueáro,confiderando,que enel c i.ucuyiueconlfanceroente.q el lucz Seglar no puede conocer^ na eauía de los Fcieliafticos^y que'fi de hecKolo hiziereja fentcncia,y to éningudoslosaucosfonnulosiconaandoqueloes, yeao Quamuis fit banñitu» coiuuiTlacicer in pocaam capuis afjeculari iudice decanitare npnnas. Y decapitare nequit. Yen ^cip.a Qaelo mefíno procede énqualquier crimen atroz que lea, yaun aie fea bomicídi de algún Cardenal ,yaprehendido por latroc: _ínIIr» *s,t* delitos grauesjquc en ellos debe fer degradado, ^y rcclufo enahmn Mo-í
Monañcno.fino es que fea aflarsino,¿ incorregible, ydelitoi exceptuados pordcrecho Canónico. Yeneleap.j.difputaia queftion;Si los Cierigos,ohndicdo áalgún Principe feeulat ícdirin cometer crimen Izfx Ma 1'- at.s- »íi pueden por cfte deliro fer caftigaoos por el juez ícglarr Ydefr pues ücauer diíputado latamente la quctÍ!on,cn elnum. 164. refucluc; Uue las leyes que hablan delie delito citan contiimadas por los Sumos 1oncínces,y que fon lubditos de los Principes í'eculates ,Ycfta queftion Ja tenemos rcíueita en líucftro primer papcl,y que en lo formal no fon fub ditos dd 1nncipc fecuiar,fi bien en lo matcr/al.Sc fecunddm quid,ion vaf Jahos,tamen en quantoa efte delito de falíedad de moneda,no les cctrmre n.nde el Autor en efte capaulo,tt:as antes en el cap. 4.I0 declara, vdeterinina( vt ic clt fuprájQue en quanto aeíte no ay confirmación Pon* Uüeia,yque la di terencia es ffrapde-.porque el crimen kfx Maieftatis huim n* es petron.ili.simo,y del mayor perjuicio que fe puede imaginar ,y4 ™ieneconel de la moneda, que totalmente tiene, ycontiene cñ fi grandiltancía. ^ ^^®'^^^“^^‘^^'“^',‘^’‘^*^P- 2-quxñ. 7,anum.7 73 .tambien Iiazc a tauor de nueílrointentorreipetodcqucen dicho lugar afsienta; Que el ''' fotmal,y aaiialm^cf le remitió al ,ucz legiar,y que aísi no puede conocer del valor de fu fente e.a,n. formar nueuoproceílo.fino folo imponer la pena condigna ,que 1* íum ''cufauit,tanquamin notorié cLef' cn‘Ítn?“'¡ ““™-7 74-di^e;Queno podr¿ procedef te ”1 ^la penaes juezcompeteUe c!h fe esecü^a no fconforme^ del tuero EclrfMicr, ‘A*’r r’f ^^^l'^gl^r defnuíl® lonro-»d )Ipoder imponerle, cóforme^ °^^«otarla; VcRo no haíl^r Jocosa ¡a iuaicía’fd;?'*^*”' hechas las demás funccioncs;ni entrega délo* i42 .cootefttcoft^!h^^* n>'na:Que hafta q'I?r^a 'expreflamcntc dccít pierde el Eclefialiic^oV*^*^ Pcglar,*’*’ j-~y u.^raau,e„ út»dafü¡l^ eljuezÍMi f'guna^i iu« Jodicho,aqucfe1eeS^^^ aucrprcccá'^Y oí
104 YBobádi!Iá,!ib.2.Pólityco?.cap.i8.a nüm.SLnó pcrjudicarrefpstode que defde el num.7 7.niueue la queftion >fiel juez feglar podra cailigar al delinquente,que defpues de infainadpjacuíado,o prefo> fe hi- 2ieíle Clerigo^o entralle cnReligion^profeíI andojo tomando orden facro en qpone la diueríidad de opiniones qay^y qpodrafercaftigadojcnquátOa iapenaciuibnoempero en laperfona: yíorma fus extenfiones en el numerofiguiente^hañaeln.Si.y en el 82. lo limita; Que fiendo digno de pena de muertejó de mutilación de miembro,que eftá obligado el Prelado (fegun los mas Autores,que defto eferiuenja degradar al Clérigo ,y entregarle al juez feglar,que le caftigue.Y fi bien efta no es nueftra queftid ni rieceísicamosdeajuítar fu verdadera refolucion,en ella el mifmoBobadiila confieflatQue eljuez feglarnopodrácompeleralEclcfíañico,aquc haga efta eocrega/100 que ha de acudir al fiiperior del Eclefiaftico, para que le compelan aello, yreprehende alos juezes feglarcs,que executan lo concrariojporque para la pena corporal ha de preceder adlual degradacioDi fi ya no es que eldelinquente fuelle folo deOrdenes menores.Ylo mefmo tenia,y tienerefueltoenelnum.sS.Queel juez feglar no puede cañigar, Corporalmente aningún Clérigo de mayores Ordenes ,fin que primero fea degradado por el juez EcIeíiaftico,y entregado ala jufticia feglar, por J^uy graue,y atroz que fea el delito,fegun la común refolucion; Que en quanto alas perfonas de los Clérigos,es anido el juez feglar por períona priuada,y la entrega es neccfl‘aria,quando la degradación es verbaljempero fi es real,no es neceílaria la entregaiporq qualquiera degradado aduaimentc,queda fugeto ala judfdicionfegl¡ar,juzgandoque la entrega no es precifamente neceílaria,en que parece fe engañó,ex didis fupra, •105 Yde qualquiera fuerte que fe pondere habla afauor de nueftro cafo^porque el delito no es atroz,n¡ es de los comprchendidos ,ni eftá ac^ tualmente degradado,ni la llamada fentencía,obra elle efe6to, ni tiene eftado,ni le puede tener. loó Yen el num. 74*cl mefmoBobadilla explica efta dodrina; Que auiendoelObifpojóPreladodegtadadoadualmcnte al Clérigo ,podrá caftigarle ellucz Seglar,aunque el Eclefiaftico no le aya entrec^adoal bra §0 Segbr,empero qne fiendo degradado el Clérigo folamentc de palabra, qucesfiendodepueftodeiaDignídádClerical, por fentencia delEclefiaftico,finaúer llegado aexecocion de la real,ó adual degradación, en tal cafoesnecellatjailic&aéntrega,p^aqueelluezSc^^ ycaftigarenpcnademuette,conqueportodaspartesafsiftea nueftro temo,pues eftono ha llegado,ni puede llegar,ni el Nuncio de fu Santida d le puede entregar,m haze fuctíja eunohazerlo. r^ 107 Y^«oCutellodepHfca,&recemiEcclcfiílibem^^^^ H.no refiftc nacftta raconcuíayacertáaadoarina,porque defpues deau? poefto dcfde daum. i.hafta el diuez Seglar puede ptocedet consta los Ecleliaíticosien el vexMcontu ,. áfsienta la contraria opinión cort ""l^ncopia de AutoresiQue podra proceder el luezSeglar contra el Gle- 'o'>)y Rdigiofojfi por mucho tiempo huuiere cometido enormes delitos>
tos,{iendoapoñátá,7 fin habitó>y en ello* hiíulcre llegado al tnaximutn, ve vltiinum quod iic,ibi •.Sedeontra^quodimo <verior ,^frequentior opinio fih Ctmc<*m,nSa(m,a>elRel,fkfHmApoptam ft pérmitltmtemporisi» enomibm 'ver¡auemt,ac mprofundum mdorttm ^cnmnt,i¿ftne hahitu ca'ptifuerhtjoriprimUno mmmg4ude»ut. Yen fu verificación alega gran copia de Ausores ,q (quidquid lit de veritacc huius quxftionisjnohajte anuedeo proDofito .ni epue ea ^ptar aeI>porque Fr.luán,yel Licenciado Araya han confer* nado lus habiíos.con ellos fueron aprehendidos,no han fido apodaras ,ni conieti ograuifsimos dt!icos>ni llegado al colmode ellos» ydélos males> ni el cometido es de calidad,que admita femejame refolacion. EXCEPCION QJVARTA: Qje la Ley,yde la reducion déla moneda comprehende alos Rc‘ tclejiapcos-,yque uniformemente elcapgodefu contra-^ uencíonfe ejitende atodos, tratará de fundar el Señor Fifcal, en que loi Ir rubditos,rationc originis.feu habitationis* yi dos aTpoht ycoedán vniueríalmétc todos obligade r«?R ^leyes,que mua al bien vnuierfal publico.paz, yquietud camfucrW*^”** puede,Si Clerici aliquid contra Regem, vel rcpublL Antón 5*” proditores,rebellcs,& criminofi puniró £nt La ••«•<5 -in fine, Camill.Borrcll. de pr*^ -cud,, .la p,ga délo, Jit." Antón hb. í. de bello GallicO» paw"¡;i bflá'itl 'i**' ’-y *f'T- Cr<gor. de uo grefsion,para que lo» efta.Ley.y no fer los primeros afu ; ft publica fue?a mas atend d”AV“^»«nacfte intcnto>quc con efto i» f licesprogrcílos en vtilidaJ^’*ur"°^°L*‘^!c^^^“”''®‘^**^ gados los Eclcliadicos vtr bcn«facm de todos,áque eftá^’P . «p.y.a num.24. YQuélí ?ítenetCadillo lib. 7.cÓtroUC' i' -^•-^ ‘l«"aft.elcaftigqdeuehazerfecpntodabtc^^^^
prsftezapáfá ercaíroíencó,y exemplo;y qu^cñ querer rcM el Nuncio átojha cometido,ycomete fuct^a,y que en efta eonfotmidad fe ha, ydeuedecíarar. RefpHeííd i 1ít Loprinicrojquc el cftado ÉclefiaflicOíY Miniftros de e! en Id formal,fon vaflallos dcl Sumo PoDtíficc,que en orden ala efpiriiual jurifdicion,fónfubdicos,y dependientes de íus leyes jcftauitos ,yDecretos Canónicos,en lo material, yfccundum quid,por lo Económico,yPolty- <2ocftanfubordinadosalaslcycs, que tienen orden al gouicrno vniuerfal de lo politycOjV cconomicojy ála conueniencia de laRcpubhca,óCotnuííidad,como fon leyes de los mantenimicntos,y que miran atodo lo que es í^ouierno vniuerfal,conferuacion de efto,de !a paz,y derecho natural ,y «nquetienenfociedadeonel refto,comofon; Prohibir que no fe traigan armas de noche,que no fe faquen mercaderías,forma en el edificar >tratari' contracar^vt communiter D.D.Canomftg^ in c.EccIefia,de cóftituticnib.; Cap, i.denou.oper.nunciat.cum fereinfininsThom.de el Bene de immu-j nit.Ecciefiaíl.cap.P^dub. i.percot. Yefto vi dirediua,(ednon punitiua^ neccocrciua,quecfl:as dos calidades vlcimaseftán infitas en la jurifdicion Ecle[iaftica,y dependientes de ella lYafsi todas las vezes,que ociuil ,ó criminalmente fe tratare de proceder contra los Ecleíiañicos,ha de fer poc fiís luezes,cómo per íonas de diferente territorio,yjunfdicícn ,cap. at ít Clerici,cap.GlericÍ3cap.qualitcr,5cqu3ndo,cap.cumnon ab homine,de iudicijs>Gap.2.cap.fi diligent¡,cap.fignificaíli ,de for^ compet. cum alijsi Thom.déelBcnedeimmunitat.Ecclcfiar.tom.a.c.p.d.dub. i.an.26.Sc dub.2.ferepercot.prxcipué,n.i.vbi,Ex probabiliorifcntetiaDoélorum; Ní/2 nafd^ex'^iipfaríí legmft)fed ex coformitate^qiém hahere dehentLmisEcdefiajH di<utpote einfdem RdpMtca^feu eommunitatis parte5\it4 *vt legihtéS^VrindpisSétcu^ laris adfiringAntur Ecde(laflíd non direBcj^fedfolum wdireBciJtcut didiur de dpi¡?téSiqHÍ cum legibiésfoltétf JlntytenentHr tdmen ex quídam congraitate illasferuÁ^ rejich cogí non pofsint\qtéia nemo tenettét direfíe legibns ems^qmin ipfam non hahet fote¡latem%^ iurifdiSíionemimaxime qmad ny/w^í^»/íí/i4Wí>ánum.2 4.CUmp!uri-; bus alijs,&:dubit.3.pertoc,&:dubit.4.cumpiurib.alijs: Eteum fere infinit.idem tenct Ckrol.de Graíl. de eft'e¿lib,Glericat. effed. 2. per tot.vbi-* Leges.qí^a contmmm difponunhfmt ndU:hí num.5 l2.^LdfiftatutuM Ukoutrn ejjkgenerale^^ nonhquereturfpecU^^ de Clerids^ ft tamen pojh duhU Urhquodmjdatprd(4d^^^ CUricis^adhmfiathentes Lvip ¿ Indice Ecdefiaflico addecUrandHm iqtíodinea [ggg non comprehenduntur EceUda C/írm,Anchatr.conh 11^nuro.-a .CanoniE* in cap. fio. de Kccleliar.Sí aíij,quos refert,&fequiturGarol.deGraíl.d,efFe(a.a num «i2j El hoc etiam proceditin ciuílibus,5c in cafibus,in quibus Clcrici teneu'^ tur adaliquid facieodutniquiafcmpec funt cpmpcllcndi pet fuosSupcrioi *es,SíOfficialcsClcrí¿ta,tK)naut«mper Oíficjales Laicos, noconibui «ftnocum ,&comtnunitcf praaicaturi§c§}im pluribus tenet Carol.de eSkaib.Cierieaí.cffea.a.a Y eRa (efpecialmentc ed ^'‘pañajno es materia diípuíablc. "^Í_q
^^P°'"‘ ^‘”’'^® eñabüidac! de Io5 e“ircSnr efpiritual. yen lo temporal, dorio.Pol *^"’0"^^^^=«™oreconocen,y confieííín todo Vacahi*rin'^°*’^ i^'íf en la mudanza ddia,ohanpericlitado,extiDgui' do,yacabadoovaalado,yfluauadolosReynos,Repub!.cas,yMon^^^ qu,as,curnmulns/ympusinfpecu}J’nncip:fiano.5pertot/Y^enCaft^^ ide7rCoT'° i D: Alonlo el Segando, cap. de ctnn r'“ Don Alonfo el Sabio, como fe col,ge <-oronicacap.i.& j.y dfeñor Rey Dó luán el Primero, en las Cor tesdeBnu.cfca,a„ode 1387.El febor Rey Don Enr.que el Seaundo, yotrosL^finkos^^^ nenf variar dífont I^4'°' S.Matth BtanndeRprr Cr T'^°®’^^^o“‘^‘^^‘'3tione,lib.3.áfol 4.2 EIP MFr rno fe lo aconíe' ^ru ^f^ocedan en ello congran tiento ^co* l* forjar cJmÁTfl detrimento delpuebloym¿daf‘ fJjr eZrlTl ^menefier ee>t 4lma.vdeLntr /depetide la <v,da aeU toeíÍra<rarU Fi LfuZZd mayor deli' torllfaÍ'lZllí;’ r«' “’••.? «' K.- B-W»p.r Ifti. ,. auido^aunque preGífa54v mílifírí»/ rlJa&qb^' no es delito e^er^q eÍde^ tne/ante en <^tande?opu íe SLT r?cometerfe otro í« pío deocros°y efcarmíento cneftoJR^^** elcaftigonopucde ferpara cxei» tan eftrecha que han^en.T "" vrene aíer con la prifíofl folo referir P^^y luán ,qUt Alberic &Anoe! HlL f'•^“^^“•ntellexcreOdofred.Cy'’' ««cttotacS? ' “«f.4í.n.3.¿wr,í;!'"7V SíConfps.u.jt &cnnf ^^-^o^^ed.cói^e.a.l^' ii3 lotefrerZ dre fray Iuan,en rcfpu'df '‘*^P^r^* del pedimiento que fe dio por d «d.que auia cometfdo 5.1* *PifcalEclefiaftico,fc reco/’f abruelto,fino folo fe hizl réo?7«ft°^no fe infiftió en que apoyaua fu intención el Fifcal "‘‘ condenación denuier!e,eO^“® Ucal ,no eñaua comprehendido Fray luán po' ^Re' I
19 ReIigiofo,poiaíü¿rle aprehen¿!ido en fu habito^por no áüeÍTefe!lado>por que no era delito de íalfa moneda,ypor todos los demas cabos, que auemos reprcíentado en el primer papel, yen cfte,y la moderación de efta fen tcncia,anteuicndo dichos principios,no parece toca ales lüezes Scculares ,pues feria de lo contrario abrogarle jorifdicioD, qüandopor derecho Diuino efta prohibida,yque la apelación de efto les tocaüa ,quando el conocimiento principal ¡o reliftejpareciendo que en los ancianos tiemposálgo deftofe dcuio de executariVt infinuari vidctur in C.tit. de Epifcop.^í Cleric.Sc ex adlis Apoftolorum,cap.2 5.2Ó.& 27. proscipue in d.c; 25 ,num.io. Donde el dmino Paulo confítio en la juriídicion dei juez {c* ^hVfibi:Díxít dutem VauíusiAdTribtinat Cxfaris: Efto ibimecfortet iudicari'AHr dais non noaUiftctit tt$ meltus nofti;j¡ emm nocuii.iut dig?]um mortc aliqmdfeci^no re- (t$fo moThft *ycT9 nihíí eji eonirn^qua ij aecufant mty nemo potefi me illis donar e^Cafa^ rem app;llo»Y en el cap.2ó.re(pondé álas acuiacicnes^y quenta la Hiftoriá de la perfecucioa que hazia antes alos Peles de Chrifto, yfu marauillofai ymilagrofaconuerfionjGendocdnftantc, que efte procedimiento deles juezesfae de hecho,no empero de derecho,y la apelación fue al Ccfar,ca niofuperior del Prefidente de los Hebreos, que falfamence le oprimían,* demas de que encftcadlo fe faca(meo videri yvna dodlrina muy adaptada a! articulo de fuer^aiporque efte recurfo del diuinó Paulo,fue implorar el auxilio contrainjuftaopprersionefn,que padecía por el juez feglar^.y que efto fue valcríe de! derecho natural,para que el juez fiipcrior al(^aíle>y qui taíTe la fiierj a;y afsi lo protefta ipfcm et Dlu.Paulus in c.2 8.n. 19* ibf.-clt-J fíém appdUre Cafare, non q%afgente méi habens aliqmd accufare.Y lo mefma proteftó S.Atanafioin Apolog.ad Gonftantium,]?4píití!4//aj('inqu¡tj acat-í fdtus eftem adtuam Maiefiatem prouocatem^feut dixit Apofiolns ;Cajarem appelloj J)emas,de que entonces empe^aua aformarfe la Iglcfia, yen fus tiernos años no pudo varonilmente defendcrfcillcgando emperoa fu mayor edad rcuoeó las ley es,formó las fuyas,y en los Concilios fe declaró por diuina cftajurifdicionCartaginenfe 3*cap. 9.Mellcuicanumcap. i9.Calcedo-* nenie cap.9.5cpluribus aüjs inConcilijs,vt teftacur Suarez d.loco citatoj omnib.cft notum,5cfuprá diximuSé 11+ Lo quatto,que quando pudieran fugetarfe ala iurifdición feolai! Fray luaD>y el Licenciado Araya,re(peto del delito,circiinftaneias deí v que ya no es pofsible eon fu eaftigo formar exemplo eri la pofteridad, nor^i que los exemplos prefemes eaan atodas luzes mamfeftando, que nól },; rajamasotrorefcllcconqucquedafcüftradocl fin del exeti^hr „ O;sco pnnejal de la pena,que ella fegun el perniciofo exemplo fia ze q°uc incap.nemoj2.q.4. peen is temperand.cauf.+4.n.jj’í^'’enoi ch.deaibitta, cafu ,(8 ™m.4dib.a.coo que ,ieo= aceflatelr ;“d"°í f«teo,.on del ft»ot F,fcal,y eo„»e„ienc.a en que ea,i„, laeoudemnac „„ «I.Itimo rupl,c.o,.n que míilU.pata que ep lo fatuto aya eumieada ,y KYfi