scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Por Don Francisco de Caruajal y Sande, Clerigo presbitero, en el pleyto con Alonso de Solis, se suplica a v. m. trayga a la memoria estos breues apuntamientos.

Carvajal y Sande, Francisco de; Solis, Alonso de

Full text

4 \f '>í En el pley o^ Alonío de Soliste fuplica av. m.trayga alamemofia eílos breues apuntamientos. 'if t .1 <..< -1 !•.: Por Martin Fernandez Zambranp»cAla:calIa de los Gómeles. Año de 1^31. oPrimero, que ala Capcliania ymemoria fobre que fe litiga, eftá exprcíTa tuente eo lafundacion lia fnado,y fe mauda nóbrar el pariente mas cercano delfimpr pTcfidcnte luán de Cuándofundador jc6 lo qual efliá obligado el Patrón anombrar pre ciíiámcnte al pariente mas cercano, yel nomer bramiento que de otra fuerte fe hizierCCS nin- ^guno, auiendo parientc'm^s cercano que pida la Capellania,vtpoft plores late proíbat loan. ^hvr^ ¿t-vw»»’ Guticr.conf.a .num. 3.dom.Pcrez de Lara, de Cappcllan.lib.z.cap.i.num.i. Nicol.Garci. de bencf.p.y.cap.i j.a nu.i.cumfeqq. ^^aq'Lo fcgündo,que por la dicha fundacionfedáfacultad alos Patronos, para que a fu voluntad libremente quandoquificTen,íin caufa alguna,puedan rcuocarlos nombramie tos qué huuieren hecho, yCapellanes que buuieren puefto.Y en efta conformidad ,auiendo Antonio de Cuando Aguirre, Patrón de la dicha memoria, en vcyntc ycinco de Agoftodcl añodcmilyfcyfcicntosy'veynte yfcys, nombrado por Capellán dclla aAlonfodeSolis^ defpues en veynte yfíete del dicho mes reuoco el dicho nombramiento,ynombro adon Fran cifeo de Caruajal ySande,por confiarle fer pa ricnte mas cercano que Alonfo de Solis, como en realidad lo es. 3qLo tercero^ que aunque en la primera infiancia,al principio,donFrancifco de Car uajal alegó yarticuló que doña Luyfa de la Peña fu madre fue prima legunda del feñor Prefídente luán de Cuando ,porque aula (ido hija de Pedro Rol de la Cerda, primo hermano de Antonio Antonio de Ouadoypadre del feñor Prcfícicfe, yhijo de Francifeo de Ouando. Defpucs infor mado déla verdad el dicho don Francifeo de Caruajal,reuoc6las dichas alegaciones ycon fefsiones )pidiendo reílitucion aduerfus eas» por 1er erroncasjporquc lo cierto es, que An^ tonio de Ouando fue hermano yno padre del feñor-Prefidentc luán de Guando,hijos ambos de Francifco.de^Ouando, yLeonor García de Aguirre fii muger (como confta del tcftaíhcn- to de la dicha Leonor, García, yAloiífo d'e Sóíis en todas.fus,aIcgacipncs lo ha confeiladó) y afsi Pedro Rol de la Cerda fue primdhermáno delfcñor Prcfidétc,como lo fue de Antonio de Ouando fu hermanojyfíendo error tan maní* ficfto el que don Francifeo auia tenido ,no le "idgüTa pféfudicar, vfíemprc lo podo reuocar como lo feuocó, l.crror 7.C.dcluns CcíaCti ignorantiajy en términos de filiación yparentcfco,cft text.in l.interrogatam, C. de liberali caula,l.Imperatores,5imulier,fF.de probatio. &in noílra propria ípccie tradit domin.Perez dcLara,d.lib.i.cap.4-nu. 33 .confefsio enim folum in his quae in poteftate confitcntis lunt; pntHl praeiudicarc^ l.contclsionibus 14.cu^ -Tg^i^tiTa^erñtmó^tpnjsaaíórnbus rir^on1per Vna eft erroribii§que. T>on"immutatur,l.alfumptio ¿.íF.ad municipa- -pí ,gLo quarto,q do Francifeo dc^Caruajal, en la inftancia de villa, con mucho numero de teftÍBOs,mayorcs de toda excepción, yque deponen de vifta,prouó fer hijo legitimo ynatural de doña Luyfa de la Pefia,y que dona Luyla lo fhe de Pedro Rol de la Cerda*,yque el dicho í’edroRol fue hermanolegitimo dcDiego de Cácete, Oueotlo ,Hf'f*' f Ouaní’.o Ou*ndo yTorres,yque-los diclios JPcdrqloi VDie<To de Caccrcs hermanos ,fueron primos hermanos dcl feñor Prefidente luán de. Guando, yque por tales primos hermanos fe trataná ti ynon\brauan,y por tales eran auidos yco munmente reputados,que ello íblo baflaua [a ra qucdonFrancifco obtuuicflc, guia age nti tanquamcSfanguiDco pro h^reditate, vel alia JucCelsioneobtlnenda Vlutticit probare quaíi poírefsionem conlanfflinitatiis ,feu parentela luaz.ex nominatione ¡Se t! :di _le prp battoni ftandum eft,düm ex aducríó contrariaM; 'non'probatur,vt poílitihumeros concludit Pa tianus,de probar <y.lib.'X.Qapat.a n.‘io.. dom. Cafi:ilLlib.ó.controu'eríiarum,cap.ixj,num:. í.& optirae cap.i ax.num.x.Pero los.teftigps palian mas adelante ,enumerando los grados halla el común eftipite,y dizeD,que']os dichos Pedro Rol yDiego de Caceres fueron hijos de Diego de Gaceres,que llamaron el Rico,yque el |eñor Prefidente luandc Ouai’do fuc'hijo de rrancifeo de Guando ,ylos dichps. Diego de Caceres el Rico,, y, Francifeo de Guando fueron hcrmanos,hijos ambos de Diego de Ca ceres,que lo fue del Capita Diego de Caceres, ydizen en lo que no alcanzaron de vlfta,auerlo oydo afsi aliis mayores ymas annij^r^uoc»^’’ uer auido deilo fiempre pública voz y, fama; y porfer enparentefeotan antiguoafe orueua au por teftigos de oydas,fin otros reqüilitos:pox=- queTos dcl cap.licet ex quadam de tcfiibdbíamente proceden guando le trata de prouar vn parentefeo encaúfas matrimoniaIcs,fecus vero quaado fe quiere prouar para fuced.ee,cn,il__ para otro sefetos,que entonces (ics pare tcfco antigiio,lFprucua porteltigos de oydasL vt in l.fiarbítcr,ff.depr^at.& in terminis.tr^ dunt 3 dunt Ü.Greg.Lop.ín l.ao.tlt.p.páM. glof. i . Pcregrin.de fidcicoín«art.43.num.8 i.Caucd. decil.yj.a num.it. part.t.& in noltrafpccic D.rerezdeLara5d.llb.t.cap. 4.a num.i i.Ni col.Garc.d.p.7.cap.i5.num.3 5. latifsime & poli innúmeros D.Caftill.d.tom.íí.cap. 11t.a n.tt.cuml’eqq. , '' 5'fLo dicLo fe haze mas cierto ycuídete, con los inftruroentos prefentados por don Francifco de Caruajal, que fon vo telíanvcnto de Diego de Caceres,hi)o del Capitán,xn que confiella yreconoce por fus 'hijos aDiego de Caceres,que defpues llamaron el Rico,y aFra cifco de Guando. Vna efcritura publica (que eftá inlerta en la fundación de la dicha' meroc*^ ria) en qoe don Fráncilcp de Ouado yTorres, hi jo del Diego de Cacerp Guando hermano de Pedro Rol de la Cerda,coníiente,que en vn entierro fuyo fe entierre cldiciio fenor 1rtlidc te luán de Guando,por 1er fu tio primo hei ma no de fu padre Diego de Caceres,y defccndien te por linca re¿la de varón del Capitán Diego de Caceres',y cita prouado con rcítigos ¿c vil-^ ta,que Pedro Rol de la Cerda fue hermano lemtimo ynatural de Diego de Caccres ,padre dcldicho don Francifco de Guando ylorres. rr.n ln«i qualcsinftrurncntos. no, jolgk epadiuban Vesfiíe'r?an las prouan^as <ic tc^o,s,pc.... ro ellosjplosbaftauan paramquar cmmpc^ vT'rLa enunt iatiua el parentefcoj^le ^rereft^ "'aé,maxini’eTicf^2ananug!^3^x -^TH;^Bald.n.i.& cetcri,de telbb. Malear. conc4U.an.i?.D.CattU.d.c.it3.anu.7.^ antiquanondebihora ,J, tertibus,l.ccnfus,ff.de probat.D.Lara, d.hb.t c.4.nu.S7' j, ¿^Sin éfSInquc obílc dczIr,<jueFranc¡fcoáe, Guando, nombrado cu el teñaoiento de Diego de Caccres, nofuc el padre del fenpr Prefidentcjfino otro dclmifmo nombre: porque eftq fe conuence con la eípritura de don Fraor cilco de Guando yTorres, yproua^fas hechas en efta caufa.Y menos obftará dcz¡r,qii€ el pa ' dre dcIfeñorPrefídcnte fue hSjo ilegitimo de Diego de Caccres »y,que a4i los parientes del fenor Prefídenre por parte de madre (corno lo ti el dicho Alonfo de Soiis^ fe dcucn preferir alos parientes por parte de padrcjcx l,fin,tit. »3-P.Í.-- 7^Porque fe refponde con facilidad.Lo priraerojqueauicndo Diego de Gaceres cn fii teftamentollaroadQ yreconocido aFrancifeo de Guando pi^ lu hijo , je ha de preíumir ciuc era legitÍmo,vt poftahos tradit Menoch.lib.¿ pra:lunipt.54.n.ao.& ai.filimjj enim eumdif _ínimus,qui cxvir^dc vxoreeiqs naícuurjl.fi- Tmm,lf.de ijs qui Junt íui Tma^me in antiquti^ Mafc.conc.79j.n.ij.D.Caltill.d.tom.í.cap, 1»4.n, 19. Sin que fea de confideraejo no aucr le inftituydo por heredero, porque pudo aucr- Ic dado fu legitima en vida,oconfentir el fu ex heredaciqn ,Senon probat hoc efle ,quod ab lioc contingit abeflg,!. ñeque natales ,C.d¿~ probaT ’ ?fLo fegundo, que guandonohuuicííe_ Üdo-kgitimo afino natural íque eípurio noTc P(cfun^Cafecundum BaId.conl.448.n.4..vol.i. ^D.Couai\in 4.^'.c.8.§.3~.n.i. Faquin.lib.j. contr.c.45.Hieron.Lco,decif.8i.a n.9. cum feqq.Pctr.Surd.de alim.tit. 1.q.io.n.36. quod hodie indubitate procedit,attcnta 1. 11.Taur. vt optime coníiderat loan.Garc. de expenf. c. 3*o.zi,infin.nilofucjpuesfupadre le mando 60]}. f ^og.marauejii^lo goal rio ,3ttjlera hazer fí Fnt’ eP^>'^<>a^uth.licetvG»de nafJlÍhi»r. I. j o.tir .p.6.; no era de importancia,porque la pro ación en la fucefnon^ pudiertnla pretenden los parientes por parte de la madre del' íeñor Jrendente,íi el dicno feñor Prcíidente huuier» lidohgo natural:pcro noaüiendo lido (como íue; hi;o legitimo :porque refpetodcl:,.y.para uce crlc^, tan buen derecho tenia írancifcoi eüilandojCOmo Leonor Garcia. de -Aguirre umoger,^y^e la mifma fuerte los parietes* por -parte del dicho Francifeó de Guando f.t'cniaa tan buen derecho para fuceder al feñor Prefí-^" dcnfe,cqmo Íos de por parte de fu madre Leo- nor Garoia de Aguirrejy la competencia yduda pudiera fer entre los parientes porparte de lamadredcFrancifcode Guando (que fue el hijo natural,fegun la prctcníion de Alonfo de Sqlis) con los parientes por parte de fu padre del dicho Francifeo de Guando ,padre del fcííor Preíidente. 9' <f Lotcrccro,porquc notratandofede fucefsion de herencia,(Íno de vna Capellanía, aque efta llamado el pariente mas cerca no,au que don Francifeo de Garúajal fuera cfpurio, defcendicntedc efpurios.,fieDdo mas próximo paricnfe,deuia fer preferido alos demas, aunq _ fucilen legitimos,v?Índiltin¿te probat Hiero. Con? Tn reg.S.Canccl.glof.j.a n. 11j. yaunque Nicol.Garc.d.y.p.c.s j.a nu.35>. cum fequentibus,poft Bart. &alios plurcs di(lingne, que oala Capellaníacftá lTamadbVI mas ct^r- i, agnación ycala ,ocftá llama- "do por palabra snaturales,fewe «etnamj>a _ nf»ír]^ñ primo calii dizc, qüe no dcucnIcr ad • mitidos los cfpuriojjV dcfcendicntcs oc tales; iu •, ¡n fecn ndo vero cafu deúcn ícr admitidos ypre fcridosalosdemas ,Gá'rciamqHc fequIturD. Caftill.lib. 5.c.ó7.n,3 1.admitiendo eftaiiíftrn cion,que es jundica,habcmus,ecianiintemum; porque en nueftro cafo el llamamiento fue del pariente mas cercam^e^úe: fon palabras natufales, Mt io indiuiduo notat Garc.d.c.7..n»'4 3. D-.Gaf till.d.n.ji.Y íiendo hijo natoraljO deícendien te de talesjdeue feriadtnitido ypreferido indiftintamcntcjfiuc vocatiofueritfafta per verba ciuilia,íiuc per verba naturalia :porque feguo la coftumbre deEfp^iaavlos hijos tiatursleslon de la caía yfamilia de i^padrcT ita interminis Tra^unt Nicol.Garc.d.cap.i s.nüniTíTT Aziued. c0nf.a4.num. 17; &39* D.Caftill.diño num.31. . 30 ^Con lo qual parece indubitable,que deue obtener yfer preferido don Francifeo de Caruajal,pues es mas cercano pariente del fcííor Prcíidcnte.’porque Pedro Rol de la Cerda, abuelo de don Francifeo ,fue primo hermano del dicho feñor Prefidente ,yAloníb de Solis pretende ,que fu abuelo Pedro de Grajos fue primo fegundo del dicho feñor Preíidente luán de Guando. II qPero contra lo dicho opondrá AIofo dc*Solis ,que el tomó la polTeísion de la dicha Capellania en virtud de fu nombramien- to jv que afsi in ea deber nñanuteneri, ylas pretenliones de don Francifeo de Caruajal ad iudiclum proprietatisdebent referuari, yno fe pueden tratar en cfte ,que es polieíTorio, cpña aduerfusti. pofsidentcm non compctuntjnter^ didla poíTcfíoriaz. ftiquorTTeg. vbionor nes Bart.inl manifcftlfsimi,5.fed cum ,n.5.C. de furris ;exceptiones proprictatem refpicicntes,íeuáltiqrj:m indagincm requirentcs in -peti- I non Viró in poflcíTorio funr propo-* ncn ^, )in hac aílionc ,§. ibidcm fubiijniíic, fF.adcxib.l ay.tic.i.p. 5. *'^^pondc ,que en cíic iuyzio no fola mente cftá intentado el poírcífo-, lio, lino también el petitorio, porque ambos Josintentódo Francifco deCarúajal en fu pri ni ero pedimiento, concluyendo, que auiencto JO por Capellán de la dicha Capellanía ,fe le poírcfsion della ,como avefT oadero ylegitimo Capellán ,^lás qüales pafe50oiprelícndio ño foTa mente la pofícísion .fino tamBích la pro^' _._•—1--*: '“— ^ —r pí^ad, maxim?y a uicndo en íá narratuía dcT Ji^lo don Francifeo dcCaruajalJíegldOCÜ f3bS“£f.9£*^em, quámpofircfsioneñr icípicicBant jporqueaunque cíe/pucs.conclu- ,poírcfsiq opoTla dlíT Ililapcto iufiieiain, fetictícTá mBí^fporTruenT^ la^i^l petitorio, ylo5rrnTeYu<fde™Eázcr prouan^as, ypronuncüiiíKvrjpótrCa ditoptime' Panorm. in c, cüm aiíccfu?, n.^TT vbi cíeteri, deordin. cognit. laf. in §. omniú, n. 148.infi.de aótionib. Micres poltplurcs, in init. tertig part. n. 70. &vbi ex narratio ne polfuiu cli ci pltircs aitiones. quarti maliq'ii ¿Túnt apte, aliqii^e vero inepta ;Se concluditurincpcaiiibicóta, claulula, pecoiuititijin~ libcllus fubftinctur ,ícpotcft probatio inda- ^^*—.JL— — ci fuper apea adionC; ve inqoic Panorm. 6<: lal . vbiproxime^ ejuia appofiea claufnla ftipradictAp nonlolum conclufioni ,ícd ctíain narraus ílandiim eft^ vepoft Comen maliene Anead, icrp.i .n. 18> i:j ^Yejuando don FrancifcodcCariíajal (ola menee huiiiera inccneado el poircilono, dcípucs Francilco Hemandez Ojaluo ,y Aloji Clo 1 conííáera, fieriíJo la dicha' Capellánla arrioulblev manual, no fe puede dar en ella propiedadífioo folo vn gozo yaprouecharaien(o,mié tras durare la voluntad del Patrono,vt fup.di' ximusjcon que ccfsan las confideraciones con frarias,dc íi eftá intentado folo eljuyzio pofscf foriojo también el petitorio ,pues propiedad no fe dá en femejantes Capeilanias. 21 fPrseterca, aumque Alonfo de Solls eftuulcra pofseyendo en virtud del nobramien to ,que en el hizo el Patrono ,íiendo el dicho nombramiento nulo,por fer mas cercano pariente don Fracifeo de Caruajaljcxdiftis lup. n.i.y eftandoreuocadodcfpues por el Patrono,yíiendo la dicha pofsefsion fraudulenta, & mala fide acquiíita,no deuen impedir el juyzio pofsefsorio,quia interdiga pofsefsoriadantur aduerfus pofsidcntcm titulo nullo ,quia habetur pro non tituló,!. nec vllam,5.i. ff. de petit. híEred.& ibi omnes Bart.in l.li alias, 5.íi duobus,n;r. íF.de publician.Bald.in l.inciuiiem, n.z.G.de furt.Affliíf.dccif. 228.0.2, D. Moli. lib.jfde primog.c.i3.n.j j.MÍ€rcs,3.p.q.9.a n.i.jr. 22 q" Minus etiam obftat fecunda obiectio. Primo,porque en el inrerdiélo pofscfsorio adipifcendaí,que es el que fe ha intentade admiten las excepciones,oreplicaciones, dominium rcfpicientes ,feualtiorem indaginem requirentes,íi in continenti ofE;runtur,& fiunt probationes,glof.mag-infin.inl. íide vi, íF.dc iudic.& ibi C3eteri,text.exprefsus in l.ay.tit.z p.3.vbLGreg.glof.magn.l.2.& 3. tit.i 4. p.^- Parlad.Ub.2.quot.c.$.n.7.Menoch. de adipif. remed.4.a n.73o.& 74Ó.& rcm.é.nu.48.vbi loquitur in terminis caufs bcneficialis, D. Caf till. lib. 3.contr.0.24.0.95.97.6c i¿6.elcganter